bmo4 หนอนแมลงวันลาย

  BMO4 - 1 การแพรกระจาย การเพาะเลี้ยง และคุณคา ทางโภชนะของแมลงวนั ลาย (Hermetia illucens L.) Seasonal Distribution, Rearing Methods and Nutritional Value of Black Soldier Fly (Hermetia illucens L. ) กลุ ชาติ บูรณะ ( Kunlachat Burana )* ทศั นีย แจมจรรยา ( Tasanee Jamjanya )** บทคัดยอ หนอนแมลงวนั ลาย (Hermitia illucens L.) เปนตัวยอยสลายเศษขยะอนิ ทรียวัตถุ ไมเ ปนแมลงนําโรคและศัตรพู ชื การศกึ ษาการแพรกระจายของแมลงวันลายในรอบปต ัง้ แตเดอื นเมษายนถงึ พฤศจิกายน พ.ศ.2552 พบวาประชากรมากท่ีสดุ ในเดือนพฤษภาคมและเดอื นสิงหาคม การเพาะเลี้ยงหนอนแมลงวันลายโดยใชเปลือกสบั ปะรดพบวาระยะหนอน ระยะ กอ นเขา ดักแด และระยะดกั แดมีอายุประมาณ 31.42 วนั 17.66 วัน และ 6.3 วัน ตามลําดบั การเลย้ี งหนอนแมลงวันลายได ระยะกอนเขาดักแด ไดระยะดักแด และตัวเตม็ วัย เทา กบั 90.50% 27.35% และ 93.94% ตามลําดับ สดั สว นของเพศผูตอเพศ เมยี เทา กบั 1.8:1 การวิเคราะหคุณคาทางโภชนะของหนอนแมลงวนั ลายพบวา การเล้ียงดวยเปลือกสับปะรดมปี ริมาณโปรตนี และเยื่อใยมากที่สดุ คือ 40.15%และ 9.13% ตามลําดบั แตกตางจากการเลีย้ งดวยเปลือกขนุนและเปลอื กขนุนผสมเปลือก สับปะรดอยา งมีนัยสําคัญยงิ่ ทางสถติ ิ การเลยี้ งดวยเปลอื กขนุนผสมเปลอื กสับปะรดมไี ขมนั มากที่สุด คือ 32.75% ABSTRACT Black soldier fly larvae (Hermitia illucens L.) are decomposer of organic matter garbage. They are not pest or disease vector. Study on seasonal distribution of black soldier fly during the period of April to November 2009 showed that the peak of population occurred in May and August. Mass rearing of black soldier fly using pineapple peel indicated that larval stage, prepupa stage and pupal stage were 31.42 17.66 and 6.3 days, respectively. Prepupal stage of 90.50% was obtained whereas pupal stage and adult stage were 27.35% and 93.94%, respectively. Sex ratio of male: female was 1.8: 1. For nutritional value aspect we found that prepupal stage of black solder fly fed on pineapple peel gave 40.15 and 9.13% of protein and fiber significantly higher than that fed on jackfruit peel or the mixture of jackfruit and pineapple peel. In addition, black soldier fly larvae fed on peel of jackfruit gave the highest lipid of 32.75%. คําสําคัญ : แมลงวันลาย การเพาะเล้ยี ง คุณคาทางโภชนะ Key Words: black soldier fly, Hermitia illucens, mass rearing, nutritional value *มหาบัณฑิตหลกั สูตรวทิ ยาศาสตร สาขาวิชากฏี วทิ ยา คณะเกษตรศาสตร มหาวิทยาลัยขอนแกน **ผชู วยศาสตราจารย สาขาวิชากฏี วทิ ยา คณะเกษตรศาสตร มหาวิทยาลัยขอนแกน   603

