05-04-01-การถอนทัพอเมริกันกับเศรษฐกิจไทย

การถอนทพั อเมริกันกับเศรษฐกจิ ไทย นับต้ังแตม กี ารทําขอ ตกลงหยดุ ยงิ ในเวียดนาม ปญ หาฐานทพั อเมริกันในประเทศไทย ดูจะเปน ที่กลาวขวัญกันอยเู นืองๆ ไมจําเพาะแตภายในประเทศ หากทวากลายเปน ขออภปิ รายถกเถยี ง กนั ระหวางประเทศ อยา งนอ ยท่สี ดุ นายกรฐั มนตรีของประเทศในภาคพน้ื แปซิฟค สองประเทศแสดง ความเหน็ เก่ียวกบั เรือ่ งนอี้ ยา งเปดเผย และอยา งนอยทีส่ ุด ความสาํ คัญของปญหานม้ี มี ากพอทจ่ี ะทําให นายกรัฐมนตรีสิงคโปร ‘พลาน’ เดินทางรอบโลกเพ่ือเผยแพรทัศนคติแหงตน ถาหากสหรัฐฯถอน ฐานทพั ออกจากประเทศไทย ไทยจะไดร บั ผลกระทบทางเศรษฐกจิ อยางไรบาง ส่ิงที่ประจักษแจงก็คือ หากสหรัฐฯถอนฐานทัพออกจากประเทศไทย รายจายดาน การกลาโหมของสหรฐั ฯ (Defense Expenditure) ท่เี ก่ยี วเนอื่ งกับสงครามเวียดนามในประเทศไทยจะ ตองลดตํ่าลงโดยมิพักตองสงสัย ในระหวางป 2507-2508 รายจายดังกลาวนี้ตกปละ 30-35 ลาน ดอลลารอเมริกนั แตนับต้ังแตป 2509 เปน ตนมา เมอ่ื สหรฐั ฯโหมการรุกรานเวยี ดนามเหนือ รายจาย ดานการกลาโหมของสหรัฐฯ ในเมืองไทยเพ่ิมขึน้ อยา งฮวบฮาบ ในป 2509 รายจา ยดังกลาวเพม่ิ เปน 157 ลานดอลลารอ เมรกิ นั เศษ และเพ่ิมเปน 318 ลา นดอลลารอเมริกันในป 2511 รายจายดงั กลาวน้ี ประกอบดว ยรายการสําคัญ 3 รายการ คือ (1) รายจายเก่ียวกับการทหารอเมริกันในเมืองไทยอันสืบเน่ืองจากการที่สหรัฐฯต้ัง ฐานทพั ในประเทศไทย (2) รายจายในการพักผอนหยอนใจของทหารอเมริกันในเมืองไทย (Rest and Recreation Expenditure) (3) รายจายของหนว ยงาน USOM ในการจดั สรรสิ่งอาํ นวยความสะดวกทางดา น ยุทธศาสตรและการตอตา นการคุกคามภายใน เมอ่ื พจิ ารณารายละเอยี ดของรายจายสามรายการขางตนนี้ เราจะเห็นไดวา เมื่อมกี าร ตกลงหยุดยิงในเวียดนามเชนนี้ ถึงสหรัฐฯจะยังไมถอนฐานทัพออกจากประเทศไทย รายจายในการ พักผอนหยอนใจของทหารอเมริกนั ในเมืองไทย (R & R) กย็ อมลดลงแนนอน รายจายดาน R & R มี ประมาณ 2 ลานดอลลารอ เมริกนั ในป 2508 เพม่ิ ข้ึนเปน 11 ลานดอลลารอ เมริกันในป 2509 และเปน 24 ลา นดอลลารอ เมริกนั ในป 2512 สวนรายจายในรายการแรก คอื รายจายดานการทหารอเมรกิ นั ใน เมืองไทยนน้ั นับตงั้ แตป 2509 เปนตน มา คิดเปน อัตราสว นประมาณ 70-80% ของรายจา ยดา นการ กลาโหมของสหรัฐฯในเมืองไทย รายจายในรายการนี้ครอบคลุมการกอสรางฐานทัพและอาวุธ ยทุ ธภัณฑต า งๆ การตกลงหยุดยงิ ในเวยี ดนามไมแนวาจะมีผลใหรายจา ยรายการนี้ลดลง เพราะถา หาก สหรฐั ฯ คดิ จะยดึ เมืองไทยเปน แนวตา นทานแนวทีส่ อง รายจา ยรายการน้อี าจกลับเพ่ิมสงู ขน้ึ แตถา หาก ไทยตดั สินใจใหส หรัฐฯ ถอนฐานทัพออกไป ก็ไมต องสงสยั เลยวา รายจา ยรายการนีจ้ ะไมลดลงอยา ง

