นิราศภูเขาทอง_ชรินทร์ทิพย์ (1)

ขอบคุณภาพที่มาเพจภาษาไทยไม่จั๊กเดี นิราศภูเขาทอง มัธยมศึกษาปีที่ ๑

ขอบคุณภาพที่มาเพจภาษาไทยไม่จั๊กเดี

คำนำ หนั งสืออิเล็กทรอนิ กส์ (E-Book) นี้ มีเนื้ อหาเกี่ยวกับประวัติความเป็นมา ของนิ ราศภูเขาทอง ซึ่งมีรายละเอียดประกอบด้วย ประวัติผู้แต่ง ลักษณะคำ ประพันธ์ ประวัติเจดีย์ภูเขาทอง เนื้ อเรื่อง การถอดคำประพันธ์ คุณค่าด้าน วรรณศิลป์ คุณค่าด้านสังคมและวัฒนธรรม ข้อคิดการนำไปใช้ เกร็ดความรู้ และคำศัพท์ ซึ่งรวบรวมข้อมูลมาเพื่อให้ผู้ที่สนใจได้ศึกษาเรียนรู้เพิ่มเติม โดยเป็นส่วนหนึ่ งของรายวิชา HSTH410 การออกแบบและผลิตสื่อการศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นประโยชน์ แก่ผู้สนใจตลอดจนนำไปใช้ ในชีวิตประวันได้ ผู้จัดทำ ชรินทร์ทิพย์ เงินเร็ว

สารบัญ หน้ า 1 เรื่อง 2 ประวัติความเป็นมา 3 ประวัติผู้แต่ง 4 ลักษณะคำประพันธ์ 5-8 ประวัติเจดีย์ภูเขาทอง เนื้ อเรื่อง 9-97 ถอดบทประพันธ์ 98-116 คุณค่าด้านวรรณศิลป์ 117-121 คุณค่าด้านสั งคมและวัฒนธรรม

สารบัญ หน้ า 122 เรื่อง 123 ข้อคิดการน้ำไปใช้ 124 เกร็ดความรู้ 125-126 แบบฝึกหัดท้ายบท 127 คำศัพท์น่ ารู้ อ้างอิง

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ประวัติความเป็นมา นิ ราศภูเขาทอง เป็นนิ ราศที่สั้นที่สุดของสุนทรภู่ นั่ นคือ มีเพียง 176 คำกลอนเท่านั้ น แต่ได้รับการยกย่องว่าเป็น นิ ราศเรื่องเอกของสุนทรภู่ เพราะมีลีลาและจังหวะกลอนที่ สละสลวย มีเนื้ อหาที่แสดงถึงความจงรักภักดีต่อพระบาท สมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และแสดงถึงความรู้สึก น้ อยเนื้ อต่ำใจในชีวิต อีกทั้งยังแฝงสัจธรรมไว้ในเนื้ อหา 1

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ประวัติผู้แต่ง นิ ราศภูเขาทอง เป็นนิ ราศที่แต่งโดย สุนทรภู่ สุนทรภู่แต่งนิ ราศเรื่องนี้ ขึ้นในขณะที่เป็นพระภิกษุ อยู่จำพรรษาที่วัดราชบูรณะ (วัดเลียบ) ต่อมาได้ ออกเดินทางไปนมัสการพระเจดีย์ภูเขาทอง จังหวัด พระนครศรีอยุธยา ในราว พ.ศ. 2371 2

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ลักษณะคำประพันธ์ นิ ราศภูเขาทอง แต่งเป็นกลอนนิ ราศ ขึ้นต้นด้วยวรรครับ และลงท้าย ด้วยคำว่า “เอย” รับ รอง ส่ง สดับ รับ รอง ส่ ง 3

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ประวัติเจดีย์ภูเขาทอง เป็นพระเจดีย์ที่พระเจ้าหงสาวดีบุเรงนองทรงสร้างขึ้น เพื่อเป็น อนุสรณ์ ในการที่พระองค์ทรงยกทัพมาพิชิตกรุ งศรีอยุธยาได้ในปี พ.ศ. 2112 พระองค์ได้สร้างพระเจดีย์ขึ้นที่วัดกลางทุ่ง ห่างจากกรุง ศรีอยุธยาราว 2 กิโลเมตร มีรูปทรงเป็นแบบเจดีย์มอญขนาดใหญ่ และ ได้ปรักหักพังไปตามสภาพกาลเวลา ครั้นรัชกาลของสมเด็จพระเจ้า บรมโกศ จึงโปรดให้บูรณปฏิสั งขรณ์วัดและพระเจดีย์ขึ้นใหม่ โดย เปลี่ยนจากรู ปทรงเจดีย์มอญมาเป็นเจดีย์ไทย 4 ที่มา : https://www.thairath.co.th/tags/%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2 %E0%B9%8C%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%AD %E0%B8%87

