ห น่ ว ย ก า ร เ รี ย น รู้ ท่ี สิทธิ ผู้บริโภค
สาระการเรียนรู้ 1 สทิ ธผิ บู้ รโิ ภค และแนวทางการปกป้องสทิ ธผิ บู้ รโิ ภค (1) 2 แนวทางการปกป้องสทิ ธผิ บู้ รโิ ภค (2) 3 กฎหมายเกย่ี วกบั การคุม้ ครองผบู้ รโิ ภค
สิ ทธิ ผู้บริ โภค ผบู้ ริโภค หมายถงึ ผซู้ อ้ื ผไู้ ดร้ บั บรกิ ารจากผปู้ ระกอบธุรกจิ หรอื ผไู้ ดร้ บั การเสนอจากผปู้ ระกอบธุรกจิ เพ่อื ใหซ้ อ้ื สนิ คา้ หรอื บรกิ าร รวมถงึ ผใู้ ชส้ นิ คา้ หรอื ผไู้ ดร้ บั บรกิ าร จากผปู้ ระกอบธุรกจิ โดยชอบ แมม้ ไิ ดเ้ สยี คา่ ตอบแทนกต็ าม
สิ ทธิ 5 ประการของผู้บริ โภค 1 สิทธิที่จะได้รบั ข่าวสารรวมทงั้ คาํ พรรณนาคณุ ภาพ ที่ถกู ต้องและเพียงพอเกี่ยวกบั สินค้าหรอื บริการ ผบู้ รโิ ภคมสี ทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั การโฆษณาหรอื การแสดงฉลากตามความเป็นจรงิ ปราศจากพษิ ภยั และรบั ทราบขอ้ มลู เกย่ี วกบั สนิ คา้ หรอื บรกิ ารอยา่ งถกู ตอ้ งและเพยี งพอ
สิ ทธิ 5 ประการของผู้บริ โภค 2 สิทธิที่จะมีอิสระในการเลือกซื้อสินค้าและบริการ ผบู้ รโิ ภคมสี ทิ ธทิ จ่ี ะเลอื กซอ้ื สนิ คา้ หรอื รบั บรกิ ารตามความสมคั รใจ ปราศจากการชกั จงู ทไ่ี มเ่ ป็นธรรม
สิ ทธิ 5 ประการของผู้บริ โภค 3 สิทธิท่ีจะได้รบั ความปลอดภยั จากการใช้สินค้าหรือบริการ ผบู้ รโิ ภคมสี ทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั สนิ คา้ หรอื บรกิ ารทป่ี ลอดภยั มสี ภาพและคุณภาพมาตรฐาน ไมก่ อ่ ใหเ้ กดิ อนั ตรายตอ่ ชวี ติ และทรพั ยส์ นิ หากใชต้ ามคาาแนะนา หรอื ระมดั ระวงั ตามสภาพของสนิ คา้ และบรกิ ารนนั้
สิ ทธิ 5 ประการของผู้บริ โภค 4 สิทธิท่ีจะได้รบั ความเป็นธรรมจากการทาํ สญั ญา ผบู้ รโิ ภคมสี ทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ขอ้ สญั ญา โดยไมถ่ กู เอารดั เอาเปรยี บจากผปู้ ระกอบธุรกจิ
สิ ทธิ 5 ประการของผู้บริ โภค 5 สิทธิท่ีจะได้รบั การพิจารณา และชดเชยความเสียหาย ผบู้ รโิ ภคมสี ทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั การคุม้ ครองและชดใชค้ า่ เสยี หาย เมอ่ื ถกู ละเมดิ สทิ ธจิ ากขอ้ 1, 2, 3 และ 4 ดงั กล่าว
สิ ทธิ 5 ประการของผู้บริ โภค 13 5 2 4 สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ขา่ วสาร สทิ ธทิ จ่ี ะมอี สิ ระ สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ความ สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ความเป็นธรรม สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั รวมทงั้ ในการเลอื กซอ้ื สนิ คา้ และ ปลอดภยั จากการใช้ จากการทาสญั ญา การพจิ ารณา สนิ คา้ หรอื บรกิ าร และชดเชยความ คาพรรณนาคณุ ภาพ บรกิ าร ทถ่ี กู ตอ้ งและเพยี งพอ เสยี หาย
ความหมายของคาํ จาํ กัดความเกี่ยวกับสิ ทธิ ผู้บริ โภค ซื้อ หมายถงึ เชา่ เช่าซอ้ื หรอื ไดม้ า ขาย หมายถึง ให้เช่า ให้เช่าซ้ือ หรือให้ไปไม่ว่าด้วย ไม่ว่าด้วยประการใด ๆ โดยให้ ประการใด ๆ โดยได้รับค่าตอบแทนเป็ นเงินหรือ ค่ า ต อ บ แ ท น เ ป็ น เ งิ น ห รื อ ผลประโยชน์อยา่ งอ่นื ผลประโยชน์อยา่ งอ่นื สินค้า หมายถงึ สง่ิ ของทผ่ี ลติ หรอื มไี วเ้ พ่อื ขาย
