["M\u1ea5t Giao Ch\u00e2u, vua nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng sai T\u1ea3 v\u1ec7 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Lan Kh\u00e2m mang qu\u00e2n sang \u0111\u00e1nh. Nh\u01b0ng Lan Kh\u00e2m \u0111i t\u1edbi n\u00fai Ng\u0169 L\u0129nh th\u00ec b\u1ecb b\u1ec7nh m\u00e0 ch\u1ebft, qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng quay tr\u1edf v\u1ec1. 150","Th\u00e1ng 5 n\u0103m 545, vua L\u01b0\u01a1ng phong D\u01b0\u01a1ng Phi\u00eau l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed Giao Ch\u00e2u, Ti\u00eau B\u1ed9t l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u(?), Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean(*) l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3 d\u1eabn qu\u00e2n \u0111i chi\u1ebfm n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n. * Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean sau n\u00e0y c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh vua Cao T\u1ed5 c\u1ee7a nh\u00e0 Tr\u1ea7n - Trung Qu\u1ed1c. 151","Ti\u00eau B\u1ed9t s\u1ee3 \u0111i xa, t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1eef ch\u00e2n D\u01b0\u01a1ng Phi\u00eau. Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean n\u00f3i v\u1edbi D\u01b0\u01a1ng Phi\u00eau: - Ti\u00eau th\u1ee9 s\u1eed kh\u00f4ng mu\u1ed1n ng\u00f3 vi\u1ec7c l\u1edbn \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. C\u00f2n nh\u01b0 t\u00fac h\u1ea1 theo l\u1ec7nh vua \u0111i \u0111\u00e1nh k\u1ebb c\u00f3 t\u1ed9i (t\u1ee9c L\u00fd Nam \u0110\u1ebf), h\u00e1 d\u00f9ng d\u1eb1ng kh\u00f4ng ti\u1ebfn? L\u1ec7nh vua ban xu\u1ed1ng, s\u1ed1ng ch\u1ebft kh\u00f4ng bi\u1ebft ra sao. L\u1ea1i c\u00f3 t\u1ed9i \u0111\u1ec3 cho qu\u00e2n gi\u1eb7c l\u1edbn th\u00eam v\u00e0 qu\u00e2n m\u00ecnh n\u1ea3n ch\u00ed \u01b0? 152","Nghe xong, D\u01b0\u01a1ng Phi\u00eau phong cho B\u00e1 Ti\u00ean l\u00e0m ti\u00ean phong, chia qu\u00e2n l\u00e0m hai \u0111\u1ea1o th\u1ee7y, b\u1ed9 c\u00f9ng ti\u1ebfn. Qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u01b0\u1edbp b\u00f3c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5y. 153","L\u00fd Nam \u0110\u1ebf \u0111em ba v\u1ea1n qu\u00e2n ch\u1eb7n gi\u1eb7c \u1edf s\u00f4ng L\u1ee5c \u0110\u1ea7u (H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng) nh\u01b0ng thua tr\u1eadn, ph\u1ea3i r\u00fat v\u1ec1 c\u1eeda s\u00f4ng T\u00f4 L\u1ecbch (H\u00e0 N\u1ed9i). Qu\u00e2n V\u1ea1n Xu\u00e2n co c\u1ee5m, c\u1ed1 th\u1ee7 trong th\u00e0nh. Th\u00e0nh ch\u1ec9 x\u00e2y b\u1eb1ng tre g\u1ed7 n\u00ean d\u1ec5 b\u1ecb gi\u1eb7c \u0111\u00e1nh v\u1ee1. 154","M\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m \u1ea4t S\u1eedu (545), Tr\u00ecnh \u0110\u00f4 v\u00e0 Tam C\u00f4 ch\u1eb7n \u0111\u1ecbch tr\u00ean s\u00f4ng T\u00f4 L\u1ecbch. Qu\u00e2n s\u0129 V\u1ea1n Xu\u00e2n hi sinh nhi\u1ec1u. Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 6 \u00e2m l\u1ecbch, b\u1ecb gi\u1eb7c v\u00e2y kh\u1ed1n m\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n sa v\u00e0o tay ch\u00fang, Tr\u00ecnh \u0110\u00f4 v\u00e0 Tam C\u00f4 nh\u1ea3y xu\u1ed1ng s\u00f4ng t\u1ef1 t\u1eed. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau t\u00f4n hai v\u1ecb t\u01b0\u1edbng l\u00e0m H\u1ed9 Qu\u1ed1c t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n v\u00e0 th\u1edd \u1edf \u0111\u00ecnh Xu\u00e2n \u0110\u1ec1. 