พรรณไม้ดอยตุง

Angiospermae, Monocotyledonae Caryota maxima Bl. Pal��� (A�ec���a�) เขอื งหลวง เตา่ ร้างดอย • Description: evergreen tree (palm) • Habitat: evergreen forest • Bedrock: granite • Elevation (m): 1,000-1,400 • Flowering: January-December • Fruiting: January-December • Height: up to 30 m • Abundance: uncommon • ลักษณะวิสยั : ไมย้ ืนตน้ ใบเขียวชอ่มุ ตลอดป  101 ไมม่ กี ารผลัดใบ • การดํารงชีวิต: อาศัยบนดนิ • ถ่นิ ทอ่ี ยู: ปาดิบหรอื ปา ไม่ผลดั ใบ • ฐาน: หนิ แกรนิต • ระดับความสูง: 1,000-1,400 เมตร • การออกดอก: มกราคม-ธันวาคม • การออกผล: มกราคม-ธนั วาคม • ความสงู : สูงไดถ้ งึ 30 เมตร • ความอุดมสมบูรณ: พบไดย้ าก

Angiospermae, Monocotyledonae 102 Smilax lanceifolia Roxb. var. lanceifolia Smi����ce�� เถาย้ังดง หนามเดา • Description: perennial evergreen vine • Habitat: evergreen forest • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 1,000-1,500 • Flowering: January-February • Fruiting: April-August • Abundance: common • ลักษณะวิสยั : ไมเ้ ถา ใบเขยี วชอุ่มตลอดป  ไมม่ ี การผลดั ใบ • การดํารงชีวติ : อาศัยบนดิน • ถิน่ ทอี่ ย:ู ปา ดบิ หรอื ปา ไม่ผลัดใบ • ฐาน: หินแกรนติ , หินปูน • ระดบั ความสงู : 1,000-1,500 เมตร • การออกดอก: มกราคม-กมุ ภาพนั ธ์ • การออกผล: เมษายน-สิงหาคม • ความอดุ มสมบูรณ: พบไดท้ ัว่ ไป

Angiospermae, Monocotyledonae Stemona tuberosa Lour. var. tuberosa Ste����ce�� หนอนตายหยาก ปุงช้าง • Description: perennial deciduous vine • Habitat: deciduous forest with bamboo, evergreen forest with bamboo • Bedrock: granite, shale • Elevation (m): 600-1,200 • Flowering: May-July • Fruiting: July-September • Leafing: May-February • Abundance: uncommon • ลักษณะวิสัย: ไม้เถา มกี ารผลัดใบในฤดูร้อน และ ผลิใบใหมใ่ นฤดฝู น • การดํารงชวี ิต: อาศัยบนดิน • ถิน่ ท่ีอย:ู ปาเบญจพรรณ, ปา ดิบผสมปา ไผ ่ • ฐาน: หินแกรนิต, หินน้ำามัน • ระดบั ความสูง: 600-1,200 เมตร • การออกดอก: พฤษภาคม-กรกฎาคม • การออกผล: กรกฎาคม-กนั ยายน • การออกใบ: พฤษภาคม-กมุ ภาพันธ์ • ความอุดมสมบรู ณ: พบไดย้ าก 103

Angiospermae, Monocotyledonae 104 Tacca chantrieri Andre Tac����a� (D�os����ac��e) เนระพูสไี ทย ค้างคาวดาํ ดงี ูว้า • Description: perennial evergreen herb • Habitat: streams in deciduous forest, mixed evergreen + deciduous forest, evergreen forest • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 525-1,350 • Flowering: April-July • Fruiting: November-February • Height: up to 100 cm • Abundance: common • ลกั ษณะวสิ ัย: ไม้ลม้ ลุก ใบเขียวชอุม่ ตลอดป ไม่มี การผลดั ใบ • การดํารงชีวิต: อาศัยบนดนิ • ถิน่ ทีอ่ ย:ู ลาำ ธารในปาดิบผสมปา ผลัดใบ, ปา ดิบ หรือปาไมผ่ ลดั ใบ • ฐาน: หนิ แกรนติ , หนิ ปนู • ระดบั ความสูง: 525-1,350 เมตร • การออกดอก: เมษายน-กรกฎาคม • การออกผล: พฤศจกิ ายน-กุมภาพนั ธ์ • ความสูง: สูงไดถ้ งึ 100 เซนตเิ มตร • ความอดุ มสมบูรณ: พบไดท้ ่วั ไป

