ความตายใช่น่ากลัวอย่างที่คิด

๕๑ เพราะเหตุนั้น ขา พเจาจึงมคี วามคิดวา จะประพฤติธรรม ทัง้ คนหนมุ ท้ังคนแก ทัง้ หญงิ ทง้ั ชาย ทง้ั บัณเฑาะก ยอมมกี าย แตกทาํ ลายไป เหมือนผลไมหลน จากตน เพราะเหตุนัน้ ขา พเจา จึงมี ความคิดวา จะประพฤติธรรม ดวงจันทรซง่ึ เปนราชาแหงดวงดาวเปนฉนั ใด วัยนี้หาเปน ฉันนน้ั ไม เพราะสว นใดลว งไปแลว สว นนัน้ เปน อนั ลว งไปแลว ในบดั น้ี อน่ึง คนแกเ ฒา ชราแลว หามคี วามยนิ ดไี ม ความสุขจะมีแตทีไ่ หน เพราะ เหตุน้นั ขา พเจา จงึ มีความคิดวา จะประพฤติธรรม ยักษ ปศาจ หรอื แมเปรตทง้ั หลายเหลา นั้น โกรธขึน้ มาแลว ยอ มเขาสิงมนษุ ยท ้งั หลายได แตไมอาจเขา สิงพญามจั จุราชได เพราะ เหตุนน้ั ขาพเจาจงึ มคี วามคิดวา จะประพฤติธรรม ยักษ ปศาจ หรอื แมเปรตทัง้ หลายเหลา น้ัน โกรธข้นึ มาแลว มนุษยท้งั หลายยอมทาํ ใหอ ดโทษไดดวยพลกี รรม แตจ ะทําพญามจั จุราช ใหอดโทษดวยพลกี รรมหาไดไ ม เพราะเหตุนั้น ขาพเจา จงึ มีความคดิ วา จะประพฤติธรรม พระราชาท้ังหลายทรงทราบความผิดอยางชดั แจง แลว จึงทรงลง อาชญาผูมีความผดิ ผปู ระทุษรา ยและเบยี ดเบียนประชาชน แตไ มท รง สามารถลงอาชญาพญามจั จรุ าชได เพราะเหตนุ ้ัน ขา พเจาจึงมีความ คิดวา จะประพฤติธรรม ชนทง้ั หลาย ผกู ระทําความผดิ ผูประทษุ รายและผูเบียดเบียน เหลา นัน้ ยอมไดเพื่อจะทูลเกลาถวายฎกี า ขอพระราชทานอภัยโทษ แตจะทาํ พญามัจจุราชใหอภัยโทษหาไดไม เพราะเหตนุ ้ัน ขา พเจาจงึ มี ความคิดวา จะประพฤติธรรม ความเพงเล็ง ดว ยความหวงั ดวี า ผูนเ้ี ปน กษตั ริย เปน พราหมณ ผูน้เี ปน คนมงั่ ค่ัง เปน คนมพี ลัง หรอื เปน คนมีเดช ไมไดม แี กพ ญา มัจจุราชเลย เพราะเหตุนน้ั ขา พเจาจึงมีความคดิ วา จะประพฤตธิ รรม สงิ หโต เสอื โครงและแมเสอื เหลอื งท้ังหลาย ยอ มขม ข่กี ัดกินสัตว ท่ีด้นิ รนไปมาได แตไ มอ าจจะกัดกนิ พญามัจจุราชไดเ ลย เพราะเหตุนัน้ ขา พเจาจึงมคี วามคิดวา จะประพฤติธรรม นกั มายากลทัง้ หลาย เม่อื แสดงมายากลทา มกลางสนาม ยอ ม ลวงตาประชาชนใหห ลงใหลไดเ พียงน้นั แตไ มอ าจลวงตาพญามัจจุราช