2 ฮวบฮาบ สว นรายจา ยในรายการทีส่ าม คือ รายจา ยของหนวยงาน USOM น้ัน ยากแกก ารคาดการณ อยางยง่ิ เพราะขนึ้ อยูกับทีทาและนโยบายการตา งประเทศของรัฐบาลไทย การหยดุ ยงิ ในเวียดนามอาจ มผี ลใหรายจายรายการนี้เพมิ่ ขึ้น ลดลง หรอื คงเดมิ ไดเ ทา ๆ กัน หรอื แมแตการถอนฐานทัพอเมรกิ ัน ออกจากเมืองไทยก็ไมแนวา จะทาํ ใหรายจายรายการน้ลี ดลงเสมอไป หากสหรฐั ฯ ยงั เชือ่ วา ไทยมิได ตีตัวออกหาง และทายที่สุด หากแมวาไทยประกาศนโยบายเปนกลางทางการเมืองระหวางประเทศ สหรฐั ฯ อาจไมลดรายจายรายการนีก้ ไ็ ด หากสหรัฐฯ เชอ่ื วาไทยยึดถอื นโยบายเปน กลางแบบเอยี งขวา อยางไรกต็ าม เราอาจกลาวสรุปในชน้ั นี้ไดว า การถอนฐานทพั อเมรกิ ันออกจากประเทศไทยจะมีผลทาํ ใหร ายจา ยดานการกลาโหมของสหรฐั ฯ ในประเทศไทยลดตํา่ ลง และอาจมผี ลกระทบตอ ดุลการชาํ ระ เงนิ ระหวา งประเทศและเงนิ สํารองระหวางประเทศของเราไมมากกน็ อ ย ตามรายงานของธนาคารพัฒนาอาเซีย (Asian Development Bank) ในระหวา งป 2507-2511 มูลคาสินคาออกของไทยเพ่ิมข้ึนอันเปนผลจากสงครามเวียดนามถึง 35 ลานดอลลาร อเมริกนั ในจาํ นวนน้สี งครามเวียดนามมผี ลทําใหไ ทยสง สินคา ออกไปยงั สหรฐั ฯไดเ พ่มิ ขึน้ 18 ลา น ดอลลารอเมรกิ ัน ญี่ปุน 1 ลานดอลลารอเมริกนั ไตหวนั 4 ลานดอลลารอ เมรกิ นั และเวยี ดนามใต 12 ลานดอลลารอเมริกัน มลู คา สินคา ออกสว นที่เพม่ิ ขน้ึ 35 ลา นดอลลารอเมรกิ นั นี้เปน สว นท่เี พิ่มขึ้นมาก กวากรณีปกติกอนที่จะเกิดการรบขนานใหญใ นเวยี ดนาม ตามรายงานฉบบั เดียวกนั นี้ การหยุดยงิ ใน เวียดนาม แมจ ะมผี ลทําใหมลู คา สินคาออกของไทยสวนน้ลี ดลง แตจะไมล ดลงถงึ 35 ลา นดอลลาร อเมริกัน รายการที่จะไดรับความกระทบกระเทือนจะมีเฉพาะแตสินคาออกที่สงไปเวียดนามใต 12 ลานดอลลารอ เมริกนั เทา นัน้ อยา งไรก็ตาม ตามความเหน็ ของผเู ขยี น การหยดุ ยิงในเวยี ดนาม อาจจะ ไมทําใหสินคาออกท่ีไทยสงไปเวียดนามมีมูลคาลดนอยลง ทั้งน้ีก็เพราะหากมีการบูรณะประเทศใน อินโดจีนที่ประสบภัยพิบัติจากสงครามเวียดนาม