TTA Tibbiyotnoma gazetasi (2017-yil sentyabr)

TIBBIYOTNOMA8 № 9 2017 YIL 26 SENTYABR TIBBIYOTNOMA ТОШКЕНТ ТИББИЁТ АКАДЕМИЯСИ БЎЙИЧА БЎШ ПРОФЕССОР- ЎҚИТУВЧИ ХОДИМЛАР ТАРКИБИГА ТАНЛОВ ЭЪЛОН ҚИЛАДИ: Доцент “Травматология, ортопедия ХДЖ ва нейрожарроҳлик TOSHKENT TIBBIYOT AKADEMIYASI NASHRI № 9 2017 YIL 26 SENTYABR Малака ошириш факультетига қарашли “Ички №2” кафедраси касалликлар №1” кафедраси Даволаш факультетига қарашли “Ички касалликлар ТОШКЕНТДА ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ БИРИНЧИ Катта ўқитувчи пропедевтикаси” кафедраси ПРЕЗИДЕНТИ ИСЛОМ КАРИМОВ Даволаш факультетига қарашли “Факультет ва Олий маълумотли ҳамшира факультетига қарашли ҲАЙКАЛИ ОЧИЛДИ “Ҳамширалик иши” кафедраси госпитал терапия №1” кафедраси Даволаш факультетига қарашли “Факультет ва Бундан роппа-роса йигирма олти йил Ассистентлар муқаддам Биринчи Президентимиз, госпитал жарроҳлик №1” кафедраси буюк давлат ва сиёсат арбоби, ўзбек Тиббий профилактика факультетига қарашли “Одам Даволаш факультетига қарашли “Отолорингология халқининг атоқли фарзанди Ислом анатомияси ва ОЖТА” кафедраси Каримов Ўзбекистон Республикасининг ва стоматология” кафедраси давлат мустақиллигини эълон қилган Тиббий профилактика факультетига қарашли Даволаш факультетига қарашли “Анестезиология ва эди. “Гистология ва тиббий биология” кафедраси реаниматология” кафедраси Тиббий педагогика факультетига қарашли “Юқумли Даволаш факультетига қарашли “Урология” ва болалар юқумли касалликлари” кафедраси кафедраси Тиббий педагогика факультетига қарашли Даволаш факультетига қарашли “Хирургик “Психиатрия ва наркология” кафедраси Тиббий педагогика факультетига қарашли касалликлар” кафедраси “Онкология, нур диагностикаси ва терапия” кафедраси Даволаш факультетига қарашли “Акушер Тиббий педагогика факультетига қарашли “Ички гинекология №2” кафедраси ҚУТЛАЙМИЗ! Ўзбекистон халқи истиқлол миллий маданият марказлари, йилларида эришилган барча Қорақалпоғистон Республикаси, касалликлар №3” кафедраси Малака ошириш факультетига қарашли “Акушер Ҳурматли профессор-ўқитувчилар, қадрли устозлар! оламшумул ютуқ ва марралар- вилоятлар ва Тошкент шаҳри Сизларни яқинлашиб келаётган Ўқитувчи ва мураббий- ни мамлакатимизнинг Биринчи вакиллари Ислом Каримов Тиббий педагогика факультетига қарашли гинекология №1” кафедраси лар куни билан чин дилдан самимий муборакбод этаман. Президенти номи ва фаоли- ҳайкали очилишига бағишланган яти билан боғлайди. Ислом тантанали маросимда иштирок Ҳужжатларни қабул қилиш эълон қилинган кундан бошлаб бир ой муддатда ректоратнинг Айтиш жоизки, Тошкент Тиббиёт академияси илмий, Каримов бугунги ва эртанги этиш учун жам бўлган. девонхона бўлимига топширилади. Манзилимиз: Олмазор тумани, Фаробий кўчаси, 2-уй. ташкилий ва бошқа жараёнларда қўлга киритилаёт- кунимизнинг ҳал қилувчи кучи ган ютуқларни устозлар иштирокисиз тасаввур этиб бўлмиш ёшларнинг онгу тафак- Маросимда Ўзбекистон Ёшлар – келажак бунёдкорлари бўлмайди. Уларнинг меҳнатдаги, илмий-ижодий изла- кури ва дунёқарашини бутунлай Республикаси Президенти нишдаги ва ўқув жараёнидаги фидойилигини ҳамиша ўзгартириб, ҳар томонлама бар- Шавкат Мирзиёев нутқ сўзлади. “Бугун сизларнинг қалбингиз, юрагингиздаги ўй-фикрларингиз, мақсад-муддаоларингиз, керак юксак қадрлаймиз. Билимли, зукко, ҳар томонлама камол авлодни вояга етказиш- бўлса, ушалмай турган ниятлар билан яқиндан танишиш, шу асосда ёшлар сиёсати бўйича олиб ўрнак олса арзийдиган талабаларимиз сафи йил сайин нинг янги принципиал тизимини Шавкат Мирзиёев ва бораётган ишларимизни танқидий баҳолаб, тегишли қарорлар қабул қилишни мен ўз фаолиятим ортиб бораётганлиги бизни қувонтиради. яратиб, уни ҳаётга жорий этишга Биринчи Президентимизнинг учун ғоят муҳим деб ҳисоблайман”. бевосита раҳбарлик қилди. рафиқаси Татьяна Каримова Сизларнинг илму урфон йўлидаги доно ўгитларингиз, Ислом Каримов ҳайкалини очди. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг ақлу тафаккурни чархлаб, етук мутахассис бўлишга ...2017 йил. 31 август. Биринчи Буюк Юртбошимиз ҳайкали “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракатининг IV қурултойидаги маърузасидан. ундайдиган салоҳиятингиз ва бераётган билимингиз Президентимиз кўп йиллар пойига гулчамбар қўйди. ҳар қандай таҳсинга сазовордир... давомида фаолият олиб борган Бугунги кун ёшлари ҳар томонлама ахлоқий ишлар йўналиши, Ёшларнинг тадбир- бўлиш учун бир ёқадан бош чиқариб, Ёшлар Тошкент шаҳридаги Оқсарой Биринчи Президентимиз илғор, ташаббускор, ўз фикрига эга келажак корлигини ривожлантириш ва Ижтимоий ҳимоя иттифоқининг муносиб аъзоси бўлишни ўз олди- Қадрли устоз-мураббийлар, Сизларни барчангизни қароргоҳи, унга туташ кўркам бошлаб берган кенг кўламли бунёдкорларидир. йўналиши, спорт, соғломлаштириш ва ҳарбий ларига асосий мақсад қилиб қўйдилар. касб байрамингиз билан яна бир бор қутлайман. Сиз- майдон ва хиёбон. Мусаффо ислоҳотлар бугун давлати- ватанпарварлик, прессклуб етакчиси, ёшлар- ларга мустаҳкам соғлиқ, гўзаллик, оилавий бахт, хона- осмон, маҳзун мусиқа садолари миз раҳбари Шавкат Мирзиёев Давлатимиз сиёсати бугунги кунда ёшлар- нинг ташаббускори, ижодий ва интеллектуал Ёшларнинг эркинликлари ва қонуний ман- донингизга файзу барака тилайман. Илмий ва ижодий остида давлатимиз байроғи раҳнамолигида изчил давом га кенг имкониятлар эшигини очиб бермокда. қобилиятларини қўллаб-қувватлаш йўналиши фаатларини ҳимоя қилиш, уларни миллий ва фаолиятингизда, ўқишларингизда улкан ютуқ ва омад ҳилпирайди. эттирилмоқда. Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи Ўзбекистон ёш- етакчилари сайланди. умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тарбия- ёр бўлсин. ларини бир мақсад остида жипслаштириш во- лаш, қалбида мустақиллик ғояларига содиқлик, Бу ерга Ўзбекистон Респуб- Давлатимиз раҳбарининг ситасидир. Бугунги кун ёшлари ҳар жабҳада фаол, интел- миллий ўзлигини англаш, Ватанга муҳаббат, унинг Л.ТУЙЧИЕВ, ликаси Олий Мажлиси Сенати 2017 йил 25 январдаги лектуал, салоҳияти юқори, тезкорлик билан жами- тақдирига дахлдорлик ҳиссини қарор топтириш ва Тошкент Тиббиёт академияси ректори аъзолари, Қонунчилик палатаси “Ўзбекистон Республикасининг Тошкент Тиббиёт академияси қошидаги ака- ятга қадам қўяётган келажак бунёдкорларидир. ўқувчи-ёшларимизни мафкуравий таҳдиддан ас- депутатлари, ҳукумат аъзола- Биринчи Президенти Ислом демик лицейда Ёшлар иттифоқининг бошланғич раш, интеллектуал ижодий салоҳиятини ошириш ри, Ўзбекистон Қаҳрамонлари, Абдуғаниевич Каримовнинг ташкилоти ташкил топди. Ўқувчилар “Мард ўғлон” Давлат мукофоти келажак бунёдкорларининг асосий вазифасидир. фан ва маданият, адабиёт ва хотирасини абадийлаш- таъсис этилиши, “Келажак бунёдкори” медали- санъат намояндалари, жамо- тириш тўғрисида”ги Қарори Ўқувчиларнинг ташаббуси ва фаоллиги ости- нинг ёшларга берилиши ҳақидаги фармон ва Н.ҲАКИМОВА, ат ташкилотлари, мамлака- халқимизнинг ўзининг буюк да Ёшлар иттифоқининг сардор ва етакчилари қарорларга катта қизиқиш билан қарамоқдалар. ТТА қошидаги академик лицейи Ёшлар тимизда фаолият юритаётган фарзандига чексиз ҳурмат ва сайланди ва тасдиқланди. Ўқувчилар очиқ овоз хорижий давлатлар элчихо- садоқатининг амалий ифодаси бериш йўли билан Маънавий-маърифий ва Шу мукофотларга муносиб номзод иттифоқи етакчиси налари, халқаро ташкилотлар бўлди. Қарорда кўзда тутилгани- ваколатхоналари раҳбарлари, дек, Биринчи Президентимиз но- MUASSIS: MUHARRIR TAHRIR HAYATI: Gazeta Pentium-IV талаба-ёшлар, юртимиздаги мини абадийлаштириш бўйича TOSHKENT Q.Nizomov (Bosh muharrir o’rinbosari), kompyuterida sahifalandi va Toshkent кенг кўламли чора-тадбирлар TIBBIYOT TURDIQUL O.Hazratov, D.Hidaуeva, D.Norgulov, Tibbiyot аkademiya RISOGRAFida амалга оширилди. AKADEMIYASI BOBOMURATOV L.Abduqodirova, D. Xudoyqulov 400 nusxada chop etildi. (Давоми 2-бетда) Manzilimiz: Gazeta Toshkent Matbuot va axborot Mualliflar fikri tahririyat nuqati nazaridan farqlanishi Ҳикмат Кўнгил чашмасининг оби равони, Ҳикмат boshqarmasida 2007-yil 15-yanvarda mumkin. Maqolalardagi ma`lumotlar uchun Toshkent shahri, Farobiy Муҳаббат аҳлининг лабдаги жони. 02-0049 raqam bilan ro’yxatga olingan mualliflar javobgardir ko’chasi, 2-uy Бепул тарқатилади Nashr uchun ma`sul Q. Nizomov Topshirish vaqti: 14.00

TIBBIYOTNOMA2 № 9 2017 YIL 26 SENTYABR TIBBIYOTNOMA № 9 2017 YIL 26 SENTYABR 7 ТОШКЕНТДА ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ БИРИНЧИ МАЪНАВИЯТЛИ ЁШЛАР – КЕЛАЖАГИМИЗ ПОЙДЕВОРИ ПРЕЗИДЕНТИ ИСЛОМ КАРИМОВ ҲАЙКАЛИ ОЧИЛДИ Ҳаммамизга маълумки, Республикамизда ёшларга бўлган эътибор жуда баланд. (Давоми. Боши 1-бетда) яратиш бўйича халқаро ижодий танловни фуқаролар йиғини раиси О.Муталов, ФИФА Уларни соғлом руҳда тарбиялаш шу куннинг муҳим ва кечиктириб бўлмайдиган ташкил этиш тўғрисида”ги Қарори ижроси рефериси, “Буюк хизматлари учун” ва “Эл- вазифасидир. Шу муносабат билан ёшларимиз онги ва тафаккурида юксак Президентимиз Шавкат Мирзиёев юзасидан Буюк Йўлбошчимиз ҳайкалини юрт ҳурмати” орденлари соҳиби Р.Эрматов, инсоний фазилатларни камол топтиришда жамоат ташкилотларининг фаолиятини Самарқанд шаҳрига бир неча бор ташриф яратиш бўйича халқаро ижодий танлов Биринчи Президентимизнинг рафиқаси мувофиқлаштириш, ёшларни маънавий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш – бугунги буюриб, Биринчи Президентимиз Ислом эълон қилинган эди. Татьяна Каримова Ислом Абдуғаниевич кунда давлат аҳамиятига эга бўлган долзарб масалалардан биридир. Каримов қабрини зиёрат қилди. Ислом Каримов ўз халқини чексиз муҳаббат би- Каримов дафн этилган жойда барпо этила- Танлов натижаларига кўра, ҳай- лан севгани, умрининг сўнгги кунларига Мазкур вазифалар ўзагида ҳаёт уммо- ёшларимиз орасида бағрикенглик, ўзаро лаа қиламиз, касбга ўқиймиз, аммо кўпинча ётган ёдгорлик мажмуаси лойиҳаси билан калтарош, Ўзбекистон Бадиий академияси қадар бутун ҳаётини Ўзбекистонга хизмат нининг бошланғич жилғалари бўлган оила меҳр-оқибат, ўзаро тотувлик, турли миллат одамийлик илмини чеклаб ўтамиз, бу эса танишиб, уни такомиллаштириш бўйича академиги, Ўзбекистон санъат арбоби қилишга бағишлагани, унинг сўнмас хоти- тизими негизларини ёшларга тушунтириш, вакиллари