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม เนื้ อเรื่อง สุนทรภู่ออกเดินทางจากพระนครด้วยเรือ เมื่อเดือนสิ บ เอ็ดหลังเข้าพรรษาแล้วโดยเดินทางไปกับหนูพัด บุตรชาย ที่เกิดกับแม่จัน เพื่อไปนมัสการพระเจดีย์ภูเขาทอง ที่พระนครศรีอยุธยา สุนทรภู่ออกเดินทางจากวัดราชบูรณะ ผ่านพระบรมมหาราชวัง ณ ที่นี้ สุนทรภู่ได้รำพึงถึงความหลัง เ มื่ อ ค รั้ ง ที่ ต น ยั ง เ ป็ น ค น โ ป ร ด ข อ ง พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ พุ ท ธ เลิศหล้านภาลัย จากนั้ นจึงถึงท่าแพ (ท่าราชวรดิษฐ์) วัด ประโคนปัก โรงเหล้าบางจาก บางพลู บางพลัด บางโพ บ้านญวน วัดเขมาภิรตาราม ตลาดแก้ว 5

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม เนื้ อเรื่อง ที่ตลาดแก้วนี้ สุนทรภู่ได้ครวญถึงแม่จันว่าเคยได้ให้ผ้าห่ม แพรดำแก่สุนทรภู่ ก่อนออกเดินทางไปเมืองแกลง ต่อมาผ่าน ตลาดขวัญ บางธรณี บ้านมอญ บางพูด บ้านใหม่ บางเดื่อ บางหลวงเชิงราก สามโคก ที่สามโคกนี้ สุนทรภู่ก็หวนรำลึก ถึงพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยอีกครั้ง ด้วยทรง พระราชทานนามเมืองสามโคกให้ใหม่ว่า “เมืองปทุมธานี ” และให้เป็นหัวเมืองชั้นตรี จากนั้ นสุนทรภู่เดินทางผ่านบ้านงิ้ว พอตอนเย็นก็ถึงเกาะราชครามแล้วจึงหยุดพักค้างแรม 6

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม เนื้ อเรื่อง รุ่งเช้าสุนทรภู่ก็ออกเดินทางต่อไปจนถึงกรุ งเก่า ขณะนั้ น พระนายไวย เกลอเก่าและเคยเป็นกวีที่ปรึกษาด้วยกันมา ก่อน ได้เป็นเจ้าเมือง สุนทรภู่ขณะนี้ ตกยากจึงไม่กล้าเข้าไป หา เกรงว่าท่านเจ้าเมืองจะทำเป็นไม่รู้จัก แล้วตนเองจะต้อง เสี ยหน้ า ดังนั้ นสุนทรภู่จึงเดินทางผ่านจวนเจ้าเมืองไป และ ไปพักค้างแรมที่วัดหน้ าพระเมรุ ในขณะที่จำวัดอยู่นั้ นได้มี พวกโจรเข้ามาขโมยของในเรือ แต่สุนทรภู่ตื่นมาเจอเสี ย ก่อน จึงนำเอาของไปไม่ได้ 7

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม เนื้ อเรื่อง ครั้นรุ่งขึ้นเป็นวันพระ สุนทรภู่ได้นมัสการพระเจดีย์ ภูเขาทอง แล้วพบ พระบรมสารีริกธาตุ สุนทรภู่จึง อัญเชิญมาด้วย แต่รุ่งขึ้นวันต่อมาพระบรมสารีริกธาตุก็ได้ หายไป สุนทรภู่ได้พักค้างคืนที่วัดภูเขาทอง 1 คืน จากนั้ น จึงล่องเรือกลับพระนคร แล้วมาจำพรรษาอยู่ที่วัดอรุ ณ ราชวราราม ตอนท้ายของนิ ราศสุนทรภู่กล่าวว่านิ ราศเรื่อง นี้ ได้กล่าวถึงความรักเอาไว้บ้าง แต่ก็หาได้มีความรักจริง ๆ ไม่ เหตุที่กล่าวเอาไว้นั้ นก็เป็นเพียงพริกไทย ใบผักชี โรย หน้ าให้อาหารเกิดความเอร็ดอร่อยเท่านั้ น 8