  BMO4 - 2 บทนํา (Newton et. al., 2005) และยังมีการใชแมลงวันลาย ในทางนิติกีฏวิทยา (Forensic Entomology) เพื่อ แมลงวันลาย( Hermetia illucens L.) จัดใน ป ร ะ ม า ณ ร ะ ย ะ เ ว ล า ห ลั ง ก า ร ต า ย ข อ ง ศ พ ด ว ย อยูวงศ Stratiomyidae อันดับ Diptera ตัวเต็มวัยมี (Pujol_Luz et al., 2008) ลักษณะภายนอกคลายตัวตอลําตัวมีสีดํา ท่ีปลายขาทุก คูมีสีขาวเห็นชัดเจน(ภาพที่ 1ก) สามารถพบได ท่ัวไป จ ะ เ ห็ น ไ ด ว า แ ม ล ง วั น ล า ย เ ป น แ ม ล ง ที่ มี ในสภาพภูมิอากาศเขตรอนและเขตอบอุน เปนแมลงท่ี ประโยชน ชวยลดปริมาณขยะอินทรีย และมี ไมนําโรค และไมเปนศัตรูพืช (Sheppard , 2002) ชอบ ความสามารถเปลี่ยนขยะอินทรีย ใหเปนโปรตีนและ อาศัยอยูตามรมไม หนอนแมลงวันลายเปนพวกกิน ไขมันไดดี ทําใหมีคุณคาทางอาหารสูงเหมาะแกการ ซากและยอยสลายอินทรียวัตถุ จากการทดลองพบวา นํามาเลี้ยงสัตว แมลงวันลายสามารถเจริญไดท่ี สามารถยอยสลายมูลสุกรไดมากกวา 50 % และ อุณหภูมิระหวาง 10- 45 องศาเซลเซียส และมีการกิน ปริมาณเศษซากพืชไดถึง 80 % จึงมีการนํามาใช อาหารดีที่สุดท่ีอุณหภูมิ 35 องศาเซลเซียส (Newby, ประโยชนในการลดปริมาณขยะอินทรีย(Tomberlin 1997) สาํ หรับประเทศไทยพบแมลงชนิดน้ีไดทั่วไปแต and Sheppard, 2001) แมลงวันลายสามารถควบคุม มีขอมูลนอย ดังน้ันจึงควรที่จะมีการศึกษาชีววิทยา แมลงวันบาน Musca domestica ได (Newton et al., เทคนิควิธีการเลี้ยงแมลงวันลายใหไดปริมาณมากเพื่อ 2005) เน่ืองจากหนอนแมลงวันลายจะปลอยสารยับยั้ง นํามาใชประโยชน และพัฒนาภาชนะท่ีเหมาะสมใน การวางไข(allomone) (Bradley and Sheppard , 1984) ก า ร เ ก็ บ ร ว บ ร ว ม ห น อ น แ ม ล ง วั น ล า ย เ พ่ื อ ใ ช ใ น อีกท้ังยังสามารถลดเชื้อแบคทีเรีย Escherichia coli อตุ สาหกรรมขนาดยอ ม จากการเลี้ยงในมูลวัวนมไดดวย(Qiaolin Liu et al.,2008) การวิเคราะหคุณคาทางโภชนะของหนอน วตั ถปุ ระสงคของการวิจยั แมลงวันลาย พบวามีโปรตีน 42% , ไขมัน 35% , พลังงาน 2,900 กิโลแคลลอร่ีตอกิโลกรัม กรดอะมิโน 1. เพ่อื ศึกษาการแพรกระจายของแมลงวันลายในแตละ และธาตุอาหารอื่นๆ (Sheppard , 2002) ปริมาณ ฤดกู าล โปรตีนท่ีพบมีคาใกลเคียงกับปริมาณโปรตีนที่พบใน 2. การเพาะเลยี้ งแมลงวันลายดวยเปลือกสับปะรด เน้ือสุกร คือ 43.2% ระยะกอนเขาดักแด (prepupae) 3. เปรียบเทียบคุณคาทางโภชนะของหนอนแมลงวัน ตัวหนอนแมลงวันลายจะออกมาจากอาหารเพ่ือเขา ลายจากการเลยี้ งดวยสตู รอาหาร 3 สตู ร ดักแด ทําใหงายตอการเก็บตัวหนอนมาทดลองเปน อาหารเสริมเลี้ยงสัตว เชน เมื่อนําหนอนแมลงวันลาย อุปกรณแ ละวธิ ีการวิจยั ไปเลี้ยงลูกไก พบวาลูกไกท่ีเล้ียงดวยอาหารปกติเสริม ดวยตัวหนอนแหงของแมลงวันลายน้ําหนักตัวเพิ่มขึ้น 1.ก า ร ศึ ก ษ า ก า ร แ พ ร ก ร ะ จ า ย ข อ ง แ ม ล ง วั น ล า ย 96% มากกวาลูกไกท่ีเลี้ยงดวยถ่ัวเหลืองผสมไขมัน ทําการศึกษาประชากรของแมลงวันลายใน (Newton et al., 2005) เม่ือนําไปเลี้ยงปลากดหลวง (Ictalurus punctatus) พบวามีการเจริญเติบโตใกลเคียง รอบป พ.ศ. 2552 ท่ีหมวดหมอนไหม คณะ กับอาหารปลาปกติ (Bondari and Sheppard , 1981) เกษตรศาสตร มหาวิทยาลัยขอนแกน เดือนละครั้ง ทํา อีกทั้งยังใชในอุตสาหกรรมการเลี้ยงปลาเทราต ปลา ทกุ สัปดาหทีส่ องของเดอื น ดงั น้ี ซาลมอน ปลานลิ และกุง ของสหรัฐอเมริกา 1.1 การวางอาหารลอ ใหแ มลงวางไข ใชเปลอื กสบั ปะรดบรรจใุ สกลอ งจํานวน 4 กลอ ง กลอ งละ 2 กโิ ลกรัม คลุมดวยผามงุ แลวรัดดวยยาง เขียนหมายเลขที่ขางกลอง 1 ถึง 4 วางกลอ งบริเวณใต   604

  BMO4 - 3 ชายคาและมแี ดดราํ ไรระยะหาง 30 เซนติเมตร เปน เวลา ขอบถังดานบนท่ี 7 วนั สงั เกตและสาํ รวจการเขาวางไขข องแมลงวันลาย กรีดออกใหแ มลง ชวงเวลาที่แมลงวันลายวางไขแ ละจาํ นวนกลุมไข เขา ไปวางไข 1.2 การตรวจนบั หนอนแมลงวนั ลาย นํากลองแมลงที่ในขอ 1.1 มาเลี้ยงใน ข หองปฏิบัติการ เทกากน้ําตาลใสอาหารเพ่ือลดกลิ่น เหม็นเนา พับผามุงท่ีใชคลุมกลองและยางรัด ซึ่งมีตัว ภาพท่ี 1 (ก) ตวั เต็มวยั แมลงวนั ลาย Hermitia illucens หนอนและกลุมไขวางบนอาหาร ปดฝากลองที่บุมุง (ข) ถงั ทีใ่ ชส ําหรบั ลอ แมลงวันลายมาวางไข ลวดและผาขาวบางระบายอากาศ เพ่ือปองกันการ หลบหนีของตัวหนอน เล้ียงไวนาน 2 สัปดาห ตรวจ 2.2 การเพาะเลี้ยงแมลงวนั ลาย นับจํานวนหนอนในแตล ะกลอง ทําการทดลอง 4 ซํ้า แตละซํ้าใชไข 100 ฟอง 1.3 การวเิ คราะหข อ มูล เตรียมอาหาร 10 กรัม ใสจานแกวใชพูกันเขี่ยไขใสผา คํานวณคาเฉลี่ยของประชากรแมลงในแตละ ไนลอนสีดําขนาด 1x1 เซนติเมตร วางบนอาหารปดฝา เดือน นําขอมูลอุณหภูมิและปริมาณน้ําฝนในแตละ ท้ิงไวสังเกตการเปล่ียนแปลงและอัตราการฟก เมื่อ เดือนเพ่ือวิเคราะหความสัมพันธระหวางประชากร หนอนอายุ 4 วัน ยายลงในกลองพลาสติกขนาด กวางx แมลงกบั ปจ จยั เหลานี้ ยาว x สูง เทากับ 7 x 11 x 9 เซนติเมตร ท่ีมีอาหาร 50 2. การเพาะเล้ียงแมลงวนั ลายดวยเปลือกสับปะรด กรัม เมื่อหนอนอายุ 