155","Tr\u00ean b\u1ed9, l\u00e3o t\u01b0\u1edbng Ph\u1ea1m Tu gi\u1eef th\u00e0nh V\u1ea1n Xu\u00e2n. Th\u00e0nh v\u1ee1, l\u00e3o t\u01b0\u1edbng hy sinh v\u00e0o ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 7 n\u0103m \u1ea4t S\u1eedu (545). Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau th\u1edd l\u00e3o t\u01b0\u1edbng t\u1ea1i \u0111\u1ec1n Thanh Li\u1ec7t, huy\u1ec7n Thanh Tr\u00ec, H\u00e0 N\u1ed9i. 156","T\u1ea3 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c b\u1ea3o v\u1ec7 L\u00fd Nam \u0110\u1ebf ch\u1ea1y ng\u01b0\u1ee3c s\u00f4ng H\u1ed3ng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh Gia Ninh(*). Qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng \u0111u\u1ed5i theo, v\u00e2y th\u00e0nh. \u0110\u1ea7u n\u0103m 546, th\u00e0nh Gia Ninh th\u1ea5t th\u1ee7. * Th\u00e0nh Gia Ninh nay l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 Vi\u1ec7t Tr\u00ec, t\u1ec9nh Ph\u00fa Th\u1ecd. 157","L\u00fd Nam \u0110\u1ebf ch\u1ea1y v\u00e0o mi\u1ec1n r\u1eebng n\u00fai, d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c \u1edf \u0111\u00e2y m\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng. Gi\u1eefa n\u0103m 546, vua \u0111em hai v\u1ea1n qu\u00e2n ra thao luy\u1ec7n \u1edf h\u1ed3 \u0110i\u1ec3n Tri\u1ec7t. 158","H\u1ed3 \u0110i\u1ec3n Tri\u1ec7t c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean N\u00f4m l\u00e0 \u0111\u1ea7m Mi\u00eang, nay thu\u1ed9c x\u00e3 T\u1ee9 Y\u00ean, huy\u1ec7n L\u1eadp Th\u1ea1ch, t\u1ec9nh V\u0129nh Ph\u00fac. \u0110\u1ea7m n\u1eb1m b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng L\u00f4, ba m\u1eb7t t\u00e2y, nam, \u0111\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c d\u00e3y \u0111\u1ed3i cao che ph\u1ee7, m\u1eb7t b\u1eafc c\u00f3 m\u1ed9t con ng\u00f2i ch\u1ea3y ngang qua. \u0110\u00f3 l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c \u0111\u1ea1o \u0111i v\u00e0o h\u1ed3. 159","L\u00fd Nam \u0110\u1ebf cho qu\u00e2n l\u00ean r\u1eebng \u0111\u1ed1n c\u00e2y l\u00e0m thuy\u1ec1n \u0111\u1ed9c m\u1ed9c. S\u1ed1 thuy\u1ec1n \u0111\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, m\u1ed7i khi thao luy\u1ec7n, m\u1eb7t h\u1ed3 ch\u1eadt n\u00edch thuy\u1ec1n b\u00e8. 160","Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean bi\u1ebft tin L\u00fd Nam \u0110\u1ebf c\u00f2n s\u1ed1ng th\u00ec k\u00e9o qu\u00e2n ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng s\u00f4ng L\u00f4 \u0111\u00e1nh v\u00e0o h\u1ed3 \u0110i\u1ec3n Tri\u1ec7t. B\u1ecb qu\u00e2n V\u1ea1n Xu\u00e2n \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n quy\u1ebft li\u1ec7t, Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng tr\u1ea1i tr\u00ean nh\u1eefng c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng tr\u0169ng g\u1ea7n h\u1ed3. 161","Bi\u1ebft qu\u00e2n m\u1ecfi, t\u01b0\u1edbng m\u1ec7t, Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean \u0111\u1ed9ng vi\u00ean: - Qu\u00e2n ta \u0111\u00e3 m\u1ecfi m\u1ec7t, l\u1ea1i v\u00e0o hang h\u00f9m, \u0111\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ch\u1ebft! Qu\u00e2n ch\u00fang l\u00e2u nay ch\u1ec9 to\u00e0n thua, l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi dao \u0111\u1ed9ng, ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac ta ph\u1ea3i c\u1ed1 s\u1ee9c \u0111\u00e1nh! C\u00e1c t\u01b0\u1edbng L\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u n\u00edn l\u1eb7ng. 162","\u0110\u00eam \u1ea5y