คู่มือ

การสืบคน้ ทรัพยากรหอ้ งสมุด (Online Public Access Catalogue Module : OPAC) คมู่ ือการใชง้ านระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 1

การสืบค้นทรัพยากรห้องสมุด (Online Public Access Catalogue Module : OPAC) เป็นเครื่องมือ สาหรับช่วยในการค้นหาทรัพยากรห้องสมุด ซ่ึงแสดงรายละเอียดทางบรรณานุกรม และ การยืม - คืน ทรัพยากรห้องสมุดสาหรับสมาชิกห้องสมุด การทางานประกอบด้วยเมนูหลัก ได้แก่ การสืบค้นรายการ บรรณานุกรม การสืบค้นฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม และการใชง้ านสาหรับสมาชกิ การสืบคน้ ทรพั ยากรห้องสมุด เข้าสู่ระบบโดยคลิกแถบเมนู การสืบค้นทรัพยากรห้องสมุด ดังภาพท่ี 1 จะปรากฏหน้าจอ ดังภาพทื่ 2 แสดงเมนู การสืบค้นทรัพยากรห้องสมดุ (OPAC) การสบื ค้นรายการบรรณานุกรม 1. การสบื คน้ แบบง่าย (Basic Search) 1.1 สืบค้นข้อมูลทรัพยากรห้องสมุดโดยใส่คาค้นท่ีต้องการ โดยเลือกประเภทที่ต้องการสืบค้น ป้อน คาคน้ ท่ีตอ้ งการลงในช่องค้นหา จากน้ันคลิกคน้ หา  ปอ้ นคา คน้ ทต่ี อ้ งการ  เลอื กคลกิ ประเภททีต่ ้องการสืบคน้  คลิกคน้ หา คู่มือการใชง้ านระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 2

ตัวอย่าง การสบื ค้นขอ้ มูลทรพั ยากรห้องสมดุ โดยใส่คาค้นที่ต้องการ  เลือกประเภทการสบื ค้น ไดแ้ ก่ ชอ่ื เร่ือง  ปอ้ นชอื่ เร่อื งในช่องค้นหาว่า การอนรุ กั ษห์ นังสอื  คลิก ค้นหา เพ่ือสืบค้นตามที่กาหนดไว้ จะได้ผลการสืบค้น ถ้าต้องการดูรายละเอียดทาง บรรณานกุ รมเพิม่ เตมิ สามารถดไู ดโ้ ดยคลกิ ช่อื เร่ืองหรือผู้แต่ง  ปอ้ นชือ่ หนังสือ การอนุรกั ษห์ นงั สอื  คลิก เลือกชือ่ เรื่อง  คลิกค้นหา  ผลสืบค้น  รายละเอียด ข้อมลู บรรณานกุ รม ค่มู อื การใช้งานระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 3

1.2 สบื ค้นขอ้ มูลทรัพยากรห้องสมดุ โดยเลือกประเภททรัพยากรห้องสมุด/สถานทจี่ ดั เกบ็  คลกิ คน้ หา  คลิกเลอื กสถานที่จดั เก็บ  คลิกเลือกประเภท  ผลการสบื ค้น ภาพท่ี 5 4 คมู่ อื การใช้งานระบบห้องสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3

2. การสืบค้นแบบข้ันสูง (Advanced Search) การสืบค้นแบบข้ันสูงมีวิธีการเช่นเดียวกับการสืบค้นแบบง่าย แต่ผู้ใช้งานสามารถป้อนคาค้นได้ มากกว่า 1 เง่ือนไข โดยใช้ตัวเช่ือมหรือต้องการกาหนดเง่ือนไขเพ่ิมเติม สามารถป้อนปีที่พิมพ์ ภาษา ประเภท ทรัพยากรหอ้ งสมุด และสถานทจี่ ดั เกบ็ ซงึ่ มีวิธกี ารตามขั้นตอนดงั น้ี  คลกิ จะปรากฏขอ้ ความ ดังขา้ งลา่ ง  คลิกเลอื ก  ป้อนคาคน้  คลกิ เลอื ก  ปอ้ น คาคน้  คลิกเลอื ก  คลิกเลือก  คลิกเลือก  คลิกเลอื ก คู่มือการใช้งานระบบห้องสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 5

ตวั อย่าง ตัวเชื่อมคาวา่ “หรือ” การสบื คน้ ฐานขอ้ มลู สหบรรณานุกรม การสืบค้นผ่านฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม ใช้สืบค้นทรัพยากรห้องสมุดจากฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม ของ สานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน ทาให้ทราบว่ามีทรัพยากรห้องสมุดท่ีต้องการใดบ้าง ซ่ึงเครื่อง คอมพิวเตอร์จะต้องมีการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต จากนั้น ให้คลิกเมนู ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม จะปรากฏ หน้าจอและแสดงช่องสาหรับป้อนข้อมูลตามความต้องการ ผู้ใช้งานสามารถป้อนข้อมูลท่ีต้องการสืบค้นโดยเลือก ป้อนคาค้นได้มากกว่า 1 คาค้น และตวั เลอื กเสรมิ ซึง่ จะไดผ้ ลลัพธ์แสดงรายการบรรณานุกรม คลิก   6 ปอ้ นข้อมลู เลอื ก  ปอ้ น  ขอ้ มลู เลือก คูม่ ือการใชง้ านระบบหอ้ งสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

 ปอ้ น  ผลการ ข้อมูล สืบค้น  คลกิ  คน้ หา เลอื ก การใช้งานสาหรับสมาชกิ สมาชิกห้องสมุดสามารถใช้งานเมนูการใช้งานสาหรับสมาชิเพ่ือตรวจสอบข้อมูลการยืม การจอง ทรัพยากรห้องสมุด และการเปลี่ยนรหัสผ่านของตนเองได้ โดยคลิกเมนู การใช้งานสาหรับสมาชิก จะปรากฏ หน้าจอสาหรบั ป้อนรหัสผู้ใช้ และรหสั ผ่าน คลิก เข้าสู่ระบบ จะปรากฏหน้าจอแสดงรายละเอยี ดของสมาชิก ไดแ้ ก่ ขอ้ มูลสมาชกิ ข้อมูลทรพั ยากรห้องสมุดทยี่ มื ขอ้ มลู ทรพั ยากรหอ้ งสมุดที่จอง  คลิก  คลกิ  ป้อนรหัสผู้ใช้ เข้าสู่ระบบ รหสั ผา่ น  ปรากฎข้อมูล 7 การยมื ของสมาชกิ คมู่ ือการใช้งานระบบหอ้ งสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3

การจองหนังสือ สมาชิกสามารถค้นหาทรัพยากรห้องสมุดเพื่อตรวจสอบสถานะของทรัพยากรห้องสมุดว่าสามารถยืมได้ หรือไม่ ถ้ายืมไม่ได้สมาชิกสามารถจองไว้ก่อน โดยป้อนเลขทะเบียนหนังสือ (บารโ์ ค้ด) ระบบจะค้นหาหนงั สือ หาก เป็นหนงั สือทถ่ี ูกยืมออกไปแล้วระบบจะอนุญาตใหจ้ อง หากเป็นหนังสือที่ยังไม่ถูกยืมระบบจะแจ้งบอกว่ารายการนี้ ยงั ไมถ่ กู ยมื ออกไป แสดงว่าสามารถยืมรายการหนงั สือนไ้ี ดท้ ันที ปอ้ นเลขทะเบียน (บารโ์ ค้ด) คลกิ จอง เปลยี่ นรหสั ผ่าน สมาชิกสามารถเปล่ียนรหัสผ่านได้ด้วยตนเองจากหน้าเมนู OPAC โดยคลิกเมนู เปล่ียนรหัสผ่าน ป้อนรหัสท่ี ต้องการเปลยี่ นใหม่ในช่องท้ัง 2 ช่อง จากน้ันคลิก บันทึก ระบบจะบันทึกข้อมูลและขึ้นข้อความ “เปลี่ยนรหัสผ่าน เรียบรอ้ ยแลว้ ”  คลิก  ปอ้ นรหสั ผ่าน เปล่ยี นรหสั ผ่าน ท่ีตอ้ งการเปล่ียน  คลิกบันทึก  แสดงข้อความ คู่มือการใชง้ านระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 8