ўртасида дўстлик ва ҳамжиҳатлик кечирилмас хатодир. Бу камчилигимиз эса, кўрсатмалар берди. Илҳом Жабборов яратган ҳайкал ғолиб раси миннатдор юртдошларимизнинг, бутун уни мустаҳкамлаш, ҳар бир инсоннинг но- муҳитини қарор топтиришга, ҳар бир ёш кўп ҳолатларда айниқса оилада, ўзаро муно- деб топилди. халқимизнинг қалбида абадий сақланиб дирлигини ҳис этиш ва ҳурмат қилиш, унинг ўзини жамиятдаги юкламаси ва ўрнини сабатларимизда, қўйингчи, бутун ҳаётимизда Давлатимиз раҳбарининг 2016 йил қолишини таъкидлади. ҳаёти ва манфаатини ҳимоялаш, ёшлари- аниқлаб олишга маънавий жиҳатдан тай- ўз таъсирини, ўз асоратини кўрсатиб туриб- 2 декабрдаги “Буюк давлат ва сиёсат Маросимда Ўзбекистон Ёзувчилар мизни қадриятларимизга садоқатлик руҳида ёрлашга, ёшларимизни юксак инсоний фа- ди: лоақал бешта бобокалонларимизнинг арбоби, Ўзбекистон Республикасининг уюшмаси раиси М.Аҳмедов, Ўзбекистон ЎзА тарбиялаш каби эзгу ҳолатлар ётади. зилатлар руҳида тарбиялаш учун маълум номларини шариллатиб санай олмаймиз, Биринчи Президенти Ислом Абдуғаниевич Фанлар академияси академиги Ш.Каримов, маънода замин яратишга хизмат қилади. \"Шошмақом\" куйларини бир-биридан ажрата Каримов сиймоси тасвирланган ҳайкални Ўзбекистон халқ артисти Г.Мельникова, Замон талабларига жавоб берадиган олмаймиз, ҳатто ёшларимиз рўзғор деган Тошкент шаҳридаги “Чилонзор” маҳалла қадимий анъана ва қадриятларимизни Ёшларимизни маънавий тарбиялаши- муқаддас тушунчани англамай туриб оила ҳаётимизга янада чуқурроқ сингдириш ҳамда мизда аввалам бор \"маънавият ўзи нима?\", қуряптилар... УСТОЗЛАРГА ЭҲТИРОМ бундай интилишларни маънавий-маъри- – деган саволга жавоб бермоғимиз лозим. фий тадбирлар орқали кенг тарғиб қилиш, Демак, одамийлик илмини ўрганиш вақти Мана, 21 йилдирки, юртимизда қутлуғ сана – 1 октябрь кунини умумхалқ халқимизга хос бўлган азалий қадриятлар Маънавият – бу, гул экишдан то шаҳар аллақачонлар етиб келди. Шу маънода ёш- байрами сифатида катта тантана билан кенг нишонлаш яхши бир анъанага ва замонавий демократик тамойилларга қуришгача, Ватан ҳимоясига яраш, миллий ларимиз ўртасида миллий қадриятларимиз, айланган. Шу куни ўқувчилар муаллимларига алоҳида эҳтиром кўрсатадилар, таянган ҳолда давлат ва жамиятимизнинг орият, муҳаббат, оталик, оналик, ака-ука- инсоний фазилатлар, оила ва жамият ҳақида меҳру муҳаббатларини намойиш этадилар. Чунки бу байрам улар учун энг азиз, энг инсонга бўлган муносабат ва эътиборини лик, эрлик, аёллик илми, рўзғор тебратиш дилдан суҳбатлар ўтказиш, театр ва музей- меҳрибон инсонларнинг байрами-да. ёшлар онгига етказиш ҳам ҳозирги куннинг сири, куй тинглай олиш, тасвирий санъатни ларга ташриф буюришимиз, Меҳрибонлик муҳим тамойилларидан биридир. ўқий билиш, фуқаролик масъулияти, тарих уйлари, “Мурувват ва Саховат” қариялар уй- Ўқитувчилик катта, энг мураккаб санъатдир. Ушбу касбни эгаллаган қанчалик юқори эканлиги – мустақиллик берган имкониятнинг эътирофи қошидаги қарздорлик, ота-буваларимиздан ларига бориб, уларнинг ҳолидан хабар олиш шахсда аввало инсонийлик, фидойилик ва ватанпарварликдек муқаддас ҳисобланади. Жамиятимизнинг ҳар бир аъзоси оила қолган ақидаларимизни фарзандларга ҳам каби эзгу ишларни амалга оширмоғимиз туйғу қарор топади. У инсонни тарбиялаб, вояга етказади, ҳаётига тизимини, комил инсон истиқболини эсон-омон етказишдир. Унинг бошқача номи лозим. мазмун олиб кириб комиллик сари йўналтиради. Бу касб ҳаётнинг оқ “Ўқитиш – икки баробар ўқиш демакдир,” деганди алломалардан кўзлайдиган тадбирларни уюштириши яшаш илми, инсон бўлиш илмидир. Илм де- ва қора рангларини яхши фарқлашга ўргатади. Маънавий-ахлоқий бири. мақсадга мувофиқдир. Ўтказиладиган маъ- ганини мисқоллаб, бобма-боб ўрганадилар. Л.АБДУҚОДИРОВА, дунёқарашнинг бойишига, фикрнинг тоза ва мусаффо бўлишига, рифат-маънавият тадбирларимиз орқали Биз табиийки, кўпроқ аниқ фанларни муто- доцент руҳиятан соғлом бўлишга имкон яратади. Хокисорлик, камтарлик, бо- Демак, педагогларнинг ўзи кўпроқ ўқиши, ўрганиши керак. Шунда рига қаноат қилиш каби хислатларни тарбиялайди. Бошланғич таълим уларга талабалар ишонади, ўрнак олади, уларга эргашади. Ўрнак олиш ПЛОДОТВОРНАЯ ВСТРЕЧА КОЛЛЕГ ўқитувчиси мактабда ёш, нозик ниҳолларни тарбиялайди. Агар нозик натижасида яхшиликлар куртак очади, палак ёзади, эзгу ибратлар эса ниҳоллар яхши ўтқазилиб, тўғри тарбияланса, соғлом униб-ўсса, улар- ҳамиша инсониятга файзли хизмат қилиб келган. Ўқитувчининг ақли В рамках исполнения Постановления Президента Республики Узбекистан “О мерах нинг кейинги тараққиёти ҳам самарали бўлади. билан қалби мувозанатда бўлмоғи керак. Устоз бўлиш учун ҳам бир по дальнейшему развитию системы высшего образования” состоялся визит во вторую қатор талаб ва қоидаларга амал қилмоқ лозим. Чунончи, мавлоно Содиқ клинику Ташкентской медицинской академии ведущих специалистов Российской Олий ўқув юртларида ўқиётган ёшларимизни эса касбга тайёр- Қошқарий (15 аср) “Одобия” асарида устоз бўлишнинг 400 дан ортиқ Федерации в области травматологии и ортопедии. лаш, уларнинг маънавий дунёсини янада бойитиш эса шу олий