พัฒนาการทางทวีปอเมริกาใต้

พฒั นาการทางทวปี อเมริกาใต้

การต้ังถน่ิ ฐานของชนพน้ื เมอื งก่อนทช่ี าวยโุ รปจะเข้ายดึ ครอง เช่ือกนั ว่าชาวอนิ เดยี นแดง ได้อพยพมาจากทวีปเอเชีย โดยเดินทางข้ามช่องแคบเบร่ิง เร่ร่อนจากทวปี อเมริกาเหนือลงสู่ ทวีปอเมริกาใต้ และมาตั้งหลกั แหล่งอย่างมั่นคงบริเวณเทือกเขาแอนดสี มีหลกั ฐานทเี่ ด่นชัดคอื ซากเมอื ง มาชู ปิ กชู Machu Piachu ของ อาณาจักรอินคา บริเวณประเทศเปรู นับต้ังแต่เร่ิมมีการตั้งถน่ิ ฐานยคุ แรกเมอื่ 20,000 ปี ทผี่ ่านมา มนุษย์ดารงชีพ ด้วยการเกบ็ เกย่ี วจากธรรมชาติ ล่าสัตว์ เกบ็ ของป่ ากนิ จนถงึ ยคุ การปลกู พชื พรรณและเลย้ี งสัตว์ กลายเป็ นการวางรากฐานด้าน เกษตรกรรมอย่างเป็ นระบบ

รวมท้ังการก่อตง้ั หม่บุ ้านและสถานที่ประกอบพิธีกรรมต่างๆ ตามความเช่ือของมนษุ ย์ในสมยั น้ัน เมื่อ 8,000 ปี ก่อนคริสตศกั ราช ดินแดนอันกว้างใหญ่ของทวีปอเมริกาใต้ สามารถเพาะปลกู พืช ได้หลายชนิด ตามลกั ษณะภมู ิอากาศ เช่น มนั ฝร่ัง ฮอลลโู ก กวนี ัว กีวีชา ฟักทอง ฝ้ายพริก ข้าวโพด ฯลฯ ในยคุ เปรูโบราณ ลามา อัลปาก้า และวิกูญา เป็นสัญลกั ษณ์ของความสมบูรณ์ สัตว์เหล่านีใ้ ห้เส้นใย สาหรับเสื้อผ้าอันอบอุ่น เนือ้ สัตว์สาหรับประกอบอาหาร หนังและกระดกู สาหรับทาเครื่องมือต่าง ๆ หยดนา้ มนั สาหรับให้ความร้อนและพลงั งาน และทาให้ผ้คู นขนส่งสินค้าไปในระยะไกล ๆ ได้ เม่ือ 7,000 ปี ก่อนคริสตศกั ราช สัตว์เหล่านีท้ าให้คนสามารถอย่อู าศัยในพืน้ ที่เปราะบางที่สุดของ เทือกเขาแอนดีส ซ่ึงอย่สู ูงกว่าระดับนา้ ทะเลกว่า 4,200 เมตร ที่ซ่ึงยากแก่การทาสวนไร่นาและชีวิตความเป็นอย่ขู ึน้ กับการเคลื่อนท่ีไปมา ทาให้เข้าถึงระบบ นิเวศวิทยาท่ีหลากหลาย พร้อมทั้งแหล่งทรัพยากรทางเศรษฐศาสตร์ท่ีเติมให้สมบูรณ์

ขณะทว่ี ฒั นธรรมภาคพืน้ ค่อยๆ รวมตวั เข้าด้วยกนั เทคนิคใหม่ๆ กเ็ กดิ ขึน้ มา เช่น การทอเส้นใย การทา โลหะผสมและการทาอญั มณี ทาให้วฒั นธรรมระดบั สูงเกดิ ขนึ้ เช่น ชาแวง ( 1,000 ปี ก่อนคริสตศักราช ) , พารากสั ( 700 ปี ก่อนคริสตศักราช ) , โมช ( 100 ปี หลงั คริสตศักราช ), นาซก้า ( 300 ปี หลงั คริสตศักราช ), วารี ( 600 ปี หลงั คริสศักราช ), ชิมู ( 700 ปี หลงั คริสตศักราช ), ชาชาโปยาส ( 800 ปี หลงั คริสตศักราช ) และอาณาจกั รอนิ คา 1,500 ปี หลงั คริสตศักราช ชาวอนิ คาบูชาเทพเจ้าแห่งผืนดินปาชามามาและเทพเจ้าแห่งดวงอาทติ ย์อนิ ติ อานาจ อธิปไตยของชาวอนิ คาคือ ผู้นาสูงสุดของทาวนั ทนิ ซูยู (อาณาจกั รอนิ คา) เป็ นส่ิงศักด์สิ ิทธ์ิและเป็ นส่ิง ซ่ึงได้รับตกทอดมาจากอนิ ติ