ความหมายของคาํ จาํ กัดความเกี่ยวกับสิ ทธิ ผู้บริ โภค บริการ หมายถงึ การรบั จดั ทาการงาน การ ผลิ ต หมายถึง ทา ผสม ปรุง ประกอบ ให้สทิ ธิใด ๆ การให้ใช้หรือให้ประโยชน์ใน ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ ร ว ม ถึ ง ก า ร เ ป ล่ี ย น รู ป ทรพั ยห์ รอื กจิ การใด ๆ โดยเรยี กคา่ ตอบแทน ก า ร ดั ด แ ป ล ง ก า ร คั ด เ ลื อ ก ห รื อ เป็นเงนิ หรอื ผลประโยชน์อ่นื การแบง่ บรรจุ
ความหมายของคาํ จาํ กัดความเก่ียวกับสิ ทธิ ผู้บริ โภค ผ้ปู ระกอบธรุ กิจ หมายถงึ ผูข้ าย ผูผ้ ลติ เพ่อื ขาย ผูส้ งั่ หรอื นาเขา้ มาในราชอาณาจกั รเพ่อื ขายหรอื ผูซ้ ้อื เพอ่ื ขายตอ่ ในสนิ คา้ หรอื ผใู้ หบ้ รกิ าร รวมถงึ ผปู้ ระกอบกจิ การโฆษณา
ความหมายของคาํ จาํ กัดความเกี่ยวกับสิ ทธิ ผู้บริ โภค คณะกรรมการ หมายถงึ คณะกรรมการคุม้ ครองผบู้ รโิ ภค
แนวทางการปกป้ องสิ ทธิ ผู้บริ โภค
การปกป้ องสิ ทธิ ผู้บริ โภคด้วยตนเอง ศกึ ษาหาความรแู้ ละขอ้ มลู ตดิ ตามความ สอบถามขอ้ มลู สนิ คา้ และบรกิ าร เกย่ี วกบั สนิ คา้ และบรกิ าร กา้ วหน้าของผลติ ภณั ฑ์ ทต่ี อ้ งการจาก เชน่ การอ่านฉลากสนิ คา้ ทต่ี อ้ งการบรโิ ภค หลายรา้ นหรอื คนทร่ี จู้ กั
การปกป้ องสิ ทธิ ผู้บริ โภคด้วยตนเอง เปรยี บเทยี บดู วางแผนในการซอ้ื สนิ คา้ และบรกิ ารดว้ ยความ ใชส้ นิ คา้ และบรกิ าร ประโยชน์ ปรมิ าณ ประหยดั คานึงถงึ ประโยชน์ทไ่ี ดร้ บั เป็นสาคญั ทดแทน เมอ่ื สนิ คา้ และ และราคาก่อนซอ้ื บรกิ ารนนั้ มรี าคาแพง
การปกป้ องสิ ทธิ ผู้บริ โภคด้วยตนเอง ตรวจสอบใบเสรจ็ ทุกครงั้ ไมค่ วรซอ้ื หรอื ใชบ้ รกิ ารจากผู้ รอ้ งเรยี นไปยงั หน่วยงาน เกบ็ หลกั ฐานทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การ ประกอบกจิ การ ทเ่ี กย่ี วขอ้ งเมอ่ื ถูกเอาเปรยี บ และควรบอกตอ่ ใหผ้ อู้ ่นื รบั รู้ บรโิ ภคไวเ้ พอ่ื ใชร้ อ้ งเรยี น ทเ่ี อาเปรยี บผบู้ รโิ ภค
การคุ้มครองผู้บริ โภคโดยรัฐ 1. สาํ นักงานคณะกรรมการค้มุ ครองผบู้ ริโภค (สคบ.) • สานักนายกรฐั มนตรี ทต่ี งั้ ศูนย์ราชการเฉลมิ พระเกยี รติ 80 พรรษา 5 ธนั วาคม2550 อาคารรฐั ประศาสนภกั ดี (อาคาร B) ชนั้ 5 ถนนแจง้ วฒั นะ แขวงทงุ่ สองหอ้ ง เขตหลกั ส่ี กรงุ เทพฯ 10210 • เป็นหน่วยงานทจ่ี ดั ตงั้ ขน้ึ ตาม พ.ร.บ.คุม้ ครองผบู้ รโิ ภค พ.ศ. 2522 แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ พ.ศ. 2541 • ทาหน้าท่คี ุ้มครองสทิ ธผิ ูบ้ รโิ ภค 5 ประการ เม่อื ประชาชนเหน็ ว่าสทิ ธผิ ูบ้ รโิ ภคของตนถูกละเมดิ สามารถมายน่ื เรอ่ื งท่ี สคบ. มกี องงาน 3 ฝ่ายใหย้ น่ื เรอ่ื งรอ้ งทกุ ข์ คอื กองคมุ้ ครองผบู้ รโิ ภค กองคุม้ ครองผบู้ รโิ ภค กองคมุ้ ครองผบู้ รโิ ภค ดา้ นโฆษณา ดา้ นฉลาก ดา้ นสญั ญา • รอ้ งทุกขโ์ ดยเขยี นจดหมายส่งตู้ ปณ. 99 กรุงเทพฯ 10300 หรอื ไปดว้ ยตนเอง หรอื โทรศพั ท์สาย ดว่ น 1166
การคุ้มครองผู้บริ โภคโดยรัฐ 2. สาํ นักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) • กระทรวงสาธารณสขุ ทต่ี งั้ 88/24 ถนนตวิ านนท์ อาเภอเมอื ง จงั หวดั นนทบุรี 11000 • มหี น้าทป่ี กป้องและคุม้ ครองสขุ ภาพประชาชนจากการบรโิ ภคผลติ ภณั ฑส์ ุขภาพ • ผลติ ภณั ฑส์ ุขภาพตอ้ งมคี ุณภาพมาตรฐานและปลอดภยั มกี ารส่งเสรมิ พฤตกิ รรมการบรโิ ภคท่ีถูกตอ้ ง ดว้ ยขอ้ มลู วชิ าการทม่ี หี ลกั ฐานเชอ่ื ถอื ไดแ้ ละมคี วามเหมาะสม • ผู้บริโภคท่ีประสบปัญหาเก่ียวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ สามารถร้องเรียนไปท่ี ตู้ ปณ. 1556 ปณศ. กระทรวงสาธารณสขุ 11004 หรอื ไปดว้ ยตนเอง หรอื โทรศพั ทส์ ายดว่ น โทร. 1556
