มหาเวสสันดรชาดก ๕Ebook

แบบฝกึ ทกั ษะ เรอ่ื ง “รา่ ยยาวมหาเวสสนั ดรชาดก กณั ฑ์มทั รี” ที่ ชื่อ สมาชิก ชั้น เลขที่ สกลุ ประกอบการเรียนวชิ าภาษาไทย ท๓๒๑๐๑ ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ ๕ โรงเรียนสรุ วทิ ยาคาร อำเภอเมือง จังหวดั สุรนิ ทร์

๒ แบบฝกึ ทักษะเรือ่ ง “รา่ ยยาวมหาเวสสันดรชาดก กณั ฑ์มทั รี” ประกอบแผนการจัดการเรยี นร้ทู ่ี ๘ วชิ าภาษาไทย ท๓๒๑๐๑ หน่วยการเรียนรูท้ ี่ ๔ เร่ือง “ร่ำเรียนคำกานท์” ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี ๕ ภาคเรยี นที่ ๑ _______________________________________________________________________ คำช้ีแจง ๑. แบบฝึกทักษะน้ี มคี ำถามการอ่านในใจและความเขา้ ใจในการอา่ น จำนวน ๑๔ ข้อ ๔๐ คะแนน ๒. ใหน้ ักเรียนอ่านคำถามทกุ ขอ้ อย่างละเอียดรอบคอบแล้วตอบคำถามใหด้ ีทสี่ ดุ เท่าทจี่ ะทำได้ ๒.๑ บางคำถามจะมีมีคำตอบใหเ้ ลือกตอบ ใหน้ กั เรียนวงกลมล้อมรอบตวั เลขทอ่ี ยู่หนา้ คำตอบที่นักเรยี นคดิ ว่าถูกต้อง ๒.๒ บางคำถามจะให้นกั เรียนเขียนคำตอบสัน้ ๆ ในที่ว่างท่เี ตรยี มไว้ ให้นกั เรียนเขียนคำตอบเปน็ ตัวหนังสือ ตัวเลขไทย หรอื เครอื่ งหมายตามท่ีกำหนด ๒.๓ บางคำถามตอ้ งการใหน้ กั เรียนเขียนอธบิ ายคำตอบ โดยใชเ้ นอ้ื เรือ่ งสนบั สนนุ คำตอบ ใหน้ กั เรยี นตอ้ งเขยี นอธิบาย โดยใช้ขอ้ ความจากเน้อื เร่ืองสนับสนนุ คำตอบ ๒.๔ บางคำถามมีคำตอบถกู ไดห้ ลายคำตอบ นักเรยี นจะได้คะแนนจากการเขียนตอบทแี่ สดงถึงความเขา้ ใจคำถามและลกั ษณะการคดิ นกั เรียนจึงควรเขยี นคำตอบจากความคดิ ของตนเองอยา่ งสมเหตสุ มผล ๓. ให้นักเรียนเขยี นดว้ ยลายมอื ทอ่ี า่ นง่ายและชดั เจน

