คู่มือการตรวจราชการเพื่อการปฏิบัติราชการอย่างมีประสิทธิภาพตามหลักธรรมาภิบาล พ.ศ.2564

5. การตรวจติดตามและประเมินผลจังหวัด/กลุ่มจังหวัดตามมาตรา 34 ตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ พ.ศ. 2551 เปน็ การตรวจเพ่ือติดตามการขับเคลื่อนการพัฒนาจงั หวดั และกลุ่มจังหวัด เพื่อให้ประชาชนอยู่ดีกินดีตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อติดตาม ผ ล การ ดำเนินงานตามแผนพัฒนาจังหวัดและกลุ่มจังหวัด ให้สามารถสนองตอบ ความต้องการของประชาชน และส่งผลให้การพัฒนาและการแก้ไขปัญหามีความยั่งยืน ตามแนวปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง กรกะรบะบววนนกกาารรตตรรววจจรราาชการของผตู้ รวจจรราาชชกกาารรกกรระะททรวรวงมงมหหาดาไดทไยทย การตรวจราชการเป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารของกระทรวงมหาดไทย โดยการตรวจติดตามของผู้ตรวจราชการและคณะจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานมีความรู้ ความเข้าใจในแนวนโยบายที่ได้รับจากส่วนกลางและนำสู่การปฏิบัติได้อย่างมี ประสิทธิภาพและประสิทธิผล ในขณะเดียวกนั ก็สะทอ้ นปัญหา/อุปสรรคที่เกิดข้ึนใหก้ ับ ผู้บริหารผ่านการรายงานผลการตรวจราชการ เพอ่ื ใหเ้ กดิ การปรบั ปรงุ นโยบาย ระเบียบ และกฎหมาย ที่เป็นปัญหา/อุปสรรคให้สอดคล้องกับสภาพสถานการณ์และข้อเท็จจริง ทเ่ี กิดขึ้น ซ่งึ กระบวนการตรวจราชการ แบ่งได้ ๓ กระบวนงาน ดงั นี้ ๑. การจดั ทำแผนการตรวจราชการ (ต้นนำ้ ) ๒. การปฏิบตั ิการตรวจราชการ (กลางน้ำ) ๓. การรายงานผลและติดตามผลการตรวจราชการ (ปลายนำ้ ) โดยสามารถอธบิ ายกระบวนการตรวจราชการได้ ดังแผนภาพต่อไปนี้ 44 | ค่มู ือการตรวจราชการ เพ่อื การปฏบิ ตั ิราชการอย่างมปี ระสิทธิภาพ ตามหลกั ธรรมาภิบาล ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564

กระบวนการตรวจราชการของผ้ตู รวจราชการกระทรวงมหาดไทย การจัดทำแผนการตรวจราชการ การปฏิบตั ิการตรวจราชการ การรายงานผลและติดตาม ผลการตรวจราชการ คูม่ อื การตรวจราชการ เพอื่ การปฏิบัตริ าชการอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ | 45 ตามหลักธรรมาภิบาล ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

