1. Konu Anlatımlı 2. Kazanımlı 3. Nitelikli BOYUT Sorularla BOYUT Sorularla BOYUT Sorularla Tam Öğrenme Konu Pekiştirme Konu Tekrarı SOÜRÇU BBAONYKAUSITLU 3. SINIF HAYAT BİLGİSİ YENİ Müfredata Tam Uyumlu
www.zekakupuyayinlari.com.tr Copyright © Batuksan Eğitim ve Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. Bu kitabın her hakkı saklıdır (Noter huzurunda ve patent merkezinde). Hangi amaçla olursa olsun, kitabın tamamının veya bir kısmının kopya edilmesi, fotoğrafının çekilmesi, herhangi bir yolla çoğaltılması, yayınlanması ya da kullanılması yasaktır. Bu yasağa uymayanlar, gerekli cezai sorumluluğu ve kitabın hazırlanmasındaki mali külfeti peşinen kabullenmiş sayılır. Grafik & Tasarım Zeka Küpü Grafik Tasarım Servisi ISBN: 978-605-7534-12-5 Baskı - Cilt () İrtibat Adresi Batuksan Eğitim ve Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. Sinanpaşa Mah. Ortabahçe Cad. No: 5 Beşiktaş / İstanbul Telefon: (0 212) 227 00 91 - (0 212) 227 89 00 Bu kitaptaki soruların herhangi bir şekilde fotokopi ile veya diğer kayıt cihazlarıyla çoğaltılmasına, başka bir kaynakta kullanılmasına ve depolanmasına rastladığınızda bu durumu bize bildirirseniz millî gelirin kaybolmasını engellemiş olursunuz. İrtibat telefonu: (0 212) 227 89 00
İSTİKLÂL MARŞI Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak; Bastığın yerleri \"toprak!\" diyerek geçme, tanı: Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak. Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı. O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak; Sen şehid oğlusun, incitme, yazıktır, atanı: O benimdir, o benim milletimindir ancak. Verme, dünyaları alsan da, bu cennet vatanı. Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilâl! Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki fedâ? Kahraman ırkıma bir gül! Ne bu şiddet, bu celâl? Şühedâ fışkıracak toprağı sıksan, şühedâ! Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl... Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Huda, Hakkıdır, Hakk'a tapan, milletimin istiklâl! Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüdâ. Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım. Ruhumun senden, İlâhi, şudur ancak emeli: Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım! Değmesin mabedimin göğsüne nâ-mahrem eli. Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım. Bu ezanlar -ki şehadetleri dînin temeli- Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım. Ebedî yurdumun üstünde benim inlemeli. Garbın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar, O zaman vecd ile bin secde eder -varsa- taşım, Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var. Her cerîhamdan, İlâhi, boşanıp kanlı yaşım, Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir îmânı boğar, Fışkırır ruh-ı mücerred gibi yerden na'şım; \"Medeniyet!\" dediğin tek dişi kalmış canavar? O zaman yükselerek arşa değer belki başım. Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma, sakın. Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl! Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın. Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl. Doğacaktır sana va'dettiği günler Hakk'ın... Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl: Kim bilir, belki yarın, belki yarından da yakın. Hakkıdır, hür yaşamış, bayrağımın hürriyet; Hakkıdır, Hakk'a tapan, milletimin istiklâl! Mehmet Âkif Ersoy
ÖN SÖZ Değerli Öğretmenlerimiz, Sevgili Öğrenciler; Bir öğrencinin başarılı olmasını sağlayan temel etkenlerin başında konuyu tam öğrenmesi; doğru kaynaktan, doğru zamanda, doğru yöntemle pekiştirmesi ve tekrar etmesi gelir. “Neden?” başarılı olamadıklarını değil, “Nasıl?” başarılı ola- caklarını düşünenler başarıya ulaşanlardır. Zeka Küpü Yayınları olarak öğrencinin ihtiyaç duyduğu en doğru kaynağı en doğ- ru zamanda hazırlamak amacıyla Türkiye'de ilk olan bir yolculuğa çıktık. Her za- man daha iyisini sunmaya çalıştığımız bu yolculuğun bir ürünü olan Üç Boyutlu Soru Bankası, yalnızca öğretmenlerin rahatlıkla kullanabilecekleri bir yardımcı kaynak değil, aynı zamanda öğrencileri başarı yolculuğunda bir adım öne ta- şıyacak bir başucu kitabıdır. MEB müfredatı dikkate alınarak kazanım kazanım hazırlanan Üç Boyutlu Soru Bankası tüm öğrencilerin eğlenerek öğrenmelerini sağlayacak bir kaynaktır. Üç Boyutlu Soru Bankası'nı farklı kılan özellikler nelerdir? Öğrencinin kazanımları ana hatlarıyla hatırlamasını sağlayan, öğretici ipuçları içeren birinci boyutta, kazanım sırasına uygun olarak hazırlanan sorularla konu- nun tam anlamıyla öğrenilmesi hedeflendi. İkinci boyutta, hazırlanan özgün ve kazanım içerikli sorularla konu pekiştirmesi sağlandı. Üçüncü boyutta ise öğ- rencinin evde çözebileceği ve konuyu tekrar edebileceği nitelikte sorular yer aldı. Üç Boyutlu Soru Bankası'nın bir diğer özelliği ise öğrencilerin yaş ve gelişim dü- zeylerine uygun olarak hazırlanmış görseller içermesidir. Böylece her öğrencinin eğlenerek öğrenmesi ve sıkılmadan ders çalışması amaçlandı. 1. Konu Anlatımlı 2. 3.Kazanımlı Nitelikli Sorularla Sorularla Sorularla BOYUT Tam Öğrenme BOYUT Konu Pekiştirme BOYUT Konu Tekrarı
İÇİNDEKİLER ÜNİTE - 1 OKULUMUZDA HAYAT Test - 6: Okuldaki Sosyal Etkinliklerimiz..............19 Test - 7: Hep Birlikte El Ele.......................................21 Test - 1: Kendimi Tanıyorum ...................................... 9 Test - 8: İstek ve İhtiyaçlarımızı Söylerken.........23 Test - 2: Davraışlarımız Hepimizi Etkiler ............. 11 Test - 9: Özenle Kullanalım ......................................25 Test - 3: Arkadaşlarımdan Etkilenirim...................13 Test - 10: Mesleğimi Seçiyorum................................27 Test - 4: Arkadaşım Ol ...............................................15 Test - 5: Kroki Çiziyoruz.............................................17 ÜNİTE - 2 EVİMİZDE HAYAT Test - 5: Tekno Ailesini Tanıyoruz ..........................39 Test - 6: Evimizde Tasarruf.......................................41 Test - 1: Bir Zamanlar Çocuktular ..........................31 Test - 7: Planlı Olalım .................................................43 Test - 2: Komşu Olalım ..............................................33 Test - 8: Harcama Yaparken ....................................45 Test - 3: Evimiz Nerede? ...........................................35 Test - 4: Evde Herkesin Bir İşi Var .........................37 ÜNİTE - 3 SAĞLIKLI HAYAT Test - 4: Sağlıklı Besleniyorum ...............................55 Test - 5: Temizlik Her Yerde .....................................57 Test - 1: Kişisel Bakımımızı Yaparken..................49 Test - 2: Satın Alırken.................................................51 Test - 3: Neyi Ne Zaman Yemeliyim? ...................53
İÇİNDEKİLER ÜNİTE - 4 GÜVENLİ HAYAT Test - 4: Dikkat Acil Durum .......................................67 Test - 5: Güvenliğim İçin Hayır Demeliyim..........69 Test - 1: Trafik İşaret ve Levhalarını Test - 6: Güvende Olmak İstiyorum.......................71 Tanıyalım .......................................................61 Test - 7: Güvenli Oyun ...............................................73 Test - 2: Trafik Kurallarına Uyalım .........................63 Test - 3: Dikkatli Olalım ..............................................65 ÜNİTE - 5 ÜLKEMİZDE HAYAT Test - 6: Birlikte Güçlüyüz .........................................87 Test - 7: Yeni Ülke Yeni Arkadaş ............................89 Test - 1: Yönetim Birimlerini Tanıyorum...............77 Test - 8: Büyük Lider Atatürk ...................................91 Test - 2: Cumhuriyet İle Birlikte...............................79 Test - 9: Ülkemize Hizmet Edenler ........................93 Test - 3: Gezdik Gördük.............................................81 Test - 4: Ülkem İçin Çok Çalışmalıyım .................83 Test - 5: Ortak Kullanıyoruz......................................85 ÜNİTE - 6 DOĞADA HAYAT Test - 4: Doğa ve İnsan........................................... 103 Test - 5: Doğayı Koruyalım.................................... 105 Test - 1: Bitki ve Hayvanların Test - 6: Dönüşüyorum............................................ 107 Hayatımızdaki Önemi................................97 Test - 2: Meyve ve Sebzeler Nasıl Yetişir? .........99 Test - 3: Yönümü Buluyorum ................................ 101 Cevap Anahtarı ........................................................................................................................................................................109
1. ÜNİTE OKULUMUZDA HAYAT
