บทที่ 3 แนวโน้มของเทคโนโลยีสารสนเทศในอนาคต

บทที่ 3 แนวโน้มของเทคโนโลยีสารสนเทศในอนาคต การพัฒนาเทคโนโลยสี ารสนเทศในครสิ ต์ศตวรรษที่ 21 มแี นวโน้มทจ่ี ะพัฒนาคอมพิวเตอร์ ให้มีความสามารถใกล้เคียงกับมนุษย์ เช่น การเข้าใจภาษาสื่อสารของมนุษย์ โครงข่ายประสาท เทียม ระบบจำลอง ระบบเสมือนจริง โดยพยายามนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์มากขึ้นลดข้อผิดพลาด และปอ้ งกนั ไม่ใหน้ ำไปใชใ้ นทางท่ีไมถ่ ูกต้องหรือผดิ กฎหมาย แนวโนม้ ใน ดา้ นบวก การพัฒนาเครือข่ายคอมพิวเตอร์ โดยเฉพาะเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่เชื่อมโยงกันทั่วโลก ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ช่องทางการดำเนินธุรกิจ เช่น การทำธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ การผ่อนคลายด้วยการดูหนัง ฟังเพลง และบันเทิงต่างๆ เกมออนไลน์ การพัฒนาให้คอมพิวเตอร์สามารถฟังและตอบเป็นภาษา พูดได้ อ่านตัวอักษรหรือลายมือเขียนได้ การแสดงผลของคอมพิวเตอร์ได้เสมือนจริง เป็นแบบสามมิติ และการรับรู้ด้วยประสาทสัมผัส เสมือนว่าได้อยู่ในที่นั้นจริง การพัฒนาระบบสารสนเทศ ฐานข้อมูล ฐานความรู้ เพื่อพัฒนาระบบ ผู้เชี่ยวชาญและการจัดการความรู้ การศึกษาตามอัธยาศัยด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-learning) การเรียนการสอนดว้ ยระบบโทรศึกษา (tele-education)การคน้ คว้าหาความรู้ได้ตลอด 24 ช่ัวโมง จากห้องสมุดเสมือน (virtual library) การพัฒนาเครือข่ายโทร คมนาคม ระบบการสื่อสารผ่านเครือข่ายไร้สาย เครือข่ายดาวเทยี ม ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ทำให้สามารถค้นหาตำแหน่งได้อยา่ งแม่นยำ การ บริหารจัดการภาครัฐสมัยใหม่ โดยการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและเครือข่ายการสื่อสารเพื่อเ พ่ิม ประสิทธิภาพการ ดำเนนิ การของภาครัฐทีเ่ รียกว่า รฐั บาลอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (e-government) รวมท้ัง ระบบฐานขอ้ มลู ประชาชน หรือ e-citizen ระบบปญั ญาประดษิ ฐ์ ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) เป็นการพัฒนาระบบคอมพิวเตอร์ให้มี ความสามารถในการตอบสนองกับความต้องการของ มนุษย์ได้ ให้มีพฤติกรรมเลียนแบบมนุษย์ มี ความเขา้ ใจภาษามนุษย์ รับรูไ้ ด้และตอบสนองด้วยการแสดงออกทางพฤติกรรมและภาษามนษุ ย์ ปัญญาประดษิ ฐ์ ประกอบด้วยสาขาวชิ าตา่ งๆ ไดแ้ ก่ ภาษาธรรมชาติ (Natural Language) โครงข่าย ประสาทเทยี ม (Artificial Neural Network) ระบบผู้เช่ียวชาญ (Expert System) ศาสตร์ดา้ นหุ่นยนต์ (Robotics) ภาษาธรรมชาติ (Natural Language) ภาษาธรรมชาติกับการประยุกต์ใช้ภาษาไทยบน คอมพิวเตอร์ เปน็ นำวิทยาการด้านวิศวกรรมคอมพวิ เตอร์และเทคโนโลยีดา้ นการประมวลผลภาษา ธรรมชาติมาพัฒนาโปรแกรมประมวลผลภาษาไทยบนคอมพิวเตอร์เพื่อให้ใช้งานได้อย่าง มี ประสิทธิภาพ ประกอบด้วย การประมวลผลตัวอักษร (Character) คำ (Word) ข้อความ (Text) ภาพ (Image) และความรดู้ า้ นภาษาศาสตร์ (Linguistics)