ไทยอาจจะสงวัสดุปจจัยสําคัญๆไปขายไดมากขึ้น และถาหากไทยยังคงยินยอมใหสหรัฐฯต้ังฐานทัพในประเทศตอไป ฐานทัพอเมริกันเหลาน้ีจะเปน เครื่องมือที่รัฐบาลไทยใชตอรองกับสหรัฐฯได แตถาหากไทยหันไปยึดถือนโยบายเปนกลางและให สหรฐั ฯ ถอนทัพออกจากประเทศ ไทยอาจจะขายสนิ คาและบรกิ ารแกสหรัฐฯและไตห วนั ไดน อยลง ทงั้ ไทยอาจจะสง ขาวไปขายแกเ วียดนามใตไดนอ ยลงกวา ทค่ี วร เพราะสหรัฐฯอาจอาศยั รฐั บญั ญัติ 480 (Public Law 480) สงขา วไปชวยเหลอื เวยี ดนามแทนท่จี ะใหซ ้อื จากไทย อยา งไรกต็ าม ผลกระทบ ของการหยุดยิงในเวียดนามและการถอนฐานทัพอเมริกันที่มีตอสินคาออกของไทยนั้นจะมีนอยมาก ถงึ สหรฐั ฯและไตห วนั จะเลกิ ซื้อสนิ คาไทย ซ่งึ เพมิ่ ขนึ้ จากกรณีปกติ 22 ลานดอลลารอเมริกัน (สหรัฐฯ 18 ลานดอลลารอเมริกัน และไตห วัน 4 ลานดอลลารอเมรกิ นั ) มูลคา ดงั กลา วคดิ เปน อัตราสวนพยี ง 3-4% ของมูลคา สินคา ออกท้งั หมด แตก ารหยดุ ยงิ ในเวียดนามและการถอนฐานทัพอเมริกันกลับจะมี ผลดตี อสนิ คาออกของไทยเสียอกี กอนท่ีจะมกี ารรบขนานใหญใ นเวียดนาม สนิ คาออกของเราเพิ่มขึน้ ในอตั ราอันนาพึงใจ ในป 2506 มูลคาสนิ คาออกเทา กบั 464 ลานดอลลารอ เมรกิ นั เพิม่ ข้ึนเปน 670

3 ลานดอลลารอเมริกนั ในป 2509 แตหลังจากป 2509 เมอื่ มกี ารรบขนานใหญในเวียดนาม สินคา ออก ของเราอยูใ นฐานะทรดุ ต่ําลง จนกระท่ังป 2512 จึงเรมิ่ กระเตอ้ื งข้นึ เปนลาํ ดบั การณท ้งั หมดนี้ อาจ ตี ความไดว า นอกเหนือจากการทํานาไมไ ดผลในบางป เหตผุ ลอีกสวนหนงึ่ อาจเปน ไดวา เนื่องจากเรา ไดรับเงินตราตางประเทศจากความชวยเหลือทางทหารจากสหรัฐฯมากกวาปกติ ทําใหเราไมสู กระตือรือรนที่จะขยายตลาดสินคาออก เพราะฉะนั้น การหยุดยิงในเวียดนามและการถอนฐานทัพ อเมริกนั จะกอใหเ กดิ แรงจงู ใจที่จะทําใหเรายนื อยบู นขาของเราเองมากขึ้น เพราะตอแตนไี้ ปเราจะหวัง พง่ึ เงนิ ชว ยเหลือทางทหารอยา งที่เปนมาในระยะ 5-6 ปท ี่ผานมาไมได เราจะตอ งหาทางสง สินคาออก ใหไ ดม ากขน้ึ ในดานสินคาเขา การถอนฐานทัพอเมริกันจะทําใหมูลคาสินคาเขาลดลงอยาง ประจักษชัด ในป 2506 มูลคาสนิ คา เขาเทา กับ 602 ลา นดอลลารอ เมริกัน เพิ่มขึ้น 874 ลานดอลลาร อเมริกนั ในป 2509 และเปน 1,136 ลานดอลลารอ เมรกิ นั ในป 2511 แสดงวา ระหวา งป 2506-2511 มูลคา สนิ คา เขา เพ่มิ ขึ้นเกอื บเทาตวั ในป 2506 สนิ คา เขามีมลู คาเทากบั 