Test - 1 Zeka Küpü Yayınları KENDİMİ TANIYORUM 1. Tüm bireyler bir- 3. Seray, öğretmeni tarafından matema- birinden farklı tik dersinde en yüksek puanı aldığı özelliklere sahip- için ödüllendirilmiştir. Ancak katılmak tir. Bazılarımızın istediği okulun müzik korosuna seçi- planlı çalışma lememiştir. alışkanlığı güçlü iken bazılarımı- Matematik zın iletişim becerileri daha güçlü ola- bilir. Hepimizin farklı alanlarda güç- Bu durumda Seray’ın nasıl bir öz de- lü yönleri vardır. ğerlendirme yapması uygundur? A) Müziği ilgi alanıma alırsam başa- 3-C sınıfında Ahmet, sınıf başkanı se- çilmiştir. rılı olabilirim. B) Benim zaten müziğe karşı ilgim Ahmet’in sınıf başkanı seçilmesin- de hangi yönü diğer arkadaşların- yok. dan daha güçlü olabilir? C) Okulun hiçbir sosyal etkinliğine ka- A) Spordaki yeteneği tılmamalıyım. B) İşbirliği ve iletişim becerisi C) Çok kuvvetli olması 2. Kendimizi tanıyıp gözlemleyerek 4. güçlü ve zayıf yönlerimizi fark etme- Yukarıdaki görsellere göre, hangi- liyiz. Zayıf yönlerimizi daha çok ça- si söylenebilir? lışarak, dışarıdan yardım alarak güç- A) Çocuklar aynı fiziksel özelliklere lendirebiliriz. sahiptir. Buna göre, aşağıda verilen etkin- B) Çocukların ilgi alanları farklıdır. liklerden hangisi benzer bir uygu- C) Çocuklar benzer yeteneklere sa- lama olamaz? hiptir. A) İyi satranç oynayamayan Mert’in satranç kursunu yarıda bırakması B) Mehmet’in daha iyi yüzmek için yüzme kursuna katılması C) Ali’nin daha iyi hikaye yazmak için yazarlık eğitimi alması 9 Ünite - 1
KENDİMİ TANIYORUM Test - 1 5. 7. Semra : Müzik alanında oldukça ba- Aynı sınıfta okuyup çok iyi arkadaş olan şarılıdır. Aynı başarıyı re- çocuklardan; Berat resim yapmaktan, sim alanında maalesef ya- Zümra şarkı söylemekten, Kerem ise kalayamamıştır. Bu yüzden basketbol oynamaktan hoşlanır. resim yapmayı sevmemek- tedir. Buna göre, bu üç arkadaşla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebi- Mustafa : Matematik alanında başa- lir? rılı olmadığı için, en yete- nekli olduğu Fen Bilimleri A) Benzer yönleri yoktur. dersine dikkatini yoğunlaş- B) İlgi alanları farklıdır. tırmıştır. C) Güçlü yönlerini geliştiremezler. Eylül : Tüm derslerde başarılıdır. 6. ✦ Cenk: “Boyum kısa, basketbolda Bu başarıyı yakalayabilmek Zeka Küpü Yayınları için sürekli ders çalışmak- başarılı olamam.” diye düşündüğü ta, arkadaşlarıyla pek gö- günlerde antrenmanlarını aksat- rüşmemektedir. Okula de- mamış, takım koçunun tavsiyele- vamsızlık yapmamak için rini dikkate almıştır. Cenk bugün oyunlara katılmamakta, ya- sınıf basketbol takımının kaptanı. ralanma korkusu yaşamak- tadır. ✦ Onur: “Sınıfın en uzun boylusu- yum. Basketbol takımımıza en iyi Yukarıda bahsedilen çocukların kaptanlığı ben yapabilirim.” diye güçlü yönlerini geliştirmek, zayıf düşündüğü günlerde düzenli ola- yönlerini güçlendirmek için yapma- rak antrenmanlara katılmamış, ha- ları gerekenlerden hangisi yanlış zırlık maçlarında devamsızlık yap- verilmiştir? mıştır. Onur bugün sınıf takımında yedek oyuncu. A) Eylül, ders çalışma zamanını plan- layarak oyuna ve arkadaşlarına da Aynı sınıfta öğrenci olan Cenk ve zaman ayırıp iletişim becerilerini Onur’la ilgili yukarıda verilen bilgi- güçlendirmeli, kısa zamanda yo- lere göre, hangi ifade doğrudur? ğun çalışarak ders başarısını de- vam ettirmelidir. A) Bir konuda başarılı olabilmemiz için yetenek sahibi olmamız yeter- B) Mustafa, matematik konusunda bü- lidir. yüklerinden ve öğretmeninden yar- dım alamalı, Fen Bilimleri ile ilgili B) Başarılı olmak istiyorsak yetenek- başvuru kitapları okumalıdır. lerimize çok güvenmeliyiz. C) Semra, müzik çalışmalarında de- C) Bir konuda yetenek sahibi olma- vam etmeli, resim yeteneği iyi ol- sak da çok çalışarak başarıyı ya- madığı için bu alana hiç yönelme- kalayabiliriz. melidir. Ünite - 1 10
Test - 2 DAVRANIŞLARIMIZ HEPİMİZİ ETKİLER 1. Davranışlarımız, etrafımızdakileri ve 3. Olaylar karşısında olumsuz davra- bizi olumlu veya olumsuz şekilde et- nışlar sergilemek arkadaşsız kalma- kileyebilir. mıza neden olabilir. Olumlu davranışlar sergilersek etra- Gülçin, arkadaşları ile voleybol maçı fımızdaki kişilerle iyi ilişkiler kurabi- yaptı. Maçın sonunda Gülçin’in takımı liriz. maçı kaybetti. Gülçin öfkeyle takım ar- kadaşlarına kızdı. Buna göre, aşağıdakilerden hangi- Gülçin’in bu davranışı aşağıdakiler- si olumlu davranışlara örnek ola- den hangisine sebep olmaz? maz? A) Bir sonraki maçta Gülçin’le kimse A) Güleryüzlü olma oynamak istemez. B) Bencil olma B) Arkadaşları Gülçin’e kırılır. C) Dürüst olma C) Gülçin’e takım kaptanlığı görevi Zeka Küpü Yayınları verilebilir. 2. Paylaşma, selamlaşma, yardım et- 4. Metin, arkadaşları tara- me, saygılı davranma olumlu davra- fından sevilen ve güve- nışlara örnektir. nilen bir kişidir. Alay etme, lakap takma, kötü söz Buna göre aşağıdaki kullanma olumsuz davranışlardan- davranışlardan hangi- dır. si Metin’e ait olabilir? Buna göre, olumlu ve olumsuz dav- A) Arkadaşlarına karşı adaletli davra- ranışlarla ilgili hangisi söylene- nır. mez? B) Kendisine emanet edilen eşyalara A) Olumsuz davranışlar etrafımızda- gereken özeni göstermez. kileri kırar ve üzer. C) Arkadaşlarını güldürmek için on- B) Olumlu davranışlar sergilersek et- larla dalga geçer. rafımızdaki insanlar tarafından se- viliriz. C) Olumsuz davranışlar etrafımızda- kilere fayda verir. 11 Ünite - 1
DAVRANIŞLARIMIZ Test - 2 HEPİMİZİ ETKİLER 7. Handan, oynanan 5. Öğretmen m n zleme- tüm oyunlara arka- m stemed ğ ç zg daşları tarafından f lmler zler m. çağrılmakta ve Han- dan’ı herkes kendi DY takımında görmek istemektedir. Arkadaşlarımla Sınıf dolabının oyun oynarken camını kıran Bu durumun nedenleri arasında oyun kuralları- arkadaşımı aşağıdakilerden hangisi yoktur? öğretmen me nı sted ğ m söylemem. A) Çok konuşması ve bencil olması g b değ şt r m. B) Dürüst ve kibar olması C) Liderlik özelliğinin olması DY DY 1. Çıkış 2. Çıkış 3. Çıkış 4. Çıkış Davranışlar doğru veya yanlış ola- Zeka Küpü Yayınları rak takip edildiğinde kaç numaralı çıkışa ulaşılır? A) 2 B) 3 C) 4 8. Ali : Haydi kantinden birşeyler almaya gidelim. 6. Hakan : Olur, haydi gidelim. “Yalancının evi yanmış, kimse inan- mamış.” atasözüne uygun olarak Okan : Ne alsam acaba? söylenecek en doğru ifade hangi- sidir? Hakan : Ben şu meyve suyundan bir A) Yalan söylemek, çevremizdekile- tane alabilir miyim? rin güvenini sarsar. Mehmet : Eyvah, paramı evde unut- B) İnsanlar neye inanacaklarını şaşı- muşum. rabilirler. Okan : Her koyun kendi bacağın- C) Bazı durumlarda yalan söylemek dan asılır arkadaşlar. işe yarayabilir. Ali : Bir elin nesi var, iki elin se- si var arkadaşlar. Hakan : Pamuk eller cebe, arkadaş- lar. Yukarıdaki olayda hangi çocuk, ar- kadaşının problemine yönelik olum- lu bir öneride bulunmamıştır? A) Ali B) Okan C) Hakan Ünite - 1 12
Test - 3 ARKADAŞLARIMDAN ETKİLENİRİM 1. Okulda olumlu davranışlarda bulun- 3. İyi arkadaş olabilmek için; mak arkadaşlık ilişkilerini güçlendi- rir. Dur, herhang b r davranış Kurallara uyma, adaletli olma, so- yapmadan düşün. rumlulukları yerine getirme, güler- yüzlü olma arkadaşlık ilişkilerini güç- Karşımızdak ne zararım lendiren davranışlardandır. dokunur mu? Onu kırar mıyım? B r düşün. Buna göre, aşağıdakilerden hangi- sinde arkadaşlarımızda görmek is- Ş md hoşgörü le ona yak- tediğimiz davranışlar bir arada ve- laş. Yardıma ht yacı varsa rilmiştir? yardım et. A) Saygılı dürüst, yardımsever Buna göre, aşağıdaki ifadelerden B) Tembel, adil, sakin hangisi arkadaşlarımızı incitebilir? C) Kavgacı, unutkan, güvenilir A) Seni kırdığım için üzgünüm. B) Sen ne anlarsın ki? Zeka Küpü Yayınları C) Yardım eder misin? 2. Olumsuz davranışlar hem bize hem 4. Olumlu iletişim arkadaşlık bağlarını çevremizdekilere zarar verir. güçlendirir. Buna göre, aşağıdaki görsellerden Başkasının eşyasını izinsiz alma, ta- hangisinde olumlu iletişim kurul- raflı davranma, kırıcı eleştirilerde bu- duğu söylenemez? lunma arkadaşlık ilişkilerini zedeler. A) B) Buna göre, arkadaşlık ilişkileri ile C) ilgili aşağıdakilerden hangisi söy- lenemez? A) Kaba insanlarla arkadaşlık yapmak bizi üzebilir. B) Sır tutamayan kişilerle problemle- rimizi rahatça konuşmalıyız. C) Davranışlarımız bizi etkiler. 13 Ünite - 1
ARKADAŞLARIMDAN Test - 3 ETKİLENİRİM 5. 7. 3-A sınıfı hep birlikte saygı yemeği ha- Kerem, futbol oynarken kurallara uy- zırlamak istiyorlar. mayan ve sürekli itiraz eden arkada- şı Emre'ye öfkelenmiştir. Bolca Göz kararı Bu durumda Kerem, Emre’ye nasıl anlayış hoşgörü davranmalıdır? 1 kepçe iyilik A) Ona sesini yükselterek oyundan 1 avuç dostluk çıkmasını istemelidir. B) Örnek olacak şekilde davranarak 1 tutam 2 ölçek mutluluk öfke onu uyarmalıdır. C) Onunla bir daha arkadaş olmaya- Zeka Küpü Yayınları Saygı yemeğine hangi malzeme ko- nulmamalıdır? cağını söylemelidir. A) 1 kepçe iyilik B) 1 avuç dostluk 6. C) 2 ölçek öfke Merve ile Neslihan çok iyi arkadaştır- lar. Neslihan, yeni aldığı kediyi gös- 8. Sarp : Ayşe kalemimi izinsiz alıp kay- termek için Merve'yi evine davet et- miştir. Fakat Merve'nin kediye alerjisi betti. Deniz bana yedek kale- vardır. mini vereceğini söyledi. Bu durumda Merve'nin nasıl dav- ranması uygun değildir? Deniz: En sevdiğim arkadaşım Sarp’la A) Arkadaşına güzel bir dille alerjisi aynı sırayı paylaşıyorum. Ay- şe’nin resim yeteneğini çok be- olduğunu söylemelidir. ğeniyorum, ben de onun gibi B) Alerjisini bilerek onu davet ettiğini resim yapmayı çok istiyorum. düşünmelidir. Ayşe : Sarp’ın kalemini izinsiz alıp C) Arkadaşını kırmadan gelemeyece- kaybettim. Bunu kimsenin bil- mesini istemiyorum. Sarp’ın bu ğini anlatmalıdır. durumu kimseye söyleyip söy- lemeyeceğini merak ediyorum. Yukarıdaki çocukların ifadelerine göre, seçeneklerde verilenlerden hangisi doğrudur? A) Sarp, üzgündür. Deniz’in yardım- cı olacağını öğrenmesi ise onu mutlu etmiştir. B) Deniz, üzüntülüdür. Ayşe’yi kıskan- dığı için onun güzel resimlerini be- ğenmemektedir. C) Ayşe, utanmaktadır. Sarp’ı içine düşürdüğü durumu umursama- makta, olacak şeyleri merak etme- mektedir. Ünite - 1 14
Test - 4 ARKADAŞIM OL 1. Arkadaşlarımızı seçerken dikkatli ve 3. Arkadaşları- mıza neza- özenli seçmeliyiz. Sevgi dolu, hoş- Arkadaşları- ketl davran- görülü, kibar, yardımsever olması gi- mıza karşı bi olumlu özellikleri ön planda tut- malıyız. malıyız. saygılı olmalıyız. Burak, Mecidiyeköy Mahallesi'ne ye- Arkadaşları- ni taşınmıştır. mız b r hata Burak mahallede arkadaş seçerken yaptığında neye dikkat etmelidir? affetmel y z. A) Aceleci olmasına B) Utangaç olmasına C) Dürüst olmasına Zeka Küpü Yayınları Yukarıda soru işareti olan kutuya seçeneklerden hangisi getirile- 2. Arkadaşlık ilişkilerimizde birbirimizi mez? A) Arkadaşlarımızı sevdiğimizi onla- sevmeli ve saymalıyız. Doğru olma- yan davranışlar arkadaşlık ilişkimi- ra söylemeliyiz. ze zarar verebilir. B) Arkadaşlarımızı sürekli şikayet et- Buna göre, aşağıdaki öğrenciler- den hangisinin davranışı doğru- meliyiz. dur? C) Arkadaşlarımızın karşılaştığı so- A) Elif'le okuldan sonra buluşmak için runları çözmelerine yardımcı olma- söz veren Zeynep'in, başka arka- lıyız. daşlarıyla oyun oynaması B) Futbol oynamayı tam olarak bilme- 4. bencil kıskanç yen Melih'in arkadaşları tarafından oyuna alınması cömert nazik C) Öğretmenin sorusunu yanlış ce- kaba güvenilir vaplayan Berna'ya arkadaşının duyarlı dürüst gülmesi Arkadaş seçiminde yukarıda veri- len özelliklerden kaç tanesi tercih edilmelidir? A) 5 B) 4 C) 3 15 Ünite - 1
ARKADAŞIM OL Test - 4 5. Duyarlı bir kişi, toplumda kurallara 7. uyar, insanlara saygılı davranır. Duygularını daha derin hisse- der. Karşısındaki kişiyi düşünmez. Saygılı davranışlarda bulunur. Zeka Küpü Yayınları Antrenör : Takım kaptanını belirleme- liyiz. Empati kurarak hareket eder. Yardımcı: Evet hocam. Can’a ne der- Bir konu hakkında hızlı karar siniz? Çok iyi oynuyor. Üs- verir. telik çok kibar ve dürüst. Karşısındaki kişiye kırıcı dav- ranır. Antrenör : Evet olabilir. Peki Faruk? O da iyi bir oyuncu ve ar- Yukarıda örnekleri verilen davranış- kadaşlarına karşı son de- lardan hangileri duyarlılığı ifade et- rece duyarlı. mektedir? Yardımcı: O da olabilir. Peki Selçuk? A) Hem iyi oyuncu hem de tam bir lider, takımdaki bü- B) tün oyuncular derdini ona anlatır. C) Antrenör : Şöyle yapalım. En güveni- 6. I. Arkadaşlıkta üzüntü ve mutluluk- lir olanı 1. kaptan, en na- zik ve doğru sözlü olanı 2. lar paylaşılmamalıdır. kaptan ve arkadaşlarına kayıtsız kalmayanı 3. kap- II. İyi bir arkadaş hatası olduğunda tan yapalım. bunu herkesten saklar. Yardımcı: Süper fikir hocam. III. Arkadaş seçiminde başkalarının hakkını gözetme önemli bir fak- Yukarıdaki diyaloğa göre 1, 2 ve 3. tördür. kaptanlar hangi seçenekte doğru verilmiştir? Yukarıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır? 1. 2. 3. kaptan kaptan kaptan A) I ve II B) I ve III A) Selçuk Faruk Can B) Selçuk Can Faruk C) Can Selçuk Faruk C) II ve III Ünite - 1 16
Test - 5 KROKİ ÇİZİYORUZ 1. 2. Kroki yardımıyla bilmediğimiz yeri Arkadaşlar, benim gökyüzünde uçar- ken yeryüzündeki binaları, caddele- kolayca bulabilir, adres tarifi yapabi- ri, yolları nasıl gördüğümü merak lir, bulunduğumuz yeri karşımızda- ediyor musunuz? kine anlatabiliriz. Bir yerin kuşbakışı, ölçüm gerektir- Örnek: Marketin karşısı, okulun so- meyen çizimleriyle \"kroki\" oluştura- lundaki ev. biliriz. Okan, evine ilk defa gelecek arkada- Aşağıdakilerden hangisi bir yerin şı için bir kroki çizmiştir. kuşbakışı görünüşünü ifade etmez? Kuzey A) Batı Doğu Güney İSTİKLAL CADDESİ Yazı tahtası Çöp Kapı Askılık Pencereler OKUL KÜLTÜR OKANLARIN MERKEZİ EVİ Zeka Küpü Yayınları GÜL SOKAK SEVGİ SOKAK KIZILAY CADDESİ Kuzey BELEDİYE CAMİ Batı Doğu TEMA CADDESİ B) Güney İLKOKUL EV EV EV SAĞLIK D ÇOCUK PARKI OCAĞI CAMİ D Buna göre, aşağıdaki tariflerden hangisi ile Okan’ın evi bulunamaz? HAVUZ D D Kuzey SÜPERMARKET ECZANE Batı Doğu A) İstiklal Caddesi'nde, kültür merke- zinin karşısında, tam köşede Güney B) Kızılay Caddesi'nde, Gül Sokak'ta, C) belediyenin yanında C) Kızılay Caddesi'nde, Sevgi So- kak'ta, kültür merkezinin tam kar- şısında 17 Ünite - 1
KROKİ ÇİZİYORUZ Test - 5 3. Krokide; 5. Mert : Dikdörtgen şeklindeki odama Ölçü kullanılmaz. kısa kenardaki kapıdan giril- Cetvelden faydalanılır. mektedir. Diğer kısa kenarında Kare, üçgen, dikdörtgen gibi şe- batıya bakan bir pencere var- dır. Pencerenin altındaki yata- killer kullanılır. ğım, kısa kenar boyunca uzan- Plan yoktur. maktadır. Uzun kenarların Yönler ok işareti ile gösterilir. birinde masa ve kitaplık, diğe- rinde ise bilgisayar masası bu- 3-C sınıfında okuyan Neslihan, sınıf lunmaktadır. Odamın kapısı dı- krokisini çizmiştir. şarıdan biraz açıldığında ilk Aşağıdakilerden hangisi sınıf kro- görülen şey bilgisayar masa- kisinde gösterilmez? sıdır. A) Kare şeklinde öğrenci masaları Yukarıda verilenlere göre, Mert’in odasının krokisi hangi seçenekte- Kuzey dir? B) Batı Doğu yön pusulası A) çalışma masası Güney p e yatak C) Sıralar üzerideki defter ve kitaplar n c Zeka Küpü Yayınlarıe kitaplık bilgisayar r masası bilgisayar çalışmae masası masası 4. Kitaplık Pencereler Pano Pano B) pencere Pencereler yatak Kapı Yazı tahtası Öğmraetsmaseın Kuzey Batı Doğu kitaplık Güney Ben kapının yakının- C) bilgisayar da ikinci sırada, kitaplı- masası ğın önünde oturuyo- p rum. e n Verilenlere göre, Elif’in oturduğu sı- c yatak ra hangi renktir? e r A) Pembe B) Sarı e çalışma kitaplık masası C) Yeşil Ünite - 1 18
Test - 6 OKULDAKİ SOSYAL ETKİNLİKLERİMİZ 1. Okulda eğitim - öğretim faaliyetleri 4. Okullarda ailelerimize yönelik dü- dışında çeşitli sosyal, eğitsel ve kül- türel etkinlikler düzenlenir. zenlenen seminerler, okuma ve yaz- Kutlamalar, anma törenleri konuş- ma kursları, yardım amaçlı yapılan malar, korolar bunlardan bazılarıdır. etkinlikler toplumda dayanışma ve kaynaşmayı artırır. Buna göre, aşağıdakilerden hangi- si bu etkinliklerden değildir? Yukarıda verilen etkinliklere hangi görsel örnek gösterilebilir? A) Belirli gün ve haftalar B) Müze gezileri A) C) Millî bayram törenleri 2. Okuldaki sosyal, eğitsel ve kültürel Zeka Küpü Yayınları B) C) faaliyetlere katılmak özgüvenimizi, iletişim ve grup içinde çalışma be- cerilerimizi, duyarlılığımızı artırır. Buna göre, okul faaliyetleri ile ilgi- li hangisi söylenemez? A) Sorumluluk bilincimizi geliştiren fa- aliyetlerdir. B) Farklı beceriler kazandırır. C) Vaktimizi israf eden etkinliklerdir. 3. 5. Günümüzün büyük bir Oyunlar oynar eğlen r z, bölümünü okulda geçiri- Kend m z yen ler z. riz. Okulda grupla çalış- Uçsuz bucaksız sevg m z mayı öğreniriz. Bu yüzden L derl kt r y l kte hedef m z. okulumuzu çok severiz. Şiire göre, öğrencilerin okulu sev- Grup çalışmalarında yeni fikirler me nedeni hangisi olamaz? üretmek hangi yönümüze katkı sağ- lamaz? A) Eğlenceli zamanlar geçirilmesi B) Lider olma isteği A) Bireysel olarak karar vermemizi C) Yeni bilgiler edinilmesi sağlar. B) Olaylara farklı açıdan bakmamızı sağlar. C) İletişim becerilerimizi geliştirir. 19 Ünite - 1
OKULDAKİ SOSYAL Test - 6 ETKİNLİKLERİMİZ 8. 6. Akın ile Azra OKUL koro çalışmala- Ali : Gelecek hayatımda benim için rında sınıflarını gerekli olan okuma, yazma, temsil edecek- işlem yapma, doğa, lisan gibi lerdir. Bu çalış- bilgi ve becerileri hep okulum- ma için sınıf ar- dan öğrendim. kadaşlarının da katılımını ve bu Sarp : Değişik arkadaşlar edinerek konu hakkında insanlarla iletişim kurabilme fikir üretmelerini istemektedirler. becerimi okulum sayesinde geliştirdim. Buna göre, Akın ve Azra için aşa- ğıdakilerden hangisi söylenebilir? Deniz : Farklı eğitsel faaliyetlere katı- larak gelecekte gireceğim sı- A) İş birliğine önem vermemektedir- navlara okulumda hazırlan- ler. dım. B) Ortak karar alma amacıyla fikir is- Can : Dinleme, konuşma, söz iste- temektedirler. me, söz kesmeme gibi olum- lu davranışlarımı okulumda C) Kendi düşüncelerini ön planda tut- geliştirdim. maktadırlar. 7. Arda : Annem okulda düzenlenen Zeka Küpü Yayınları yardım kampanyasında gö- Yukarıda verilenlere göre, çocuk- nüllü olarak çalıştı. lardan hangilerinin ifadeleri okulun kişiye kazandırdığı benzer beceri- Aslı : Okulda düzenlenen keman lerdendir? kursuna katılarak keman çal- mayı öğrendim. Meğer keman A) Ali Deniz çalmak ne kadar kolaymış. Sarp Can Zehra : Büyük annem okulda verilen kursa katılarak okuma yazma öğrendi. Yukarıdaki öğrenciler ifadelerinde okulun hangi alandaki katkıların- dan bahsetmektedir? Aslı Arda Zehra B) Ali Sarp . Can Deniz A) Bireysel Toplumsal Toplumsal B) Bireysel Toplumsal Bireysel C) Ali Deniz C) Toplumsal Bireysel Bireysel Sarp Can Ünite - 1 20
