ระบบจุดระเบิด

หนว่ ยที่ 8 ระบบจดุ ระเบดิ

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด ระบบจุดระเบิด (Ignition System) เครือ่ งยนตแ์ กส๊ โซลีนเป็ นอุปกรณ์ ท่ีทำหนำ้ ท่ีเปล่ียนพลงั งำนควำมรอ้ นใหเ้ ป็ นพลงั งำนกล พลงั งำนควำมรอ้ นท่ีไดจ้ ะมำจำกกำรเผำไหมข้ องเช้ ือเพลิงแต่เนื่องจำก เคร่อื งยนตแ์ กส๊ โซลีนเป็ นเครือ่ งยนตท์ ่ีมอี ตั รำสว่ นกำรอดั ตวั ตำ่ (Compression Ratio) ควำมรอ้ นที่เกิดจำก กำรอดั ตวั ตำ่ ควำมรอ้ นที่เกิดจำกกำรอดั ตวั จงึ ไมส่ งู พอท่ีจะจุดเช้ อื เพลิงใหเ้ ผำไหมเ้ องได้ จึงจำเป็ นตอ้ งมอี ุปกรณท์ ำงไฟฟ้ำมำจุดประกำยไฟในหอ้ งเผำไหมเ้ พอ่ื ใหเ้ กิดกำรจุดระเบิด วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบูรพาปราจนี ผู้สอน นายศิริศกั ดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด ระบบจุดระเบิดท่ีใชใ้ นรถจกั รยำนยนต์ มอี ยดู่ ว้ ยกนั 2 แบบคือ 1. ระบบจุดระเบิดแบบหนำ้ ทองขำว (Contact Point Ignition System) 2. ระบบจุดระเบิดแบบ ซ.ี ดี.ไอ. (C.D.I) (Capacitor Discharge Ignition System) ระบบจุดระเบิดแบบหน้ำทองขำว (Contact Point Ignition System) เป็ นระบบจุดระเบิดท่ีมชี ุดกลไกลเป็ นตวั กำหนดตำแหน่งจุดประกำยไฟของหวั เทียน และ มีอุปกรณไ์ ฟฟ้ำสำหรบั ทำหนำ้ ท่ีผลิตกระแสไฟฟ้ำแรงสูงใหไ้ ปกระโดดขำ้ มที่เข้ ยี วหวั เทียน วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบรู พาปราจีน ผ้สู อน นายศิรศิ กั ดิ์ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของระบบจดุ ระเบิดแบบหน้ำทองขำว ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา 1. ลอ้ แมเ่ หล็ก (Magnetic Flywheel or Rotor) ลอ้ เหล็ก ภำยในจะประกอบดว้ ยแมเ่ หล็กถำวร (Permanent Magnets) จำนวน 2 คู่ (1 คปู่ ระกอบดว้ ยขว้ั เหนือและ ข้วั ใต)้ ซง่ึ แมเ่ หล็กน้ ีจะส่งอำนำจอยตู่ ลอดเวลำ และจะ หมุนตดั กบั ขดลวดเพ่ือใหเ้ กดิ กระแสไฟฟ้ำเมื่อเคร่อื งยนต์ ทำงำน นอกจำกน้ันลอ้ แม่ เหล็กยงั เป็ นท่ีติดต้งั ลกู เบ้ ียว สำหรบั ระบบจุดระเบิดแบบทองขำว และทำหนำ้ ที่เป็ น ลอ้ ชว่ ยแรงอีกดว้ ย วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจีน

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด ส่วนประกอบของระบบจดุ ระเบิดแบบหนำ้ ทองขำว 2. ขดลวดจำนไฟ (Primary Coil) ประกอบดว้ ยแกน เหล็กและขดลวดซ่งึ พนั อยรู่ อบ ๆ แกนเหล็ก จะทำหนำ้ ที่ รว่ มกบั ลอ้ แมเ่ หล็กในกำรผลิตกระแสไฟฟ้ำ ชุดลอ้ แมเ่ หล็กเมื่อประกอบรวมกบั ขดลวดจำนไฟรวมกนั เรียกวำ่ “แมกนีโต” (Magneto) วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ศิ กั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด ส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดแบบหนำ้ ทองขำว 3. หนำ้ ทองขำว (Contact Point) เป็ นชุดกลไกล ที่ทำหนำ้ ท่ีเป็ นสวติ ชอ์ ตั โนมตั ิ เพ่อื ตดั ตอ่ กระแสไฟฟ้ำท่ีออกจำกแมกนีโต ทองขำวทำจำกโลหะท่ีทนทำนต่อกำรกดั