tr\u1eddi m\u01b0a, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u00e2ng cao v\u00e0 \u0111\u1ed5 v\u00e0o h\u1ed3 \u0110i\u1ec3n Tri\u1ec7t. B\u00e1 Ti\u00ean \u0111em qu\u00e2n ti\u1ebfn theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc. Qu\u00e2n L\u00fd Nam \u0110\u1ebf b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u00fap, l\u1ea1i ph\u1ea3i ch\u1ed1ng c\u1ef1 v\u1edbi c\u01a1n l\u0169 n\u00ean thua to. Nam \u0110\u1ebf d\u1eabn thu\u1ed9c h\u1ea1 v\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ed3i, tho\u00e1t ra ngo\u00e0i. 163","L\u00fd Nam \u0110\u1ebf lui v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng Khu\u1ea5t L\u00e3o(*), giao quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy qu\u00e2n \u0111\u1ed9i cho Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c. T\u1eeb h\u1ed3 \u0110i\u1ec3n Tri\u1ec7t, L\u00fd Thi\u00ean B\u1ea3o ch\u1ea1y v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng D\u00e3 N\u0103ng (v\u00f9ng th\u01b0\u1ee3ng du Thanh H\u00f3a, gi\u00e1p bi\u00ean gi\u1edbi L\u00e0o ng\u00e0y nay), t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 \u0110\u00e0o Lang v\u01b0\u01a1ng. * \u0110\u1ed9ng Khu\u1ea5t L\u00e3o nay l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u1eb1m gi\u1eefa hai x\u00e3 V\u0103n Lang v\u00e0 C\u1ed5 Tuy\u1ebft, huy\u1ec7n Tam N\u00f4ng, t\u1ec9nh Ph\u00fa Th\u1ecd. 164","T\u1eeb khi l\u00ean n\u1eafm quy\u1ec1n ch\u1ec9 huy, Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c d\u1eabn qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean m\u1ea5y l\u1ea7n nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i. Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m \u0110inh M\u00e3o (547), Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c d\u1eabn qu\u00e2n v\u1ec1 \u0111\u1ea7m D\u1ea1 Tr\u1ea1ch. 165","D\u1ea1 Tr\u1ea1ch l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y r\u1eadm r\u1ea1p ven s\u00f4ng H\u1ed3ng. Gi\u1eefa \u0111\u1ea7m l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e3i \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng, quanh b\u00e3i l\u00e0 b\u00f9n l\u1ea7y n\u00ean r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111i l\u1ea1i. Ngh\u0129a qu\u00e2n ph\u1ea3i d\u00f9ng s\u00e0o \u0111\u1ea9y nh\u1eefng con thuy\u1ec1n \u0111\u1ed9c m\u1ed9c l\u01b0\u1edbt \u0111i tr\u00ean c\u1ecf n\u01b0\u1edbc. 166","Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c \u0111em h\u01a1n hai v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111\u00f3ng \u1edf b\u00e3i \u0111\u1ea5t gi\u1eefa \u0111\u1ea7m. Ban ng\u00e0y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng n\u1ea5u n\u01b0\u1edbng, kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c. Ban \u0111\u00eam l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u01b0 ban ng\u00e0y. Qu\u00e2n \u1edf l\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 th\u00ec l\u00e0m vi\u1ec7c h\u1eadu c\u1ea7n, qu\u00e2n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u th\u00ec \u0111i ph\u1ee5c k\u00edch gi\u1ebft gi\u1eb7c, c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y l\u01b0\u01a1ng \u0103n. 167","Qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh D\u1ea1 Tr\u1ea1ch nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 ph\u1ea3i r\u00fat lui. C\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady ba b\u1ed1n n\u0103m li\u1ec1n, hai b\u00ean kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u1eadn l\u1edbn n\u00e0o. 168","Th\u00e1ng 3 n\u0103m M\u1eadu Th\u00ecn (548), L\u00fd Nam \u0110\u1ebf m\u1ea5t \u1edf \u0111\u1ed9ng Khu\u1ea5t L\u00e3o. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u1eafp n\u01a1i l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd \u00f4ng nh\u01b0 th\u1edd m\u1ed9t v\u1ecb vua. C\u00e1c l\u00e0ng \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng \u0110\u00e1y th\u00ec th\u1edd \u00f4ng l\u00e0m Th\u00e0nh ho\u00e0ng. 169","Nghe tin L\u00fd Nam \u0110\u1ebf b\u0103ng h\u00e0, Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c b\u00e8n x\u01b0ng l\u00e0 Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng. Anh h\u00f9ng h\u00e0o ki\u1ec7t kh\u1eafp n\u01a1i k\u00e9o v\u1ec1 \u0111\u1ea7m D\u1ea1 Tr\u1ea1ch gi\u00fap Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 hai anh em Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed1ng v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e1t. 170","Hai anh em h\u1ecd Tr\u01b0\u01a1ng gi\u00fap Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c \u0111\u00e1nh th\u1eafng m\u1ea5y tr\u1eadn. Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean b\u00e8n cho qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p c\u00e1c khu d\u00e2n c\u01b0 quanh v\u00f9ng \u0111\u1ea7m D\u1ea1 Tr\u1ea1ch r\u1ed3i bao v\u00e2y b\u1ed1n ph\u00eda nh\u1eb1m tuy\u1ec7t \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a ngh\u0129a qu\u00e2n. 171","L\u00fac n\u00e0y, \u1edf Trung Qu\u1ed1c, qu\u00e2n c\u1ee7a H\u1ea7u C\u1ea3nh \u0111\u00e1nh ph\u00e1 \u0111\u1ebfn t\u1eadn kinh \u0111\u00f4 nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng. Vua L\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3i tri\u1ec7u B\u00e1 Ti\u00ean v\u1ec1 \u0111\u00e1nh d\u1eb9p. B\u00e1 Ti\u00ean giao binh quy\u1ec1n l\u1ea1i cho thu\u1ed9c t\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng S\u00e0n. 172","N\u0103m 550, nghe tin Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean ph\u1ea3i v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng li\u1ec1n \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh th\u00e0nh Long Bi\u00ean. D\u01b0\u01a1ng S\u00e0n ch\u1ebft tr\u1eadn, Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh Long Bi\u00ean, l\u1eadp l\u1ea1i n\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7. 173","N\u0103m \u1ea4t H\u1ee3i (555), L\u00fd Thi\u00ean B\u1ea3o m\u1ea5t \u1edf \u0111\u1ed9ng D\u00e3 N\u0103ng, t\u1ed9c t\u01b0\u1edbng(*) l\u00e0 L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed l\u00ean thay. V\u00ec L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i c\u1ee7a L\u00fd Nam \u0110\u1ebf n\u00ean c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u00fang nghe theo. N\u0103m \u0110inh S\u1eedu (557), L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 tranh ng\u00f4i. * Vi\u00ean t\u01b0\u1edbng c\u00f9ng h\u1ecd t\u1ed9c v\u1edbi L\u00fd Thi\u00ean B\u1ea3o. 174","Hai b\u00ean \u0111\u00e1nh nhau n\u0103m l\u1ea7n nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u00e2n th\u1eafng b\u1ea1i. Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng ngh\u0129 r\u1eb1ng L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i L\u00fd Nam \u0110\u1ebf n\u00ean kh\u00f4ng n\u1ee1 th\u1eb3ng tay. C\u00f2n L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed \u0111\u00e1nh m\u00e3i kh\u00f4ng th\u1eafng n\u00ean xin gi\u1ea3ng h\u00f2a. Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng ch\u1ea5p thu\u1eadn. 175","Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng chia n\u01b0\u1edbc ra l\u00e0m hai ph\u1ea7n, l\u1ea5y b\u00e3i Qu\u00e2n Th\u1ea7n (nay thu\u1ed9c huy\u1ec7n T\u1eeb Li\u00eam, H\u00e0 N\u1ed9i) l\u00e0m ranh gi\u1edbi. Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng \u1edf ph\u00eda t\u00e2y, \u0111\u00f3ng qu\u00e2n t\u1ea1i th\u00e0nh Long Bi\u00ean. L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u1edf th\u00e0nh \u00d4 Di\u00ean (nay l\u00e0 x\u00e3 H\u1ea1 M\u1ed7, huy\u1ec7n T\u1eeb Li\u00eam, H\u00e0 N\u1ed9i). Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed1ng v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e1t can vua \u0111\u1eebng c\u1eaft \u0111\u1ea5t nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c. 176","Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng c\u00f2n \u0111em con g\u00e1i l\u00e0 C\u1ea3o N\u01b0\u01a1ng g\u1ea3 cho con trai c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed l\u00e0 Nh\u00e3 Lang. Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed1ng v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e1t l\u1ea1i can ng\u0103n nh\u01b0ng vua kh\u00f4ng nghe theo. 177","Ngh\u0129 r\u1eb1ng L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed \u0111\u00e3 y\u00ean ph\u1eadn, Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c t\u1eadp trung x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. C\u00f2n L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed l\u1ea1i ch\u00fa tr\u1ecdng thao luy\u1ec7n qu\u00e2n s\u0129, ch\u1edd c\u01a1 h\u1ed9i t\u1ea5n c\u00f4ng Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c. 178","N\u0103m T\u00e2n M\u00e3o (571), L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh th\u00e0nh Long Bi\u00ean. Long Bi\u00ean th\u1ea5t th\u1ee7, Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng b\u1ecf ch\u1ea1y. \u0110\u1ebfn c\u1eeda bi\u1ec3n \u0110\u1ea1i Nha(*) th\u00ec b\u1ecb qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp, Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng gieo m\u00ecnh xu\u1ed1ng bi\u1ec3n t\u1ef1 v\u1eabn. * Nay thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1eadn l\u00e0ng \u0110\u1ed9c B\u1ed9, huy\u1ec7n Ngh\u0129a H\u01b0ng, t\u1ec9nh Nam \u0110\u1ecbnh. 179","C\u00f2n Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed1ng, Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e1t, sau khi thua tr\u1eadn th\u00ec v\u00e0o trong n\u00fai r\u1ed3i t\u1ef1 v\u1eabn \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi sa v\u00e0o tay L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed. Sau n\u00e0y Ng\u00f4 X\u01b0\u01a1ng V\u0103n phong cho Tr\u01b0\u01a1ng H\u1ed1ng l\u00e0m th\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng s\u00f4ng Nh\u01b0 Nguy\u1ec7t, Tr\u01b0\u01a1ng H\u00e1t l\u00e0m th\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng. 180","\u0110\u00e1nh th\u1eafng Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng, L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed l\u00ean l\u00e0m vua, c\u0169ng x\u01b0ng l\u00e0 L\u00fd Nam \u0110\u1ebf, d\u1eddi \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Phong Ch\u00e2u (x\u00e3 B\u1ea1ch H\u1ea1c, th\u00e0nh ph\u1ed1 