เจ้าแกละจอมซนแห่งเมืองกรุงศรีอยุธยา

หนังสืออ่านเพมิ่ เตมิ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม สาหรับนักเรียนช้ันประถมศึกษาปี ท่ี 6 เร่ือง เจ้าแกละจอมซนแห่งเมืองกรุงศรีอยุธยา เขียนบทโดย นางปุญชรัสม์ิ หาบหา ภาพประกอบโดย นางปุญชรัสม์ิ หาบหา

คานา หนังสืออ่านเพิ่มเติมเรื่อง “เจ้าแกละซอมซนแห่ง เมืองกรุงศรีอยุธยา” สาหรับนักเรียนช้ันประถมศึกษาปี ที่ 6 กลุ่ม สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สาระท่ี 4 ปร ะวัติศาสตร์ เ พื่อใ ห้ นักเรี ยน สามารถศึ กษา เกี่ยวกับ ประวตั ศิ าสตร์สมยั กรุงศรีอยธุ ยาพร้อมท้งั สอดแทรกแนวคดิ ต่างๆ ผู้จัดทาขอขอบคุณผู้ที่เกีย่ วข้องทุกท่านที่ให้คาแนะนา ในการจดั ทาหนงั สืออ่านเพม่ิ เตมิ เล่มนี้ จนประสบความสาเร็จ สุดท้ายนี้ผู้จัดทาหวังเป็ นอย่างย่ิงว่ าหนังสืออ่าน เพมิ่ เติมจะเป็ นประโยชน์แก่ผู้ศึกษา และช่วยส่งเสริมให้ได้ศึกษา เร่ืองราวเกยี่ วกบั ประวตั ศิ าสตร์สมยั กรุงศรีอยธุ ยา

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วดั มาตรฐาน 4.3 พัฒนาการสมัยสุโขทัยเป็ นช่วงเวลาที่ชาติไทยน้ันมีปัจจัยหลาย อย่างที่ช่ วยส่ งสร้ างความเจริ ญรุ่ งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครองของไทย มาจนถึงปัจจุบัน สาระท่ี 4 ประวตั ศิ าสตร์ ตัวชี้วดั ป.6/1 อธิบายพฒั นาการของไทยสมยั กรุงศรีอยธุ ยา โดยสังเขป สาระสาคญั พัฒนาการสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็ นช่วงเวลาที่ชาติไทยน้ันมีปัจจัย หลายอย่างท่ีช่วยส่งสร้างความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครองของ ไทยมาจนถึงปัจจุบัน จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. บอกพฒั นาการของไทยในสมยั กรุงศรีอยุธยาได้ (K) 2. สังเกตพฒั นาการในสมัยกรุงศรีอยธุ ยาได้ (P) 3. เห็นคณุ ค่า อนุรักษ์ รักษา มรดกทางวฒั นธรรมในสมัยกรุงศรี อยธุ ยา รักและหวงแหนในความเป็ นไทย (A)

สารบญั หน้า เรื่อง 1 แนะนาตวั ละคร 2 เรื่อง เจ้าแกละจอมซนแห่งเมอื งกรุงศรีอยุธยา 10 ข้อคดิ ทไี่ ด้จากเร่ือง 11 แหล่งอ้างองิ 12 ประวตั ผิ ู้จดั ทา

แนะนาตวั ละคร 1 แกละ ลกู ชายของลาเจียกและพล เป็นเดก็ จอมซน อยากรู้อยากเห็น ฉลาดเฉลียว พล พอ่ ของแกละ มีความรอบรู้ สุขมุ ใจเยน็ ลาเจยี ก แมข่ องแกละ จิตใจดี ออ่ นโยน พดู เพราะ

2 เจา้ แกละเป็นลูกของลาเจียกและพล เป็นเดก็ จอมซน ช่างอยากรู้อยากเห็น วนั หน่ึงเจา้ แกละถามพอ่ กบั แมด่ ว้ ยความสงสยั เพราะอยธุ ยาเป็นเกาะ มีแมน่ ้า 3 ทาไมเมืองที่เราอยถู่ ึงมีน้า สายลอ้ มรอบ ไดแ้ ก่ แมน่ ้าลพบรุ ี ลอ้ มรอบไปหมดเลยครับ แม่น้าป่ าสกั และแม่น้าเจา้ พระยา แลว้ ใครเป็นคนต้งั ชื่อ คนที่สถาปนากรุงศรีอยธุ ยา เป็น กรุงศรีอยธุ ยาครับ ศนู ยก์ ลางการปกครอง คือ สมเดจ็ พระ รามาธิบดีท่ี 1 หรือพระเจา้ อู่ทอง