Test - 7 HEP BİRLİKTE EL ELE 1. Okulumuzda, ar- 3. Okulda sosyal yardımlaşma ve da- kadaşlarımız yanışma faaliyetleri yaparız. arasında daya- nışma içinde ol- Kan bağışında bulunma malıyız. Engelli arkadaş- İhtiyaç sahiplerine yardım pake- larımıza yardım- ti verme cı olmalı, sosyal yardımlaşma ile Kardeş okula kitap gönderme sorunların çözümüne katkıda bulun- malıyız. Fakirlere, kimsesizlere yardım et- me Okul başkanı Ömer, okulların- da bulunan engelli arkadaşları okulda düzenlenebilecek dayanış- için etkinlik düzenlemek istiyor. ma faaliyetlerindendir. Buna göre, Ömer hangi etkinliğin Buna göre, aşağıdaki afişlerden düzenlenmesi için bir öneride bu- hangisi bu tür faaliyetlere örnektir? lunabilir? A) Doğayı B) Oyuncağını A) Mavi kapak toplama kampanyası Sev Paylaş ile tekerlekli sandalye alımı Tabiatı Fakirlerle B) Kan bağışı kampanyası Koru Kaynaş C) Huzurevi ziyareti Zeka Küpü Yayınları C) Çok Oku Hayata Meydan Oku 2. Okullarda düzenlenen çeşitli sosyal 4. Zor durumda olan insanlara mad- etkinliklerle hem yardımlaşma hem di ve manevi yönden destek olma- paylaşma duyguları gelişir. Yardıma ya ....... denir. ihtiyacı olanlara yardım ulaşır, insan- lar arasındaki bağlar kuvvetlenir. Anıl’ın cümlesini en doğru şekilde tamamlayan söz aşağıdakilerden Buna göre, aşağıdakilerden hangi- hangisidir? si sosyal yardımlaşmanın faydala- A) gönüllülük rından değildir? B) toplumsal dayanışma C) toplumsal ihtiyaç A) Bir arada yaşayanlar, yardımlaşa- rak mutlu ve huzurlu olurlar. B) Toplumsal duyarlılığı artırır. C) Toplumda huzursuz ve güvensiz bir ortam oluşur. 21 Ünite - 1
HEP BİRLİKTE EL ELE Test - 7 5. Ramazan Bayramı yak- 7. 3-A, 3-B ve 3-C sınıfı öğrencileri sos- laşıyordu. 3-A sınıfı öğ- yal yardımlaşma projelerine katılıyor. rencileri çevrelerinde Projeler ve amaçları şunlardır: bulunan ihtiyaç sahibi Mektup Kardeşliği : Mektup kültü- ailelerin ihtiyaçlarını karşılamak için yardım rünü yaşatma yapmayı düşündüler. İçinde ihtiyaç malzemelerinin bulun- Sokak Kütüphaneleri : Okunmuş ki- duğu paketler hazırladılar. tapları tekrar yaşatma Buna göre 3-A sınıfı öğrencileri için aşağıdakilerden hangisini söyle- Buzdolabı Topluluğu : Aç ve yoksul mek doğru olur? insanlara yi- yecek temin A) Çevrelerindeki ihtiyaç sahibi insan- etme lara karşı duyarlıdırlar. Zeka Küpü Yayınları ➜ 3-A sınıfı kütüphane projesine ka- B) Görevleri karşılığında ücret alırlar. tılmıyor. C) İş birliği içinde çalışmazlar. ➜ 3-B sınıfı öğrencileri mektup arka- daşı ediniyor. 6. ★ Melike, ameliyat olan bir arkada- ➜ 3-C sınıfı öğrencileri gıda ile ilgili şının ihtiyaç duyması üzerine, ve- projede yer almıyor. liler arasında bir kan bağışı kam- panyası başlatmıştır. Olay sosyal Yukarıda verilen bilgilere göre, sı- medyaya yansıyıp katılım çok olun- nıfların katıldığı projeler hangi se- ca Melike, ülke çapındaki bir ba- çenekte doğru verilmiştir? ğış kampanyasının öncüsü haline gelmiştir. 3-A 3-B 3-C ★ Kerem, eskiden okuduğu bir köy A) Buzdolabı Sokak Mektup okulu için kitap bağışı kampanya- Topluluğu Kütüphanleri Kardeşliği sı başlatmıştır. Kampanya haberi yerel gazetelerde yer alınca, kitap- B) Sokak Mektup Buzdolabı lar bir değil 20 köy okuluna yete- Kütüphanleri Kardeşliği Topluluğu cek çoğunluğa ulaşmıştır. C) Buzdolabı Mektup Sokak Yukarıda ifade edilen olaylar hangi Topluluğu seçenekte verilen düşüncenin is- Kardeşliği Kütüphanleri patıdır? A) Sosyal medyanın toplum üzerin- deki etkisi tartışılmazdır. B) Okul, toplumsal dayanışmaya ör- nek olabilecek çalışmaların yapıl- dığı yerdir. C) Toplumsal yardımlaşma örnekleri her ülkede görülebilir. Ünite - 1 22
Test - 8 İSTEK VE İHTİYAÇLARIMIZI SÖYLERKEN 1. Okuldaki istek ve ihtiyaçlarımızı ön- 3. Okulda istek ve ihtiyaçlarımızı de- celikle öğretmenlerimize sözlü ola- mokratik yollarla ifade edebiliriz. Bu rak ifade etmeliyiz. yolları kullanırken nezâket kuralları- na uymalıyız. Bazı konularda ise isteklerimizi ve ihtiyaçlarımızı okul idaresine yazılı olarak iletebiliriz. Buna göre, okuldaki istek ve ihti- Zeka Küpü Yayınları 3-A sınıfı öğrencileri okul bahçelerin- yaçlarımızı aşağıdakilerden hangi- de basketbol oynamayı çok istiyorlar- sine iletmemiz uygun değildir? dı. Fakat okul bahçelerinde basketbol A) Okul müdürü potası yoktu. Bu durumu nasıl çöze- B) Anne - baba ceklerini hep beraber düşündüler. So- C) Müdür yardımcısı nunda içlerinden birkaç temsilci seçe- rek durumu okul müdürüne uygun bir 2. İstek ve ihtiyaçlarımızı yazılı ve söz- dille ifade etmeye ve ondan yardım is- temeye karar verdiler. lü olarak belirtirken nezâket ifadele- ri kullanmalıyız. Buna göre 3-A sınıfı öğrencileri için İstek ve ihtiyaçlarımızı demokratik aşağıdakilerden hangisini söyle- ortamlarda ifade etmenin başka bir mek doğru olmaz? yolu da seçimlerdir. A) Nezaket kurallarına uyarak istek- lerini ifade etmişlerdir. B) İsteklerini demokratik yollarla çöz- meye çalışmışlardır. C) İstekleri olmadığı için okula devam- sızlık yapmışlardır. 4. Buna göre, okuldaki eğitim işleyi- Emre, sınıfta yere çöp atmıştır. şiyle ilgili yönetim tarafından alınan yanlış kararlar olduğunda, bu du- Bu olayı gören Şule, aşağıdakiler- rumdan etkilenen öğrenciler han- den hangisini yapmalıdır? gisini yapmalıdırlar? A) Çöpü çöp kutusuna atması için A) Okul yönetimini protesto etmek Emre’yi uyarmalıdır. B) Kararın yanlışlığını dilekçe ile yö- B) Görmezlikten gelmelidir. netime iletmek C) Emre’ye bağırmalıdır. C) Başka okula devam etmek 23 Ünite - 1
İSTEK VE İHTİYAÇLARIMIZI Test - 8 SÖYLERKEN 5. 7. Okuldaki dilek kutusuna aşağıdaki Bursa Akyazı İlkokulunda dilek ve is- isteklerden hangisinin atılması uy- tek kutusu oluşturuldu. gun değildir? Buna göre okulda dilek ve istek ku- tusu oluşturulmasının amacı aşa- A) Okul kütüphanesine yeni hikaye ğıdakilerden hangisi olamaz? kitaplarının getirilmesi A) Öğrencilerin eksiklerini öğrenip on- B) Okul koridoruna masa tenisi ko- ları gidermek nulması B) Öğrencilerle mektuplaşmak C) Öğrencilere daha kaliteli bir eğitim C) Her hafta sınıf gezisi yapılması ortamı oluşturmak 8. Ali : Okul bahçemizdeki oyun ala- nımızın iyice daraldığını düşü- 6. Zeynep tam gün eğitim yapan bir oku- nüyorum arkadaşlar. la gidiyordu. Öğle yemeklerini evine Zeka Küpü Yayınları Ayşe : Bence de. Bahçeye konulan giderek yemek istiyordu. Çünkü evle- seyyar kütüphaneler oyun ri okula çok yakındı. Fakat kapıdaki alanlarımızın tam ortasında. güvenlik görevlisi çıkmasına izin ver- miyordu. Eylül : Ama kütüphanemiz yoktu, ben- Buna göre Zeynep’in aşağıdaki çö- ce iyi oldu. züm yollarından hangisini uygula- ması doğru olur? Ali : Kütüphane bence de çok ge- A) Durumu anlatan dilekçe yazarak rekli, ama bahçenin başka bir yerine konulabilirdi. okul idaresine vermeli B) Öğle yemeği yemekten vazgeç- Eylül : Evet bir bakıma haklısın, oyun alanı neredeyse kalmadı. meli C) Güvenlik görevlisinin değiştirilme- Ayşe : Bunun için birşeyler yapmalı- yız. sini dilekçe ile istemeli Yukarıdaki konuşmaya göre, soru- nu tanımlayan öğrencilerin yapma- sı gerekenler hangi seçenekte ve- rilmiştir? A) Seyyar kütüphanenin tamamen kaldırılması için okul yönetimine dilekçe vermek B) Tüm öğrencilerle durumu görüşe- rek okula gelmeme kararı almak C) Seyyar kütüphanenin başka bir ala- na konulması için okul yönetimiy- le görüşmek veya dilekçe vermek Ünite - 1 24
Test - 9 ÖZENLE KULLANALIM 1. Okulda kullandığımız elektrik, su, 3. Okulda karşılaşılan herhangi bir so- sabun gibi kaynaklar tükenebilir. Bu runda her birey üzerine düşeni yap- sebeple bu kaynakları idareli ve ve- malıdır. Kaynaklara sahip çıkma, rimli kullanmalı, bu kaynakların tü- özensiz kullananları uyarma, kay- ketimini kontrol etmeliyiz. nakları kontrol etme üzerimize dü- şen sorumluluklardandır. Buna göre, aşağıdakilerden hangi- si bu kaynakların verimli kullanıl- Okuldaki kaynakları özenli bir şekil- ması için bir önlem olamaz? de kullanmalıyız. Kaynakları dikkat- li kullanmazsak okul ve ülke bütçe- A) Kaynakların özenli kullanımına yö- sine zarar vermiş oluruz. nelik afiş hazırlamak Buna göre, aşağıdaki davranışlar- B) Teneffüslerde lavabolarda açık ka- dan hangisi kaynakların özenli kul- lan muslukları kontrol etmek lanımına yöneliktir? C) Elektrik prizlerini evden getirdiği- A) B) miz aletlerle tamir etmek Zeka Küpü Yayınları C) 2. Elektrik, su, doğalgaz gibi kaynak- 4. Atahan, öğretmenden izin alarak tu- ların eksikliğinde aydınlanma, temiz- valete gitmiştir. Atılan peçetelerden lik, ısınma sorunları yaşanabilir. Te- dolayı lavabonun tıkandığını ve açık mizlik sorunları da beraberinde unutulan musluğun akıttığı suyun taş- sağlık problemlerini getirir. tığını görür. Buna göre, okuldaki kaynakların Bu durumda Atahan nasıl davran- verimli kullanılmaması hangi soru- malıdır? na yol açabilir? A) Görmezden gelip sınıfına gitmeli- A) Akıllı tahtanın bozularak derste kul- dir. lanılamaması B) Musluğu kapatarak temizlik görev- B) Kantinde satılan yiyecek çeşitleri- lisine haber vermelidir. nin azalması C) Akan suyla oynamalı, hiçbir şey ol- C) Kütüphaneye giden birey sayısı- mamış gibi davranmalıdır. nın azalması 25 Ünite - 1