๓ คำถามท่ี ๑ “ทา่ นเอย่ จงนิรมิตบดิ เบือนกายกลายอนิ ทรีย์เปน็ พยคั ฆราชสีห์สองเสือสามสัตว์” ๑ คะแนน ๑. โอ้อกเอย๋ มหัศจรรย์จรงิ ยง่ิ คิดก็ย่งิ กร่ิง ๆ กรอมพระทัยเปน็ ทุกข์ถึงพระลกู รักท้ังสองคน ๒. พระทัยนางใหห้ วัน่ หวาดพะวงหลังตั้งพระทัยเปน็ ทกุ ข์ถงึ พระเจ้าลูกมิลมื เลย ๓. เฒ่ากพ็ าสองกุมารพะงางามไปในทางกันดารควรจะสงสารแสนอนาถอนาถา ๔. เม่ือทา้ วเธอมิได้เห็นพระเจ้าลกู ก็จะทูลถาม...นางก็จะอาลัยโลดแล่นไปตามติดไม่คดิ ตาย คำถามที่ ๒ จากถ้อยความท่ี ๑ ขอ้ ใดไมใ่ ชล่ างร้ายท่ีเกิดแก่พระนางมทั รี ๑ คะแนน ๑. ทงั้ แปดทิศก็มดื มวั ทนทุกหนแหง่ ๒. ท้ังขอบฟ้ากด็ าดแดงเปน็ สายเลอื ด ๓. ทั้งสามสตั ว์ก็มาเน่ืองนอนสกดั หนา้ ๔. ไมผ้ ลกลายเป็นไม้ดอก ไม้ดอกกลายเปน็ ไม้ผล คำถามที่ ๓ จากถ้อยความท่ี ๓ ข้อใดแสดงใหเ้ หน็ ความรักของแม่ได้มากท่ีสดุ ๑ คะแนน ๑. เจา้ ไมเ่ คยได้ความยากยา่ งเทา้ ลงเหยยี บดิน ร้ินก็มิไดไ้ ต่ไรก็มิได้ตอม ๒. แมส่ ูพ้ ยาบาลบำรงุ เจ้าแต่เยาว์มา เจ้ามิไดห้ า่ งมารดาสักหายใจ ๓. นั่นก็รอยเทา้ พ่อชาลี นี่กบ็ ทศรแี ม่กัณหาพระมารดายงั แลเห็น ๔. นางก็เสดจ็ ครรไลล่วงตำบลเทยี่ วค้นหาพระลูกตามลำเนาเนนิ ป่า คำถามที่ ๔ จากถ้อยความที่ ๗ “อปุ มาเหมือนคนไขห้ นักแล้วมิหนำยังแพทยเ์ อายาพิษมาวางซำ้ ให้เวทนา” คำที่ขดี เสน้ ใตห้ มายถงึ ใครตามลำดับ ๑ คะแนน ๑. สองกมุ าร, ชูชก ๒. พระนางมทั ร,ี ชชู ก ๓. สองกุมาร, พระเวสสันดร ๔. พระนางมทั รี, พระเวสสนั ดร คำถามท่ี ๕ ขอ้ ใดใช้โวหารเปรยี บเทยี บต่างจากข้ออน่ื ๑ คะแนน ๑. โอเ้ จา้ แวน่ แก้วส่องสวา่ งอกของแม่เอ่ย ๒. ปม้ิ ประหน่ึงว่าดวงหทัยจะประทุทะลุลน่ั ละเอียดอกทุกอกองค์ ๓. อปุ มาเหมือนคนไขห้ นักแล้วมิหนำ แพทย์ยงั ซ้ำเอายาพิษมาวางให้เวทนา ๔. เจา้ ผู้มีพกั ตร์ผดุ ผอ่ งเสมือนหนง่ึ นำ้ ทองทาบทบั ประเทืองผิว ราวกะวา่ ลอยลวิ่ เลือ่ นลงจากฟ้า คำถามที่ ๖ รา่ ยยาวมหาเวสสนั ดร กัณฑม์ ัทรี เนน้ เรื่องใดสำคัญทสี่ ุด ๑ คะแนน ๑. ความรกั ความผกู พันของแม่ที่มตี ่อลกู ๒. ความรักความผูกพนั ระหว่างแมก่ บั ลูก ๓. การทำทานครง้ั ยิ่งใหญ่ของพระเวสสันดร ๔. การอนุโมทนาทานครั้งสำคัญของพระนางมทั รี ใชข้ อ้ ความต่อไปนี้ตอบคำถามขอ้ ๗-๙ “พระคุณเอ่ย จะคดิ ดูมง่ั เป็นไรเล่าว่า มทั รีนีเ้ ปน็ ข้าเกา่ แต่ก่อนมา ดงั่ เงาตามพระบาทาก็ เหมือนกัน นอกจากน้ันทีแ่ นน่ อน คอื นางไหนอนั สนทิ ชดิ ใช้แต่กอ่ นกาลยังจะติดตามพระราชสมภาร มาบ้างละหรือ ไดแ้ ต่มทั รีที่แสนดอื้ ผู้เดยี วดอก ไมร่ จู้ ักปล้ินปลอกพลิกไพล่เอาตัวหนี มทั รีสัตยา สวามิภักด์ิ รักผวั เพียงบดิ ากว็ ่าได้ ถงึ จะยากเย็นเข็ญใจกต็ ามกรรมอุตสาหะตระตรากตระตรำ เตรด็ เตรห่ าผลาผลไม้.......อกของใครจะอาภัพยบั พิกลเหมือนอกของมัทรไี ม่มีเนตร” คำถามที่ ๗ ขอ้ ใดไม่ใช่นำ้ เสยี งของพระนางมัทรี ๑ คะแนน ๑. ตัดพอ้ ๒. นอ้ ยใจ ๓. ท้อแท้ ๔. เสียใจ