๕๒ ไดเ ลย เพราะเหตุน้นั ขาพเจาจงึ มคี วามคิดวา จะประพฤตธิ รรม อสรพิษทั้งหลาย ตัวทม่ี ีพษิ รา ยกาจ โกรธขึน้ มาแลว ยอมขบกัด มนุษยท ั้งหลายใหตายได แตไมอ าจขบกัดพญามัจจรุ าชไดเลย เพราะ เหตุนนั้ ขาพเจา จึงมคี วามคิดวา จะประพฤติธรรม อสรพษิ ทั้งหลายโกรธขนึ้ มาแลว ยอ มขบกัดผูใด หมอเยียวยายัง ถอนพิษในรางกายของผนู ัน้ ได แตถอนพษิ อันรายกาจของพญามัจจุราช หาไดไม เพราะเหตุนน้ั ขาพเจาจึงมคี วามคดิ วา จะประพฤติธรรม นายแพทยธรรมมนตรี ๑ นายแพทยเวตดรุณ ๑ นายแพทยโภชะ ๑ กาํ จัดพษิ พญานาคทงั้ หลายได แตน ายแพทยเหลาน้ันไดย ินวา ไดต าย ไปแลว เชนกนั เพราะเหตนุ ้ัน ขา พเจาจงึ มคี วามคิดวา จะประพฤติธรรม วิทยาธรท้ังหลาย เมือ่ รา ยเวทช่อื โมฆรมนต ยอมหายตัวไปได ดว ยโอสถท้ังหลาย แตจะรา ยเวทยไมใหพญามจั จรุ าชเห็น หาไดไ ม เพราะเหตุนนั้ ขา พเจา จงึ มคี วามคดิ วา จะประพฤติธรรม เตมยิ ชาดก (ขุ. ชา. มหา./๑) คนหนุม ควรประพฤติพรหมจรรย ผปู ระพฤตพิ รหมจรรยค วรจะ เปน คนหนุม เพราะวาการบวชของคนหนุม ทา นผูแสวงหาคุณธรรม มพี ระพุทธเจาเปน ตน สรรเสริญ อาตมภาพเหน็ เดก็ ชายของทานทั้งหลาย ผเู รียกมารดาบดิ า ซึ่ง เปน บตุ รท่ีรัก อนั ไดมาดว ยยากย่งิ นัก ยังไมท ันถึงแก กต็ ายเสียแลว อาตมภาพเห็นเด็กหญงิ ของทา นท้งั หลาย ซึ่งสวยสดงดงาม นา ดนู าชม มอี ันสนิ้ ไปแหงชวี ติ เหมอื นหนอ ไมไผท ถ่ี กู ถอน ฉะนน้ั จริงอยู จะเปนชายหรอื หญงิ กต็ าม แมจะยังหนมุ สาวกต็ ายได เพราะเหตนุ น้ั ใครเลา จะพงึ วางใจในชีวิตน้ันวา เรายงั เปนหนุมสาว อายขุ องคนเปน ของนอ ยนัก เพราะวนั คืนลว งไป ๆ เปรยี บเหมอื นอายุ ของฝูงปลาในน้ํานอย ความเปน หนุมสาวในวัยน้นั จกั ทาํ อะไรได สัตวโลกถกู ครอบงําและถูกหอมลอ มอยูเปนนติ ย เมือ่ ดายท่ีเขากําลงั ทอ ชา งหูกทอไปไดเทาใด สวนทีจ่ ะตองทอ กย็ ังเหลืออยนู อ ยเทานน้ั แมฉนั ใด ชีวติ ของสัตวท ง้ั หลาย ก็ฉันน้ัน แมนํา้ ทเี่ ต็มฝง ยอมไมไหลไปสูทส่ี ูง ฉันใด อายุของมนษุ ยท้งั หลายยอม ไมก ลับมาสูความเปนเด็กอกี ฉันน้นั แมนา้ํ ทเี่ ต็มฝง ยอมพัดพาเอา

๕๓ ตน ไมท เ่ี กดิ อยรู มิ ฝงใหห กั โคนไป ฉนั ใด สัตวทัง้ ปวงยอมถูกชราและ มรณะพัดพาไป ฉันน้ัน มหาบพิตรจะใหอาตมภาพเสอื่ มไปเพราะทรพั ยทาํ ไม บคุ คลจัก ตายเพราะภรรยาทาํ ไม ประโยชนอะไรดวยความเปน หนุมสาวซ่งึ ตองแก ทาํ ไมจะตอ งใหช ราครอบงาํ ในโลกสนั นวิ าส อันมชี ราและมรณะเปน ธรรมดาน้นั จกั เพลดิ เพลินไปทําไม จะเลนหัวไปทาํ ไม จะยนิ ดไี ปทาํ ไม จะมีประโยชนอ ะไรดวยการแสวงหาทรพั ย จะมีประโยชนอ ะไรดวยลูก และเมียแกอาตมภาพ ผลไมท่สี กุ แลว ยอ มมีภัยจากการหลน เปนนติ ยฉ นั ใด สตั วทง้ั หลาย ที่เกิดแลวยอ มมภี ัยจากความตายเปน นิตยฉ นั น้ัน คนเปนอันมากไดพ บ กนั ในเวลาเชา พอเวลาเยน็ ก็ไมเห็นกัน คนเปนอนั มากไดพบกันใน เวลาเย็น พอถงึ เวลาเชาก็ไมไ ดเ ห็นกนั ควรรบี ทาํ ความเพียรเสียแตใ น วันนที้ ีเดียว ใครเลา จะพึงรูความตายวา จะมใี นวนั พรุงน้ี เพราะความ ผัดเพ้ียนกับมจั จรุ าช ผมู ีเสนาใหญน้นั ไมมเี ลย … นานาทัศนะเกี่ยวกบั ความตาย H ความตายไมนา กลวั ความกลวั ตายตา งหากท่ีนา กลวั I H ความตายเปน ทั้งมิตรและศตั รู แลว แตทศั นะของคุณ I H คลโี อพตั ราเมื่อตายแลว ก็ไมไดตา งจากหญงิ สาวทวั่ ไป I H ความตายเปน ทุกขแคขณะเดียว แตการดาํ รงอยูเปนทุกขทั้งชวี ิต I H ไมทอนหน่งึ และไมอ กี ทอนหนงึ่ อาจประสบพบกันในมหาสมทุ ร แลวพรากจากกนั ฉนั ใด การพบปะกันแหงผูมาเกดิ ก็ ฉนั น้ัน I Hกายนีร้ อ ยหรอลงไปทุกขณะเหมอื นหมอ ดินดิบลอยอยูในนาํ้ ละลายไปทุกขณะI H นรชนกระทําพวกพองใหเปน ท่ีรกั ไวใ นมนสั มากเพยี งใด ก็เทากบั ปลกู หนามคอื ความโศกไวใ นหทัยมากเพียงนน้ั I Hการอยูรว มกันจนถงึ ทส่ี ดุ น้ี แมแตร า งกายของตนเองสว นหนง่ึ ก็ยังไมมใี ครไดเลย นบั ประสาอะไรกับส่ิงอ่ืนซึง่ อยนู อกกาย I H เม่อื มาระลกึ แลวระลกึ เลาถงึ มฤตยผู ูมีอาชญาราย ความพยายามท้ังสิน้ ของชน แมเ ปน ปราชญกห็ ยอนลง เปรยี บเหมือนเชอื กหนงั ถูกนาํ้ ฝนรด ฉะนน้ั I จบบรบิ ูรณ KKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKK