คู่มือ_ArcGIS10.2_เบื้องต้น

สำนักงำนพฒั นำเทคโนโลยอี วกำศและภูมิสำรสนเทศ (องคก์ ำรมหำชน) Geo-Informatics and Space Technology Development Agency (Public Organization) แบบฝกึ ปฏิบัติการ การใช้งานซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบื้องต้น สำนกั พฒั นำและถำ่ ยทอดองคค์ วำมรู้

บทที่ 1 สารวจข้อมูลในระบบ GIS และเครอื่ งมือพ้นื ฐานทว่ั ไป ในบทน้ีเรำจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับเครื่องมือพ้ืนฐำนต่ำงๆที่จำเป็นสำหรับกำรใช้งำนโปรแกรมระบบสำรสนเทศ ภูมศิ ำสตร์ รวมถงึ ข้อมลู ในลักษณะต่ำงๆท่หี ลำกหลำยท่ใี ช้ในระบบสำรสนเทศภมู ิศำสตรน์ ้ี 1.1 The ArcMap Interface ในปัจจุบันซอร์ฟแวร์ท่ีใชร้ ะบบสำรสนเทศภูมิศำสตรม์ ีอยู่มำกมำยทั้งท่ีเป็นซอร์ฟแวร์ทำงกำรค้ำและมิใช่ทำงกำรค้ำ ซงึ่ แต่ละซอรฟ์ แวร์จะมีควำมสำมำรถมำกนอ้ ยแตกตำ่ งกันไป รวมถึงควำมยำกง่ำยในกำรใชง้ ำน โปรแกรมตัวทที่ ่ำนกำลังฝึกใช้ อยู่นี้ เป็นโปรแกรมทำงกำรค้ำตัวหนึ่งซึ่งมีผู้ใช้กันอย่ำงแพร่หลำย ช่อื ว่ำ ArcGIS เป็นของบริษัท ESRI จำกัด แต่อย่ำงไรก็ตำม กำรเลือกใช้โปรแกรมขึ้นอยู่กับตัวผู้ใช้และโปรแกรมว่ำผู้ใช้ถนัดโปรแกรมใดและโปรแกรมมีควำมสำมำรถเพียงพอต่อกำร ทำงำนหรือไม่ StandMarTednittolueoblbbaaarrr Table of Contents Dockable Context Menu DraSwtattuosolbbaarr Page 1 Title bar แสดงชือ่ ของแผนท่ี (Cave_model.mxd ในตวั อย่ำงขำ้ งบน) Menu bar and Standard toolbar เมนแู ละแถบเคร่อื งมือมำตรฐำน Table of Contents แสดงรำยช่ือของ Data View และตำรำงอธบิ ำยบนแผนทข่ี องชน้ั ข้อมูล Context Menu แสดงตัวเลือกและคำส่งั บนชั้นข้อมลู Draw toolbar แถบเคร่อื งมือและแสดงรูปแบบและขนำดของตวั อกั ษร Status bar แถบบอกสถำนะ บอกค่ำพกิ ดั และระยะทำง Tool toolbar แถบเครอ่ื งมอื สำมรถลำกวำงตำแหนง่ ใดกไ็ ด้ (dockable) Tool toolbar กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบื้องตน้

1.2 เครอ่ื งมือการยอ่ -ขยาย แผนท่ี Zoom in Pan Fixed zoom in Go back to extents Zoom out Full extents Fixed zoom out Go to extents Zoom to layer ใช้สำหรับเลื่อนไปยังแผนที่นั้นๆ ส่วนใหญ่มักใช้ในกรณีท่ีเรำเลื่อนแผนที่ แผนที่เกิดหำยไป ถำ้ ตอ้ งกำรให้แสดงกลบั มำกใ็ ช้เครอ่ื งมือตวั น้ี ในขณะทค่ี ุณทำงำนกับแผนที่ คณุ สำมำรถปรบั เปล่ียนมมุ มองได้ คณุ อำจต้องกำรเลอ่ื นและย่อขยำยไปรอบๆ ข้อมูล เพื่อตรวจสอบพ้ืนที่และขอ้ มลู ภูมศิ ำสตร์ท่ีแตกต่ำงกนั กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบื้องตน้ Page 2