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ เดือนสิ บเอ็ดเสร็จธุ ระพระวสา รับกฐินภิญโญโมทนา ชุลีลาลงเรือเหลืออาลัย ถึงเดือน ๑๑ ซึ่งออกจากการจำพรรษา แล้ว เมื่อรับกฐินอย่างยินดีเสร็จแล้ว ก็ ต้องลงเรือไปด้วยความเศร้าโศก 9

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ออกจากวัดทัศนาดูอาวาส เมื่อตรุษสารทพระพรรษาได้อาศัย สามฤดูอยู่ดีไม่มีภัย มาจำไกลอารามเมื่อยามเย็น ออกจากวัดก็มองดูวัดที่เคยอาศัยอยู่เมื่อปีที่ผ่านมา อีกทั้ง ๓ ฤดูที่อยู่มาก็ไม่มีอะไรมากวนใจ 10

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ โอ้อาวาสราชบุรณะพระวิหาร แต่นี้ นานนั บทิวาจะมาเห็น เหลือรำลึกนึ กน่ าน้ำตากระเด็น เพราะขุกเข็ญคนพาลมารานทาง อีกทั้งวัดราชบุรณะพระวิหารนี้ คงอีกนานกว่า จะได้มาเห็น นึ กแล้วเศร้าใจยิ่งนั กทั้งนี้ เป็น เพราะมีคนพาลมารังแกใส่ ร้าย 11

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ จะยกหยิบธิบดีเป็นที่ตั้ง ก็ใช้ถังแทนสัดเห็นขัดขวาง จึ่งอำลาอาวาสนิ ราศร้าง มาอ้างว้างวิญญาณ์ในสาคร คิดจะให้ผู้ใหญ่คอยช่วยเหลือท่านก็ไม่มีความยุติธรรม จึงต้องอำลาวัดไปจนต้องมาอ้างว้างอยู่กลางสายน้ำ 12

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงหน้ าวังดังหนึ่ งใจจะขาด คิดถึงบาทบพิตรอดิศร โอ้ผ่านเกล้าเจ้าประคุณของสุนทร แต่ปางก่อนเคยเฝ้าทุกเช้าเย็น ถึงหน้ าวังก็เศร้าโศกมาก คิดถึงพระบาทสมเด็จ พ ร ะ พุ ท ธ เ ลิ ศ ห ล้ า น ภ า ลั ย ผู้ ซึ่ ง มี พ ร ะ คุ ณ กั บ สุ น ท ร ภู่ อย่างมาก เมื่อก่อนเคยเข้าเฝ้าพระองค์อย่างใกล้ชิด อ ยู่ บ่ อ ย ค รั้ ง 13

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ พระนิ พพานปานประหนึ่ งศีรษะขาด ด้วยไร้ญาติยากแค้นถึงแสนเข็ญ ทั้งโรคซ้ำกรรมซัดวิบัติเป็น ไม่เล็งเห็นที่ซึ่งจะพึ่งพา เมื่อพระองค์สวรรคตก็เหมือนกับสุนทรภู่ตายไปด้วย เพราะไม่มีญาติหรือคนคอยช่วยเหลือชีวิตจึงยากแค้น แสนเข็ญ อีกทั้งมีโรคมีกรรมเข้ามารุ มล้อม ไม่เห็นใครที่ จ ะ พึ่ ง พ า ไ ด้ 14

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ จึงสร้างพรตอตส่าห์ส่งส่วนบุญถวาย ประพฤติฝ่ายสมถะทั้งวสา เป็นสิ่ งของฉลองคุณมุลิกา ขอเป็นข้าเคียงบาททุกชาติไป จึงได้บวชเพื่ออุทิศส่ วนกุศลให้แก่รัชกาลที่ ๒ ประพฤติ ตนอยู่ในศี ลธรรมตลอดเวลา เพื่อเป็นสิ่ งทดแทนคุณ พระองค์ แม้เกิดชาติใดใด ก็ขอให้เป็นข้ารับใช้พระองค์ ตลอดไป 15