การออกจากระบบของสมาชิก เมื่อสมาชิกต้องการออกจากระบบ หรือต้องการเลิกใชง้ าน จาเป็นต้องออกจากระบบเพ่ือป้องกันบุคคลอื่น เข้าใช้งานโดยไม่ได้รับอนุญาตจากตัวสมาชิกเอง โดยสามารถออกจากระบบท่ีปุ่มออกจากระบบ (logout) ท่ีอยู่ ส่วนบนขวาของหน้าจอ จะปรากฏหนา้ จอการใช้งานสาหรบั สมาชิกดังเดมิ คลกิ ออกจากระบบ (logout) คมู่ ือการใชง้ านระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 9

การสารองและการก้คู นื ขอ้ มลู (Backup & Restore) คู่มอื การใชง้ านระบบห้องสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 1

ข้อมูลถือเป็นสิ่งสำคัญของระบบงำนห้องสมุด หำกข้อมูลสูญหำยหรือผิดพลำด อำจส่งผลถึงระบบงำน ห้องสมุดจนไม่สำมำรถให้บริกำร และฐำนข้อมูลทรัพยำกรห้องสมุดเสียหำยได้ ดังนั้น บรรณำรักษ์จึงควรรู้จักกำร สำรองข้อมูลและกำรกู้คืนข้อมูล เมื่อเกิดปัญหำ เช่น โปรแกรมเสียหำย เคร่ืองคอมพิวเตอร์หรือฮำร์ดิสก์ชำรุด เสียหำย บรรณำรักษ์จะสำมำรถแกไ้ ขปญั หำได้ และทำใหส้ ำมำรถใหบ้ ริกำรไดต้ ำมปกติ การสารองขอ้ มลู กำรสำรองข้อมูล (Backup) เป็นกำรคัดลอกหรือทำสำเนำข้อมูลไปยังสื่อบันทึกอื่น เช่น External Hard Drive, CD, DVD, Removable Drive เป็นต้น ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. ได้จัดทำระบบในกำรสำรองข้อมูล ได้แก่ กำรสำรองข้อมูลทั้งหมด (full_backup) โดยจะทำกำรสำรองข้อมูลทรัพยำกรห้องสมุดทั้งหมด ได้แก่ ข้อมูลบรรณำนุกรม ข้อมูลสมำชิก ข้อมูลบริกำรยืม-คืน ข้อมูลรูปภำพปกหนังสือ และรูปภำพสมำชิก วิธีกำร สำรองขอ้ มลู มีข้นั ตอนดังน้ี 1. เปิด XAMPP Control Panel คลกิ เพอื่ หยดุ กำรทำงำนของฐำนข้อมูล MySQL  คลกิ Stop MySQL  คลกิ Exit รอจน หลัง MySQL จะหำยไป แสดงว่ำ MySQL ได้หยุดทำงำนแล้ว จำกนั้นคลิก เพอื่ ปดิ หน้ำจอดังกล่ำว คู่มือการใช้งานระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 2

2. ไปที่ My Computer คลิกเลือกที่ Drive D ซ่ึงเป็น Drive ท่เี รำติดตั้งระบบห้องสมดุ อัตโนมตั ิ สพฐ. ไว้ ใหห้ ำโฟลเดอร์ web แลว้ ดบั เบล้ิ คลกิ ท่ีโฟลเดอร์ web จะปรำกฏโฟลเดอร์ xampp  ดบั เบ้ลิ คลกิ web  คลกิ Drive D  จะปรากฏโฟลเดอร์ xampp 3. ดับเบิ้ลคลกิ โฟลเดอร์ xampp จะปรำกฏโฟลเดอร์และไฟล์ต่ำงๆ ใหด้ บั เบิ้ลคลิกที่โฟลเดอร์ security ดบั เบ้ลิ คลกิ security 3 คมู่ อื การใชง้ านระบบห้องสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

4. จะปรำกฏหน้ำจอให้ดับเบ้ิลคลิก full_backup ระบบจะเริ่มทำกำรสำรองข้อมูลให้รอจนระบบทำกำร สำรองข้อมูลเสร็จเรียบร้อย จะปรำกฏหน้ำต่ำงสีดำแสดงข้อควำมแจ้งเตือนขึ้นมำ ให้คลิกที่ปุ่มใดๆ หน้ำต่ำงแจ้ง เตือนจะถกู ปิดไป นั่นคือ ระบบไดส้ ำรองข้อมูลเรียบรอ้ ยแล้ว ดับเบิ้ลคลกิ full_backup ภำพที่ 4 5. ในกำรสำรองขอ้ มูล ระบบจะทำกำรสร้ำงโฟลเดอร์ backup ขึ้นมำโดยอตั โนมตั ิ ไว้ท่ีตำแหน่ง D:\\web และไฟล์ท่ีสำรองจะถูกเก็บไว้ในโฟลเดอร์ 2014-27-11_0957 ท่ีซับโฟลเดอร์ full ซ่ึง 2014-27-11_0957 หมำยถงึ ปี วัน เดอื น (2014-27-11) และเวลำท่สี ำรองขอ้ มูล (0957) โฟลเดอร์ที่เกบ็ ไฟล์สารองข้อมูล ข้อมูลตาแหนง่ ของโฟลเดอรส์ ารอง คู่มอื การใช้งานระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 4

6. ในกำรสำรองข้อมูล ให้บรรณำรักษ์คัดลอก (Copy) โฟลเดอร์ backup ไปไว้ยังสอ่ื บันทึกอ่ืน เช่น แผ่น CD/DVD หรือ External Hard Drive หรือ Removable Disk เป็นต้น โดยเก็บรักษำไว้ สำหรับใช้ในกำรกู้คืน ข้อมลู (Restore) ในกรณีทร่ี ะบบหรือโปรแกรมเกิดกำรเสยี หำย ตัวอยา่ ง แสดงการคดั ลอกโฟลเดอร์ backup ไปยัง Removable Disk   Removable Disk 7. เมื่อสำรองข้อมูลเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้กลับไปเปิด XAMPP Control Panel คลิก เพื่อให้ ฐำนขอ้ มูล MySQL ทำงำน ระบบหอ้ งสมุดอตั โนมตั ิ สพฐ. จะสำมำรถใชง้ ำนไดต้ ำมปกติ คลกิ Start คู่มอื การใชง้ านระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 5