การจกัดาทรจำแดั ผทนำแกผารนตกราวรจตราวชจกรารชขกอางรกขรอะงทกรวะงทมรหวางดมไหทายดไ(ทตย้นน(ต้ำน้) นำ้ ) 1. การจัดทำแผนการตรวจราชการกรณีปกติประจำปขี องผูต้ รวจราชการ กระทรวงมหาดไทย ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการตรวจราชการของผู้ตรวจ ราชการกระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2545 กำหนดให้จัดทำแผนการตรวจราชการกรณี ปกติประจำปีของผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทยเป็นประจำทุกปี ซึ่งมีขั้นตอน การดำเนินการดังน้ี 1.1 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการ กำหนดแผนและติดตามผลการตรวจราชการของกระทรวงมหาดไทย ซึ่งประกอบด้วย ปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นประธานกรรมการ รองปลัดกระทรวงมหาดไทยที่ได้รับ มอบหมายให้สั่งและปฏิบัติราชการแทนปลัดกระทรวงมหาดไทยเกี่ยวกับงานตรวจ ราชการ ผ้ตู รวจราชการกระทรวง อธิบดี และบุคคลทร่ี ัฐมนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทย เห็นสมควร อาทิ หวั หนา้ หนว่ ยงานรัฐวสิ าหกิจในสังกัดกระทรวงมหาดไทย เป็นกรรมการ และหัวหน้าส่วนราชการที่สูงกว่ากองซึ่งทำหน้าที่หน่วยสนับสนุนการตรวจราชการ (ผู้อำนวยการสำนักตรวจราชการและเรื่องราวร้องทุกข์ สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย) เป็นเลขานุการ และแต่งตั้งผู้ช่วยเลขานุการไม่เกินสองคน (ผู้อำนวยการกลุ่มงานสนับสนุน ผู้ตรวจราชการ และผู้อำนวยการกลุ่มงานสนับสนุนและประสานการตรวจราชการ สำนักตรวจราชการและเรื่องราวร้องทุกข์ สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย) คณะกรรมการฯ มีอำนาจหน้าที่พิจารณากำหนดแผนการตรวจราชการประจำปีของ ผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทยก่อนที่จะนำเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ให้ความเห็นชอบ เพื่อใชเ้ ปน็ กรอบแนวทางในการตรวจราชการต่อไป 1.2 ฝ่ายเลขานุการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลประกอบการจัดทำร่าง แผนการตรวจราชการประจำปี ซึ่งประกอบด้วย นโยบายของรัฐบาล นโยบาย ของกระทรวงมหาดไทย แผนปฏิบัติราชการของกระทรวงมหาดไทย ภารกิจ 46 | ค่มู ือการตรวจราชการ เพอื่ การปฏบิ ตั ิราชการอย่างมปี ระสิทธิภาพ ตามหลกั ธรรมาภบิ าล ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

1.3 1.4 47

Action Plan 2) 48

2.3 (E - inspection) 49

การปฏกิบาัตรปิกฏาริบตตั ริกวาจรรตารชวกจารราขชอกงากรรขะอทงรกวรงะมทหราวดงไมทหยาด(กไทลายง(นกำ้ ล)างนำ้ ) การตรวจราชการของผ้ตู รวจราชการกระทรวงมหาดไทยมีแนวทาง ดงั น้ี 1. ผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทยและผู้ตรวจราชการกรมทำหน้าท่ี ตรวจตดิ ตามงานตามนโยบายของกระทรวงมหาดไทย ผู้ตรวจราชการกระทรวงมหี น้าที่เป็นผู้ช่วยรัฐบาลและกระทรวงมหาดไทย ในการนิเทศงานให้กับส่วนภูมิภาค เพื่อให้การขับเคลื่อนงานของรัฐบาลเป็นไปอย่างมี ประสิทธิภาพ รวมทั้งนำข้อเสนอแนะและปัญหาที่ได้จากการตรวจราชการสะท้อนให้ ผู้บริหารระดับสูงเพื่อหาแนวทางการพัฒนาต่อไป โดยให้มีการตรวจราชการตามนโยบาย ทีส่ ำคญั ของรฐั บาลและกระทรวงมหาดไทย ตลอดจนติดตามผลการดำเนินงานโครงการ ในพื้นที่ เพื่อนำไปสู่เป้าหมายในการพัฒนาระบบการบริหารงานส่วนภูมิภาคและ การขับเคลื่อนงานตามนโยบายรัฐบาลและกระทรวงมหาดไทยให้เกิดความต่อเนื่อง ซึ่งในการลงพื้นท่ีตรวจราชการ ผู้ตรวจราชการเป็นตัวแทนปลัดกระทรวงมหาดไทย หรือตัวแทนกรม ในการทำหน้าที่เป็นคนกลางเชื่อมต่อระหว่างการนำนโยบาย ของกระทรวงมหาดไทยไปปฏิบัติ และเชื่อมกลับมายังปลัดกระทรวงมหาดไทย และอธิบดี เพื่อรับทราบผลการดำเนินงาน โดยผู้ตรวจราชการมีการจัดทำรายงาน ผลการตรวจราชการ และการรายงานข้อมูลย้อนกลับ (Feedback) ว่าแต่ละจังหวัด มีผลการดำเนินงานอย่างไร เช่น การตำหนิเรื่องผังเมือง ผู้ตรวจราชการควรไป ตรวจสอบข้อเท็จจริงว่าจังหวัดหรืออำเภอมีความรู้ความเข้าใจในระเบียบกฎหมาย ผังเมอื งแล้วไดน้ ำไปทำความเขา้ ใจกบั ประชาชนไดห้ รือไม่ อยา่ งไร เป็นตน้ 5 หากผตู้ รวจราชการกระทรวงและผู้ตรวจราชการกรมสามารถตรวจราชการ โดยบูรณาการการตรวจพร้อมกันในพื้นที่ได้จะช่วยให้การขับเคลื่อนการดำเนินงาน เกดิ ประสทิ ธภิ าพยิง่ ขน้ึ 5 สรุปข้อสั่งการของผู้บริหารระดับสูงกระทรวงมหาดไทย ในการมอบนโยบายด้านการตรวจราชการ แกผ่ ูต้ รวจราชการกระทรวงมหาดไทยประจำปี 50 | คมู่ ือการตรวจราชการ เพ่อื การปฏิบัตริ าชการอย่างมปี ระสิทธิภาพ ตามหลักธรรมาภบิ าล ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564