1.3 กรอบของข้อมลู ชั้นขอ้ มลู และแผนท่ี (Data frame, Layers and maps) Data frame Layers ชั้นข้อมูล (Layers) ต่ำงๆ เก็บตำแหน่งของไฟล์ไปยังแหล่งข้อมูล (Data Source) รวมไปถึงคุณสมบัติต่ำงๆ ของ กำรแสดงแหลง่ ข้อมูลน้นั กรอบข้อมลู (Data Frame) เป็นกรอบบรรจชุ นั้ ขอ้ มูลตำ่ งๆ เมือ่ คณุ สรำ้ งแผนท่วี ำ่ งเปลำ่ อนั ใหม่ กรอบข้อมูลทเี่ ป็น คำ่ เริม่ ตน้ ช่อื Layers จะถูกเพิ่มโดยอตั โนมตั ไิ ปยังส่วนของ Table of Contents แตค่ ณุ สำมำรถเปลย่ี นช่ือมันได้ แผนที่ คือ เอกสำรที่เก็บกรอบข้อมูล ชั้นข้อมูล และส่วนต่ำงๆ ของแผนที่ เช่น กรำฟิก และ ตัวอักษร แผนที่หน่ึง แผน่ บรรจุขอ้ มลู ได้หลำยชดุ เชน่ คุณอำจสรำ้ งแผนทหี่ นง่ึ ทมี่ กี รอบท่ีมชี ัน้ ข้อมลู ต่ำงๆ ทีแ่ สดงประเทศทัง้ ประเทศ อกี กรอบหนึ่ง แสดงชัน้ ข้อมูลของแตล่ ะภำค เปน็ ตน้ กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบ้ืองตน้ Page 3

1.4 หน้าตา่ งช้นั ขอ้ มูล และหน้าต่างแผนท่ี (Data View and Layout View) Data View Layout View หน้าต่างชน้ั ขอ้ มูล (Data View) Data View เป็นหนำ้ ต่ำงที่ใช้แสดง สอบถำม แก้ไข คน้ หำ และวิเครำะหข์ ้อมลู เชิงพ้ืนท่ี หน้าตา่ งแผนท่ี (Layout View) เมื่อตอ้ งกำรสรำ้ งแผนทบ่ี นกระดำษ จะต้องยำ้ ยไปท่ีหนำ้ ตำ่ ง Layout View ซึ่งสำมำรถเพิ่มส่วนประกอบของแผนท่ี เช่น ลูกศรทิศเหนือ ตำรำงอธิบำยบนแผนที่ (legend) มำตรำส่วนหัวเร่ือง และข้อมูลตัวอักษรอื่นๆ (เช่น ชื่อผู้แต่ง วันท่ีทำ ข้อมลู ชนิดของ projection) เม่ือสรำ้ งแผนที่เสร็จสำมำรถสง่ ไปยังเครื่องพมิ พ์แบบ plotter หรือ printer หรือส่งออกไปเป็น กรำฟิกไฟล์ดิจิตอลได้ ทั้งในรปู แบบ .jpg และ .dbf ได้อกี ดว้ ย กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบื้องต้น Page 4