ในยคุ ทเ่ี ฟ่ื องฟูสูงสุดชาวอินคาได้สร้างงานทางสถาปัตยกรรมและวศิ วกรรมทน่ี ่าประทบั ใจ ตัวอย่างทส่ี าคญั ทสี่ ุด ทสี่ ามารถพบเห็นได้ในปัจจบุ นั นี้คอื ซากเมอื งคชุ โก เมืองหลวงของอาณาจักรอินคาแห่งน้ีและพน้ื ทร่ี อบ ๆ เช่น ป้อมซัคเซย์วาแมน และป้อมมาชูปิ กชู เม่อื คริสโตเฟอร์ โคลัมบสั Christopher Columbus ชาวอิตาเลยี น เดินทาง สารวจพบทวีปอเมริกา ใน ค.ศ. 1492 แล้ว ชาวยโุ รปกส็ นใจทจี่ ะแล่นเรือมาทางทศิ ตะวนั ตกเพมิ่ มากข้นึ ในปี ค.ศ. 1499 นักเดนิ เรือชาวอิตาลียน ชื่อ อเมริโก เวสปุกชี Americo Vespucci เดนิ ทางสารวจให้กบั สเปน ได้แล่นเรือสารวจชายฝงั่ ประเทศเวเนสุเอลา ทะเลสาบมาราไคโบ พบเห็นบ้านเรือนของชนพนื้ เมืองก่อตั้งอย่รู ิมน้า คล้ายหมู่บ้านของชาวเวนสิ จงึ เรียกดินแดนทเ่ี ขา พบนี้ว่า เวเนสุเอลา ซ่ึงหมายถงึ เวนิสน้อย

ในปี ค.ศ. 1500 นักเดนิ เรือชาวโปรตุเกส ชื่อ เป โดร อัลวาเรส คาบรัล Pedro Alvares Cabral ได้แล่นเรือสารวจชายฝ่ังทางด้าน ตะวนั ออกของประเทศบราซิล หลงั จากนั้นชาวโปรตุเกสกเ็ ข้ายดึ ครอง ทางด้านตะวันออกของทวปี ส่วนสเปนกเ็ ข้าสารวจ ทางด้านตะวันตกจากภาคเหนือสู่ภาคใต้ ซึ่งในทส่ี ุดได้ นาไปสู่การก่อต้ังอาณานิคมของชาวสเปนหลายแห่ง

• เร่ิมตั้งแต่ ค.ศ. 1492 โคลมั บัสได้รับการแต่งตั้งจาก พระนางเจ้าอีสเบลลา แห่งสเปน ให้เป็ นผ้สู าเร็จราชการครอบครองหมู่เกาะอินดสิ ตะวนั ตก • ค.ศ. 1519 เฮอร์นาน คอร์เตส Hernan Cortes ได้พชิ ิต อาณาจกั รแอชเตก็ ในเม็กซิโก • ค.ศ. 1531 ฟรานซีสโก ปิ ซาโร Francisco Pizarro เข้าสารวจพบอาณาจกั รอนิ คา และทาสงครามกบั ชาวอินคา นาน 5 ปี สามารถปราบอาณาจกั รอนิ คาได้ • ค.ศ. 1541 เปโดร เดอ วลั ดเิ วยี Pedro de Valdivia นาทหารสเปนเข้าครอบครอง ดนิ แดนชิลไี ด้สาเร็จ

การประกาศเอกราชของประเทศต่าง ๆ ในทวีปอเมริกาใต้ ด้วยเหตุทอี่ าณานิคมในทวปี อเมริกาเหนือได้ประกาศเอกราช ตั้งเป็ น ประเทศสหรัฐอเมริกา และแคนาดา จงึ เป็ นตัวอย่างทีช่ าวอาณานิคมในทวปี อเมริกาใต้ต้องการเอกราช โดย เร่ิมจากชาวอาณานิคมในเมอื งคารากสั ได้ก่อการกบฏขน้ึ ในปี ค.ศ. 1810 ขบั ไล่แม่ทพั ของสเปน ออกไป และตง้ั คณะกรรมการขน้ึ ปกครองตนเอง

โดยมีผ้นู าในอาณานิคมหลายคน ทต่ี ้องการปลดปล่อยอาณานิคมในทวปี อเมริกาใต้ให้เป็ น อสิ ระ เช่น ในปี ค.ศ. 1818 โฮเซ เดอ ซาน มาร์ติน Jose de San Martin เป็ นผ้นู าในการปลดปล่อย ในอาร์เจนตินาและชิลี ให้เป็ นเอกราช ในปี ค.ศ. 1821 ซิมอน โบลวิ าร์ Simon Bolivar เป็ นผ้นู าในการ ปลดปล่อย เอกวาดอร์ และเวเนสุเอลา ได้สาเร็จ ในปี ค.ศ. 1822 โอรสของกษตั ริย์แห่งโปรตเุ กส กป็ ระกาศบราซิลให้เป็ นเอก ราช โดยมพี ระองค์เป็ นปฐมกษตั ริย์ ค.ศ. 1889 ทหารเข้ายดึ อานาจล้มระบอบกษตั ริย์ เปลย่ี นเป็ นสาธารณรัฐ

ผู้จดั ทา ธนกฤต จันศรี#4m.3/6