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงหน้ าแพแลเห็นเรือที่นั่ ง คิดถึงครั้งก่อนมาน้ำตาไหล เคยหมอบรับกับพระจมื่นไวย แล้วลงในเรือที่นั่ งบัลลังก์ทอง เมื่อถึงหน้าแพก็เห็นเรือพระที่นั่ง คิดถึงเมื่อก่อนก็เศร้าจน น้ำตาไหล เคยหมอบกราบรัชกาลที่ ๒ กับพระจมื่นไวยซึ่งเป็น เพื่อน แล้วก็ลงไปในเรือบัลลังก์ทอง 16

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ เคยทรงแต่งแปลงบทพจนารถ เคยรับราชโองการอ่านฉลอง จนกฐินสิ้ นแม่น้ำในลำคลอง มิได้ข้องเคืองขัดหัทยา เคยแต่งแปลงบทความ เคยรับราชโองการ อ่านในงานฉลอง จนเรือที่มาทอดกฐินหมด แล้วก็ยังมิได้ทำให้พระองค์ขัดใจแต่อย่างใด 17

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ เคยหมอบใกล้ได้กลิ่นสุคนธ์ตรลบ ละอองอบรสรื่นชื่นนาสา สิ้ นแผ่นดินสิ้ นรสสุคนธา วาสนาเราก็สิ้ นเหมือนกลิ่นสุคนธ์ เคยหมอบกราบใกล้ชิด จนได้กลิ่นหอมจากพระวรกาย กลิ่นหอมนั้นหอมจนติดจมูก แต่เมื่อพระองค์สวรรคตก็สิ้น กลิ่นหอมไปด้วย อีกทั้งยังเหมือนวาสนาของสุนทรภู่ก็สิ้น ตามกลิ่นไป 18

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ดูในวังยังเห็นหอพระอัฐิ ตั้งสติเติมถวายฝ่ายกุศล ทั้งปิ่ นเกล้าเจ้าพิภพจบสากล ให้ผ่องพ้นภัยสำราญผ่านบุรินทร์ มองไปในวังยังเห็นหอที่เก็บพระอัฐิของรัชกาลที่ ๒ ก็ตั้งสติถวายส่ วนบุญส่ วนกุศล ทั้งส่ งส่ วนกุศลไปให้ รัชกาลที่ ๓ ให้พ้นภัยในการปกครองบ้านเมือง 19

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงอารามนามวัดประโคนปัก ไม่เห็นหลักลือเล่าว่าเสาหิน เป็นสำคัญปันแดนในแผ่นดิน มิรู้สิ้ นสุดชื่อที่ลือชา ถึงวัดประโคนปักก็มองไปไม่เห็นเสาหินที่ลือกันว่า เป็นเสาที่สำคัญในแผ่นดิน 20

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ขอเดชะพระพุทธคุณช่วย แม้นมอดม้วยกลับชาติวาสนา อายุยืนหมื่นเท่าเสาศิ ลา อยู่คู่ฟ้าดินได้ดังใจปอง ถึงจะไม่เห็นก็ขอเดชะพระพุทธคุณช่วย ขอให้อายุ ยืนหมื่น ๆ ปี ดังเสาศิ ลาอยู่คู่ฟ้าดินได้ตลอดไป 21

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ไปพ้นวัดทัศนาริมท่าน้ำ แพประจำจอดรายเขาขายของ มีแพรผ้าสารพัดสี ม่วงตอง ทั้งสิ่ งของขาวเหลืองเครื่องสำเภา มองดูริมท่าน้ำ มีแพมาจอดขายของอยู่เรียงราย มีขายทั้งผ้าแพรสีม่วงและสีอื่น ๆ ทั้งสิ่งของที่มาจาก เมืองจีน 22

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงโรงเหล้าเตากลั่นควันโขมง มีคันโพงผูกสายไว้ปลายเสา โอ้บาปกรรมน้ำนรกเจียวอกเรา ให้มัวเมาเหมือนหนึ่ งบ้าเป็นน่ าอาย ถึงโรงเหล้าก็มีควันออกมาจากเตากลั่นมากมาย มีเครื่องตักน้ำผูกไว้ปลายเสา สุนทรภู่เคยดื่มน้ำเหล้า จนเมาเหมือนคนบ้า 23

