ชุดการเรียนรู้ด้วยตนเอง แบบหน่วยการเรียนเล่ม5

ส่ือการเรียนรู้แบบอเิ ลก็ ทรอนิกส์ ชุดการเรียนรู้ด้วยตนเอง ( Self – Learning Package ) แบบหน่วยการเรียน ( Instructional Module ) เล่ม 5 วชิ างานเคร่ืองมือกลเบือ้ งต้น ช่ืองานตัดเหลก็ เพลากลมด้วยเครื่องเลื่อยกล จัดทาโดย กล่มุ ปลูกต้นกล้าอาชีพ

เริ่มต้น ศึกษาและทาแบบฝึ กหดั เรียนซ่อมเสริม ผ่านเกณฑ์ 80 % ศึกษาบทเรียนต่อไป ไม่ผ่านเกณฑ์

❄เม่ือท่านศึกษาชุดการเรียนรู้ด้วยตนเอง แบบหน่วยการเรียน ชื่องานตดั เหลก็ เพลากลม ด้วยเครื่องเล่ือยกลนีแ้ ล้ว ท่านจะสามารถ ......... 9. บอกสถานทเี่ กบ็ เคร่ืองมืออปุ กรณ์ใช้ตัดเหลก็ เพลากลมได้ถูกต้อง 10. บอกวธิ ีเบกิ เครื่องมืออปุ กรณ์ทใี่ ช้ตดั เหลก็ เพลากลมด้วยเคร่ืองเลื่อยกลได้ถูกต้อง 11. บอกข้อควรระวงั ในการเตรียมเครื่องมืออปุ กรณ์ใช้ตดั เหลก็ เพลากลมได้ถูกต้อง 12. อธิบายวธิ ีการจบั ยดึ เพลากลมบนเคร่ืองเล่ือยกลได้ถูกต้อง 13. อธิบายการตรวจสอบเหลก็ เพลากลมหลงั การจับยดึ บนเคร่ืองเล่ือยกลได้ถูกต้อง 14. บอกข้อควรระวงั ในการจบั ยดึ เหลก็ เพลากลมบนเครื่องเลื่อยกลได้ถูกต้อง 15. บอกการต้งั ระยะความยาวในการตดั เหลก็ เพลากลมบนเคร่ืองเลื่อยกลได้ถูกต้อง 16. บอกข้อควรระวงั ในการต้งั ระยะความยาวของชิ้นงานตดั เหลก็ เพลากลมบนเครื่อง เล่ือยกลได้ถูกต้อง 17. อธิบายข้นั ตอนการตดั เหลก็ เพลากลมด้วยเครื่องเลื่อยกลได้ถูกต้อง 18. บอกข้อควรระวงั ในการตัดเหลก็ เพลากลมด้วยเครื่องเล่ือยกลได้ถูกต้อง

ใบเนื้อหา ( Information Sheet : IS ) ชื่อวชิ า งานเคร่ืองมือกลเบื้องต้น ช่ืองาน : งานตดั เหลก็ เพลากลมด้วยเคร่ืองเลื่อยกล 9. สถานทเี่ กบ็ เคร่ืองมืออุปกรณ์ทใี่ ช้ในงานตัดเหลก็ เพลากลม รูปท่ี 1.105 แสดงหอ้ งเคร่ืองมือ เครื่องมืออุปกรณ์ทใี่ นงานตดั เหลก็ เพลากลม เกบ็ ไว้ในตู้อยู่ในห้องเคร่ืองมือการเบิก เคร่ืองมือเพื่อนาไปใช้งานมขี ้นั ตอนดงั ต่อไปนี้ 9.1 ย่ืนใบเบกิ เคร่ืองมือให้กบั เจ้าหน้าทผ่ี ู้ควบคุม เจ้าหน้าทต่ี รวจสอบรายละเอยี ด 9.2 เจ้าหน้าทผี่ ู้ควบคุมจ่ายเครื่องมือตามใบเบกิ เคร่ืองมือ ผู้เบกิ เซ็นรับเคร่ืองมือ 10. วธิ ีการเขียนเบกิ เครื่องมือไปใช้ในงานตัดเหลก็ เพลากลมด้วยเครื่องเลื่อยกลมดี งั นี้ รูปที่ 1.106 แสดงใบเบิกเครื่องมือ ให้ผู้ปฏิบตั งิ านไปรับใบเบิกเครื่องมือจากเจ้าหน้าทป่ี ระจาห้องเคร่ืองมือ แล้วนามาเขยี น รายละเอยี ดต่าง ๆ ลงในใบเบกิ เครื่องมือให้ครบถ้วน ซ่ึงประกอบไปด้วย ชื่อ – นามสกลุ ผู้เบกิ , ช้ันเรียน, แผนกวชิ า, ช่ือเครื่องมือ อปุ กรณ์, และช่ือครูผ้สู อนดงั รูปที่ 1.106

