ระบบระบายความร้อน

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความร้อน

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น เมื่อเครื่องยนตท์ างานยอ่ มจะเกิดความรอ้ นข้ นึ เนื่องจากการเผาไหมข้ องเช้ อื เพลิงหรือเกิด การเสียดสีระหวา่ งช้ นิ ส่วนตา่ ง ๆ เชน่ ระหวา่ งลกู สูบกบั กระบอกสบู หรือระหว่างเฟื องเกียร์ เป็ นตน้ หากไมม่ กี ารถ่ายเทความรอ้ นอุณหภมู ิในขณะท่ีเครือ่ งยนตท์ างานจะสูงถึง 4,000 - 4,500 องศาฟาเรนไฮด์ (°F) สงู กวา่ จุดหลอมละลายของเหล็กถึงสองเท่า ซง่ึ จะทาให้ ช้ นิ ส่วนของเคร่ืองยนตเ์ สียหาย ฉะน้ันจงึ จาเป็ นที่จะตอ้ งมีระบบระบายความรอ้ น เพือ่ ให้ อุณหภูมิของเครอ่ื งยนตเ์ หมาะสม คือประมาณ 400-500 องศาฟาเรนไฮด์ (°F) วชิ า งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บรู พาปราจีน ผู้สอน นายศิริศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น การระบายความรอ้ นสามารถระบายออกไดห้ ลายทาง เชน่ ออกไปทางน้ามนั เช้ อื เพลิง น้ามนั หล่อลื่นหรอื ออกไปทางท่อไอเสียบา้ ง แตก่ ารระบายความรอ้ นดงั กล่าวไมส่ ามารถจะ ลดอุณหภูมใิ หเ้ หมาะสมได้ จงึ ตอ้ งออกแบบเคร่ืองยนตใ์ หม้ ีระบบระบายความรอ้ นข้ นึ ระบบระบายความรอ้ นสามารถแบง่ ออกไดเ้ ป็ น 2 แบบตามชนิดของสารหล่อเยน็ คือ 1. ระบบระบายความรอ้ นดว้ ยอากาศ (Air Cooling System) 2. ระบบระบายความรอ้ นดว้ ยน้า (Water Cooling System) วชิ า งานจักรยานยนต์ วิทยาลัยเทคนิคบูรพาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น ระบบระบายความรอ้ นดว้ ยอากาศ (Air Cooling System) ระบบระบายความรอ้ นแบบน้ ีอาศยั หลกั การงา่ ยๆที่วา่ อากาศโดยรอบตวั เคร่ืองยนตจ์ ะมี อุณหภูมติ า่ กวา่ เคร่อื งยนตเ์ มือ่ เครอื่ งยนตท์ างาน ดงั น้ันจงึ จาเป็ นที่จะตอ้ งหาทางใหอ้ ากาศ ไหลเวยี นเขา้ ระบายความรอ้ นโดยเรว็ หรอื ใหม้ ากที่สุดเท่าท่ีจะทาได้ ซง่ึ พอจะแบง่ ออกได้ เป็ น 2 แบบคอื 1. แบบธรรมดา 2. แบบกงั หนั วชิ า งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนคิ บรู พาปราจีน ผสู้ อน นายศริ ศิ ักดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น แบบธรรมดา คอื การระบายความรอ้ นแบบธรรมดา โดยออกแบบเส้ ือสบู และฝาสบู ใหม้ ี ลกั ษณะเป็ นครีบ (FIN) เพอ่ื ใหอ้ ากาศพดั ผ่านเขา้ ปะทะใน ขณะรถวงิ่ และเพิ่มพ้ ืนที่ในการ ระบายความรอ้ น หากครบี ยง่ิ มคี วามสงู มากหรือมีหลายครีบยง่ิ ทาใหม้ ีพ้ ืนท่ีผิวสมั ผสั กบั อากาศมากทาใหร้ ะบายความรอ้ นไดด้ ีข้ นึ การระบายความรอ้ นท่ีดีน้ันเส้ ือสูบและฝาสบู จะ หล่อข้ นึ รปู ดว้ ยวสั ดุอลมู ินัม่ อลั ลอยดม์ ีระยะหา่ งของครบี 8-15 มม. และความยาวครบี อยู่ ระหวา่ ง 50-80 มม. เพอ่ื เป็ นการลดเสียงดงั ที่เกิดข้ นึ เม่อื เมอื่ ลมพดั ผ่านไปตามครีบ จะ ใชย้ างใสไ่ วร้ ะหวา่ งครีบระบายความรอ้ นที่เส้ ือสูบและฝาสบู วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลัยเทคนิคบรู พาปราจนี ผ้สู อน นายศิรศิ ักด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น แสดงการระบายความรอ้ นดว้ ยอากาศแบบธรรมดา วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบรู พาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ กั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น แบบกงั หนั (Jet Cooled) คอื เนื่องจากการระบายความรอ้ นแบบธรรมดาจะระบายความ รอ้ นไดด้ ีในขณะที่รถวงิ่ เพราะมอี ากาศวงิ่ ไหลวนเขา้ มาปะทะ แตใ่ นขณะที่จอดรถอยกู่ บั ท่ี หรอื ขบั ข่รี ถดว้ ยความเร็วตา่ การระบายความรอ้ นไมไ่ ดเ้ ต็มท่ีทาใหเ้ คร่ืองยนตร์ อ้ นจดั (Over Heat)เป็ นเหตุใหก้ าลงั เครื่องยนตต์ กส้ ินเปลืองน้ามนั เช้ อื เพลิงดงั น้ันจึงไดน้ ากงั หนั พดั ลมเขา้ ชว่ ยการทางานกงั หนั พดั ลมจะติดต้งั อยทู่ ี่ลอ้ แมเ่ หล็กและมีฝาครอบเป็ นทางเดินของอากาศ เม่ือเคร่อื งยนตท์ างานกงั หนั พดั ลมจะหมุนไปกบั ลอ้ แมเ่ หล็กและดดู อากาศจากภายนอกให้ วง่ิ ผ่านไปตามทางเดินอากาศท่ีบงั คบั ไว้ ผ่านดา้ นซา้ ยของเส้ ือสูบแลว้ ผ่านข้ นึ ไปสว่ นบน อากาศจะพาความรอ้ นที่เกดิ ข้ นึ ระบายออกไปทางดา้ นขวาขา้ งล่างของเส้ ือสบู บริเวณปากขอ งอท่อไอเสีย ส่วนบรเิ วณฝาสบู จะอาศยั อากาศภายนอกที่มาปะทะในขณะรถวงิ่ วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนิคบูรพาปราจีน ผู้สอน นายศริ ิศักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น แสดงการระบายความรอ้ นแบบ Jet Cool (Suzuki RC 80) วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บรู พาปราจนี ผูส้ อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น ขอ้ ดีของระบบระบายความรอ้ นแบบกงั หนั (Jet Cooled) 1. การระบายความรอ้ นไดด้ ีสามารถออกแบบเครอื่ งยนตใ์ หม้ ชี อ่ งวา่ งระหวา่ งลกู สบู กบั กระบอกสูบนอ้ ยลง กาลงั อดั ของเคร่ืองยนตจ์ งึ เพิม่ ข้ นึ 2. ลดการสึกหรอของเครอื่ งยนต์ อายกุ ารใชง้ านจะยาวนานข้ นึ 3. ลดปัญหาเรอื่ งเสียงดงั ของแหวนลกู สูบ 4. สามารถระบายความรอ้ นไดแ้ มใ้ นขณะติดเคร่ืองยนตอ์ ยกู่ บั ท่ี 5. การระบายความรอ้ นกระทาไดโ้ ดยตรงกบั บริเวณที่เกดิ ความรอ้ นมากที่สุด คือบริเวณ เส้ ือสบู และชอ่ งพอรท์ ไอเสีย วิชา งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบูรพาปราจีน ผูส้ อน นายศริ ศิ ักดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น ระบบระบายความรอ้ นดว้ ยน้า (Water Cooling System) เป็นระบบระบายความ รอ้ นท่ีสามารถระบายความรอ้ นไดด้ ี และรกั ษาอุณหภมู ขิ องเครือ่ งยนตใ์ หค้ งที่ตลอดเวลา การระบายความรอ้ นแบบน้ ีจะใชน้ ้าหมุนเวยี นเพอื่ ระบายความรอ้ นจากกระบอกสูบและฝา สบู โดยการถ่ายเทอุณหภูมิน้าท่ีไดร้ บั ความรอ้ นจะไหลกลบั เขา้ หมอ้ น้าเพ่ือใหอ้ ากาศเยน็ ไหลผ่านระบายความรอ้ นออกจากหมอ้ น้า เพ่อื ลดอุณหภมู ขิ องน้าในระบบ วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนิคบรู พาปราจนี ผูส้ อน นายศิริศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น ดงั แสดงในภาพ ระบบระบายความรอ้ นดว้ ยน้าน้ ี ประกอบดว้ ย ป๊ัมน้า เทอรโ์ มสตทั หมอ้ น้า ท่อน้า และสว่ นประกอบอ่ืน ๆ เพ่ือเพ่ิมประสิทธิภาพของ การระบายความรอ้ นดว้ ยน้า เราอาจจะติดต้งั พดั ลมหมอ้ น้าเพมิ่ เขา้ ไปดว้ ยกไ็ ด้ วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบรู พาปราจนี ผู้สอน นายศิรศิ กั ด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น ส่วนประกอบท่ีสาคญั 1. หมอ้ น้า (Radiator) หมอ้ น้า ทาหน้าท่ีระบาย ความรอ้ นของน้าจากอุณหภมู สิ ูงใหล้ ดตา่ ลง ซึ่ง ประกอบ ดว้ ยถงั สว่ นบน ถงั สว่ นล่าง แผงรงั ผ้ ึง ฝาปิ ดหมอ้ น้า และสว่ นประกอบอื่น ๆ วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลัยเทคนคิ บรู พาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ศิ กั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น สว่ นประกอบที่สาคญั 1.1 แผงรงั ผ้ ึงหมอ้ น้า (Radiator Core) แผงรงั ผ้ ึงหมอ้ น้าประกอบดว้ ยท่อทางเดินของน้า ภายในหมอ้ น้า ซึ่งทาหนา้ ท่ีใหน้ ้าไหลผ่านและมี ครีบระบายความรอ้ นติดอยู่ การระบายความ รอ้ นทาไดโ้ ดยใหอ้ ากาศไหลผ่านครีบระบาย ความรอ้ นและพาเอาความรอ้ นออกไป วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น ส่วนประกอบที่สาคญั 1.2 ฝาปิ ดหมอ้ น้า (Radiator Cap)ทาหน้าท่ี ปิ ดชอ่ งเติมน้าและควบคุมแรงดนั ภายใน หมอ้ น้า ฝาหมอ้ น้าจะมีล้ ินอยู่ 2 ตวั คอื ล้ ินแรงดนั (Pressure Value) และล้ ินสุญญากาศ (Vacuum Value) เมอื่ น้าเกิดการขยายตวั และมคี วามดนั สงู ข้ นึ เราใชฝ้ าปิ ดหมอ้ น้าในการ รกั ษาแรงดนั ในระบบระบายความรอ้ น เพ่อื ป้องกนั การเดือดของน้าในหมอ้ น้าท่ีอุณหภูมิ 100°C หรอื สงู กวา่ น้ัน วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลัยเทคนิคบูรพาปราจนี ผู้สอน นายศิริศกั ดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนิคบูรพาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น