ÖZENLE KULLANALIM Test - 9 5. Sınıf ve okul eşyalarından çok 7. Özenli kullanılmayan okul kaynakları- 1 kend eşyalarımızı düzenl kul- nın en çok öğrencilere zararı dokunur. lanmalıyız. Kullandığımız okul araç gereç- Yukarıdaki ifadeye uygun örnek hangi seçenektedir? 2 ler n ş m z b t nce düzgünce yer ne koymalıyız. A) Açık unutulan muslukların lavabo- yu taşırması sonucu tuvaletlerin 3 Okulda karşılaştığımız sorun- kullanılamaması ları görmezden gelmel y z. B) Öğretmen bilgisayarının bozulma- Okul eşyalarını sadece b z m sı sonucu eğlenceli videolar izle- 4 kullanmadığımızı unutmama- nememesi lıyız. C) Sınıf pencere camının kırılması so- nucu idarenin konu ile ilgilenmesi 5 Sınıfta karşılaştığımız sorunla- 8. Öğretmen: Okulumuzun temizlik, su rı a lem ze anlatmamalıyız. ve elektrik giderleri epey artmış görünüyor. Yukarıdaki ifadelerden hangileri Ali : Öğretmenim, elektrik kulla- yanlıştır? nımıyla ilgili ilginç bir öne- rim var. Ancak biraz para A) 1, 2, 5 B) 2, 3, 4 Zeka Küpü Yayınları harcamamız gerekiyor. C) 1, 3, 5 Ayşe : Benim de su tüketimini azaltabilecek bir önerim 6. Soru: Okul ve sınıf eşyaları düzenl var. Ama tuvaletlerde ba- ve özenl kullanılmazsa neler olur? zı değişiklikler yapmamız gerekiyor. B zdheaknsıszolınkreatmgeşleonlulEeğrruegtz.eml -şmöğerze.t m olumlu Okul bütçes zararogluöÖmrüğsrru.eznycölnerdenebtakşalernıosrırt.aRmahıaotlubşmr eağz.t m İbrahim : Tuvaletlerimizde sıvı sa- bun tüketimini azaltacak bir önerim var. Hiç para harcamadan sadece eği- timle bunu halledebiliriz. Yukarıda verilenlere göre, seçenek- lerde verilenlerden hangisi çocuk- ların önerilerinden biri olamaz? Yukarıdaki balık kılçığında “?” ile A) Her sınıfın kendine ait bir güneş gösterilen yere gelebilecek ifade paneli olması ve aydınlatma ener- aşağıdakilerden hangisidir? jisinin en ucuza elde edilmesi A) Sadece kendimize zarar vermiş B) Tuvaletlerde suların boşa akma- oluruz. ması için tüm öğrencilere suyun öneminin anlatılması B) Dersler daha güzel işlenir. C) Sıvı sabun kullanımında tasarruf- C) Okuldaki eğitimde aksaklıklar mey- lu davranmanın önemi ile ilgili öğ- dana gelir. rencilere konferans verilmesi Ünite - 1 26
Test - 10 MESLEĞİMİ SEÇİYORUM 1. Bir kimsenin geçimini sağlamak için 3. Mesleklerden birinin olmayışı haya- yaptığı sürekli işe meslek denir. tımızı olumsuz yönde etkiler. Her meslek gerekli ve önemlidir. Tüm Meslekler toplumda iş bölümü yapıl- meslek dallarını gerçekleştiren in- masını sağlar. Meslekler toplumun sanlara karşı saygılı davranmalıyız. ihtiyaçlarından ortaya çıkar. Buna göre, mesleklerle ilgili verilen Örneğin evde kullandığımız mobil- ifadelerden hangisi yanlıştır? yalarımızı yaptırmak ya da tamir et- tirmek için marangoza ihtiyaç duya- A) Her meslek çalışanı saygıyı hak rız. eder. Arkadaşlarıyla oyun oynarken pan- B) Bazı meslekler gereksiz ve önem- tolonu yırtılan Alp’in aşağıdaki mes- sizdir. leklerden hangisini yapan kişiye ih- tiyacı vardır? C) Farklı meslek dalları olmasaydı ih- tiyaçlarımızı karşılayamazdık. A) B) C) Zeka Küpü Yayınları 2. Bizler mesleğimizi; ilgi alanlarımıza, 4. Okumayı seven yeteneklerimize ve değer verdiğimiz ? şeylere uygun seçmeliyiz. Tercih edeceğimiz meslek hakkında araş- İkna Güzel tırma yapmalıyız. yeteneğ konuşan Örneğin matematik derslerini çok se- olan ven ve bu alanda yeteneği olan öğ- renci matematik öğretmenliğini se- Verilen yapboz avukatlık mesleğine çebilir. ait özellikleri içermektedir. Evde sürekli bina maketleri yapan Eksik kalan yapboz parçasına aşa- Eren, büyüyünce hangi mesleği se- ğıdakilerden hangisi gelmelidir? çebilir? A) Doğayı seven A) Mimar B) Futbolcu B) Şefkatli C) İnsanlarla iyi iletişim kuran C) Makine mühendisi 27 Ünite - 1
MESLEĞİMİ SEÇİYORUM Test - 10 5. Enfes yemekler Ambulans Zeka Küpü Yayınları 6. Seçeceği mesleğe karar vermek is- şoförü yapar, nsanla- teyen bir öğrencinin aşağıdaki so- rın damak Futbolcu rulardan hangisinin cevabını ara- masına gerek yoktur? tatlarına h tap Aşçı eder m. A) Bu meslek benim ilgi ve yetenek- P lot lerime uygun mudur? Hastaları ve yaralıları kısa B) Toplumda bu mesleğe ihtiyaç du- yuluyor mu? sürede hastaneye C) Bu mesleği seçersem popüler ve ulaştırırım. ünlü bir kişi olabilir miyim? Spor yapmayı 7. Elif, resim alanında oldukça yete- sever m ve bu konuda nekli bir öğrencidir. Son dönemde oldukça çok farklı binalar, evler, bahçeler ve parklar çizmektedir. Elif, resmi- yetenekl y m. ni çizdiği yapıların maketlerini de yapmaya başlamıştır. Yolcuları Doktor hava yoluyla Efe, evinde beslediği hayvanların sevd kler ne sağlıklarıyla yakından ilgilenen bir ulaştırırım. öğrencidir. Sokağında yaşayan di- ğer hayvanların hastalıklarını da iyi- Yukarıdaki verilen meslek grupları leştirmiştir. Efe, son zamanlarda in- ve özellikleri eşleştirmesi yapıldı- san sağlığı ile de yakından ilgilenmiş, ğında hangi meslek açıkta kalır? ilaçların içinden çıkan prospektüs denilen bilgi yazılarını da okumaya A) Ambulans şoförü başlamıştır. Hastaneye giden her ta- nıdığı ile hastanelere gidip gözlem- B) Doktor ler yapmaya başlamıştır. C) Pilot Mehmet, toprak ekim dikimiyle ilgili işleri severek yapmaktadır. Ancak bir gün çiçek dikerken toprak altın- da bulduğu bir madeni para onun dikkatini tarihi eserlere çekmiştir. Mehmet artık toprak altındaki tarihi nesnelerle daha çok ilgilenmektedir. Yukarıdaki çocukların ilgi alanları ile ilgili meslekler sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir? A) ressam - veteriner - çiftçi B) mimar - doktor - arkeolog C) mimar - veteriner - arkeolog Ünite - 1 28
2. ÜNİTE EVİMİZDE HAYAT
Test - 1 KİŞİSEL BAKIMIMIZI YAPARKEN 1. Kişisel bakım, sağlı- 3. Kişisel bakımımızı yaparken kullan- ğımız için gereken dığımız kaynaklar sınırsız değildir. her türlü temizliği Su, elektrik gibi kaynaklar tükene- kapsar. Kendisine ve bilir kaynaklardır. çevresine saygı du- Bu nedenle kaynakları kullanırken yan herkes kişisel dikkat etmeliyiz. bakımını düzenli olarak yapmalıdır. Buna göre, kaynak kullanımına dik- kat etmeyen kişi hangi seçenekte- Aşağıdakilerden hangisi bir kişinin dir? hayatını sağlıklı bir şekilde sürdü- A) B) rebilmesi için yaptığı kişisel bakım- lardan biri değildir? C) A) Balık beslediği akvaryumu temiz- lemek B) Dişlerini düzenli olarak fırçalamak C) Yemek öncesi ve sonrası ellerini su ve sabunla yıkamak 2. Kaynakları kulla- Zeka Küpü Yayınları nırken tutumlu 4. Su damlatan olmalıyız. muslukları tamir Kutlu ettiriyor. Elimizi, yüzü- Ailesi müzü yıkarken Hava kararmadan suyu gereği Kaplan lambaları açıyor. kadar kullan- Ailesi malıyız. G ereksiz yere elektrik harcama- malıyız. D işlerimizi fırçalarken macunu gerektiği kadar kullanmalıyız. Kaynakları bilinçli kullanan bir in- Özden Çeşit çeşit kişisel san aşağıdakilerden hangisini yap- Ailesi bakım malzemesi maz? satın alıyor. A) Kişisel bakım malzemelerinin isra- Yukarıdaki ailelerden hangisi ülke fından kaçınır. ekonomisine katkı sağlamaktadır? B) Dişini fırçalarken işi bitene kadar A) Kutlu Ailesi musluğu açık tutar. B) Kaplan Ailesi C) Özden Ailesi C) Tuvalet kağıdını gerektiği kadar kullanır. Ünite - 3 49
KİŞİSEL BAKIMIMIZI YAPARKEN Test - 1 5. Kişisel bakımımızı yaparken kullan- 7. Duş hortumunun delindiğini ve su- mamız gereken malzeme miktarı yun yarısının boşa aktığını banyo yaparken gören Mehmet, aşağıda- hangi afişte doğru ifade edilmiştir? kilerden hangisini yaparsa tutum- lu davranmış olur? A) Bir Eli B) Köpürt Köpürt A) Musluğu kapatıp, banyosunu yarı- Kurulamaya da bırakmak 2 Peçete Yeter Sabunla B) Hortumun delik kısmına aldırma- dan banyosunu hızlıca tamamla- C) En Fazla mak Nohut Kadar C) Bir kovaya su doldurarak banyo- sunu tamamlamak Yeter De Artar! 6. Zeka Küpü Yayınları 8. Nilhan, her akşam 45 dakika bo- İhtiyaç Listesi yunca duş almaktadır. Şampuan Şahin, her akşam yatmadan önce Tırnak makası 5 dakika diş fırçalamakta, 5 daki- Duş jeli ka fırçasını yıkamaktadır. Sabun Tarak Arda, tuvaletin bozulup akıtan si- fonunu vanadan kapatmakta; her Yukarıda Yılmaz Ailesi’nin her ay dü- tuvaletten sonra 1 kova su kullan- zenli olarak satın aldığı malzemeler maktadır. yer almaktadır. Yukarıdaki verilenlerle ilgili seçe- Yılmaz Ailesi, bütçesini rahatlatmak neklerde söylenenlerden hangisi için aşağıdakilerden hangisini ya- doğrudur? pabilir? A) Şahin, Arda’ya göre daha az sayı- A) Şampuan, duş jeli, sabun gibi mal- da kaynağı dikkatsiz kullanmakta- zemeleri satın almamalıdır. dır. B) Tırnak makası, tarak gibi malze- B) Nilhan, Arda’ya göre daha fazla meleri her ay satın almamalıdır. sayıda kaynağı dikkatsiz kullan- maktadır. C) Tüm malzemeleri altı ayda bir sa- tın almalıdır. C) Arda, Şahin ve Nilhan’a göre da- ha fazla su kullanımına sebep ol- maktadır. Ünite - 3 50