ўқув қоидаларини баён қилган. юртлари педагог-ўқитувчиларидан чуқур масъулиятни талаб этади. Нашу столицу посетили ведущие специалисты российского тем профессором был проведен мастер-класс по применению Ҳозирда талабаларга турли-туман билимлар тўпланадиган объект, Ҳар бир шогирднинг ўз ҳаётида қозонган бахти, иқболи ва эл Центрального научно-исследовательского института травма- ультразвуковой диагностики при различных патологиях опор- яъни фақат билимдон мутахассис деб эмас, балки, интеллектуал ва қошидаги ҳурматида унга таълим берган устозларнинг ҳам катта тологии и ортопедии (ЦИТиО) имени Н. Приорова в том числе но-двигательной системы. Профессор осмотрел 80 больных. маънавий жиҳатдан баркамол фазилатларни ўзлаштирувчи инсон деб ҳиссаси бор. Ана шундай ардоқли, ўз касбининг фидойи эгалари бўлган первый заместитель директора, заслуженный деятель науки қаралади. Жамиятимиз тараққиёти, иқтисодий ривожланиши тиббиёт мўътабар устозлар, тиббиёт илмининг етук олимлари Тошкент Тиббиёт Российской Федерации, доктор медицинских наук, профессор В операционном блоке клиники профессором А. Лазаревым йўналишидаги олий ўқув юртлари олдига ҳам юқоридаги мақсадларни академиясида ҳам жуда кўплаб топилади. Булар: ЎзФАнинг акаде- Николай Еськин и руководитель отделения острой травмы, проведена показательная операция по травме костей таза. По- амалга оширишда бир қатор вазифаларни бажаришни қўймоқда. миклари: Ш.Каримов, Т.Даминов, профессорлар: А.Аляви, А.Гадаев, отличник здравоохранения Республики Узбекистан, доктор сле чего он прочитал лекции “Лечение застарелых переломов Жумладан, Кадрлар тайёрлаш Миллий Дастурининг қабул қилиниши, Н.Насриддинова, Т.Бобомуратов, О.Тешаев, М.Аҳмедов ва бошқа медицинских наук, профессор Анатолий Лазарев. вертлужной впадины. Особенности эндопротезирования”, “Ме- олий таълим тизимидаги икки этапли йўналиш (бакалавриат ва маги- ўнлаб устозлар..... тоды оперативного лечения застарелых переломов различной стратура) талаблари, “Соғлиқни сақлаш тизимидаги ислоҳотлар Давлат В конференц-зале собралась группа специалистов второй локализации”, “Причины и профилактика несостоятельности Дастури”нинг вазифалари ва бошқа бир қатор меъёрий ҳужжатлар Зотан, ҳассос шоиримиз А.Ориповнинг қуйидаги сатрлари ҳам бежиз клиники Ташкентской медицинской академии, состоящая из фиксации лобкового симфиза пластинами при нестабильных бунинг намунасидир. Юқоридагиларга кўра олий таълим олган мута- ёзилмагандек: кафедральных сотрудников, врачей отделений травматологии повреждениях таза”. хассис фақат чуқур билимлар эгаси бўлибгина қолмай, балки, ишчи, и ортопедии, сотрудников родильного дома, врачей-УЗД, маги- хизматчилар жамоасини ташкил этишни ва бошқаришни, замонавий Муаллим ҳақида сўзим ушбудир: странтов и клинических ординаторов. Заседание открыл ректор Проведенные лекции и мастер-классы вызвали огромный технологияларни билиши, ўз меҳнат фаолияти мобайнида корхона Муаллим камолот ичра кўзгудир. Ташкентской медицинской академии, доктор медицинских наук, интерес у участников конференции. Гости из России ответили ёки ишлаб чиқариш бирлашмалари, тадқиқот институтларида амалий Рост айтсам, ўзингсан энг аввал даҳо, профессор Л. Туйчиев. Он представил гостей из Российской на множество вопросов, касающихся актуальных проблем сов- муаммоларни ҳал эта билишни ўрганишни давр тақозо этади. Зотан, Сен ҳаёт ганжида дурри бебаҳо.... Федерации. Затем состоялись лекции профессора Н. Еськина ременной травматологии и ортопедии. таълим-тарбия тизимини тубдан ислоҳ қилиш, уни замон талаблари Мамлакатимизда ҳар йили зўр кўтаринкилик ва тантанали руҳда на темы “Оценка результатов УЗИ дуплексного сканирования даражасига кўтариш, миллий кадрлар тайёрлашнинг янги тизимини нишонланадиган инсон руҳининг “инженерлари” деб аталмиш шарафли венозных тромбозов”, “УЗИ-диагностика периферической М. КАРИМОВ, барпо этиш, баркамол, салоҳиятли авлодни тарбиялаш ҳозирги кунда касб эгаси – устозлар байрами ҳам бунинг эътирофи демак... нервной системы”, “Ультрасонография крупных суставов”. За- заведующий кафедрой травматологии и ортопедии, давлат сиёсатининг устувор йўналиши эканлиги, олий тиббий таълим Биз ҳам Тошкент Тиббиёт академиясининг барча профессор- ВПХ и нейрохирургии Ташкентской медицинской академии, сифатини яхшилашга эришишда, давлатимиз талабига жавоб берувчи ўқитувчиларини 1 октябрь – “Мураббийлар ва ўқитувчилар куни” билан юқори малакали умумий амалиёт шифокорларини тайёрлашда тиббиёт самимий қутлаб, уларнинг энг шарафли, шу билан бирга ўта масъули- доктор медицинских наук, профессор. олий ўқув юртлари профессор-ўқитувчиларининг роли ва масъулияти ятли ва машаққатли ишларида муваффақиятлар тилаб қоламиз! Юзи- дан нур ёғилувчи азиз устозлар, доимо саломат бўлинг, эътирофимиз, ҳурматимиз сизга, фидойи, қадрли устозлар! Шоира ҚОДИРОВА, тиббий педагогика факультети катта ўқитувчиси Ҳикмат Ҳикмат Ҳикмат Ҳикмат Томоша текин деб толгунча кўрма, Гар кўнглинг кўшкида гулзоринг бордир, Ғавғо гирдобида қолгунча кўрма. Яратган хуш кўрган бир зоринг бордир.