ขอ้ เสนอแนะในการสารองขอ้ มลู กำรสำรองขอ้ มลู จำกระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. มีข้อเสนอแนะทีค่ วรสังเกต ดังนี้ 1) กำรสำรองข้อมูล ควรทำสปั ดำห์ละ 1 ครงั้ หรืออย่ำงน้อย 2 สปั ดำหต์ ่อ 1 คร้งั 2 ) เม่ื อ ร ะ บ บ ได้ ส ำ รอ งข้ อ มู ล แ ล้ ว ให้ สั งเก ต ว่ ำก ำร เก็ บ ข้ อ มู ล เป็ น โฟ ล เด อ ร์ แ ย ก ต ำ ม ป-ี วัน-เดือน-เวลำ ขอ้ มูลจะเพิ่มมำกข้ึนเร่อื ยๆ ดังนนั้ ทุกครงั้ ท่ีมีกำรสำรองข้อมลู ใหม่ให้ลบโฟลเดอร์ข้อมูลเดิมออก จำกระบบและส่ือบันทึกอ่นื ด้วย เพอ่ื ประหยัดพน้ื ทีใ่ นกำรจัดเกบ็ อีกทงั้ ยงั ไม่เกดิ ควำมสับสนในกำรกู้คืนข้อมูล 3) กำรคัดลอก (Copy) ข้อมูลที่สำรองไว้เพ่ือจัดเก็บในส่ือบันทึกอ่ืน ให้คัดลอกทั้งโฟลเดอร์ backup เพื่อให้กำรเรยี กข้อมลู กลับมำทำงำนไดอ้ ย่ำงสมบรู ณ์ 4) กรณีระบบไม่สำมำรถหยุดกำรทำงำนของฐำนข้อมูล MySQL ได้เมอ่ื คลิก Stop ฐำนข้อมูล MySQL จะ ปรำกฏข้อควำม ในกรณีนใี้ ห้ดำเนนิ กำร Stop ฐำนขอ้ มูล MySQL โดย SCM อธิบำยในขอ้ ถัดไป ขอ้ ความ Error ค่มู อื การใชง้ านระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 6

5) กำร Stop ฐำนข้อมูล MySQL โดย SCM ให้คลิกที่ SCM… จะปรำกฏหนำ้ จอ  คลกิ SCM…  คลิก Stop  เลอื ก คลกิ MySQl  ตรวจสอบ ชอ่ งสถานะ (Status) ให้คลิกท่ี MySQL จำกน้ันคลิกที่ Stop the service ระบบจะเร่ิมทำงำนเพื่อหยุดกำรทำงำนของฐำนข้อมูล MySQL ให้รอสักครู่ เม่ือฐำนข้อมูล MySQL หยุดกำรทำงำน จะขึ้นข้อควำมว่ำ “Stop the service” และช่อง สถำนะ (Status) จะไม่ปรำกฏคำว่ำ “Started” น่ันหมำยถึงระบบได้หยุดกำรทำงำนของฐำนข้อมูล MySQL เรียบร้อยแล้ว 6) ในกรณีเคร่ืองคอมพิวเตอร์ใช้ OS : Windows XP บำงเครอ่ื งอำจไม่สำมำรถสำรองขอ้ มลู (Backup) ได้ โดยใหต้ รวจสอบกอ่ นวำ่ ในเคร่ืองคอมพวิ เตอร์มีโปรแกรม robocopy หรือไม่ วธิ ีการตรวจสอบวา่ เครื่องคอมพิวเตอรม์ ีโปรแกรม robocopy หรือไม่ 1) คลิก Start เลือก Run คลิก Run จะปรำกฏหน้ำจอ Run และพิมพ์คำสั่ง cmd ในช่อง Open คลิก OK จะปรำกฏหน้ำตำ่ งใหพ้ มิ พ์ robocopy  คลิก Run  พิมพ์ cmd  คลกิ OK คูม่ อื การใช้งานระบบห้องสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 7

 พิมพ์ robocopy 2) พิมพ์ robocopy เพื่อให้ระบบทำกำรตรวจสอบว่ำในเครื่องมีโปรแกรม robocopy หรือไม่ จำกนน้ั กดปุ่ม Enter จะปรำกฏหนำ้ ตำ่ งรำยงำนผลกำรตรวจสอบ ภำพท่ี 30 แสดงรายละเอยี ดวา่ มี robocopy ในเคร่ืองแล้ว ถ้ำเคร่ืองคอมพิวเตอร์ แสดงผลรำยละเอียดท่ีแจ้งว่ำมีโปรแกรม robocopy อยู่ในเครื่องคอมพิวเตอร์ แล้ว บรรณำรกั ษ์สำมำรถทำกำรสำรองข้อมลู ตำมวิธกี ำรท่ีไดอ้ ธิบำยไวแ้ ลว้ ขำ้ งต้นไดเ้ ลย ขอ้ ความแสดงรายละเอยี ดว่า 8 ไม่มี robocopy ในเคร่อื ง ตอ้ งตดิ ต้ังโปรแกรม rktools เพ่ิมเตมิ คูม่ อื การใช้งานระบบหอ้ งสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3

ถ้ำหน้ำจอปรำกฏข้อควำมดังข้ำงบน แสดงว่ำในเครื่องคอมพิวเตอร์ไม่มีโปรแกรม robocopy ให้ผู้ใช้งำนทำกำรติดต้ังโปรแกรม robocopy โดยเลือกชุดคำสั่ง rktools ซึ่งมีให้ไว้ในแผ่นซีดีโปรแกรมระบบงำน หอ้ งสมุดอัตโนมตั ิ สพฐ. แลว้ โดยดบั เบิ้ลคลกิ ไฟล์ rktools และทำตำมข้ันตอนกำรติดต้ังโปรแกรมจนเสร็จสมบูรณ์ บรรณำรักษจ์ ึงจะสำมำรถทำกำรสำรองข้อมูลไดต้ ำมปกติ การกู้คืนขอ้ มูล เมอ่ื เกิดปัญหำกับข้อมูล หรือควำมเสียหำยกับเคร่อื งคอมพิวเตอรท์ ี่ติดตัง้ โปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. ผู้ใช้งำนสำมำรถทำกำรติดต้ังระบบใหม่ และกู้คนื ข้อมูลโดยใช้ไฟล์ข้อมูลท่สี ำรองไว้ให้กลับมำใช้งำนได้ดังเดิม โดยไม่ต้องบนั ทึกขอ้ มูลใหม่ทงั้ หมด ซ่งึ กำรก้คู ืนข้อมลู มีขัน้ ตอน ดงั น้ี 1. กรณีท่ีโปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เกิดควำมเสียหำยท้ังระบบ ให้ทำกำรติดตั้งโปรแกรม ใหม่ โดยทำตำมวธิ ีกำรตดิ ตั้งโปรแกรมดงั ท่ีกล่ำวไปแล้ว จำกนน้ั เร่ิมทำกำรกู้คืนขอ้ มลู ตำมวิธกี ำรทีอ่ ธิบำย ในกรณีท่ี เกดิ กำรสญู หำยเฉพำะฐำนขอ้ มูลสำมำรถดำเนินกำรซ่อมแซม 2. เตรียมส่ือบันทึกอ่ืน (CD/DVD, Removable Drive, External Hard Drive) ที่ผู้ใช้งำนจะสำรอง ไฟล์ข้อมูลเกบ็ ไว้ เชอื่ มต่อกับคอมพิวเตอรใ์ ห้เรยี บรอ้ ย 3. ทำกำร Copy โฟลเดอร์ backup จำกสื่อบันทึกอ่ืน ไปวำงไว้ที่ D:\\web ตัวอย่ำงขั้นตอนกำร Copy โฟลเดอร์ backup จำก Removable Drive ไปวำงไว้ท่ี D:\\web  คลกิ ขวาโฟลเดอร์ Backup  คลกิ  คลกิ Copy Removable Drive คมู่ อื การใชง้ านระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 9