Angiospermae, Monocotyledonae Curcuma bicolor K. Lar. & Mood Zin����ra���e กระเจียวเหลืองแดง • Description: perennial deciduous ground herb • Habitat: evergreen forest with bamboo • Bedrock: granite • Elevation (m): 1,000-1,150 • Flowering: August-September • Leafing: May-December • Height: up to 45 cm • Abundance: locally common • ลักษณะวิสยั : ไมล้ ้มลุก มีการผลัดใบในฤดูรอ้ น และผลใิ บใหม่ในฤดูฝน • การดํารงชวี ติ : อาศยั บนดนิ • ถิ่นทอ่ี ยู: ปา ไมผ่ ลัดใบและปาไผ ่ • ฐาน: หนิ แกรนติ • ระดบั ความสูง: 1,000-1,150 เมตร • การออกดอก: สิงหาคม-กันยายน • การออกใบ: พฤษภาคม-ธันวาคม • ความสูง: สงู ไดถ้ งึ 45 เซนตเิ มตร • ความอุดมสมบรู ณ: พบได้ทว่ั ไปในทอ้ งถ่นิ 105

Angiospermae, Monocotyledonae 106 Globba kerrii Craib Zin����ra���e • Description: perennial deciduous ground herb • Habitat: evergreen forest, evergreen forest with bamboo • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 900-1,300 • Flowering: May-July • Fruiting: August-October • Leafing: April-December • Height: up to 120 cm • Abundance: uncommon • ลักษณะวิสยั : ไมล้ ้มลุก มกี ารผลัดใบในฤดูร้อน และผลิใบใหมใ่ นฤดฝู น • การดํารงชีวิต: อาศัยบนดิน • ถน่ิ ทอ่ี ย:ู ปา ดบิ หรอื ปา ไมผ่ ลดั ใบ, ปา ดบิ ผสมปา ไผ ่ • ฐาน: หนิ แกรนิต, หินปูน • ระดับความสูง: 900-1,300 เมตร • การออกดอก: พฤษภาคม-กรกฎาคม • การออกผล: สิงหาคม-ตุลาคม • การออกใบ: เมษายน-ธนั วาคม • ความสงู : สูงไดถ้ งึ 120 เซนตเิ มตร • ความอุดมสมบรู ณ: พบได้ยาก

Angiospermae, Monocotyledonae Hedychium villosum Wall. var. villosum Zin����ra���e ตาเหนิ • Description: perennial deciduous epilithic herb • Habitat: rocks in mixed evergreen+ deciduous forest, evergreen forest, cliffs • Bedrock: limestone • Elevation (m): 1,300-1,400 • Flowering: November-December • Leafing: May-December • Height: up to 80 cm • Abundance: rare • ลักษณะวิสยั : ไมล้ ้มลุก มกี ารผลัดใบในฤดรู อ้ น และผลใิ บใหมใ่ นฤดูฝน • การดาํ รงชวี ิต: อาศัยบนหิน • ถน่ิ ทีอ่ ยู: หนิ ในปา ดิบผสมปา ผลัดใบ, ปา ดบิ หรือ ปาไมผ่ ลดั ใบ หนา้ ผา • ฐาน: หินปนู • ระดบั ความสูง: 1,300-1,400 เมตร • การออกดอก: พฤศจกิ ายน-ธันวาคม • การออกใบ: พฤษภาคม-ธนั วาคม • ความสงู : สูงได้ถึง 80 เซนตเิ มตร • ความอุดมสมบรู ณ: พบไดย้ ากมาก 107