Test - 2 SATIN ALIRKEN 1. Aldığımız malın kalitesine, nereden 3. Satın alacağımız ürünün reklamı- ve nelere dikkat ederek alacağımı- nın etkisinde kalmadan kaliteli ve za dikkat etmeliyiz. Bunlara dikkat ucuz olanı tercih ederek alışveriş eden kişi bilinçli tüketicidir. yapmalıyız. Bozuk, hasarlı ürünle- Yiyecek ve içecek satın alırken bi- ri iade edebiliriz. Bu tüketici hakla- linçli tüketici davranışları gösterme- rından biridir. liyiz. Tuğba’nın marketten al- MEYVE Melih’in annesi kek yapmak için mut- dığı meyve suyu bozuk SUYU fağa gittiğinde yumurtanın kalmadığı- çıktı. nı görür. Melih’in markete giderek yu- murta almasını ister. Bu durumda Tuğba, Melih, marketten yumurta alırken ön- öncelikle nasıl davran- celikle hangisine dikkat etmelidir? malıdır? A) Son kullanma tarihine A) Meyve suyunu iade etmelidir. B) Fiyatına C) Garanti belgesine B) Meyve suyunu kullanmalıdır. 2. Bilinçli bir tüketici yiyecek ve içe- C) Bozuk ürün sattığı için market sa- hibini şikayet etmelidir. cek satın alırken ürünün son kul- lanma tarihine, içeriğine bakmalı- Zeka Küpü Yayınları 4. Bilinçli bir tüketici; dır. Tarihi geçmiş, ambalajı yırtılmış, içeriğinde zararlı maddeler bulunan Alacağı ürünün güvenirliği, içeri- ürünleri almamalıdır. ği ve fiyatı ile ilgili diğer ürünler- le karşılaştırma yapar. Buna göre, yiyecek satın alırken aşağıdakilerden hangisine dikkat Aldığı üründe CE ve TSE (Türk etmek gereksizdir? Standartları Enstitüsü) damgası ve garanti belgesinin olup olma- A) Ürünün rengine, kokusuna, şekli- dığını kontrol eder. ne bakılmalıdır. Alışverişlerde mutlaka fiş ya da B) Satın alınan yerin güvenirliğine ba- fatura ister. kılmalıdır. Haklarını savunmak için TÜKO- C) Yiyeceğin pahalı bir marka olma- DER'e (Tüketiciyi Koruma Der- sına dikkat edilmelidir. neği) başvurur. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi bilinçli bir tüketiciye aittir? A) Geçen gün aldığım ayakkabının yeni modelini de bugün aldım. B) Düğün için ucuz elbiselerden üç tane aldım; o gün seçtiğimi giye- ceğim. C) Annemin istediği sütü alırken son kullanma tarihine baktım. 51 Ünite - 3
SATIN ALIRKEN Test - 2 5. Yen aldığım 7. Bir dondurma firmasının yapacağı çantanın fermuarı- reklamda hangi ifadeleri kullanma- nın bozuk olduğu- sı ürünün güvenirliğini artırır? nu fark ett m. A) Yenilenen B) Tadı Kerim, yaşadığı bu durum karşısın- Ambalajıyla Harika da, öncelikle aşağıdakilerden han- Herkesin Rengi gisini yapmalıdır? Tattığı Şahane Dondurma Üstelik A) Çantayı satın aldığı mağazaya fi- şi ile birlikte gidip değiştirmelidir. Çok Ucuza B) Çantanın fermuarını tamir etmeye C) Tamamen çalışmalıdır. Doğal C) Babasına yeni bir çanta almasını Ürünlerle söylemelidir. Sağlığınız İçin Varız 6. Zeka Küpü Yayınları 8. Emre, satın aldığı ürünün son kul- Aysun Hanım, pazardan sebze alır- lanma tarihi bulunmadığı için bu ken pazarcının arka taraftaki ürünleri duruma dikkat etmemiş; ancak ürü- poşetine koyduğunu fark eder. nün faturasını ve garanti belgesi- Bu duruma aldırış etmeyen Aysun Ha- ni almayı unutmamıştır. nım, eve geldiğinde sebzelerin çoğu- nun çürük olduğunu görür. Öykü, satın aldığı ürünün içeriğini Buna göre, Aysun Hanım’ın nasıl benzer ürünlerle karşılaştırarak in- davranması uygundur? celemiş; fiyatlarını karşılaştırmış A) Pazara dönüp satıcıya kızması ve son kullanma tarihi en uzak ta- B) Pazarda satılan yiyecekleri seçe- rih olan ürünü satın almıştır. rek alması Nazlı, ürünü satın almadan önce C) Pazardan bir daha alışveriş yap- benzerlerinin tazeliğini ve görün- tüsünü incelemiş; ürünü elde se- maması çerek satın almıştır. Yukarıda verilenlere göre, seçenek- lerden hangisi yanlıştır? A) Emre teknolojik bir cihaz, Öykü ise besin maddesi almıştır. B) Nazlı meyve veya sebze, Öykü ise süt veya süt ürünü almıştır. C) Emre, son kullanma tarihine bak- mayıp hata yapmış; Nazlı ise ga- ranti belgesi almayı unutmuştur. Ünite - 3 52
Test - 3 NEYİ NE ZAMAN YEMELİYİM? 1. Besinleri mevsiminde tüketmeye 3. Aşağıdaki menülerden hangisi kış özen göstermek gerekir. Zamanın- menüsüne uygundur? da yediğimiz sebze ve meyveler di- ğer zamanlarda tüketilmelerine A) B) oranla vücuda daha faydalıdır. MENÜ MENÜ Örneğin kış döneminde karpuz tü- ketmek aslında vücudumuzun çok Çorba Tavuk Çorbası ihtiyacı olan birşey değildir. Hava Köfte Nohut soğudukça vücudumuzu ısıtan, Pilav enerji veren yiyeceklere ihtiyaç du- Karpuz Bulgur Pilavı yarız. Portakal Ayhan, sabah okula gitmek için kalk- Zeka Küpü Yayınları C) tığında kendini halsiz hissediyordu. Annesi bol bol C vitamini tüketmesi MENÜ gerektiğini hatırlattı. Karnıyarık Buna göre Ayhan aşağıdakilerden Makarna hangisini yemelidir? Baklava A) B) Çilek C) SÜT 2. Vücudumuzun sağlıklı kalabilmesi 4. Aşağıdaki afişlerden hangisi mev- için farklı türde besinlere ihtiyacı simine göre beslenme ile ilgilidir? vardır. Mevsim değişikliği ile vücu- dumuzun ihtiyaçları da değişir. Bu A) B) ihtiyaçları en iyi karşılayan ise o mevsime ait taze sebze ve meyve- Toprak Doğaya lerdir. Ne Veriyor Kulak Ver Doğal Ol! Buna göre, mevsiminde tüketilen Bir Bak yiyeceklerle ilgili hangisi söylene- Hepsini mez? Mevsiminde Tat A) Vücudumuzun ihtiyacını karşılaya- C) cak yiyeceklerdir. Doğal B) Daha lezzetli ve sağlıklıdır. Lezzet C) Fiyat olarak daha pahalıdır. Doğada 53 Ünite - 3
NEYİ NE ZAMAN YEMELİYİM? Test - 3 5. 7. Bazı meyveler mevsimleri dışında ve mevsiminden önce yetiştirilmektedir. Mevsiminden önce yetiştirilen meyve- lerin besin içerikleri fakir, tatsız olma- sına rağmen fiyatları pahalıdır. Tablo: Meyvelerin Yetiştiği Aylar Çilek Karpuz Kayısı Kiraz Erik Mandalina Yukarıdaki mevsim ve mevsime öz- Ocak gü yiyeceklerden hangisi yanlış eş- Şubat leştirilmiştir? Mart Nisan A) Kış B) Yaz C) İlkbahar Mayıs ✓ Haziran Zeka Küpü Yayınları Temmuz ✓✓ Ağustos 6. Havaların soğumasıyla beraber, Eylül ✓✓ Ekim nezle, halsizlik, yorgunluk gibi be- Kasım ✓✓ ✓ lirtiler hemen hemen herkeste gö- Aralık rülüyor. Mevsimsel ✓ değişiklikler, ye- tersiz beslenme ✓ gibi etkenler bağı- şıklık sistemini ✓ zayıflatıyor. Has- talıklar artıyor. ✓ HABERLER Yukarıda verilenlere göre, seçenek- lerde söylenenlerden hangisi doğ- Haberlere göre, mevsimsel değişik- rudur? liklere aşağıdakilerden hangisi ya- pılarak uyum sağlanabilir? A) İlkbahar mevsiminde yenilen kar- puzun kg fiyatı, yaz mevsimindeki A) Daha fazla yiyecek ve içecek tü- erikten pahalıdır. ketilmelidir. B) Yaz mevsiminde yenilen kirazın kg B) Mevsim şartlarında yetiştirilen do- fiyatı, kışın yenilen çilekten daha ğal ürünler yeterli miktarda tüketil- pahalıdır. melidir. C) İlkbaharda yenilen kayısının besin C) Tüm sebze ve meyve çeşitleri sü- içeriği, yazın yenilen kayısıdan da- rekli tüketilmelidir. ha zengindir. Ünite - 3 54
Test - 4 SAĞLIKLI BESLENİYORUM 1. Bütün canlıların temel ihtiyaçların- Zeka Küpü Yayınları 3. Bazı insanlar beslenme konusun- dan biri de beslenmedir. Sağlıklı da daha dikkatli olmalıdır. büyümek ve gelişmek için dengeli Diyabet hastaları; katkısız gıda ve düzenli beslenmeliyiz. maddeleri tüketmeli, mevsimine uy- Dengeli ve düzenli beslenmek her gun beslenmelidir. çeşit besinden yeteri kadar tüket- Çölyak hastaları, tahıl içeren ürün- mektir. leri dikkatli tüketmelidir. Obezite hastaları; yağlı, şekerli yi- Buna göre, hangi seçenekte den- yeceklerden ve hazır gıdalardan geli ve düzenli beslenme ile ilgili uzak durmalıdır. verilen ifade yanlıştır? Besin alerjisi olanlar ise vücutları- nın tepki verdiği yiyeceklerden uzak A) Sağlığımızı korumak için dengeli durmalıdır. beslenmemiz yeterlidir. Yukarıda verilen sağlık sorunlarına B) Dengeli beslenme, vücudumuzun göre, hangi ifade yanlıştır? ihtiyacı olan her çeşit besini tüket- mektir. A) Çölyak olan bir kişi arpa, buğday, çavdar gibi yiyecekleri tüketmeme- C) Düzenli beslenme, gün içinde uygun lidir. aralıklarla zamanında beslenmektir. B) Diyabet sorunları olan bir kişi ha- 2. Her besinin vücudumuz için yararı zır gıdalardan uzak durmalıdır. farklıdır. Sağlıklı ve dengeli beslen- C) Besin alerjisi olan bir kişi farklı tür- mek için; de yiyeceklerden bol bol tüketme- ✓ Et, süt, yumurta gibi besinleri bol lidir. tüketmeliyiz. 4. Güne kahvaltımızı ✓ Sık sık meyve sebze yemeliyiz. ✓ Doğal ürünler tüketmeliyiz. yaparak başlamalı- ✓ Bol su içmeliyiz. yız. Gece boyu gıda alımı olmadığı için Buna göre, dengeli ve düzenli bes- vücudumuzun sabah lenmek isteyen bir öğrenci için aşa- kalkınca enerjiye ihtiyacı vardır. ğıdaki yiyeceklerden hangisi uygun değildir? Buna göre, kahvaltıda tüketilmesi gereken besinlerle ilgili hangisi A) B) söylenemez? C) A) Yumurta, bal gibi enerji verecek yi- yecekler tüketilmelidir. B) Börek, poğaça gibi yağlı yiyecek- ler tercih edilmelidir. C) Taze sıkılmış meyve suları tüketil- melidir. 55 Ünite - 3