การคุ้มครองผู้บริ โภคโดยรัฐ 3. สาํ นักงานมาตรฐานผลิตภณั ฑอ์ ตุ สาหกรรม (มอก.) • กระทรวงอุตสาหกรรม ทต่ี งั้ 75/42 ถนนพระราม 6 เขตราชเทวี กรงุ เทพฯ 10400 • มี ห น้ า ท่ี ใ น ก า ร ต ร ว จ ส อ บ ดู แ ล คุ ณ ภ า พ แ ล ะ ม า ต ร ฐ า น ข อ ง ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์ ตามพระราชบญั ญตั มิ าตรฐานผลติ ภณั ฑอ์ ุตสาหกรรม พ.ศ. 2511 • เป็นมาตรฐานบงั คบั ผผู้ ลติ ผนู้ าเขา้ และผจู้ าหน่ายเฉพาะผลติ ภณั ฑท์ ต่ี อ้ งเป็นไปตามมาตรฐานเทา่ นนั้ • ผู้บ ริโ ภ ค ท่ีป ร ะ ส บ ปั ญ ห า ส า ม า ร ถ ร้อ ง เ รีย น ไ ด้ด้ว ย ต น เ อ ง ห รือ โ ท ร ศัพ ท์ ส า ย ด่ ว น โทร. 02-793-9300 หรอื รอ้ งเรยี นผา่ นเวบ็ ไซต์ app.tisi.go.th
การคุ้มครองผู้บริ โภคโดยรัฐ 4. สาํ นักงานแพทยสภา • ทต่ี งั้ สานักงานเลขาธกิ ารแพทยสภา อาคาร 16 ชนั้ 7 ตกึ สาานกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสุข ถนนติ วานนท์ จงั หวดั นนทบุรี 11000 • มหี น้าทห่ี ลกั ในการคมุ้ ครองสวสั ดภิ าพทางการแพทยข์ องประชาชน • ควบคมุ ใหแ้ พทยป์ ฏบิ ตั ติ ามมาตรฐานและอยใู่ นจรยิ ธรรมวชิ าชพี • ถ้าหากประชาชนไม่ได้รบั ความเป็นธรรม ด้านการรกั ษาพยาบาลหรอื บรกิ ารของแพทย์ สามารถ รอ้ งเรยี นไดด้ ว้ ยตนเอง หรอื โทรศพั ท์ 02-590-1888-9
การคุ้มครองผู้บริ โภคโดยรัฐ 5. สาํ นักสถานพยาบาลและการประกอบโรคศิลปะ • ทต่ี งั้ สานกั สถานพยาบาลและการประกอบโรคศลิ ปะ กรมสนบั สนุนบรกิ ารสุขภาพกระทรวงสาธารณสขุ อาคารคลงั พสั ดุ ถนนตวิ านนท์ อาเภอเมอื ง จงั หวดั นนทบรุ ี 11000 • มบี ทบาทและหน้าทใ่ี นฐานะหน่วยงานของกรมสนบั สนุนบรกิ ารสขุ ภาพ • ผบู้ รโิ ภคทป่ี ระสบปัญหาดา้ นบรกิ ารทางการแพทย์ มาตรฐานสถานพยาบาลเอกชน(คลนิ ิกลดความอว้ น โพลคี ลนิ กิ โรงพยาบาลเอกชน) สามารถ รอ้ งเรยี นไดด้ ว้ ยตนเอง หรอื โทร 02-590-1997, 02-591-8844
การคุ้มครองผู้บริ โภคโดยรัฐ 6. กรมการค้าภายใน • 113/9-11 ถ.สาครธนากรตะวนั ตก ตาบลลาพยา อาเภอเมอื ง จงั หวดั นครปฐม 73000 • มหี น้าทส่ี รา้ งความเป็นธรรมในทางการคา้ คมุ้ ครองผบู้ รโิ ภค • ป้องกนั ไมใ่ หใ้ ชเ้ ครอ่ื งชงั่ ตวง วดั เป็นเครอ่ื งมอื ในการเอารดั เอาเปรยี บผซู้ อ้ื และผูข้ าย • หากพบปัญหาเก่ียวกบั ราคาสนิ ค้า การกกั ตุนสนิ ค้า ไม่ตดิ ป้ายราคา มาตราชงั่ ตวงวดั คุณภ าพน้ามนั เชอ้ื เพลงิ น้ามนั หล่อล่นื สามารถรอ้ งเรยี นไดด้ ว้ ยตนเอง หรอื โทรศพั ท์ 02-507-6111 หรอื สายดว่ น 1569
การคุ้มครองผู้บริ โภคโดยรัฐ 7. สาํ นักงานคณะกรรมการกาํ กบั และส่งเสริมการประกอบธรุ กิจประกนั ภยั (คปภ.) • ทต่ี งั้ 22/79 ถนนรชั ดาภเิ ษก แขวงจนั ทรเกษม เขตจตุจกั ร กรงุ เทพฯ 10900 • มหี น้าทบ่ี รกิ ารประชาชนดา้ นการประกนั ภยั การคุม้ ครองสทิ ธปิ ระโยชน์ของประชาชนดา้ นการประกนั ภยั บรกิ ารประชาชนทไ่ี ดร้ บั ความเดอื ดรอ้ นหรอื มปี ัญหาดา้ นการเรยี กรอ้ งค่าสนิ ไหมทดแทนหรือการใชเ้ งนิ ตามสญั ญาประกนั ภยั • ผบู้ รโิ ภคทป่ี ระสบปัญหา สามารถรอ้ งเรยี นไดด้ ว้ ยตนเอง หรอื โทรศพั ท์ 02-515-3999 หรอื สายดว่ น 1186
