แผนปฏิบัติการ2566

แผนปฏบิ ัตกิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

ก คำนำ แผนปฏิบตั กิ าร ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2566 ฉับบนี้เป็นเอกสารทจ่ี ัดทำข้ึนเพอ่ื แสดงถึงการวางแผน ปฏิบัตงิ าน ในการจัดการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน การจดั การศกึ ษาต่อเน่ือง การจดั การศกึ ษาตามอธั ยาศยั และการดำเนินงาน กจิ กรรมตามนโยบายและจุดเนน้ ของสำนักงานส่งเสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั ใน ปงี บประมาณ พ.ศ. 2566 กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย หวงั เป็นอย่างย่งิ ว่าเอกสารฉบับน้ีจะเป็นประโยชน์ตอ่ การดำเนนิ งานของ ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย และบคุ ลากรผปู้ ฏิบัตงิ านเพื่อใชเ้ ปน็ แนวทาง ในการดำเนนิ งานใหบ้ รรลุตามวตั ถุประสงค์ของพันธกจิ สถานศึกษาทว่ี างไวอ้ ย่างมคี ุณภาพ ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อำเภอโคกโพธไิ์ ชย ตลุ าคม 2565 แผนปฏิบัตกิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิไ์ ชย

สารบญั ข เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบญั ข ส่วนที่ 1 บทนำ 1 ส่วนท่ี 2 สาระสำคัญของแผนปฏบิ ตั กิ าร ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 21 สว่ นที่ 3 รายละเอยี ดแผนงาน/โครงการ ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2566 50 กศน.-กผ-01 73 คณะทำงาน 85 แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

1 ส่วนท่ี 1 บทนำ 1.ข้อมลู พน้ื ฐานอำเภอโคกโพธไิ์ ชย อำเภอโคกโพธ์ิไชยเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอมญั จาคีรี ทางราชการได้แบ่งพื้นท่ีการปกครองออกมาจดั ตั้ง เป็นก่ิงอำเภอโคกโพธิ์ไชยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 31 มีนาคมพ.ศ. 2537 โดยมีผลบังคับตั้งแต่ วันที่ 30 เมษายน 2537 ต่อมาจึงได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็นอำเภอโคกโพธิ์ไชย ในวันที่ 24 สงิ หาคม พ.ศ. 2550 โดยมีผลบังคับตงั้ แต่วันท่ี 8 กนั ยายน 2537 ปจั จบุ นั สถานที่ต้ังท่ีว่าการอำเภอโคกโพธไิ์ ชย ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 8 ถนนศูนย์ราชการ ตำบลบ้านโคก อำเภอโคกโพธิ์ไชย จังหวัดขอนแก่น รหัสไปรษณีย์ 40160 ประชาชนที่อาศัยอยู่ใน อำเภอโคกโพธิ์ไชย ประกอบด้วยชนพื้นเมืองที่อพยพมาจากหลายจังหวัด อาทิ นครราชสมี า ร้อยเอด็ และกาฬสินธ์ุ ได้อพยพมาตั้งบ้านเรอื นรวมกัน ณ บรเิ วณเมอื งเกา่ ซ่ึงเป็นเมืองโบราณสมยั ท ราวดี คอื “เมอื งชัยวาน” โดยมี นายสน เปน็ ผนู้ ำคนแรก ปัจจุบนั คอื บา้ นโพธไ์ิ ชย ตำบลโพธิไ์ ชย 1.1 คำขวัญ ตระการตาภูผาแดง มากมีอตุ สาหกรรมครวั เรอื น คำขวัญอำเภอโคกโพธิ์ไชย โบราณสถานเมอื งไชยวาน แหล่งทอ่ งเท่ียวลำนำ้ ชี ผ้มู าเยอื นประทับใจ แผนปฏบิ ัตกิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิไ์ ชย

2 1.1 สภาพท่ัวไป อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย มเี นอื้ ทท่ี ั้งสนิ้ 238.84 ตารางกโิ ลเมตร หรอื ประมาณ 149.375 ไร่ ตงั้ อยหู่ า่ ง จากจังหวดั ขอนแกน่ ไปทางทศิ ตะวันตกเฉียงใตป้ ระมาณ 73 กิโลเมตร ภมู ปิ ระเทศโดยทวั่ ไปดา้ นทศิ ใต้เป็นที่ ราบลุ่มเหมาะสมแกก่ ารทำนา ด้านทศิ เหนือเป็นท่รี าบสงู ประกอบด้วยภเู ขา (เขาภูผาแดง) และเนนิ เขาเตยี้ ๆ ภมู ิ ประเทศ โดยทั่วไปเหมาะแกก่ ารทำสวน ทำไร่ และการเลยี้ งสัตว์ มีแหลง่ นำ้ ธรรมชาติ เน้อื ท่ปี ระมาณ 3,000 ไร่ (กดุ นาแซง) และลำหว้ ยสามหมอไหลผา่ นตำบลซับสมบูรณ์ และตำบลโพธิ์ไชย ไหลลงแม่นำ้ ชีทอี่ ำเภอชนบท จงั หวดั ขอนแกน่ 1.3 การเมืองการปกครอง อำเภอโคกโพธิ์ไชย มีเขตการปกครองรวม 1 องค์การบรหิ ารส่วนตำบล 4 เทศบาล แตล่ ะตำบลแบง่ ออกเปน็ หมูบ่ ้าน รวม 40 หมบู่ า้ น ได้แก่ ท่ี เขตปกครอง จำนวนหมู่บา้ น 1 เทศบาลตำบลบ้านโคก 6 หมู่บ้าน 2 เทศบาลภผู าแดง 5 หมู่บา้ น 3 เทศบาลตำบลโพธิ์ไชย 10 หมบู่ ้าน 4 เทศบาลตำบลนาแพง 8 หมบู่ า้ น 5 ตำบลซับสมบรู ณ์ 11 หมู่บา้ น แผนปฏิบตั กิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิไ์ ชย

3 1.4 ทตี่ ง้ั อาณาเขต อำเภอโคกโพธิไ์ ชยต้งั อยทู่ างทิศตะวนั ตกเฉียงใตข้ องจงั หวดั มอี าณาเขตตดิ ต่อกับเขตการปกครอง ข้างเคียง ดังน้ี ➢ ทศิ เหนือ ติดต่อกบั อำเภอมัญจาครี ี จังหวดั ขอนแก่น ➢ ทศิ ตะวนั ออก ตดิ ตอ่ กบั อำเภอมัญจาคีรแี ละอำเภอชนบท จังกวัดขอนแก่น ➢ ทิศใต้ ตดิ ต่อกับอำเภอแวงใหญ่ จังหวดั ขอนแก่น และอำเภอคอนสวรรค์ จังหวดั ชยั ภมู ิ ➢ ทิศตะวนั ตก ตดิ ตอ่ กับอำเภอคอนสวรรค์และอำเภอแก้งครอ้ จังหวดั ชยั ภมู ิ 1.5 การคมนาคม เดนิ ทางโดยใชท้ างหลวงแผ่นดินหมายเลข 229 สายขอนแกน่ – ชัยภูมิ หา่ งจากจังหวัดขอนแกน่ 76 กโิ ลเมตร และหา่ งจากอำเภอมัญจาคีรี 18 กโิ ลเมตร การติดตอ่ คมนาคมระหวา่ งอำเภอโคกโพธ์ิ ไชยกับตัวจงั หวดั ขอนแก่น ตดิ ตอ่ ไดโ้ ดยทางรถยนต์ 2 เสน้ ทาง คือ 1. ตามเส้นทางสายขอนแก่น – บ้านทมุ่ – พระยนื – มัญจาคีร-ี โคกโพธไ์ิ ชย ระยะทางประมาณ 73 กิโลเมตร 2. ตามเส้นทางสายขอนแก่น – บา้ นไผ่ – ชนบท – มัญจาครี ี –โคกโพธไ์ิ ชย ระยะทางประมาณ 88 กิโลเมตร แผนปฏบิ ัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