SAĞLIKLI BESLENİYORUM Test - 4 5. Sağlıklı beslenme ve hareketli yaşam 8. Menü 1 Menü 2 tarzının benimsenmesi ile şişmanlık Buğday Çorbası Brokoli Çorbası hastalığı olan obezite önlenebilir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden Köfte Tavuk Sote hangisi yanlış olur? Pilav Patates Tava A) Spor yapmalıyız. B) Güne kahvaltı yaparak başlamalı- Salata Yoğurt yız. Çölyak hastalığı olan Duru, lokanta- C) Paketli hazır gıdaları daha çok tü- da yemek yiyecektir. ketmeliyiz. Buna göre, Duru’nun seçeceği me- nü ile ilgili hangi ifade doğrudur? 6. Sabah kahvaltısı yapmadan okula A) İki menü de sağlığına uygundur. gelen bir öğrenci hangi durumla Dilediğini seçebilir. karşılaşabilir? B) İkinci menü sağlığına uygundur. A) Çalışma ve öğrenme yeteneği ar- Onu tercih etmelidir. tar. C) Birinci menü sağlığına daha uygun B) Derslerini dikkatle dinler, enerji do- besinlerden oluşmaktadır. lu olur. Zeka Küpü Yayınları 9. Şükrü’nün tabağında köfte, pilav, C) Kendini güçsüz ve rahatsız hisse- der. salata vardır. Şükrü çorbasını iç- tikten sonra bunları yemiştir. 7. Serap, mercimek çorbasını içip ka- GAZETE bak tatlısı ile yoğurdunu yedikten sonra çok sevdiği ıspanağı yemiş- Sadece Türkiye’de her tir. gün Somali’deki bütün aç insanları doyuracak kadar Sevinç; yumurta, peynir, zeytin ve yiyecek çöpe dökülüyor. kızarmış ekmeğini yedikten sonra ballı sütünü içmiştir. Habere göre, aşağıdakilerden han- gisi bu problemi çözmeye uygun Emre, sebzeli gözlemesini ayran bir önlem olamaz? eşliğinde yedikten sonra kendisi- ne verilen bol şekerli çayı içmiştir. A) Yiyebileceğimiz kadar yemek pi- şirmeli, pişirdiğimizi tüketmeliyiz. Yukarıdaki çocuklardan hangileri yemeğe dengeli beslenme ile baş- B) Aç insanları düşünüp yemek ye- layıp yemek sonunda bu kurala uy- memeliyiz. mamıştır? C) İsraftan kaçınarak yiyeceklerimizi A) Serap - Emre fakirlerle paylaşmalıyız. B) Şükrü - Serap C) Sevinç - Emre Ünite - 3 56
Test - 5 TEMİZLİK HER YERDE 1. Hastane, okul, park, tuvalet gibi pek 3. Ortak alanlarda hijyen kurallarına çok alanı başkaları ile ortak kullanı- uymazsak mikroplar hızla yayılıp rız. Bu alanlarda gereken temizlik ve insanlara bulaşabilir. Bu da çeşitli hijyen kurallarına dikkat etmeli, ken- hastalıklara sebep olur. di sağlığımızı ve başkalarının sağlı- ğını korumalıyız. Buna göre, bulaşıcı hastalıklardan korunmak için yapılması gereken Buna göre, aşağıdakilerden hangi- ilk şey nedir? si bu kurallardan olamaz? A) Kişisel temizliğe dikkat etmek B) Düzenli olarak spor yapmak A) Tuvaletleri temiz bırakma C) Ortak alanlardan uzak durmak B) Dengeli ve düzenli beslenme C) Hapşırırken ağzımızı kapatma 2. ✓ El yıkama Zeka Küpü Yayınları 4. Aşağıdakilerden hangisi uyulması ✓ Kapalı alanları havalandırma gereken temizlik kurallarından de- ✓ Lavaboları temiz bırakma ğildir? ✓ Yerlere tükürmeme ✓ Çöpleri çöp kutusuna atma A) Piknik yaptıktan sonra çöpleri çöp kutusuna atmak ortak kullanım alanlarında mutlaka uymamız gereken kurallardandır. B) Parkta oyun oynarken oyun alanı- nı kirletmemek Başka insanlarla paylaştığımız alan- lara ......... kullanım alanları denir. C) Ağzımızda yemek varken konuşmak Ortak kullanım alanları kişisel alan- 5. lara göre daha ......... kirlenir. Funda, derste lavaboya gitmek Tuvaleti kullandıktan sonra ......... için öğretmeninden izin aldı. çekmeliyiz. Aceleyle lavaboya koşup tuva- lete girdi. İşi biter bitmez lava- Yukarıdaki cümlelerde boş bırakı- bodan çıkıp koşarak derse ka- lan alanlara sırasıyla hangi sözcük- tıldı. lerin yazılması uygundur? Yukarıda anlatılan olayda Funda, A) ortak - sık - sifonu hijyen açısından kimlere zarar ver- B) ortak - sifonu - sık miş olabilir? C) sifonu - ortak - sık A) Sadece kendisine B) Kendisine, kız öğrencilere, sınıf ar- kadaşlarına C) Sınıf arkadaşlarına ve kendisine 57 Ünite - 3
TEMİZLİK HER YERDE Test - 5 6. 7. Hijyen kurallarının gerekliliği han- İshal yaparım gi seçenekte en kapsamlı şekilde ifade edilmiştir? Çok bulaşıcıyım A) Sadece kendimizin sağlığını koru- mak Yaralar Boğazlarda oluştururum ağrı yaparım B) Kendimizin ve çevremizdekilerin sağlığını korumak Mide bulantısı C) Başkalarının sağlığını koruyabil- yaparım mek Temizlik, mikropları yok etmede en te- Zeka Küpü Yayınları 8. Ülkemizde açılan özel eğitim kurum- mel kurallardan biridir. El temizliği sağ- lığımızı korumak için yapılacak şeyle- larında bulunması gereken bazı şart- rin başında gelir. lar şöyledir: Gamze, “Kişisel temizlik ve hijyenin önemi” konulu afiş yarışmasında 1. Tuvaletler: olmuştur. Buna göre, Gamze’nin afişi aşağı- 1. Kız, erkek ve engelli tuvaletleri bu- dakilerden hangisi olabilir? lunmalıdır. A) 2. Her tuvaletin kapısı dışarıya doğ- SSUSUYUYADYASDOADASOKSABOUKAUBNUKBNUUNUANNNUNANUAN ru açılmalıdır. B) 3. Her tuvaletin içinde lavabo, sıvı sa- bun, kağıt havlu, tuvalet kağıdı ve DOĞAYI SEV, pedallı çöp kovası bulunmalıdır. CDDAONOĞLĞAIALYAYI ISRSEIEVKV,O,RU 4. Tuvaletlerde hava temizleyici ve CCAANNLLILILAARRI IKKOORRUU koku giderici havalandırma cihaz- ları bulunmalıdır. TEMİZ Sınıflar: C) ÇDTTÇEEÜTÇEVMENMEREVİYMEVRZİAZERİZE 5. Her sınıfta büyükçe camlar bulun- DDTDETDDEMEÜEMMEÜENMMKNEİYZTKEİAYİZTRKAİTRİR malıdır. 6. Bu camlarda sineklikli havalandır- ma bölümleri bulunmalıdır. Koridorlar: 7. Koridorlar yangın çıkış kapısına kolayca ulaşılabilecek yapıda ve aydınlık olmalıdır. Yukarıda belirtilen şartlardan han- gileri ortak kullanım alanlarındaki temizlik ve hijyen ile ilgilidir? A) 3 - 4 - 6 B) 3 - 4 - 6 - 7 C) 3 - 5 - 6 - 7 Ünite - 3 58
4. ÜNİTE GÜVENLİ HAYAT
Test - 1 YÖNETİM BİRİMLERİNİ TANIYORUM 1. Ülkemiz, devletin kamu hizmetleri- 2. İllerde, ilçelerde ve köylerde yaşa- ni her yere daha rahat götürebilme- si amacıyla il ve ilçelere ayrılmış- yanlara gerekli hizmetlerin götürül- tır. mesini sağlamak amacıyla beledi- yeler kurulmuştur. ✓ İl, bir ülkenin vali tarafından yö- ✓ Belediye Yönetimi: Nüfusu netilen yerleşim yerlerinden her birine verilen addır. 2000’in üzerinde olan yerlerde belediye yönetimi vardır. Bir şeh- ✓ Türkiye’de 81 tane il vardır. rin belediye başkanı, o şehirde oturanlar tarafından seçilir. ✓ İlçe, ilden sonra en büyük ve kay- ✓ Köy Yönetimi: En küçük yönetim makam tarafından yönetilen yer- birimidir. Muhtar tarafından yö- leşim birimidir. netilir. ✓ Belediye ve köy yönetimlerine ye- ✓ Türkiye’de 957 ilçe vardır. rel yönetimler de denilmektedir. ✓ Valiler ve kaymakamlar cumhur- Şehir içindeki başkanı tarafından atanıp görev- yolların yapımı ve lendirilirler. onarımı aşağıda- kilerden hangisi- Zeka Küpü Yayınları nin görevidir? A) Belediyelerin B) Şehirde yaşayan kişilerin C) Okul müdürlerinin Aşağıda vali ile ilgili verilen bilgi- 3. Hepimiz temiz bir çevrede yaşa- lerden hangisi yanlıştır? mak, düzenli yollarda yürümek is- A) İlde en büyük yöneticidir. teriz. Bazen bu isteklerimizi yerel B) Halk tarafından seçilir. yönetimler sağlar. C) İldeki yasaların uygulanmasından Yerel yönetim, o bölgedeki halkın sorumludur. ortak ihtiyaçlarını karşılayan ve halk tarafından seçilen yönetim demek- tir. Buna göre aşağıdakilerden hangi- si yerel yönetim birimidir? A) TBMM B) Valilik C) Belediye 77 Ünite - 5
YÖNETİM BİRİMLERİNİ İL Test - 1 TANIYORUM 5. Ali’nin babası 4. Aşağıdaki tanımları kutucuklarda- yeni görev yeri- ki kavramlarla eşleştirince hangisi ne atanmıştı. doğru olur? Yeni görevinde valinin emirleri- 1a ni yerine getire- cek, ilçede yasaların uygulanmasını Yönetim bakımından sağlayacaktı. ilden sonra gelen ve kaymakam tarafından Buna göre Ali’nin babasının yeni yönetilen bölüm görev yeri aşağıdakilerden hangisi olabilir? 2 b A) Muhtarlık Bir şehrin, bir kasaba- KÖY B) Belediye Başkanlığı nın, bir köyün büyü- C) Kaymakamlık dükçe bölündüğü par- çalardan her biri 3 MAHALLEc Zeka Küpü Yayınları 6. 1. HABER : Cumhurbaşkanının imza- Genellikle geçimin ta- d rımsal etkinliklerle sağ- ladığı kararnameyle 32 landığı, konutları ve öte- İLÇE valinin görev yeri değiş- ki yapıları bu hayatı tirildi, 3 kaymakam valili- yansıtan yerleşim birimi ğe atandı. 4 vali de çeşit- li ilçelerde kaymakamlık 4 görevine getirildi. Ülkenin vali yönetimin- 2. HABER : Açıklanan seçim sonuç- deki bölümü, vilayet, larında göre 81 ilin 61’inin şehir belediye başkanı değişti. 957 ilçenin 900’ünün be- A) 1 – d B) 1 – d lediye başkanı da görev- 2–c 2–c lerini devam ettirme yet- 3–b 3–a kisi aldı. 4–a 4–b Yukarıdaki haberlere göre, seçe- C) 1 – a neklerde söylenenlerden hangisi 2–b yanlıştır? 3–c 4–d A) 1. haberde 3 kişinin görev yeri il- çeden ile doğru değiştirilmiştir. B) Her iki haberde de cumhurbaşka- nının atayıp görevlendirdiği yöne- ticilerden bahsedilmektedir. C) 2. haberde toplam 900 belediye başkanının eski görevlerine devam edeceği belirtilmektedir. Ünite - 5 78
Test - 2 CUMHURİYET İLE BİRLİKTE 1. Cumhuriyet, Türk milleti için en iyi Zeka Küpü Yayınları 3. Atatürk’ün bize emanet ettiği cum- yönetim şeklidir. Bu yönetim şeklin- huriyeti korumalı, güçlendirmeli ve de halk, kendini yönetecek kişileri geliştirmeliyiz. seçer. Yani halk yönetimde söz sa- hibi olur. Bunun için; Cumhuriyet, günümüzde var olduğu Atatürk’ün ilan ettiği Cumhuriyet'e gibi gelecekte de var olacaktır. sahip çıkmalıyız. Aşağıdakilerden hangisi cumhuri- Ülke yararına daha çok çalışma- yet yönetimi denince akla gelen kavramlardan biri değildir? lı ve ülkemizin kalkınmasını sağ- lamalıyız. A) Demokrasi Eğitime önem vermeliyiz. Ülkemizin millî ve manevi değer- B) Padişahlık lerine sahip çıkmalıyız. Ülkemizin kaynaklarını israf et- C) Oy kullanma memeli, özenli kullanmalıyız. 2. 29 Ekim 1923'te Cumhuriyetin ila- Aşağıdakilerden hangisi cumhuri- yete sahip çıkmak için yapmamız nıyla Türk milleti Atatürk'ün önder- gerekenler arasındadır? liğinde birçok hak ve hürriyete ka- vuşmuştur. Bunlardan bazıları; A) Araştırmadan, başkasından duy- kadınlara seçme ve seçilme hakkı, duğumuz bilgileri hayatımızda kul- eğitim hakkı, seyahat hürriyeti, yer- lanmak leşim hürriyeti gibi haklardır. B) Sadece kendimizi düşünerek ha- reket etmek C) Bilim ve teknoloji alanındaki geliş- meleri takip ederek ülkemiz yara- rına kullanmak 4. Aşağıdakilerden hangisi Türk ulu- sunun yönetim biçimine uygun de- ğildir? Aşağıdakilerden hangisi cumhuri- A) Yöneticileri halkın seçmesi yetin ilanıyla kazandığımız hak ve B) Halkın kendi kendini yönet- hürriyetler arasındadır? mesi A) Halkın yöneticileri seçimle belirle- C) Yöneticilerin ülkede tek söz mesi sahibi olması B) Padişahlığın kabul edilmesi C) Ülkedeki okul sayısının azaltıl- ması 79 Ünite - 5