51

3.1 3.2 - - 52

3.4 53

OTOP OTOP OTOP 4. 4.1 4.1.1 4.1.2 54

80 4.2 4.2.1 4.2.2 55

3 1) 2) 3) 56

1 2 1) 3 2) - NGO - 57

4.3 3 4.3.1 4.3. 4. 3 5. 58

Best Practice 6. 59

E-inspection) 60

Value Chain 61

7 62

) E-Inspection / 63

2) 3) 64

ลงในสมุดตรวจราชการ (ปค. 2) โดยระบุลำดับที่/ วัน เดือน ปี สถานที่และงาน/ โครงการที่ตรวจ และข้อเสนอแนะหรอื ข้อสั่งการของผู้ตรวจราชการไว้เพื่อให้จังหวัดได้ ดำเนนิ การอย่างชัดเจน 8.3 เทคนิคการเขียนสมดุ ตรวจ (ปค.2) ควรมีรายละเอยี ด ดังนี้ 1) วัน เดือน ปี ท่ตี รวจ 2) กิจกรรมหรอื วัตถปุ ระสงค์ทตี่ รวจ 3) ข้อเสนอแนะ หรอื ขอ้ สง่ั การของผตู้ รวจราชการ 4) การดำเนนิ การของผูร้ ับตรวจ 5) นำรายละเอียดตามข้อ 1 - 4 เสนอผู้ตรวจราชการพิจารณาลงนาม (ลงลายมอื ชอ่ื ) ตำแหนง่ และวนั เดือนปที ี่ตรวจไว้เปน็ หลกั ฐาน กากรารรารยางยางนานผลผแลแลละตะติดิดตตาามมผผลลกกาารรตตรรววจจรราาชการของกระทรววงงมมหหาาดดไไททยย (ปลายนำ้ ) (ปลายนำ้ ) 1. ผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทยรายงานผลการตรวจราชการต่อ กระทรวงมหาดไทย โดยดำเนินการรายงานผลการตรวจราชการด้วยวาจาในกรณี เร่งด่วน สำหรับกรณีตรวจปกติจัดทำเป็นรายงานการตรวจราชการเมื่อเสร็จสิ้นการตรวจ ราชการแตล่ ะครัง้ เพือ่ ให้ทราบถึงผลการดำเนินงานแผนงาน/โครงการต่าง ๆ ของผู้รับตรวจ ตลอดจนปัญหาอุปสรรคการดำเนินงาน สิ่งที่จังหวัดต้องการขอรับการสนับสนุนจาก สว่ นกลาง ขอ้ เสนอแนะหรอื ขอ้ สงั่ การของผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทยในการปรับปรุง หรอื พัฒนางาน คู่มือการตรวจราชการ เพือ่ การปฏบิ ัตริ าชการอยา่ งมีประสิทธิภาพ | 65 ตามหลกั ธรรมาภิบาล ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