18.5% ของรายไดป ระชาชาติ แตในป 2511 อัตราสวนน้ีเพ่ิมขึ้นเปน 21% ออกเปนที่แนชัดวา การรบในเวียดนามและฐานทัพ อเมริกันในเมืองไทยมีผลทําใหสินคาเขาของเราเพ่ิมขึ้นมากกวาท่ีควร ไมจําเพาะแตการส่ังซ้ือวัสดุ ปจจัยท่ใี ชใ นการกอ สรางฐานทัพ หากรวมตลอดถึงผลติ ภณั ฑนํ้ามนั เคร่ืองอปุ โภคบริโภค ผลิตภัณฑ ไฟฟาตา งๆ สรุ า ฯลฯ เพราะฉะนน้ั การถอนฐานทัพอเมรกิ ันจะมีผลทําใหมลู คา สินคาเขา ของเราลดลง เมื่อพิจารณาท้ังดานสินคาเขาและสินคาออก เราอาจกลาวไดอยางไมผิดนักวา การ ถอนฐานทัพอเมริกันจะมีผลดีตอดุลการคาระหวางประเทศในระยะยาว แตผลดีทางดานดุลการคา จะชวยชดเชยผลเสียทางดานดุลการชําระเงินระหวางประเทศหรือไมนั้นเปนปญหาท่ีตองอาศัย รายละเอยี ดมากเกินกวา ทีจ่ ะพจิ ารณาในบทความน้ี อยางไรก็ตาม หากการถอนฐานทพั อเมรกิ นั เปน ไป อยา งคอยเปนคอ ยไป ผลเสยี ทางดา นดุลการชาํ ระเงินหากมีก็จะมนี อยมาก เพราะเราอาจมีเวลามากพอ แกก ารแกไ ขปญหาที่คาดวา จะเกดิ ข้ึนได หากการถอนฐานทพั อเมริกนั มีผลเสียตอดุลการชาํ ระเงนิ เรา จะแกป ญหาน้ไี ดอยางไร ประการแรก ไดแก การขยายการสงสินคาออก หากการสงสินคาออกกลับเขาสู แนวโนมท่ีเปนอยูในทศวรรษ 2498-2508 เราก็หวังไดมากวา สถานการณทางดานดุลการชําระเงนิ จะกระเตื้องข้ึนเปนอันมาก การขยายการสงสินคาออกนั้นจะหวังจําเพาะแตสินคาท่ีเคยสงออกและ ตลาดเกาๆ ที่เคยมีอยูมิได จําที่เราจะตองสงเสริมสินคาออกชนิดใหมและหาตลาดใหม การตลาด ระหวางประเทศจะเปน ปจ จยั สาํ คัญในการน้ี กระทรวงพาณชิ ยจ ะตอ งใหค วามสาํ คญั แกเรอ่ื งเชนนม้ี าก กวาท่ีเปนอยู ท้ังเราจะตองเตรียมเผชิญปญหาหากการปฏิวัติเขียว (Green Revolution) ประสบผล สําเรจ็ ในประเทศทเ่ี คยเปน ลกู คาสําคัญของเรา เชน ฟลิปปนส อนิ โดนเี ซีย และมาเลเซีย เปนอาทิ

4 ประการที่สอง ควรจะเปลี่ยนแปลงนโยบายการสง เสริมการลงทนุ ในอุตสาหกรรมท่ี ผลติ สนิ คา เพ่อื ทดแทนสินคาเขา (Import-Substitution Policy) มาเปนการสง เสรมิ การลงทนุ ในอุตสาห กรรมทผ่ี ลติ สินคา เพื่อสง ออก (Export-Expansion Policy) แทน เทาท่ผี านมา ‘อตุ สาหกรรมทารก’ (Infant Industries) ซึ่งไดรับความคุมครองจากรัฐมักจะมีประสิทธิภาพการผลิตตํา่ ท้ังตลาดภายใน ประเทศก็แคบเกนิ กวาท่จี ะกอ ใหเกิดผลเชือ่ มโยงถอยหลงั (Backward Linkage Effect) ในการกระตนุ ใหมีการผลิตสินคาประเภททุน