1.5 ขอ้ มูลเวคเตอร์ (Vector Data) เป็นข้อมูลเชิงเส้นที่แสดงด้วย จุด เส้น หรือพ้ืนท่ี ที่ประกอบด้วยพิกัดทำงแนวรำบ (X , Y) และ/หรือ แนวด่ิง (Z) หรือระบบ Cartesian Coordinate System เปน็ พิกัดตำแหนง่ เดียวก็จะเป็นค่ำของจุด ถ้ำจุดพิกดั สองจดุ หรือมำกกวำ่ จะเป็น ค่ำของเส้น ส่วนพน้ื ทจ่ี ะต้องมมี ำกกว่ำ 3 จดุ ขนึ้ ไปและจดุ เรม่ิ ตน้ กับจุดสดุ ทำ้ ยมำบรรจบกัน ลักษณะขอ้ มลู เชงิ พน้ื ท่ี ในรูปแบบ เวกเตอร์ ทำใหก้ ำรกำหนดตำแหน่งบนผิวโลกทำไดอ้ ย่ำงแมน่ ยำ รูปแบบของจดุ (Point Features) เป็นตำแหน่งพิกัดทไี่ มม่ ีขนำดหรือทิศทำง โดยจุดไม่มมี ิติ จุดจะบันทึกบนแผนท่ี เป็นค่ำ x, y 1 คู่ จะใช้แสดงข้อมูลท่ีเป็นลกั ษณะของตำแหนง่ ใดๆ เชน่ ทตี่ ้ังโรงเรยี น เปน็ ตน้ รูปแบบของเส้น (Linear Features) มีระยะและทิศทำงระหว่ำงจุดเร่ิมต้น ไปยังจุดแนวทำง (Vector) และ จุดสิ้นสุด เส้นใช้แทนวัตถุที่มี 1 มิติ ถูกบันทึกเป็นกลุมค่ำพิกัด x, y ชุดประกอบไปด้วยลักษณะของเส้นตรง เส้นหักมุม และ เสน้ โค้ง เช่น ถนน คลอง เป็นต้น รปู แบบของพื้นท่ี (Polygon Features) มีระยะและทิศทำงระหว่ำงจุดเร่ิมต้น จุดแนวทำง (Vector) และจุดส้ินสุด ใช้แทนวัตถุ 2 มิติ ถูกบันทึกเป็นกลุ่มค่ำพิกัด x, y ของเส้นโค้งที่ลำกมำบรรจบกันเป็นขอบเขตของพื้นท่ีนั้นๆ ที่ประกอบกัน เป็นรูปหลำยเหล่ยี ม มขี นำด (Area) และเสน้ รอบรูป (Perimeter) เช่น ขอบเขตกำรปกครอง ขอบเขตหมบู่ ้ำนเปน็ ตน้ กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบ้อื งต้น Page 5

1.6 ข้อมลู ราสเตอร์ (Raster Data) ขอ้ มูลจะแสดงลักษณะเป็นกรดิ คือข้อมูลท่ีมีโครงสร้ำงเป็นช่องตำรำงส่เี หลีย่ มจตุรสั ขนำดเทำ่ ๆกัน เรียกว่ำจุดภำพ (Grid cell , Pixel) เรียงต่อเนื่องกันในแนวรำบและแนวด่ิงในแต่ละเซลล์สำมำรถเก็บค่ำได้ 1 ค่ำ ควำมสำมำรถในกำรแสดง รำยละเอียดของข้อมูลขึ้นอยู่กบั ขนำดของเซลล์ (Resolution) ตำแหน่งของแต่ละเซลล์จะกำหนดโดยเลขประจำ สดมภ์ และ แถว ค่ำท่ีกำหนดให้แต่ละเซลล์จะแสดงถึงค่ำของคุณลักษณะท่ีเซลล์นั้นเปน็ ตัวแทน เซลล์ท่ีมีข้อมูลมำกกว่ำ 1 ค่ำ จะถูกแยก เก็บคนละแฟ้มข้อมูล เช่น ข้อมูลชนิดดิน 1 แฟ้ม ข้อมูลประเภทกำรใช้ที่ดินของพ้ืนท่ีเดียวกันต้องแยกเก็บอีก 1 แฟ้ม ข้อมูล Raster อำจแปรรูปมำจำกข้อมูล Vector หรือแปรจำก Raster ไปเป็น Vector ได้ แตจ่ ะมีควำมคลำดเคล่ือนเกิดขน้ึ ระหวำ่ ง กำรแปรรูปขอ้ มูล การเพิ่มชั้นขอ้ มูล บนแถบเครื่องมอื เพ่อื เพม่ิ ช้ันขอ้ มูล  คลิกป่มุ Add data  เลือกข้อมูลทตี่ ้องกำร > คลกิ ป่มุ Add กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบือ้ งต้น Page 6