สรุป สิทธิผู้บริโภค และแนวทางการปกป้ องสิทธิผู้บริโภค สทิ ธผิ บู้ รโิ ภค แนวทางการปกป้องสทิ ธผิ บู้ รโิ ภค สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ขา่ วสารรวมทงั้ การปกป้องสทิ ธดิ ว้ ยตนเอง การคุม้ ครองผบู้ รโิ ภคโดยรฐั คาพรรณนาคณุ ภาพ ทถ่ี ูกตอ้ งและเพยี งพอ ศกึ ษาหาขอ้ มลู ใชส้ นิ คา้ อน่ื ทดแทน สคบ. อย. มอก. ตดิ ตามความกา้ วหน้า คปภ. กรมการคา้ ภายใน สทิ ธทิ จ่ี ะมอี สิ ระ ถามขอ้ มลู หลายรา้ น ตรวจสอบใบเสรจ็ ในการเลอื กซอ้ื สนิ คา้ และบรกิ าร เปรยี บเทยี บกอ่ นซอ้ื สานกั งานแพทยสภา ไมซ่ อ้ื จากผขู้ าย สานกั สถานพยาบาลและ สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ความปลอดภยั จากการใช้ วางแผนการซอ้ื ทเ่ี อาเปรยี บ การประกอบโรคศลิ ปะ สนิ คา้ หรอื บรกิ าร รอ้ งเรยี น สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ความเป็นธรรม เมอ่ื ถูกเอาเปรยี บ จากการทาสญั ญา สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั การพจิ ารณา และชดเชยความเสยี หาย
ก า ร คุ้ ม ค ร อ ง หน่วยงานหลกั ทส่ี าคญั คอื สานักงานคณะกรรมการอาหารและยา โดยมกี ฎหมาย ผู้บริโภคด้าน ผลิตภัณฑ์ เกย่ี วกบั ผลติ ภณั ฑส์ ุขภาพ คอื • พระราชบญั ญตั ยิ า พ.ศ. 2510 และ พ.ศ. 2562 สุ ข ภ า พ • พระราชบญั ญตั ิอาหาร พ.ศ. 2522พร้อมกฎกระทรวงและประกาศกระทรวง สาธารณสขุ ฉบบั ปรงั ปรงุ พ.ศ.2562 • พระราชบญั ญตั เิ ครอ่ื งมอื แพทย์ พ.ศ. 2535 และ พ.ศ. 2562 • พระราชบญั ญตั เิ ครอ่ื งสาอาง พ.ศ. 2535 และ พ.ศ. 2558 • พระราชบญั ญตั วิ ตั ถุอนั ตราย พ.ศ. 2535 และ พ.ศ. 2562 • พระราชบญั ญตั วิ ตั ถุทอ่ี อกฤทธติ ์ ่อจติ และประสาท พ.ศ. 2518 และ พ.ศ. 2559 • พระราชบญั ญตั ยิ าเสพตดิ ใหโ้ ทษ พ.ศ. 2522 และพ.ศ. 2562 • พระราชกาหนดป้องกนั การใช้สารระเหย พ.ศ. 2533 และแก้ไขเพมิ่ เตมิ พ.ศ. 2550
ก า ร ด า เ นิ น ง า น เ ก่ีย ว กับ ผ ลิต ภัณ ฑ์สุข ภ า พ จัด แ บ่ ง ไ ด้เ ป็ น 3 ก ลุ่ ม ดัง น้ี 1 2 ผลติ ภณั ฑท์ ก่ี ฎหมายหา้ ม 3 โฆษณาต่อประชาชนทวั่ ไป ผลติ ภณั ฑท์ ก่ี ฎหมาย ผลติ ภณั ฑท์ ก่ี ฎหมายมไิ ด้ ยกเวน้ โฆษณาทก่ี ระทา กาหนดใหต้ อ้ งยน่ื ขอ กาหนดใหต้ อ้ งยน่ื ขออนุญาต โดยตรงตอ่ ผปู้ ระกอบอาชพี เวช อนุญาตก่อนโฆษณา กอ่ นโฆษณา แต่จะตอ้ งอยใู่ น กรรม ไดแ้ ก่ ผลติ ภณั ฑส์ ารเสพ ขอบเขตของกฎหมาย ไดแ้ ก่ ตดิ ใหโ้ ทษและวตั ถุทอ่ี อกฤทธิ์ ไดแ้ ก่ ยา อาหาร ผลติ ภณั ฑเ์ ครอ่ื งสาอาง และ และเครอ่ื งมอื แพทย์ ตอ่ จติ และประสาท วตั ถุอนั ตราย
นอกจากการดาํ เนิ นงานคุ้มครองผู้บริโภคของ หน่ วยงานท่ีกล่าวมาแล้ว รัฐบาลโดย กระทรวงสาธารณสุขได้มีการจัดโครงการรณรงค์ใน เร่ืองต่าง ๆ เพื่อกระตุ้นและ ส ร้ า ง ค ว า ม ต ร ะ ห นั ก แ ก่ ผู้บ ริ โ ภ ค
ตัวอย่างโครงการรณรงค์ 1 23 อาหารสด อาหารแปรรปู อาหารปรงุ สาํ เรจ็ ในตลาด ในหา้ งสรรพสนิ คา้ ๆ มบี รรจใุ นภาชนะต่าง ๆ เชน่ เป็นอาหารพรอ้ มรบั ประทาน หากตรวจแลว้ ไมพ่ บสารปนเป้ือน ถุง ขวด กระป๋ อง ใหส้ งั เกตเครอ่ื งหมาย ทจ่ี าหน่ายในรา้ นอาหาร ภตั ตาคาร รถเขน็ ใหส้ งั เกตตราสญั ลกั ษณ์ กจ็ ะมอบตราสญั ลกั ษณ์ “อาหารแปรรปู ” วนั ผลติ และ “อาหารปลอดภยั ” วนั หมดอายทุ ุกครงั้ ทซ่ี อ้ื อาหารสะอาด รสชาตอิ รอ่ ย