 โฟลเดอร์ backup จะถกู วางที่ D:\\web  คลกิ Local Disk (D:)  คลกิ ขวาเลอื ก Paste  คลกิ เลอื ก โฟลเดอร์ web 4. หลังจำกทำกำร Copy เรียบร้อยแล้ว ให้ดับเบิ้ลคลิกโฟลเดอร์ backup และโฟลเดอร์ full ตำมลำดับ จะปรำกฏหน้ำจอแสดงโฟลเดอร์ท่ีได้สำรองข้อมูลไว้ หำกพบโฟลเดอร์หลำยโฟลเดอร์ ให้ผู้ใช้งำนเลือกโฟลเดอร์ที่ ต้องกำรกู้คืนข้อมูล โดยเลือกจำกวันที่และเวลำท่ีต้องกำร ซึ่งควรเลือกโฟลเดอร์ล่ำสุดเพรำะจะได้ข้อมูลที่เป็น ปจั จบุ นั ให้ดบั เบิล้ คลิกโฟลเดอร์ทตี่ ้องกำรจะปรำกฏหน้ำจอ   แสดงโฟลเดอรไ์ ฟลส์ ารองข้อมูล ดับเบิ้ลคลกิ โฟลเดอร์ backup  ดับเบ้ลิ คลกิ โฟลเดอร์ full คมู่ อื การใชง้ านระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 10

 ไฟลส์ ารองขอ้ มลู  ดบั เบิ้ลคลกิ โฟลเดอร์ ทตี่ อ้ งการกคู้ นื ขอั มลู 5. ดับเบ้ิลคลิกไฟล์ restore จะปรำกฎหน้ำจอถำมยืนยันว่ำจะกู้คืนข้อมูลใช่หรือไม่ ถ้ำยืนยันให้กดปุ่ม Y ท่ีคียบ์ อรด์ ถ้ำไม่ยืนยนั ใหก้ ดปมุ่ N กรณีนี้เรำจะกคู้ ืนขอ้ มลู ให้กดปุ่ม Y ท่ีคยี บ์ อรด์  ดับเบิ้ลคลกิ ไฟล์ restore  กดปุ่ม Y ทค่ี ียบ์ อร์ด 6. หลังจำกกดปุ่ม Y ท่ีคีย์บอร์ด ระบบจะเริ่มทำกำรกู้คืนข้อมูลให้รอจนระบบทำกำรกู้คืนข้อมูลเสร็จส้ิน หน้ำจอจะหยุดรอท่ี Press any key to continue… ให้กดปุม่ ใดๆที่คยี ์บอร์ด หน้ำจอจะถูกปดิ ไป เป็นอันว่ำระบบ ไดก้ คู้ ืนขอ้ มลู เสรจ็ เรยี บรอ้ ยแล้ว คมู่ อื การใชง้ านระบบหอ้ งสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 11

ภำพที่ 39 การซอ่ มแซมและการกคู้ ืนระบบ กำรซ่อมแซมและกำรกู้คืนระบบ (Repair) จะใช้ในกรณีที่โปรแกรมหรือระบบ เกิดกำรเสียหำยจำกเหตุ สุดวิสัย เช่น กรณีไฟดับขณะท่ีกำลังใช้งำนโปรแกรมอยู่ เป็นต้น ซึ่งอำจทำให้เกิดปัญหำกับข้อมูล หรือระบบ โปรแกรมบำงส่วน ทำให้ใชง้ ำนโปรแกรมได้ไม่สมบูรณ์ บำงเมนู หรือบำงรำยกำรของระบบอำจไม่สำมำรถใช้งำนได้ ตำมปกติ ลักษณะเช่นนี้ บรรณำรักษ์สำมำรถใช้กำรซ่อมแซมและกำรก้คู ืนระบบ (Repair) ได้ โดยมีวิธีและขั้นตอน กำรดำเนินกำร ดังนี้ 1. ไปท่ี My Computer คลิกเลอื กที่ Drive D ซงึ่ เป็น Drive ท่ีเรำตดิ ต้ังระบบห้องสมุดอัตโนมตั ิ สพฐ. ไว้ ให้หำโฟลเดอร์ web แล้วดบั เบล้ิ คลกิ ท่โี ฟลเดอร์ web จะปรำกฏโฟลเดอร์ xampp  ดับเบิ้ลคลกิ web  จะปรากฏ โฟลเดอร์ xampp  คลิกท่ี Drive D ค่มู อื การใช้งานระบบห้องสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 12

2. ดบั เบล้ิ คลกิ โฟลเดอร์ xampp จะปรำกฏโฟลเดอร์และไฟลต์ ำ่ งๆ ให้ดบั เบิ้ลคลิกทโ่ี ฟลเดอร์ security ดับเบลิ้ คลิก security 3. จะปรำกฏหน้ำจอให้ดับเบิ้ลคลิก repair_obeclib_db ระบบจะเริ่มทำกำรซ่อมแซมและกู้คืนระบบ ใหร้ อจนระบบทำกำรสำรองขอ้ มูลเสรจ็ เรยี บร้อย จะปรำกฏหน้ำตำ่ งสีดำแสดงขอ้ ควำมแจ้งเตอื นขนึ้ มำให้คลิกที่ปุ่ม ใดๆ หน้ำต่ำงแจ้งเตือนจะถกู ปิดไป นั่นคอื ระบบได้ถูกซ่อมแซมและกู้คืนเรียบรอ้ ยแลว้ ดบั เบล้ิ คลิก repair_obeclib_db คู่มอื การใช้งานระบบหอ้ งสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 13

ภำพท่ี 24 4. หำกระบบโปรแกรมเกิดควำมเสียหำยมำก จนกำรซ่อมแซมและกำรกคู้ นื ระบบ (Repair) ยังไม่สำมำรถ ทำให้ระบบโปรแกรมกลับมำทำงำนได้ตำมปกติ บรรณำรักษ์ต้องทำกำรติดตั้งโปรแกรมใหม่ และทำกำรก้คู ืนข้อมูล โดยทำตำมขน้ั ตอนวิธีกำรสำรองและกู้คืนขอ้ มลู (Backup & Restore) ค่มู อื การใช้งานระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 14

การนาเขา้ ข้อมลู จากโปรแกรมอนื่ คูม่ ือการใชง้ านระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 1

การนาเขา้ ข้อมูลจากโปรแกรมระบบห้องสมุดอ่ืนสามารถทาได้โดยระบบห้องสมุดอตั โนมตั ิ สพฐ. ได้จัดทา เวบ็ ไซตส์ าหรบั แปลงขอ้ มลู จากโปรแกรม PLS3 และ Library 2000 ซง่ึ มีวิธกี ารดงั ตอ่ ไปน้ี การนาเข้าขอ้ มลู หนงั สอื 1. การนาเขา้ ขอ้ มูลจากโปรแกรม PLS3 เข้าไปท่ีเว็บไซต์ http://lib.obec.go.th/elib/migrate/migrate.php คลิกที่ถ่ายโอนข้อมูลและคลิก โปรแกรมระบบห้องสมุดที่จะถ่ายโอนขอ้ มูลเป็น PLS 3 คลกิ Browse หาโฟล์เดอร์ PLS 3 ท่อี ยูใ่ นเคร่อื งแลว้ เลือก ไฟล์ book.dbf แล้วคลิกอัพโหลดแฟม้ ข้อมูล โปรแกรมได้ทาการแปลงขอ้ มูลให้เป็น csv_template จากนั้น save ไฟล์ข้อมูลที่ desktop ให้เปิดไฟล์นี้ด้วยโปรแกรม Microsoft Excel จัดรูปแบบข้อมูลบรรณานุกรมให้ตรงตาม ระบบทกี่ าหนดไว้ ขอ้ มลู ในคอลัมน์ D G H I บงั คับตอ้ งมขี ้อมูล ดังนี้ D ชอื่ เร่อื ง G เลขหมู่หนงั สือ H เลขประจาหนงั สือ I ปีที่พมิ พ์ แลว้ นาเขา้ ขอ้ มูลตามขั้นตอนดงั ภาพการนาเข้าข้อมลู บรรณานุกรม  คลกิ  คดั ลอกข้อมลู จำก Excel มำวำงในคอลมั น์  คลิกนำเขำ้  เลอื กสถำนทจ่ี ัดเกบ็ บรรณำนกุ รม  เลอื กประเภท  คลิกนำเขำ้ ขอ้ มลู คูม่ อื การใชง้ านระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 2