4 1.6 การปกครองส่วนท้องถ่นิ อำเภอโคกโพธ์ิไชยประกอบด้วยองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ 5 แห่ง ได้แก่ 1.. เทศบาลตำบลบา้ นโคก ครอบคลุมพื้นท่ีบางส่วนของตำบลบา้ นโคก 2. เทศบาลตำบลโพธ์ไิ ชย ครอบคลมุ พ้นื ทต่ี ำบลโพธ์ไิ ชยท้ังตำบล 3. เทศบาลภผู าแดง ครอบคลมุ พ้นื ท่ีนอกเขตเทศบาลตำบลบา้ นโคก 4.. เทศบาลตำบลนาแพง ครอบคลมุ พ้ืนทต่ี ำบลนาแพงทัง้ ตำบล 5.. องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำบลซบั สมบรู ณ์ ครอบคลุมพืน้ ทตี่ ำบลซับสมบูรณท์ งั้ ตำบล 1.7 สภาพทางสังคม 1. สังคมเมือง มเี ทศบาลตำบลและองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำบล จำนวน 5 แหง่ คอื เทศบาลตำบล บา้ นโคก เทศบาลภผู าแดง เทศบาลตำบลนาแพง เทศบาลตำบลโพธไิ์ ชย และ องค์การบริหารสว่ นตำบล ซบั สมบูรณ์ สภาพเป็นชุมชนเมอื งที่กลายสภาพ / ยกฐานะจากชมุ ชนโบราณ ซ่งึ สภาพความเปน็ อย่ไู ม่ เปล่ยี นแปลงมากนัก 2.สงั คมชนบท เป็นสงั คมแบบโบราณชาวอสี านทว่ั ๆไป ประชากรร้อยละ 80 ในชนบทประกอบ อาชพี การเกษตร ปญั หาสำคัญทีป่ ระสบอยู่ คือ สภาวะความแหง้ แลง้ ของดนิ ฟา้ อากาศ ฐานะของประชาชน ส่วนใหญย่ ากจน ผลผลติ ตำ่ รายไดต้ ่อหัวต่อคนคอ่ นข้างต่ำ ทำใหป้ ระชาชนอพยพเคลือ่ นย้ายไปทำงาน ภาคอ่นื ในอตั ราสูง แผนปฏบิ ัตกิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิไ์ ชย

5 ส่วนราชการ,รฐั วสิ าหกิจ สว่ นราชการทตี่ ั้งอย่ใู นอาคารท่วี า่ การอำเภอโคกโพธ์ิไชย • ท่ที ำกำรปกครองอำเภอโคกโพธิ์ไชย • เสมียนตรำอำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนเกษตรอำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนสสั ดอี ำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนทอ้ งถ่นิ อำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนปศสุ ตั วอ์ ำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนพฒั นำชมุ ชนอำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนท่ดี นิ อำเภอโคกโพธิ์ไชย ส่วนราชการหรือหนว่ ยงานรัฐทีต่ ัง้ อย่ใู นอาคารเอกเทศ • สถำนตี ำรวจภธู รอำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนเทศบำลภผู ำแดง • สำนกั งำนสำธำรณสขุ อำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนเทศบำลตำบลนำแพง • สำนกั งำนเทศบำลตำบลบำ้ นโคก • องคก์ ำรบรหิ ำรสว่ นตำบลซบั สมบรู ณ์ • โรงเรยี นโคกโพธิ์ไชยศกึ ษำ • สำนกั งำนเทศบำลตำบลโพธิ์ไชย • โรงพยำบำลอำเภอโคกโพธิ์ไชย • โรงเรียนซบั สมบรู ณพ์ ทิ ยำลยั • ศนู ยก์ ำรศกึ ษำนอกระบบและกำรศกึ ษำตำมอธั ยำศยั อำเภอโคกโพธิ์ไชย แผนปฏบิ ัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

6 รัฐวสิ าหกจิ และธนาคาร • สำนกั งำนกำรไฟฟ้ำสว่ นภมู ภิ ำค (ยอ่ ย) อำเภอโคกโพธิ์ไชย • สำนกั งำนกำรประปำ(สถำนีผลิตบำ้ นโคก) อำเภอโคกโพธิ์ไชย • ท่ที ำกำรไปรษณียโ์ ทรเลข (ย่อย) อำเภอโคกโพธิ์ไชย • สถำนวี ิทยกุ ระจำยเสียง 2 แห่ง • ธนำคำรเพ่อื กำรเกษตรและสหกรณก์ ำรเกษตร สำขำ โคกโพธิ์ไชย • สถำนีโทรคมนำคม DTAC, GSM ,True+ 1.8 ลกั ษณะทางภูมอิ ากาศ ลกั ษณะภมู ิอากาศของอำเภอโคกโพธไิ์ ชย แบ่งออกเปน็ 3 ฤดู คือ 1. ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือน กุมภาพันธ์ ถึงเดอื น เมษายน 2. ฤดูฝน เรม่ิ ตัง้ แต่เดือน พฤษภาคม ถงึ เดอื น ตุลาคม 3. ฤดหู นาว เริม่ ตัง้ แตเ่ ดือน พฤศจกิ ายน ถึงเดอื น มกราคม 1.9 ขนาดของประชากร อำเภอโคกโพธิ์ไชย มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 238.84 ตารางกิโลเมตร โดยแบ่งพื้นที่การปกครอง ออกเป็น 4 ตำบล 4 เทศบาล 1 องค์การบริหารส่วนตำบล 40 หมู่บ้าน มีประชากร 21,422 คน เป็นชาย 10,782 คนหญงิ 10,640 คน ความหนาแน่นของประชากร 89.69 คน/ตร.กม. แผนปฏบิ ตั ิการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

7 1. ตำบลโพธิไ์ ชย มี 10 หมูบ่ า้ น มี 1,705 ครวั เรอื น ประชากรทัง้ หมด 7,153 คน เป็นชาย 3,595 คน หญงิ 3,558 คน หมู่ ช่ือหมูบ่ ้าน จำนวน ประชากรชาย ประชากรหญงิ รวม ท่ี ครัวเรือน 1 บา้ นสามหมอ 159 412 382 794 2 บา้ นโนนทัน 165 361 369 730 3 บา้ นโนนกระยอม 170 461 473 934 4 บ้านโพธไิ์ ชย 210 398 405 803 5 บา้ นหนองหญ้ารงั กา 149 447 437 884 6 บา้ นโพธ์ไิ ชย 144 278 277 555 7 บ้านมลู นาค 238 409 381 790 8 บ้านกุดลอบ 118 256 274 530 9 บ้านหนองใหญ่ 168 254 273 527 10 บ้านมลู นาค 184 319 287 606 รวม 1,705 3,595 3,558 7,153 แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

8 2.ตำบลบ้านโคก มี 11 หมบู่ า้ น มี 1,503 ครวั เรอื น ประชากรท้งั หมด 5,896 คน เปน็ ชาย 2,888 คน หญงิ 3,008 คน หมู่ ชอื่ หมบู่ ้าน จำนวน ประชากรชาย ประชากรหญงิ รวม ท่ี ครวั เรอื น 568 1 บ้านโคก 153 276 292 852 469 2 บ้านโสกนาดี 216 400 452 703 436 3 บา้ นโคก 128 227 242 242 657 4 บา้ นนายาว 162 359 344 541 5 บา้ นโสกใหญ่ 113 234 205 รวม 6 บ้านโนนคูณ 56 123 119 553 418 7 บา้ นโคก 189 313 344 457 5,896 8 บา้ นโคกสง่ 155 269 272 หมู่ ช่อื หมู่บ้าน จำนวน ประชากรชาย ประชากรหญงิ ท่ี ครวั เรอื น 9 บา้ นหนองทุม่ 120 264 289 10 บ้านหนองชมภู 96 195 223 11 บ้านนาวิลัย 115 231 226 1,503 2,888 3,008 แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

9 3.ตำบลซับสมบูรณ์ มี 11 หมู่บ้าน มี 1,485 ครัวเรือน ประชากรทั้งหมด 6,665 คน เป็นชาย 3,362 คน หญงิ 3,303 คน หมู่ ช่อื หมู่บา้ น จำนวน ประชากรชาย ประชากรหญงิ รวม ท่ี ครวั เรอื น 1 บา้ นนาจาน 172 317 324 641 2 บ้านหนองหญา้ ปลอ้ ง 178 399 372 771 3 บา้ นหนิ ต้ัง 195 449 439 888 4 บ้านนาตบั เต่า 143 332 326 658 5 บ้านซับแดง 214 439 445 884 6 บา้ นซำไผ่ 75 192 184 376 7 บา้ นซับบอน 115 271 268 539 8 บา้ นโนนสวา่ ง 64 161 165 326 9 บ้านซบั สมบูรณ์ 125 345 314 659 10 บา้ นซบั เจริญ 72 155 147 302 11 บ้านหนองไผท่ อง 132 302 319 621 รวม 1,485 3,362 3,303 6,665 แผนปฏิบัตกิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