โครงข่ายประสาทเทียม (Artificial Neural Network) การสร้างคอมพิวเตอร์ที่จำลอง เอาวิธกี ารทำงานของสมองมนุษย์ หรือทำให้คอมพวิ เตอร์รจู้ ักคิดและจดจำในแนวเดียวกบั โครงข่าย ประสาทของมนุษย์ เพื่อช่วยให้คอมพิวเตอร์ฟังภาษามนุษย์ได้เข้าใจ อ่านออก และรู้จำได้ ซึ่งอาจ เรียกได้ว่าเปน็ สมองกล ระบบผู้เชี่ยวชาญ (Expert System) คือ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่รวบรวมเอาความรู้ ความชำนาญและวิธีคิดที่เป็นเหตุเป็นผลของมนุษย์นำมา สร้างเป็นฐานความรู้ โดยทำหน้าที่เป็น ผู้เชี่ยวชาญให้คำปรกึ ษา ให้คำแนะนำ บอกวิธีการแก้ไขปญั หากับมนษุ ยใ์ นเรือ่ งตา่ ง ๆ โดยที่ระบบ ผู้เชย่ี วชาญจะเปน็ ระบบโตต้ อบ ตอบสนองคำถาม ให้คำแนะนำและชว่ ยในการตดั สนิ ใจการท่ีระบบ ผูเ้ ชี่ยวชาญประกอบด้วยความรู้ จะทำให้ระบบเชี่ยวชาญฉลาดเหมือนมนษุ ย์ ความร้จู ากผู้เช่ยี วชาญ 1 คนหรือมากว่า 1 คนสามารถใสไ่ ปในฐานข้อมูลและฐานความร้ขู อง ระบบผูเ้ ชี่ยวชาญผ้ใู ชส้ ามารถ เรียกใชไ้ ดโ้ ดยการตดิ ต่อกับระบบโดยสามารถโต้ตอบและมกี ารขอข้อมลู เพิ่มเติมในกรณีข้อมูลยังไม่ เพียงพอ ให้คำแนะนำและช่วยเหลือในกระบวนการตัดสินใจซึ่งมีลักษณะการทำงานคล้ายมนุษย์ ซึ่งเหมือนกับผู้ใช้สามารถติดต่อกับผู้เชี่ยวชาญในสาขานั้น จนกระทั่งสามารถหาคำตอบในการ แกไ้ ขปัญหาได้ ศาสตร์ด้านหุ่นยนต์ (Robotics) เป็นศาสตร์แขนงหนึ่งของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ท่ี เกยี่ วข้องกับการออกแบบ การสรา้ ง และการนำหนุ่ ยนต์ไปใชง้ าน หนุ่ ยนตจ์ ะถูกนำมาใช้กับงานที่มี ความเสี่ยงต่ออันตราย เป็นงานที่ใช้กำลังและซ้ำซาก เพื่อจะได้งานที่รวดเร็วและมีคุณภาพที่ดีขึ้น การทำงานของหนุ่ ยนต์จึงต้องทำงานร่วมกับคนโดยไดร้ บั การควบคุมจากระบบผู้เชยี่ วชาญ (Expert systems) และภาษาธรรมชาติ (Nature languages) เทคโนโลยกี ารสื่อสาร ทกุ ท่ี ทกุ เวลา ยูบิควิตัสเทคโนโลยี (Ubiquitous technology) สังคมยูบิควิตัส (Ubiquitous society) หรือ ยบู ิคอมบ์ (Ubicomp) เปน็ การทำใหเ้ กิดสภาพแวดล้อมของการส่ือสารใหม่และเป็น แนวโน้มของสังคมสารสนเทศ ยูบิควิตัส เป็นภาษาลาติน มีความหมายว่า อยู่ในทุกแห่ง หรือ มีอยู่ ทกุ หนทกุ แห่ง มารค์ ไวเซอร์ (Mark Weiser) แห่งศูนย์วจิ ยั Palo Alto ของบรษิ ทั Xerox ประเทศ สหรัฐอเมริกา ได้ให้คำนิยาม \"ยูบิควิตัสคอมพิวติง\" ไว้ว่า เราสามารถเข้าถึงคอมพิวเตอร์ได้ทุกหน ทุกแห่ง-สภาพแวดล้อมที่สามารถใช้ คอมพิวเตอร์เชื่อมต่อกับเครือข่าย ไม่ว่าจะอยู่ในที่แห่ง ใด จุดเด่นของยูบิควิตัส ได้แก่ การเชื่อมต่อกับเครือข่ายไม่ว่าผู้ใช้งานจะเคลื่อนย้ายไปยังสถานที่ ต่างๆ การสร้างสภาพการใช้งานโดยผู้ใช้ไม่รู้สึกว่ากำลังใช้คอมพิวเตอร์อยู่ การให้บริการที่ สามารถเปล่ยี นไปตามสถานการณ์ทัง้ สถานท่ี อุปกรณ์ ปัจจยั ทางกายภาพอ่ืนๆ