1.7 ขอ้ มลู เชิงบรรยาย ข้อมูลที่ไม่อยู่ในเชิงพ้ืนที่ หรือข้อมูลเชิงบรรยำย (Attribute Data) ได้แก่คุณสมบัติของเอนติตี้ทำงพื้นที่ซ่ึง จำเป็นต้องมีกำรจัดกำรเช่นกำรดิจิไทซ์เส้นถนน เส้นถนนแต่ละประเภทอยู่ในรูปข้อมูลทำงพื้นที่ของ GIS ซ่ึงแสดงด้วยสี สัญลักษณ์ หรือตำแหน่งบนแผนท่ี ข้อมูลเก่ียวกับประเภทของถนนอำจรวมในสัญลักษณ์แผนที่ซึ่งมีอยู่ตำมปกติอยู่แล้วเมื่อ ผใู้ ช้งำนต้องกำรบนั ทึกข้อมลู เก่ียวกับควำมกว้ำงของถนนหรือควำมหนำของชั้นซีเมนต์ ชนิดของซีเมนต์ วิธีกำรสรำ้ ง วันท่ีสร้ำง ตำแหน่งของสแ่ี ยกหรือไฟแดง เป็นต้นเนอ่ื งจำกข้อมูลเหล่ำน้ีมเี อนติตี้ทำงพื้นที่ร่วมกนั เรำจึงสำมำรถเก็บแยกและประมวลผล ข้อมูลเหล่ำน้ีต่ำงหำกได้โดยไม่รวมกับข้อมูลเชิงพ้ืนที่หำกเป็นข้อมูลประเภทขอบเขตกำรปกครองอำจจะใส่ข้อมูลเร่ือง ประชำกรชำย หญิงและรำยได้เฉล่ยี เปน็ ต้น  คลกิ ขวำท่ชี ้ันข้อมลู ท่ีตอ้ งกำรเปดิ ตำรำงขอ้ มูลเชงิ บรรยำย > คลิก Open Attribute Table  จะแสดงตำรำงขอ้ มลู เชิงบรรยำย ดงั รูป จะสังเกตเห็นได้ว่ำข้อมูลจะถกู จัดเก็บอยู่ในรูปแบบของตำรำง ซ่ึงประกอบด้วยแถว (Record) และคอลัมน์ (Field) ซง่ึ นอกจำกจะมีตำรำงท่ีเป็นตำรำงหลักท่เี ชอ่ื มโยงกบั ขอ้ มลู เชงิ พน้ื ท่แี ล้ว ยงั มตี ำรำงข้อมูลประกอบ (Look up table) อน่ื ๆอีก มำกมำยไว้สำหรบั ให้รำยละเอยี ดเพมิ่ เตมิ โดยสำมำรถเชื่อมโยงตำรำงตำ่ งๆเขำ้ ดว้ ยกันตำมรปู แบบควำมสมั พนั ธท์ ่ีไดถ้ กู กำหนด ไว้เม่ือตอนออกแบบฐำนขอ้ มลู ในส่วนของกำรเชอื่ มโยงจะไดก้ ล่ำวต่อไปในบทที่ 5 กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบือ้ งตน้ Page 7