10 4.ตำบลนาแพง มี 8 หมู่บ้าน มี 1,009 ครัวเรอื น ประชากรท้งั หมด 4,563 คน เป็นชาย 2,306 คน หญิง 2,257 คน หมู่ ชื่อหมูบ่ ้าน จำนวน ประชากรชาย ประชากรหญิง รวม ท่ี ครัวเรอื น 528 1 บ้านโนนงาม 114 255 273 856 429 2 บ้านแกง้ คอ้ 218 425 431 539 604 3 บา้ นโนนทอง 92 236 193 505 473 4 บ้านสงแดง 90 272 267 629 4,563 5 บา้ นนาแพง 115 291 313 6 บ้านโนนสะอาด 124 257 248 7 บา้ นหนองแก 134 246 227 8 บ้านหนองหวาย 122 324 305 รวม 1,009 2,306 2,257 แผนปฏบิ ัตกิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

11 1.10 สภาพการปกครอง อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย แบง่ การปกครองออกเป็น 1 องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำบล 4 เทศบาล 1. เทศบาลตำบลบ้านโคก มี 6 หมบู่ า้ น ช่อื ผใู้ หญบ่ า้ น หมทู่ ี่ ช่อื หมบู่ า้ น 1 บา้ นโคก นายณรงค์ วิกายุจันทร์ 2 บา้ นโสกนาดี นายมนสั ครุ วุ งษ์ 3 บา้ นโคก นายพรศกั ดิ์ จวนชัยภูมิ 7 บา้ นโคก นางจีรนันท์ หมื่นวงษา 8 บ้านโคก นายสมบัติ เหล่าคนคา้ 11 บ้านนาวิลัย นายประหยัด สมพมิ พ์ 2. เทศบาลภูผาแดง มี 5 หมู่บา้ น ช่ือผูใ้ หญ่บ้าน หมู่ท่ี ชือ่ หม่บู ้าน นางสมเกียรติ ชมชื่น 4 บา้ นนายาว นายทองผดั โยธา 5 บา้ นโสกใหญ่ นายบญุ ธรรม หารด(ี กำนนั ตำบล) 6 บ้านโนนคณู นายวิจติ ร ชำนงิ าน 9 บ้านหนองทุ่ม นายชยั วัฒน์ จุลศรี 10 บ้านหนองชมภู แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ิไชย

12 3. เทศบาลตำบลบ้านโพธ์ิไชย มี 10 หมูบ่ า้ น ชือ่ ผู้ใหญบ่ า้ น หม่ทู ี่ ชอื่ หมู่บ้าน นายสุพทิ ชมชัยภมู ิ 1 บา้ นสามหมอ นายสุรยิ า นาพยพั 2 บ้านโนนทัน นายธนุธรรม คามกะสก 3 บ้านโนนกระยอม นายสมศักด์ิ สนทิ ไทย 4 บ้านโพธไิ์ ชย นายศรีสวัสดิ์ สอนนำ 5 บา้ นหนองหญา้ รงั กา นายถาวร โชคมีสี 6 บ้านโพธิ์ไชย นายอภิเดช สามหมอ 7 บา้ นมูลนาค นายทนิ กร วงษ์ชัยเพ็ง 8 บา้ นกุดลอบ นายชษิ ณพุ งษ์ แสงภักด(ี กำนัน) 9 บ้านหนองใหญ่ นายวรี ะ แก้วกา 10 บา้ นมลู นาค แผนปฏิบตั กิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

13 4. เทศบาลตำบลนาแพง มี 8 หมบู่ า้ น ชื่อผูใ้ หญ่บา้ น หมทู่ ่ี ชื่อหมู่บ้าน นายวชิ ยั เคนโพธ์ิ 1 บ้านโนนงาม นายคำเพยี ร สรุ มาตร 2 บา้ นแก้งคอ้ นายบญุ เต็ม เศษเท 3 บา้ นโนนทอง นายธวัธชัย โพธพิ์ ัฒน์ 4 บ้านสงแดง นายเชดิ พงค์ โพธ์ิพัฒน์ 5 บา้ นนาแพง นายสายนั ณ์ วเิ ศษวงษา 6 บ้านโนนสะอาด นายคำพนั คำมา 7 บ้านหนองหวาย นายวชั ระ ภานนท์ 8 บ้านหนองแก แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

14 5. องค์การบรหิ ารสว่ นตำบลซบั สมบูรณ์ มี 11 หมู่บา้ น ช่ือผใู้ หญบ่ ้าน หมูท่ ี่ ช่อื หมบู่ า้ น 1 บา้ นนาจาน นายวจิ ิตร วรรณแจม่ 2 บ้านหนองหญา้ ปล้อง นายไพศาล สินตา 3 บ้านหนิ ตั้ง นายไพรตั น์ แทนสา 4 บ้านนาตับเต่า นางผดงุ แกมขุนทด 5 บา้ นซบั แดง นายสุวรรณ หมู่หวั นา 6 บา้ นซำไผ่ นายสิทธพิ ล บุญมาพดั 7 บ้านซับบอน นายเกษม ขอหนั กลาง 8 บ้านโนนสวา่ ง นายวริ ตั น์ มณีพนั ธ์ 9 บ้านซับสมบูรณ์ นายณรงค์ สายสุวรรณ 10 บ้านซับเจริญ นายประเสริฐ หงษ์พรม 11 บ้านหนองไผ่ทอง นายสุโข ชินอาจ (กำนนั ) 1.1 1.11 ดา้ นการสาธารณสขุ อำเภอโคกโพธิ์ไชย มีสถานพยาบาลของรัฐ เอกชนและสถานบรกิ ารด้าน สาธารณสุขอยหู่ ลายแหง่ ดังน้ี 1. โรงพยาบาลอำเภอโคกโพธิ์ไชย จำนวน 1 แหง่ 2. สำนกั งานสาธารณสขุ อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย จำนวน 1 แห่ง 3. โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพประจำตำบล จำนวน 4 แห่ง 4. คลินิกเอกชน จำนวน 3 แห่ง 5. ธนาคารยาตามหมบู่ ้านตา่ งๆ จำนวน 40 แห่ง แผนปฏิบตั ิการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิไ์ ชย

15 1.12 สถาบันเศรษฐกิจและการเงนิ ประชากรในอำเภอโคกโพธิ์ไชย ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตร ได้แก่ การเพาะปลูกและ เลี้ยงสัตว์ ควบคู่กันไป การเพาะปลูกส่วนใหญ่ คือการปลูกข้าว ปีละครั้ง หลังจากนั้นบางครอบครัวก็จะทำการปลูก พืชไร่ เช่น มันสำปะหลัง อ้อย เป็นต้น ส่วนการเลี้ยงสตั ว์พบโดยทั่วไป แต่ปัจจุบนั มีเครื่องมือเครื่องใช้ทาง การเกษตรนิยมใช้ เป็นเครื่องจักรกล การใช้สัตว์เลี้ยงเป็นแรงงานเพื่อการเกษตรจึงไม่ค่อยเป็นที่นิยมมาก นัก รายได้ของประชากร ในเขตนอกเมืองจึงค่อนข้างต่ำ ประชากรมีรายได้ต่อครอบครัว ต่อปี ประมาณ 30,000 – 50,000 บาท สำหรบั เศรษฐกิจในเขตเทศบาลนัน้ ฐานะทางเศรษฐกจิ ของประชาชนคอ่ นข้างสูง รายไดต้ อ่ ครอบครัว ต่อปี ประมาณ 80,000 – 100,000 บาท หรือสูงกว่า 150,000 บาท สถาบนั การเงิน มี 1 แหง่ ได้แก่ - ธนาคารเพอ่ื การเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาโคกโพธิ์ไชย ด้านการค้า อำเภอโคกโพธิ์ไชย เป็นอำเภอขนาดเล็ก มีพื้นที่ในด้านทำการเกษตร เช่น ข้าว ปอ มนั สำปะหลังและอ้อย มสี ถานที่ประกอบการค้าท่สี ำคญั คอื - โรงสขี า้ วขนาดกลาง จำนวน 5 แห่ง - ร้านคา้ ปลีก จำนวน 20 แห่ง การอตุ สาหกรรม มโี รงงานตา่ งๆเกย่ี วกบั อตุ สาหกรรมดังนี้ - ร้านกนกวรรณ เฟอร์นเิ จอร์ จำนวน 1 แห่ง - รา้ นไมท้ องคา้ ไม้ จำนวน 1 แหง่ - สวรรคส์ ร้างเฟอร์นเิ จอร์ จำนวน 1 แหง่ - ชอบปัญญาค้าวสั ดุ จำนวน 1 แหง่ - โรงงานทำนนุ่ จำนวน 1 แหง่ แผนปฏิบัตกิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

