1_Intro PST

Faculty of Sports Science, KU ความรเู บื้องตนเก่ียวกบั การฝกเทคนคิ และทกั ษะ ทางจิตวิทยาการกฬี า ดร.วมิ ลมาศ ประชากุล คณะวิทยาศาสตรการกฬี า มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร

Faculty of Sports Science, KU เนอ้ื หาการเรียน 1) องคประกอบการแสดงความสามารถสงู สดุ 2) ความหมายของเทคนิคและทกั ษะทางจติ วิทยาการกีฬา 3) ความสาํ คญั ของทกั ษะทางจิตวทิ ยา 6) ทม่ี าขององคความรขู องทักษะทางจติ วิทยาการกีฬา 4) ประเภทของทักษะทางจิตวิทยาการกีฬา 7) ข้นั ตอนการโปรแกรมการฝกทักษะทางจิตวิทยาการกฬี า 5) ความเขา ใจผดิ เกยี่ วกับทักษะทางจิตวิทยาการกีฬา 8) หนา ท่ี บทบาทและคุณสมบตั ขิ องนกั จติ วทิ ยาการกีฬา 9) คณุ ลักษณะนกั จิตวิทยาการกีฬาในบทบาทผูใหค ําปรึกษา 10) ผูทนี่ ําทักษะทางจติ วทิ ยาการกีฬาไปใช 11) ชวงเวลาในการประยกุ ตใชทกั ษะทางจติ วิทยาการกีฬา

Faculty of Sports Science, KU องคป ระกอบการแสดงความสามารถสงู สุด (Peak Performance)

Faculty of Sports Science, KU Peak performance (Terry, 2000) 1.มคี วามสามารถในการควบคุมตนเองจากส่ิงกระตนุ มพี ลัง แตผอ นคลาย ปราศจากความกลวั 2.มีความเชื่อมน่ั ในตนเองสงู 3.มคี วามต้ังใจตอ การเลนกฬี า 4.สามารถควบคมุ ตนเองได แตไ มก ดดันตนเอง 5.มที ัศนคติในทางบวกตอการเปนนกั กฬี าอาชีพ 6.มคี วามตงั้ ใจจรงิ และมุงม่นั

Faculty of Sports Science, KU สภาวะไหลลน่ื (Flow state)  เปนความรูส ึกของความตงั้ ใจ มงุ มั่นระดบั สูง ควบคมุ ตนเอง และสถานการณไ ดด ี และไมรบั รูการเปลยี่ นแปลงของมิตเิ วลา การแสดงความสามารถภายใตส ภาวะความลน่ื ไหลน้จี ะเกิด ความรสู ึกวา รางกายและจิตใจ มีความสอดคลอ ง ประสานงานกันเปนอยา งดี

Faculty of Sports Science, KU ความหมายของเทคนิคและทกั ษะทางจิตวทิ ยาการกีฬา  เทคนิคทางจิตวิทยา หมายถึง การนาํ วิธีการท่ีจะคงไวซึง่ ความสามารถ ในการเลน กีฬามาใชก บั นกั กฬี าเพ่ือใหแ สดงความสามารถของตนเองได อยางเตม็ ศกั ยภาพ (สุพชั รนิ ทร, 2553)  ทกั ษะทางจิตวทิ ยา (Psychological skill training: PST) คอื ระบบ และการฝก หดั อยา งตอ เนือ่ งทางจติ ใจหรอื ทกั ษะทางจติ วทิ ยา

Faculty of Sports Science, KU วตั ถุประสงคของการฝก ทักษะทางจติ ใจ  In Zone  เลนไดเ ตม็ ศกั ยภาพหรอื เลน ไดเทา ท่ซี อม  มคี วามพงึ พอใจในการเปนนกั กีฬา

Faculty of Sports Science, KU ความสําคัญของทักษะทางจติ วิทยา • “หมูสนามจริง สิงหส นามซอม” หมายถึงนกั กฬี าไมเลนไดด ีเทา ตอนทซ่ี อม นอกจากน้ี อาการท่ีมกั จะเกดิ กับนกั กีฬา ดงั ตอ ไปนี้ • เมื่อการแขงขนั คุณรวู าคุณทาํ ไดไ มด ี คุณควรเปนผูช นะมากกวา • คณุ เลนผิดผลาดไปหมดเมือ่ ถึงเวลาวกิ ฤต • คุณขาดความเชอื่ มั่นในตนเอง • คุณรูสึกไมมีแรงจงู ใจหรือความอยากในการฝกซอม • คิดมากระหวางการแขง ขนั • คุณโกรธมากและคับขอ งใจกบั การแสดงความสามารถและทาํ ใหคุณรูสึกไมด กี ับตนเอง