11 วัน เพิ่มอาหารอีกกลองละ 100 2.1. การเตรยี มกลมุ ไขของแมลงวนั ลาย กรัม สังเกตการเจริญเติบโต ระยะตัวหนอน ระยะกอน ใชถังขยะพลาสติกขนาด 10 ลิตร มีฝาปด เขา ดักแดการเขาดักแด อัตราการฟก สัดสวนเพศ และ มดิ ชดิ กรีดบรเิ วณขอบดานบนเปนรูปสามเหล่ียมขนาด อตั ราการรอดชวี ิตจากไขถึงตัวเต็มวยั 10 x 10 ซม. เพ่ือใหแมลงวันลายเขาไปวางไขไดงาย 2.3 การวิเคราะหข อ มลู และเปดออก (ภาพที่1 ข)จากน้ันบรรจุเปลือกขนุนและ หาคาเฉลี่ยระยะเวลาการเปนตัวหนอน ระยะ เปลือกสับปะรดประมาณครึ่งถัง โดยนําถังไปวาง กอนเขาดักแด การเขาดักแด อัตราการเขาดักแด อัตรา บริเวณใตชายคาและมีแดดรําไร สํารวจกลุมไข การฟกเปนตัวเต็มวัย สัดสวนเพศ และอัตราการรอด หลังจากวางลอทุกวัน พบแมลงวางไขอยูบริเวณขอบ ชีวิตจากไขถ ึงตัวเต็มวยั ถังดา นใน เกบ็ รวบรวมกลมุ ไขท่ไี ดนําไปทดลอง 3. คุณคา ทางโภชนะของแมลงวนั ลาย ใชหนอนแมลงวันลายระยะกอนเขาดักแด ก ทดลองเปรียบเทียบคุณคาทางโภชนะวางแผนการ ทดลองแบบสุมสมบูรณ (Completely Randomized Design, CRD) ประกอบดวย 3 วิธีการ 3 ซ้ํา สูตร อาหาร 3 สูตร คือ1) เปลือกสับปะรด 2) เปลือกขนุน   605

  BMO4 - 4 และ 3) เปลือกขนุนผสมเปลือกสับปะรด อัตราสวน 3.2.2 เปลอื กขนุนและเปลือกสบั ปะรด 1:1 โดยน้ําหนัก นอกจากนี้ไดวิเคราะหคุณคาทาง สับเปลือกขนุนและเปลือกสับปะรดอยางละ โภชนะของเปลือกสบั ปะรดกบั เปลือกขนนุ ดว ย 1 กิโลกรัม ใหเปนช้ินเล็ก จากนั้นนําไปอบแหง วิเคราะห และบันทึกขอมลู ดงั รายละเอียดในขอ 3.2.1 3.1 การตรยี มหนอนแมลงวนั ลาย นํากลุมไขท่ีไดจากขอ 2.1 มาเพาะเล้ียงใน ภาพท่ี 3 หนอนแมลงวนั ลายทไี่ ดจ ากการเพาะเล้ยี ง หองปฏิบัติการ โดยใชสูตรอาหาร 3 สูตร นําอาหารใส ภาชนะขนาดกวาง x ยาว x สูงเทากับ 20 x 27 x 10 3.3 การวิเคราะหข อ มลู เซนติเมตร สูตรละ 2 กลอง กลองละ 2 กิโลกรัม ซอน วิเคราะหผลทางสถิติดวยโปรแกรม SAS ดว ยกลองทมี่ ขี นาดใหญก วารองดวยแผนกระดาษ 3 ถึง (Statistical Analysis System) ทําการทดสอบความ 5 แผน เพ่ือรองรับหนอนท่ีออกมาเขาดักแด จากน้ัน แตกตางของคาเฉล่ียโดยวิธี Duncan’s New Multiple คลุมดวยถุงผามุง(ภาพท่ี 2) เพ่ิมอาหารทุกสัปดาห และ Range Test (DMRT) ทําการเก็บตัวหนอนท่ีออกมาเพื่อจะเขาดักแดของแต ละสูตรไวในตูเย็นอุณหภูมิประมาณ 10 องศาเซลเซียส ผลการวิจัยและการอภปิ รายผล เพอื่ เตรยี มนาํ ไปวิเคราะหค ณุ คา ทางโภชนะ 1.