เทคโนโลยีสารสนเทศ กบั การศึกษา เทคโนโลยสี ารสนเทศที่ใชก้ บั การศกึ ษาไดแ้ ก่ สื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน หรือ CAI (Computer Aided Instruction) เทคโนโลยีการ สื่อสารที่ก้าวหน้าขึน้ ทำให้รูปการเรียนที่จำกัดด้วยชั้นเรียนขนาดเล็กกลายเป็นการเรียนด้วยระบบ การส่ือสารทางไกลหรือโทรศึกษา (tele-education) เพอื่ ขยายโอกาสทางการศึกษาและแก้ปัญหา การขาดแคลนอาจารยผ์ ูส้ อน ต่อมาเมอื่ อินเทอร์เน็ตได้พัฒนาอย่างรวดเรว็ และไดร้ ับความนิยมมาก ขึ้นจึงได้ พัฒนาเป็น การเรียนการสอนผ่านเว็บเพจ WBI (Web Based Instruction) หรือ WBL (Web Based Learning) และได้มีการพัฒนาปรับปรุงเป็นสื่อการเรียนการสอนแบบ e-Learning (Electronics Learning) e-Learning คือ การนำเอาเทคโนโลยีเครือข่ายอินเทอร์เน็ตเข้ามาช่วย ในการเรียนการสอน การถา่ ยทอดความรู้ การอบรม การทดสอบและประเมนิ ผลผา่ นเวบ็ เพจ

Virtual Library หรือห้องสมุดเสมือน เป็นรูปแบบการให้บริการอีกช่องทางหนึ่งของ ห้องสมุดในปัจจุบัน โดยให้บริการผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ผู้ใช้บริการสามารถสืบค้นข้อมูลและ เข้าถึงข้อมลู ทม่ี ีอย่ใู นห้องสมดุ เสมอื นได้ ขอ้ มลู ทีใ่ หบ้ ริการจะอยู่ในรปู ของข้อมลู ดิจิทัล ทำให้เปิด โอกาสในการเรียนรู้ เป็นแหล่งการเรียนรู้ตลอดเวลา สามารถเข้าสู่ข้อมูลที่ให้บริการได้จากทุก แห่ง บรกิ ารของ Virtual Library ได้แก่ บรกิ ารสบื ค้นขอ้ มูลรายการทรพั ยากรสารสนเทศ (Online Public Access Catalog-OPAC) บริการฐานข้อมูลออนไลน์ บริการหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ บริการ สือ่ อิเล็กทรอนกิ ส์ บริการแนะนำสารสนเทศท่ีน่าสนใจ นาโนเทคโนโลยี อาณาจักรจว๋ิ นวตั กรรมแหง่ อนาคต นาโนเทคโนโลยี กำลังเข้ามามีบทบาทอย่างยิ่งกับชีวิตประจำวันของเราและเป็นที่กล่าว ขานกันอย่างมากในขณะนี้ คำว่า \"นาโน (nano)\" แปลว่า 1 ในพันล้านส่วน เช่น นาโนวินาที เท่ากับ 10ยกกำลัง-9 หรือ 0.000000001วินาที 1 นาโนเมตร เท่ากับ 1/1,000,000,000 เมตร หรอื 0.000000001 เมตร นาโนเทคโนโลยี คือ การทำให้โครงสรา้ งพื้นฐานของโมเลกุลขนาดระดับ 1 ถึง 100 นาโน เมตร กลายเป็นวัสดหุ รอื อุปกรณ์นาโนที่มีประโยชน์ สามารถนำมาใชส้ อยได้ ซงึ่ ต้องอาศยั คุณสมบัติ ทางฟิสิกส์ เคมี และชีววิทยา ของระบบที่อยู่กึ่งกลางระหว่างอะตอมโมเลกุล กับวัตถุขนาดใหญ่ และสามารถควบคุมคุณสมบัตทิ ง้ั หลายได้ ตัวอยา่ งของความก้าวหนา้ ด้านนาโนเทคโนโลยี วสั ดุ ฉลาด (Smart materials) ตวั รบั รู้ หรอื เซน็ เซอร์ (Sensors) โครงสรา้ งชีวภาพขนาดนาโน (Nanoscale Biostructures) คอมพวิ เตอรแ์ บบควอนตัม คอมพิวเตอรด์ ีเอน็ เอ