Vi\u1ec7t Tr\u00ec, t\u1ec9nh Ph\u00fa Th\u1ecd). Tuy t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 Nam \u0110\u1ebf nh\u01b0ng Ph\u1eadt T\u1eed l\u1ea1i th\u1ea7n ph\u1ee5c nh\u00e0 Tr\u1ea7n \u1edf Trung Qu\u1ed1c. 181","L\u1ea1i n\u00f3i, Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng, l\u1eadp n\u00ean nh\u00e0 Tr\u1ea7n nh\u01b0ng ch\u1ec9 cai qu\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t ph\u00eda nam Trung Qu\u1ed1c. N\u0103m 589, nh\u00e0 T\u00f9y di\u1ec7t nh\u00e0 Tr\u1ea7n. N\u0103m 602, nh\u00e0 T\u00f9y \u0111\u00f2i L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed ph\u1ea3i qua Trung Qu\u1ed1c ch\u1ea7u nh\u01b0ng Ph\u1eadt T\u1eed kh\u00f4ng \u0111i. 182","Nh\u00e0 T\u00f9y sai t\u01b0\u1edbng L\u01b0u Ph\u01b0\u01a1ng mang h\u01a1n m\u01b0\u1eddi v\u1ea1n qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n. L\u01b0u Ph\u01b0\u01a1ng v\u00e2y th\u00e0nh C\u1ed5 Loa r\u1ed3i thuy\u1ebft ph\u1ee5c L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed ra h\u00e0ng. L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed ra h\u00e0ng, L\u01b0u Ph\u01b0\u01a1ng cho gi\u1ea3i v\u1ec1 Trung Qu\u1ed1c. \u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta t\u1eeb \u0111\u00e2y l\u1ea1i r\u01a1i v\u00e0o v\u00f2ng \u0111\u00f4 h\u1ed9 c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc. 183","N\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n t\u1ed3n t\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y s\u00e1u m\u01b0\u01a1i n\u0103m nh\u01b0ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng m\u1ed1c son ch\u00f3i l\u1ecdi trong l\u1ecbch s\u1eed n\u01b0\u1edbc ta. Quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a L\u00fd B\u00ed, t\u00e0i tr\u00ed c\u1ee7a Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t v\u01b0\u01a1ng m\u00e3i l\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng cho h\u1eadu th\u1ebf noi theo. 184","","","Th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 7, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft tr\u1ed3ng l\u00faa hai m\u00f9a \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 g\u1ea1o \u0103n. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u1ed3ng l\u00faa, h\u1ecd c\u00f2n tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u lo\u1ea1i c\u00e2y \u0103n qu\u1ea3 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00e1c. 187","Th\u1eddi gian n\u00e0y, Nho gi\u00e1o do Kh\u1ed5ng T\u1eed s\u00e1ng l\u1eadp \u0111\u00e3 du nh\u1eadp v\u00e0o n\u01b0\u1edbc ta. Nho gi\u00e1o y\u00eau c\u1ea7u con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9, l\u1ec5 ngh\u0129a; x\u00e3 h\u1ed9i ph\u1ea3i c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1, n\u1ec1 n\u1ebfp nh\u01b0ng Nho gi\u00e1o l\u1ea1i h\u1ea1 th\u1ea5p gi\u00e1 tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef. 188","Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t h\u1ecdc Nho gi\u00e1o th\u00f4ng qua ch\u1eef H\u00e1n nh\u01b0ng l\u1ea1i d\u1ef1a v\u00e0o ch\u1eef H\u00e1n m\u00e0 t\u1ea1o ra m\u1ed9t th\u1ee9 ch\u1eef cho ri\u00eang m\u00ecnh. Th\u1ee9 ch\u1eef n\u00e0y d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ti\u1ebfn v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean th\u00f4ng d\u1ee5ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 ti\u1ec1n th\u00e2n c\u1ee7a ch\u1eef N\u00f4m. 189","\u0110\u1ea1o gi\u00e1o do