12-ชัชนันท์ มหาภาพ-1-4 จริยธรรมคอมพิวเตอร์

หน่วยที่ 7 จริยธรรมกบั ความรับผดิ ชอบ แลพผลกระทบในการใช้คอมพวิ เตอร์และสารสนเทศ ในงานอาชีพ เน่ืองจากสังคมเทคโนโลยสี ารสนเทศ (IT: Information Technology) และระบบสารสนเทศ (IS: Information System) ในโลกยคุ ปัจจุบนั เร่ิมเขา้ มามีบทบาทเป็นอยา่ งมากในการดาเนินชีวิตของมนุษยโ์ ดยเฉพาะในเชิงธุรกิจ ไม่วา่ จะเป็นเร่ืองการเงินการลงทุนและการคา้ ระหวา่ งประเทศตลอดจนการศึกษาและการบริการต่างๆกต็ ามสิ่ง เหล่าน้ีลว้ นแลว้ แต่อาศยั เทคโนโลยสี ารสนเทศในการอานวยความสะดวกแทบท้งั สิ้นเพราะสามารถ ประหยดั เวลาประหยดั ตน้ ทุนมีความรวดเร็วและสามารถเชื่อมน่ั ในความถกู ตอ้ งแม่นยาของขอ้ มูลไดเ้ ป็นอยา่ งดี หลายองคก์ รไดย้ อมรับและใชเ้ ป็นมาตรฐานในการช้ีถึงความน่าเชื่อถือโดยเฉพาะในกลมุ่ ประเทศท่ีพฒั นาแลว้ เช่นสหรัฐอเมริกาองั กฤษกลมุ่ ประเทศในแถบยโุ รปอยา่ งไรก็ดีความเหล่ือมล้ากนั ทางเทคโนโลยไี มว่ า่ จะดว้ ย ปัจจยั ใดกต็ ามทาใหเ้ กิดช่องวา่ งระหวา่ งการรับรู้และการเขา้ ถึงข่าวสารของผมู้ ีข่าวสารและผไู้ ร้ขา่ วสารหรือท่ี เรียกกนั วา่ \"“ Digital Devide” ความไมเ่ ท่าเทียมกนั ของโอกาสในการเขา้ ถึงเทคโนโลยเี หล่าน้ีส่งผลถึงการ ละเมิดสิทธิต่างๆมากมายอาจจะดว้ ยความต้งั ใจหรือไม่ต้งั ใจที่จะทาก็ตาม ส่ิงหน่ึงท่ีตง้ ทาควบคกู่ นั ไปกบั การ แกป้ ัญหา คือการป้องกนั การเสริมสร้างจริยธรรมในการใชค้ อมพิวเตอร์ส่งเสริมใหท้ กุ คนไดเ้ รียนรู้และเห็น คณุ คา่ ของปัญหาท่ีจะเกิดข้ึนท้งั โดยตนเองและส่วนรวม ความหมายของจริยธรรม (Ethics) ความหมายของจริยธรรม (Ethics) จริยธรรมจากพจนานุกรมฉบบั ราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 หมายถึงธรรมท่ี เป็นขอ้ ประพฤติปฏิบตั ิศีลธรรมและกฎศีลธรรมจากการสัมมนาของสานกั งานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ไดส้ รุปนิยามไวว้ า่ จริยธรรมคอื แนวทางประพฤติปฏิบตั ิตนเพอ่ื การบรรลถุ ึงสภาพชีวิตอนั ทรงคณุ ค่าพงึ ประสงค์ โดยทว่ั ไปจริยธรรมมกั อิงอยูก่ บั ศาสนาท้งั น้ีเพราะคาสอนทางศาสนามีส่วนสร้างระบบจริยธรรมใหส้ งั คม แต่ ท้งั น้ีไม่ไดห้ มายความวา่ จริยธรรมอิงอยกู่ บั หลกั คาสอนทางศาสนาเพยี งอยา่ งเดียวแทท้ ี่จริงจริยธรรมหยง่ั รากอยู่ บนวฒั นธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีและโดยนยั น้ีบางทา่ นเรียกหลกั แห่งความประพฤติอนั เนื่องมาจากคา สอนทางศาสนาวา่ ศีลธรรมและเรียกหลกั แห่งความประพฤติอนั พฒั นามาจากแหล่งอื่นวา่ จริยธรรม