เมืองของเราตอ้ งเจริญมากแน่ๆ 2 เลย เพราะมีผนู้ าที่ดี ใช่แลว้ ลูก อยธุ ยาของเราเจริญรุ่งเรืองเป็น เวลานานถึง 417 ปี มีพระมหากษตั ริย์ ท้งั สิ้น 33 พระองค์ แสดงวา่ คนที่มีอานาจสูงสุดคือ ใช่ลูก พระมหากษตั ริยใ์ นอยธุ ยา พระมหากษตั ริย์ มีพระราชอานาจสูงสุดในฐานะ ที่ทรงเป็ นสมมติเทพ ในเมื่อมีพระมหากษตั ริย์ ท่าน การปกครองแบ่งเขตออกเป็น 3 ระยะ ปกครองเมืองอยา่ งไรครับ คือ สมยั อยธุ ยาตอนตน้ สมยั อยธุ ยา ตอนกลาง และสมยั อยธุ ยาตอนปลาย

หลกั การปกครองในสมยั อยธุ ยา 3 ตอนตน้ เป็นอยา่ งไรครับ สมยั น้นั สมเด็จพระรามาธิบดีท่ี 1 ใหแ้ บง่ ส่วนราชการออกเป็น 3 ส่วน คือการ ปกครองส่วนกลาง การปกครองส่วนหวั เมือง และการปกครองหวั เมืองประเทศราช การปกครองส่วนกลางคืออะไรครับ คือ การแบ่งส่วนราชการ ออกเป็น 4 กรม เรียกวา่ จตุสดมภ์

4 การปกครองส่วนหวั เมืองหละ จะมีเมืองหนา้ ด่าน หวั เมองช้นั ใน ครับเป็ นแบบไหน และหวั เมืองช้นั นอก แลว้ หวั เมืองประเทศราชเป็น คือเมืองหรือแควน้ ที่ยอมรับอานาจของ แบบไหนครับ อยธุ ยา ในสมยั อยธุ ยาตอนตน้ เมืองประเทศ ราช ไดแ้ ก่ เมืองสุโขทยั มะริด และทวาย

แลว้ การปกครองในสมยั อยธุ ยา 5 ตอนกลางเป็นอยา่ งไรครับ ในสมยั อยธุ ยาตอนกลาง มีสมเดจ็ พระบรม ไตรโลกนาถปกครอง แบง่ การปกครอง ออกเป็นส่วนกลางและส่วนหวั เมือง การปกครองส่วนกลางคืออะไรครับ คือการแยกอานาจฝ่ ายทหารและ พลเรือนออกจากกนั

การปกครองส่วนหวั เมืองหละครับ 6 เป็ นแบบไหน มีสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถปกครอง โปรดใหย้ กเลิกเมืองลูกหลวง ใหม้ ีแต่หวั เมืองช้นั ใน และหวั เมืองช้นั นอก การปกครองสมยั อยธุ ยาตอนปลาย ช่วงน้นั เป็นช่วงที่กรุงศรีอยธุ ยาเริ่มเส่ือมลง เป็นอยา่ งไรครับ เกิดปัญหาความไม่สงบในอาณาจกั ร จากน้นั สมเด็จพระเพทราชา พระองคแ์ บ่งเมือง ออกเป็น 2 ฝ่าย

2 ฝ่าย มีอะไรบา้ งครับ 7 คือ หวั เมืองฝ่ายใต้ ให้สมหุ กลาโหมทา หนา้ ท่ีรับผดิ ชอบงานดา้ นทหารและพลเรือน ออ่ เขา้ ใจแลว้ ครับ ส่วนหวั เมืองฝ่ายเหนือให้สมุหนายกทา หนา้ ที่รับผดิ ชอบงานดา้ นทหารและพล เรือน ส่วนหวั เมืองชายทะเลทางดา้ น ตะวนั ออกใชก้ รมคลงั เป็นผรู้ ับผดิ ชอบ แลว้ คนกรุงศรีอยธุ ยาของเรา ส่วนใหญจ่ ะทาเกษตร เช่น ปลูกขา้ ว พืชผกั ส่วนใหญ่ทาอาชีพอะไรครับ ชนิดตา่ งๆ เพราะเมืองของเราอดุ มสมบูรณ์ ต้งั อยบู่ ริเวณท่ีราบลุ่มแมน่ ้า

แลว้ เราคา้ ขายกนั แบบ 8 ไหนครับ เมืองเราสะดวกแก่การคมนาคมทางน้า เมืองเราจึงเป็นศูนยก์ ลางการคา้ ที่สาคญั ซ่ึงเราจะแบ่งตลาดออกเป็น 2 ชนิด 2 ชนิดมีอะไรบา้ งครับ ตลาดบกและตลาดน้า ตลาดบกจะ เรียกวา่ ป่ า มกั ขายของใช้ แลว้ ตลาดน้าขายอะไรครับ ตลาดน้า มกั จะขายของที่ใชบ้ ริโภค

9 ขอบคุณพอ่ กบั แม่มากเลย ที่พาแกละ ทอ่ งเที่ยวรอบเมืองกรุงศรีอยธุ ยา แกละจะได้ ไปเล่าให้เพื่อนๆฟัง ดีแลว้ ลูก แม่หวงั วา่ ความรู้ที่ได้ พอ่ ก็ดีใจท่ีแกละใฝ่เรียนรู้ อยากรู้ แกละจะนาไปพฒั นาความรู้นะ อะไรถามพอ่ ไดต้ ลอดเลยนะลูก แกละนาความรู้ท่ีไดไ้ ปเล่าให้เพ่ือนๆฟัง แกละเก่งมากเลย รู้ทุกเร่ืองเลย เรื่องกรุงศรีอยธุ ยากเ็ ป็ น ประมาณน้ีแหละเพือ่ นๆ