กร่อนซงึ่ เกิดจำก กำรอำรก์ (Arcing) ของประกำยไฟฟ้ำและหนำ้ ทองขำวจะตอ้ งมคี วำมตำ้ นทำนตำ่ โลหะที่ นิยมไดแ้ ก่ ทงั สเตน (Tungsten) กำรทำงำนของชุดทองขำวจะข้ นึ อยกู่ บั กำรหมุนของลูก เบ้ ียว (Cam) โดยในจงั หวะที่ไมต่ อ้ งกำรใหม้ ีกระแสไฟแรงสูงท่ีเข้ ยี วหวั เทียน ทองขำวจะ ต่อติดกนั ใหก้ ระแสไหลลงดิน (Grounded) และหนำ้ ทองขำวจะเปิ ดออก เม่ือถึงตำแหน่ง จุดระเบิดโดยกำรทำงำนของลกู เบ้ ียว วิชา งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบูรพาปราจีน ผูส้ อน นายศิรศิ ักด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด ส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดแบบหน้ำทองขำว 4. ลกู เบ้ ียว (Cam) ทำหนำ้ ท่ี ปิ ดและเปิ ดหนำ้ ทองขำว ใหต้ รงตำมเวลำท่ีกำหนด กล่ำวคือเมือ่ ลกู เบ้ ียว ทำงดำ้ นนูนเคล่ือนท่ีชนหนำ้ ทองขำวเปิ ดออก กระแสไฟฟ้ำที่ออกจำกแมกนีโตจะไหลเขำ้ เก็บใน คอนเดนเซอร์ (Condenser) ซง่ึ เป็ นจงั หวะจุดระเบิด นัน่ เอง หลงั จำกส่วนนูนของลูกเบ้ ียวผ่ำนไปหน้ำ ทองขำวกจ็ ะติดกนั ทำใหก้ ระแสไฟฟ้ำไหลลงกรำวด์ วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบูรพาปราจนี ผู้สอน นายศิรศิ กั ด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของระบบจดุ ระเบิดแบบหน้ำทองขำว ผู้สอน นายศิรศิ กั ด์ิ ทพิ มาลา 5. คอนเดนเซอร์ (Condenser) ทำหนำ้ ที่จำ่ ยและเกบ็ ประจุไฟฟ้ำ กล่ำวคอื รบั ประจุไฟฟ้ำ (Charge) ท่ี พยำยำมจะกระโดดขำ้ มหนำ้ ทองขำวในขณะที่หนำ้ ทองขำวเปิ ด เพือ่ ป้องกนั กำรอำรก์ ท่ีหนำ้ ทองขำวและจะ จำ่ ยประจุไฟฟ้ำ (Discharge) ทนั ทีเมอ่ื รบั ประจุเต็ม ทำ ใหเ้ กดิ กระแสไฟฟ้ำแรงเคลื่อนตำ่ ไปผ่ำนที่ขดลวดไฟแรง ตำ่ ของคอยลจ์ ุดระเบิด เพอ่ื เหน่ียวนำใหเ้ กิดเป็ นไฟฟ้ำแรง เคล่ือนสูง เพื่อโดดขำ้ มที่เข้ ยี วหวั เทียน มหี น่วยเป็ น µF วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบูรพาปราจีน

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด ส่วนประกอบของระบบจดุ ระเบิดแบบหนำ้ ทองขำว 6. คอยลจ์ ุดระเบิด (Ignition Coil)ทำหนำ้ ท่ีแปลงกระแสไฟฟ้ำแรงเคล่ือนตำ่ ใหเ้ ป็ น กระแสไฟฟ้ำแรงเคลื่อนสงู เพอ่ื ใหก้ ระโดดขำ้ มท่ีเข้ ยี วหวั เทียน ภำยในคอยลจ์ ุดระเบิด ประกอบ ดว้ ยขดลวด 2 ขด คือ 1) ขดลวดไฟแรงตำ่ หรอื ขดลวดไฟฟ้ำปฐมภมู ิ (Primary Coil) ซึ่งจะพนั ขดลวดดว้ ยจำนวนรอบท่ีนอ้ ยกวำ่ 2) ขดลวดไฟแรงสูงหรอื ขดทุติยภูมิ (Secondary Coil) ซ่งึ จะพนั ขดลวดดว้ ยจำนวนรอบท่ีมำกกวำ่ และเสน้ เล็กกวำ่ กำรทำงำน ของคอยลจ์ ุดระเบิดจะเหมอื นกบั หมอ้ แปลงไฟฟ้ำ คือ ทำงดำ้ นขดลวด Primary จะสรำ้ ง สนำมแมเ่ หล็กตดั กบั ขดลวด Secondary แต่เน่ืองจำกขดลวด Secondary ซ่ึงมีจำนวน ขดลวดมำกรอบกวำ่ จงึ เกดิ กระแสไฟแรงเคลื่อนสงู ข้ นึ ได้ วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจนี ผูส้ อน นายศริ ิศักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด ส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดแบบหนำ้ ทองขำว 7. สวติ ชจ์ ุดระเบิด (Ignition Switch) ทำหนำ้ ที่ ตดั ต่อวงจรไฟแรงเคล่ือนตำ่ ระหวำ่ งแมกนี โตกบั ระบบจุดระเบิดและวงจรไฟบรกิ ำร 8. หวั เทียน (Spark Plug) ทำหนำ้ ท่ี รบั กระแสไฟฟ้ำแรงเคล่ือนสูงจำกคอยลจ์ ุดระเบิดมำ ทำใหเ้ กดิ ประกำยไฟเพ่ือจุดสว่ นผสมภำยในกระบอกสบู (หอ้ งเผำไหม)้ วชิ า งานจักรยานยนต์ วิทยาลัยเทคนคิ บรู พาปราจีน ผู้สอน นายศิรศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของหวั เทียน 1. ขว้ั ต่อสำยไฟฟ้ำแรงสูง (Terminal) เป็ นสว่ นที่ตอ่ เขำ้ กบั สำยไฟฟ้ำแรงสงู มีท้งั แบบถอด ออกไดแ้ ละติดตำยตวั 2. กระเบ้ ืองลูกฟูก (Corrugation) เป็ นสว่ นป้องกนั กำรรวั่ ของกระแสไฟแรงเคล่ือนสงู (Flash Over) 3. เปลือกโลหะ- หวั หกเหล่ียม (Metal Shell- Hexagon) เรียกกนั โดย ทวั่ ไปวำ่ หวั หก เหล่ียม ขนำดพอดีกบั ประแจหวั เทียน ขนำดหกเหลี่ยมข้ นึ อยกู่ บั ขนำดของหวั เทียนตำมท่ี กำหนดมำตรฐำนผลิตภณั ฑ์ อุตสำหกรรม วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบรู พาปราจนี ผู้สอน นายศิรศิ กั ด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของหวั เทียน 4. ปะเก็น (Gasket) ป้องกนั กำรรวั่ ไหลของแกส๊ ที่เผำไหมต้ ำมชว่ งต่อ ระหวำ่ งหนำ้ เปลือก โลหะกบั ฝำสูบตอ้ งขนั ใหแ้ น่นพอ (ที่ปะเกน็ จะยบุ ตวั ) 5. เกลียว (Thread) ควำมยำวเกลียวและควำมยำวตวั ของเกลียวตำมแต่ขนำด ซ่งึ กำหนด ในมำตรฐำนผลิตภณั ฑอ์ ุตสำหกรรม 6. ข้วั แกนกลำง (Center Electrode) ทำจำกโลหะผสมนิเกิลท่ีทนทำนเป็ นพิเศษตอ่ กำร สึกหรอ อนั เกิดจำกกำรกดั กรอ่ นของแกส๊ ที่เผำไหม้ วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจนี ผสู้ อน นายศิริศักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของหวั เทียน 7. ขว้ั ดิน (Ground Electrode) ทำจำกโลหะที่ทนทำนเหมอื นกบั ขว้ั แกนกลำง 8. กระเบ้ ืองฉนวน (Insulator-Top Portion) ทำจำกอลูมินำ (อลมู ิเนียมออกไซดล์ ว้ น) ซึ่งมคี ุณลกั ษณะพิเศษหลำยอยำ่ ง เชน่ กำรนำควำมรอ้ นไดด้ ี ควำมแขง็ แรงสูงทนต่อกำร เปลี่ยนแปลงควำมรอ้ นไดอ้ ยำ่ งกะทนั หนั ไดด้ ีและทนตอ่ กำรกดั กรอ่ น 9. ผงแป้งกนั รวั่ (Sealing Powder) อดั ไวอ้ ยำ่ งแน่นหนำ เพอ่ื ป้องกนั อำกำศท่ีมีควำมดนั และอุณหภูมิสงู ไมใ่ หร้ วั่ ยอ้ นข้ นึ มำ วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนิคบูรพาปราจีน ผูส้ อน นายศิริศักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของหวั เทียน 10. แกนทองแดง (Coppercore) สอดอยใู่ นแกนกลำง เพือ่ ใหก้ ำรนำควำมรอ้ นและกำร ถ่ำยเทควำมรอ้ นไดด้ ี 11. แหวนเหล็ก (ปะเกน็ ) (Inner Gasket) ป้องกนั กำรรวั่ ของแกส๊ ยอ้ นข้ นึ ภำยในตวั เปลือกโลหะ (ชว่ งต่อระหวำ่ งผิวหนำ้ ฉนวนกบั ผิวหนำ้ เปลือกโลหะ) 12. เข้ ยี วหวั เทียน (Spark Gap) เป็ นชอ่ งวำ่ งสำหรบั ใหก้ ระแสไฟฟ้ำแรงสงู กระโดดขำ้ มไป หำข้วั ดิน วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจนี ผสู้ อน นายศิรศิ กั ด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด ประเภทของหวั เทียน หวั เทียนท่ีสรำ้ งข้ นึ มำในปัจจุบนั มเี กณฑห์ รือขีดคำ่ ควำมรอ้ นต่ำง ๆ กนั จึงแบ่ง ประเภทของหวั เทียนออกไดด้ งั น้ ี วิชา งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบูรพาปราจีน ผูส้ อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด ประเภทของหวั เทียน 1. หวั เทียนรอ้ น คือ หวั เทียนที่มีระยะทำงระบำยควำมรอ้ นจำกเข้ ยี วหวั เทียนถึงฝำสูบยำว ทำใหก้ ำรระบำยควำมรอ้ นเป็ นไปไดย้ ำกควำมรอ้ นจะสะสมอยใู่ นตวั ไดม้ ำกกวำ่ เหมำะ สำหรบั เคร่อื งยนตท์ ี่ทำงำนดว้ ยควำมเรว็ ตำ่ หรือเครื่องยนตท์ ่ีใชง้ ำนดว้ ยระยะเวลำส้นั 2. หวั เทียนมำตรฐำน (ธรรมดำ) คอื หวั เทียนที่มคี วำมรอ้ นขนำดกลำง ระยะทำงระบำย ควำมรอ้ นจะอยรู่ ะหวำ่ งหวั เทียนรอ้ นและหวั เทียนเยน็ เหมำะสำหรบั เคร่อื งยนตท์ ี่ทำงำน ดว้ ยควำมเร็วปำนกลำง วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนิคบูรพาปราจีน ผ้สู อน นายศิริศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด ประเภทของหวั เทียน 3. หวั เทียนเยน็ คือ หวั เทียนที่มรี ะยะทำงระบำยควำมรอ้ นจำกเข้ ยี วหวั เทียนถึงฝำสบู ส้นั ทำใหก้ ำรระบำยควำมรอ้ นเร็วกวำ่ หวั เทียนรอ้ น อุณหภมู ขิ องเข้ ยี วจงึ ไมส่ งู นัก เหมำะ สำหรบั เครอื่ งยนตท์ ่ีทำงำนดว้ ยควำมเร็วรอบสูงหรือใชง้ ำนระยะทำงไกล ๆ ***จงจำไวว้ ำ่ หวั เทียนรอ้ นหรือหวั เทียนเยน็ น้ันไม่ไดข้ ้ นึ อยกู่ บั ขนำดของเกลียว แตจ่ ะข้ นึ อยกู่ บั ระยะทำง ระบำยควำมรอ้ น ฉะน้ันหวั เทียนยำวไมจ่ ำเป็ นตอ้ งเป็ นหวั เทียนรอ้ นเสมอไป วชิ า งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบูรพาปราจนี ผู้สอน นายศิรศิ ักด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด โคด้ ของหวั เทียน กำรเลือกใชช้ นิดของหวั เทียนตำมคำ่ ควำมรอ้ นน้ัน เรำสำมำรถรชู้ นิดของหวั เทียน ไดโ้ ดยกำรดเู บอรห์ รอื โคด้ (Code) ของหวั เทียน ซึ่งสำมำรถดูไดด้ งั น้ ี ตวั อยำ่ งสญั ลกั ษณ์ เชน่ หวั เทียน NGK B P 6 E S B ขนำดควำมโตของเกลียวและขนำดของหวั เทียนหกเหล่ียม P แสดงลกั ษณะโครงสรำ้ ง 6 หมำยเลขแสดงชว่ งควำมรอ้ น E ขนำดควำมยำวเกลียว S ลกั ษณะโครงสรำ้ งเพมิ่ เติมอื่น ๆ วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลัยเทคนิคบรู พาปราจนี ผู้สอน นายศิรศิ กั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด สญั ลกั ษณต์ ่ำง ๆ ของหวั เทียน วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนคิ บรู พาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด หลกั กำรทำงำนของระบบจุดระเบิดแบบหนำ้ ทองขำว เมอ่ื ลอ้ แมเ่ หล็กหมุนตดั ขดลวดปฐมภูมิบนจำนไฟจะทำใหเ้ กดิ กระแสไฟสลับ (AC) ข้ นึ ใน ขณะท่ีไมใ่ ชจ่ งั หวะจุดระเบิดทองขำวจะแตะติดกนั ทำใหก้ ระแสไฟฟ้ำท่ีเกดิ ข้ นึ ไหลลง ดินโดยผ่ำนทำงหนำ้ ทองขำว เม่อื ถึงจงั