การทางานของฝาปิ ดหมอ้ น้าควบคุมแรงดนั เมอ่ื น้าหล่อเยน็ มีอุณหภมู ิและความดนั สูงข้ นึ จะดนั ใหล้ ้ ินแรงดนั เปิ ดออก น้าจะระเหยไป เกบ็ ไวใ้ นถงั น้าสารอง แตเ่ มอ่ื เคร่ืองยนตเ์ ยน็ ลงจะเกิดสุญญากาศข้ นึ ในหมอ้ น้า ดึงล้ ิน สุญญากาศใหเ้ ปิ ดออก น้าในถงั น้าสารองก็ จะไหลเขา้ ไปในหมอ้ น้าตามเดิม วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลัยเทคนิคบูรพาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ิศกั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น ส่วนประกอบท่ีสาคญั 2. เทอรโ์ มสตทั (Thermostat)มหี นา้ ท่ีสองอยา่ ง คอื ทาใหเ้ ครื่องยนตถ์ ึงจุดอุณหภมู ิทางานไดเ้ ร็ว ข้ นึ และรกั ษาอุณหภมู ิของเครื่องยนตใ์ หค้ งที่ ตลอดเวลา ซง่ึ ภายในจะบรรจุข้ ผี ้ ึง และทางาน รว่ มกบั กลไก วิชา งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น การทางาน เทอรโ์ มสตทั จะติดต้งั อยภู่ ายในช่องทางเดินของน้าหล่อเย็น เม่ือ เคร่อื งยนตเ์ ยน็ อุณหภมู ิตา่ ปริมาณของข้ ผี ้ ึงจะเล็กลงล้ ินจะปิ ดชอ่ งทางน้าไม่ใหน้ ้า จากเครอ่ื งยนตเ์ ขา้ ไปในหมอ้ น้า จนกระทงั่ อุณหภูมิเครอ่ื งยนตส์ ูงข้ ึน ปรมิ าณ ของข้ ผี ้ ึงจะขยายตวั เพ่ิมข้ ึนล้ ินจะเปิ ด น้าหล่อเยน็ ไหลเขา้ ไปในหมอ้ น้าได้ วชิ า งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจนี ผ้สู อน นายศริ ศิ ักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น ส่วนประกอบที่สาคญั 3. หมอ้ น้าสารอง (Reservoir Tank) ทาหนา้ ที่สองอยา่ ง คอื เป็ นที่เกบ็ น้าที่ลน้ ออกมาเน่ืองจากน้าท่ีรอ้ นจะขยายตวั ลน้ ออก และเป็ นหมอ้ น้าสารองเมื่อน้าภายในหมอ้ น้า เกิดแหง้ หรอื ระเหยออกไป วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น ส่วนประกอบที่สาคญั 4. ป๊ัมน้า (Water Pump) ใชใ้ นรถจกั รยานยนต์ จะเป็ นป๊ัมแบบแรงเหวยี่ ง (Centrifugal Pump) มีหน้าท่ีทาใหเ้ กิดแรงดนั น้าจึงจะสามารถ หมุนเวยี นในวงจรการระบายความรอ้ นได้ หากการหมุนเวยี นของน้ารวดเรว็ เพียงใดการ ระบายความรอ้ นก็ยง่ิ ดีข้ นึ เพียงเท่าน้ัน วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบรู พาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ศิ กั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น ส่วนประกอบที่สาคญั 5. ทางเดินของน้า (Water Jackets) ทาหนา้ ท่ีเป็ นทางผ่านของน้าใหไ้ หลเขา้ ไประบาย ความรอ้ น และหมุนเวยี นเป็ นวงจร วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจนี ผู้สอน นายศิรศิ กั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น สว่ นประกอบท่ีสาคญั 6. พดั ลมไฟฟ้า (Electric Fan) ทาหนา้ ที่ ระบายความรอ้ นออกจากหมอ้ น้า เพื่อเพิ่ม ประสิทธิภาพในการระบายความรอ้ นใหด้ ียงิ่ ข้ นึ วิชา งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบูรพาปราจนี ผ้สู อน นายศริ ศิ ักดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น ส่วนประกอบท่ีสาคญั 7. น้าหล่อเยน็ (Cooling Water) มหี นา้ ท่ี ป้องกนั สนิมการกดั กรอ่ น การเกดิ ฟอง และป้องกนั การแข็งตวั ของน้า น้ายาหล่อเยน็ มีอายกุ ารใชง้ านยาวนานถึง 2 ปี วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลัยเทคนิคบูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ กั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น มาตรฐานสดั ส่วนของการผสมระหวา่ ง น้ากบั น้ายาหล่อเยน็ คือ 1:1 (50%) สดั ส่วนของน้าและ น้ายาหล่อเยน็ น้ายาหล่อเยน็ ที่ใช้ 50% สดั ส่วนของน้าและ น้ายาหล่อเยน็ 1:1 วชิ า งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบรู พาปราจนี ผู้สอน นายศริ ิศกั ดิ์ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 5 ระบบระบายความรอ้ น ขอ้ ควรจา น้าท่ีใชผ้ สมควรเป็ นน้าที่สะอาด เชน่ น้าด่ืมหรอื น้ากอ๊ ก ขอ้ ควรระวงั น้ายาหล่อเยน็ มีสารพษิ อนั ตราย และควรใชอ้ ยา่ งระมดั ระวงั - ถา้ น้ายาหล่อเยน็ ถกู ผิวหนังหรือเส้ ือผา้ ใหท้ าความสะอาดทนั ทีดว้ ยสบู่ และลา้ งน้าให้ สะอาด - ถา้ น้ายาหล่อเยน็ กระเด็นเขา้ ตา ใหล้ า้ งดว้ ยน้าสะอาด แลว้ รบี ไปพบแพทยท์ นั ที - ถา้ บงั เอิญกลืนน้ายาหล่อเยน็ เขา้ ไป ทาใหอ้ าเจยี นโดยทนั ทีแลว้ รีบไปพบแพทย์ - น้ายาหล่อเยน็ ควรเกบ็ ไวใ้ หม้ ิดชิด และพน้ จากมอื เด็ก วชิ า งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บรู พาปราจีน ผู้สอน นายศิรศิ ักด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 5 ระบบระบายความรอ้ น การบารุงรกั ษาระบบระบายความรอ้ นดว้ ยน้า 1. เติมน้าใหเ้ ต็มหมอ้ น้าอยเู่ สมอ น้าที่เติมจะตอ้ งเป็ นน้าท่ีสะอาด เชน่ น้าฝน เป็ นตน้ น้าประปาก็พอใชไ้ ด้ แต่ไมด่ ี สว่ นน้าคลองหา้ มเติม 2. ลา้ งหมอ้ น้าเป็ นครง้ั คราว โดยใชน้ ้ายาจาพวกลา้ งหมอ้ น้า ถา้ จาเป็ นอาจถอดเทอรโ์ ม สตทั ออกมาทดลอง เพือ่ ใหแ้ น่ใจวา่ ยงั ทางานถูกตอ้ งอยู่ 3. หากมีรอยรวั่ ในระบบหลอ่ เยน็ ใหร้ บี แกไ้ ขโดยเรว็ 4. ใชล้ มเป่ าภายนอกของหมอ้ น้าเมือ่ เหน็ วา่ มผี งหรือมีฝ่ ุนจบั มาก เพราะสิ่งเหล่าน้ ีจะทาให้ ความสามารถในการระบายความรอ้ นของหมอ้ น้าลดลง วิชา งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนคิ บรู พาปราจีน ผสู้ อน นายศิริศักด์ิ ทพิ มาลา