กฎหมายธุรกิจ บทที่ 9

บทท่ี 9 สัญญาคา้ ประกนั

จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม 1. บอกลกั ษณะของสัญญาคา้ ประกนั ได้ 2. อธิบายหลกั การทาสัญญาคา้ ประกนั ได้ 3. อธิบายเรื่องผู้รับเรือนได้ 4. อธิบายเรื่องผู้คา้ ประกนั หลายคนได้ 5. อธิบายความรับผดิ ของผู้คา้ ประกนั ในหนีท้ ล่ี ูกหนีจ้ ะต้องชาระได้ 6. อธิบายผลของการบงั คบั ชาระหนีเ้ อาจากผู้คา้ ประกนั ได้ 7. อธิบายกาหนดชาระหนีต้ ามสัญญาคา้ ประกนั ได้ 8. อธิบายสิทธิไล่เบยี้ ของผู้คา้ ประกนั ได้ 9. อธิบายการรับช่วงสิทธิของผู้คา้ ประกนั จากเจ้าหนีไ้ ด้ 10. บอกความระงบั สิ้นไปแห่งสัญญาคา้ ประกนั ได้

ลกั ษณะของสัญญาคา้ ประกนั 1. เป็ นสัญญาทบี่ ุคคลภายนอกทากบั เจ้าหนี้ 2. ต้องมีหนีร้ ะหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้ และหนี้ระหว่าง เจ้าหนีก้ บั ผู้คา้ ประกนั 3. การทาสัญญาคา้ ประกนั ลูกหนี้ไม่ต้องรู้เห็นยินยอม ด้วยกไ็ ด้ 4. ผู้คา้ ประกนั ผูกพนั ตนว่า จะชาระหนีใ้ นเม่ือลกู หนีไ้ ม่ ชาระหนี้

1. สัญญาคา้ ประกนั เป็ นสัญญา ทบี่ ุคคลภายนอกทากบั เจ้าหนี้ ดงั น้ันคนท่คี า้ ประกนั ต้องไม่ใช่ลูกหนี้ หรือ ลูกหนี้จะทาสัญญาคา้ ประกันตนเองไม่ได้ เพราะลูกหนี้มีหน้าท่ีชาระหนี้เต็มจานวน อยู่แล้ว

2. สัญญาค้าประกันต้องมีหนี้ ระ หว่ า งเจ้ าห นี้กับ ลู กห นี้ซึ่ งเรี ยกว่ า หนี้ประธาน และหนี้ระหว่างเจ้าหนี้ กบั ผู้คา้ ประกนั ซ่ึงเรียกว่า หนีอ้ ุปกรณ์ ถ้าไม่มีหนีป้ ระธาน หนีอ้ ุปกรณ์กจ็ ะมไี ม่ได้

3. ในการทาสัญญาคา้ ประกนั น้ัน ลู กหนี้ไม่ ต้ องรู้ เห็ นยินย อมด้ วยก็ได้ เพราะสัญญาค้าประกันเป็ นหนี้อุปกรณ์ แยกต่างหากจากหนีป้ ระธาน

4. สัญญาคา้ ประกันเป็ นสัญญาท่ี ผู้คา้ ประกนั ผูกพนั ตนว่า จะชาระหนี้ ในเมื่อลูกหนีไ้ ม่ชาระหนี้

สัญญาคา้ ประกนั จะต้องทาอย่างไร สัญญาค้าประกันน้ัน ถ้ ามิได้ มี หลักฐานเป็ นหนังสืออย่างใดอย่าง หนึ่งลงลายมือชื่อผู้ค้าประกันเป็ น สาคญั จะฟ้องร้องให้บงั คบั คดหี าได้ไม่

ผู้รับเรือน คือผู้ค้าประกันของผู้ค้า ประกัน เม่ือผู้ค้าประกันไม่ชาระหนี้ ผู้รับ เรือนก็ต้องชาระหนี้แทน เม่ือผู้รับเรือนได้ ชาระหนีไ้ ปแล้ว ย่อมมีสิทธิไล่เบีย้ เอาจากผู้ คา้ ประกนั และลกู หนีไ้ ด้