การศึกษาการแพรกระจายของแมลงวนั ลาย ภาพท่ี 2 ภาชนะทใี่ ชเ พาะเลย้ี งหนอนแมลงวนั ลาย การแพรกระจายของแมลงวันลายต้ังแตเดือน 3.2 การวิเคราะหค ุณคาทางโภชนะ เมษายน ถงึ เดอื นพฤศจกิ ายน 2552 พบวาเดือน 3.2.1 หนอนแมลงวนั ลาย เมษายนหนอนแมลงวันลายมีปริมาณนอยและเพิ่ม แตละสูตรอาหารใชตัวอยางของ ปริมาณมากทสี่ ดุ ในชวงเดือนพฤษภาคมและเดือน สงิ หาคม เปน ชว งฤดูฝนมปี ริมาณนํ้าฝน 53.8 และ หนอนระยะกอนเขาดักแดจํานวน 300 กรัม (ภาพที่ 3) 159.6 มิลลิเมตร ตามลําดับ อณุ หภมู สิ ูงสุด-ตาํ่ สุดเฉลยี่ นําไปอบแหงที่อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส เปนเวลา 3 33.25-25.5 และ 32.3-25.7 องศาเซลเซียสตามลาํ ดบั วัน ช่ังนํ้าหนักหนอนแหงนําไปวิเคราะห บันทึกขอมูล หนอนเริ่มลดปริมาณลงปลายฤดูฝนเม่ือถงึ เดือน ความช้ืน โปรตนี ไขมัน เย่อื ใย และเถา พฤศจิกายนไมพ บตวั หนอน ไมมฝี นตกในเดือนนี้ อุณหภมู ิสงู สุด-ต่ําสุดเฉล่ยี 32.18-20.22 องศา เซลเซียส เดือนกรกฎาคมประชากรแมลงตํ่าเน่ืองจาก ฝนตกมาท่ีสุด 189 มลิ ลิเมตร ชวงท่ีวางอาหารลอมฝี น ตกติดตอกัน 2-3 วนั มีนา้ํ ขังในภาชนะ (ภาพท่ี4)ทําให   606

  BMO4 - 5 ทราบวา ปริมาณนา้ํ ฝนเปน ปจจัยสาํ คัญในการเพ่ิม 4 ถงึ 7 วนั ประชากรแมลง อยา งไรก็ตามจากการสํารวจถังนา้ํ หมักชีวภาพและถงั ขยะในเดือนพฤศจกิ ายนพบหนอน 18 ถึง 25 วัน แมลงวนั ลายเนอ่ื งจากมคี วามชน้ื และอาหาร     4 ถงึ 6 วัน ระยะเขา ดกั แด 6 ถงึ 10 วัน ระยะกอนเขา ดกั แด 10 ถึง 17 ภาพท่ี 5 วงจรชีวิตของแมลงวันลาย   ภาพที่ 4 แสดงความสัมพันธระหวางปริมาณน้ําฝน อุณหภมู ิ และประชากรหนอนแมลงวันลาย 2. การเพาะเลยี้ งแมลงวนั ลายดว ยเปลือกสบั ปะรด  ภาพที่ 6 เปอรเซ็นตการเจริญเติบโตของหนอน ไขแมลงวันลายมีอายุประมาณ 4.03 วัน แมลงวนั ลายเม่ือเลี้ยงดว ยเปลือกสับปะรด ระยะเวลาในการฟก 4 ถึง 7 วัน เร่ิมฟกในวันที่ 4 อัตรา หนอนแมลงวันลายที่เลี้ยงดวยเปลือกสับปะรดมีอัตรา การฟก 98.5±0.58% หนอนมีอายุประมาณ 31.42 วัน การฟกไข ระยะกอนเขาดักแดและการฟกเปนตัวเต็ม เมื่ออายุประมาณ 18 วัน ตัวหนอนเริ่มออกจากอาหาร วัยสูง แตอ ัตราการเขาดักแดต่ําสาเหตุที่ทําใหเปนเชนน้ี เพอื่ เขา สูระยะกอนเขาดักแด ระยะกอนเขาดักแดมีอายุ คือ ผูทดลองตองวัดขนาดของตัวหนอนเพื่อดูการลอก ประมาณ 17.66 วัน มีอัตราการรอดชีวิต 90.5% ปญหา คราบทําใหตัวหนอนถูกรบกวนบอยครั้งในชวงวัยแรก ท่ีพบคือมีหนอนบางสวนมุดหนีออกนอกภาชนะ ที่หนอนมีขนาดเล็ก และปริมาณอาหารที่ใหไม ดักแดมีอายุประมาณ 6.3 วัน มีอัตราการเขาดักแดที่ พอเพยี งโดยเฉพาะในชว งท่ีหนอนเตบิ โตเตม็ ท่ี สมบูรณเพียง 27.35% เนื่องจากดักแดสวนใหญฝอ แต มีอัตราฟก 93.94% ตัวเต็มวัยมีอายุประมาณ 4 ถึง 6 วัน (ภาพที่ 5และ 6)มีสัดสวนของเพศผูตอเพศเมีย 1.8:1 โดยมอี ตั ราการรอดชีวติ จากไขถ งึ ตัวเต็มวยั 23.25% 3. การวเิ คราะหคุณคาทางโภชนะ ผลการวิเคราะหคณุ คา ทางโภชนะของหนอน แมลงวันลายพบวา การเลย้ี งดวยเปลือกสบั ปะรดมี ปรมิ าณโปรตนี และเย่ือใยมากท่ีสดุ คอื 40.15% และ 9.13% ตามลาํ ดับ แตกตางจากการเลย้ี งดวยเปลอื ก   607