ในเครอ่ื งหมาย อย. จะมเี ลขปรากฏตวั ผลติ ภณั ฑแ์ สดงอยหู่ รอื เรยี กวา่ เลขสารบบ อาหาร ประกอบดว้ ยตวั เลข 13 หลกั แบง่ ออกเป็น 5 กลมุ่ XX-X-XXXXX-Y-YYYY กล่มุ ที่ 1 กล่มุ ที่ 2 ประกอบด้วยตัวเลข 2 หลัก ประกอบดว้ ยตวั เลข 1 หลกั หมายถงึ สถานะของสถานทผ่ี ลติ อาหารหรอื หมายถึง จังหวัดท่ีตัง้ ของสถานท่ี ผลติ อาหารหรอื นาเขา้ อาหารโดยใช้ นาเขา้ อาหารและหน่วยงานทเ่ี ป็นผอู้ นุญาต ดงั น้ี ตวั เลขแทนอกั ษรย่อของจงั หวดั เช่น 12 แทนจงั หวดั นนทบุรี หมายเลข 1 หมายถงึ สถานทผ่ี ลติ อนุญาตโดย อย. หมายเลข 3 หมายถงึ สถานทน่ี าเขา้ (เลขค)่ี หมายเลข 2 หมายถงึ สถานทผ่ี ลติ อนุญาตโดยจงั หวดั หมายเลข 4 หมายถงึ สถานทน่ี าเขา้ (เลขค)ู่
ประกอบดว้ ยตวั เลข 4 หลกั หมายถงึ เลขลาดบั ทข่ี อง กล่มุ ที่ 5 ผลติ ภณั ฑแ์ ยกตามหน่วยงานทเ่ี ป็นผอู้ นุญาต เชน่ ลาดบั ท่ี 1 ใช้ 0001 ลาดบั ท่ี 99 ใช้ 0099 XX-X-XXXXX-Y-YYYY กล่มุ ที่ 3 กล่มุ ที่ 4 ประกอบดว้ ยตวั เลข 5 หลกั หมายถงึ เลขสถานทผ่ี ลติ อาหารหรอื เลข ประกอบดว้ ยตวั เลข 1 หลกั หมายถงึ หน่วยงาน สถานทน่ี าเขา้ อาหารทไ่ี ดร้ บั อนุญาต และ พ.ศ. ทอ่ี นุญาต โดยตวั เลข 3 ทอ่ี อกเลขสารบบอาหาร หลกั แรกเป็นเลขสถานทผ่ี ลติ อาหาร หรอื เลขสถานทน่ี าเขา้ อาหาร และ 2 1 หมายถงึ ผลติ ภณั ฑอ์ นุญาตโดย อย. หลกั หลงั คอื ตวั เลข 2 หลกั สดุ ทา้ ยของ พ.ศ. ทไ่ี ดร้ บั อนุญาต 2 หมายถงึ ผลติ ภณั ฑน์ นั้ อนุญาตโดยจงั หวดั (รวม กทม.)
การคุ้มครองผู้บริ โภคโดยภาคประชาชน ตวั อยา่ งชมรม เบอรโ์ ทรศพั ท์ ท่ีอยู่ 05-387-2731 158 หมบู่ า้ นอม่ิ บุญ ถ.เมอื งสมุทร ต.ชา้ งมอ่ ย ชมรมอาสาสมคั รผบู้ รโิ ภคจงั หวดั 02-539-4693 อ.เมอื ง จ.เชยี งใหม่ 50300 เชยี งใหม่ 089-466-6695 439 ถ.ลาดพรา้ ว 112 เขตบางกะปิ กรงุ เทพฯ 10230 132/2 ซ.10 ถ.ราษฎรอ์ ุทศิ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90110 ชมรมมสุ ลมิ คมุ้ ครองผบู้ รโิ ภค 02-580-2000-1 25 ถ.งามวงศว์ าน 23 แยก 12 ต.บางเขน อ.เมอื ง โครงการบรโิ ภคเพอ่ื ชวี ติ จ.นนทบุรี 11000 จงั หวดั สงขลา 6 ซ.พบิ ลู อุปถมั ภ-์ วฒั นานเิ วศน์ 7 ถ.สุทธสิ าร แขวงสามเสนนอก เขตหว้ ยขวาง กรงุ เทพฯ สมาคมพฒั นาผบู้ รโิ ภค (สพบ.) โครงการทางเลอื กเพอ่ื เกษตรกร 02-277-9653 และผบู้ รโิ ภค
องค์กรเอกชนเพ่ือผู้บริ โภค ตวั อย่างองคก์ ร เบอรโ์ ทรศพั ท์ ที่อยู่ 02-282-7716 สมาคมพทิ กั ษป์ ระโยชน์ อาคาร 4 ตกึ วงั พลเรอื เอก กรมหลวงสงิ หวกิ รมเกรยี ง ผบู้ รโิ ภค ไกร ภายในกรมประชาสงเคราะห์ ถนนกรงุ เกษม กรงุ เทพฯ 10100 มลู นธิ พิ ฒั นาการแพทยแ์ ผนไทย 11/156 ซอยกา้ วหน้า 2 ถนน จรญั สนิทวงศ์ 13 เขตภาษเี จรญิ กรงุ เทพฯ (มพท.) 02-410-2382-3 10160 สมาคมสตรอี ุดมศกึ ษาแหง่ ประเทศไทย 24 หมู่ 8 ออ่ นนุช 28 สขุ มุ วทิ 77 ในพระอุปถมั ภ์ เขตสวนหลวง กรงุ เทพฯ 10250 ของสมเดจ็ พระเจา้ พน่ี างเธอ เจา้ ฟ้า 02-311-4251 กลั ยาณวิ ฒั นากรมหลวงนราธวิ าสราช นครนิ ทร์