L\u00e3o T\u1eed s\u00e1ng l\u1eadp c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n v\u00e0o \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t. \u0110\u1ea1o gi\u00e1o khuy\u00ean con ng\u01b0\u1eddi n\u00ean s\u1ed1ng \u0111i\u1ec1m t\u0129nh nh\u01b0ng m\u1eb7t tr\u00e1i c\u1ee7a \u0110\u1ea1o gi\u00e1o l\u00e0 m\u00ea t\u00edn d\u1ecb \u0111oan. Khi truy\u1ec1n v\u00e0o \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t, \u0110\u1ea1o gi\u00e1o kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tin theo. 190","Trong khi \u1ea5y, \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t \u0111\u00f3n nh\u1eadn. \u0110\u1ea1o Ph\u1eadt cho r\u1eb1ng \u0111\u1eddi l\u00e0 b\u1ec3 kh\u1ed5, con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c trong ki\u1ebfp lu\u00e2n h\u1ed3i. Mu\u1ed1n tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u1ea3nh \u1ea5y, con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i di\u1ec7t d\u1ee5c, di\u1ec7t l\u00f2ng ham mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1edbi c\u00f5i Ni\u1ebft B\u00e0n. 191","N\u0103m 580, Thi\u1ec1n ph\u00e1i \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta - Thi\u1ec1n ph\u00e1i T\u1ef3 Ni \u0110a L\u01b0u Chi (Vinitaruci) - \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp. T\u1ef3 Ni \u0110a L\u01b0u Chi g\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9, tr\u1ee5 tr\u00ec t\u1ea1i ch\u00f9a Ph\u00e1p V\u00e2n (t\u1ee9c ch\u00f9a D\u00e2u, nay thu\u1ed9c x\u00e3 Thanh Kh\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n Thu\u1eadn Th\u00e0nh, t\u1ec9nh B\u1eafc Ninh). 192","Ph\u1eadt gi\u00e1o ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n. Nhi\u1ec1u ch\u00f9a chi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean, nhi\u1ec1u thi\u1ec1n s\u01b0 \u0111\u1ee9ng ra d\u1ecbch kinh s\u00e1ch, truy\u1ec1n Ph\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 ch\u1eefa b\u1ec7nh cho d\u00e2n ch\u00fang. D\u1ea7n d\u1ea7n, \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt chi\u1ebfm v\u1ecb tr\u00ed cao nh\u1ea5t trong ba t\u00f4n gi\u00e1o. 193","N\u0103m 602, n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n b\u1ecb th\u00f4n t\u00ednh, L\u00fd Ph\u1eadt T\u1eed b\u1ecb nh\u00e0 T\u00f9y b\u1eaft gi\u1ea3i v\u1ec1 Trung Qu\u1ed1c. N\u01b0\u1edbc ta m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa b\u1ecb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc \u0111\u00f4 h\u1ed9. 194","N\u0103m 618, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i nh\u00e0 T\u00f9y. Trong c\u00e1c tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i phong ki\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng cai tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc ta l\u00e2u nh\u1ea5t v\u00e0 kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u1ea5t. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng b\u1eaft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n m\u1ed7i n\u0103m ph\u1ea3i \u0111i phu t\u1eeb hai m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ebfn n\u0103m m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y. Nh\u01b0ng b\u1ecdn quan tham th\u01b0\u1eddng b\u1eaft d\u00e2n \u0111\u00f3ng t\u00f4, \u0111i phu qu\u00e1 h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh. Kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1eady, ch\u00fang c\u00f2n b\u1eaft d\u00e2n ta l\u00ean r\u1eebng, xu\u1ed1ng bi\u1ec3n, t\u00ecm c\u1ee7a ngon v\u1eadt l\u1ea1 c\u1ed1ng n\u1ea1p cho nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1eady, d\u00e2n ta c\u00f2n b\u1ecb \u0111\u00f3ng nhi\u1ec1u lo\u1ea1i thu\u1ebf n\u1eb7ng n\u1ec1. 