Faculty of Sports Science, KU ประเภทของเทคนคิ ทางจิตวทิ ยา เทคนิคการควบคมุ ความคดิ (Cognitive Techniques) หมายถึง เปน วธิ ีการจัดปรบั กระบวนการความคิด ซึ่งมีผลตออารมณ ความรูสกึ และ แรงจงู ใจในการกระทํา เทคนคิ การควบคุมความตน่ื ตวั (Arosual Control) เปนการสรา งสมดุลทาง สรรี วิทยา (Physiological Self-Regulation) เมื่อมีแรงกระตนุ สงู จนเกดิ เปน ความกดดนั และความวิตกกงั วล จะมกี ารตอบสนองจากสรีระ เชน หัว ใจเตนเรว็ กลามเนอื้ ตึงเครยี ดเกรง็ จนสง ผลใหสมาธิและความต้งั ใจเสียไป

Faculty of Sports Science, KU ประเภทของเทคนคิ ทางจติ วิทยา ทกั ษะสาํ หรับควบคมุ ความคดิ ทกั ษะสาํ หรบั ควบคมุ ความตืน่ ตวั  การตง้ั เปา หมาย ◻ การผอนคลายกลามเนอ้ื  การจินตภาพ ◻ การหายใจอยางสมบูรณแ บบ  การจัดลาํ ดับความคดิ ◻ การทําสมาธ*ิ  การพดู กบั ตนเอง ◻ การสะกดจิตตนเอง  การตัดความคดิ และการหยุดคิด ◻ การผอ นคลายแบบจติ สั่งกาย  การรวบรวมสมาธิ ◻ Biofeedback  ฯลฯ ◻ ฯลฯ

Faculty of Sports Science, KU ความเขา ใจผดิ เกยี่ วกบั ทกั ษะทางจติ วทิ ยาการกีฬา  ทกั ษะทางจติ วทิ ยาสาํ หรบั นกั กีฬาที่มปี ญ หาเทา นน้ั  ทักษะทางจิตวิทยาสาํ หรับนักกีฬาระดบั สูงเทา นน้ั  ทักษะทางจิตวิทยาสามารถแกป ญ หาไดอยางทนั ที  ทักษะจิตวทิ ยาไมม ปี ระโยชน

Faculty of Sports Science, KU ความเขา ใจทีถ่ กู ตองเก่ยี วกับ PST  เปนทักษะตองฝกซอม  นกั กีฬาตองสมคั รใจ รับรู เรียนรดู ว ยตนเอง  เปน ขบวนการตลอดชีวิตของนกั กฬี า  ทุกคนเก่ยี วขอ ง  นักกีฬาทกุ ระดบั ตองฝก  ไมม ีสูตรสําเรจ็

Faculty of Sports Science, KU ท่มี าขององคความรขู องทกั ษะทางจติ วิทยาการกีฬา  การศึกษาวจิ ยั ทีท่ าํ การศกึ ษาในนักกีฬาระดับสูง (สมาธ,ิ มุงท่งี าน, กังวลตา่ํ , คิดในเชงิ บวก, จิตภาพเชงิ บวก ตดั สนิ ใจมีประสทิ ธิภาพและมุงมัน่ มากกวา )  การประสบการณข องผฝู ก สอนและนักกฬี า  การควบคุมแรงกระตุน  การจินตภาพ (การเตรยี มจติ ใจ)  การสรา งความเช่ือมน่ั ในตนเอง  การเพิ่มแรงจูงใจและความมงุ มั่น (การต้ังเปาหมาย)  ทักษะการควบคุมความสนใจและความตง้ั ใจ (การพดู กบั ตนเอง, แผนการ ทางจติ ใจ)

Faculty of Sports Science, KU ข้นั ตอนของโปรแกรมการฝกทักษะทางจิตวทิ ยาการกีฬา  ขั้นที่ 1 ขนั้ การศกึ ษา (Educational Phase)  ความสําคัญของ PST, ประโยชนข องการฝก PST  องคประกอบหรือปจ จยั ทส่ี งผลตอการฝก  ขั้นท่ี 2 ขัน้ การไดมา (Acquisition Phases)  เรยี นรูทักษะและเทคนคิ ตาง ๆ จนไดเทคนคิ เปนของตนเอง

Faculty of Sports Science, KU ข้นั ตอนของโปรแกรมการฝกทกั ษะทางจิตวทิ ยาการกฬี า ขน้ั ที่ 3 ขัน้ การฝก ฝน (Practice Phases)  ฝกจนสามารถแสดงทกั ษะไดอยางอตั โนมัติ  สามารถนาํ ทักษะไปใชอ ยา งเปน ระบบ  กระตุนใหน าํ ทกั ษะนั้นๆ ไปใชใ นสถานการณจ ริง

Faculty of Sports Science, KU คณุ ลกั ษณะนักจติ วิทยาการกฬี า  มคี วามสอดคลองในตนเอง  สง ผลตอสมั พนั ทภาพกับนกั กฬี า, สามารถเชื่อมโยงกับนกั กฬี าได  การยอมรบั อยา งไมม เี งือ่ นไข  สงผลตอ การใสใ จและเห็นคุณคา ของนักกีฬา  การเขาใจอยา งรวมรูส กึ  สอื่ ถึงความรูสกึ และเขา ใจนกั กฬี า

