โภชนาการสำหรับเด็กปฐมวัย

หนงั สอื อิเล็กทรอนกิ ส์ เรอื ง โภชนาการสาํ หรบั เด็กปฐมวยั

คํานาํ หนงั สอื อิเล็กทรอนกิ สเ์ รอื งโภชนาการ สาํ หรบั เดก็ ปฐมวยั จดั ทําโดยวตั ถปุ ระสงค์ เพอื ศึกษาโภชนาการสาํ หรบั เดก็ ปฐมวยั ในวยั ต่างๆตังแต่แรกเกิดจนถึง6ป โดยหนงั สอื เล่มนมี เี นอื หาสาระเกียวกับ โภชนาการสาํ หรบั เดก็ ปฐมวยั ในวยั ต่างๆ อาหาร 5 หมูแ่ ละวติ ามนิ ทีควรไดร้ บั ผจู้ ดั ทําหวงั วา่ หนงั สอื อิเล็กทรอนกิ สเ์ ล่มนี จะเปนประโยชนต์ ่อผปู้ กครอง คณุ ครู บุคคลากรทัวไปในเรอื งโภชนาการเพอื สง่ เสรมิ โภชนาการทีถกู ต้องสาํ หรบั เดก็

สารบญั เรอื ง หนา้ โภชนาการสาํ หรบั เดก็ ปฐมวยั ในวยั ต่างๆ 1 หลักการจดั อาหารสาํ หรบั เดก็ ปฐมวยั 2-3 อาหาร 5 หมู่ 4-6 วติ ามนิ ทีเดก็ ควรไดร้ บั 7-8 การสง่ เสรมิ โภชนาการเดก็ ปฐมวยั 9 พอ่ แมม่ สี ว่ นชว่ ยใหเ้ ดก็ รบั ประทานอาหาร 10

โภชนาการสาํ หรบั เด็กปฐมวยั ชว่ งระยะเวลาทีสาํ คัญทีสุดสาํ หรบั การเรียนรูข้ องมนุษย์คือ แรกเกิด ถึง 7 ป สมองพัฒนาไปถึง 80% ของผู้ใหญ่ เด็กจึงควรได้รบั การดูแลด้านโภชนาการและสุขลักษณะ เพือให้สามารถพัฒนาศักยภาพสมองของเขาได้เต็มความสามารถ โภชนาการสาํ หรบั เด็กแรกเกิด – 6 เดือน นมแม่ เปนอาหารทีดีทีสุด สาํ หรบั ทารกทุกคน เนืองจากมที ังสารอาหารและภูมติ ้านทานโรค โภชนาการสาํ หรบั เด็ก 6 เดือน - 1 ป นาํ นมแมเ่ รมิ ลดลง จึงควรเรมิ อาหารเสรมิ กึงเหลวบดละเอียด 2-3 ชอ้ นโต๊ะ ให้เรมิ 1 มอื 10-12 เดือน ให้อาหารเสรมิ 3 มอื ควรให้โอกาสทารกได้หยิบจับอาหารกินเอง โภชนาการสาํ หรบั เด็ก 1-5 ป เด็กต้องการอาหารทีมปี ระโยชน์มสี ารอาหารครบ เพือการเจรญิ เติบโตเต็มทีของรา่ งกาย เสรมิ สรา้ งกล้ามเนือ

หลักการจดั อาหารสาํ หรบั เด็กปฐมวยั ควรจัดอาหารให้ครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนทีเหมาะสมและมกี ารเตรียม ทีสะอาดปลอดภัย ควรให้รา่ งกายได้รบั ไขมนั ทีพอเหมาะ ในเด็กอายุ 1-3 ป ควรได้รบั นาํ มนั พืชและไขมนั จากสัตวแ์ ละนม ควรให้เด็กรบั ประทานนาํ ตาลแต่พอควรการรบั ประทานนาํ ตาลทราย ทีใส่ในอาหาร ขนมและเครอื งดืมมากเกินไปจะทําให้เกิดโทษ ควรให้เด็กรบั ประทานอาหารประเภทผักและผลไม้ อาหารทีให้ใยอาหารจะชว่ ยเพิมปรมิ าณอุจจาระ

หลักการจดั อาหารสาํ หรบั เด็กปฐมวยั ควรให้เด็กรบั ประทานอาหารรสธรรมชาติ งดเวน้ อาหารรสจัด ทุกชนิด ควรลดการใชเ้ กลือและอาหารทีมโี ซเดียมสูง ควรให้เด็กรบั ประทานอาหารทีมสี ่วนปองกันโรคมะเรง็ ได้แก่การเพิมผักและผลไม้ ละเวน้ อาหารทีไหมเ้ กรียม ควรให้เด็กรบั ประทานอาหารในปรมิ าณเหมาะสม และสะดวกแก่การรบั ประทาน

อาหาร 5 หมู่ ทีเด็กควรได้รบั หมู่ 1 สารอาหารประเภทโปรตีน : เนือสัตว์ นม ไข่ เมล็ดถัวหรอื ธญั พืช ชว่ ยซอ่ มแซมส่วนทีสึกหรอ ให้พลังงานและชว่ ยควบคุมการทํางาน อวยั วะต่างๆ ภายในรา่ งกาย หมู่ 2 สารอาหารประเภทคารโ์ บไฮเดรต : ข้าว แปง นาํ ตาล เปนสารอาหารทีให้พลังงานแก่รา่ งกาย หมู่ 3 สารอาหารประเภทเกลือแร่ : พืช ผัก ชว่ ยให้รา่ งกายแข็งแรงและต้านทานโรค ชว่ ยในเรอื งการขับถ่าย