11. ข้อควรระวงั ในการเตรียมเครื่องมือในงานตดั เหลก็ เพลากลม เม่ือเจ้าหน้าทป่ี ระจาห้องเคร่ืองมือนาเคร่ืองมืออุปกรณ์มาส่งมอบให้ตามรายการทเี่ ขยี นลง ในใบเบิกเคร่ืองมือ ให้ผู้ปฏิบตั งิ านทาการตรวจสอบจานวนและสภาพของเคร่ืองมือ อปุ กรณ์ ว่าครบและมกี ารชารุดหรือไม่ หากพบว่ามเี คร่ืองมือชารุดอยู่ก่อนแล้วให้ทาการแจ้งให้ เจ้าหน้าทหี่ ้องเรื่องมือทราบโดยทนั ที ในการใช้งานเครื่องมืออุปกรณ์ สาหรับงานตดั เหลก็ เพลากลมด้วยเคร่ืองเลื่อยกลน้ันมีข้อควรระวงั ในการใช้งานดงั นี้ 11.1 ตรวจสอบจานวนของเคร่ืองมืออุปกรณ์ทุกคร้ังทเี่ บกิ จากเจ้าหน้าทห่ี ้องเครื่องมือ 11.2 ควรตรวจสอบสภาพของบรรทัดเหลก็ ว่าตวั เลขสามารถมองเห็นได้ชัดเจนหรือไม่ 11.3 ควรตรวจสอบสภาพของเวอร์เนียร์คาร์ลปิ เปอร์ว่ามชี ิ้นส่วนใดชารุดหรือไม่ 11.4 ควรจัดเกบ็ เวอร์เนียร์คาลปิ เปอร์ในกล่องสาหรับเกบ็ เวอร์เนียร์คาลปิ เปอร์โดยเฉพาะ ไม่ควรจัดเกบ็ ปะปนกบั เคร่ืองมือชนิดอ่ืน ๆ 11.5 ควรทาความสะอาดเครื่องมือ อุปกรณ์ทุกคร้ังหลงั เลกิ ใช้งาน 12. วธิ ีการจบั ยดึ ชิ้นงานเพลากลมด้วยปากกาจับยดึ ชิ้นงานบนเคร่ืองเลื่อยกล รูปท่ี 1.107 แสดงวิธีการจบั ยดึ ชิ้นงานเพลากลมบนเคร่ืองเคร่ืองกล สาหรับวธิ ีการจับยดึ ชิ้นงานเพลากลมบนเครื่องเลื่อยกล เพ่ือทาการตัดเหลก็ เพลากลมให้ได้ ขนาดตามแบบส่ังงานน้ันมีข้นั ตอนดังนี้

12.1 ยกโครงเครื่องเล่ือยกลขนึ้ จากปากจับยดึ ชิ้นงาน โครงเล่ือย รูปท่ี 1.108 แสดงยกโครงเคร่ืองเลื่อยกลข้ึนจากปากจบั ยดึ ชิ้นงาน ก่อนทาการจบั ยดึ เหลก็ เพลากลมเพ่ือทาการตดั ให้ได้ขนาดตามแบบสั่งงานผู้ปฏบิ ัตงิ าน จะต้องทาการยกโครงเลื่อยกลขนึ้ จากปากกาจับยดึ ชิ้นงานเพื่อให้โครงเล่ือยและใบเลื่อยพ้นจาก บริเวณทจ่ี ะทาการจับยดึ ชิ้นงาน 12.2 จบั ยดึ ชิ้นงานเพลากลมด้วยปากกาจบั ยดึ ชิ้นงานบนเคร่ืองเล่ือยกล มือมหือหมมุนนุ ปปาากกกกาา ชชิน้ิ้นงงานาน ปปาากกกกาาจจบั ับงงาานน รูปท่ี 1.109 แสดงจบั ยดึ งานเพลากลมดว้ ยปากกาจบั ยดึ ชิ้นงานพอแน่น เมื่อทาการยกโครงเลื่อยขนึ้ แล้วให้นาเหลก็ เพลากลมทมี่ ขี นาดเส้นผ่านศูนย์กลางตามแบบ สั่งงานทค่ี รูผู้สอนได้จัดเตรียมไว้ให้แล้ว นามาวางลงบนปากกาจับยดึ ชิ้นงานบนเคร่ืองเล่ือย กล ทาการลอ็ กพอแน่นด้วยมือหมุนของปากกาจับยดึ งาน