1.8 การตั้งมาตราสว่ นแผนที่ มำตรำส่วนเป็นสว่ นสำคญั อีกส่วนหน่งึ ในเรือ่ งของแผนที่ เพรำะมันชว่ ยทอนระยะทำงจรงิ บนพื้นโลกให้สำมำรถแสดง ระยะทำงในแผนที่ได้ ดังเช่น แผนที่ทำงหลวงที่เรำใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวัน ก็ใช้ประโยชน์จำกมำตรำส่วนนั่นเอง ทำให้เรำ สำมำรถคำนวณระยะทำง เวลำเดนิ ทำง ค่ำใชจ้ ำ่ ยต่ำงๆ ได้ สำหรบั ชน้ั ข้อมูลแต่ละชั้นสำมำรถตง้ั ค่ำระยะมำตรำสว่ นแผนที่ได้ โดยจำกัดขอ้ มูลภูมิศำสตรท์ ี่จะแสดงจนกระท่ังได้ มำตรำส่วนทเี่ หมำะสม มำตรำส่วนที่มขี ้อมลู ทเ่ี ป็นประโยชนต์ อ่ ผูอ้ ำ่ น เปลีย่ นมำตรำสว่ นโดยเปลยี่ นตัวเลขค่ำมำตรำสว่ นในช่อง Map scale ท่ี Standard Toolbar เปลี่ยนมำตรำส่วนโดยคลิกขวำที่ช้ันข้อมูล แล้วคลิก Properties คลิกที่แถบ General และต้ังค่ำระยะของมำตรำ ส่วน เปลยี่ นมำตรำส่วนโดยใชเ้ ครื่องมือ Zoom ที่ Toolbar แล้วคลิกขวำบนชนั้ ข้อมูล คลกิ Visible Scale Range> Set Minimum Scale โดยปรบั มำตรำส่วนกำรแสดงของแผนทีแ่ ละทำซำ้ เพ่ือตัง้ คำ่ Maximum Scale  คลกิ View > Data Frame Properties กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบือ้ งตน้ Page 8

 บนหน้ำต่ำง Data Frame Properties ใหเ้ ลอื กท่ีแทบ็ General  เปลี่ยนหนว่ ยในช่อง Map ท่ีกรอบของ Units ให้เปน็ หน่วยทต่ี ้องกำร เช่น Meters  เปลยี่ นหนว่ ยในช่องของ Display ทก่ี รอบของ Units ใหเ้ ปน็ หนว่ ยทต่ี ้องกำร แตโ่ ดยส่วนใหญจ่ ะใช้ หนว่ ยเดยี วกบั หนว่ ยในชอ่ ง Map  คลิก OK  จะปรำกฏช่อง Map Scale ที่สำมำรถทำกำรเปลีย่ นคำ่ Scale ไดโ้ ดยเลอื กเปล่ยี นคำ่ Scale ที่ชอ่ ง Map Scale กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบื้องตน้ Page 9

1.9 การวดั ระยะทาง เคร่ืองมอื วัดระยะทาง (Measure Tool) ใช้เคร่ืองมือ Measure เพื่อหำระยะทำงต่ำงๆ บนแผนที่ เคร่ืองมือ Measure ชว่ ยให้คณุ วำดเส้นหนึ่งบนแผนท่ดี ้วย เม้ำส์ของคุณ เส้นหนำหน่ึงเส้นบนแผนท่ี กำรคลิกหน่ึงครั้งเพ่ิมท่อนเส้น (segment) อีกท่อนหน่ึง ในขณะที่ดับเบ้ิลคลิกหยุด กำรวำดเส้น แถบบอกสถำนะรำยงำนควำมยำวของแต่ละท่อนเส้นในขณะท่ีมนั ถกู สร้ำง และควำมยำวทั้งหมดของเสน้ เมื่อคุณ วำดเสรจ็ แลว้ กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบอ้ื งต้น Page 10