1.1 6 1.1.1 1.1.2 1.2 6 66

2. 67









กกาารรมมีสสี ่ว่วนนรรววมมขขอองงปปรระะชชาาชชนนใในนกกาารรตตรรววจจรราาชชกกาารร ความสําคัญและขั้นตอนการมีส่วนร่วมของประชาชนในระบบตรวจ ราชการไทย7 การบริหารราชการแนวใหม่ต้องปรับตัวให้สอดรับกับการปกครองตามระบอบ ประชาธิปไตย เพื่อให้กติกาและนโยบายของประเทศตอบสนองต่อปัญหาของทุกภาคส่วน และสร้างความเป็นธรรมในสังคม ประโยชน์สุขของประชาชน ระบบราชการไม่ควร ผูกขาดการตัดสินใจ ควรเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารงาน ภาครัฐ เพื่อทําให้การบริหารงานภาครัฐเป็นไปเพื่อประโยชน์สุขของประชาชนอย่างแท้จริง มคี วามยตุ ธิ รรมและเปน็ ประชาธปิ ไตย ระบบการตรวจราชการซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบราชการไทยจําเป็นต้องยึด หลักธรรมาภิบาล มีความโปร่งใส และให้ความสําคัญกับการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ท่เี กย่ี วขอ้ ง ทั้งภาคประชาชน กล่มุ ประชาสังคม และหน่วยรบั ตรวจ รวมทัง้ การเปิดโอกาส ให้ภาคประชาชนและกลุ่มประชาสังคมร่วมแสดงความคิดเห็นและมีส่วนร่วมใน กระบวนการตรวจติดตามตรวจสอบการบริหารราชการ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อ ประชาชนและต่อผู้บริหารหน่วยงานว่าการดําเนินงานของราชการเป็นไปเพื่อประโยชน์สขุ ของประชาชนอย่างแท้จรงิ 7 เอกสารประกอบการสมั มนาผตู้ รวจราชการกระทรวงมหาดไทย ผตู้ รวจราชการกรม หน่วยงานในสงั กดั กระทรวงมหาดไทย และเจา้ หน้าท่ีสนับสนนุ การตรวจราชการของผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย 72 | คมู่ ือการตรวจราชการ เพ่ือการปฏิบัตริ าชการอย่างมปี ระสิทธิภาพ ตามหลกั ธรรมาภบิ าล ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564