องค์กรเอกชนเพ่ือผู้บริ โภค ตวั อย่างองคก์ ร เบอรโ์ ทรศพั ท์ ที่อยู่ โครงการสภาสตรสี ง่ เสรมิ 02-281-0081, 514 บา้ นมนงั คศลิ า ถนนหลานหลวงกรงุ เทพฯ 10300 ผบู้ รโิ ภคสภาสตรแี หง่ ชาติ 02-281-0060 ในพระบรมราชนิ ูปถมั ภ์ กลุม่ ศกึ ษาปัญหายา (กศย.) 02-410-2382-3 11/156 ซอยกา้ วหน้า 2 ถนนจรญั สนิทวงศ์ 13 เขต ภาษเี จรญิ กรงุ เทพฯ 10160 กลุม่ เภสชั กรชมุ ชน 02-277-8083 302/39 ถนนสทุ ธสิ าร แยกรชั ดาภเิ ษก แขวงสามเสนนอก เขตหว้ ยขวาง กรงุ เทพฯ 10310
องค์กรเอกชนเพื่อผู้บริ โภค ตวั อยา่ งองคก์ ร เบอรโ์ ทรศพั ท์ ที่อยู่ มลู นิธเิ พอ่ื ผบู้ รโิ ภค 02-248-3734-7 4/2 ซอยวฒั นโยธนิ แขวงถนนพญาไท เขตราชเทวี กรงุ เทพฯ 10400 สมาคมพลงั ผบู้ รโิ ภคแหง่ 02-331-1308 231/17 ถนนสุขมุ วทิ 101 แขวงบางจาก ประเทศไทย เขตพระโขนง กรงุ เทพฯ 10260
สรุป แนวทางการปกป้ องสิทธิผู้บริโภค ดว้ ยตนเอง โดยรฐั โดยภาคประชาชน องคก์ รเอกชน The last lesson ชมรมอาสาสมคั รผบู้ รโิ ภคจงั หวดั สมาคมพทิ กั ษ์ประโยชน์ผบู้ รโิ ภค The last lesson เชยี งใหม่ มลู นิธพิ ฒั นาการแพทยแ์ ผนไทย ชมรมมสุ ลมิ คมุ้ ครองผบู้ รโิ ภค สมาคมสตรอี ุดมศกึ ษาฯ โครงการสภาสตรสี ง่ เสรมิ ผบู้ รโิ ภคฯ โครงการบรโิ ภคเพอ่ื ชวี ติ จงั หวดั สงขลา กลมุ่ ศกึ ษาปัญหายา กลมุ่ เภสชั กรชมุ ชน สมาคมพฒั นาผบู้ รโิ ภค มลู นิธเิ พอ่ื ผบู้ รโิ ภค สมาคมพลงั ผบู้ รโิ ภคแหง่ ประเทศไทย โครงการทางเลอื กเพอ่ื เกษตรกร และผบู้ รโิ ภค
กฎหมายเกย่ี วกบั การคมุ้ ครองผบู้ รโิ ภค
ประเทศไทยได้มีการบญั ญตั ิกฎหมายท่ีเกี่ยวข้องกบั การ ค้มุ ครองผบู้ ริโภคหลายฉบบั ที่สาํ คญั ได้แก่ พระราชบญั ญตั คิ ุม้ ครองผบู้ รโิ ภค พ.ศ. 2522 พระราชบญั ญตั คิ มุ้ ครองผบู้ รโิ ภค (ฉบบั ท่ี 2) พ.ศ. 2541 พระราชบญั ญตั คิ ุม้ ครองผบู้ รโิ ภค (ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2556 พระราชบญั ญตั คิ ุม้ ครองผบู้ รโิ ภค (ฉบบั ท่ี 4) พ.ศ. 2562 พระราชบญั ญตั อิ าหาร พ.ศ. 2522 พระราชบญั ญตั ยิ า พ.ศ. 2530
พระราชบญั ญตั ิค้มุ ครองผบู้ ริโภค พ.ศ. 2522 1 สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ขา่ วสารรวมทงั้ คาพรรณนาคณุ ภาพ ทถ่ี กู ตอ้ งและเพยี งพอเกย่ี วกบั สนิ คา้ หรอื บรกิ าร กาํ หนดสิทธิขนั้ สทิ ธทิ จ่ี ะมอี สิ ระในการเลอื กหาสนิ คา้ หรอื บรกิ าร พืน้ ฐานของผบู้ ริโภค สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ความปลอดภยั จากการใชส้ นิ คา้ หรอื บรกิ าร 5 ประการ โดย กฎหมายมาตรา 4 สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั ความเป็นธรรมจากการทาสญั ญา สทิ ธทิ จ่ี ะไดร้ บั การพจิ ารณาและชดเชยความเสยี หาย
พระราชบญั ญตั ิค้มุ ครองผบู้ ริโภค พ.ศ. 2522 2 2.1 จากผบู้ รโิ ภคทไ่ี ดร้ บั ความเดอื ดรอ้ น จากการกระทาของผปู้ ระกอบธรุ กจิ การแตง่ ตงั้ คณะกรรมการ พจิ ารณา คุม้ ครองผบู้ รโิ ภค โดย เรอ่ื งราวรอ้ ง ทอ่ี าจเป็นอนั ตราย และขา่ วสาร กฎหมาย มาตรา 9 และ 10 การบรโิ ภคทผ่ี บู้ รโิ ภคควรทราบ ใหค้ ณะกรรมการมอี านาจ ทุกข์ และหน้าทส่ี าคญั ดงั น้ี 2.2 ดาเนนิ การ เกย่ี วกบั สนิ คา้ 2.3 กาหนด • การคุม้ ครองผบู้ รโิ ภคในดา้ นโฆษณา มาตรการ • การคมุ้ ครองผบู้ รโิ ภคในดา้ นฉลาก คมุ้ ครอง • ระบุขอ้ ความอนั จาเป็น ผบู้ รโิ ภค
