สำนวนไทย สุภาษิต และคำพังเพย หมวด ค

เรื่องน่ารู้ สานวน สุภาษิต คาพังเพย ท่ีมใี ช้กนั มาอยา่ งยาวนาน ซ่งึ สานวนไทย สภุ าษติ ไทยและคาพงั เพยนนั้ เกิดจากพฤตกิ รรมการใชช้ วี ิตประจาวนั ของผคู้ นท่ที าใหเ้ กิดเหตกุ ารณต์ า่ งๆ ขนึ้ ทั้งทางดแี ละทางรา้ ย จนมีการนาสิง่ ทเี่ กิดขึ้นมาเรยี บเรียงถอ้ ยคาใหม่ในเชิง สง่ั สอนหรือเปรียบเทยี บ นับเปน็ อีกหนึง่ ในวัฒนธรรมทนี่ า่ ภาคภมู ิใจของไทย ความหมายของสุภาษิตไทย สุภาษิต หมายถึง คาพูดที่พูดออกมา ไม่ว่าจะเป็นทานอง สานวนโวหาร ท่ีมีความหมายที่ดี ส่วนใหญ่คนไทยเราจะหยิบยกคาสุภาษิตมาเป็นตัวอย่างใน การอบรมส่ังสอนลูกหลาน หรือบางครั้งใช้แสดงเปรียบเทียบประกอบการ สนทนา

ค ว า ม ห ม า ย ข อ ง สา น ว น สานวน หมายถึง โวหาร ทานองพูด ถ้อยคาที่เรียบเรียง เป็นลักษณะ ความหมายเชิงอุปมาเปรียบเทียบ ไม่แปลความหมายตามตัวอักษร จึงฟังแล้ว มักจะไม่ได้ความหมายของตัวมันเอง ต้องนาไปประกอบกับเรื่อง หรือเหตุการณ์ จงึ จะได้ความหมายเป็นคติเตือนใจ เชน่ เดียวกบั คาทีเ่ ป็นสภุ าษิต ค ว า ม ห ม า ย ข อ ง คา พั ง เ พ ย คาพังเพย หมายถึง ถ้อยคาท่ีเรียบเรียงขึ้นมาเป็นความหมายกลาง ๆ คือ ไม่เน้นการส่ังสอน แต่ก็แฝงคติเตือนใจหรือ ข้อคิดสะกิดใจให้นาไปปฏิบัติได้ และเนื้อหาของใจความน้ันก็ไม่จาเป็นว่าจะต้องเป็นความดี หรือ ความจริงแท้ แน่นอน เพ่ือให้ตีความเข้ากับเร่ือง มีความหมายลึกซ้ึงกว่าสานวน มีลักษณะ ติชมหรือแสดงความเห็นในตัว แต่ยังไม่ได้วางหลักความจริงอันเที่ยงแท้ และ ยังไม่เป็นคาสอน เช่น กระต่ายตื่นตูม ทานาบนหลังคน ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น เสียน้อยเสียยากเสียมากเสยี งา่ ย นา้ ถึงไหนปลาถงึ นนั้ เปน็ ตน้

คับ ที่อ ยู่ไ ด้ คับใ จ อ ยู่ย า ก หมายถึง ที่อยู่แม้จะคับแคบก็อยู่ได้ถ้าสบายใจ แตถ่ า้ ลาบากใจแล้วแมจ้ ะทอ่ี ยกู่ วา้ งขวางใหญ่โตกอ็ ยไู่ ม่ได้ ไม่นา่ อยู่ เคราะห์หามยามร้าย หมายถึง เคราะห์ร้าย โคแก่ชอบกินหญ้าอ่อน หมายถงึ ชายสูงอายุท่ีชอบผู้หญงิ รนุ่ สาว ใ ค ร มือ ย า ว ส า ว ไ ด้ส า ว เ อ า หมายถึง ต่างคนต่างฉวยโอกาส แสวงหา ประโยชน์ใสต่ วั โดยไม่คิดถึงคนอ่นื คนเดียวหัวหาย สองคนเพื่อนตาย หมายถึง เมื่อต้องทาอะไรที่มีความ เส่ียง ทาสองคนย่อมดีกว่าคนเดียว คนดีผีคุ้ม หมายถึง คนทาดีย่อมไมม่ ีภัย คนล้มอย่าข้าม หมายถงึ อยา่ ดถู กู หรอื ซา้ เติมคนทพ่ี ลาดพลั้งเผลอ คบเด็กสร้างบ้าน หมายถึง ทางานการอะไรกับเด็กย่อมไม่เป็นผล เพราะยัง อ่อนประสบการณ์

คบคนให้ดูหน้า ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ หมายถึง จะคบใครให้พิจารณาเสียก่อน เช่นเดยี วกับจะซ้อื ผ้า คบคนพาลพาลพาไปหาผิด คบบัณฑิตบัณฑิตพาไปหาผล หมายถึง คบคนชัว่ กถ็ กู ชกั นาพาไปทาชั่ว คบคนดกี ็จะพากันทาดี คมในฝัก หมายถึง มีความรู้ความสามารถแต่เมื่อยังไมถ่ ึงเวลากไ็ ม่แสดงออกมา ใหป้ รากฏ คลุมถุงชน หมายถงึ การถูกจับแตง่ งานโดยไมไ่ ดเ้ ตม็ ใจ ควา่ บาตร หมายถึง ไม่ยอมคบค้าสมาคมด้วย ค ว า ม ใ นอ ย่านา อ อ ก ค วา ม นอ ก อ ย่า นา เ ข้า หมายถึง ไม่นาเร่ืองไม่ดี ของพรรคพวกไปบอกคนอน่ื และไม่รับเข้ามาด้วย ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสาเร็จอยู่ที่นั่น หมายถึง ความสาเร็จ ย่อมเกดิ กับคนทม่ี ีความพยายาม

ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่ รอด หมายถึง มีความรู้มาก แต่ไม่รู้จักใช้ความรู้ ใหเ้ ปน็ ประโยชน์ ความวัวไม่ทันหายความควายเข้ามาแทรก หมายถงึ มีปญั หาใหม่เข้า มาขณะที่ปัญหาเดิมยังแก้ไม่หาย คอเป็นเอ็น หมายถึง ขึ้นเสยี งเถียงโตอ้ ย่างไมย่ อมลดละ, เถียงเกง่ คอทองแดง หมายถงึ ด่มื เหลา้ เก่ง ไม่เมางา่ ยๆ ค า ง ค ก ขึ้น ว อ หมายถึง คนท่ีมีฐานะต่าต้อย พอได้ดิบได้ดีก็มักแสดงกิริยา อวดดี ลืมตวั ค า ห นัง ค า เ ข า หมายถึง จับได้ในขณะท่ีกาลังกระทาผิด หรือพร้อมกับ ของกลาง คืน ห ม า ห อ น หมายถึง คืนสุดท้ายก่อนมีการเลือกต้ัง ซึ่งจะมีการซื้อเสียง กนั มาก

บ ร ร ณ า นุ ก ร ม Yuwadee. (2562). สานวน สุภาษิต คาพงั เพย พรอ้ มความหมาย. สบื คน้ 22 มกราคม 2564, จากhttps://teen.mthai.com/education/176913. html