Faculty of Sports Science, KU คุณลกั ษณะนกั จติ วิทยาการกฬี าท่มี ปี ระสิทธภิ าพ 1. เขาถงึ ไดง ายและมีความสามารถในการสรา งความสมั พนั ธทดี่ กี บั นกั กฬี า 2. มีความหยดื หยนุ ในเวลาการเขาปรึกษาหรอื ฝกและมคี วามรูเ พยี งพอตอ ความ ตองการของนักกีฬาแตละคน 3. เปนทีช่ ่นื ชมของนกั กฬี าและมีแบบฝกตา ง ๆ ไวใ หน ักกฬี า 4. มกี ารตดิ ตามนักกีฬาตลอดทงั้ ฤดกู าล 5. มคี วามนาเชอ่ื ถอื และเขากบั ทีมไดดี

Faculty of Sports Science, KU คณุ ลกั ษณะนักจติ วิทยาการกีฬาท่ีไมมปี ระสทิ ธิภาพ  ขาดหรอื มีทกั ษะต่ําในการปฏสิ มั พนั ธกบั บุคคลอน่ื  ขาดความไวตอความรูสกึ ของความตอ งการสวนบคุ คลของนกั กฬี า  ขาดองคความรูทางจิตวิทยาทน่ี ะนํามาประยกุ ตใชในสถานการณ ทางการกฬี า  นําเสนอทกั ษะทางจิตวิทยาการกีฬาทีไ่ มเ หมาะสมในการแขง ขัน  ยึดตดิ กบั สิง่ ท่เี ตรียมมาในการใหค ําปรึกษากบั นักกีฬา

Faculty of Sports Science, KU ผทู น่ี ําทักษะทางจิตวิทยาการกฬี าไปใช ◻ นักจิตวิทยาการกฬี า ◻ ผูฝกสอน *** ตอ งเขา ใจบทบาทตวั เอง

Faculty of Sports Science, KU ชว งเวลาในการประยุกตใช PST ◻ ชวงพักการเขง ขัน หรอื ชว งเร่มิ ตนฤดูกาล ◻ ระยะเวลาในการฝก 10-15 นาที ตอคร้งั (กอ นหรือหลังฝก) ◻ 3-5 วนั ตอ สัปดาห ◻ 3-6 เดือน สําหรบั การฝก ท่มี ีประสทิ ธิภาพ ◻ ควรฝกควบคกู ับการฝกทักษะและสมรรถภาพทางกาย ◻ มกี ารกระตุน ใหฝก นําไปใชและจาํ ลองสถานการณ ◻ ใชว ิธกี ารฝกที่หลากหลาย เชน ฝกรวม กลุม ยอย ตัวตอ ตวั การบา น

Faculty of Sports Science, KU ทกั ษะทางจิตใจสามารถเรียนรไู้ ด้แต่ต้องมีการ ฝึ กหดั เป็นระยะเวลาหนึ่ง และต้องนําไปเป็นส่วน หน่ึงของโปรแกรมการฝึ กซ้อมปกติ

Faculty of Sports Science, KU งานวิจยั ท่ีเกีย่ วของ ภานุวัฒน (2553, บทคัดยอ) ไดทาํ การศึกษาเทคนิคทางจิตวทิ ยาการกฬี าท่ีนักกีฬาเซปก ตะกรอใช ระหวา งฝกซอมและแขง ขัน กลุมตวั อยางคือนกั เซปก ตะกรอ ไทย ผลการวิจัยพบวา เทคนคิ ทางจติ วทิ ยาการกีฬาทน่ี กั กีฬาเซปกตะกรอใชในระดบั มากคอื การพดู กบั ตนเอง การทําสมาธิ และการหายใจ เทคนิคที่ใชในระดบั ปานกลางไดแก การฝก จินตภาพ การกาํ หนดเปา หมายและการผอ นคลายกลามเนอ้ื เทคนิคที่ไมไดใช คอื การสะกดจิตและไบโอฟด แบค ปญหาทเ่ี กย่ี วขอ งกบั การเลอื กเทคนคิ ทางจิตวิทยาการกีฬาคือ การขาดความเช่ียวชาญในการ ใช เทคนคิ ทางจติ วทิ ยาการกฬี าและการขาดนกั จิตวทิ ยาการกีฬาที่ทางานรวมกบั ทมี เซปกตะกรอ

Faculty of Sports Science, KU คาํ ถามทายบท 1.ทกั ษะทางจิตวทิ ยาการกีฬามีความสาํ คญั อยางไรตอ การแสดงความสามารถ 2.จงบอกข้ันตอนการฝกทักษะทางจิตวิทยาการกฬี า 3.จงยกตัวอยางสถานการณทางการกฬี า (ทีเ่ กดิ ข้นึ จรงิ อาจเกิดกบั ตนเองหรอื สอบถามจากนกั กฬี าก็ได) ทมี่ คี วามตอ งการใชทกั ษะทางจติ วิทยาการกฬี า 3 สถานการณ

Faculty of Sports Science, KU “Winners are ordinary people with the EXTRAORDINARY ENTHUSIASM & SPIRIT to win!\"