Angiospermae, Monocotyledonae Kaempferia rotunda L. Zin����ra���e เอ้อื งดิน ว่านหาวนอน • Description: perennial deciduous ground herb • Habitat: evergreen forest with bamboo, evergreen forest with pine, secondary growth • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 900-1,400 • Flowering: March-April • Fruiting: June-July • Leafing: May-November • Height: up to 30 cm • Abundance: uncommon • ลักษณะวสิ ัย: ไม้ลม้ ลกุ มีการผลัดใบในฤดูร้อน และผลใิ บใหม่ในฤดฝู น • การดาํ รงชีวติ : อาศยั บนดิน • ถ่ินท่ีอย:ู ปาไมผ่ ลดั ใบและปา ไผ ่ ปา ดิบและปา สน ปาฟนฟ ู • ฐาน: หินแกรนิต, หินปนู • ระดับความสูง: 900-1,400 เมตร • การออกดอก: มีนาคม-เมษายน • การออกผล: มถิ ุนายน-กรกฎาคม • การออกใบ: พฤษภาคม-พฤศจกิ ายน • ความสูง: สงู ได้ถงึ 30 เซนตเิ มตร • ความอดุ มสมบรู ณ: พบได้ยาก 108

Angiospermae, Monocotyledonae Zingiber kerrii Craib Zin����ra���e ขงิ ดา ขงิ แมงดา • Description: perennial deciduous ground herb • Habitat: deciduous and evergreen forest with bamboo • Bedrock: granite • Elevation (m): 900-1,350 • Flowering: July-August • Fruiting: May-June • Leafing: May-December • Height: up to 175 cm • Abundance: common • ลกั ษณะวสิ ยั : ไมล้ ม้ ลุก มกี ารผลดั ใบในฤดูรอ้ น และผลใิ บใหม่ในฤดฝู น • การดาํ รงชวี ติ : อาศัยบนดิน • ถิ่นทอ่ี ยู: ปาเบญจพรรณ, ปา ดบิ ผสมปา ไผ่ • ฐาน: หินแกรนิต • ระดบั ความสงู : 900-1,350 เมตร • การออกดอก: กรกฎาคม-สงิ หาคม • การออกผล: พฤษภาคม-มิถนุ ายน • การออกใบ: พฤษภาคม-ธนั วาคม • ความสูง: สงู ได้ถึง 175 เซนติเมตร • ความอดุ มสมบูรณ: พบได้ทั่วไป 109

Angiospermae, Monocotyledonae 110 Costus globosus Bl. var. globosus (=Cheilocostus globosus (Bl.) C.D. Specht) Zin����ra���e (C�s���e��) เอ้อื งดนิ • Description: perennial evergreen ground herb • Habitat: streams in evergreen forest, evergreen forest with bamboo • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 1,000-1,400 • Flowering: June-August • Fruiting: November-December • Height: up to 120 cm • Abundance: rare • ลักษณะวสิ ัย: ไม้ลม้ ลกุ ใบเขยี วชอมุ่ ตลอดป ไมม่ ี การผลดั ใบ • การดาํ รงชีวิต: อาศัยบนดิน • ถิน่ ทอี่ ย:ู ลาำ ธารในปาดบิ หรอื ปาไม่ผลดั ใบ, ปา ดบิ ผสมปาไผ ่ • ฐาน: หินแกรนิต, หินปนู • ระดบั ความสงู : 1,000-1,400 เมตร • การออกดอก: มิถนุ ายน-สงิ หาคม • การออกผล: พฤศจิกายน-ธันวาคม • ความสูง: สูงได้ถึง 120 เซนติเมตร • ความอุดมสมบรู ณ: พบได้ยากมาก