13. การตรวจสอบชิ้นงานหลงั การจับยดึ บนเครื่องเลื่อยกล เม่ือทาการจับยดึ ชิ้นงานด้วยปากกาจับยดึ ชิ้นงานบนเคร่ืองเล่ือยกลเพ่ือเตรียมการวดั ขนาดเพื่อทาการตดั แล้วให้ทาการตรวจสอบชิ้นงานหลงั การจบั ยดึ โดยมวี ธิ ีการดงั นี้ 13.1 ตรวจสอบระนาบในการจบั ยดึ ของชิ้นงาน รูปที่ 1.110 แสดงการตรวจสอบระนาบ ให้ผู้ปฏิบัตงิ านทาการตรวจสอบระนาบของชิ้นงานหลงั จากทาการจับยดึ แล้ว โดยทชี่ ิ้นงาน จะต้องอยู่ในลกั ษณะขนานกบั ปากกาจบั ยดึ เพ่ือให้ชิ้นงานท่ีได้จากการตัดด้วยเครื่องเลื่อยกล น้ันมีหน้าตดั ทเี่ สมอกนั 13.2 ตรวจสอบการรองรับชิ้นงานด้วยขารองชิ้นงาน ขารองชิ้นงาน ชชิ้นิ้นงงาานน ขารองชิ้นงาน รูปท่ี 1.111 แสดงการตรวจสอบการรองรับชิ้นงานดว้ ยขารองชิ้นงาน สาหรับชิ้นงานทมี่ คี วามยาวมากๆ จะต้องทาการรองชิ้นงานด้วยขารองรับชิ้นงาน เพ่ือเป็ น การป้องกนั ชิ้นงานกระดก และทาให้หน้าพืน้ ทีต่ ดั ของชิ้นงานทถ่ี ูกตดั ได้ฉากกบั แกนของ ชิ้นงานอกี ด้วย

14. ข้อควรระวงั ในการจับยดึ ชิ้นงานบนเคร่ืองเลื่อยกล 14.1 ต้องตรวจสอบแนวระนาบทขี่ นานกบั ปากกาจบั ยดึ ชิ้นงานบนเครื่องเลื่อยกลก่อน การตดั ทุกคร้ัง 14.2 ชิ้นงานทม่ี คี วามยาวมากๆ จะต้องทาการรองชิ้นงานด้วยขารองรับชิ้นงานทุกคร้ัง 14.3 ผู้ปฏบิ ัตงิ านจะต้องทาการจบั ยดึ ชิ้นงานด้วยตนเองทุกคร้ังเม่ือปฏิบัตงิ าน 15. การต้งั ระยะความยาวในการตดั เหลก็ เพลากลมบนเครื่องเล่ือยกล รูปท่ี 1.112 แสดงการต้งั ระยะความยาว ใช้บรรทดั เหลก็ ในการต้งั ระยะความยาวของชิ้นงานในการตดั ในข้นั ตอนนีใ้ ห้ผู้ปฏิบัตงิ าน ทาการต้งั ระยะความยาวของชิ้นงานด้วยบรรทดั เหลก็ โดยทาการคลายลอ็ กปากกาจับยดึ ชิ้นงานพอหลวม แล้วทาการขยบั ชิ้นงานให้มีขนาดความยาวทใ่ี กล้เคยี งกบั ขนาดทต่ี ้องการ แล้วทาการวดั ขนาดด้วยบรรทัดเหลก็ ตามขนาดทตี่ ้องการจากน้ันทาการลอ็ กให้แน่นอกี คร้ัง 16. ข้อควรระวงั ในการต้งั ระยะความยาวของชิ้นงานตัดเหลก็ เพลากลมบนเครื่องเล่ือยกล 16.1 ผู้ปฏิบตั งิ านจะต้องปฏบิ ตั ติ ามข้นั ตอนในการปฏิบัตงิ านทุกข้นั ตอน 16.2 เมื่อทาการต้งั ระยะเรียบร้อยแล้วจะต้องทาการลอ็ กให้แน่นทุกคร้ัง 16.3 ขณะทาการต้งั ระยะห้ามเปิ ดเคร่ืองโดยเดด็ ขาด