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ทำบุญบวชกรวดน้ำขอสำเร็จ พระสรรเพชญโพธิญาณประมาณหมาย ถึงสุราพารอดไม่วอดวาย ไม่ใกล้กรายแกล้งเมินก็เกินไป จึงได้บวชเพื่อจะได้พ้นจากอบายมุข ขอให้ได้ตรัสรู้ ดังพระพุทธเจ้า แต่เหล้าเคยทำให้รอดชีวิตดังนั้ นจะ เมินไปก็เกินไป 24

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ไม่เมาเหล้าแล้วแต่เรายังเมารัก สุดจะหักห้ามจิตคิดไฉน ถึงเมาเหล้าเช้าสายก็หายไป แต่เมาใจนี้ ประจำทุกค่ำคืน ถึงจะไม่เมาเหล้าแต่ยังเมารักอยู่ หักห้ามจิตใจ ไม่ให้รักไม่ได้ การเมาเหล้านั้ นพอรุ่งขึ้นก็หายไป แต่การเมารักนี้ จะเป็นทุก ๆ คืน 25

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงบางจากจากวัดพลัดพี่น้ อง มามัวหมองม้วนหน้ าไม่ฝ่าฝืน เพราะรักใคร่ใจจืดไม่ยืดยืน จำต้องขืนใจพรากมาจากเมือง ถึงบางจากไม่อยากได้ยินคำว่า จาก เพราะสุนทรภู่ จากหลาย ๆ อย่างมา ต้องมีใจมัวหมองเพราะรักนั้ นไม่ ยืนยาว จึงต้องจำจากเมืองมา 26

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงบางพลูคิดถึงคู่เมื่ออยู่ครอง เคยใส่ ซองส่ งให้ล้วนใบเหลือง ถึงบางพลัดเหมือนพี่พลัดมาขัดเคือง ทั้งพลัดเมืองพลัดสมรมาร้อนรน ถึงบางพลูคิดถึงนางจันเมื่อแต่งงานกัน เคยส่ งหมากพลู โดยใส่ ซองให้ทั้งหมดเป็นใบเหลืองซึ่งอร่อยมาก ถึง บางพลัดก็ไม่อยากได้ยินคำว่าพลัดเพราะได้พลัดจากนางจัน ทั้งยังพลัดจากเมืองและอื่น ๆ มา 27

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงบางโพโอ้พระศรีมหาโพธิ ร่มนิ โรธรุ กขมูลให้พูนผล ขอเดชะอานุภาพพระทศพล ให้ผ่องพ้นภัยพาลสำราญกาย ถึงบางโพก็นึ กถึงต้นโพธิ์ ให้ร่มเงา ให้ความร่มเย็น ขอเดชะของพระพุทธเจ้า ให้พ้นภัยพาลตลอดไป 28

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงบ้านญวนล้วนแต่โรงแลสะพรั่ง มีข้องขังกุ้งปลาไว้ค้าขาย ตรงหน้ าโรงโพงพางเขาวางราย พวกหญิงชายพร้อมเพรียงมาเมียงมอง ถึงบ้านญวนเห็นมีโรงเรือนมากมาย มีคนค้าขายของ เช่น กุ้ง ปลา โดยการขังไว้ในข้อง ข้างหน้ าโรง วางที่ สำหรับดักปลาไว้เรียงรายมีทั้งผู้หญิงและผู้ชายมาจับจ่าย ซื้อของ 29

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ จะเหลียวกลับลับเขตประเทศสถาน ทรมานหม่นไหม้ฤทัยหมอง ถึงเขมาอารามอร่ามทอง พึ่งฉลองเลิกงานเมื่อวานซืน จะมองกลับไปยังบ้านเกิดก็ทรมานเหมือนโดน ไฟสุมในใจ จิตใจก็หม่นหมอง ล่องเรือมาจนถึง วัดเขมา ก็รู้ว่าพึ่งเลิกงานฉลองไปเมื่อวานซืน 30

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ โอ้ปางหลังครั้งสมเด็จบรมโกศ มาผูกโบสถ์ก็ได้มาบูชาชื่น ชมพระพิมพ์ริมผนั งยังยั่งยืน ทั้งแปดหมื่นสี่พันได้วันทา คิดถึงเมื่อก่อนซึ่งรัชกาลที่ ๒ ได้มาตัดหวายลูก นิ มิต ได้ชมพระพิมพ์ทั้ง ๘๔,๐๐๐ องค์ซึ่งเท่ากับ จำนวนพระธรรมที่อยู่ในพระไตรปิฎกที่อยู่ริมผนั ง 31