Gymnospermae Cephalotaxus griffithii Hk. f. (=C. mannii Hk.f.) Cep����ta����a� มะขามปอ้ มดง • Description: evergreen tree • Habitat: evergreen forest • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 1,100-1,400 • Fruiting: July-December • Height: up to 25 m • Abundance: rare • ลักษณะวสิ ยั : ไมย้ ืนตน้ ใบเขียวชอ่มุ ตลอดป  ไม่มี การผลัดใบ • การดํารงชวี ิต: อาศัยบนดิน • ถน่ิ ที่อยู: ปาดบิ หรอื ปา ไมผ่ ลัดใบ • ฐาน: หนิ แกรนิต, หนิ ปนู • ระดับความสูง: 1,100-1,400 เมตร • การออกผล: กรกฎาคม-ธนั วาคม • ความสงู : สูงไดถ้ ึง 25 เมตร • ความอดุ มสมบูรณ: พบไดย้ ากมาก 111

Gymnospermae Gnetum montanum mgf. Gne����a� เม่ือย มะมว่ ย • Description: evergreen woody climber • Habitat: deciduous forest with bamboo, evergreen forest with bamboo • Bedrock: granite • Elevation (m): 450-1,000 • Flowering: April-May • Fruiting: July-September • Abundance: uncommon • ลกั ษณะวสิ ยั : ใบเขยี วชอมุ่ ตลอดป  ไมม่ กี ารผลดั ใบ • การดาํ รงชวี ติ : อาศัยบนดิน • ถ่นิ ที่อย:ู ปาดบิ ผสมปา ไผ่ • ฐาน: หินแกรนติ • ระดับความสงู : 450-1,000 เมตร • การออกดอก: เมษายน-พฤษภาคม • การออกผล: กรกฎาคม-กันยายน • ความอดุ มสมบรู ณ: พบไดย้ าก 112

Pteridophyta Equisetum debile Roxb. ex Vauch. (=E. ramosissimum Desf. subsp. debile (Roxb. ex Vauch.) Hauke) Equ����ac��e หญ้าถอดปล้อง หญ้าหหู นวก • Description: perennial evergreen ground herb • Habitat: wet areas in deciduous forest with bamboo • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 400-900 • Height: up to 40 cm • Abundance: locally common • ลกั ษณะวสิ ยั : ไมล้ ม้ ลกุ ใบเขยี วชอ่มุ ตลอดป ไมม่ กี ารผลดั ใบ • การดาํ รงชวี ิต: อาศยั บนดนิ • ถิ่นท่อี ย:ู พื้นทช่ี ้นื ในปา เบญจพรรณ • ฐาน: หนิ แกรนิต, หินปูน • ระดับความสูง: 400-900 เมตร • ความสงู : สงู ไดถ้ งึ 40 เซนตเิ มตร • ความอดุ มสมบรู ณ: พบได้ทวั่ ไปในทอ้ งถิ่น 113

Pteridophyta Lycopodiella cernua (L.) Pic. Serm. 114 Ly�o��d�a���e สามรอ้ ยยอด กดู ขน ง่องแงง่ • Description: perennial evergreen ground herb • Habitat: deciduous forest with bamboo, evergreen forest, secondary growth • Bedrock: granite • Elevation (m): 600-1,300 • Flowering: January-December • Fruiting: January-December • Height: up to 80 cm • Abundance: uncommon • ลักษณะวสิ ัย: ไม้ล้มลุก ใบเขียวชอ่มุ ตลอดป ไมม่ ี การผลดั ใบ • การดํารงชวี ิต: อาศัยบนดนิ • ถน่ิ ท่อี ย:ู ปา เบญจพรรณ ปาดิบหรือปา ไม่ผลดั ใบ ปา ฟนฟ ู • ฐาน: หนิ แกรนิต • ระดับความสงู : 600-1,300 เมตร • การออกดอก: มกราคม-ธนั วาคม • การออกผล: มกราคม-ธนั วาคม • ความสงู : สงู ไดถ้ งึ 80 เซนติเมตร • ความอุดมสมบรู ณ: พบไดย้ าก