TIBBIYOTNOMA6 № 9 2017 YIL 26 SENTYABR TIBBIYOTNOMA № 9 2017 YIL 26 SENTYABR 3 САХИЙ ҚАЛБ СОҲИБИ УЛУҒЛАР ЁДИ БУ... Аёлнинг матонати, кучи ва ғайрати, илм- “Тиббиётнома” ойномаси муҳаррири , Республика соғлиқни сақлаш аълочиси салоҳиятию чексиз меҳр-муҳаббати гоҳида Қутбиддин Низомов ва Ўзбекистон Республикаси Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, эл ҳайратига сазовор бўлади. Тарихда тиббиёт фанлари номзоди, Турон Фанлар академияси академиги Алижон Зоҳидий бундай жасоратли аёллар кўп ўтган ва уларнинг номи, амалга оширган ишлари билан суҳбат доим улуғланган. – Қутбиддин Низомов: Ўзбек ро- ший, Тошкандий, Ургутий, Абдухолиқ гимиз ва шодмонлигимиз қасрининг Бугунги кунимизга назар ташлайдиган билимдони, тажрибали ва малакали лар соҳасида қилган меҳнатларини маннавислигининг асосчиси Абдулла Ғиждувоний каби улуғларни етказиб меъморлари ким эканлигини ҳамма бўлсак, жамият ҳаётида, унинг илгари мутахассис сифатида олис қишлоқ ва тақдирлаб “Соғлиқни сақлаш аълочиси” Қодирий “Мозийни эслаш – хайрлик- берган ўзбек миллатининг 98% дан билишини истар эдим. одимлашида салмоқли ўринга эга, жон- овулларга ҳам бориб, маҳаллий соғлиқни медали билан тақдирланган. Унинг номи дир” деган эди. Дарҳақиқат, ўтмишга кўпи мутлақо бесавод бўлган. Бу куяр ва юксак илмий салоҳиятли аёллар сақлаш ташкилотларига даволаш кон- “Ўзбекистоннинг фидойи аёллари” кито- қараб бугунги кунга баҳо берилади, мутлақо ақлга сиғмайдиган ҳол – са- – Қутбиддин Низомов: Кафед- кўпчиликни ташкил қилади. Чинакам сультатив ва ташкилий масалаларда бига киритилган. Кўп йиллар давомида келажакка режа қилинади. Шу бо- водсиз халқ орасидан шунча буюк- рангизда ва талабалар турар жойида ақл-идрок эгаси ҳеч қачон изланишдан амалий ёрдам кўрсатди. Ўзи учун ҳам Евро-Осиё инфекционистлар жамияти- исдан ҳам жаннатмакон юртимиз ларнинг чиқиши мумкин эмасди. Ана ўтказган тадбирларингиз орқали тўхтамайди, улар танилиш ёки шуҳрат тиббиётнинг сирли жумбоқларини ечувчи нинг вице-президенти, 2006 йилдан Рос- олис ва яқин ўтмишини эслаш, буюк шундай зулматларга, ҳақсизликларга Мустақиллик аталмиш улуғ неъматнинг қозониш учун эмас, балки илмни, илм бир мактаб эди, бу хизмат сафарлари ана сия Федерациясининг тиббиёт ва техника ўтмишдошларимиз ва замондошла- тўлиб-тошган бир даврда Биринчи сийрати ва сифатини кўрсатиб бердин- орқали билимдон шогирд тайёрлашни шу тажрибалар, изланишлар самараси фанлари академиясининг академиги римиз фаолиятларига холисона баҳо Юртбошимиз сиёсат майдонига чиқиб, гиз. Демак ўзбекнинг беклигини дунёга билганликлари учун ҳам ҳаётларини ўлароқ 1994 йил ҳомиладор аёлларда ҳисобланади. Ҳозирда Тошкент Тиббиёт бериш ҳам хайрлик ишлардандир. мамлакатимиз узра мустақиллик танитган Амир Темур, Мирзо Улуғбек, шу эътиқодга бахшида этадилар. Булар вирусли гепатит В кечиши мавзуида док- академиясининг юқумли ва болалар Муҳтарам Президентимиз томони- туғини кўтарди, 70 йиллик қарамлик Бобир Мирзо, Муҳаммад Раҳимхон Фе- қаторига тиббиёт фанлари доктори, торлик диссертациясини Москва шаҳрида юқумли касалликлар кафедрасида про- дан ҳар йили 2 сентябрни Биринчи ва тутқунлик зиндонидан олиб чиқди. руз, Усмон Юсупов, Шароф Рашидов, профессор, Ўзбекистон Республикаси ёқлади, бир йил ўтиб профессорлик ун- фессор лавозимида ишлаб келмоқдалар. Юртбошимизни хотирлаш куни деб Бу жараён албатта осон кечгани йўқ, Ислом Каримов каби улуғларимизни соғлиқни сақлаш аълочиси Муборахон вонига сазовор бўлгач, эпидемиология, эълон қилинганлиги мустақил юртимиз кучли сиёсатчи ва иқтисодчи бўлган ҳар дамда хотирлаб, шукроналик Джалиловна Аҳмедовани қўшиш мумкин. микробиология ва юқумли касалликлар Устозимиз Муборахон Джалиловна фуқаролари томонидан зўр мамнунлик Юртбошимиз бир неча ўн йиллик ке- қилиб туришимиз лозим экан. илмий-текшириш институти директори ва Аҳмедовани аёл олималарнинг аллома- билан кутиб олинди. Республикамиз- лажакни кўра олган ва режасини туза Аҳмедова Муборахон Джалиловна ихтисослаштирилган кенгаш раиси лаво- си, юксак иқтидор, олий фазилат ҳамда нинг барча ҳудудларида – вилоят ва олган зот эдилар. Эсингизда бўлса – Алижон Зоҳидий: Жаҳонда кеч- 1947 йил 15 октябрда Андижон шаҳрида зимида ишлай бошлади. Таниқли олима, сахий қалб соҳиби сифатида биламиз. Бу туманларда, мактаб ва олийгоҳларда, мустақилликнинг дастлабки йиллари ган ижтимоий-иқтисодий инқирозлар зиёлилар оиласида таваллуд топган. йирик ташкилотчи, моҳир раҳбар, тиббиёт беғараз инсонга шогирд бўлганимиздан завод ва фабрикаларда, меҳнат жа- – 91-93 йиллар ўтиш даврини бош- курраи-замин аҳлининг катта қисми 1965 йилда Тошкент Давлат Медицина фанлари доктори, профессор Мубора- Оллоҳга беадад шукрлар қиламиз. моаларида бу тадбир алоҳида эъзоз, дан кечириб, анча мураккабликларни турмуши сифатига салбий таъсир институти санитария-гигиена факульте- хон Джалиловна Аҳмедова Ўзбекистон алоҳида меҳр билан ўтказилди. 