2. การนาเขา้ ข้อมลู จากโปรแกรม Library 2000 เข้าไปท่ีเว็บไซต์ http://lib.obec.go.th/elib/migrate/migrate.php คลิกท่ีถ่ายโอนข้อมูลและคลิกระบบ ห้องสมุดท่ีจะถ่ายโอนข้อมูลเป็น Library 2000 คลิก Browse หาไฟล์ library.mdb แล้วคลิกอัพโหลดแฟ้มข้อมูล โปรแกรมได้ทาการแปลงขอ้ มูลให้เป็น csv_template จากน้ัน save ไฟลข์ ้อมูลท่ี desktop หลังจากน้นั เปิดไฟล์นี้ ดว้ ยโปรแกรม Microsoft Excel จัดรปู แบบข้อมลู บรรณานุกรมให้ตามระบบท่ีกาหนดไว้ ข้อมลู ในคอลัมน์ D G H I บังคบั ตอ้ งมขี ้อมลู ดังน้ี D ช่อื เร่อื ง G เลขหมู่หนังสอื H เลขประจาหนงั สือ I ปที ีพ่ ิมพ์ แล้วนาเข้าขอ้ มูลตามขั้นตอนดงั ภาพการนาเข้าข้อมลู บรรณานุกรม ภาพท่ี 4 3 คมู่ ือการใชง้ านระบบหอ้ งสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

3. การนาเข้าขอ้ มูลจากโปรแกรมอื่นๆที่มีฐานขอ้ มลู .dbf โปรแกรมห้องสมุดหลายโปรแกรมท่ีเก็บข้อมูลเป็นไฟล์นามสกุล.dbf สามารถเปิดไฟล์ที่มีนามสกุล.dbf แล้ว ส่งออกเป็นไฟล์ Excel เพื่อนามาจัดรูปแบบนาเข้าโปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. ได้ โดยใช้ โปรแกรมชว่ ย เชน่ โปรแกรม DBFPlus ฯลฯ ตัวอย่าง โปรแกรม Gerneral Library มีข้อมูลหนังสือคือไฟล์ book.dbf เม่ือเปิดด้วยโปรแกรม DBFPlus จะได้ข้อมูลดังนี้ ภาพท่ี 5 การเปดิ ไฟล.์ dbfดว้ ย DBFPlus หมำยเหตุ โปรแกรม DBF Plus เป็นโปรแกรมฟรีแวรท์ ่สี ามารถดาวนโ์ หลดมาใชง้ านได้ การนาเขา้ ขอ้ มลู สมาชกิ 1. การนาเข้าข้อมูลสมาชิกสามารถทาได้ โดยใช้โปรแกรม Microsoft Excel จัดข้อมูลให้มีรูปแบบ ดงั ตาราง คอลมั น์ A หมายเลขสมาชิกโปรแกรมจะใช้เป็นรหัสบาร์โคด้ 4 คู่มือการใชง้ านระบบหอ้ งสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

2. คัดลอกข้อมลู นาเขา้ โปรแกรมตามขั้นตอนดังภาพการนาเข้าขอ้ มลู สมาชิก  คลกิ  คลิก  เลอื ก  คดั ลอกข้อมลู จำก Excel ประเภทสมำชกิ มำวำงในคอลมั น์  คลกิ นำเขำ้ ขอ้ มูล คูม่ ือการใชง้ านระบบห้องสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 5

คาถาม - คาตอบ ค่มู อื การใช้งานระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 1

คำถำม 1 : เม่อื ติดตง้ั ระบบห้องสมดุ อัตโนมตั ิ สพฐ. เรยี บรอ้ ยแลว้ และเปิดเว็บบราวเซอร์ พมิ พ์ URL http://localhost ปรากฏหน้าจอแสดงดงั ภาพที่ 1 จะแก้ไขอย่างไร ภาพท่ี 1 คำตอบ : ดูท่ี Xampp Control Panel ดงั ภาพที่ 2 คลกิ SCM… ภาพที่ 2 จะเห็นว่าทั้ง Apache และ MySQL มีสถานะ Running หมายความว่า ท้ัง 2 Service น้ีทางานอยู่ แต่ทางานที่ Drive อน่ื ไม่ใช่ Drive D: ของระบบห้องสมดุ อัตโนมตั ิ สพฐ. จงึ ทาใหแ้ สดงผลหนา้ จอในภาพที่ 1 วธิ ีการตรวจสอบ วา่ Service ท้ัง 2 ตัวนี้ทางานที่ตาแหน่งใด ให้คลิก จะปรากฏหน้าจอดงั ภาพท่ี 3 2 คู่มอื การใช้งานระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3

ดับเบิล้ คลิก Apache2.2 ภาพที่ 3 ให้หา Service ช่ือ Apache 2.2 และดับเบิล้ คลกิ ดังภาพที่ 3 จะปรากฏหน้าจอภาพท่ี 4 Path ที่ Apache ทำงำน คลกิ Stop ภาพที่ 4 สังเกตท่ีตาแหน่ง Path to executable: ซึ่งแสดง “C:\\AppServ\\Apache2.2\\bin\\httpd.exe” –k runservice หมายความว่าในเครื่องคอมพิวเตอรม์ ีการติดต้ัง Apache ผ่านโปรแกรม AppServ และ Apache เอง คู่มอื การใช้งานระบบห้องสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 3

ก็ทางานท่ีตาแหน่ง Path น้ี ทาให้ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. ไม่สามารถทางานได้ ให้คลิก เพ่ือหยุด การทางานของ Apache โดยจะมีสถานะแสดงดังหน้าจอภาพที่ 5 สถำนะ Stopped ภาพท่ี 5 คลิก เพอ่ื ปดิ หนา้ จอ จากนั้นใหเ้ ล่ือน Scroll bar ลงมา เพื่อหา Service ชื่อ mysql ดงั หน้าจอภาพที่ 6 ดบั เบล้ิ คลกิ mysql ภาพที่ 6 4 คู่มอื การใชง้ านระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3

ดบั เบล้ิ คลกิ mysql จะปรากฏหน้าจอภาพท่ี 7 Path ที่ mysql ทำงำน คลิก Stop ภาพที่ 7 สังเกตที่ตาแหน่ง Path to executable: ซึ่งแสดง C:\\AppServ\\MySQL\\bin\\mysqld-nt --defaults- file=C:\\AppServ\\MySQL\\my.ini mysql หมายความว่าในเคร่ืองคอมพิวเตอร์มีการติดตั้ง MySQL ผ่าน โปรแกรม AppServ และ MySQL เอง ก็ทางานทต่ี าแหนง่ Path นี้ ทาให้ระบบห้องสมุดอตั โนมัติ สพฐ. ไมส่ ามารถ ทางานได้ ให้คลกิ เพ่ือหยุดการทางานของ MySQL โดยจะมีสถานะแสดงดังหน้าจอภาพท่ี 8 สถำนะ Stopped 5 ภาพที่ 8 คมู่ ือการใชง้ านระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