เพราะฉะนั้นจึงจําตองซ้ือเคร่ืองจักรกลและวัตถุดิบสาํ คัญในการผลิต จากตางประเทศตลอดมา ขณะเดียวกันสินคาท่ีผลิตไดก็มีคุณภาพตาํ่ และตนทุนการผลิตสูงจนไมอ าจ สงไปขายแขงขันกับประเทศอ่นื ได เพราะฉะน้นั การเปล่ยี นนโยบายจาก Import-Substitution Policy มาเปน Export-Expansion Policy จะชว ยใหดุลการชําระเงนิ กระเต้อื งข้นึ ประการท่สี าม รฐั ควรจํากดั การนาํ สนิ คาฟมุ เฟอ ยเขา ประเทศโดยอาศยั เครอ่ื งมอื ดา น การภาษศี ุลกากร ขณะเดยี วกันควรมนี โยบายไมส ง เสรมิ การจดั ต้งั อตุ สาหกรรมผลิตสินคาฟมุ เฟอ ยภาย ในประเทศ เพราะจากประสบการณข องประเทศดอยพฒั นาหลายตอ หลายประเทศ เม่ือรฐั มนี โยบาย จํากัดการนําสินคาฟุมเฟอยเขาประเทศ ราคาสินคาฟุมเฟอยที่สูงขึ้นมักจะเปนแรงจูงใจใหนายทุน ภายในประเทศหันไปผลิตสินคาประเภทน้ี เพราะฉะน้ันจึงควรที่รัฐจะเก็บภาษีจากสินคาฟุมเฟอย ภายในประเทศจนทาํ ใหม รี าคาเทากับสนิ คา ฟมุ เฟอ ยจากตา งประเทศ ประการที่สี่ รัฐควรสงเสริมกิจการการทองเท่ียว เพ่ือดึงดูดนักทองเท่ียวชาวตาง ประเทศมากขึ้น เทา ท่ีกลาวมาทงั้ หมดนี้ เราเนนจาํ เพาะผลของการถอนฐานทัพอเมริกนั ท่มี ตี อ ดุลการ ชําระเงินและดุลการคาระหวางประเทศ แทที่จริงการถอนฐานทัพอเมริกันกอใหเกิดผลกระทบทาง เศรษฐกิจมากกวา น้ี ทางดานการจา งงาน ออกเปนการประจกั ษช ดั วา การถอนฐานทพั อเมริกันจะมผี ล ทําใหก ารวาจางแรงงานลดนอยลง ไมจ าํ เพาะแตแรงงานทที่ าํ งานตามฐานทพั อเมรกิ นั ตา งๆ ซงึ่ เวลานี้ กําลงั เปนปญ หาใหญข องบางจงั หวดั ดังเชน อดุ รธานี (ประชาธิปไตย ฉบบั 4 เมษายน 2516) หากรวม ถึงแรงงานในกิจการกอสรางและแรงงานในอุตสาหกรรมที่ผลิตสินคาและบริการเสนอขายแกทหาร อเมริกันเปนสําคัญ เพราะฉะนั้นแรงกดดันทางดานปญหาการวางงานจะมีมากข้ึน และน่ีเปนปญหา ใหญที่เราจะตองเผชิญในอนาคต เราจําตองคิดแกปญหาเสียแตบัดน้ีวา ทําอยางไรเราจึงจะสามารถ แกปญหาการวางงานท่ีเกิดข้ึนเฉพาะหนาได และทาํ อยางไรจึงจะปองกนั มิใหแ รงงานจากตางจงั หวดั ทะลักเขาสนู ครหลวงมากกวาที่เปนอยู หากเราไมสามารถแกปญ หาสําคัญเหลาน้ไี ด ปญ หาสงั คมอน่ื ๆ เชน อาชญากรรมยอ มตามตดิ มา รฐั เองกด็ นู ่ิงนอนใจในปญหานี้ เพราะไดล ะเลยตลอดมา ในระยะส้ัน หนทางแกไขหนทางหนง่ึ ก็คือ การจดั สรรงานโยธา (Public Works) เพือ่ ดงึ แรงงานทว่ี างงานใหม งี าน ทํา ในการนีร้ ฐั จําตอ งอาศยั มาตรการงบประมาณขาดดลุ (Deficit Finance) แตน โยบายการคลังเชน นี้ มีแนวโนมที่จะกอใหเกิดภาวะเงินเฟอ (Inflationary Tendency) ดูเผินๆแลวอาจไมเหมาะสมกับ