60 дан енгиб ўтган эдик. Айнан, олисни кўра кўрсатди. Ваҳоланки, 7 миллиард тига ўқишга кириб, ушбу институтни 1971 Республикаси Соғлиқни сақлаш вазир- Ўзбекистон халқ шоири, Ўзбекистон ортиқ китоблар муаллифи, Республика олиш лаёқати ўтиш даврининг тала- инсон умргузаронлик қилиб юрган йилда имтиёзли диплом билан тугатди. лиги эпидемиология, микробиология ва Қаҳрамони Эркин Воҳидовнинг қуйидаги Ёзувчилар уюшмаси аъзоси сифа- фотларсиз, қурбонларсиз кечишига, курраи-заминда 65 миллионга яқин юқумли касалликлар илмий-текшириш мисраларини: тида бундай тадбирларнинг тарбия- улкан давлатимизнинг парчаланиб кўрлар, 87 миллионга яқин карлар, 100 Ўқишни тугатгандан сўнг Муборахон институтига раҳбар бўлиб келганидан вий, миллий, маънавий аҳамиятини кетишининг олдини олишга, кейинги миллиондан ортиқ шоллар ва 1 мил- Тошкент вилояти санитария-эпидемио- кейин институт фаолиятида кескин бу- Тинчлик бермас одатимдан шарҳлаб берсангиз... йилларда кечган жаҳон иқтисодий та- лиарддан ортиқ очлар, 1 миллиарддан логия станциясининг ўта хавфли касал- рилиш рўй бера бошлади. Институтнинг Озор чексам майлига, наззулининг республикамизни четлаб зиёд бошпанасизлар бор. Юртимизда ликлар бўлимига бактериолог лавози- илмий салоҳиятини ва мавқеини кўтарди. Олов бўлиб бир дам ёнсам – Алижон Зоҳидий: Ўзбекистон ўтишига сабаб бўлди. Оқилона ва кечган оқилона ва одилона сиёсат мига қабул қилинди. Иш жараёнида бу Қисқа вақтда институт ва унинг клиник Сўнг ўчсам ҳам майлига. мустақиллик туғини қўлига олганига одилона олиб борилган сиёсат нати- туфайли, Биринчи Юртбошимизнинг касалликнинг келиб чиқиш сабаблари ва шифохонаси капитал таъмирланди, янги Ҳар мушкулга бардош берар ҳам 26 йил бўлди. Бугунги кунда жасида юртимизда жаҳонни ларзага олисларни кўра олиш лаёқати туфай- оқибатларини синчиклаб ўрганди. Уларни жиҳозлар ва замонавий тиббий асбоб- Чидар менинг тош бошим, давлатимиз иккинчи бор уйғониш, солиб келаётган диний экстремизм ли биз бу жараёнларни фақат интер- бартараф қилишнинг ўзига хос йўлларини ускуналар билан таъминланди. Аммо секин, тинч яшашга яъни Ренессанс даврини бошдан ва ақидапарастлик, маҳаллийчилик, нет ва ойнаи жаҳонда кўрдик, холос. топишга интилди. Муборахондаги ин- Сира йўқдир бардошим. кечирмоқда. Биринчи бор улуғ Амир қўпорувчи ғоялар, наркомания ўз таъ- Йиллар ўтиб ҳали улар ўз ҳосилини тилиш, илмий изланишга мойиллигини Муборахон Джалиловна ёшларга тиниб-тинчимас, ҳар бир ишни завқ-шавқ Темур пароканда бўлган элатларни сирини кўрсата олмади. Демак, сиз беради, юртимиз ҳақиқий Ренессанс сезган устозлари уни эпидемиология, мураббийлик қилиш, ўз билим ва таж- билан амалга оширадиган устозимиз Му- бошини қовуштириб, улкан имо- билан биз, фарзандларимиз, келажак даврини бошдан кечирганлигини микробиология ва юқумли касалликлар рибаларини шогирдларига ўргатишдан борахон Джалиловна Аҳмедовага қарата ратлар қуриб, бир қўлида қилич, соҳиби бўлган невара-эвараларимиз- жаҳон афкор оммаси кўради. Мана, илмий-текшириш институтига кичик ил- чарчамайди. Талабаларга қатор юқумли айтилган деб биламиз. бошқасида эса адолат билан буюк нинг келажаги учун ўз саломатлиги, буюк ўтмишдошларимизнинг муносиб мий ходимликка чақиришди. Ёш мутахас- касалликлар, уларнинг оқибати ва бар- Биз устозимиз Муборахон Джали- давлатга асос солган эдилар. Орадан умрини фидо қилган Юртбошимизни меросхўрлари, спортнинг шахмат, сис бу ерда ўн йил (1973-83-йй) меҳнат тараф этиш йўллари ҳақида қизиқарли ловнани моҳир педагог, ўқитибгина 7 аср ўтиб Биринчи Юртбошимиз ҳар қадамда хотирлаш, руҳини шод бокс, каратэ бўйича жаҳон чемпионла- қилди. 1982 йилда куйдирги касаллиги маълумотлар ўқийди, талабаларни илмий қолмай уқтиришни ҳам уддасидан И. Каримов саъй-ҳаракатлари билан этишнинг улкан маънавий, ижтимоий ри ҳам чиқиб Ватан байроғини баланд бўйича номзодлик диссертациясини изланишга жалб қилади. Бевосита олима чиқадиган, меҳри тафтидан шогирдла- бошланиб, муҳтарам Президенти- аҳамияти бор.Ўзбекистон Қаҳрамони, кўтармоқдалар, яқин йилларда Нобель Москва шаҳрида ҳимоя қилди. Сўнг Тош- раҳбарлиги остида 2 докторлик, 29 та рини баҳраманд этадиган инсон деб миз Ш.М.Мирзиёев томонидан олиб устози комил Абдулла Ориповнинг мукофоти совриндорлари ҳам етишиб кент давлат иккинчи тиббиёт институтига номзодлик диссертациялари ёқланган. биламиз ва улар олдида таъзим қиламиз. борилаётган юксалиш даврини бош- “Қонли кўйлак” шеърида болакай: чиқади, зеро бунинг учун диёримизда юқумли тропик касалликлар кафедраси- Яна 4 та докторлик диссертацияларига дан кечирмоқдамиз. Мактабда ўқиб “Онажон, отамнинг ўқ теккан кўйлагин барча шарт-шароитлар мавжуд . нинг ассистенти лавозимига ишга қабул илмий раҳбарлик қилмоқда. Профессор Юқумли ва болалар юқумли юрган кезларимиз “Ўзбекистон ССР бергин, мен қуёшга қадаб қўяй, уни қилинди. 1991 йилдан 2012 йилгача ТТА Муборахон Аҳмедова 2 та ўқув адабиёти, касалликлари кафедраси тарихи” деган китобда келтирилишича кўриб одамлар дунёдан нелар кеч- – Қутбиддин Низомов: Мўйсафид юқумли ва болалар юқумли касалликлари 5 монография, 30 дан ортиқ ўқув- услубий Инқилобга қадар ўзбек аҳолисининг ганин билсин, уруш оловлари қайта тарихнинг жимит бўлаги – 26 йил ичи- кафедраси мудири бўлиб ишлаш билан қўлланмалари, 500 дан ортиқ илмий иш- ходимлари ва шогирдлари 1,5-2,0 % қисмигина саводхон бўлган. ёқилмасин”, – дейди. Мен ҳам Бирин- да Ўзбекистон Республикаси ўзининг биргаликда илмий изланишини давом лар муаллифидир. номидан доцент М.КАРИМОВА, Демак, ушбу тарихга ишонадиган чи Юртбошимиз ҳақида кўплаб китоб- барча кўрсаткичлари бўйича жаҳон эттирди. Талабаларга дарс бериш жа- бўлсак жаҳонга Ибн Сино, Хораз- лар, хотиротномалар битилиб, ҳар андозалари даражасига чиқиб улгур- раёнида кўплаб ўқув қўлланмалари ҳам Профессор М.Д.Аҳмедова Ўзбе- ва ассистент Ш.АНВАРОВ мий, Бухорий, Самарқандий, На- бир уйга кириб боришини, бахтиёрли- ди. Бизга мана шундай ёруғ кунларни яратишга муваффақ бўлди. Бу орада кистон Республикаси соғлиқни сақ- сафий, Марғиноний, Фарғоний, Шо- инъом этиш учун ўз ҳиссасини қўшган Муборахон Джалиловна ўз соҳасининг лаш тизимининг юқумли касаллик- улуғларимизни Аллоҳ раҳматига ол- ган бўлсин! Ҳикмат Ҳикмат Ҳикмат Ҳикмат Оёғинг остидан чиқади ҳар чоҳ, Қулоғимда туйдим онамнинг сасин, Сен ерни кўрмасанг ўзингда гуноҳ. “Кўнгил юзидаги доғдан асрасин”.