รัฐบาล อิเลก็ ทรอนิกส์ รฐั บาลอเิ ลก็ ทรอนิกส์ (e-Government) คอื วธิ ีการบรหิ ารจัดการภาครัฐสมัยใหม่ โดย การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและเครื่อข่ายสื่อสารเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการ ดำเนินการของภาครฐั ปรับปรุงการให้บริการแก่ประชาชน บริการข้อมูลและสารสนเทศเพื่อส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคม ทำให้ประชาชนได้รับการบริการจากภาครัฐทีด่ ีขึ้น มีความใกล้ชิดกับภาครัฐมากขึ้น อีก ทั้งทำให้ประเทศมีความสามารถในการแข่งขันกับนานาประเทศได้ดีขึ้นด้วย ที่มารัฐบาล อิเล็กทรอนิกสข์ องไทย โครงการรฐั บาลอิเล็กทรอนิกส์ ดำเนินการโดยดำเนินงานรว่ มกับหน่วยงาน ต่าง ๆ เพ่ือม่งุ ใหเ้ หน็ ผลเปน็ รูปธรรม ดังน้ี 1.การให้บริการต่อสาธ ารณ ะ โดยจะผลักดันเพื่อให้หน่วยงานของรัฐ ดำเนินการ ให้บริการข้อมูลที่ดี มีมาตรฐาน และคุณภาพแก่สาธารณะ อันได้แก่ ประชาชน ภาค ธุรกิจ และ ภาครัฐ การให้ บรกิ ารท่ีดีผา่ นส่อื อเิ ลก็ ทรอนิกสท์ เี่ ป็น 4 ท.คอื ทเ่ี ดียว ทันใดทว่ั ไทย ทุก เวลา 2.การบริหารจัดการของรัฐ การบริหารจัดการด้านการเงินระหว่างภาครัฐและภาค ธุรกิจการจัดซื้อจัดจ้างผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่รวด เร็ว โปร่งใส ยุติธรรม การ บริหารข้อมูลและ ทรพั ยากรภาครฐั 3.การติดต่อสื่อสาร และประสานงานระหว่างหน่วยงานของรัฐ ภายในและระหว่าง กระทรวง ระหว่างสว่ นกลาง ส่วนภมู ภิ าค และองคก์ รสว่ นท้องถน่ิ ตัวอย่างของรัฐบาล อิเลก็ ทรอนิกสใ์ นประเทศไทย การติดตามแกะรอยคนร้าย ปัจจบุ นั มี 3 ระบบงานทเ่ี ก่ยี วขอ้ งกับคอมพิวเตอร์ คือ 1. ระบบฐานข้อมูลประวัติอาชญากร หรือ CDOS (Criminals Database Operating System) 2. ระบบตรวจสอบลายพิมพ์นิ้วมืออัตโนมัติ หรือ AFIS (Automated Fingerprint Identification System) 3. ระบบคอมพิวเตอร์ประกอบภาพใบหน้าคนร้าย หรือ PICASSO (police Identikit: Computer Assisted Suspect Sketching Outfit) ระบบสารสนเทศสำหรับงานประปา บริการเบ็ดเสร็จภายในคราวเดียว คือ จดมาตร จำนวนการใช้น้ำ พิมพ์ใบแจ้งหนี้ และส่งให้ลูกค้าได้ทันที โดยใช้เวลาทั้งสิ้นไม่เกิน 10 นาที ผู้ใช้บริการสามารถนำใบแจ้งหนี้ไปชำระเงินที่สาขาของการประปานครหลวง หรือที่ทำการ ไปรษณยี ์ หรือท่ี Counter Service หรอื ชำระผ่านอนิ เทอรเ์ นต็ ด้วยบตั รเครดติ การยื่นแบบแสดงและชำระภาษีผ่านทางอินเทอร์เน็ต เข้าสู่ระบบได้ที่ www.rd.go.th มีบริการ 2 แบบ คอื 1. การบริการแบบฟอร์มอเิ ล็กทรอนิกส์ พร้อมโปรแกรมคำนวณภาษเี งินได้ 2. การย่นื แบบทางอินเทอรเ์ น็ต จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ การประมูลแบบออนไลน์ผ่านอินเทอร์เน็ต เว็บไซต์ที่ให้ข้อมูล เกี่ยวกับการจัดซือ้ จดั จ้างของภาครัฐ คือ www.gprocurement.go.th หรือเว็บไซต์ของหน่วยงาน ท่จี ัดประมลู