17. ข้นั ตอนตดั เหลก็ เพลากลมด้วยเครื่องเล่ือยกล 17.1 เปิ ดสวติ ช์เคร่ืองเล่ือยกล สวสติวติ ชช์ ์เ–ปิเดปิด–ปิปดิ ด รูปที่ 1.113 แสดงการเปิ ดสวิตชเ์ คร่ืองเล่ือยกล ก่อนทาการเปิ ดสวติ ช์ของเครื่องเล่ือยกลผู้ปฏบิ ตั งิ านจะต้องทาการตรวจสอบความ เรียบร้อย และสภาพของเคร่ืองเล่ือยกลตามข้นั ตอนในการตรวจสอบเครื่องเลื่อยกลก่อนทุก คร้ัง จากน้ันจึงทาการเปิ ดสวติ ช์ เพื่อเปิ ดการใช้งานเคร่ืองเล่ือย 17.2 ยกโครงเลื่อยของเคร่ืองเลื่อยกลลงบนชิ้นงาน รูปที่ 1.114 แสดงการยกโครงเล่ือยของเครื่องเล่ือยกลลงบนชิ้นงาน เม่ือทาการเปิ ดสวติ ช์เคร่ืองเล่ือยกลแล้ว ให้ทาการยกโครงเล่ือยลงบนชิ้นงานอย่างช้า ๆ โดยจะต้องระวงั ไม่ให้ใบเลื่อยเกดิ การตกกระแทกกบั ชิ้นงานโดยเดด็ ขาด

17.3 ใช้ตุ้มถ่วงนา้ หนักของโครงเลื่อยเคร่ืองเล่ือยกล ตต้้มุมุ ถถ่ว่วงนงาน้ หา้ นหกั นัก รูปท่ี 1.115 แสดงการใชต้ ุม้ ถ่วงน้าหนกั เม่ือทาการยกโครงเล่ือยลงชิ้นงานแล้วให้ทาการถ่วงนา้ หนักของโครงเลื่อยลงบนชิ้นงาน เพ่ือทาให้การตดั เฉือนของใบเลื่อยน้ันดขี ึน้ โดยการใช้ตุ้มถ่วงนา้ หนักวางลงบนโครงเลื่อย 17.4 ตดั เหลก็ เพลากลมด้วยเครื่องเลื่อยกล เม่ือทาการวางตุ้มถ่วงนา้ หนักลงบนโครงเลื่อยของเลื่อยกลแล้วให้ผู้ปฏบิ ัตงิ านปล่อย โครงเล่ือยเพ่ือให้ใบเล่ือยน้ันทาการตดั เฉือนชิ้นงานจนกระทง่ั ชิ้นงานน้ันขาดออกจากกนั โดยที่ ในระหว่างทใี่ บเล่ือยทาการตดั เฉือนชิ้นงานอยู่น้ันให้ผู้ปฏิบัตงิ านหมนั่ ทาการหยอดนา้ หล่อเยน็ ลงบนบริเวณทที่ าการตัดเฉือนเพ่ือเป็ นการระบายความร้อนทเ่ี กดิ ขนึ้ และเป็ นการคายเศษทเ่ี กดิ จากการตัดเฉือน หากเคร่ืองเล่ือยกลน้ันไม่มรี ะบบหล่อเยน็ ในตวั 18. ข้อควรระวงั ในตัดเหลก็ เพลากลมด้วยเครื่องเล่ือยกล 18.1 ลอ็ กชิ้นงานให้แน่นก่อนปฏิบัตงิ านตดั เหลก็ เพลากลมด้วยเครื่องเล่ือยกลตดั ทุกคร้ัง 18.2 ระมดั ระวงั ไม่ให้ใบเลื่อยกระแทกกบั ชิ้นงานโดดเดด็ ขาด 18.3 ต้องทาการหล่อเยน็ ด้วยนา้ หล่อเยน็ ทุกคร้ัง