กฎหมายการกำหนดตัวบุคคล

สื่อการสอน PowerPoint โปรแกรม infographic เรื่อง กฎหมายการกาหนดตวั บุคคล รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม รหสั วชิ า ส ๓๑๑๐๒ (หนา้ ท่ีพลเมือง) จดั ทาโดย นกั เรยี นชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๔/๔ปี๒๕๖๓ นาเสนอ นางสาวพรทพิ ย์ พลกิจ ครูชานาญการพิเศษ โรงเรยี นแหลมสงิ หว์ ิทยาคม จ.จนั ทบรุ ี สานกั งานเขตพืน้ ท่ีการศกึ ษามธั ยมศกึ ษาเขต ๑๗

การกาหนดตวั บคุ คล เน่ืองจากบคุ คลในรฐั มีจานวนมาก กฎหมายจงึ มีวิธีกาหนดตวั บคุ คลเพ่ือให้ ชดั เจนว่าใครเป็นใคร และมีบทบาททางกฎหมายในสงั คมไดเ้ พียงใดซ่งึ มสี ง่ิ ท่ี กฎหมายใชต้ วั บคุ คล ไดแ้ ก่ ช่ือบคุ คล ภมู ลิ าเนา สถานะ และความสามารถ 1.ช่ือบคุ คล ตามพระราชบญั ญตั ิช่ือบคุ คล พ.ศ. ๒๕๐๕ กาหนดใหบ้ คุ คลธรรมดามีช่ือตวั คอื ช่ือ ประจาตน และช่ือสกลุ คอื ช่ือประจาวงศส์ กลุ ช่ือตวั จะตอ้ งแจง้ ตอ่ นายทะเบียนทอ้ งท่ี ซง่ึ ปกตจิ ะประจาอย่ทู ่ีท่ีวา่ การอาเภอหรอื เขต หรอื แจง้ กานนั ผใู้ หญ่บา้ นหากทอ้ งท่ีอยนู่ อกเขต เทศบาล โดยแจง้ พรอ้ มกบั การแจง้ เกิดในสตู บิ ตั ร การขอเปล่ียนแปลงช่ือตวั และการขอ เปล่ยี นช่ือสกลุ กจ็ ะตอ้ งแจง้ ตอ่ นายทะเบยี นทอ้ งท่ีเชน่ กนั ช่ือบคุ คลจะไดร้ บั การคมุ้ ครองตามกฎหมาย หากมีผอู้ ่นื โตแ้ ยง้ หรอื มาใชช้ ่ือบคุ คล เดยี วกนั บคุ คลเจา้ ของช่ือสามารถบอกใหผ้ อู้ ่นื นนั้ หยดุ โตแ้ ยง้ หรอื หยดุ ใชช้ ่ือนนั้ ได้ ถา้ ไมเ่ ช่ือ ฟังก็ขอใหศ้ าลส่งั หา้ มได้