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ โอ้ปางหลังครั้งสมเด็จบรมโกศ มาผูกโบสถ์ก็ได้มาบูชาชื่น ชมพระพิมพ์ริมผนั งยังยั่งยืน ทั้งแปดหมื่นสี่พันได้วันทา คิดถึงเมื่อก่อนซึ่งรัชกาลที่ ๒ ได้มาผูกโบสถ์ฝัง ลูกนิ มิต ได้ชมพระพิมพ์ทั้ง ๘๔,๐๐๐ องค์ซึ่งเท่ากับ จำนวนพระธรรมที่อยู่ในพระไตรปิฎกที่อยู่ริมผนั ง 32

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ โอ้ครั้งนี้ มิได้เห็นเล่นฉลอง เพราะตัวต้องตกประดาษวาสนา เป็นบุญน้ อยพลอยนึ กโมทนา พอนาวาติดชลเข้าวนเวียน แต่ครั้งนี้ ไม่ได้เห็นการเล่นฉลองเพราะสุนทรภู่ ต้องหมดวาสนา และลำบาก เป็นเพราะบุญน้ อยก็นึ กเศร้า แต่แล้วเรือ ก็ติดน้ำวน 33

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ดูน้ำวิ่งกลิ้งเชี่ยวเป็นเกลียวกลอก กลับกระฉอกฉาดฉัดฉวัดเฉวียน บ้างพลุ่งพลุ่งวุ้งวงเหมือนกงเกวียน ดูเวียนเวียนคว้างคว้างเป็นหว่างวน มองเห็นน้ำวิ่งเชี่ยวหมุนเป็นเกลียว พุ่งไปมาตัดกัน บางส่วนก็พุ่งวนเหมือนกงเกวียน ดูเวียน ๆ เป็นเหมือนพายุวน 34

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ทั้งหัวท้ายกรายแจวกระชากจ้วง ครรไลล่วงเลยทางมากลางหน โอ้เรือพ้นวนมาในสาชล ใจยังวนหวังสวาทไม่คลาดคลา ทั้งหัวเรือ ท้ายเรือก็รีบแจวเรือ ดังนั้ น เรือจึงหลุดน้ำวนออก มาได้ แต่ถึงเรือจะพ้นน้ำวนมาแล้ว แต่ใจก็ยังไม่พ้นจากวังวน ของความรัก 35

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ตลาดแก้วแล้วไม่เห็นตลาดตั้ง สองฟากฝั่ งก็แต่ล้วนสวนพฤกษา โอ้รินรินกลิ่นดอกไม้ใกล้คงคา เหมือนกลิ่นผ้าแพรดำร่ำมะเกลือ ถึงตลาดแก้วแต่ไม่เห็นมีตลาดตั้งขายของทั้งสองฝั่ ง เห็นแต่ต้นไม้พืชพันธุ์ต่าง ๆ ได้กลิ่นดอกไม้หอมไปเรื่อย ตลอดทางและกลิ่นเหมือนผ้าแพรที่ย้อมด้วยมะเกลือ 36

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ เห็นโศกใหญ่ใกล้น้ำระกำแฝง ทั้งรักแซงแซมสวาทประหลาดเหลือ เหมือนโศกพี่ช้ำระกำเจือ เพราะรักเรื้อแรมสวาทมาคลาดคลาย เห็นต้นโศกใหญ่และต้นระกำ แต่แปลกที่มีต้นรักขึ้นแซม อยู่ด้วย เหมือนความโศกเศร้าระกำใจที่สุนทรภู่ต้องเป็น เพราะรักแม่จัน 37

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงแขวงนนท์ชลมารคตลาดขวัญ มีพ่วงแพแพรพรรณเขาค้าขาย ทั้งของสวนล้วนเรืออยู่เรียงราย พวกหญิงชายประชุมกันทุกวันคืน ถึงจังหวัดนนทบุรีก็เห็นมีตลาดน้ำ มีแพอยู่ซึ่งขายเสื้อผ้าเครื่องนุ่ ง ห่ม มีทั้งเรือจอดอยู่เพื่อขายผลไม้จากสวน มีทั้งผู้หญิงผู้ชาย มาซื้อของกันอยู่ทุกวันทุกคืน 38