1.10 การใสส่ แี ละปรับแตง่ สญั ลกั ษณ์ กำรแก้ไขสญั ลักษณ์และกำรทำ Thematic Map มีรำยละเอียดคำสงั่ ดังน้ี - Single Symbol ใช้สัญลกั ษณ์เดยี วแทนขอ้ มลู ทั้งหมด - Categories - Unique values แตล่ ะข้อมลู (แตล่ ะ Feature) แสดงด้วยสัญลักษณ์ท่แี ตกต่ำงกนั - Quantities แต่ละสัญลักษณ์จะแสดงขนำดของข้อมลู ทแ่ี ตกต่ำงกนั เชน่ ใช้ควำมเขม้ ของช่วงสแี บ่งตำมค่ำ ของข้อมลู หรือใช้ขนำดสญั ลกั ษณแ์ สดงขอ้ มลู ท่มี ีปรมิ ำณแตกตำ่ งกนั - Charts ใช้กรำฟแสดงขอ้ มลู ในแผนที่ - Multiple Attributes กำรใช้ข้อมูลมำกกว่ำ 1 ชุดในกำรจำแนกขอ้ มลู กรณเี ลือกแบบ Single symbol  ดับเบิลคลกิ ช้ันขอ้ มูลทตี่ อ้ งกำรจะใส่สี หรอื ปรับแตง่ สญั ลกั ษณ์  จะปรำกฏหน้ำตำ่ ง Layer Properties  เลือกแท็บ Symbology แลว้ เลอื ก Features จำกนั้นเลือก Single symbol  Click สี หรือสญั ลักษณ์  เลอื กสีหรอื สญั ลักษณท์ ต่ี อ้ งกำรแล้ว Click OK  Click Apply แลว้ Click OK แสดงผลลพั ธ์ ดงั รปู กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบอ้ื งต้น Page 11

วิธลี ัด  คลิกสญั ลักษณใ์ ตช้ ั้นข้อมูลทตี่ อ้ งกำรจะเปลย่ี นสี หรอื สญั ลักษณ์  เลอื กสี หรอื สญั ลักษณ์ แลว้ คลกิ OK กรณเี ลอื กแบบ Unique values  Double Click Theme ทีต่ ้องกำรจะใสส่ ี หรอื ปรบั แตง่ สญั ลกั ษณ์ จะปรำกฏหน้ำต่ำง Layer Properties  เลือกแทบ็ Symbology แล้วเลือก Categories เลือก Unique values  ชอ่ ง Value Field ให้เลือก Field ท่ีจะแสดงข้อมูล  สำมำรถเลือกเปลีย่ นสไี ดท้ ่ีช่อง Color Scheme  คลิก Add All Values > คลิก Apply > คลกิ OK กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบื้องต้น Page 12

 แสดงผลลัพธ์ ดงั รปู กรณีเลอื กแบบ Quantities  ดับเบลิ คลกิ ช้นั ขอ้ มูลท่ตี อ้ งกำรจะใส่สี หรือปรบั แต่งสญั ลักษณ์ จะปรำกฏหน้ำต่ำง Layer Properties  เลือกแท็บ Symbology แล้วเลือก Quantities  จำกน้นั เลือกวิธีที่จะให้แสดงบนแผนที่ เช่น เลอื ก Graduated colors ก็จะมชี อ่ งให้ตงั้ คำ่ ต่ำงๆ เชน่ o ชอ่ ง Fields ให้ต้งั ค่ำ Value (ใช้เป็นค่าหลักในการจาแนกชัน้ ขอ้ มูล) o Normalization (ใช้เป็นตัวหารค่า Value เชน่ ความหนาแน่นประชากรตอ่ พ้ืนท่ี ค่า Normalization จะเท่ากับขนาดพื้นท่ี เป็นต้น) o ชอ่ ง Classification (ใช้เลอื กจานวนชว่ งและวิธคี านวณทางสถติ ิ) o ชอ่ ง Color Ramp (เลอื กสี) เป็นตน้  คลกิ OK  แสดงผลลัพธ์ ดังรปู กำรใช้งำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบ้อื งตน้ Page 13