5 สถานการณปจจุบันซ่ึงมีภาวะเงินเฟออยูแลว แตเราตองไมลืมวา การถอนฐานทัพอเมริกันซ่ึงมีผล ทําใหรายจายดานการทหารก็ดี การพักผอนหยอนใจของทหารอเมริกันกด็ ี ลดตาํ่ ลงนนั้ มแี นวโนม ทจ่ี ะกอใหเ กิดภาวะเงนิ ฝด (Deflationary Tendency) เพราะฉะนน้ั มาตรการงบประมาณขาดดลุ ซง่ึ มี แนวโนมของภาวะเงินเฟอ อาจชวยชดเชยแนวโนมของภาวะเงินฝดอันเกิดจากการถอนฐานทัพ อเมรกิ ันได เพยี งแตเราจะตองแนใจวา เมื่อหกั กลบลบกันแลว จะไมทําใหภ าวะเงินเฟอ รนุ แรงไปกวา นี้ ดงั น้ี จะเหน็ ไดว า การจัดสรรงานโยธาใหแรงงานที่วางงานทาํ น้ันเปนไปไดใ นขอบเขตจาํ กดั จาํ เขย่ี ในระยะยาว รฐั ควรจดั สรรชองโอกาสในการจางงาน (Employment Opportunities) ใหเ กดิ ข้ึนในตาง จังหวดั โดยเฉพาะอยา งยง่ิ ในชนบท ดว ยการกระจายความจาํ เรญิ เติบโตทางเศรษฐกจิ จากภาคตวั เมอื ง (Urban Sector) ไปสภู าคชนบท (Rural Sector) ขอ สาํ คัญก็คือ ควรเรงรัดพัฒนาภาคเกษตรกรรมให มากกวาที่เปนอยู ขณะเดียวกันพยายามสงเสริมใหมกี ารลงทนุ ในอตุ สาหกรรมตา งๆในตางจงั หวัดใน ระยะยาว รัฐควรจะสงเสริมใหมีการใชเทคนิคการผลิตท่ีอาศัยแรงงานมากๆ (Labour–Intensive Technique) ใหมากขน้ึ ภายในขอบเขตเทา ท่จี ะทาํ ได แมเ ทคนิคการผลติ ประเภทน้จี ะมผี ลใหอ ัตราการ จําเริญเติบโตทางเศรษฐกิจตํ่ากวาการใชเทคนิคการผลิตท่ีอาศัยทุนมากๆ (Capital-Intensive Technique) แตก ลบั ชวยใหป ริมาณการจางงานเพม่ิ ข้นึ ไดมากกวา เพราะฉะนัน้ รฐั จงึ จาํ ตองช่ังน้ําหนกั ระหวา งปญหาการจําเริญเติบโตทางเศรษฐกิจกบั ปญหาการวางงาน เมือ่ พิจารณาถงึ การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ มักเปนท่ีกลา วขวัญกนั วา รายจา ยของ ทหารอเมริกันในเมืองไทยมสี ว นสาํ คัญตอการจําเริญเติบโตทางเศรษฐกจิ ของไทย เพราะเงนิ ชว ยเหลือ ทางทหารมผี ลทวคี ณู (Multiplier Effect) ในการเพมิ่ พนู รายไดประชาชาตอิ ีกทอดหน่งึ อยา งไรก็ตาม การวิเคราะหเร่ืองผลทวีคูณในประเทศดอยพัฒนามีขอชวนสงสัยอยางย่ิง ตามความเห็นของผูเขียน แมเงินชวยเหลือทางทหารจากสหรัฐฯจะมีสวนเรงเราใหอัตราการจําเริญเติบโตทางเศรษฐกิจสูงขึ้น แตก็ไมมากนัก ดังจะเห็นไดวา