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ มาถึงบางธรณีทวีโศก ยามวิโยคยากใจให้สะอื้น โอ้สุธาหนาแน่ นเป็นแผ่นพื้น ถึงสี่หมื่นสองแสนทั้งแดนไตร มาถึงหมู่บ้านบางธรณีก็โศกเศร้ามากขึ้น ตอนลำบากพา ให้ใจสะอื้น ทั้งที่แผ่นดินหนาขนาดสองแสนสี่หมื่นโยชน์ 39

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ เมื่อเคราะห์ร้ายกายเราก็เท่านี้ ไม่มีที่พสุธาจะอาศัย ล้วนหนามเหน็ บเจ็บแสบคับแคบใจ เหมือนนกไร้รังเร่อยู่เอกา แต่เมื่อถึงคราวลำบากแม้แต่แผ่นดินก็ไม่มีที่อาศัย เหมือนโดนหนามเสียดแทงเจ็บแสบมาก เหมือนกับนก ไม่มีรังที่จะอาศัยต้องเร่ร่อนไปเรื่อย ๆ 40

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงเกร็ดย่านบ้านมอญแต่ก่อนเก่า ผู้หญิงเกล้ามวยงามตามภาษา เดี๋ยวนี้ มอญถอนไรจุกเหมือนตุ๊กตา ทั้งผัดหน้ าจับเขม่าเหมือนชาวไทย ถึงตำบลปากเกร็ดซึ่งเป็นบริเวณที่ชาวมอญอพยพมา ตามธรรมเนี ยมผู้หญิงมอญจะเกล้าผม แต่สมัยนี้ ผู้หญิงมอญ มาถอนไรผมเหมือนตุ๊กตา ทั้งยังใช้เครื่องสำอาง ใช้แป้งผัด หน้ าซึ่งเหมือนกับชาวไทย 41

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ โอ้สามัญผันแปรไม่แท้เที่ยง เหมือนอย่างเยี่ยงชายหญิงทิ้งวิสัย นี่ หรือจิตคิดหมายมีหลายใจ ที่จิตใครจะเป็นหนึ่ งอย่างพึงคิด ทำให้เห็นได้ว่าสมัยนี้ ทุกสิ่งทุกอย่างไม่มีความเที่ยงแท้ เหมือนดังที่ชาวมอญละทิ้งประเพณี วัฒนธรรมของตนเอง แล้วจะนั บประสาอะไรกับจิตใจของคน ซึ่งไม่มีใครมีใจ เดียวแต่มีหลายใจ 42

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์ มีคนรักรสถ้อยอร่อยจิต แม้นพูดชั่วตัวตายทำลายมิตร จะชอบผิดในมนุษย์เพราะพูดจา ถึงหมู่บ้านบางพูดสุนทรภู่ก็นึ กถึงคำว่าพูด ดังว่า ถ้าใคร พูดดีก็จะมีคนรัก แต่ถ้าพูดไม่ดีก็อาจจะเป็นภัยต่อตนเองได้ อีกทั้งยังไม่มีใครคบ ไม่มีเพื่อนสนิ ทมิตรสหาย ทั้งการจะดูว่า ใครดีไม่ดีดูได้จากการพูด 43

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงบ้านใหม่ใจจิตก็คิดอ่าน จะหาบ้านใหม่มาดเหมือนปรารถนา ขอให้สมคะเนเถิดเทวา จะได้ผาสุกสวัสดิ์กำจัดภัย ถึงหมู่บ้านบ้านใหม่สุนทรภู่ก็คิดอยากจะได้บ้านซักหลัง ตามที่ต้องการโดยขอกับเทวดาให้สมดังปรารถนา เพราะ การ มีบ้านจะได้มีความสุขและมีที่อาศั ยอย่างปลอดภัย 44

ขอบคุณรูปภาพการ์ตูนจากเพจภาษาไทยไม่ จั๊กเดียม ถอดบทประพันธ์ ถึงบางเดื่อโอ้มะเดื่อเหลือประหลาด บังเกิดชาติแมลงหวี่มีในไส้ เหมือนคนพาลหวานนอกย่อมขมใน อุปไมยเหมือนมะเดื่อเหลือระอา ถึงหมู่บ้านบางเดื่อก็คิดถึงลูกมะเดื่อที่ภายนอกนั้ นดู สวยงาม น่ ารับประทาน แต่ภายในกลับมีแมลงมีหนอนชอน ไชอยู่ เหมือนกับคนพาลที่ปากพูดดีแต่ในใจคิดทำอันตราย 45