กรณเี ลือกแบบ Charts  ดับเบิลคลิกชน้ั ข้อมลู ทต่ี ้องกำรจะใสส่ ี หรือปรับแต่งสญั ลักษณ์ จะปรำกฏหนำ้ ต่ำง Layer Properties  เลือกหนำ้ Symbology แล้วเลอื ก Charts  ในกรณีท่ตี อ้ งกำรให้แผนทน่ี ัน้ แสดงแผนภมู ิ จะมีรูปแบบของ Charts ให้เลือก เช่น Pie , Bar/Column และ Stacked  ตัวอยำ่ งเชน่ เลอื ก Bar/Column o ช่อง Field Selection ให้เลือก Field ที่เรำต้องกำรให้แสดงเป็นแผนภูมิ อำจมี Field เดียวหรือ หลำย Field ก็ได้ o Click เพื่อ Add ข้อมูล จะปรำกฏชื่อ Field และสีสัญลักษณ์ทำงด้ำนขวำ ซึ่งสำมำรถ คลิกเปลี่ยนสี ใสค่ ่ำ Normalization และสำมำรถปรบั ขนำดไดท้ ป่ี ุ่ม Size  เมื่อต้งั คำ่ ตำ่ งๆเรยี บรอ้ ยแลว้ > คลกิ OK  แสดงผลลัพธ์ ดงั รปู Page 14 กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบ้อื งตน้

1.11 การใสแ่ ละปรบั แต่งป้ายชือ่ (Label)  คลกิ ขวำที่ ช้นั ข้อมลู ทจี่ ะทำกำรใส่ Label >เลอื ก properties (หรือจะดบั เบลิ คลิกทช่ี อ่ื ชนั้ ขอ้ มลู กไ็ ด)้  คลกิ เลอื กแท็บ Labels > ใส่เคร่ืองหมำย  หนำ้ ขอ้ ควำม Label Features in this layer  เลือก Field ที่ต้องกำรแสดงเป็นปำ้ ยช่อื กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบ้อื งต้น Page 15

 คลิกปุ่ม เพ่ือปรับแต่งคุณลักษณะของป้ำยช่ือตำมตอ้ งกำรจะปรำกฏหน้ำต่ำง ดงั รูป >คลกิ OK  จำกนนั้ คลกิ ป่มุ OK อีกคร้งั ในหนำ้ ต่ำง Layer Properties จะแสดงผลกำรตดิ ป้ำยช่อื ดงั รปู  กรณที ี่ต้องกำรแสดงปำ้ ยชอื่ มำกกว่ำ 1 field ให้คลิกทปี่ มุ่  จำกนั้นทำกำรเลือก field ทีต่ ้องกำรเพ่มิ >คลิกป่มุ Append คลกิ OK เปน็ อันเสรจ็ สิ้น กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบือ้ งตน้ Page 16

 แสดงผลลัพธ์ ดงั รูป รปู แสดงผลทไี่ ดจ้ ำกกำรใส่ Label มำกกว่ำ 1 Field ใน 1 Feature กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบ้ืองต้น Page 17

1.12 การสร้าง Hyperlink เป็นกำรสร้ำงกำรเชอ่ื มโยงไปยังเอกสำรท่ีต้องกำร เช่น ไฟลเ์ อกสำร (.doc) ไฟลว์ ดี ีโอ (.avi) หรือรปู ภำพ เปน็ ต้น  บน tools toolbar คลิกทไ่ี อคอน identity และคลกิ บน feature ท่ีตอ้ งกำรสร้ำง hyperlink  ในหนำ้ ต่ำงผลลัพธข์ อง identify ให้คลกิ ของบนช่ือของ feature ทตี่ อ้ งกำรสรำ้ งลิงค์ >เลือก add hyperlink กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบอื้ งตน้ Page 18

 เลอื กคลิกหนำ้ Link to a document คลกิ รูปโฟลเดอรเ์ ลือก path ของ file ทตี่ อ้ งกำรเชื่อมโยง หรือหำกตอ้ งกำร เปดิ เวปไซด์ใหเ้ ลอื ก Link to a URL แล้วพมิ พช์ ่ือเวปไซด์ท่ีต้องกำร>คลิก ok  คลิกปุม่ hyperlink ข้อมูลทไ่ี ดส้ รำ้ งลิงคจ์ ะข้ึนขอบสนี ้ำเงิน จำกนน้ั คลิกบน feature โปรแกรมจะเช่ือมโยง ไปยังเอกสำรทไ่ี ด้สรำ้ งลิงคไ์ ว้ กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบือ้ งต้น Page 19