คลิก เพื่อปิดหน้าจอ หลังจากหยุดการทางานของ Apache และ MySQL แล้ว จะต้อง Uninstall Service ท้ัง 2 ตัวนี้ที่ทางานผ่านโปรแกรม AppServ ออก โดยเข้าไปที่เมนู Start -> Programs -> AppServ -> Add-Remove Windows Service เลือก Apache Uninstall Service จะปรากฏหน้าจอสีดา รอ จนโปรแกรมถูก Uninstall จนเสร็จเรียบรอ้ ย กด Enter เพอ่ื ปิดหน้าจอ จากนั้นให้เลือกเมนู Start -> Programs -> AppServ -> Add-Remove Windows Service เลือก MySQL Uninstall Service จะปรากฏหน้าจอสีดา รอจนโปรแกรมถูก Uninstall จนเสร็จเรียบร้อย กด Enter เพอื่ ปิดหน้าจอ หรือสามารถ Uninstall จาก Xampp Control Panel โดยเปิด Xampp Control Panel ขึ้นมาดัง หน้าจอภาพที่ 9 คลกิ ภาพท่ี 9 คลกิ หนา้ Svc บรรทดั ของ Apache โปรแกรมจะขึ้นหนา้ จอดงั ภาพที่ 10 ภาพท่ี 10 6 คมู่ อื การใช้งานระบบหอ้ งสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3

คลิก เพื่อ Uninstall Apache ออกจากเครื่องคอมพิวเตอร์ คลิก ภาพท่ี 11 คลิก หนา้ Svc บรรทดั ของ MySql โปรแกรมจะข้ึนหน้าจอดังภาพท่ี 12 ภาพท่ี 12 คลิก เพื่อ Uninstall MySQL ออกจากเครื่องคอมพิวเตอร์ จากนั้นให้ Install Service ท้ัง Apache และ MySQL อีกคร้ังหนึ่ง โดยคลิกในช่อง หน้า Svc บรรทัดของ Apache หน้าจอภาพท่ี 13 จะ ปรากฏหนา้ จอภาพที่ 14 คมู่ อื การใช้งานระบบห้องสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 7

คลิก ภาพท่ี 13 ภาพที่ 14 คลิก เพ่ือ Install Apache ลงเคร่ืองคอมพวิ เตอร์ คู่มือการใชง้ านระบบห้องสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3 8

คลกิ ภาพที่ 15 คลิกในชอ่ ง หน้า Svc บรรทัดของ MySql หนา้ จอภาพที่ 15 จะปรากฏหนา้ จอภาพที่ 16 ภาพที่ 16 เมื่อ Install Apache และ MySQL เรียบรอ้ ยแลว้ จะแสดงหนา้ จอดังภาพท่ี 17 ขอ้ ควำม Error 9 ภาพที่ 17 ภาพที่ 17 คูม่ อื การใช้งานระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3

จากนั้นคลิก เพ่ือให้ Service Apache และ MySQL ทางาน ถ้าคลิก และข้ึน Error ดัง ข้อความในหน้าจอภาพท่ี 17 ให้คลิก ปรากฏหนา้ จอดังภาพท่ี 18 ดบั เบ้ิลคลิก Apache2.2 ภาพท่ี 18 ให้หา Service ชื่อ Apache2.2 และดบั เบล้ิ คลิก จะปรากฏหนา้ จอภาพท่ี 19 Path ท่ี Apache ทำงำน คลิก Start ภาพท่ี 19 สังเกตท่ีตาแหน่ง Path to executable: ซ่ึงแสดง \"D:\\web\\xampp\\apache\\bin\\httpd.exe\"-k runservice หมายความว่า Apache ทางานที่ตาแหน่ง Path ที่ติดต้ังระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. ให้คลิก เพื่อเร่ิม การทางานของ Apache โดยจะมีสถานะแสดงดังหน้าจอภาพที่ 20 10 คูม่ อื การใชง้ านระบบห้องสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3

สถำนะ Started คลิก ภาพที่ 20 หนา้ จอภาพที่ 21 เพ่ือปิดหน้าจอ จากนั้นให้เล่ือน Scroll bar ลงมา เพ่ือหา Service ช่ือ MySQL ดัง ดบั เบล้ิ คลิก MySQL ภาพท่ี 21 11 ดบั เบล้ิ คลกิ MySQL จะปรากฏหนา้ จอภาพท่ี 22 คูม่ ือการใชง้ านระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

Path ท่ี mysql ทำงำน คลิก Start ภาพท่ี 22 สงั เกตที่ตาแหนง่ Path to executable: ซ่งึ แสดง D:\\web\\xampp\\mysql\\bin\\mysqld.exe\" -- defaults- file=\" D:\\web\\xampp\\mysql\\bin\\my.ini\" MySQL หมายความวา่ MySQL ทางานท่ตี าแหนง่ Path ทีต่ ดิ ตง้ั ระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. ให้คลกิ เพ่ือเร่ิมการทางานของ MySQL โดยจะมี สถานะแสดงดังหนา้ จอภาพที่ 23 คมู่ อื การใชง้ านระบบห้องสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 12

สถำนะ Started ภาพท่ี 23 คลกิ เพือ่ ปิดหน้าจอ หลงั จาก Start Apache และ MySQL แล้ว ให้ดทู ี่ Xampp Control Panel ว่ามสี ถานะ Running ข้ึนที่ Service ทัง้ 2 ตัวหรือไมด่ งั หน้าจอภาพท่ี 24 ภาพที่ 24 13 ค่มู อื การใช้งานระบบหอ้ งสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

ถ้า Apache และ MySQL ข้ึน Running ให้เปิดเว็บบราวเซอร์ พิมพ์ URL ดังน้ี http://localhost จะปรากฏ หน้าจอภาพที่ 25 ภาพที่ 25 ให้ทาตามข้นั ตอนการตดิ ต้ังระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. ต่อไป คำถำม 2 : ตดิ ตัง้ ระบบห้องสมุดอตั โนมัติ สพฐ. แล้ว ข้ึนหน้าจอแสดงดังภาพที่ 26 ภาพท่ี 26 ดังหนา้ จอภาพท่ี 27 คำตอบ : หมายความว่า ในช่อง Language ถกู เลือกเป็น English และคลิก ภาพที่ 27 14 คมู่ ือการใชง้ านระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

วิธแี กป้ ัญหาคือ จะต้องลบ Folder web ท่ีอยใู่ น Drive D ออกท้ังหมด และทาข้นั ตอนการติดตั้งระบบ ใหม่ท้ังหมด คำถำม 3 : เม่อื เปดิ เวบ็ บราวเซอร์ และพิมพ์ URL ดังน้ี http://localhost แต่หน้าจอแสดง DB Error ขอ้ สังเกตและวิธีแกป้ ญั หำ 1. ให้ตรวจสอบดูว่าในเครื่องคอมพิวเตอร์มีฐานข้อมูล MySQL ทางานอยู่ท่ี Path อื่นหรือไม่ ถ้ามี จะต้อง ไปหยุดการทางานของฐานข้อมลู ตวั นั้นเสียก่อน จากนนั้ จึงค่อย start MySQL ใน Xampp Control อกี ครง้ั หน่ึง 2. ให้ตรวจสอบดูว่า Computer name ตั้งชื่อเป็นอะไร ถ้าตั้งช่ือโดยใช้ com1, com2, com3, … จะตอ้ งไปเปลย่ี นชอื่ คอมพวิ เตอร์ใหเ้ ป็นอยา่ งอนื่ คำถำม 4 : ไมส่ ามารถ Start Apache ได้ ข้อสงั เกตและวิธแี ก้ปัญหำ ให้ตรวจสอบดูว่าในเครื่องคอมพิวเตอร์มี Apache ทางานอยู่ท่ี Path อื่นหรือไม่ ถ้ามี จะต้องไปหยุดการ ทางานของ Apache ตัวนน้ั เสยี กอ่ น จากนน้ั จงึ ค่อย start Apache ใน Xampp Control อีกครง้ั หน่ึง คำถำม 5 : ถา้ Apache และ MySQL start จนขึน้ running แต่ไม่สามารถเขา้ ใช้งานโปรแกรมผา่ น URL http://localhost ได้ วิธีแกป้ ญั หำ ใหใ้ ช้ชุดเลข IP = 127.0.0.1 แทนคาวา่ localhost คำถำม 6 : ใช้งานเมนู การสืบค้นผ่าน Z39.50 ท่ีเมนูงานวิเคราะห์ทรัพยากรห้องสมุด โดยกรอกคาที่ต้องการ สื บ ค้ น แ ล ะ ค ลิ ก ค้ น ห า รอ สั ก ค รู่ จ ะ มี ข้ อ ค ว าม Error “Fatal error: Call to undefined function yaz_connect() in D:\\web\\xampp\\htdocs\\obeclib\\lookup2\\lookupYazSrch.php on line 40” ดั ง หน้าจอภาพที่ 28 ภาพที่ 28 หมายความวา่ ไม่ได้ป้อนข้อมูล Path ;D:\\web\\xampp\\YAZ\\bin ใน Properties ของ My Computer วิธีแก้ปัญหำ ให้คลิกขวา My Computer เลือก Advance system settings (ใน Windows7) หรือ Advanced (ใน Windows XP) เลือก Environment Variable เลือก Path ใน System variables เลือก Edit และพิมพ์ ;D:\\web\\xampp\\YAZ\\bin ตอ่ ท้ายสุดในชอ่ ง Variable value ดงั หนา้ จอภาพที่ 29 คู่มือการใช้งานระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 15