หวะท่ีจะจุดระเบิดลกู เบ้ ียวท่ีลอ้ แมเ่ หล็กจะเตะให้ หนำ้ ทองขำวเปิ ดออก ดงั น้ัน กระแสไฟฟ้ำจะไมส่ ำมำรถไหลลงดินได้ แตจ่ ะเปลี่ยน ทิศทำงเขำ้ ไปชำรจ์ ในดอนเดนเซอร์ และอีกส่วนหน่ึงจะไหลเขำ้ ไปเล้ ียงที่ขดลวดปฐมภูมขิ อง คอยลจ์ ุดระเบิดในชว่ งระยะเวลำอนั ส้นั วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจีน ผสู้ อน นายศิริศกั ดิ์ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด หลกั กำรทำงำนของระบบจดุ ระเบิดแบบหนำ้ ทองขำว เม่อื คอนเดนเซอรร์ บั ประจุไฟฟ้ำเต็มแลว้ จะคำยประจุไฟฟ้ำออกทนั ที ทำให้ กระแสไฟฟ้ำส่วนท่ีคำยออกมำเขำ้ ไปเสริมในขดลวด ปฐมภมู ิ ของคอยลจ์ ุดระเบิด สนำมแมเ่ หล็กจงึ บำนข้ นึ อยำ่ งรวดเรว็ ไปตดั กบั ขดลวด ทุติยภมู ิ ผลิตกระแสไฟฟ้ำแรงสงู ส่งไปยงั หวั เทียนทำใหป้ ระกำยไฟกระโดดขำ้ มที่เข้ ยี วหวั เทียนได้ วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจนี ผสู้ อน นายศิริศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด กำรสงั เกตลกั ษณะของหนำ้ ทองขำว วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบรู พาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด ระบบจดุ ระเบิดแบบซี.ดี.ไอ. เป็ นระบบจุดระเบิดที่ใชอ้ ุปกรณท์ ำงอิเล็กทรอนิกส์ เป็ นท้งั ตวั กำหนดกำรจุดระเบิด และผลิตกระแสไฟฟ้ำ เนื่องจำกใชอ้ ุปกรณท์ ำงอิเล็กทรอนิกสท์ ้งั หมดน้ ีเอง จึงไมม่ สี ่วนใด มกี ำรเคล่ือนไหว จงึ ตดั ปัญหำเรอ่ื งกำรบำรุงรกั ษำและกำรปรบั แต่ง C.D.I. ยอ่ มำจำกคำวำ่ Capacitor Discharge Ignition System ซ่ึงกำรทำงำนโดย อำศยั Condenser ในกำรคำยประจุเพ่ือใหเ้ กดิ กำรจุดระเบิด วชิ า งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจีน ผสู้ อน นายศิริศักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด ส่วนประกอบของระบบจดุ ระเบิดแบบ ซี.ดี.ไอ. 1. ลอ้ แมเ่ หล็ก (Flywheel or Rotor) ภำยในลอ้ แมเ่ หล็กจะติดต้งั แมเ่ หล็กถำวรไวจ้ ำนวน 2 คู่ ซึ่ง แมเ่ หล็กน้ ีจะส่งอำนำจอยตู่ ลอดเวลำ และจะหมุน ตดั กบั ขดลวดเมอ่ื เครอ่ื งยนตท์ ำงำน และทำหนำ้ ที่ เป็ นลอ้ ชว่ ยแรงอีกดว้ ย วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บรู พาปราจนี ผ้สู อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด ส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดแบบ ซี.ดี.ไอ. 2. ขดลวดไฟแรงตำ่ (Exiter Coil)ติดต้งั อยกู่ บั ชุดจำนไฟประกอบดว้ ยขดลวดทองแดงขนำด เล็กพนั อยรู่ อบแกนเหล็กอ่อน อำศยั กำรเหนี่ยวนำจำกลอ้ แมเ่ หล็กเพอ่ื ผลิตกระแสไฟฟ้ำ แรงเคล่ือนตำ่ เพอื่ ประจุเขำ้ ในกล่อง ซี.ดี.ไอ. 3. ขดลวดสญั ญำณ (Pick Up Coil) ทำหนำ้ ท่ีใหส้ ญั ญำณกำหนดจงั หวะจุดระเบิด ประกอบดว้ ยลวดทองแดงพนั อยรู่ อบแกนเหล็กหรือแกนแม่เหล็กขนำดเล็ก ขดลวด สญั ญำณจะผลิตกระแสไฟจำนวนไมม่ ำกไปท่ีกล่อง ซี.ดี.