๔ คำถามที่ ๘ กลวิธกี ารแต่งในข้อใดท่ีไม่พบในข้อความนี้ ๑ คะแนน ๑ คะแนน ๑. อพั ภาส ๒. ปฏปิ ุจฉา ๑ คะแนน ๓. อธพิ จน์ ๔. อุปมาอปุ ไมย คำถามท่ี ๙ ขอ้ ใดอนุมานไม่ไดว้ า่ เปน็ ลกั ษณะนสิ ยั ของพระนางมัทรีที่ปรากฏในคำประพันธ์นี้ ๑. เสียสละ ๒. จงรกั ภกั ดี ๓. ดือ้ ดงึ ๔. หึงหวง คำถามที่ ๑๐ ความเปรียบในข้อใดมนี ยั บ่งถึงการมีชวี ติ อยูไ่ มไ่ ด้ถ้าจากกัน ๑. โอ้เจา้ ทองรอ้ ยช่งั ท้ังคู่ของแม่เอย่ ๒. เจ้าดวงมณฑาทองทั้งคู่ของแม่เอย๋ ๓. โอเ้ จา้ แว่นแกว้ ส่องสวา่ งอกของแมเ่ อ๋ย ๔. โอเ้ จ้าดวงสรุ ยิ ันจันทรทงั้ ค่ขู องแมเ่ อ่ย คำถามที่ ๑๑ ใหน้ กั เรียนเขียนคำตอบให้สมั พนั ธก์ ับข้อความท่กี ำหนดในตาราง ๑๐ คะแนน ที่ ข้อความ คำตอบ ๑ อปุ ลกั ษณ์ที่พบในถ้อยความที่ ๑ จำนวน ๑ สำนวน ๒ จากถ้อยความท่ี ๓ สำนวนที่ทำใหอ้ นุมานได้ว่าพระกัณหา นา่ จะมีอายนุ ้อยมาก ๓ บคุ คลวัตทพี่ บในถ้อยความท่ี ๕ จำนวน ๑ สำนวน ๔ จากถ้อยความท่ี ๗ ความเปรียบที่แสดงใหเ้ ห็นว่าพระนางมัทรี มีความภักดีต่อพระเวสสันดร จำนวน ๑ สำนวน ๕ “อปุ มาเหมือนหน่ึงพฤกษาลดาวลั ยย์ ่อมจะอาสัญลงเพราะลูก เปน็ แท้เท่ียง” บอกช่ือตน้ ไม้ทีต่ รงกบั สำนวนน้ี จำนวน ๒ ชือ่ ๖ จากถ้อยความที่ ๑๐ บอกน้ำเสียงของพระนางมทั รี ๗ คำอัพภาส ท่ีพบในถอ้ ยความท่ี ๑๐ จำนวน ๑ คำ ๘ ความหมายของสำนวน “ไมม่ ีเนตร” ในถ้อยความท่ี ๑๑ ๙ รสในวรรณคดี ทเ่ี ด่นชัดท่สี ุดในถ้อยความที่ ๑๑ ๑๐ ยกตัวอย่างอชั ฌัติกทาน ที่กล่าวถึงในถ้อยความท่ี ๑๕ จำนวน ๒ อย่าง