16 1.13 ความรู้และการศึกษา • โรงเรยี นอนุบาลเอกชน จำนวน 1 แห่ง จำนวน 4 แหง่ • ศูนยพ์ ฒั นาเด็กเลก็ จำนวน 20 แหง่ จำนวน 2 แห่ง • โรงเรียนประถม จำนวน 2 แห่ง • โรงเรียนมัธยม 21. นวดแผนโบราณ • ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อำเภอ • ปราชญ์ชาวบา้ น ด้านตา่ ง ๆ ดงั น้ี 1. จำ้ ชาวบ้าน 11. ดอกไมป้ ระดษิ ฐ์ 2. พราหมณ์ 12. ดนตรพี น้ื บ้าน 22. ยาสมุนไพร(เหล้าดองยา) 3. หมอลำ 13. พืชสมุนไพร 23. การทำครก สาก 4. กลองยาว 14. ไรน่ าสวนผสม 24. เฟอรน์ ิเจอรจ์ ากไม้ 5. การทอผ้า/การมัดหมี่ 15. การเล้ยี งววั 6. ทอเสือ่ 16. กรเล้ยี งจงิ้ หรีด 7. จกั สาน 17. การเลีย้ งกบ 8. มัดหม่ี 18. ชา่ งยนต์ 9. สิ่งประดิษฐจ์ ากเศษวสั ดุ 19. เสริมสวย 10. แปรรปู อาหาร 20. ตัดเย็บ • หอกระจายข่าว จำนวน 40 แห่ง แผนปฏบิ ัตกิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

17 1.14 การศาสนา ด้านศาสนา ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรม ประชาชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ สำหรับ ศาสนาพทุ ธในเขตอำเภอโคกโพธิ์ไชย มสี องนิกาย คอื มหานิกาย และธรรมยตุ นิกาย ซึง่ อยู่ในความควบคุมดูแลของ กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธกิ าร โดยมีวดั จำนวน 40 แหง่ สำนักสงฆ์ 3 แหง่ จากการเป็นพุทธศาสนิกชน ชาวอำเภอโคกโพธิ์ไชยจะเป็นคนใจบุญ ชอบทำบุญประเพณี ตามแบบประเพณีพื้นเมืองอีสาน คือ ฮีตสิบสอง ครอง สิบส่ี ดังนั้น ในทุกเดือนจะมีการทำบุญประเพณีสืบทอดเพื่อเป็นการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของพื้นเมือง ดั้งเดมิ ไว้ด้วย 1.15 สถานท่ีทอ่ งเท่ยี ว อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย มีแหลง่ ท่องเท่ียวและสถานท่ีสำคัญหลายแหง่ ไดแ้ ก่ - กุดนาแซง เป็นแหล่งน้ำขนาดใหญ่ อยู่ในท้องที่ของ 2 ตำบล คือ ตำบลบ้านโคก และตำบลโพธ์ิไชย เปน็ ที่อาศยั ของนานาชนิดจำนวนมาก เป็นแหลง่ อาศยั ของปลาน้ำจดื นานาพนั ธุ์ แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

18 - พระเจ้าใหญ่เมืองไชยวาน เป็นพระพุทธรูปเก่าแก่อีกแห่งหนึ่ง ชาวบ้านนับถือเคารพสักการบูชา ประดิษฐ์สถานที่อยู่วัดเกษามคม (วัดพระเจ้าใหญ่) บ้านโพธิ์ไชย ตำบลโพธิ์ไชย ห่างจากที่ตั้งอำเภอโคกโพธิ์ไชย เสน้ ทาง ประมาณ 2 กโิ ลเมตร แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

19 1.17 แหลง่ ทรพั ยากรธรรมชาติ - ป่าไม้เบญจพรรณ มีมากทางทศิ ตะวนั ตกเฉยี งเหนือของอำเภอในบริเวณตำบลซับสมบรู ณแ์ ละ ตำบล บา้ นโคก ลำหว้ ยและลำนำ้ ตามธรรมชาติ ท่อี ยใู่ นเขตพ้ืนท่ีอำเภอโคกโพธไ์ิ ชย ยังมีอีกหลายสาย ไดแ้ ก่ - ลำนำ้ ชี ไหลผา่ นเขา้ เขตอำเภอโคกโพธไ์ิ ชย ผา่ นตำบลโพธิไ์ ชย ตำบลนาแพง - กดุ นาแซง เกดิ จากแม่น้ำชีไหลผ่าน ตงั้ อยทู่ ่ีตำบลโพธิ์ไชย - ลำห้วยทราย แหลง่ นำ้ ธรรมชาติ ไหลผ่านตำบลบา้ นโคก ตำบลนาแพงและไหลลงสูแ่ มน่ ้ำชี - ลำหว้ ยสามหมอ ไหลจากอำเภอแกง้ ครอ้ จงั หวดั ชยั ภูมิ ผา่ นตำบลซบั สมบูรณ์ ตำบลโพธิ์ไชย และไหลลงสแู่ ม่นำ้ ชี แหลง่ นำ้ อุปโภค-บรโิ ภค อำเภอโคกโพธิ์ไชย ในปัจจุบัน ประชาชนส่วนใหญ่ จะอาศัยน้ำอุปโภค บริโภค จากแหล่งน้ำต่าง ๆ อาทิ น้ำจากสระ ลำห้วย – หนองน้ำตามธรรมชาติ และน้ำฝน สภาพโดยทั่วไปบางปีที่แล้งในพื้นที่บางหมู่บ้านจะ ขาดแคลนในช่วงฤดูร้อน โดยทางอำเภอจะต้องให้การชว่ ยเหลอื แจกจา่ ย การระบายนำ้ ลักษณะภมู ปิ ระเทศอำเภอโคกโพธ์ิไชย สว่ นใหญ่เป็นทร่ี าบสูง รวมทงั้ ลักษณะดนิ ท่ีเป็นดินปนทราย ซึ่ง น้ำสามารถซมึ ผา่ นไดร้ วดเร็ว มลี ำห้วยรองรับ จงึ สามารถระบายนำ้ ออกจากพ้ืนทไี่ ด้สะดวก ทำให้ไม่มีปัญหาเกิดน้ำ ท่วมขงั ในฤดฝู น แผนปฏิบตั ิการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไิ์ ชย

20 การส่อื สาร ระบบการสื่อสารทางไปรษณีย์ ประชาชนส่วนใหญ่จะใช้บริการ ณ ที่ทำการไปรษณีย์ (ย่อย) สาขา อำเภอโคกโพธิ์ไชย ซึ่งตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลบ้านโคก เพื่อให้เกิดความสะดวกและประหยัดเวลาแก่ ประชาชนผู้ใช้บริการในการเดินทางไปใช้บริการที่อำเภอมัญจาคีรี นอกจากนี้ ประช าชนส่วนใหญ่ก็นิยมใช้ โทรศัพทม์ อื ถอื เพือ่ สะดวกในการติดตอ่ กัน แผนปฏิบตั ิการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

21 2. ข้อมูลพื้นฐาน กศน.อำเภอโคกโพธ์ิไชย ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อำเภอโคกโพธิ์ไชย เปน็ สถานศึกษา สงั กัด สำนกั งานสง่ เสรมิ การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยจงั หวัดขอนแกน่ สำนกั งานปลดั กระทรวง ศกึ ษาธิการ ประกาศจัดตง้ั เมือ่ ปี พ.ศ.2537 ตอ่ มาในปี 2548 ไดข้ ออนุญาตใชอ้ าคารสำนกั งานการศึกษา เขตพน้ื ที่ เขต 2 ซง่ึ ดำเนนิ การจดั กจิ กรรมการศกึ ษานอกโรงเรียนใหก้ บั ประชาชนท่ีพลาดโอกาส และด้อยโอกาส ทางการศึกษาเรอื่ ยมา และมหี อ้ งสมดุ ประชาชนอำเภอโคกโพธไิ์ ชยอยูใ่ นบริเวณเดยี วกัน 2.1 ทต่ี ัง้ /การติดต่อ ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั อำเภอโคกโพธิไ์ ชย ต้ังอยู่ท่ตี ำบลบา้ นโคก อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย จงั หวัดขอนแกน่ รหัสไปรษณยี ์ 40160 โทรศพั ท์ 0-4321-6216 Website: http//202.142.137.100/0543 2.2 สังกดั สำนักงานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยจงั หวัดขอนแกน่ สำนกั งานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั สำนกั งานปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร กระทรวงศกึ ษาธกิ าร แผนปฏิบัตกิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไิ์ ชย