2.ภมู ลิ าเนา ไดแ้ ก่ สถานท่ีท่ีอยปู่ ระจาและแนน่ อนของบคุ คล เช่นบา้ นท่ีเขาพกั ประจา มิใชท่ ่ีอย่ชู ่วั คราว เชน่ บา้ นพกั ตากอากาศ หรอื โรงแรมท่ีเขาพกั ระหวา่ งเดินทาง ภมู ิลาเนาทาใหส้ ามารถติดตอ่ กบั บคุ คลได้ เช่น ในการสง่ เอกสารทางราชการใหแ้ กผ่ นู้ นั้ เป็นตน้ ภมู ิลาเนายอ่ มปรากฏในทะเบียนบา้ นและเปล่ียนแปลงได้ โดยการ แจง้ ยา้ ยออกจากทะเบียนบา้ นหนง่ึ และยา้ ยเขา้ ในอีกทะเบยี นบา้ นหนง่ึ ตามพระราชบญั ญตั กิ ารทะเบียน ราษฎร พ.ศ. ๒๕๓๔ ทงั้ นีเ้ พ่ือใหม้ ีหลกั ฐานแน่นอน และสามารถตดิ ตอ่ กบั ผนู้ นั้ ในภมู ิลาเนาใหมไ่ ด้ 3.สถานะ ไดแ้ ก่ ความเป็นไปหรอื ความเป็นอย่ขู องบคุ คลทกุ คน ซง่ึ จะตอ้ งแจง้ ตอ่ นายทะเบียนและบนั ทกึ ไวเ้ ป็น หลกั ฐาน เชน่ ตามพระราชบญั ญตั กิ ารทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๕๓๔ และพระราชบญั ญตั จิ ดทะเบยี น ครอบครวั พทุ ธศกั ราช ๒๔๗๘ เป็นตน้ การรูส้ ถานะจะทาใหท้ ราบไดว้ า่ แตล่ ะคนมบี ทบาทเพียงใดในทาง กฎหมาย ซง่ึ สถานะบคุ คล ไดแ้ ก่ 1. สถานะทางการเมอื ง ไดแ้ ก่ การเป็นบคุ คลสญั ชาตไิ ทย กบั การเป็นคนตา่ งดา้ ว ผมู้ ีสญั ชาตไิ ทยมีสทิ ธิ เสรภี าพตลอดจนหนา้ ท่ขี องชนชาวไทยตามรฐั ธรรมนญู ซง่ึ รวมทงั้ สทิ ธิเลอื กตงั้ และสมคั รรบั เลอื กตงั้ สิทธิตงั้ พรรคการเมือง สทิ ธิรบั ราชการ สิทธิท่ีจะไมถ่ กู เนรเทศ และหนา้ ท่ีรบั ราชการทหาร สาหรบั คนตา่ งดา้ ว คือ ผทู้ ่ีไม่มีสญั ชาตไิ ทยย่อมไมม่ ีสทิ ธิ เสรภี าพ และหนา้ เชน่ ผมู้ สี ญั ชาตไิ ทย เวน้ แตโ่ ดย อาศยั สนธิสญั ญาท่ีรฐั ของคนตา่ งดา้ วทาไวก้ บั ประเทศไทย 2. สถานะทางสว่ นตวั และครอบครวั ไดแ้ ก่ การสมรส การเป็นบิดา มารดา บตุ ร การเป็นผเู้ ยาว์ กานเป็น คนไรค้ วามสามารถหรอื คนเสมือนไรค้ วามสามารถ เป็นตน้ ซง่ึ ทาใหบ้ ทบาททางกฎหมายของบคุ คล เปล่ยี นแปลงไป เชน่ การสมรส 4.ความสามารถ หมายถงึ สภาพของบคุ คลท่ีจะมีหรอื ใชส้ ิทธิหนา้ ท่ีตลอดจนความรบั ผิดชอบทางกฎหมายไดเ้ พียงใด โดยท่วั ไปบคุ คลยอ่ มมีสิทธิ หนา้ ท่ี และความรบั ผิดชอบตา่ งๆ ตามกฎหมาย แตอ่ าจถกู จากดั โดยกฎหมายได้ เน่ืองจากความเป็นเดก็ หรอื ความบกพรอ่ งทางสตปิ ัญญา เชน่ ผเู้ ยาว์ และคนไรค้ วามสามารถ 1.ผเู้ ยาว์ คอื บคุ คลซง่ึ ยงั ไม่บรรลนุ ิตภิ าวะ บคุ คลจะบรรลนุ ิตภิ าวะเม่ืออายคุ รบ ๒๐ ปีบรบิ รู ณห์ รอื เม่ือทาการ สมรสโดยมีอายุ ๑๗ ปีบรบิ รู ณห์ รอื โดยอายตุ ่ากวา่ นนั้ แตม่ ีเหตอุ นั สมควรท่ีศาลอนญุ าตใหส้ มรสได้ 2.คนไรค้ วามสามารถ คอื บคุ คลวกิ ลจรติ ซง่ึ ศาลส่งั ใหเ้ ป็นคนไรค้ วามสามารถและตงั้ ผดู้ แู ลซง่ึ เรยี กวา่ ผู้ อนบุ าลให้ เพ่ือทานิติกรรมตา่ งๆ แทนเน่ืองจากผวู้ ิกลจรติ ยอ่ มขาดสติไมอ่ าจเขา้ ใจความสาคญั ของส่งิ ใดๆ ท่ี ตนทาลงไปได้ จงึ ถือวา่ หย่อนความสามารถในการทานิติกรรมและสญั ญา

หลกั ฐานแสดงตวั บคุ คล บตั รประจาตวั ประชาชนเป็นเอกสารสาคญั ท่ีใชเ้ พ่ือพิสจู นต์ วั บคุ คล ภมู ลิ าเนา และสถานะ บางอย่างของบคุ คลได้ เพราะบตั รประจาตวั ประชาชนออกโดยทางราชการ ระบชุ ่ือ วนั เดือน ปีเกิด ท่ีอยู่ และรูปถ่ายเจา้ ของบตั ร จงึ สามารถใชเ้ ป็นหลกั ฐานทาการพิสจู นต์ นเอง อายุ และ ภมู ลิ าเนาได้ เม่อื ตอ้ งติดต่อกบั ทางราชการและบคุ คลอ่ืนๆ ตามพระราชบญั ญตั บิ ตั รประจาตวั ประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ แกไ้ ขเพ่มิ เติม (ฉบบั ท่ี ๓) พ.ศ. ๒๕๕๔ กาหนดใหบ้ คุ คลสญั ชาติไทยท่ีมีอายตุ งั้ แต่ ๗ ปีบรบิ รู ณข์ นึ้ ไป แตไ่ มเ่ กิน ๗๐ ปีบรบิ รู ณ์ ตอ้ งมบี ตั รประจาตวั ประชาชนเวน้ แตจ่ ะไดร้ บั การยกเวน้ จากทางการราชการ เชน่ ภิกษุ สามเณร เป็นตน้ เม่อื เจา้ พนกั งานท่ีมยี ศตงั้ แตร่ อ้ ยตารวจตรขี นึ้ ไปขอตรวจบตั รประจาตวั ประชาชน หาก บคุ คลใดไมม่ ีบตั รประจาตวั ประชาชนแสดงก็จะมคี วามผิดตอ้ งระวางโทษปรบั ไมเ่ กิน ๒๐๐ บาท