concerned citizens) Inclusiveness) 73

Dialogue) Feedback) Feedback loop) Ethical Obligations) 74

75

Design and Decide of Public Services) 76

People Audit) 77

78

79

80

Focus Group 81

บบททบบาาททขขอองงททปี่ ่ปี รรึกกึ ษษาาผผตู้ ตู้ รรววจจรราาชชกกาารรภภาาคคปปรระะชชาาชชนน ใในนกกาารรตตรรววจจรราาชชกกาารร ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยที่ปรึกษาผู้ตรวจราชการภาคประชาชน พ.ศ. ๒๕๖๒ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีได้สรุปสาระสำคัญของระเบียบสำนัก นายกรัฐมนตรี ว่าด้วยที่ปรึกษาผู้ตรวจราชการภาคประชาชน พ.ศ. 2562 ในคู่มือ ที่ปรึกษาผู้ตรวจราชการภาคประชาชน8 โดยที่นายกรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี เห็นว่า การตรวจราชการเป็นกระบวนการหนง่ึ ของการบริหารราชการแผน่ ดิน เพ่ือให้การตรวจ ราชการติดตามการปฏิบัติราชการเป็นไปตามนโยบายของรัฐบาล บรรลุเป้าหมาย วัตถุประสงค์ อย่างมีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล คุ้มค่า โปร่งใส ตามกฎหมายว่าด้วย หลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี จึงสมควรเสริมสร้างความเข้มแข็ง การมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในกระบวนการตรวจราชการ เพื่อให้ผู้ตรวจราชการ ได้รับทราบข้อมูลในพื้นที่ที่ครอบคลุมในทุกมิติ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการตรวจ ราชการ ตลอดจนการวินิจฉัยสั่งการของรัฐบาล ส่งผลให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชน อย่างยงั่ ยนื 1. บททวั่ ไป ระเบียบน้ี ไดก้ าํ หนดนยิ ามที่เป็นสาระสําคัญไว้สองประการคือ 1) ให้ “จังหวัด” หมายความรวมถึงกรุงเทพมหานครด้วย เนื่องจากพ้นื ท่ี กรงุ เทพมหานครอยู่ในเขตพน้ื ท่ีรบั ผดิ ชอบของผตู้ รวจราชการสํานักนายกรัฐมนตรี และ ผตู้ รวจราชการกระทรวงด้วย 8 สำนกั ตรวจราชการ สำนักงานปลัดสำนกั นายกรฐั มนตรี, คู่มอื ทีป่ รึกษาผู้ตรวจราชการ ภาคประชาชน, 4 - 10 82 | คูม่ ือการตรวจราชการ เพอื่ การปฏบิ ัตริ าชการอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ ตามหลกั ธรรมาภบิ าล ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564

2) 1 ( 5) 6) (1) ( (3) (4) (5) (6) (7) 83

2 8 43 12 76 924 (1) ( ( ( ( (2) (3) (4) 84

(5) 12) (6) (7) 16) .3 85 15) (1) (2) (3) (4) .5 .6 17)

.7 18) 19, 4. 3 20 21) (1) (2) (3) (4) (5) 86

1) 2) 3) 4) 5) 87

6) 7) 8) 1 2) 88

3) 4) 5) 6) 7) 89

90





บทบบาททบขาอทงหหนนว่ ว่ยยงางนาขนอภงารคัฐรดฐัา้ ดนกา้ นารกปา้อรงปกอ้นั งกนั แลแะลปะรปารบาบปปรราามมกกาารรททจุุจรริตติ แแลละะปปรระะพพฤฤตติมิมชิ อิชบอบ แแลละะกกฎฎหหมมาายยทท่ีเเ่ี กกยี่ ยี่ ววขข้อ้องง99 กรอบแนวทางการดำเนินงานในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ยทุ ธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580) วสิ ัยทศั นป์ ระเทศไทย 2580 “ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแลว้ ด้วยการพัฒนา ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง” ความมั่นคง หมายถึง การมีความมั่นคงปลอดภัยจากภัยและการเปลี่ยนแปลง ทั้งภายในประเทศ และภายนอกประเทศในทุกระดับ ทั้งระดับประเทศ สังคม ชุมชน ครัวเรือน และปัจเจกบุคคล และมีความมั่นคงในทุกมิติ ทั้งมิติทางการทหาร เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และการเมือง เช่น ประเทศมีความมั่นคงในเอกราชและอธิปไตย มีการปกครองระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข สถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์มีความเข้มแข็งเป็นศูนย์กลางและเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ 9 สรุปการบรรยายตามโครงการเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจราชการของกระทรวงมหาดไทย เพื่อป้องกนั การทุจริตและประพฤติมิชอบในหน่วยงานของรัฐ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 รุ่นที่ 1 ผู้ตรวจราชการ และบุคลากรสนบั สนนุ การตรวจราชการ ระหว่างวนั ท่ี 14 - 15 ธันวาคม 2563 คู่มอื การตรวจราชการ เพ่ือการปฏบิ ตั ริ าชการอย่างมีประสิทธิภาพ | 93 ตามหลักธรรมาภบิ าล ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564