ไอ. เพอื่ กำหนดจงั หวะจุดระเบิดใน ตำแหน่งท่ีเหมำะสม วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบูรพาปราจีน ผ้สู อน นายศิรศิ กั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของระบบจุดระเบิดแบบ ซี.ดี.ไอ. ระบบจุดระเบิดแบบ ซ.ี ดี.ไอ. ที่ใชก้ บั รถจกั รยำนยนตใ์ นบำงรุน่ จะไมใ่ ชข้ ดลวดสญั ญำณ (Pick Up Coil) ซ่งึ จะข้ นึ อยกู่ บั กำรออกแบบวงจรของบรษิ ัทผูผ้ ลิตและควำมเหมำะสมของรถ รุน่ ท่ีจะใชต้ ิดต้งั ดว้ ย วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบรู พาปราจนี ผสู้ อน นายศิรศิ กั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด ส่วนประกอบของระบบจดุ ระเบิดแบบ ซี.ดี.ไอ. 4. กล่อง ซี.ดี.ไอ. (C.D.I. Unit) เป็ นลกั ษณะของกล่องสีดำ ภำยในประกอบดว้ ยอุปกรณ์ อิเล็กทรอนิกสป์ ระกอบรวมกนั เป็ นวงจรขนำดเล็ก และผนึกปิ ดแน่นดว้ ยพลำสติกหรอื เร ซ่นิ ไมส่ ำมำรถแกะหรอื ถอดแยกช้ นิ ส่วนได้ เพอ่ื ป้องกนั กำรช้ นื กำรกระทบกระเทือนและ ป้องกนั ควำมเสียหำยต่ำง ๆ อนั อำจเกดิ ข้ นึ กบั วงจรได้ กล่อง ซี.ดี.ไอ. ทำหนำ้ ที่รบั ประจุ กระแสไฟแรงเคล่ือนตำ่ จำกขดลวดไฟแรงตำ่ (Exiter Coil) และคำยประจุไปยงั คอยลจ์ ุด ระเบิด เพ่ือทำกำรเหน่ียวนำใหเ้ กิดกระแสไฟแรงเคล่ือนสูงในตำแหน่งท่ีเหมำะสม วิชา งานจักรยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบรู พาปราจีน ผสู้ อน นายศริ ิศักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจนี ผู้สอน นายศริ ศิ ักด์ิ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของระบบจดุ ระเบิดแบบ ซี.ดี.ไอ. 5. คอยลจ์ ุดระเบิด (Ignition Coil) ทำหนำ้ ที่ เหมอื นกบั คอยลจ์ ุดระเบิดของระบบหนำ้ ทองขำว แต่จะใหป้ ระสิทธิภำพท่ีดีกวำ่ ภำยในประกอบดว้ ย ขดลวดทองแดง 2 ชุดคอื ขดลวดปฐมภมู ิ (Primary Winding) หรือขดลวดไฟแรงตำ่ และขดลวดทุติยภูมิ (Secondary Winding) หรอื ขดลวดไฟแรงสงู ขดลวด ทุติยภมู ิเป็ นขดลวดขนำดเล็กพนั อยดู่ ำ้ นในรอบแกนเหล็กอ่อนในจำนวนรอบท่ีมำกขดลวด ปฐมภมู จิ ะมขี นำดใหญพ่ นั ทบั ขดลวดทุติยภูมอิ ีกทีในจำนวนรอบท่ี วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบูรพาปราจนี ผู้สอน นายศิรศิ กั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด สว่ นประกอบของระบบจดุ ระเบิดแบบ ซี.ดี.ไอ. ไมม่ ำกคอยลจ์ ุดระเบิดจะทำงำนโดยอำศยั หลกั กำรเหน่ียวนำรว่ มของขดลวด 2 ชุดบน แกนเหล็กชุดเดียวกนั คือ ขดลวดปฐมภูมจิ ะรบั กระแสไฟมำจำกกำรคำยประจุไฟของ กล่อง ซี.ดี.ไอ. เกิดอำนำจแมเ่ หล็กข้ นึ อยำ่ งรวดเรว็ เกดิ กำรเหนี่ยวนำรว่ มกบั ขดลวด ทุติย ภูมิ ทำใหเ้ กดิ กระแสไฟแรงเคล่ือนสงู ถึงประมำณ 20,000 - 40,000 โวลต์ ข้ ึนใน ขดลวดทุติยภมู ิ ซึง่ สำมำรถที่จะทำใหเ้ กิดประกำยไฟที่เข้ ยี วหวั เทียนได้ วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบรู พาปราจีน ผสู้ อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด อุปกรณห์ ลกั ภำยในวงจร ซี.ดี.