Pteridophyta Adiantum philippense L. Par����ac��e กดู หูขวาก หญา้ ขวาก • Description: perennial deciduous ground (epilithic) herb • Habitat: evergreen forest, deciduous forest with bamboo • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 550-1,375 • Flowering: September-December • Fruiting: September-December • Leafing: May-December • Height: up to 40 cm • Abundance: common • ลักษณะวิสยั : ไมล้ ม้ ลกุ มกี ารผลัดใบในฤดูร้อน และผลใิ บใหม่ในฤดูฝน • การดํารงชีวิต: อาศัยบนดิน, อาศยั บนหนิ • ถิ่นที่อยู: ปา ดบิ หรือปา ไม่ผลดั ใบ, ปา เบญจพรรณ • ฐาน: หนิ แกรนติ , หนิ ปนู • ระดบั ความสูง: 550-1,375 เมตร • การออกดอก: กนั ยายน-ธนั วาคม • การออกผล: กนั ยายน-ธนั วาคม • การออกใบ: พฤษภาคม-ธนั วาคม • ความสงู : สูงได้ถึง 40 เซนติเมตร • ความอดุ มสมบูรณ: พบได้ทว่ั ไป 115

Pteridophyta Platycerium wallichii Hk. 116 Pol���d�a���e ชายผ้าสดี า ตองห่อขา้ วยา่ บา • Description: perennial deciduous epiphytic herb • Habitat: deciduous forest with bamboo, evergreen forest with bamboo • Bedrock: granite • Elevation (m): 500-1,100 • Flowering: August-October • Fruiting: August-October • Leafing: June-December • Height: up to 180 cm • Abundance: rare • ลักษณะวิสัย: ไมล้ ม้ ลกุ มีการผลัดใบในฤดูร้อน และผลใิ บใหม่ในฤดูฝน • การดํารงชวี ติ : อาศัยบนพืชอน่ื สามารถหา อาหารเองได้ • ถ่นิ ทีอ่ ย:ู ปาเบญจพรรณ ปา ดบิ ผสมปาไผ่ • ฐาน: หนิ แกรนิต • ระดบั ความสงู : 500-1,100 เมตร • การออกดอก: สงิ หาคม-ตลุ าคม • การออกผล: สิงหาคม-ตลุ าคม • การออกใบ: มถิ ุนายน-ธนั วาคม • ความสูง: สูงไดถ้ งึ 180 เซนติเมตร • ความอุดมสมบรู ณ: พบได้ยากมาก

Pteridophyta Pyrrosia lanceolata (L.) Far. Pol���d�a���e ผักปกี ไก่ • Description: perennial evergreen epiphytic (creeping) herb • Habitat: deciduous forest with bamboo • Bedrock: granite, limestone • Elevation (m): 450-800 • Flowering: July-January • Fruiting: July-January • Height: up to 29 cm • Abundance: uncommon • ลักษณะวสิ ยั : ไม้เถา, ไมเ้ ลื้อยตามพ้ืน ใบเขียว 117 ชอ่มุ ตลอดป  ไมม่ ีการผลดั ใบ • การดาํ รงชวี ิต: อาศยั บนพชื อนื่ สามารถหา อาหารเองได้ • ถน่ิ ท่อี ย:ู ปาเบญจพรรณ • ฐาน: หินแกรนิต, หินปูน • ระดบั ความสูง: 450-800 เมตร • การออกดอก: กรกฎาคม-มกราคม • การออกผล: กรกฎาคม-มกราคม • ความสูง: สงู ไดถ้ ึง 29 เซนตเิ มตร • ความอุดมสมบรู ณ: พบได้ยาก

Pteridophyta Selaginella pennata (D. Don) Spr. 118 Sel����el����a� กดู หอม หญา้ หนอนเบ่ือ • Description: annual ground herb • Habitat: streams in evergreen forest • Bedrock: granite • Elevation (m): 1,100-1,300 • Leafing: June-December • Height: up to 50 cm • Abundance: rare • ลกั ษณะวสิ ยั : ไม้ลม้ ลุก พชื อายุปเ ดียว ไม้ล้มลกุ • การดํารงชวี ติ : อาศัยบนดิน • ถ่นิ ท่อี ยู: ลำาธารในปาดบิ หรือปา ไมผ่ ลัดใบ • ฐาน: หนิ แกรนติ • ระดบั ความสูง: 1,100-1,300 เมตร • การออกใบ: มิถุนายน-ธันวาคม • ความสูง: สูงได้ถึง 50 เซนติเมตร • ความอุดมสมบรู ณ: พบได้ยากมาก