22 โครงสร้าง กศน.อำเภอโคกโพธิไ์ ชย ผ้อู ำนวยการ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย คณะกรรมการสถานศกึ ษา กลุ่มงานอำนวยการ กล่มุ จดั การศึกษานอกระบบ กล่มุ ส่งเสรมิ ภาคี กลุ่มงานประกนั คุณภาพ - งานธุรการ / สาร และจดั การศึกษา เครอื ขา่ ยและกิจการ บรรณ - งานประกนั ตามอัธยาศัย พิเศษ คุณภาพการศกึ ษา - งานการเงนิ และ - งานการศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน ฯ บัญชี - งานทะเบยี นและวัดผล - งานสง่ เสรมิ ภาคี - งานวิชาการ - งานพฒั นาหลกั สูตร ส่ือ เครอื ข่ายระดบั - งานนิเทศ - งานพสั ดุ อำเภอ/จงั หวดั ติดตาม - งานบุคลากร และนวตั กรรม และประเมินผล - งานแผนงาน/ - งานการศกึ ษาตอ่ เนอ่ื ง - งานพัฒนาแหล่ง - งานจดั การ - งานการศึกษาตาม เรียนรแู้ ละภูมิปัญญา ฐานขอ้ มูล โครงการ ทอ้ งถิน่ - งานอาคารสถานท่ี อัธยาศยั - งานประชาสมั พนั ธ์ - งานการศกึ ษาหลักสูตร - งานศูนยเ์ รียนรู้ - งานขอ้ มูล เศรษฐกิจพอเพยี ง ปวช. และเกษตรทฤษฎี สารสนเทศ - งานกิจกรรมลกู เสือและ ใหม่ และการรายงาน ยุวกาชาด - งานโครงการหนา้ - งานสวัสดิการ - งานแนะแนว (Advice บ้านสวยหลงั บ้าน - งานศูนยร์ าชการ สวน Center) ใสสะอาด - งานโครงการ - งานควบคมุ ภายใน สถานศึกษาบา้ นหลงั - งานบริหารความ ทสี่ อง เสีย่ ง - งานชมรม TO BE NUMBER ONE - งานป้องกันยาเสพติด และโรคติดต่อ แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

23 ทำ 2.3 ทำเนียบผบู้ ริหาร ลำดับท่ี ชอื่ – สกุล ระยะเวลาท่ีดำรงตำแหน่ง 2537-2539 1 นายสมชาย อนันต์สวุ รรณชัย 2539-2540 2540-2541 2 นายสุไมตรจี ติ นารอง 2541-2542 2542-2548 3 นายสน่นั เตชะนอก 2548-2553 4 นายศภุ ชัย วนั นิตย์ 2553-เดอื น มิ.ย.2555 เดอื น มิ.ย.2555-2562 5 นายสมชาย อนนั ตส์ วุ รรณชยั 2562 - ม.ค. 2563 ม.ค. 2563 – ปัจจบุ นั 6 นายประสิทธิ์ พรจนั ทกึ 7 นายอภสิ ิทธ์ิ ชว่ ยวงศญ์ าติ 8 นายไพฑูรย์ งอสอน 9 นายสุรินทร์ หวา่ งจิตร (รักษาการ) 10 นางสาวหน่งึ นริ ามษิ วรรณรมย์ ฟอสเตอร์ แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

2.4 บคุ ลากร 24 ที่ ตำแหนง่ จำนวน (คน) หมายเหตุ 1 ผอู้ ำนวยการ 1 2 ครูอาสาสมคั รการศกึ ษานอกโรงเรยี น 1 3 ครู กศน.ตำบล 6 4 ครู ศรช. 9 5 ครู ปวช. 4 6 บรรณารกั ษอ์ ัตราจา้ ง 1 7 นักวชิ าการโสตทศั นศกึ ษา 1 23 รวม 2.5 กศน.ตำบล ที่ ช่ือ กศน. ตำบล ทต่ี ั้ง 1 กศน.ตำบลโพธิ์ไชย บ้านมูลนาค ต.โพธไ์ิ ชย 2 กศน.ตำบลซับสมบูรณ์ บ้านซำไผ่ ต.ซับสมบรู ณ์ 3 กศน.ตำบลบา้ นโคก บา้ นโคก ต.บา้ นโคก 4 กศน.ตำบลนาแพง บ้านแกง้ คอ้ ต.นาแพง แผนปฏบิ ตั ิการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

25 2.6 ศูนยก์ ารเรยี นชมุ ชน จำนวน ......11.... แห่ง ที่ ชอื่ ท่ีต้งั 1 ศูนยก์ ารเรียนชมุ ชนบา้ นโพธิไ์ ชย บา้ นโพธไิ์ ชย ม.4 ต.โพธไ์ิ ชย 2 ศนู ยก์ ารเรยี นชมุ ชนบ้านหนองท่มุ -หนองชมภู บา้ นหนองทุ่ม ม.9 ต.บ้านโคก 3 ศูนย์การเรียนชมุ ชนบ้านนายาว บ้านนายาว ม.4 ต.บา้ นโคก 4 ศูนย์การเรยี นชมุ ชนบา้ นโสกใหญ่ บา้ นโสกใหญ่ หมู่ 5 ต.บา้ นโคก 5 ศูนยก์ ารเรยี นชมุ ชนบ้านโนนสะอาด บ้านโนนสะอาด ม.6 ต.นาแพง 6 ศูนย์การเรยี นชุมชนบ้านหนอหวาย บา้ นหนองหวาย ม.8 ต.นาแพง 7 ศนู ย์การเรียนชุมชนบา้ นสามหมอ บา้ นสามหมอ ม.1 ต.โพธไิ์ ชย 8 ศนู ย์การเรยี นชมุ ชนบา้ นซับเจรญิ บ้านซบั เจรญิ ม.10 ต.ซับสมบรู ณ์ 9 ศูนย์การเรียนชุมชนบ้านโนนทอง บา้ นโนนทอง ม.3 ต.นาแพง 10 ศูนย์การเรียนชุมชนบา้ นกดุ ลอบ บ้านกุดลอบ ม.8 ต.โพธไ์ิ ชย 11 ศนู ยก์ ารเรียนบา้ นหนิ ตงั้ บ้านหินตงั้ ม.3 ต.ซบั สมบรู ณ์ 2.7 หอ้ งสมดุ ประชาชน และบ้านหนังสือชุมชน ท่ี ชอื่ / ที่ต้งั หมายเหตุ 1 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอโคกโพธิไ์ ชย 2 บ้านหนงั สอื ชุมชนบ้านมูลนาค ม.7 ต.โพธิไ์ ชย 3 บา้ นหนงั สอื ชมุ ชนบ้านมูลนาค ม.10 ต.โพธ์ไิ ชย 4 บา้ นหนงั สือชมุ ชนบ้านหนองใหญ่ ม.9 ต.โพธไิ์ ชย 5 บ้านหนังสอื ชมุ ชนบ้านกดุ ลอบ ม.8 ต.โพธิ์ไชย 6 บ้านหนงั สือชุมชน บ้านโพธไิ์ ชย ม.4 ต.โพธไิ์ ชย กศ7น.ตำบลบา้ นหนงั สือชุมชน บ้านหนองหญา้ ปล้อง ม.2 ต.ซบั สมบูรณ์ 8 บา้ นหนังสือชุมชนบ้านโนนสว่าง ม.8 ต.ซับสมบรู ณ์ 9 บ้านหนงั สือชุมชนบา้ นซับสมบูรณ์ ม.9 ต.ซับสมบรู ณ์ 10 บา้ นหนังสือชุมชนบา้ นซับเจริญ ม.10 ต.ซับสมบรู ณ์ 11 บ้านหนังสอื ชุมชนบา้ นหนองไผท่ อง ม.11 ต.ซบั สมบูรณ์ 12 บ้านหนงั สือชมุ ชนบา้ นโคก ม.3 ต.บ้านโคก 13 บา้ นหนังสือชมุ ชน บา้ นโคก ม.7 ต.บ้านโคก 14 บา้ นหนงั สือชุมชน บ้านโคกสงา่ ม.8 ต.บ้านโคก แผนปฏบิ ตั ิการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

26 ท่ี ชือ่ / ทต่ี งั้ หมายเหตุ 15 บา้ นหนงั สือชมุ ชน บา้ นโสกนาดี ม.2 ต.บา้ นโคก 16 บา้ นหนงั สือชมุ ชน บ้านหนองทุ่ม ม.9 ต.บ้านโคก 17 บ้านหนังสือชุมชน บา้ นแก้งคอ้ ม.2 ต.นาแพง 18 บ้านหนังสือชมุ ชน บา้ นโนนงาม ม.1 ต.นาแพง 19 บ้านหนังสอื ชุมชน บ้านหนองหวาย ม.7 ต.นาแพง 20 บา้ นหนังสอื ชมุ ชน บา้ นหนองแก ม.8 ต.นาแพง 21 บ้านหนงั สอื ชุมชน บา้ นโนนสะอาด ม.6 ต.นาแพง 2.9 วิสยั ทัศน์ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย จัดการศึกษาเพื่อประชาชน สรา้ งพลเมอื งดี มอี าชพี สุจรติ ดำรงชีวติ แบบเศรษฐกิจพอเพยี ง 2.10 พันธกิจ 1. จัดและสง่ เสรมิ การเรยี นรเู้ พ่ือยกระดบั การศกึ ษาประชาชนอย่างทว่ั ถึงและมคี ณุ ภาพ 2. จดั และส่งเสริมการเรยี นร้เู พอื่ พฒั นาประชาชนในชมุ ชนและสงั คมใหเ้ ปน็ พลเมืองดตี ามระบอบ ประชาธปิ ไตยอันมพี ระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข 3. จัดและส่งเสริมการเรยี นรู้เพอื่ พฒั นาคุณภาพการดำรงชวี ิต มีอาชพี สจุ รติ ตามปรชั ญาของเศรษฐกิจ พอเพียง 4. ส่งเสรมิ การมสี ว่ นร่วมของภาคีเครอื ข่ายในพื้นทใี่ นการดำเนินงานจัดการศึกษาเพ่ือสง่ เสริมการศกึ ษา ตลอดชวี ติ และการศกึ ษาอาชีพเพ่ือการมีงานทำ แผนปฏิบตั กิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

27 2.11 อัตลกั ษณ์ มารยาทดี มปี ยิ วาจา ทิศทางการพฒั นาสถานศกึ ษาในอนาคต 1. พฒั นาครเู รือ่ งการเขียนแผนการจดั การเรียนร้ใู หค้ รบกระบวนการ PDCA 2. สถานศึกษาควรวางแผนพัฒนาสถานศึกษาต่อยอดไปสู่ความเป็นเลิศด้านบริการ การบริหารอย่างเป็น ระบบ และส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต จัดในรูปของโครงการพิเศษต่าง ๆที่สอดคล้องกับสถานการณ์ต่าง ๆ ด้วย กระบวนการบรหิ ารจดั การ โดยเนน้ ให้พฒั นาผู้เรยี นและผ้รู บั บรกิ าร 3. สถานศกึ ษาควรวางแผนนเิ ทศติดตาม ประเมินผลการจัดการเรยี นรู้ของครูเปน็ รายบุคคล เพื่อนำไปสู่การ สง่ เสริมสนบั สนนุ ให้ครแู ต่ละคนจัดการเรยี นการสอนทเี่ น้นผ้เู รยี นเป็นสำคัญอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง 4. สถานศึกษาพัฒนาการนาเสนอข้อมูลในแหล่งการเรียนรู้ และประชาสัมพันธ์ การจัดกิจกรรมของแหล่ง การเรียนรอู้ ย่างต่อเนอ่ื ง ขอ้ เสนอแนะเพื่อการพัฒนา 1. ครคู วรได้รับการอบรมพัฒนาด้านการจดั ทำแผนการเรยี นรู้ และเข้าใจกระบวนการประเมินผล นิเทศ และติดตามผลอยา่ งเปน็ ระบบ 2. ควรมีการนำนวตั กรรมใหมๆ่ มาใชก้ ารตดิ ตามผู้เรียนเชน่ การตดิ ต่อผา่ นระบบเครอื ข่ายออนไลน์ ทางอินเตอร์เน็ต 3. สถานศกึ ษาควรส่งเสรมิ ใหค้ รตู ดิ ตามผูเ้ รยี นอยา่ งสมำ่ เสมอและตอ่ เนอ่ื ง 4. สถานศกึ ษาควรมกี ารนำโปรแกรมคอมพิวเตอร์ มาใช้ในการบรหิ ารจดั การระบบขอ้ มลู สารสนเทศ ให้มากข้นึ แผนปฏิบัตกิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ิไชย

28 5. สถานศึกษาควรประชมุ บคุ ลากรเพ่ือสรา้ งความเขา้ ใจในการพฒั นามาตรฐาน ตวั บง่ ชี้ อย่างต่อเน่ือง นำไปสู่การปฏบิ ัตอิ ยา่ งมคี ณุ ภาพ 6. ควรมีการวางนโยบายและจัดทำแผนปฏบิ ัติการประจำปใี นการดำเนินงานการศึกษานอกระบบและ การศึกษาตามอัธยาศัยประจำปีไม่เกินปลายเดอื นตุลาคมของทุกปี 7. พฒั นาในการนำเสนอขอ้ มลู ในแหลง่ การเรียนรู้ และประชาสมั พันธ์ การจัดกิจกรรม ของแหลง่ เรียนรู้ อยา่ งต่อเน่ือง แผนปฏิบัตกิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

29 เปา้ ประสงค์และตัวชว้ี ัดความสำเรจ็ เป้าประสงค์ ตัวชี้วัดความสำเรจ็ 1. ประชาชนได้รับโอกาสทางการศึกษาอยา่ งทว่ั ถงึ 1. ร้อยละ 80 ของกลมุ่ เป้าหมาย ไดร้ บั การศึกษานอก ครอบคลมุ และเป็นธรรม ระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อยา่ งท่วั ถึง ครอบคลมุ 2. ผู้เรียนและผู้รับบริการได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพได้ และเป็นธรรม 2. ร้อยละ 80 ของผเู้ รยี นและผรู้ บั บรกิ ารไดร้ บั มาตรฐานและมีคุณลักษณะท่ีพงึ ประสงค์ การศกึ ษาท่ีมีคุณภาพไดม้ าตรฐานและมีคุณลกั ษณะ 3. ภาคเี ครือข่ายเขา้ มารว่ มดำเนินการจดั การศึกษา อนั พึงประสงค์ ตลอดชวี ติ อยา่ งกวา้ งขวาง 3. รอ้ ยละ 80 ของภาคเี ครอื ขา่ ยเข้ารว่ มดำเนินการจดั 4. ชมุ ชนมีการจัดการความรู้และกระบวนการเรยี นรเู้ พ่อื การศกึ ษาตลอดชวี ติ มคี วามพึงพอใจระดับดตี อ่ การใช้ สรา้ งสงั คมแห่งการเรียนรตู้ ลอดชีวติ บริการของหน่วยงานและสถานศึกษา 5. แหลง่ การเรยี นรู้มอี ยอู่ ย่างทว่ั ถงึ และได้รับการพัฒนา 4. รอ้ ยละ 80 ของชุมชนมกี ารจดั การความร้แู ละ เพอ่ื สนองตอบความต้องการการเรียนรขู้ องประชาชน กระบวนการเรยี นร้เู พอื่ สรา้ งสังคมแห่งภมู ปิ ญั ญาและการ เรยี นรู้ 6. กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย นำเทคโนโลยเี พอ่ื การศึกษา มาใช้ในการบรกิ ารการเรยี นรู้แก่ประชาชนอย่างมี 5. รอ้ ยละ 80 ของแหล่งเรียนรู้ทมี่ ีอยูพ่ ัฒนาให้มคี วาม ประสทิ ธิภาพ พร้อมเพอื่ ตอบสนองความตอ้ งการของประชาชน 7. สถานศึกษามรี ะบบบริหารจดั การตอบสนองกบั สภาพ 6. รอ้ ยละ 80 ของหน่วยงานและสถานศึกษาทนี่ ำ และความต้องการของผเู้ รียนและผรู้ ับบริการไดอ้ ย่างมี เทคโนโลยีเพื่อการศกึ ษา เทคโนโลยสี ารสนเทศและการ ประสทิ ธิภาพ ส่ือสาร มาใชใ้ นการบรหิ ารองคก์ รและจัดบรกิ ารเรียนร้แู ก่ ประชาชน 7. ร้อยละ 80 ของผ้ใู ชบ้ ริการมีความพึงพอใจในระดบั ดี ตอ่ ระบบบริหารจดั การทมี่ คี ุณภาพสามารถใหบ้ รกิ ารที่ ตอบสนองกับสภาพและความตอ้ งการของผเู้ รียนและ ผ้รู ับบริการ แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิไ์ ชย

30 กลยทุ ธ์ของศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย กลยุทธท์ ี่ 1 เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายทห่ี ลากหลายและทว่ั ถงึ พัฒนาคณุ ภาพการจดั การศกึ ษาเพือ่ การมงี านทำ กลยุทธท์ ี่ 2 เสรมิ สร้างให้ผู้รบั บรกิ ารไดร้ บั การศึกษาอยา่ งมคี ณุ ภาพ กลยุทธท์ ่ี 3 ขับเคลือ่ นพฒั นาแหลง่ เรยี นรู้ให้ประชาชนเข้าถึง กลยทุ ธ์ที่ 4 ส่งเสริมการมีสว่ นรว่ มของภาคีเครอื ขา่ ย กลยทุ ธท์ ี่ 5 มีระบบบรหิ ารจดั การที่มคี ุณภาพ แผนปฏิบตั ิการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไิ์ ชย