ไอ. 1. คอนเดนเซอร์ (Condenser or Capacitor) ทำหนำ้ ที่เกบ็ และจำ่ ยประจุไฟฟ้ำ เพ่ือ สรำ้ งกระแสไฟฟ้ำแรงเคลื่อนตำ่ ไปยงั ขวดลวดไพรมำรีในชุดคอยลจ์ ุดระเบิด วิชา งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจีน ผสู้ อน นายศิรศิ ักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด อุปกรณห์ ลกั ภำยในวงจร ซี.ดี.ไอ. 2. ไดโอด (Diode) ทำหนำ้ ท่ีเปล่ียน กระแสไฟสลบั เป็ นกระแสตรง ไดโอดจะมี คุณสมบตั ิคอื ยอมใหก้ ระแสบวกไหลผ่ำนได้ ทำงเดียวจำกขว้ั บวก(+) ไปยงั ขว้ั ลบ(-) กระแสจะไมส่ ำมำรถไหลยอ้ นกลบั จำก ข้วั ลบ (-) มำยงั ข้วั บวก (+) ได้ วชิ า งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบูรพาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด อุปกรณห์ ลกั ภำยในวงจร ซี.ดี.ไอ. 3. SCR (Silicon Control Rectifier) มชี อ่ื เรียกอีกอยำ่ ง หนึ่งวำ่ ไทรสี เตอร์ (Thyristor) เป็ นสำรกง่ึ ตวั นำ มขี ้วั อยู่ 3 ขว้ั คอื ข้วั Anode (A) ขว้ั Kathode (K) และขว้ั Gate (G) มคี ุณสมบตั ิ คอื จะยอมใหก้ ระแสไฟไหลผ่ำนจำกข้วั A ไปยงั ข้วั K ไดต้ อ้ งมกี ระแสไฟจำนวนหนึ่งกระตุน้ ที่ข้วั G จึงจะกลำยสภำพเป็ นตวั นำ (กระแสไฟจะไหล ยอ้ นกลบั จำกขว้ั K ไปยงั ข้วั A ไมไ่ ด)้ วชิ า งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนิคบรู พาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด อุปกรณห์ ลกั ภำยในวงจร ซี.ดี.ไอ. 4. ทรำนฟอรเ์ มอร์ (Transformer) หรือหมอ้ แปลงทำหนำ้ ที่แปลงกระแสไฟฟ้ำจำกแรง เคลื่อนตำ่ ใหเ้ ป็ นกระแสไฟฟ้ำแรงเคล่ือนสงู หรอื จำกสงู ใหเ้ ป็ นตำ่ ไดเ้ ช่นเดียวกนั ซงึ่ ภำยในจะประกอบดว้ ยขดลวดสองขดที่พนั ไวด้ ว้ ยจำนวนรอบที่ไมเ่ ท่ำกนั วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบูรพาปราจีน ผู้สอน นายศริ ศิ ักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด หลกั กำรทำงำนของระบบจดุ ระเบิด ซี.ดี.ไอ. แบบไมม่ ปี ิ คอพั คอยล์ ระบบจุดระเบิดแบบไมม่ ีปิ คอพั คอยลจ์ ะไดร้ บั ตน้ กำเนิดไฟแรงตำ่ และสญั ญำณจงั หวะจุด ระเบิดมำจำกขดลวดขดเดียว คือขดลวดไฟแรงตำ่ (EC) หลกั กำรทำงำนคอื เมอื่ ลอ้ แมเ่ หล็กหมุนตดั ขดลวดทำใหเ้ กิดกระแสไฟฟ้ำข้ นึ ในขดลวดซึง่ จะเป็ นไฟฟ้ำ วชิ า งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนิคบูรพาปราจีน ผู้สอน นายศิรศิ ักดิ์ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด หลกั กำรทำงำนของระบบจุดระเบิด ซี.ดี.ไอ. แบบไมม่ ปี ิ คอพั คอยล์ กระแสสลบั คอื จะมีท้งั คลื่นไฟฟ้ำบวกและคล่ืนไฟฟ้ำลบเกดิ ข้ นึ ในขดลวดขณะท่ีเกดิ คลื่นไฟฟ้ำบวกทำงดำ้ น (A) ของชุดขดลวดไฟแรงตำ่ (EC) กระแสไฟฟ้ำจะไหลไปตำม ทิศทำง (1) ผ่ำนไดโอด (D1) เขำ้ ประจุในคำปำซเิ ตอร์ และไหลมำครบวงจรโดยผ่ำน ขดลวดปฐมภูมิ (PW) ของคอยลจ์ ุดระเบิดและผ่ำนไดโอด (D2) ลงกรำวดค์ รบวงจร เมอ่ื แมเ่ หล็กหมุนต่อไป คลื่นไฟฟ้ำบวกจะไหลกลบั ทิศทำงโดยจะไหลออกมำทำงดำ้ น (B) ของชุดขดลวดไฟแรงตำ่ (EXITER COIL) กระแสไฟจะไหลไปทำงทิศทำง (2) ผ่ำนตวั ตำ้ นทำน R เพ่ือใหล้ ดควำมเขม้ ของกระแสไฟ วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลัยเทคนคิ บูรพาปราจีน ผ้สู อน นายศิริศกั ด์ิ ทิพมาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด หลกั กำรทำงำนของระบบจุดระเบิด ซี.