กอนท่ีสหรัฐฯจะทุมรายจายทางดานการกลาโหมในประเทศไทย ระหวางป 2505-2506 อัตราการจําเรญิ เตบิ โตของไทยโดยเฉลี่ยมคี า ปละ 8% เศษ แตใ นระหวา งป 2507-2511 ซง่ึ เปนระยะทม่ี ีการโหมรบกันหนักในเวียดนาม อตั ราการจําเรญิ เติบโตกย็ ังคงอยใู นระดบั ใกลเคียงกัน อยางไรก็ตาม การถอนฐานทัพอเมริกันออกจากประเทศไทยยอมมีผลกระทบตอการ จําเรญิ เติบโตทางเศรษฐกิจไมม ากกน็ อย ทง้ั นก้ี เ็ พราะรายจายดานกลาโหมของสหรัฐฯในเมืองไทยตก ถึงปล ะ 200-300 ลานดอลลารอเมริกัน ซงึ่ คดิ เทียบเปน 3-5% ของรายไดป ระชาชาติ การถอนฐานทพั อเมริกันยอมทําใหอุตสาหกรรมบางประเภทตองซบเซาลง โดยเฉพาะอยางย่ิงอุตสาหกรรมการ กอ สราง และอุตสาหกรรมผลติ สนิ คาและบริการบางประเภท เชน โรงแรม และการมหรสพตา งๆ ถึง กระน้ันก็ตาม ผลเสียทางดานการจําเริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศโดยสวนรวมมีไมสูมากนัก การถอนฐานทัพอเมรกิ นั กลับจะชว ยใหม ีการจดั สรรทรพั ยากรใหม (Reallocation of Resources) ไป ในทางท่กี อ ใหเกดิ ประสิทธิภาพสงู กวาเดิม เพราะในอดตี กลไกราคาไดส งสัญญาณที่ผดิ ยังผลใหมี

6 การลงทุนในอุตสาหกรรมผลิตสินคาและบริการที่ไมเปนประโยชนตอ สังคมโดยสวนรวมเปนอนั มาก เพราะฉะน้ันการถอนฐานทัพอเมริกันจึงอาจชวยใหมีการใชทุนท่ีมีอยูโดยจํากัดอยางมีประสิทธิภาพ มากขน้ึ เมื่อพิจารณาในแงน ี้ การถอนทพั อเมรกิ นั จะเปนประโยชนต อ การจําเริญเติบโตทางเศรษฐกจิ ของไทยในระยะยาว ไมแ ตเ ทา นนั้ ในชว งระยะเวลาทมี่ ที หารอเมรกิ ันในเมอื งไทย แบบแผนการใช ชีวิตของคนอเมริกันมีสวนอยางมากในการกระตุนใหคนไทยเลียนแบบการบริโภคของคนในประเทศ ท่พี ฒั นาแลว (Demonstration Effect) แมวาการถอนฐานทัพอเมริกันออกจากเมอื งไทยจะไมช วยลด ‘ผลของการเอาอยา ง’ เชนวา น้โี ดยตรง แตอ าจทาํ ใหแ รงกระตนุ ในการเลยี นแบบการบริโภคลดนอยลง ในดานการปองกันประเทศ ในระหวางป 2506-2510 งบประมาณในดานน้ีตก ประมาณ 2.2-2.4 % ของรายไดประชาชาติภายในประเทศ (GDP) แตกลบั เพมิ่ ข้ึนอยางฮวบฮาบนับแต ป 2511 เปน ตนมา ในป 2511 งบประมาณการปอ งกันประเทศเพม่ิ ขนึ้ เปน 2.8% ของ GDP (ซ่ึงเทา กบั 3,262 ลา นบาท) และเพิ่มข้ึนเปน 3.5% ในป 2513 (ซึง่ เทา กบั 4,903 ลานบาท) ดงั น้ี จะเห็นไดวา การท่ี ไทยเขาไปเก่ียวของในสงครามเวียดนามเชนน้ี มีผลทําใหรายจายดานการปองกันประเทศสูงกวาท่ี ควรจะเปน