  BMO4 - 6 ขนนุ และเปลอื กขนุนผสมเปลือกสบั ปะรดอยา งมี ตารางท่ี 3 เปรียบเทียบคุณคาทางโภชนะของหนอน นยั สาํ คญั ยงิ่ ทางสถติ ิ การเล้ยี งดวยเปลือกขนุนผสม แมลงวันลายกบั สูตรอาหารอนื่ เปลือกสบั ปะรดมไี ขมนั มากทสี่ ุด คือ 32.75% (ตารางท่ี 1 และ 2) สูตรอาหาร เปลอื กสับปะรด มลู สุกร1/ มูลไก1/ ตารางท่ี 1 ผลการวิเคราะหคุณคาทางโภชนะของ โปรตนี 40.15 43.2 42.1 หนอนแมลงวันลายแหง1/ ไขมัน 26.03 28.0 34.8 เยือ่ ใย 9.13 -- 7 คุณคา ทางโภชนะ(%) 1/ Newton et. al., (2005) สูตรอาหาร ความชื้น โปรตนี ไขมนั เยอ่ื ใย เถา จากการทดลองพบวาหนอนแมลงวันลายมี เปลอื กสบั ปะรด 3.49a 40.15a 26.03b 9.13a 12.62b โปรตนี สูงสามารถนําไปเปนอาหารเลี้ยงสัตวได อกี ทัง้ ยงั เปนการเพิม่ มูลคาของเศษขยะอนิ ทรียวตั ถแุ ทนที่ เปลอื กขนนุ 3.53a 37.77b 27.04b 8.41b 15.33a ปริมาณขยะที่เกิดขน้ึ เปลือกขนุนผสม 2.29 b 37.85b 32 .75 a 7.86c 15.38a สรุปผลการวจิ ยั สบั ปะรด 1) ปรมิ าณหนอนแมลงวันลายพบมากทีส่ ุด ในฤดฝู นชวงเดือนพฤษภาคมถงึ เดอื นตุลาคม และ F-test ** ** * ** ** ลดลงชวงฤดหู นาวเดือนพฤศจิกายน 1/ คาเฉลย่ี ทม่ี ตี ัวอกั ษรเหมือนกันในคอลมั นเ ดียวกนั ไมม คี วาม 2) การเพาะเลี้ยงหนอนแมลงวันลายโดยใช แตกตา งกันทางสถิติท่ีระดับความเชื่อมั่น 95% โดยวิธีการ เปลอื กสับปะรดพบวา ระยะหนอน ระยะกอนเขาดักแด DMRT และระยะดกั แดมอี ายุประมาณ 31.42 วนั 17.66 วัน และ 6.3 วนั ตามลาํ ดบั การเลย้ี งหนอนแมลงวันลายได ตารางท่ี 2 ผลการวิเคราะหคุณคาทางโภชนะของ ระยะกอนเขา ดักแด ระยะดักแด และตัวเตม็ วยั 90.50% เปลือกขนุนและสับปะรดแหง 27.35% และ 93.94% ตามลําดับ สดั สว นของเพศผตู อ เพศเมียเทากับ 1.8:1 อาหาร ความช้นื โปรตีน ไขมนั เยอ่ื ใย เถา 3) การวเิ คราะหคุณคาทางโภชนะของหนอน เปลอื กขนุน 9.17 10.81 2.87 16.4 6.99 แมลงวันลายพบวาการเล้ียงดวยเปลอื กสบั ปะรดมี ปรมิ าณโปรตนี และเยื่อใยมากที่สดุ คอื 40.15% และ เปลอื กสับปะรด 3.48 12.61 3.31 9.13% ตามลาํ ดบั แตกตางจากการเล้ียงดว ยเปลือก ขนนุ และเปลอื กขนุนผสมเปลอื กสับปะรดอยางมี จ ะ เ ห็ น ไ ด ว า ป ริ ม า ณ โ ป ร ตี น ใ น ห น อ น นยั สาํ คญั ยิ่งทางสถติ ิ การเล้ียงดว