ภาพท่ี 29 คำถำม 7 : ถา้ บังเอิญลบค่าท่อี ย่ใู น Variable value ในภาพที่ 29 จะทาให้ Command Line ใช้งานไม่ได้ ซึง่ จะมี ผลทาให้ไมส่ ามารถสารองหรือกูค้ ืนขอ้ มลู ได้ วธิ ีแกป้ ัญหำ ให้พิมพข์ อ้ ความ %System%;%SystemRoot%\\System32; ในชอ่ ง Variable value คำถำม 8 : เปลยี่ นโลโก้หอ้ งสมุดแล้วภาพโลโก้ไมแ่ สดงเกดิ จากอะไร คำตอบ : ตรวจสอบดูช่ือไฟล์รูปท่ีไปวางไว้ในโฟลเดอร์ images ว่ารูปอื่นๆ ที่อยู่ในโฟลเดอร์น้ีชื่อต่อท้ายด้วย นามสกุล .jpg หรือนามสกุลอ่ืนๆ หรือไม่ ดังภาพท่ี 14.30 ถ้ารูปอื่นไม่ได้ต่อท้ายด้วยนามสกุล แล้วรูป logo ท่ีใส่ เข้าไปต่อท้ายว่า .jpg อยู่รูปเดียว แสดงว่าไฟล์น้ันมีนามสกุลซ้อนกัน ต้องลบ .jpg ท่ีอยู่ในช่ือออก เหลือเพียงแค่ logo เทา่ น้นั รปู อนื่ ไมม่ ี .jpg ต่อท้ำย แต่ 2 รูปน้มี ี จะตอ้ งลบ .jpg ออกเหลือแค่ logo เทำ่ นั้น ภาพที่ 30 คำถำม 9 : ถ้าติดต้ังโปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติไว้ที่คอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่งในห้องสมุดโรงเรียนแล้ว นักเรียนจะ สามารถสืบคน้ ข้อมลู หนังสือจากคอมพวิ เตอร์เครื่องอ่นื ในหอ้ งสมุดทไี่ ม่ไดล้ งโปรแกรมไวไ้ ด้หรอื ไม่ ค่มู อื การใช้งานระบบหอ้ งสมุดอตั โนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 16

คำตอบ : การติดต้ังโปรแกรมห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. สามารถติดต้ังโปรแกรมไว้ในเคร่ืองหลักเครื่องใดเคร่ืองหนึ่ง โดย บรรณารักษ์คีย์ข้อมูลหนังสือ ข้อมูลสมาชิกไว้ในเคร่ืองคอมพิวเตอร์นั้น ซึ่งจะเรียกเครื่องน้ีว่าเป็นเครื่องแม่ข่ายหรือ Server นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูลหนังสือจากเคร่ืองคอมพิวเตอร์ที่ไม่ได้ลงโปรแกรมไว้ได้ โดยจะต้องรู้หมายเลข IP ของเคร่อื งแม่ข่ายก่อน จากน้ันไปเปิดเครือ่ งคอมพิวเตอร์ที่ไม่ได้ลงโปรแกรม เปิด Browser สาหรับเขา้ ใช้งาน internet เช่น Internet Explorer, Firefox, Google Chrome ตรงช่องที่ให้ป้อน URL ให้พิมพ์หมายเลข IP ของเคร่ืองแม่ข่าย เช่น 195.152.33.155 กด enter ก็จะเข้าสู่โปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติ สพฐ. ที่ติดต้ังไว้ในเครื่องแม่ข่ายได้ วิธีการดู หมายเลข IP เครื่อง อาจขอความช่วยเหลือจากฝา่ ยไอทีของโรงเรยี นให้ชว่ ยดูให้ คำถำม 10 : copy XAMMP-Control มาไว้หน้า Desktop แล้ว Apache กับ Mysql ไม่ running คำตอบ : ให้คลิ๊กเครื่องหมายถูก หน้า svc ของท้ังสองช่องออก แล้วคลิก start ทั้งสองรายการ แล้วดูว่า running แสดงหรือไม่ และลองดูรายละเอียดที่แสดงในกรอบสีขาวด้านล่าง ตรง current directory ว่าเป็น D:\\web\\xammp หรือไม่ ถ้าข้ึนว่าเป็น c ให้ไปแก้ไขที่การตั้งค่า path ใหม่ หรือให้คล๊ิกเครื่องหมายถูก หน้า svc ของทัง้ สองช่องออก แล้วกลับไปคลิก๊ เครื่องหมายถกู ใหม่อีกครัง้ จากนน้ั ให้ restart เคร่ืองใหม่ คำถำม 11 : ทดลองค้นข้อมูลทรัพยากร โดยใช้ Z39.50 ดูแล้วปรากฎข้อความว่า Fatal error: Call to undefined function yaz_connect() in D:\\web\\xampp\\htdocs\\obeclib\\lookup2\\lookupYazSrch.php on line 40 เป็นเพราะอะไร คำตอบ : ตรวจสอบการกาหนดคา่ Path โดยคลกิ ขวา My Computer -> Properties เลอื ก Advanced -> Environment Variables หา Path และตรวจสอบดูวา่ พิมพ์ ;D:\\web\\xampp\\YAZ\\bin หรือไม่ และพิมพ์ ข้อความถูกตอ้ งครบถว้ นหรอื ไม่ คำถำม 12 : การถ่ายโอนข้อมลู จาก PLS3 ทาอยา่ งไร คำตอบ : ให้ทาตามลาดับดงั น้ี 1. ไปที่ http://lib.obec.go.th/elib/migrate/migrate.php 2. คลิกทีถ่ ่ายโอนข้อมลู และคลิกระบบห้องสมุดท่จี ะถ่ายโอนขอ้ มูล เปน็ PLS 3. จะพบวธิ ีการถ่ายโอนข้อมลู จากระบบ PLS 3 4. ให้ คลิก Browse แล้วเลือกไฟล์ book.dbf โดยไฟล์ book.dbf จะอยู่ใน Folder PLS3 ของเคร่ืองทมี่ ี โปรแกรม PLS3 อยู่ 5. คลิก อัพโหลดแฟ้มข้อมูล โปรแกรมจะทาการแปลงข้อมลู ให้ 6. เมอื่ โปรแกรมทางานเสรจ็ กจ็ ะให้ save ไฟลข์ ้อมลู ที่ได้ 7. หลงั จากได้ข้อมูลก็นามาเข้าโปรแกรมระบบห้องสมดุ อตั โนมัติ สพฐ. คำถำม 13 : การสารองข้อมูลทาอยา่ งไร ทดลองทาตามคู่มือแล้ว ไม่มโี ฟลเดอร์ backup ข้นึ มาให้ คำตอบ : ต้องตรวจสอบก่อนว่าเครื่องคอมพิวเตอร์ท่ีจะ backup ข้อมูลมี robocopy หรือไม่ โดยคลิกปุ่ม start windows ที่มุมล่างซ้าย เลือก run แล้วพิมพ์ cmd กด ok แล้วพิมพ์ robocopy กด enter เครื่องจะแสดงหน้า จอสีดา หากมีข้อความแสดงสั้นๆ ไม่ก่ีบรรทัด แสดงว่าเครื่องน้ันไม่มี robocopy ให้ติดตั้ง rktool.exe ท่ีอยู่ใน แผ่นโปรแกรมก่อน ถ้าไม่มี robocopy เคร่ืองน้ันก็ไม่สามารถ backup ข้อมูลได้ หรือถ้าติดต้ัง robocopy แล้ว แต่ก็ยังไม่สามารถ backup ข้อมูลได้ ให้ตรวจสอบว่า เครื่องคอมพิวเตอร์ติดไวรัสหรือไม่ เพราะไวรัสบางตัวจะทา ให้ไมส่ ามารถใชง้ านคาสงั่ สารองข้อมูลได้ 17 คู่มือการใช้งานระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