ระบบฐานข้อมูลเพื่อการบริการสาธารณะผ่านอิน เทอร์เน็ต บริการด้านงานทะเบียน ราษฎรผ่านทางอินเทอร์เน็ตทางเว็บไซต์ www.dopa.go.th และ www.khonthai.com ของ สำนกั บริหารการทะเบียน กรมการปกครอง บริการจดทะเบียนนิติบุคคลทางอินเทอร์เน็ต กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เริ่มเปิดให้บริการค้นหาข้อมูลธุรกิจ และการทำธุรกรรมต่าง ๆ ผ่านอิ นเทอร์เน็ตทาง เว็บไซต์ www.thairegistration.com การบริการต่อทะเบียนรถ และชำระภาษีรถผ่านอินเทอร์เน็ต กรมการขนส่งทางบก มุ่งเน้นที่จะให้บริการประชาชนในรูปแบบออนไลน์ บริการได้ทันทีทนั ใด ทั่วไทย แบบ One-Stop- Service โดยสามารถเข้าไปใชบ้ รกิ ารผ่านเวบ็ ไซต์ www.dlt.moct.go.th การจดั ทำหนงั สือเดนิ ทาง กองหนงั สอื เดินทาง กรมการกงสลุ กระทรวงต่างประเทศ ได้ เชื่อมโยงข้อมูลบุคคลจากฐานข้อมูลทะเบียนกลาง เพื่อใช้ในการตรวจสอบหลักฐานการขอทำและ ขอต่ออายุหนังสือเดินทาง โดยประชาชนสามารถใช้บัตรประชาชนเพียงใบเดียวเป็นหลักฐาน ประกอบการขอทำ หนงั สอื เดินทางไดโ้ ดยไม่ตอ้ งนำเอกสารมามากมายเหมือนท่ีผ่านมา ระบบ e-Citizen e-Citizen ประกอบด้วย ส่วนสำคัญ 3 ส่วน ได้แก่ 1. Citizen e-DB ฐานขอ้ มลู ประชาชน 2. Citizen e-ID การพสิ จู นย์ นื ยนั ตัวบคุ คล 3. Citizen e-Service การบรกิ ารประชาชน ประโยชน์ทไ่ี ดร้ บั จากการพฒั นารฐั บาลอิเล็กทรอนิกส์ 1. เพิ่ม ประสิทธภิ าพในการทำงานของหน่วยงานรฐั 2. เพมิ่ คณุ ภาพในการบริการประชาชนใหส้ ะดวกรวดเร็ว 3. สรา้ งความโปร่งใสในการดำเนนิ งานและใหบ้ รกิ าร 4. ลดตน้ ทุนการดำเนนิ งานและการใหบ้ รกิ ารของหน่วยงาน ภาครัฐ 5. เพ่ิมขดี ความสามารถในการแขง่ ขันของประเทศ

แนวโนม้ ใน ดา้ นลบ ความผิดพลาดในการทำงานของระบบ คอมพิวเตอร์ ทั้งส่วนฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ ที่ เกิดขึ้นจากการออกแบบและพัฒนา ทำให้เกิดความเสียหายต่อระบบและสูญเสียค่าใช้จ่ายในการ แก้ปัญหา การละเมิดลิขสิทธิ์ของทรัพย์สินทางปัญญา การทำสำเนาและลอกเลียนแบบ การก่อ อาชญากรรมทางคอมพวิ เตอร์ การโจรกรรมขอ้ มูล การลว่ งละเมิด การกอ่ กวนระบบคอมพิวเตอร์ สรุป ในสังคมสารสนเทศ เทคโนโลยีสารสนเทศมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก คนใน สังคมมีการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง คนทุกระดับอายุ เกือบทุกอาชีพ มีความต้องการ สารสนเทศอยูต่ ลอดเวลาใช้เทคโนโลยีสารสนเทศทงั้ ทางตรงและทาง อ้อม เทคโนโลยที ม่ี ีการพัฒนา และเริ่มนำมาประยุกต์ใช้ไม่ว่าจะเป็น ระบบปัญญาประดิษฐ์ ยูบิควิตัส การเรียนผ่านสื่อ อิเล็กทรอนิกส์ รวมท้งั การบริหารประเทศกย็ งั มกี ารตงั้ โครงการรฐั บาลอิเล็กทรอนิกส์ พวกเราที่เป็น ส่วนหนง่ึ ของสังคมสารสนเทศจงึ ควรเตรียมความพร้อมในการปรบั ตัว เพอ่ื ให้สามารถนำเทคโนโลยี สารสนเทศมาเป็นเครื่องมือช่วยอำนวยความสะดวกในการ ดำเนินชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็น การศึกษาหาความรู้ การประกอบธุรกิจ การบริหารจัดการ การพักผ่อนและบันเทิง รวมทั้งการ สร้างโอกาสใหม่ๆ ใหก้ บั ชีวิตของตนเอง