ยเปลือกขนุนผสม แมลงวันลายท่ีเล้ียงดวยเปลือกสับปะรดสูงท่ีสุด เปลือกสับปะรดมีไขมันมากทสี่ ุด คอื 32.75% รองลงมาคือการเลี้ยงดวยเปลือกขนุนผสมเปลือก สับปะรด และหนอนที่เลี้ยงดวยเปลือกขนุนเพียงอยาง เดียว ทั้งน้ีเน่ืองจากเปลือกสับปะรดมีโปรตีนสูงกวา เ ป ลื อ ก ผ ล ก า ร ศึ ก ษ า ค ร้ั ง นี้ ส อ ด ค ล อ ง กั บ Newton et.al.,(2005) ที่เลี้ยงหนอนแมลงวันลายดวยมูลสุกร และมูลไก พบวามีโปรตีนสูงประมาณ 43.2% และ 42.1% ตามลําดับ (ตารางที่ 3)   608

  BMO4 - 7 กิตติกรรมประกาศ State, Brazil. J. Forensic Sci. 53(2): 476- 478. ขอขอบพระคุณบัณฑิตวิทยาลยั Qiaolin Lin, Tomberlin, J.K., Brady, J.A., Sanford, มหาวทิ ยาลัยขอนแกน ท่ีอนุเคราะหทุนสนบั สนนุ การ M.R., and Ziniu Yu. 2008. Black soldier fly วจิ ัยในคร้งั นี้ ผศ.ดร.อรุณีพงศ ศรีสถาพร สาํ หรบั (Diptera: Stratiomyidae) larvae reduce คาํ แนะนําในการวเิ คราะหค ุณคาทางโภชนะ บพุ การี Escherichia coli in diary manure. Environ. และเพอ่ื นๆทุกทานท่ีใหค ําปรึกษาและใหกําลังใจอยาง Entomol. 37(6): 1525-1530. ดยี ง่ิ Sheppard, D.C.. 2002. Rearing methods for the black soldier fly (Diptera: Stratiomyidae). J. Med. เอกสารอางอิง Entomol. 39(4 ): 695-698. Tomberlin, J.K., and Sheppard, D.C.. 2001. Lekking Bondari, K., and Sheppard, D.C.. 1981. Soldier fly behavior of the black soldier fly (Diptera: larvae as feed in commercial fish Stratiomyidae). Florida Entomologist 84(4): production. Aquaculture 24: 103-109. 729-730. Bradley, S.W., and Sheppard, D.C.. 1984. House fly oviposition inhibition by larvae of Hermetia illucens, The black soldier fly 1,2,3. J. Chem. Ecology 10(6): 853. Newby, R.. 1997. Use of soldier fly larvae in organic waste management. Proceedings of “Compost 97” conference, Griffith university/Brisbane Hilton, 14-15 July 1997. Newton, L., Sheppard, D.C, Watson, D.W., Burtle, G., and Dove, R.. 2005. Using of black soldier fly, Hermetia illucens, as a value- added tool for the management of swine manure. The animal and poultry waste management center. North Carolina University. Pujol_Luz, J.R., Francez, Ururahy-Rodrigues, A., and Constantine, R.. 2008. The black soldier- fly, Hermetia illucens (Diptera: Stratiomyidae) used to estimate the postmortem interval in a case in Amapa   609