พระราชบญั ญตั ิค้มุ ครองผบู้ ริโภค พ.ศ. 2522 3 3.1 การคมุ้ ครองผบู้ รโิ ภคในดา้ นสญั ญา ใชข้ อ้ สญั ญาทจ่ี าเป็น มาตรา 35 ทวิ ป้องกนั ไมใ่ หผ้ บู้ รโิ ภค เสยี เปรยี บผปู้ ระกอบ “ในการประกอบธุรกจิ ขายสนิ คา้ หรอื ใหบ้ รกิ ารใด...ในการประกอบธุรกจิ ท่ี ธุรกจิ เกนิ สมควร ควบคมุ 3.2 สญั ญา” สญั ญาทผ่ี ปู้ ระกอบธุรกจิ ทา หา้ มใชข้ อ้ ความทไ่ี ม่ กบั ผบู้ รโิ ภคจะตอ้ งมลี กั ษณะ เป็นธรรมตอ่ ดงั ต่อไปน้ี ผบู้ รโิ ภค
พระราชบญั ญตั ิค้มุ ครองผบู้ ริโภค (ฉบบั ท่ี 2) พ.ศ. 2541 เพม่ิ บทนิยามคาวา่ “สญั ญา” “ฉลาก” และ “คณะกรรมการ” ในมาตรา 3 ดงั น้ี “สญั ญา” หมายความวา่ “ฉลาก” หมายความวา่ รปู รอย “คณะกรรมการ” ความตกลงกนั ระหวา่ ง ประดษิ ฐ์ กระดาษหรอื สง่ิ อ่นื ใดท่ี หมายความวา่ ผบู้ รโิ ภคและผปู้ ระกอบ ทาใหป้ รากฏขอ้ ความเกย่ี วกบั คณะกรรมการ ธรุ กจิ เพอ่ื ซอ้ื และขาย สนิ คา้ ซง่ึ แสดงไวท้ ส่ี นิ คา้ หรอื คุม้ ครองผบู้ รโิ ภค สนิ คา้ หรอื ใหแ้ ละรบั ภาชนะบรรจุหรอื หบี หอ่ บรรจุ สนิ คา้ และหมายความรวมถงึ บรกิ าร” เอกสารหรอื คมู่ อื
พระราชบญั ญตั ิค้มุ ครองผบู้ ริโภค (ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2556 มาตรา 6 ใหย้ กเลกิ ความในมาตรา 36 แหง่ พระราชบญั ญตั คิ ุม้ ครองผบู้ รโิ ภค พ.ศ. 2522 และใหใ้ ชค้ วามตอ่ ไปน้ี แทน มาตรา 36 เมอ่ื มีเหตอุ นั ควรสงสยั ว่าสินค้าใดอาจเป็นอนั ตรายแก่ผบู้ ริโภค คณะกรรมการมอี านาจออกคาา สงั่ ให้ผปู้ ระกอบธรุ กิจดาํ าเนินการทดสอบหรือพิสจู น์สินค้านัน้ ถา้ ผปู้ ระกอบธุรกจิ ไมด่ าเนนิ การทดสอบหรอื พสิ จู น์สนิ คา้ หรอื ดาเนนิ การลา่ ชา้ โดยไมม่ เี หตุผลอนั สมควร คณะกรรมการจะจดั ใหม้ กี ารทดสอบหรอื พสิ จู น์โดยผปู้ ระกอบธุรกจิ เป็น ผเู้ สยี คา่ ใชจ้ า่ ยกไ็ ด้ ในกรณีจาํ เป็นและเร่งด่วนคณะกรรมการอาจออกคาํ สงั่ ห้ามขายสินค้านัน้ เป็นการ ชวั่ คราวจนกวา่ จะทราบผลการทดสอบหรอื พสิ จู น์สนิ คา้ นนั้
พระราชบญั ญตั ิค้มุ ครองผบู้ ริโภค (ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2556 ใหผ้ ปู้ ระกอบธุรกจิ รบั ผดิ ชอบคา่ ใชจ้ า่ ยของผบู้ รโิ ภคและคา่ ใชจ้ า่ ยในการดาเนินการสนิ คา้ บรกิ าร ดงั น้ี “สินค้าที่อาจเป็นอนั ตราย “บริการที่อาจเป็นอนั ตราย แก่ผบู้ ริโภค” หมายความวา่ แก่ผบู้ ริโภค” หมายความวา่ สนิ คา้ ทอ่ี าจก่อใหเ้ กดิ อนั ตราย บรกิ ารทอ่ี าจเป็นอนั ตรายต่อ ตอ่ ชวี ติ รา่ งกาย สขุ ภาพ ชวี ติ รา่ งกาย สขุ ภาพ อนามยั อนามยั หรอื จติ ใจของผบู้ รโิ ภค หรอื จติ ใจของผบู้ รโิ ภค
พระราชบญั ญตั ิค้มุ ครองผบู้ ริโภค (ฉบบั ท่ี 4) พ.ศ. 2562 มาตรา 19 ใหย้ กเลกิ ความในมาตรา 28 แหง่ พระราชบญั ญตั คิ มุ้ ครองผบู้ รโิ ภค พ.ศ. 2522 และใหใ้ ชค้ วามต่อไปน้แี ทน “มาตรา 28 ในกรณที ค่ี ณะกรรมการวา่ ดว้ ยการโฆษณาเหน็ วา่ มเี หตอุ นั ควรสงสยั วา่ ข้อความใดท่ีใช้ในการโฆษณาเป็นเทจ็ หรอื เกินความจริง คณะกรรมการวา่ ดว้ ยการโฆษณาอาจออกคาํ สงั่ ให้ผกู้ ระทาํ การโฆษณาพิสจู น์เพือ่ แสดงความจริงได้ และในกรณีจาํ เป็นเรง่ ดว่ น คณะกรรมการวา่ ดว้ ยการโฆษณาจะออกคาํ สงั ่ ระงบั การโฆษณาดงั กล่าวเป็นการ ชวั่ คราวจนกวา่ จะทราบผลการพสิ จู น์กไ็ ด้ ในกรณที ผ่ี กู้ ระทาการโฆษณาอา้ งองิ รายงานทางวชิ าการ ผลการวจิ ยั สถติ กิ ารรบั รองของสถาบนั หรอื บุคคลอ่นื ใด หรอื ยนื ยนั ขอ้ เทจ็ จรงิ อนั ใดอนั หน่งึ ในการโฆษณา ถา้ ผกู้ ระทาํ การโฆษณาไมส่ ามารถพิสจู น์ได้ว่าข้อความที่ใช้ในการโฆษณาเป็นไปตามที่อ้างอิงคณะกรรมการวา่ ดว้ ย การโฆษณา อาจออกคาํ สงั่ ตามมาตรา 27 ได้ และให้ถอื ว่าผกู้ ระทาํ การโฆษณารหู้ รอื ควรได้ร้วู ่าข้อความ นัน้ เป็นความเทจ็ ”