Pteridophyta Selaginella minutifolia Spr. Sel����el����a� กดู ยี • Description: annual ground herb • Habitat: evergreen forest with bamboo • Bedrock: granite • Elevation (m): 900-1,300 • Flowering: October-November • Fruiting: October-November • Leafing: May-November • Height: up to 39 cm • Abundance: common • ลกั ษณะวสิ ัย: ไม้ลม้ ลุก พชื อายุปเดยี ว ไม้ล้มลุก • การดาํ รงชีวติ : อาศัยบนดนิ • ถิ่นทอ่ี ยู: ปาดบิ ผสมปาไผ ่ • ฐาน: หินแกรนิต • ระดบั ความสงู : 900-1,300 เมตร • การออกดอก: ตลุ าคม-พฤศจิกายน • การออกผล: ตุลาคม-พฤศจกิ ายน • การออกใบ: พฤษภาคม-พฤศจิกายน • ความสูง: สงู ได้ถึง 39 เซนตเิ มตร • ความอุดมสมบูรณ: พบได้ทั่วไป 119

In this book, we present 114 of the 1,270 species หนงั สอื เลม่ นี้รวบรวมพรรณไมส้ วยงาม จ�ำ นวน 114 ชนิด found in Doi Tung. We selected them from the 4 main plants จากพรรณไมท้ พี่ บกวา่ 1,270 ชนดิ ทเ่ี ตบิ โตในพน้ื ทโ่ี ครงการพฒั นาดอย groups found in the world as shown in the table below. We also ตงุ ฯ โดยแบง่ การจ�ำ แนกออกเปน็ 4 กลมุ่ ตามตารางขา้ งลา่ ง ซงึ่ ไมเ่ พยี ง looked at the abundance with the emphasis on rare species เปน็ พรรณไมห้ ายาก แตร่ วมไปถงึ พรรณไมท้ ัว่ ไปเช่นกนั นอกจากน้ี ยงั but included some very common ones too. Furthermore, we เลือกพรรณไม้ท่ีมีการดำ�รงชีวิตท่ีหลากหลาย ซ่ึงแสดงถึงความหลาก choose representatives from all the different life modes. But หลายทางชวี ภาพและความสวยงามในพืน้ ทปี ่าดอยตงุ most of all, we wanted to show the magnificence of the flora in all it’s variety and beauty including the great bio-diversity of the forest in Doi Tung. * Numbers in parenthesis indicate species which can have *เลขภายในวงเล็บแสดงถึงสายพันธุ์ที่อาจมีการดำ�รงชีวิตมากกว่า more than one life mode. 1 แบบ

Editorial team Mae Fah Luang Foundation under Royal Patronage คณะผูจดั ทาํ หนังสอื พรรณไมด อยตุง / มูลนิธแิ มฟา หลวง ในพระบรมราชปู ถมั ภ Senior advisor ทป่ี รกึ ษา M.L. Dispanadda Diskul ม.ล. ดศิ ปนดั ดา ดิศกลุ Narong Apichai ณรงค ์ อภิชัย Botanical advisor ทีป่ รกึ ษาดา นพฤกษศาสตร Martin Van de Bult มาร์ตนิ แวน เดอ บูลท ์ Editor บรรณาธกิ าร Visit-orn Rajatanarvin วิสษิ ฐ์อร รัชตะนาวิน Compiler ผเู รยี บเรียง Nartthisa Sooksawat ณาฏฐิศา สขุ สวสั ด์ิ Illustrator ภาพประกอบ Teeratat Namkaew ธรี ทตั นาำ แกว้ Cover illustrator ภาพปก ปณรส ี ศะศินลิ Panrasri Sasinin ศลิ ปกรรม Book design Pattarakiat Jaisuekul ภัทรเกียรต ิ ใจซือ่ กลุ





The flora of Doi Tung พรรณไม้ดอยตุง