ผู้คา้ ประกนั หลายคน ถ้าบุคคลหลายคนยอมตนเข้าเป็ นผู้ค้า ประกันในหนี้รายเดียวกัน ผู้ค้าประกัน เหล่ าน้ันมีความรั บผิดอย่ างลูกหนี้ร่ วมกัน แม้ถงึ ว่าจะมิได้เข้ารับคา้ ประกนั รวมกนั

ความรับผดิ ของผู้คา้ ประกนั ในหนีท้ ่ีลูกหนีจ้ ะต้องชาระ การคา้ ประกนั อย่างไม่จากดั ผู้คา้ ประกนั ต้องรับผดิ ดงั นี้ 1. ต้นเงนิ 2. ดอกเบยี้ 3. ค่าสินไหมทดแทน 4. ค่าภาระตดิ พนั อนั เป็ นอุปกรณ์แห่งหนี้

ผลของการบังคบั ชาระหนีเ้ อาจากผู้คา้ ประกนั เม่ือบังคบั ตามสัญญาคา้ ประกนั ผู้คา้ ประกนั ไม่ ชาระหนี้ท้ังหมดของลูกหนี้ รวมท้ังดอกเบี้ย ค่า สินไหมทดแทนและอุปกรณ์ด้วย หนี้ยังเหลืออยู่ เท่าใด ลูกหนี้ยังคงรับผิดต่อเจ้าหนี้ในส่วนที่เหลือ น้ัน

หนีต้ ามสัญญาคา้ ประกนั ถงึ กาหนด ชาระเมื่อใด ลกู หนีผ้ ดิ นัดลงเม่ือใด เจ้าหนีย้ ่อมเรียกให้ ผู้คา้ ประกนั ชาระหนีไ้ ด้แต่น้ัน

1. ลูกหนีผ้ ดิ นัดเพราะเจ้าหนีเ้ ตือนแล้ว ลูกหนีจ้ ะผดิ นัดเพราะคาเตือนเมื่อ (1) หนีถ้ ึงกาหนดชาระแล้ว (2) เจ้าหนีเ้ ตือนให้ลูกหนีช้ าระหนีแ้ ล้ว และ (3) ลูกหนีก้ ย็ งั ไม่ชาระหนี้

2. ลูกหนีผ้ ดิ นัดโดยเจ้าหนีไ้ ม่ต้องเตือน ถ้าได้กาหนดเวลาชาระหนี้ไว้ตามวัน แห่ งปฏิทินและลูกหนี้ไม่ชาระหนี้ตาม กาหนด ลูกหนี้ย่อมตกเป็ นผู้ผิดนัดโดย เจ้าหนีไ้ ม่ต้องเตือน

ผู้คา้ ประกันขอให้เจ้าหนีเ้ อาชาระหนีจ้ ากลูกหนี้ ก่อน เม่ือเจ้าหนี้เรียกให้ ผู้ค้าประกันชาระหนี้ ผู้ค้า ประกนั จะขอให้เรียกลูกหนีช้ าระก่อนได้ เว้นแต่ 1. ลูกหนีถ้ ูกศาลส่ังให้เป็ นคนล้มละลายเสียแล้ว หรือ 2. ไม่ปรากฏว่าลูกหนีไ้ ปอยู่แห่งใดในประเทศไทย

ผู้ค้าประกันมีสิ ทธิขอให้ เจ้ าหนี้เอาชาระหนี้ จากลูกหนีก้ ่อนเป็ นคร้ังทส่ี อง ถ้าผู้คา้ ประกนั พสิ ูจน์ได้ว่า (1) ลูกหนีม้ ที างทจี่ ะชาระหนีไ้ ด้ และ (2) การทจ่ี ะบังคบั ให้ลูกหนีช้ าระหนีน้ ้ันจะไม่ เป็ นการยาก

เจ้าหนีม้ ที รัพย์สินของลูกหนี้ ยดึ ถือไว้เป็ นประกนั เมื่อผู้ค้าประกันร้องขอ เจ้าหนี้จะต้อง ให้ชาระหนี้เอาจากทรัพย์ซึ่งเป็ นประกัน น้ันก่อน