CUMHURİYET İLE BİRLİKTE Test - 2 5. 7. Atatürk diyor ki: “Ey yükselen ye- ni nesil! Cumhuriyeti biz kurduk, onu yaşatacak ve yükseltecek olan sizlersiniz.” Yukarıdaki görsellere göre yapıla- Zeka Küpü Yayınları Mustafa Kemal Atatürk, yukarıdaki cak yorum hangisidir? sözü ile ne anlatmış olabilir? A) İnsanlar kendi devlet yöneticilerini A) Cumhuriyeti gençlere ve çocukla- oy kullanarak belirler. ra emanet etmiştir. B) Oy kullanarak TBMM’nin nereye B) Cumhuriyeti kurma görevini genç- taşınacağına karar verir. lere vermiştir. C) Oy kullanarak seçim yaparız an- C) Büyükler cumhuriyeti koruma gö- cak seçilme hakkımız yoktur. revinde zorlanmıştır. 6. Hak: Hukuk düzeninin kişilere tanıdı- 8. Benal Arıman, 1935 yılında İzmir ğı yetkilerdir. milletvekili olarak TBMM’ye giren ilk kadın vekillerdendir. Sorumluluk: Bireyin kendi davranışla- Müfide İlhan, Türkiye’nin ilk kadın rının sonucunu üstlenmesidir. belediye başkanıdır. Lale Aytaman, Türkiye’nin ilk ka- Buna göre aşağıdaki eşleştirmeler- dın valisidir. den hangisi yanlıştır? Jale İnan, Türkiye’nin ilk kadın ar- keoloğudur. A) Eğitime girmek Hak Yukarıda verilenlerle ilgili olarak se- çeneklerde söylenenlerden hangi- B) Meslek sahibi olmak Hak si doğrudur? C) Vergi ödemek Sorumluluk A) Benal Arıman ve Müfide İlhan, cumhuriyetin sağladığı seçme ve seçilme haklarını kullanmışlardır. B) Lale Aytaman ve Jale İnan, cum- huriyetin sağladığı seçilme hakla- rını kullanmışlardır. C) Müfide İlhan ve Lale Aytaman, cumhuriyetin sağladığı seçme ve seçilme haklarını kullanmışlardır. Ünite - 5 80
Test - 3 GEZDİK GÖRDÜK 1. Ülkemiz doğal güzellikler, tarihi eser- 3. Tarihi eserler, geçmiş uygarlıklar ler ve turistik yerler bakımından ol- hakkında araştırma yapmamızı, bil- dukça zengindir. gi almamızı sağlar. Toplumumuzun Çevremizde gördüğümüz kale, han, geçmişini ve kültürel değerlerini ya- hamam, cami, çeşme, tarihi çarşı, kından görme imkânı sunar. Kültü- müze gibi yerler tarihi eserlerimiz- rel değerlerimiz olan eserleri koru- dendir. mak ve sahip çıkmak vatandaşlık görevlerimizdendir. Buna göre, aşağıdakilerden hangi- si tarihi eser kabul edilemez? Aşağıdakilerden hangisi tarihi eser- A) B) lerin sağladığı faydalar arasında de- ğildir? C) A) Tarihi eserler, toplumun geçmişi ile olan bağlarını güçlendirir. B) Tarihi eserler, ülkemize turist gel- mesine engel olur. C) Geçmiş kültürel değerlerimizi öğ- renmiş oluruz. 2. Müzeler, eski uygarlıklara ait sanat- Zeka Küpü Yayınları 4. ✓ Edirne’de yapılmıştır. sal, bilimsel çalışmaların ve tarihi ✓ Mimar Sinan’ın ustalık eserlerin sergilendiği, korunduğu eseridir. yerlerdir. Ahşaptan yapılmış çatal, kaşıklar, içi ✓ Taş, mermer, çini işleme- oyulmuş büyük taş ocakları, taşlar- riyle ünlüdür. dan dizili kolyeler müzelerde sergi- lenmektedir. Yukarıda özellikleri verilen tarihi eserimiz hangisidir? Aşağıdakilerden hangisi müzede görebileceğimiz eşyalardan birisi- A) B) dir? Selimiye Cami Aspendos A) B) C) Tiyatrosu C) İshak Paşa Sarayı 81 Ünite - 5
GEZDİK GÖRDÜK Test - 3 5. Ülkemizde başlıca tarihi ve turistik yer- 6. Bu yaz Afyon’a tat le g deceğ z. Af- lere şunlar örnek verilebilir: yon'da en çok arkeoloj müzes n me- rak ed yorum. 1 Topkapı Sarayı Bahar 2 Ayasofya Aşağıdakilerden hangisi Bahar’ın Müzesi müze ziyareti yapmasının faydala- rındandır? 3 Yerebatan Sarnıcı A) Yeni üretilen oyuncakları görme fır- satı yakalar. 4 Safranbolu Zeka Küpü Yayınları Evleri B) Geleceğe dair bilgiler elde etmiş olur. 5 Ulu Cami C) Kültürel değerleri koruma bilincine Yukarıdaki tarihi ve turistik yerlerin sahip olur. bulunduğu iller hangi seçenekte doğru verilmiştir? 7. Şahin, bugün geçmişteki devlet yöne- A) B) C) timinin simgesi olan çok geniş bir ya- pıyı gezmiş; zamanın devlet yönetici- 1 İstanbul İstanbul İstanbul lerinin yaşam tarzlarını gözlemlemiştir. Ardından araçlara girişin yasak oldu- 2 İstanbul Ankara İstanbul ğu, bol ağaçlı ve temiz hava bulunan bir yerde yürüyüş yapmıştır. 3 Ankara İstanbul İstanbul Nermin, bugün hayvanların kendilerine 4 Kars Kasta- Kasta- ayrılmış alanlarda özgürce dolaştıkları monu monu bir yere gitmiş ve hayvanları gözlemle- miştir. Ardından geçmişte yaşayan in- 5 Bursa Edirne Bursa sanlardan kalan eşyaları incelemek için başka bir ziyarette bulunmuştur. Yukarıda verilenlerle ilgili olarak se- çeneklerde söylenenlerden hangi- si yanlıştır? A) Şahin, bugün bir saray ve bir milli park gezisi yapmıştır. B) Şahin ve Nermin’in bugün gezdik- leri yerler aynıdır. C) Nermin, bugün bir müze ve bir do- ğal yaşam parkı ziyaretinde bulun- muştur. Ünite - 5 82
Test - 4 ÜLKEM İÇİN ÇOK ÇALIŞMALIYIM 1. 3. I. Odamızı IV. Kitap okumak Ülkemiz en büyük yuvamızdır. toplamak Ülkesini seven bireyler üzerine V. Ev işlerine düşen görev ve sorumluluklarını II. Askere yardım etmek gitmek zamanında yerine getirir. VI. Oy III. Kanunlara kullanmak Birey olarak bize düşen görev, çalışa- uymak rak işimizi en iyi şekilde yapmaktır. ÜLKEME KARŞI Buna göre, Atatürk'ün sözlerinden SORUMLULUKLARIM hangisi verilen bilgileri en iyi şekil- de özetler? Yukarıda ülkemizin gelişmesi için gö- rev ve sorumluluklarımız verilmiştir. A) Ne mutlu Türküm diyene! Kaç numaralı ifadeler kutuya taşın- B) Vatanını çok seven, görevini en iyi malıdır? yapandır. C) Öğretmen, yıllar sonra ödülünü alır. Zeka Küpü Yayınları A) I, II ve III B) II, III, VI 2. Atatürk, vatanımıza karşı olan so- C) IV, V ve VI rumluluklarımızın önemini anlatan, 4. Ülkemizin gelişmesi için üzerimize onları en iyi şekilde uygulayan lide- rimizdi. düşen görev ve sorumluluklar han- gi seçenekte yanlış ifade edilmiş- ✓ Biz de ülkemizin gelişmesi için ça- tir? lışmalıyız. A) Vatanımızı sevip yaptığımız işte en ✓ Bayrağımızı, vatanımızı ve mille- iyi olmak timizi sevmeliyiz. B) Çok çalışarak ülkemizi geliştirecek ✓ Yeniliklere açık olmalıyız. hedefler belirlemek ✓ Araştırmalar yaparak kendimizi C) Ülkemizin gelişip ilerlemesine se- geliştirmeliyiz. yirci kalmak Buna göre, aşağıdakilerden hangi- si bu sorumluluklardan değildir? A) Çok okuyarak bilgi ve kültürümü- zü artırmalıyız. B) İnsanlara ve ülkemize fayda sağ- layacak bir meslek seçmeliyiz. C) Teknolojinin gelişmesini bekleye- rek yenilikleri uzaktan izlemeliyiz. 83 Ünite - 5
ÜLKEM İÇİN ÇOK ÇALIŞMALIYIM Test - 4 5. 7. • Okuduğu tıp fakültesinden sonra Birey İki Üç Milyon yüksek lisans ve doktorasını İngil- Ülke tere’de yapan Onur, mesleki yaşa- mına Almanya’da devam etmiş, Yukarıda verilen afiş yorumlandı- yeni ilaç buluşları yapan ekipte yer ğında çıkarılabilecek en kapsamlı almıştır. Emeklilik yıllarını Mar- ifade hangisidir? din’de bir çiftlikte tarım yaparak ge- çirmektedir. A) İnsanın tek başına yaşamaktan başka çaresi yoktur. • Transfer olduğu İngiltere’de çeşit- li kulüplerde futbol oynayan Cenk, B) Her birey üzerine düşen görev ve oynadığı takımlara goller kazan- sorumluluğu yerine getirirse ülke dırmış; milli takımımızın yer aldı- kalkınır. ğı turnuvalarda da attığı gollerle büyük katkı sağlamıştır. Emeklilik C) Mutlu bir ülkede yaşamak istiyor- yıllarını İzmir’de çocuklar için kur- sak birlikte yaşamayı öğrenmeliyiz. duğu futbol akademisinde geçir- mektedir. 6. Eğitimle ilgilenen Japon bir heyet ül- Zeka Küpü Yayınları • Amerika'da doğup büyüyen Nida, kemize gelerek şu ifadeleri kullanır: tüm eğitimini orada tamamlamış, başarılı bir psikolog olmuştur. Ni- − Biz, öğrencilerimizi önce uçak kadar da, meslek sahibi olduktan sonra hızlı giden trenlere bindirir, çok kat- ülkesine dönmüş, yeni başarılara lı yollardan geçiririz. En üstün tek- ülkesinde imza atmıştır. nolojiyi gösterir, robotlarla çalışan dev fabrikaları gezdiririz. Bunlar kar- Yukarıda verilenlerle ilgili olarak se- şısında şaşıran öğrencilerimize: çeneklerde söylenenlerden hangi- \"Gördüğünüz bu üstün teknolojiyi si yanlıştır? atalarınız yaptı. Eğer siz daha çok çalışırsanız daha üstün teknolojiyi A) Cenk, hem futbolculuk hem emek- kurar, daha başarılı olursunuz.\" lilik döneminde doğrudan doğruya ülkesine hizmet etmiştir. Buna göre, Japon yetkililerin öğ- rencilerine kazandırmak istediği dü- B) Onur, mesleki yaşamında insanlı- şünce nedir? ğa hizmet etmiş olsa da doğrudan ülkesi için çalışmamıştır. A) Atalarını örnek alıp onlar kadar ça- lışmak C) Nida, başka bir ülkede eğitim al- masına rağmen ülkesine dönerek B) Başarılı buluşlarda bulunan büyük- vatanına katkıda bulunmuştur. lerini düşünerek onlardan daha çok çalışmak C) Ülkelerin sahip olduğu gücü öğren- cilere fark ettirip onları rahatlığa sürüklemek Ünite - 5 84
Search