อาหาร 5 หมู่ ทีเด็กควรได้รบั หมู่ 4 สารอาหารประเภทวติ ามนิ : ผลไมต้ ่างๆ ชว่ ยบาํ รุงสุขภาพของ ผิวหนังให้สดใส รวมถึงชว่ ยให้การย่อยและการขับถ่ายปกติ หมู่ 5 สารอาหารประเภทไขมนั : ไขมนั จากพืชและสัตว์ เปนสารอาหารทีสาํ คัญ เพราะนอกจากจะให้พลังงานแล้ว ยังให้ความอบอุ่นแก่รา่ งกาย



สารอาหารวติ ามนิ และเกลือแร่ ทีจาํ เปนสาํ หรบั เด็ก กรดโอเมก้า 3 หรอื DHA : ปลาทะเลนาํ ลึก เชน่ ปลาแซลมอน ปลาทู และอาหารอืนๆ เชน่ นม ไข่ และ เนือสัตวเ์ นือแดง DHA เปนส่วนสาํ คัญ ของสมองและจอประสาทตา ทีชว่ ยให้สมองและสายตาให้พัฒนา เชอื มโยงกันได้ดี โฟเลตและวติ ามนิ บี 12 : พบได้ในตับ เนือสัตว์ ไข่แดง กะป เต้าเจียว และอืนๆ ส่งเสรมิ การทํางานของระบบประสาท หากขาดวติ ามนิ บี 12 อาจทําให้เด็กมคี วามจาํ สัน แขนขาอ่อนแรง และมอี ารมณ์แปรปรวน โคลีน : จากไข่แดง ตับ เนือไก่ หอย นม ผักใบเขียว พืชหัว และผลไม้ ทําหน้าทีเปนสารสือข่าวและเพิมพลังสมอง ธาตเุ หล็ก : อาหารพวก เนือสัตว์ เครอื งในสัตว์ ไข่แดง เพือสรา้ งฮีโมโกลบินซงึ เปนสารทีให้สีของเมด็ เลือดแดง จะเปนตัวส่งออกซเิ จนในเลือดจากปอดไปยังอวยั วะต่างๆของรา่ งกาย ไอโอดีน : พบได้ในอาหารทะเล เกลืออนามยั สารประกอบทีสาํ คัญของไทรอยด์ฮอรโ์ มน ชว่ ยในด้านการเจรญิ เติบโต และพัฒนาการของสมอง

สารอาหารวติ ามนิ และเกลือแร่ ทีจาํ เปนสาํ หรบั เด็ก บี : จากข้าวซอ้ มมอื ถัว มนั ฝรงั เปดและไก่ ชว่ ยเผาผลาญอาหาร บาํ รุงสายตา และบาํ รุงเลือดวติ ามนิ ซี : พบใน ฝรงั ส้มเขียวหวาน มะเขือเทศ ชว่ ยบาํ รุงผิวพรรณ เลือด และกระดูกวติ ามนิ ดี : มอี ยู่ในแสงแดดอ่อนๆ ชว่ ยบาํ รุงกระดูกและฟนแข็งแรงวติ ามนิ อี : มใี นถัวและผักใบเขียว ชว่ ยให้เลือดรบั ออกซเิ จน และนาํ ไปหล่อเลียงรา่ งกายได้ดีวติ ามนิ เค : พบในถัวเหลือง ผักใบเขียว ชว่ ยทําให้เลือดหยุดไหล หากเกิดบาดแผล

การสง่ เสรมิ ภาวะโภชนาการเด็กปฐมวยั การสรา้ งนิสัยการรบั ประทานอาหารทีดีแก่เด็กก่อนวยั เรียนเด็กมกี าร เจรญิ เติบโตของรา่ งกาย และมกี ารเล่นออกกําลังกาย ทําให้สูญเสีย พลังงานไป จึงต้องจัดอาหารให้เพียงพอ และให้เพิมเมอื เด็กต้องการ ไมค่ วรบังคับหรอื ฝนใจเด็ก ควรหาวธิ ปี รุง อาหารตามทีเด็กชอบ การสรา้ งนิสัยการรบั ประทานอาหารทีดีแก่เด็ก รบั ประทานอาหารหลักวนั ละ 3 มอื ให้มอี าหารวา่ งระหวา่ งมอื เชา้ และบ่าย ปรุงอาหารด้วยเนือสัตวต์ ่างๆ ผักและผลไมส้ ดควรมที ุกวนั

พอ่ แมม่ สี ว่ นชว่ ยให้ เด็กรบั ประทานอาหารได้ง่ายขนึ โดย ให้เด็กได้รบั ประทานอาหารครบทัง 3 มอื จัดอาหารให้น่ารบั ประทาน สีสันดึงดูด ชมเชยเมอื เด็กรบั ประทานอาหารหมด พ่อแมค่ วรเปนแบบอย่างทีดีในการรบั ประทานอาหาร ไมเ่ ลือกอาหาร และสนุกกับการรบั ประทานอาหาร สรา้ งบรรยากาศทีดีในการรบั ประทานอาหารรว่ มกัน

อ้างอิง สาํ นักงานกองทุนสนับสนุนการสรา้ งเสรมิ สุขภาพ .โภชนาการสาํ หรบั เด็กปฐมวยั .ออนไลน์. http://gg.gg/mbef2 สืบค้นเมือวนั ที 25 กันยายน พ ศ. .2563 เวลา 10.31 น.