สิทธิไล่เบยี้ ของผู้คา้ ประกนั ผู้คา้ ประกนั ซึ่งได้ชาระหนีใ้ ห้แก่เจ้าหนีแ้ ล้วย่อมมีสิทธิที่จะ ไล่เบีย้ เอาจากลกู หนี้ เพ่ือสิ่งต่อไปนีค้ ือ 1. ต้นเงนิ 2. ดอกเบยี้ 3. การทตี่ ้องสูญหาย หรือเสียหายไปอย่างใด ๆ เพราะการ คา้ ประกันน้ัน เช่น ค่าธรรมเนียมศาล และค่าทนายความที่ศาล พพิ ากษาให้ฝ่ ายทแ่ี พ้คดีใช้ให้แก่ฝ่ ายทช่ี นะคดี

ผู้คา้ ประกนั ย่อมได้รับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้ ผู้คา้ ประกนั ซ่ึงได้ชาระหนีใ้ ห้กบั เจ้าหนี้ แล้ ว ย่ อมเข้ ารับช่ วงสิ ทธิของเจ้ าหนี้ บรรดามเี หนือลกู หนีด้ ้วย

ผู้ค้าประกันชาระหนี้ให้กับเจ้าหนี้ไปโดย มไิ ด้บอกลกู หนี้ ผู้คา้ ประกันไม่มีสิทธิจะไล่เบี้ยเอาแก่ลูกหนี้ได้ ถ้ าว่ า ตนไ ด้ ชาร ะหนี้แทนไ ปโด ยมิได้ บอก ลู กห นี้ และลูกหนีย้ งั มริ ู้ความมาชาระหนีซ้ ้าอกี ในกรณีเช่นว่านี้ ผู้ค้าประกันก็ได้แต่เพียงจะ ฟ้องเจ้าหนีเ้ พ่ือคืนลาภมคิ วรได้เท่าน้ัน

ความระงบั สิ้นไปแห่งการคา้ ประกนั 1. เมื่อหนีข้ องลูกหนีร้ ะงบั ไป 2. เม่ือมกี ารบอกเลกิ การคา้ ประกนั 3. เมื่อเจ้าหนีไ้ ด้ผ่อนเวลาชาระหนีใ้ ห้แก่ลูกหนี้ 4. เจ้าหนีไ้ ม่ยอมรับชาระหนีเ้ ม่ือผู้คา้ ประกนั ขอ ชาระหนี้

1. เม่ือหนีข้ องลูกหนีร้ ะงบั ไป หนีข้ องลกู หนีร้ ะงบั ไปด้วยเหตุ 5 ประการคือ 1. การชาระหนี้ 2. การปลดหนี้ 3. การหักกลบลบหนี้ 4. การแปลงหนีใ้ หม่ 5. หนีเ้ กล่ือนกลืนกนั

2. เม่ือมกี ารบอกเลกิ การคา้ ประกนั การคา้ ประกนั เพ่ือกจิ การเนื่องกนั ไปหลายคราว ไม่มีจากัดเวลา เป็ นคุณแก่เจ้าหนี้น้ัน ผู้คา้ ประกัน อาจเลิกเสียเพ่ือคราวอันเป็ นอนาคตได้ โดยบอก กล่าวความประสงค์น้ันแก่เจ้าหนี้

3. เมื่อเจ้าหนีไ้ ด้ผ่อนเวลาชาระหนีใ้ ห้แก่ลูกหนี้ ถ้าค้าประกันหนี้อันจะต้องชาระ ณ เวลามี กาหนดแน่นอน และเจ้าหนี้ยอมผ่อนเวลาให้แก่ ลูกหนี้ ผู้คา้ ประกนั ย่อมหลดุ พ้นจากความรับผดิ แต่ถ้าผู้คา้ ประกันได้ตกลงด้วยในการผ่อนเวลา ผู้คา้ ประกนั ย่อมไม่หลุดพ้นจากความรับผดิ

4. เจ้าหนีไ้ ม่ยอมรับชาระหนีเ้ ม่ือผู้คา้ ประกนั ขอชาระหนี้ ผู้คา้ ประกันจะขอชาระหนี้แก่เจ้าหนี้ต้ังแต่เม่ือ ถึงกาหนดชาระกไ็ ด้ ถ้าเจ้าหนีไ้ ม่ยอมรับชาระหนี้ ผู้คา้ ประกนั กเ็ ป็ น อนั หลดุ พ้นจากความรับผดิ