TIBBIYOTNOMA4 № 9 2017 YIL 26 SENTYABR TIBBIYOTNOMA № 9 2017 YIL 26 SENTYABR 5 Профессор Башир Ҳикматуллаевич Магзумов таваллудининг 100 йиллиги олдидан Давоми. Боши 4-бетда. да ва Қорақалпоғистон Республикасида Кўп йиллар давомида Башир вабо эпидемияси билан курашиш учун Ҳикматуллаевич “Ижтимоий гигиенист ОДДИЙ ҚИШЛОҚ ШИФОКОРИДАН СОҒЛИҚНИ Соғлиқни сақлаш вазирлигида иш- ташкил этилган штабнинг бошлиғи бўлиб ва соғлиқни сақлаш ташкилотчилари” САҚЛАШ ВАЗИРИГАЧА ... лаган йиллари Башир Ҳикматуллаевич ушбу касалликни йўқ қилишда бевосита илмий жамиятнинг, “Ижтимоий гигиена Магзумов ўзининг амалий фаолиятида иштирок этди. ва соғлиқни сақлашни ташкил этиш” Атоқли олим, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган врач, соғлиқни сақлаш орттирилган йигирма йиллик ҳаётий ихтисослаштирилган илмий кенгашнинг, ташкилотчиси, тиббиёт фанлари доктори, профессор Магзумов Башир тажрибага суяниб аввало республика 1966-1968 йй. Б.Ҳ.Магзумов Сани- ушбу ихтисос бўйича муаммоли ва Ҳикматуллаевич 1917 йил 1 октябрда Тошкент шаҳрида Шофайз маҳалласида, аҳолисига тиббий ёрдам кўрсатишни тария, гигиена ва касб касалликлари методик комиссия раиси бўлиб келди. хизматчи оиласида дунёга келган. Бутун умрини тиббиёт соҳасига бағишлаб яхшилаш, даволаш-профилактика илмий-тадқиқот институти директори, Институтда фаолият кўрсатган йиллар яшаган десак муболаға бўлмайди. Уларнинг сермазмун ҳаётини жуда кўп турли ишлари сифатини ошириш, тиббиёт кейинчалик илмий ишлар бўйича ди- мобайнида Башир Ҳикматуллаевич рес- тарихий саналар билан ифодалаб беришимиз мумкин. соҳасида кадрлар тайёрлаш ва мала- ректор муовини вазифасини бажариб публика ва бошқа республикалар учун касини ошириш, илмий изланишлар келди. Ушбу лавозимда улар нафақат кўплаб соғлиқни сақлаш ташкилотчила- Б. Магзумов мактаб давридаёқ ўзининг муносабатини, бошқариш қобилиятини, мавзуси бўйича номзодлик диссертация- ва тадқиқотларни чуқурлаштириш, ташкилотчи, моҳир бошқарувчи, балки рини тайёрлаб берганлар. тенгдошларидан билимга чанқоқлиги, ташкилотчилик кўникмаларини яққол сини ҳимоя қилди. Тажрибали ташкилотчи, бошқа республикалар олимлари билан илм соҳасида ҳам ўзининг чуқур билим- ташаббускорлиги, зеҳни ўткирлиги билан кўрсатади. Улар фақатгина туман марка- ўз ишини юқори даражада бажарадиган ҳамкорлик алоқаларини кенгайтириш лар эгаси эканлигини исботлаб берди. Башир Ҳикматуллаевични нафақат ажралиб турар эди. 1930 йилда мактаб- зидаги иш билан чегараланмай, атроф- мутахассисни раҳбарият кетма-кет амалий, ишларига жудаям катта эътибор бер- Санитария, гигиена ва касб касалликла- моҳир бошқарувчи, ташкилотчи, бал- ни тугатгач Тошкентдаги махсус тиббиёт даги барча қишлоқларда яшовчи аҳолига илмий, услубий ишларини бир тизимга ганлар. Ўша йиллари соғлиқни сақлаш ри илмий-тадқиқот институтида ишлаган ки “Ижтимоий гигиена ва соғлиқни билим юртида таҳсил олган. Шу билим тиббий хизмат кўрсатадиган даволаш қўйиб бериш учун Санитария, Гигиена муассасаларининг моддий-техник ба- кезлар олим томонидан ва унинг бевоси- сақлашни ташкил этиш” йўналиши юртида ўқиб юрганда унда тиббиётга муассасалари учун бинолар қуриш, тиб- ва касб касалликлари, Тошкент зардоб заси деярли талабга жавоб бермасди. та раҳбарлиги остида инсон саломатли- бўйича илм-фанни ривожлантиришга қизиқиш пайдо бўлган. Шунинг учун Ба- биёт ходимлари билан таъминлаш, ва вакцина тайёрлаш илмий-текшириш Даволаш-профилактик муассасалар, гини яхшилашга қаратилган санитария- ўз ҳиссасини қўшган билимдон олим шир Ҳикматуллаевич 1936 йилда Тошкент туман аҳолисини безгакка қарши эмлаш, институтларига директор лавозимига му- айниқса вилоят ва туманларда, кадрлар гигиеник изланишлар жадаллаштирилиб, деб билишади. Улар ўзларининг “илмий тиббиёт институтида ўқишни давом эттир- болаларни эса қизамиқ ва чечакка қарши носиб кўришади. Директор лавозимларида тайёрланадиган билим юртлари, ил- ушбу изланишларнинг натижалари мактабини” яратган бўлиб, уларнинг ганлар ва талабалик давридан Тошкент эмлаш, қишлоқларда санитария-эпиде- ишлаган даврида Башир Ҳикматуллаевич мий-текшириш институтлари аксарияти номзодлик ва докторлик диссертация- раҳбарлигида 6 докторлик ва 28 ном- шаҳридаги 4-сонли болалар поликлини- миология хизматини йўлга қўйиш муам- ўзининг ишчанлиги, принципиаллиги, ўзи мослаштирилган биноларда жойлашган ларда, илмий, илмий-амалий, услубий зодлик диссертациялар ҳимоя қилинган. касида мактаб шифокори сифатида ўз моларини ечиш борасида ўз меҳнатини ва атрофдагиларга талабчанлиги, ташки- эди. Шуларни эътиборга олган вазир, йўриқномаларда ўз аксини топган ва Улар 120 дан ортиқ илмий, илмий-ама- меҳнат фаолиятини бошлаганлар. Инсти- аямаганлар. Ёш ташкилотчининг қилган лотчилиги, ўз касбига вафодорлиги билан соғлиқни сақлаш тизимининг базасини республика соғлиқни сақлаш амалиё- лий, ўқув-услубий рисолалар, шунингдек тутни тугатиш даври уруш даврига тўғри ишларини раҳбарият ҳам тўғри баҳолаб ажралиб турарди. Башир Ҳикматуллаевич мустаҳкамлашга қаратилган режалар ти санитария-гигиеник соҳасида кенг 2 монография, 450 дан ортиқ илмий келган эди, уларнинг икки акаси кетма-кет уни тез орада Тошкент вилояти соғлиқни ўзининг вазифаларини аъло даражада ба- тузган ва Ўзбекистонда иттифоқлараро қўлланиб борган. Б.Ҳ.Магзумов асосий мақолаларни марказий ва маҳаллий урушга кетишган. Оилада кекса ота-она- сақлаш бўлими бошлиғи лавозимига жариб қолмай, тиббиёт соҳасидаги жаҳон экспериментал жарроҳлик институ- иши билан баробар докторлик диссер- матбуотда чоп этганлар. си, кичик укаларига бош бўлиб қолишига тайинлашади. Ушбу лавозимда Башир ютуқлари, тажрибаларини ўрганиб улар- тининг филиалини, Тошкент шаҳрида тацияси бўйича изланишлар олиб борган қарамасдан, ёш мутахассис ота-онасининг Ҳикматуллаевич 8 йилгача ишлаб келди ни институт фаолиятида, ўтказилаётган эпидемиология илмий-текшириш инс- ва 1967 йилда “Қорақалпоғистон ва Хо- Б.