1.13 การสรา้ ง Bookmark ใช้ระบุขอบเขตภูมิศำสตร์ที่คุณต้องกำรจัดเก็บและอ้ำงอิงถึงภำยหลัง คุณสำมำรถกลับไปยังบริเวณศึกษำได้อย่ำง งำ่ ยดำยโดยใช้ Bookmark ยงั สำมำรถใชค้ ัน่ ตำแหนง่ เชิงพืน้ ทเี่ พอ่ื เน้นบริเวณต่ำงๆบนแผนที่ของคณุ ใหผ้ อู้ ื่นดูได้ดว้ ย Bookmark สำมำรถถูกกำหนดบนข้อมูลเชิงพื้นทเ่ี ทำ่ นั้น ไมส่ ำมำรถถูกกำหนดบนบริเวณของหน้ำใน Layout View ได้ แต่ละกรอบข้อมูลบนแผนที่ของคุณเก็บรักษำรำยกำรของ Bookmark ของมันเองใน Layout View รำยกำรแสดง ให้เห็นเครือ่ งหมำย bookmark ของกรอบขอ้ มลู ทกี่ ำลงั ทำงำนอยู่  Zoom ไปยังบรเิ วณที่เรำตอ้ งทำงำนบ่อยๆหรือที่ต้องกำร  คลิกท่เี มนู Bookmarks > Create…  ในหน้ำตำ่ ง Spatial Bookmark ใส่ชือ่ Bookmark Name ท่ตี อ้ งกำร >คลกิ ok กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบอื้ งตน้ Page 20

 จำกนนั้ ให้ลอง zoom out หรอื zoom to layer ออกไปกอ่ น  คลกิ ทีเ่ มนู Views > Bookmarks >คลิกเลอื กตรงชอ่ื ที่เรำต้งั ไว้  แสดงผลลัพธต์ รงพ้นื ที่ที่เรำเลือกไว้ตั้งแต่แรก ดงั รูป กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบอ้ื งต้น Page 21

1.14 การสร้างกราฟ  คลกิ ทเ่ี มนู View > Graphs > Create…  เลือกชนิดของกรำฟที่ต้องกำรสร้ำง>คลกิ Next  เลอื กชน้ั ขอ้ มลู หรือตำรำงทีต่ อ้ งกำรสรำ้ งกรำฟ>เลอื ก field ทตี่ อ้ งกำรใชใ้ นกำรสรำ้ งกรำฟ>คลิก Next กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบ้ืองต้น Page 22

 ใส่ช่ือกรำฟ, เลือก field ทต่ี อ้ งกำรแสดงใน legend หรือ เลอื กตำแหน่งกำรวำง legend ได้>คลิก Finish  จะไดผ้ ลลัพธ์ ดงั รูป กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบอื้ งต้น Page 23

1.15 การสรา้ งรายงาน  คลกิ ทเ่ี มนู View > Reports > Create…  เลือกชั้นขอ้ มูลหรือตำรำงทตี่ ้องกำรทำรำยงำน ในแท็บFields >ช่อง Layer/Table >เลือก field ทตี่ อ้ งกำรใสใ่ น รำยงำน ในชอ่ ง Available Fields แลว้ คลกิ ท่ีปมุ่ เพือ่ ใสเ่ ข้ำมำในช่อง Report Fields จำกนั้นกด Next  เมอ่ื เลือกข้อมลู ท่จี ะปรำกฏในรำยงำนเรยี บร้อยแล้ว จำกน้นั กด Next  กำรจัดวำง layout ของรำยงำน จำกนั้นกด Next กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบื้องต้น Page 24

 เลอื ก style จำกน้ันกด Next  สำมำรถเพิม่ หัวขอ้ ลงในรำยงำนไดต้ ำมทต่ี อ้ งกำร จำกนนั้ กด Finish  จะไดร้ ำยงำนออกมำ  สำมำรถ Export หรือ Save เป็นไฟล์รปู แบบตำ่ งๆได้ Page 25 Save file Export file Print กำรใชง้ ำนซอฟแวร์ ArcGIS 10.2 เบอ้ื งตน้