คำถำม 14 : เขา้ ไปกาหนดสิทธผ์ิ ้ใู ชง้ าน แล้วไปลบช่ือผ้ดู ูแลระบบทมี่ ีอยู่ ทาใหเ้ ขา้ ใช้งานไมไ่ ด้ ต้องทาอย่างไร คำตอบ : user และ password ที่ให้เป็นค่าเร่ิมต้น คือ user: admin และ password: obeclib ส่วนนี้ได้เน้นย้า ไปต้ังแตต่ อนอบรมแลว้ ว่าห้ามลบโดยเด็ดขาด ท่านสามารถแก้ไขเปล่ียนแปลง password ได้ แต่ห้ามเปลี่ยน user ท่ีช่ือ admin กรณีที่ไม่อยากจา user และ password นี้ ท่านก็สามารถไปเพิ่มเติมผู้ใช้ใหม่ โดยให้สิทธิเหมือนกับ admin แต่ให้เก็บ admin ไว้ กรณีที่ท่านมีปัญหา แล้วไม่สามารถเข้าใช้งานในชื่อ user ใหม่ได้ ท่านจะได้กลับมา เข้าด้วย admin ได้ กรณีท่ีท่านเผลอลบ admin ไปแล้ว ระบบไม่สามารถกู้คืนกลับมาให้ได้ วิธีแก้ก็คือต้องติดต้ัง โปรแกรมใหม่ โดยให้เปิด XAMPP Control Panel ข้ึนมา กด stop ท่ี Apache และ MySql แลว้ กด exit ออกไป จากน้ันให้ไปที่ Drive D เพ่ือลบ Folder ท่ีช่ือ web ออก ใส่แผ่นซีดีโปรแกรมเข้าไปใหม่ แล้วไป Copy ไฟล์ชื่อ web.zip มาวางที่ Drive D และทาข้ันตอนการติดต้ังโปรแกรมอีกครั้งหนึ่ง จากน้ันเข้า Browser พิมพ์ localhost แล้วเร่มิ ทางานใหม่ คำถำม 15 : เขา้ ใชง้ าน Module การยมื -คืน แลว้ โปรแกรมแสดงผลว่า “(หมายเลขบารโ์ คด้ ) ไมส่ ามารถยมื ได้” เกิดจากอะไร คำตอบ : เข้าไปที่ Module งานจดั การและบริการระบบ เมนูยอ่ ยการกาหนดหมวดหมู่การจดั เกบ็ ตรงการตั้งคา่ ระยะเวลา แสดงว่าต้ังค่าไว้เป็น 0 หนงั สอื หมวดหม่นู ้ันจงึ ไม่สามารถยมื ได้ วธิ ีแก้ไขคือให้ไปแกไ้ ขการตั้งค่า ระยะเวลาวา่ แตล่ ะหมวดหมใู่ หย้ ืมได้กี่วนั คำถำม 16 : เวลาคลิก Module ที่จะให้แสดงผลไฟล์ PDF แล้วหน้าจอไม่แสดงผล มีแต่หน้าจอสีขาว จะแก้ไข อย่างไร คำตอบ : ตรวจสอบโปรแกรมสาหรับใช้เปิดไฟล์ PDF ในเคร่ืองคอมพิวเตอร์ว่ามีโปรแกรม Foxit Reader หรือ Acrobat reader อยู่หรือไม่ ถ้ามที ้ังสองโปรแกรม ให้ uninstall โปรแกรม Foxit Reader ออกจากตัวเครอ่ื ง คำถำม 17 : ไมส่ ามารถกด stop running Apache กับ MySql จาก หน้าต่าง XAMPP Control Panel ได้ จะ แกไ้ ขอยา่ งไร คำตอบ : ให้กด SCM ทอี่ ยมู่ ุมขวาบนในหน้าตา่ ง XAMPP Control Panel หา Service ชื่อ Apache 2.2 และ MySQL กด Stop ท่ดี ้านซ้ายมือ คำถำม 18 : การนาเข้าข้อมูลด้วยไฟล์ต้นแบบ csv template เม่ือพิมพ์ข้อมูลเข้าไปแล้ว ไม่แสดงผลภาษาไทย เกดิ จากสาเหตใุ ด และจะแก้ไขอยา่ งไร คำตอบ : เกิดจาก System locale ตั้งค่าเป็นภาษาองั กฤษ วธิ ีแก้ไข คอื ต้องไปตั้งค่า System locale ให้เป็นไทย โดยเข้าไปท่ี Control Panel เลือก Region and Language เลือก Administrative เลือก Change System Locale เปล่ยี นค่าทีแ่ สดงอยใู่ หเ้ ป็น Thai (Thailand) และกด OK ทกุ หน้าจอ หมายเหตุ: การแก้ไขควรทาโดยผู้ร้เู รอื่ งระบบเทา่ น้ัน คำถำม 19 : เครอ่ื งท่ีมี IIS7 วธิ แี กไ้ ขอยา่ งไร คำตอบ : หยุดการทางานของ service IIS7 กาหนดค่าใหเ้ ป็นแบบ Manual ไมต่ อ้ ง Start แบบอัตโนมตั ิ จึง 18 สามารถ Start Apache ได้ คู่มอื การใชง้ านระบบหอ้ งสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3

ตดิ ต่อเรา ค่มู อื การใชง้ านระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ชั่น 3 1

กลมุ่ พัฒนาและส่งเสรมิ วทิ ยบริการ 2 สานักวชิ าการและมาตรฐานการศกึ ษา สานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร อาคาร สพฐ. ๓ ถนนราชดาเนนิ นอก เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร โทร ๐๒๒๘๘๕๗๓๐ – ๑ http:// academic.obec.go.th http://www. lib.obec.go.th http://www.facebook.com/OBEC.lib e-mail : [email protected] คมู่ อื การใช้งานระบบห้องสมดุ อัตโนมัติ สพฐ. เวอร์ช่ัน 3