พระราชบญั ญตั ิค้มุ ครองผบู้ ริโภค (ฉบบั ที่ 4) พ.ศ. 2562 “สินค้าท่ีเป็นอนั ตราย” “บริการท่ีเป็นอนั ตราย” หมายความวา่ สนิ คา้ ทก่ี ่อหรอื หมายความวา่ บรกิ ารทก่ี ่อหรอื อาจกอ่ ใหเ้ กดิ อนั ตรายต่อชวี ติ อาจก่อใหเ้ กดิ อนั ตรายต่อชวี ติ รา่ งกาย สขุ ภาพ อนามยั จติ ใจ รา่ งกาย สขุ ภาพ อนามยั จติ ใจ หรอื ทรพั ยส์ นิ ทงั้ น้ไี มร่ วมถงึ หรอื ทรพั ยส์ นิ ทงั้ น้ีไมร่ วมถงึ สนิ คา้ ทม่ี กี ฎหมายอ่นื บญั ญตั ิ สนิ คา้ ทม่ี กี ฎหมายอ่นื บญั ญตั ิ เรอ่ื งนนั้ ไวโ้ ดยเฉพาะแลว้ ” เรอ่ื งนนั้ ไวโ้ ดยเฉพาะแลว้ ”
พระราชบญั ญตั ิอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 4 “อาหาร” หมายความวา่ ของกนิ หรอื เครอ่ื งค้าจนุ ชวี ติ ไดแ้ ก่ 1 วตั ถุทกุ ชนดิ ทค่ี นกนิ ด่มื อม หรอื 2 นาเขา้ สรู่ า่ งกายไมว่ า่ วธิ ใี ด ๆ หรอื ในรปู ลกั ษณะใด แต่ไมร่ วม วตั ถุทม่ี งุ่ หมายสาหรบั ใช้ หรอื ใช้ ถงึ ยา วตั ถุออกฤทธติ ์ ่อจติ และ เป็นสว่ นผสม ประสาท หรอื ยาเสพตดิ ใหโ้ ทษ ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยการนนั้ ในการผลติ อาหาร รวมถงึ วตั ถุ แลว้ แตก่ รณี เจอื ปน อาหาร สี และเครอ่ื งปรงุ แตง่ กลนิ่ รส
พระราชบญั ญตั ิอาหาร พ.ศ. 2522 “ฉลาก” หมายความรวมถงึ รปู รอย “ผลิ ต” หมายความว่า ทา “จาํ หน่าย” หมายความรวมถึง ประดษิ ฐ์ เคร่อื งหมาย หรอื ขอ้ ความ ผสม ปรุงแต่ง และหมายความ ขาย จ่าย แจก หรอื แลกเปล่ียน ใด ๆ ท่ีคล้องไว้ท่ีอาหาร ภาชนะ รวมถงึ แบง่ บรรจดุ ว้ ย ทัง้ น้ีเพ่ือประโยชน์ทางการค้า บรรจุ หีบห่อของภาชนะท่ีบรรจุ หรอื การมไี วเ้ พอ่ื จาหน่ายดว้ ย อาหาร
พระราชบญั ญตั ิอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 25 หา้ มมใิ หผ้ ใู้ ดผลติ นาเขา้ เพอ่ื จาหน่าย ซง่ึ อาหารดงั ต่อไปน้ี 1 อาหารทม่ี สี งิ่ ทน่ี ่าจะเป็นอนั ตรายแกส่ ขุ ภาพเจอื ปนอยดู่ ว้ ย อาหารไม่ อาหารทม่ี สี ารหรอื วตั ถุเคมเี จอื ปนอยใู่ นอตั รา บริสทุ ธ์ิ ทอ่ี าจเป็นเหตุใหค้ ุณภาพของอาหารนนั้ ลดลง อาหารทไ่ี ดผ้ ลติ บรรจุ หรอื เกบ็ กกั มาไวโ้ ดยไมถ่ กู สุขลกั ษณะ อาหารทผ่ี ลติ จากสตั วท์ เ่ี ป็นโรคอนั อาจตดิ ต่อถงึ คนได้ อาหารทม่ี ภี าชนะบรรจปุ ระกอบดว้ ย วตั ถุทน่ี ่าจะเป็นอนั ตรายต่อสขุ ภาพ
พระราชบญั ญตั ิอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 25 หา้ มมใิ หผ้ ใู้ ดผลติ นาเขา้ เพอ่ื จาหน่าย ซง่ึ อาหารดงั ตอ่ ไปน้ี 2 อาหารทไ่ี ดส้ บั เปลย่ี นใชว้ ตั ถุอน่ื แทนบางสว่ น อาหาร วตั ถุหรอื อาหารทผ่ี ลติ ขน้ึ เทยี มอาหารอยา่ งหน่งึ อยา่ งใด ปลอม และจาหน่ายเป็นอาหารแทอ้ ยา่ งนนั้ อาหารทไ่ี ดผ้ สมหรอื ปรงุ แตง่ ดว้ ยวธิ ใี ด ๆ โดยประสงคป์ กปิดความชารดุ บกพรอ่ งหรอื ความดอ้ ยคณุ ภาพของอาหารนนั้ อาหารทม่ี ฉี ลากเพอ่ื หลอกลวงหรอื พยายามลวงผซู้ อ้ื ใหเ้ ขา้ ใจผดิ ในเรอ่ื ง คุณภาพ ปรมิ าณ ประโยชน์ หรอื ลกั ษณะพเิ ศษอยา่ งอน่ื อาหารทผ่ี ลติ ขน้ึ ไมถ่ กู ตอ้ งตามคณุ ภาพ หรอื มาตรฐานทร่ี ฐั มนตรปี ระกาศ
Search