งบประมาณทม่ี ีอยจู าํ กดั น้ันไมอ าจนําไปใชในการพฒั นาประเทศไดม ากเทา ท่ีควร ถาหาก ไทยวางตัวเปนกลางในกรณีเวียดนามต้ังแตแรก เรายอมคาดหวังไดวา การพัฒนาประเทศควรจะ รุดหนากวาที่เปนอยูในเวลาน้ี ปญหามีอยูวา การถอนฐานทัพอเมริกันออกจากประเทศไทยจะมีผล ทําใหรายจายดานการปองกันประเทศสูงข้ึนหรือไม คําตอบของปญหาน้ียอมข้ึนอยูกับนโยบายการ ตางประเทศของไทยในอนาคต ถาหากไทยแสดงความกลาแข็งตอจีนแดงอยางที่เปนในอดีต เราจะ ตอ งมนั่ ใจวา เรามกี าํ ลงั รบพรอ มที่จะเผชิญกบั การคุกคามจากฝายคอมมิวนิสต ในกรณเี ชนนี้ การถอน ฐานทัพอเมริกันจะตองสมทบดวยการเพิ่มรายจายดานการปองกันประเทศของไทย แตแนวโนมใน เรื่องนี้กําลังแปรเปลี่ยนไป ทั้งไทยและจีนแดงตางโอนออนผอนตามกันมากข้ึน เพราะฉะน้ันโดย ท่ัวไปแลว เรายอมคาดหวังไดวา รายจายดานการปองกันประเทศของเราจะลดลงในอนาคต แตใ น ขณะท่ีเรายังไมมีทีทาจะยึดถือนโยบายเปนกลาง และยังไมมีทีทาท่ีจะใหสหรัฐฯถอนฐานทัพออกไป การหยุดยิงในเวียดนามแมจะมีสวนทําใหรายจายดานการปองกันประเทศลดลง แตกลับจะทําใหเรา ตองเพ่มิ รายจา ยดา นการรักษาความสงบภายในประเทศ อยางไรก็ตาม ในกรณเี ชน น้ี เราอาจใชทหาร ซึ่งวางงานแฝงอยูเปนอันมากมาทํางานดานการตอตานการแทรกซึมบอนทําลายมากขึ้น ซ่ึงกําลังมี แนวโนม อยูในเวลานี้ ถา หากสงครามเวยี ดนามจะใหบ ทเรยี นแกเราบา ง บทเรยี นบทหนง่ึ กค็ อื การใช Capital-Intensive Technique ในการทําสงครามกองโจรนั้นลม เหลวโดยส้ินเชงิ อยางไรก็ตาม หาก การถอนฐานทัพอเมริกันดําเนินควบคูกับการประกาศตัวเปนกลาง รายจายดานการรักษาความสงบ ภายในจะไมส ูงเทา กรณีท่เี รายังไมร ูว าเมอื งไทยกาํ ลงั อยูทไ่ี หนดังเชนทุกวนั น้ี

7 หมายเหตุ ขอมูลและความเห็นสวนหนงึ่ ในบทความนีไ้ ดจาก Hla Myint, “Overall Report” in Asian Development Bank, Southeast Asia’s Economy in the 1970s (London : Longman, 1971), pp. 2-105. Emile Benoit, “Impacts of the End of Vietnam Hostilities and the Reduction of British Military Presence in Malaysia and Singapore” in Asian Development Bank, ibid., pp. 582-671. Hermann Hatzfeldt, “The Impact of U.S. Military Expenditures on the Thai Economy”, unpublished paper. หมายเหตุ ตีพิมพใ นวารสารสังคมศาสตรปริทศั น ปท ี่ 11 ฉบบั ท่ี 5 (พฤษภาคม 2516) หนา 18-26