๕ คำถามท่ี ๑๒ ใหน้ กั เรยี นพิจารณาข้อความต่อไปนี้ เปน็ ความจรงิ หรือ ไม่เปน็ ความจรงิ ๑๐ คะแนน ข้อความ เปน็ ความจริง จงเขยี นเครอื่ งหมาย X ในชอ่ ง “ใช่” ข้อความ ไม่เปน็ ความจรงิ จงเขยี นเครอ่ื งหมาย X ในช่อง “ไมใ่ ช่” ที่ ขอ้ ความ ใช่ ไมใ่ ช่ ๑ ร่ายยาวเปน็ คำประพนั ธ์ท่ีไม่สามารถนบั จำนวนบทได้ ๒ “ชาดก” เป็นเร่ืองราวของพระพุทธเจา้ ๓ “มหาเวสสนั ดรชาดก” เป็นพระชาตทิ ีย่ ่งิ ใหญ่ท่สี ุดเพราะบำเพ็ญทานบารมี ๔ พระชาติท่ี ๒ “พระมหาชนก” บำเพ็ญวิรยิ บารมี ๕ “คาถาพัน” และ “มหาชาติ” หมายถงึ เรอื่ งราวเกี่ยวกับพระเวสสันดร ๖ ตน้ เหตขุ องการเล่าเรื่องเวสสนั ดร สบื เนอ่ื งมาจากการเกดิ ฝนโบกขรพรรษ ๗ “ชา้ งปัจจัยนาค” กลบั มาเกดิ เป็น “พระอานนท”์ ๘ ผ้แู ตง่ ร่ายยาวมหาเวสสนั ดร กัณฑ์มัทรี คอื เจ้าพระยาพระคลงั (หน) ๙ คนไทยเช่ือว่าถา้ ไดฟ้ ังเทศน์มหาชาตคิ รบ ๑๓ กัณฑจ์ ะได้รับอานสิ งส์มาก ๑๐ สาเหตุทพ่ี ระเวสสันดรตัง้ ค่าตัวพระกัณหาสงู กวา่ พระชาลเี พราะผูกพนั มากกว่า คำถามท่ี ๑๓ ๕ คะแนน อุบายท่ีทำให้พระนางมัทรีคลายความเศร้า ของพระเวสสนั ดร ฉนั วา่ ฉลาดแยบยลมาก ฉันไม่เหน็ จะชอบเลย ดวงดาว แนพักรเไรหียนมเห็นด้วยกับ “แพรไหม” หรอื “ดวงดาว” มากกว่ากนั อธบิ ายเหตุผลมา ๒ ขอ้ เห็นด้วยกบั (๑ คะแนน) ๑. เหตผุ ล (๔ คะแนน) ๒. คำถามท่ี ๑๔ ๑๐ คะแนน แต่งคำประพนั ธป์ ระเภท “ร่ายยาว” ความยาวอยา่ งนอ้ ย ๑๐ วรรค โดยเลือกหัวข้อตามที่กำหนด ใหต้ ่อไปน้ี หรอื จะกำหนดหวั ขอ้ ขึ้นใหม่ตามมติของกลุ่ม ตัวอย่างหัวขอ้ ๑. รา่ ยยาว “ชวี ิตในวัยเรยี น” ๒. รา่ ยยาว “สามคั คีคือพลัง” ๓. รา่ ยยาว “คดิ ดี พดู ดี ทำดี” ๔. รา่ ยยาว “สำนึกดี สังคมดี”

๖ ร่ายยาว เรือ่ ง _______________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________

๗