10 ข้อคดิ ทไี่ ด้จากเรื่อง สมัยกรุงศรีอยุธยาพื้นที่เป็ นเกาะ มีแม่น้า 3 สาย ล้อมรอบ ได้แก่ แม่นา้ ลพบุรี แม่นา้ ป่ าสัก และแม่นา้ เจ้าพระยา คน ที่สถาปนากรุงศรีอยุธยา เป็ นศูนย์กลางการปกครอง คือ สมเด็จ พระรามาธิบดที ี่ 1 หรือพระเจ้าอู่ทอง อยุธยาของเราเจริญรุ่งเรือง เป็ นเวลานานถึง 417 ปี มีพระมหากษัตริย์ท้ังสิ้น 33 พระองค์ พระมหากษัตริย์ในอยุธยา มีพระราชอานาจสูงสุดในฐานะที่ทรง เป็ นสมมติเทพ การปกครองแบ่งเขตออกเป็ น 3 ระยะ คือ สมัย อยุธยาตอนต้น สมัยอยุธยาตอนกลาง และสมัยอยุธยาตอนปลาย สมยั อยธุ ยามตี ลาด 2 ชนิด คอื ตลาดบกและตลาดนา้ ตลาดบกจะ เรียกว่า ป่ า มกั ขายของใช้ ส่วนตลาดนา้ จะขายของทีใ่ ช้บริโภค ซึ่ง ส่ิงเหล่านเี้ ป็ นความเป็ นอย่ขู องคนในสมยั อยุธยา เพอื่ เป็ นการสร้าง รายได้และเอาชีวิตรอดของคนในสมัยน้ัน เพราะฉะน้ันเราทุกคน ควรช่วยกนั สืบสาน อนุรักษ์ รักษามรดกของเราไว้ เพอ่ื เป็ นมรดก ทางวฒั นธรรม ให้แก่ลูกหลายในอนาคตต่อไป

11 แหล่งอ้างองิ วริ ิยะ บุญยะนิวาสน์ และคณะ. (2560). หนังสือเรียนรายวชิ า พนื้ ฐานสังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ป.6 (พิมพค์ ร้ังที่ 7). กรุงเทพ : อกั ษรเจริญทศั น์ อจท. จากดั ทีมงานทรูปลกู ปัญญา. (2565).บทเรียนออนไลน์ วชิ าสงั คม ศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม เร่ือง พฒั นาการของ อาณาจกั รอยธุ ยา. สืบคน้ เมื่อ 9 สิงหาคม 2566, จากhttps://www.trueplookpanya. com/learning/detail/31273 digitalschool. (2565). อาณาจกั รอยธุ ยา. สืบคน้ เมื่อ 9 สิงหาคม 2566, จากhttp://www. digitalschool.club/digitalschool.

12 ประวตั ผิ ู้จดั ทา นางปญุ ชรัสม์ิ หาบหา ครูชานาญการพเิ ศษ โรงเรียนบ้านบางเป้ า อาเภอกนั ตงั จังหวัดตรัง สานักงานเขตพนื้ ที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 2 สอนวชิ า ประวัตศิ าสตร์

“สมเด็จพระบรมราชาธิราชรามาธิบดี ศรี สรรเพชญ์บรมมหาจักรพรรดิศวร ราชาธิราชราเม ศวรธรธราธิบดี ศรีสฤษดิรักษ์สังหารจักรวาฬาธิ เบนทร์ สุริเยนทราธิบดีบดินทร์ หริหรินทราธาดาธิ บดี ศรีสุวิบุลคุณอัคนิตวจิ ิตรรูจี ตรีภูวนาทิตย์ ฤทธิ พรหมเทพาธิบดินทร์ ภูมินทราธิราช รัตนากาศมนุ วงศ์ องค์เอกาทศรุท วิสุทธิยโสดม บรมอัธยาศัย สมุทยดโรมนต์ อนันตคุณวิบุลยสุนทรธรรมิกราช เดโชชัย ไตรโลกนาถบดินทร์ อรินทราธิราช ชาติ พิชิตทิศทศพลญาณ สมันตมหันตผาริตวิชัยไอ ศวรรยาธิปัตย์ ขัตติยวงศ์ องค์ปรมาธิบดี ตรีภูวนาธิ เบศ โลกเชษฐวิสุทธิ มงกุฎรัตนโมลี ศรีประทุมสุริ วงศ์ อ ง ค์ ส ร ร เพ ชญ์ พุท ธ า งกู ร บ ร ม บ พิต ร พระพทุ ธเจ้า” พระนามพระนารายณ์ทีจ่ ารึกในพระสุพรรณบฏั