ดี.ไอ. แบบไมม่ ปี ิ คอพั คอยล์ กระแสไฟฟ้ำไหลผ่ำนตวั ตำ้ นทำน R มำแลว้ จะถกู ส่งไปกระตุน้ ขำ G ของ SCR ทำให้ SCR กลำยเป็ นสภำพเป็ นตวั นำคำปำซิเตอร์ (C) สำมำรถคำยประจุโดยกระแสไฟจะไหลตำม ทิศทำง (3) ไปยงั ขดลวดปฐมภูมิ (PW) ทำใหข้ ดลวดปฐมภมู ิ (PW) เกดิ อำนำจแมเ่ หล็ก เหนี่ยวนำรว่ มกบั ขดลวดทุติยภมู ิ (SW) ทำใหเ้ กิดกระแสไฟฟ้ำแรงเคล่ือนสูง จนสำมำรถ เกดิ ประกำยไฟกระโดดขำ้ มเข้ ยี วหวั เทียนได้ วชิ า งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บรู พาปราจนี ผสู้ อน นายศิริศกั ดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิด หลกั กำรทำงำนของระบบจุดระเบิด ซี.ดี.ไอ. แบบมปี ิ คอพั คอยล์ แบบน้ ีกำรทำงำนคลำ้ ยกบั แบบแรก แตกตำ่ งตรงท่ีจะใชข้ ดลวดสญั ญำณ หรือเรียกวำ่ ปิ ค อพั คอยล์ (Signal Coil or Pulser Coil) ทำหนำ้ ท่ีผลิตกระแสไฟไปกระตุน้ ให้ SCR ทำงำนและใชข้ ดลวดชำรจ์ คอยล์ (Charge Coil) วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนคิ บูรพาปราจนี ผสู้ อน นายศิริศักด์ิ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด หลกั กำรทำงำนของระบบจดุ ระเบิด ซี.ดี.ไอ. แบบไมม่ ปี ิ คอพั คอยล์ ทำหนำ้ ที่ผลิตกระแสไฟสลบั แลว้ วง่ิ ผ่ำนไดโอดเรียงเป็ นกระแสตรงเขำ้ ประจุใน คอนเดนเซอร์ เม่ือถึงจงั หวะจุดระเบิดขดลวดสญั ญำณจะผลิตกระแสไฟสญั ญำณไปกระตุน้ ขำ Gate (G) ของ SCR และ SCR จะยอมใหก้ ระแสไฟไหลผ่ำนระหวำ่ งขำ Anode (A) กบั ขำ Cathode (K ) กระแสไฟท่ีประจุอยใู่ นคอนเดนเซอรจ์ ะวงิ่ ออกผ่ำน SCR ไปผ่ำน ขดลวดไฟแรงตำ่ (Primary Coil) ของคอยลจ์ ุดระเบิด ซึ่งจะเกิดกำรเหน่ียวนำตวั เองเกดิ กระแสไฟประมำณ 200 - 300 โวลต์ แลว้ จะเหนี่ยวนำใหข้ ดลวดไฟแรงสูง (Secondary Coil) เกดิ ไฟแรงสงู ประมำณ 20,000 - 40,000 โวลต์ ไปกระโดดที่เข้ ยี วหวั เทียน วิชา งานจักรยานยนต์ วทิ ยาลยั เทคนิคบูรพาปราจนี ผสู้ อน นายศิรศิ กั ดิ์ ทิพมาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด ขอ้ ดีของระบบจดุ ระเบิดแบบ ซี.ดี.ไอ. 1. ประหยดั กำรบำรุงรกั ษำ เพรำะไมม่ ีชุดกลไกลท่ีเคลื่อนไหวเหมือนระบบทองขำว 2. ใหค้ ำ่ แรงเคล่ือนของกระแสไฟฟ้ำไดส้ งู กวำ่ คือ ประมำณ 20,000 - 40,000 โวลต์ 3. ประหยดั หวั เทียน 4. กำรเผำไหมห้ มดจด ควนั ไอเสียนอ้ ย 5. ไมก่ ลวั ควำมเปี ยกช้ นื 6. ใหก้ ำรจุดระเบิดท่ีแน่นอนและสมำ่ เสมอท้งั ควำมเร็วรอบตำ่ และสงู 7. กำรจุดระเบิดล่วงหนำ้ ในขณะควำมเรว็ สงู ข้ นึ เป็ นไปอยำ่ งอตั โนมตั ิ วิชา งานจกั รยานยนต์ วิทยาลยั เทคนิคบรู พาปราจนี ผ้สู อน นายศริ ศิ ักดิ์ ทพิ มาลา

หน่วยท่ี 8 ระบบจุดระเบิด สญั ลกั ษณท์ ่ีใชใ้ นผงั วงจรไฟฟ้ำ วิชา งานจกั รยานยนต์ วทิ ยาลัยเทคนิคบรู พาปราจีน ผ้สู อน นายศริ ิศกั ด์ิ ทิพมาลา