31 ส่วนท่ี 2 สาระสำคญั ของแผนปฏิบตั กิ าร ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 นโยบายและจดุ เน้นการดาํ เนินงาน สํานักงานส่งเสรมิ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย ประจาํ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 2.1 แผนยทุ ธศาสตรช์ าติ 20 ปี พ.ศ. 2561-2580 คณะกรรมการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติได้ดำเนินการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561 -2580) เพื่อใชเ้ ปน็ กรอบแนวทางการพัฒนาประเทศในระยะ 20 ปี โดยกำหนดวสิ ัยทัศน์ เป้าหมายและยทุ ธศาสตร์ ดังนี้ วสิ ยั ทัศน์ “ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้วด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกจิ พอเพียง” และเปน็ คติพจน์ประจำชาติวา่ “ม่ันคง มั่งค่ัง ย่ังยนื ” เป้าหมาย 1. ความมัน่ คง 1.1 การมีความม่ันคงปลอดภัยจากภยั และการเปลีย่ นแปลงทั้งภายในประเทศและภายนอก ประเทศในทกุ ระดับ ทั้งระดับประเทศ สังคม ชุมชน ครัวเรือน และปัจเจกบุคคลมีความมั่นคงในทุกมิติ ทั้งมิติเศรษฐกิจ สังคม สง่ิ แวดลอ้ ม และการเมอื ง 1.2 ประเทศมีความมั่นคงในเอกราชและอธิปไตย มีสถาบันชาติ ศาสนาและพระมหากษัตริย์ ที่เข้มแข็ง เป็นศูนย์กลางและที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของประชาชน ระบบการเมืองมีความมั่นคง เป็นกลไกที่นำไปสู่การบริหาร ประเทศทีต่ ่อเนื่องและโปรง่ ใสตามหลักธรรมาภิบาล 1.3 สังคมมีความปรองดองและความสามัคคี สามารถผนึกกำลังเพื่อพัฒนาประเทศชุมชน มีความเข้มแข็ง ครอบครวั มคี วามอบอนุ่ 1.4 ประชาชนมีความมั่นคงในชีวิต มีงานและรายได้ที่มั่นคงพอเพียงกับการดำรงชีวิต มีที่อยู่อาศัย และ ความปลอดภยั ในชีวิตทรัพยส์ ิน 1.5 ฐานทรัพยากรและส่งิ แวดล้อม มคี วามมั่นคงของอาหาร พลังงาน และน้ำ แผนปฏบิ ัตกิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

32 2. ความมง่ั ค่ัง 2.1 ประเทศไทยมีการขยายตัวของเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง ยกระดับเป็นประเทศ ในกลุ่มรายได้สูง ความ เหลือ่ มล้ำของการพัฒนาลดลง ประชากรได้รบั ผลประโยชนจ์ ากการพฒั นาอย่างเทา่ เทียมกนั 2.2 เศรษฐกิจมีความสามารถในการแข่งขันสูง สามารถสร้างรายได้ทั้งภายในและภายนอกประเทศ สร้างฐานเศรษฐกิจและสงั คมแห่งอนาคต และเป็นจุดสำคัญของการเชื่อมโยงในภูมภิ าค ทั้งการคมนาคมขนส่ง การ ผลิต การค้าการลงทุนและการทำธุรกิจ มีบทบาทสำคัญในระดับภูมิภาค และระดับโลก เกิดสายสัมพันธ์ทาง เศรษฐกิจและการค้าอยา่ งมพี ลงั 2.3 ความสมบูรณ์ในทุนที่จะสามารถสร้างการพัฒนาคนอย่างต่อเนื่องได้แก่ ทุนมนุษย์ ทุนทางปัญญา ทนุ ทางการเงิน ทนุ ที่เปน็ เครอื่ งมอื เครอื่ งจกั ร ทนุ ทางสงั คม และทุนทรัพยากรธรรมชาตแิ ละ สงิ่ แวดล้อม 3. ความย่งั ยนื 3.1 การพัฒนาที่สามารถสร้างความเจริญ รายได้ และคุณภาพชีวิตของประชาชน ให้เพิ่มขึ้นอย่าง ต่อเน่ือง ซึง่ เปน็ การเจริญเตบิ โตของเศรษฐกจิ ทีไ่ ม่ใช้ทรพั ยากรธรรมชาติเกนิ พอดี ไมส่ รา้ งมลภาวะตอ่ สิง่ แวดลอ้ มจน เกนิ ความสามารถในการรองรับและเยียวยาของระบบนเิ วศน์ 3.2 การผลิตและการบริโภคเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและสอดคล้องกับกฎระเบียบ ของประชาคมโลก ซ่ึง เป็นที่ยอมรับร่วมกัน ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีคุณภาพดีขึ้น คนมีความ รับผดิ ชอบต่อสงั คม มีความเอ้อื อาทร เสยี สละเพอ่ื ผลประโยชนส์ ว่ นรวม 3.3 ประชาชนทกุ ภาคสว่ นในสงั คมยดึ ถือและปฏบิ ตั ติ ามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง วตั ถุประสงค์ 1. เพื่อสร้างความปรองดองสมานฉันท์ 2. เพื่อเพม่ิ กระจายโอกาสและคุณภาพการใหบ้ ริการของรฐั อย่างทวั่ ถงึ เทา่ เทียม เป็นธรรม 3. เพอ่ื ลดตน้ ทุนให้ภาคการผลติ และบรกิ าร 4. เพ่อื เพม่ิ มลู ค่าสนิ คา้ เกษตร อตุ สาหกรรม และบรกิ ารดว้ ยนวตั กรรม แผนปฏิบัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

33 ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) 6 ด้าน โดยมียุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับจุดเน้นเชิง นโยบายรัฐมนตรวี า่ การกระทรวงศึกษาธกิ ารและภารกจิ สำนกั งานปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร 6 ยุทธศาสตร์ ดงั นี้ 1. ยุทธศาสตร์ด้านความม่ันคง 1) เสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันหลักและการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมี พระมหากษัตรยิ ท์ รงเป็นประมขุ 2) ปฏิรูปกลไกการบริหารประเทศและพัฒนาความมั่นคงทางการเมือง ขจัดคอรร์ ัปชัน่ สร้างความ เชื่อม่ัน ในกระบวนการยตุ ิธรรม 3) การรักษาความมั่นคงภายในและความสงบเรียบร้อยภายใน ตลอดจนการบริหารจัดการความ ม่ันคงชายแดนและชายฝัง่ ทะเล 4) การพัฒนาระบบ กลไก มาตรการและความร่วมมือระหว่างประเทศทุกระดับ และรักษาดุลย ภาพความสมั พนั ธก์ บั ประเทศมหาอำนาจ เพอื่ ป้องกันและแกไ้ ขปัญหาความมั่นคงรูปแบบใหม่ 5) การพัฒนาเสริมสร้างศักยภาพการผนึกกำลังป้องกันประเทศ การรักษาความสงบเรียบร้อย ภายในประเทศ สรา้ งความรว่ มมอื กับประเทศเพื่อนบา้ นและมติ รประเทศ 6) การพัฒนาระบบการเตรียมพร้อมแห่งชาติและระบบบริหารจัดการภัยพิบัติ รักษาความมั่นคง ของฐานทรพั ยากรธรรมชาติ สงิ่ แวดลอ้ ม 7) การปรบั กระบวนการทำงานของกลไกทีเ่ กยี่ วขอ้ งจากแนวดิ่งสแู่ นวระนาบมากขึน้ 2. ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน มีเป้าหมายการพัฒนาที่มุ่งเน้นการยกระดับ ศกั ยภาพของประเทศในหลากหลายมติ ิ บนพนื้ ฐานแนวคิด 3 ประการ 1) “ต่อยอดอดตี ” โดยมองกลับไปท่รี ากเหงา้ ทางเศรษฐกิจ อัตลักษณ์ วฒั นธรรม ประเพณี วถิ ชี วี ติ และจุดเด่นทางทรัพยากรธรรมชาติที่หลากหลาย รวมทั้งความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบประเทศในด้านอื่นๆ นำมา ประยุกตผ์ สมผสานกับเทคโนโลยแี ละนวตั กรรมเพอื่ ใหส้ อดรับกับบริบทของเศรษฐกิจและสังคมโลกสมัยใหม่ 2) “ปรับปัจจุบัน” เพื่อปูทางสู่อนาคต ผ่านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศในมิติต่างๆ ทั้งโครงข่ายระบบคมนาคมและขนส่ง โครงสร้างพื้นฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และดิจิทัลและการปรับ สภาพแวดลอ้ มให้เอื้อตอ่ การพฒั นาอตุ สาหกรรมและบริการอนาคต แผนปฏิบัตกิ ารประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