Ҳ. Магзумов меҳнат фаолиятининг оқ фотиҳасини олиб йўлланма бўйича ва ўзининг маҳоратини, қўлидан нималар илмий изланишларда қўллашга интилди. титути, Андижонда 500 ўринли вилоят разм вилоятларида вабо тарқалишини ярим қисми ташкилотчилик лавозимлар- Сирдарё вилоятининг Боёвут кишлоғидаги келишини амалий ишлар билан янада ис- Ушбу ҳаракатларни ижобий баҳолаган касалхонаси, Наманганда силга қарши бартараф этиш тажрибаси” мавзуси да, ярми педагогик, илмий жараёнларда участка касалхонасига ишга кетадилар. ботлаб берди. Сўнг Б. Магзумов Республи- Соғлиқни сақлаш вазирлигининг мутасадди кураш диспансери, Тошкентда шаҳар бўйича докторлик диссертациясини қилган ишлари ҳукумат томонидан Қишлоқ шифохонасининг оддий шифо- ка сил касаллигига қарши кураш диспансе- раҳбарлари Башир Ҳикматуллаевични бо- касалхонаси, Тошкент давлат тиббиёт муваффақиятли ҳимоя қилганлар. муносиб баҳоланиб, кўплаб орден ва кори сифатида ўз вазифасига сидқидил рига бош шифокор қилиб тайинланди. Бу шида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни институтининг морфология корпуси медаллар, фахрий ёрлиқлар, тўрт мар- билан ёндашади ва ҳамкасблари билан жойда Башир Ҳикматуллаевич ташкилий сақлаш вазирининг ўринбосари ва бир ва бир қатор даволаш муассасалари, Б.Ҳ.Магзумов ҳаётининг қолган йил- та Ҳурмат белгиси ордени, “ЎзССРда биргаликда Боёвут туман қишлоқларида ишлари билан баробар ушбу диспансерда йилдан кейин вазир этиб тайинлашди. санаторий-профилакторий бинолари лари ўқув, ўқув-услубий, илм-фан хизмат кўрсатган врач” унвони билан кенг тарқалган безгак, ичкетар, қўтир, ич кичик илмий ходим бўлиб туриб ўз илмий қурилишига катта ҳиссасини қўшган. йўналиши билан бевосита боғлиқ тақдирланган. терлама ва паразитар касалликларига ишини бошлади ва 1959 йилда “Ичак сили” Давоми 5-бетда. Айрим шифохоналар ва диспансерлар- бўлди. Чунки улар ўттиз йил борасида қарши қишлоқма қишлоқ пиёда юриб да- нинг лойиҳасини тайёрлаш, қурилиш биринчи Тошкент давлат тиббиёт ин- Башир Ҳикматуллаевич Магзумовни волаш ва профилактика ишларини олиб жараёнларида бевосита иштирок этган ститути “Ижтимоий гигиена ва соғлиқни хотирлаб ёзган мақолаларида устозла- борганлар. Шаҳардан борган ёш мутахас- эканлар. Шунинг учун уларни дўстлари, сақлашни ташкил этиш” кафедрасида римиз К.А.Зуфаров, Т.И.Искандаров, сис бу қийинчиликлардан қўрқмасдан, кўп сафдошлари ҳазиллашиб “қурувчи ми- устозлик қилиб, минглаб талабаларга Э.А.Турсуновлар – илдизи ер остига йиллардан бери шу касалхонада ишлаб нистр” дейишар экан. амалиётда орттирган билим ва таж- чуқур кетган, танаси бақувват, сершох ва келаётган шифокорлар билан ёнма-ён рибаларини ўргатиб келган. Башир баланд дарахтга қиёслашган. Тиббиётни юриб, институтда олган билимларини Шуни таъкидлаш жоизки, вазир си- Ҳикматуллаевич 20 йилдан ортиқ ривожлантириш, республика аҳолисига амалиётда қўллаб ўз тажрибасини ортти- фатида Б.Ҳ.Магзумов Қорақалпоғистон (1969-1991йй.) кафедра мудири бўлиб тиббий хизмат кўрсатишни яхшилаш ришга ҳаракат қилди. Ушбу касалхонада Республикасида соғлиқни сақлаш ти- ушбу кафедрани бошқариб келганлар. йўлидаги ярим асрлик меҳнатлари шу бош шифокор лавозимида ҳам иш олиб зимини ривожлантиришга алоҳида Кафедранинг нуфузини ошириш бора- дарахтнинг шохлари бўлса, шогирдлари бордилар. Иш жараёнида улар ўзларининг эътибор қаратган. Чунки бу ҳудудда сида олиб борган фаолиятида барча эса шохлардаги мевалар, бугун оталари ташкилотчилик фазилатларини, тиббиёт ўша пайтларда аҳолига тиббий ёрдам республикалардаги энг машҳур олимлар, ишини давом эттираётган фарзандлари, соҳасидаги чуқур билимларини амалиётда кўрсатиш даражаси ўта паст, касаллик- яъни Ю.П. Лисицын, А.В. Серенко, О.В. набиралари азим дарахтнинг ҳаётбахш кўрсата олди. Улардаги ташаббускорлик, лар даражаси жудаям юқори, айниқса Гринина, Я.С. Миндлин, В.З. Кучерен- илдизлари, ўзларидан қолдирган илмий ташкилотчилик, қатъият, ишга бўлган юқумли касалликлар, қолаверса ўта ко, Л.Г. Розенфельд, М.А. Подлуж- ишлари ва мақолалар дарахтнинг шох масъулият каби фазилатларни кўрган шу хавфли касалликлар кенг тарқалган ная ва бошқалар билан алоқаларни ва меваларига куч бағишлаётган мағрур соҳада ишлаб юрган раҳбарлар уни қисқа эди. Унинг раҳбарлигида Нукус шаҳрида кенгайтирди ва мустаҳкамлади. Бир танаси. вақт оралиғида Сирдарё тумани соғлиқни лепрани (моховни) ўрганишга қаратилган вақтнинг ўзида (1970-1978йй.) ушбу сақлаш бўлимига бошлиқ қилиб тайинла- дерматовенерология илмий-тадқиқот ин- институтнинг санитария-гигиена фа- Башир Ҳикматуллаевич Магзумов- шади. Ўша пайтда Башир Ҳикматуллаевич ститутининг филиали ташкил этилишига культетининг декани эди. Бу ерда ҳам нинг ёрқин хотираси тиббиётимиз ходим- 25 ёшда бўлган эдилар. Шу лавозимда Ба- фаоллик қилганлар, ушбу институтда ишига сидқидилдан ёндошиб нафақат лари, ҳамкасблари ва шогирдларининг шир Ҳикматуллаевич ўзининг ишга бўлган олиб борилган изланишлар республика кафедранинг, балки бутун санитария- хотирасида абадий сақланади. ҳудудида моховни бартараф этишга им- гигиена факультетининг ўқув-методик кон берди. 1965 йилда Хоразм вилояти- ва илмий базасини ривожлантиришга Х. РУСТАМОВА, катта эътибор қаратди. Жамоат саломатлиги, соғлиқни сақлашни ташкил этиш ва бошқариш кафедраси мудири т.ф.д., профессор Ҳикмат Ҳикмат Мен кимни кўрдим кўзда ёш билан, Ҳикмат Ҳам яна турарди эгик бош билан. Ҳикмат Шукримда шамол бор сенга ҳам етсин, Кел, болам, у сени етаклаб кетсин.