195","N\u0103m 679, nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t ra An Nam \u0110\u00f4 h\u1ed9 ph\u1ee7, g\u1ed3m m\u01b0\u1eddi hai ch\u00e2u, n\u0103m m\u01b0\u01a1i ch\u00edn huy\u1ec7n. C\u00e1c ch\u00e2u l\u1edbn l\u00e0 Giao, \u00c1i, Hoan, Di\u1ec5n. Giao ch\u00e2u n\u1eb1m \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng B\u1eafc B\u1ed9, c\u00f3 tr\u1ecb s\u1edf l\u00e0 th\u00e0nh T\u1ed1ng B\u00ecnh (H\u00e0 N\u1ed9i ng\u00e0y nay), \u00c1i ch\u00e2u n\u1eb1m \u1edf \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng M\u00e3 (Thanh H\u00f3a) c\u00f2n Di\u1ec5n ch\u00e2u v\u00e0 Hoan ch\u00e2u th\u00ec n\u1eb1m \u1edf \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1ea3 (Ngh\u1ec7 An). An Nam \u0110\u00f4 h\u1ed9 ph\u1ee7 \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 cai tr\u1ecb c\u1ee7a quan An Nam \u0111\u00f4 h\u1ed9. 196","B\u1ea5y gi\u1edd, quan \u0110\u00f4 h\u1ed9 L\u01b0u Di\u00ean H\u1ef1u ra s\u1ee9c v\u01a1 v\u00e9t c\u1ee7a c\u1ea3i khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t n\u1ed5i d\u1eady \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i. L\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a c\u1ee7a L\u00fd T\u1ef1 Ti\u00ean. L\u01b0u Di\u00ean H\u1ef1u \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u00fd T\u1ef1 Ti\u00ean. \u0110inh Ki\u1ebfn thay th\u1ebf L\u00fd T\u1ef1 Ti\u00ean, \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh th\u00e0nh T\u1ed1ng B\u00ecnh, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c L\u01b0u Di\u00ean H\u1ef1u. Nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng ph\u00e1i \u0111\u1ea1i qu\u00e2n \u0111i \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0110inh Ki\u1ebfn thua tr\u1eadn, b\u1ecb gi\u1ebft. 197","L\u00fac \u0111\u00f3, \u1edf Hoan ch\u00e2u c\u00f3 Mai Th\u00fac Loan l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i gi\u1ecfi. Mai Th\u00fac Loan qu\u00ea g\u1ed1c \u1edf l\u00e0ng Mai Ph\u1ee5 (nay l\u00e0 x\u00e3 Mai Ph\u1ee5, huy\u1ec7n L\u1ed9c H\u00e0, t\u1ec9nh H\u00e0 T\u0129nh). Mai Ph\u1ee5 l\u00e0 ng\u00f4i l\u00e0ng ven bi\u1ec3n, chuy\u00ean ngh\u1ec1 l\u00e0m mu\u1ed1i, quanh n\u0103m gi\u00f3 c\u00e1t. 198","V\u00ec nh\u00e0 ngh\u00e8o n\u00ean Mai Th\u00fac Loan ph\u1ea3i theo m\u1eb9 \u0111\u1ebfn s\u1ed1ng \u1edf l\u00e0ng Ng\u1ecdc Tr\u1eebng (nay thu\u1ed9c x\u00e3 Nam Th\u00e1i, huy\u1ec7n Nam \u0110\u00e0n, t\u1ec9nh Ngh\u1ec7 An). Mai Th\u00fac Loan d\u00e1ng ng\u01b0\u1eddi to l\u1edbn, n\u01b0\u1edbc da \u0111en v\u00e0 r\u1ea5t gi\u1ecfi \u0111\u1ea5u v\u1eadt. Ch\u00e0ng l\u00e0m vi\u1ec7c ch\u0103m ch\u1ec9, hay gi\u00fap \u0111\u1ee1 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n l\u00e0ng y\u00eau qu\u00fd. 199"]
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
- 241
- 242
- 243
- 244
- 245
- 246
- 247
- 248
- 249
- 250
- 251
- 252
- 253
- 254
- 255
- 256
- 257
- 258
- 259
- 260
- 261
- 262
- 263
- 264
- 265
- 266
- 267
- 268
- 269
- 270
- 271
- 272
- 273
- 274
- 275
- 276
- 277
- 278
- 279
- 280
- 281
- 282
- 283
- 284
- 285
- 286
- 287
- 288
- 289
- 290
- 291
- 292
- 293
- 294
- 295
- 296
- 297
- 298
- 299
- 300