คาํ ว่า Ethics ในภาษาองั กฤษมี2 ความหมายดงั น้ี ความหมายแรกคอื จริยธรรม (Ethics) หมายถึงประมวล กฎหมายท่ีกลมุ่ ชนหรือสงั คมหน่ึง ๆ ยอมรับเป็ น แนวควบคุมความประพฤติเพอื่ แยกแยะใหเ้ ห็นวาอะไรควร หรือไปก่อนไดก้ บั การ บรรลวุ ตั ถุประสงค์ ของ กลุม่ Ethics ท่ีใชใ้ นความหมายน้ีเป็นอนั เดียวกบจริยธรรมเช่น Medical Ethics (จริยธรรมทางการแพทย)์ ซ่ึงตรงกบั ความหมายของ Medical Ethics ในภาษาองั กฤษวา่ The rules or principles governing the professional conduct of medical practitioners. ความหมายที่สองของ Ethics เป็นความหมายที่ใชใ้ นภาษา นกั ปรัชญาและ Ethics ในความหมายน้ีแปลเป็นไทยวา่ จริยศาสตร์ พจนานุกรม ฉบบั ราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ไดใ้ หค้ วามหมายของ จริยศาสตร์ ไวว้ า่ ปรัชญาสาขาหน่ึงว่าดว้ ยการ แสวงหาความ ดีสูงสุดของ ชีวิตมนุษยแ์ สวงหาเกณฑใ์ นการตดั สินความประพฤติของมนุษยว์ าอะไรถูกอะไรผิด หรืออะไรควรอะไร ไมค่ วรคาวาจริยธรรมอาจมีผรู้ ู้ให้คาอธิบายแตกต่างกนั ออกไปตามสาขาวชิ า แตโ่ ดยสรุป แลว้ จริยธรรมก็ คือกฎเกณฑค์ วามประพฤติของมนุษยซ์ ่ึงเกิดข้ึนจากธรรมชาติของมนุษยเ์ อง ไดแ้ ก่ ความเป็ นผมู้ ี ปัญญา และเหตุผล หรือปรัชาญาณ ทาใหม้ นุษยม์ ีมโนธรรมและรู้จกั ไตร่ตรองแยกแยะความดีความชว่ั , ถูก-ผดิ , ควร-ไมค่ วรเป็ นการควบคมุ ตวั เองและเป็นการควบคุมกนเองในกลุ่มหรือเป็นศีลธรรมเฉพาะกล่มุ ความหมาย ของจรรยาบรรณ (Code of Conduct) จรรยาบรรณจากพจนานุกรมฉบบั ราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 หมายถึง ประมวลความประพฤติที่ผู้ ประกอบอาชีพการงานแตล่ ะอยา่ งกาหนดข้ึนเพ่ือรักษาและส่งเสริมเกียรติคุณ ช่ือเสียงและฐานะของ สมาชิกอาจเขยี นเป็นลายลกั ษณ์อกั ษรหรือไม่ก็ไดเ้ ช่นจรรยาบรรณแห่งวชิ าชีพ (Professional Code of Conduct) ความหมายของศีลธรรม (Moral) ศีลธรรม เป็นศพั ทพ์ ระพุทธศาสนาหมายถึง ความประพฤติที่ดีที่ชอบหรือธรรมในระดบั ศีลคาวา่ ศีลธรรมถา้ พิจารณาจากรากศพั ทภ์ าษาละติน Moralis หมายถึงหลกั ความประพฤติท่ีดีสาหรับบคุ คลพงึ ปฏิบตั ิ