34 3) “สรา้ งคณุ คา่ ใหม่ในอนาคต” ดว้ ยการเพิม่ ศกั ยภาพของผูป้ ระกอบการ พัฒนาคนรุ่นใหม่ รวมถงึ ปรับรูปแบบธุรกิจ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาด ผสมผสานกับยุทธศาสตร์ที่รองรับอนาคต บนพื้นฐาน ของการต่อยอดอดีตและปรับปัจจุบัน พร้อมทั้งการส่งเสริมและสนับสนุนจากภาครัฐ ให้ประเทศไทยสามารถสร้าง ฐานรายได้และการจ้างงานใหม่ ขยายโอกาสทางการค้าและการลงทุนใน เวทีโลก ควบคู่ไปกับการยกระดับรา ยได้ และ 3. ยทุ ธศาสตรด์ า้ นการพฒั นาและเสริมสร้างศกั ยภาพทรัพยากรมนษุ ย์ 1) พัฒนาคนในทกุ มิติและในทกุ ช่วงวยั ใหเ้ ปน็ คนดี เกง่ และมคี ุณภาพ 2) คนไทยมคี วามพรอ้ มทง้ั กาย ใจ สติปัญญา มีพฒั นาการที่ดีรอบด้านและมีสุขภาวะที่ดีในทกุ ชว่ งวยั 3) มีจิตสาธารณะรับผิดชอบต่อสังคมและผู้อื่น มัธยัสถ์ อดออม โอบอ้อมอารี มีวินัย รักษาศีลธรรม และเปน็ พลเมอื งดีของชาติ 4) มีหลักคิดที่ถูกต้อง มีทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 มีทักษะสื่อสารภาษาอังกฤษและภาษาที่ 3 และอนุรกั ษ์ภาษาท้องถน่ิ 5) มีนิสัยรักการเรียนรู้และการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต สู่การเป็นคนไทยที่มีทักษะสูง เป็นนวัตกร นกั คิด ผปู้ ระกอบการ เกษตรกรยคุ ใหมแ่ ละอ่ืนๆ โดยมีสมั มาชพี ตามความถนดั ของตนเอง 4. ยทุ ธศาสตร์ดา้ นการสรา้ งโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม 1) การพัฒนาทส่ี ำคัญคือการดงึ เอาพลงั ของภาคสว่ นตา่ งๆ ทงั้ ภาคเอกชน ประชาสังคม ชมุ ชน ท้องถ่นิ มารว่ มขบั เคลอื่ น โดยการสนับสนนุ การรวมตวั ของประชาชน ในการรว่ มคดิ รว่ มทำเพ่ือส่วนรวม 2) การกระจายอำนาจและความรับผดิ ชอบไปสู่กลไกบรหิ ารราชการแผน่ ดินในระดบั ทอ้ งถ่ิน 3) เสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในการจัดการตนเอง และการเตรียมความพร้อมของประชากร ไทยท้งั ในมติ สิ ุขภาพ เศรษฐกิจ สงั คม และสภาพแวดลอ้ มให้เป็นประชากรที่มีคุณภาพ 4) ประชากรสามารถพึ่งต้นเองและทำประโยชน์แก่ครอบครัว ชุมชน และสังคมให้นานที่สุด โดยรัฐให้ หลกั ประกนั การเข้าถงึ บรกิ ารและสวสั ดิการท่มี ีคุณภาพอย่างเป็นธรรมและท่ัวถึง แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

35 5. ยุทธศาสตรด์ า้ นการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชวี ติ ทีเ่ ปน็ มิตรกบั สิง่ แวดลอ้ ม 1) พัฒนาในทุกมิติ ทั้งมิติด้านสังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ธรรมาภิบาล และความเป็นหุ้นส่วนความ ร่วมมอื ระหวา่ งกนั ท้ังภายในและภายนอกประเทศอย่างบรู ณาการ 2) ให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้เข้ามามีส่วนร่วมในแบบทางตรงให้มากที่สุด บนพื้นฐานการเติบโตร่วมกัน โดยให้ความสำคัญกบั การสรา้ งสมดุลท้งั 3 ด้าน อนั จะนำไปสู่ความยง่ั ยืนเพื่อคนรนุ่ ต่อไปอยา่ งแท้จริง 6. ยทุ ธศาสตรด์ า้ นการปรบั สมดุลและพฒั นาระบบการบริหารจดั การภาครฐั 1) การปรับปรงุ โครงสรา้ ง บทบาท ภารกจิ ของหน่วยงานภาครัฐ ให้มีขนาดที่เหมาะสม 2) การวางระบบบรหิ ารราชการแบบบรู ณาการ 3) การพฒั นาระบบบรหิ ารจัดการกำลังคนและพัฒนาบคุ ลากรภาครัฐ 4) การต่อตา้ นการทจุ รติ และประพฤตมิ ิชอบ 5) การปรับปรงุ กฎหมายและระเบยี บตา่ ง ๆ ให้ทันสมัย เป็นธรรมและเปน็ สากล 6) พฒั นาระบบการให้บริการประชาชนของหนว่ ยงานภาครฐั 7) ปรบั ปรงุ การบริหารจดั การรายได้และรายจา่ ยของภาครฐั แผนปฏิบัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

36 2.2 แผนการศึกษาแหง่ ชาติ พ.ศ. 2560 – 2579 สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาได้จัดทำแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579 ขึ้น เพื่อวางกรอบ เป้าหมายและทิศทางการจัดการศึกษาของประเทศ โดยมุ่งจัดการศึกษาให้คนไทยทุกคนสามารถเข้าถึงโอกาสและ ความเสมอภาคในการศึกษาที่มีคุณภาพ พัฒนาระบบการบริหารจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ พัฒนาคนให้มี สมรรถนะในการทำงานที่สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานและการพัฒนาประเทศ แนวคิดการจัด การศึกษาตามแผนการศึกษาแห่งชาติ ยึดหลักสำคัญในการจัดการศึกษาประกอบด้วย หลักการจัดการศึกษาเพ่ือ ปวงชน (Education for All) หลักการจัดการศึกษาเพื่อความเท่าเทียมและทั่วถึง (Inclusive Education) หลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy) และหลักการมีส่วนร่วมของสังคม (All For Education) อีกทั้งยึดตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goal : SDGs 2030) ประเด็น ภายในประเทศ (Local Issues) อาทิ คุณภาพของคนช่วงวัย การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรของประเทศ ความเหลื่อมล้ำของการกระจายรายได้ และวิกฤติด้านสิ่งแวดล้อม โดยนำยุทธศาสตร์ชาติมาเป็นกรอบความคิด สำคัญในการจัดทำแผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ โดยมีสาระสำคัญ ดงั น้ี วิสัยทัศน์ : คนไทยได้รับโอกาสการศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ สามารถดำรงชีวิตที่ เหมาะสมกับช่วงวยั สอดคล้องกบั หลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง และมที ักษะที่จำเป็นในในโลกศตวรรษที่ 21 วัตถุประสงค์ 1. เพื่อพฒั นาระบบและกระบวนการจัดการศึกษาที่มคี ณุ ภาพและมีประสทิ ธภิ าพ 2. เพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นพลเมืองดี มีคุณลักษณะ ทักษะและสมรรถนะที่สอดคล้องกับ บทบญั ญัติของรฐั ธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทย พระราชบญั ญตั ิการศกึ ษาแหง่ ชาติ และยทุ ธศาสตรช์ าติ 3. เพื่อพัฒนาสังคมไทยให้เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ และคุณธรรม จริยธรรม รู้รักสามัคคี และ รว่ มมือผนกึ กำลังมุง่ ส่กู ารพฒั นาประเทศอยา่ งย่ังยนื ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง 4. เพื่อนำประเทศไทยก้าวข้ามกับดักประเทศที่มีรายได้ปานกลาง และความเหลื่อมล้ำ ภายในประเทศลดลง แผนปฏบิ ัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

37 2.3 ทักษะท่สี ำคญั ของผเู้ รยี นในศตวรรษท่ี 21 การศึกษาได้รับการคาดหมายให้ทำหนา้ ทตี่ ่าง ๆ มากมายทง้ั ในทางสังคม การเมอื ง และเศรษฐกจิ นับตัง้ แต่ การช่วยใหป้ ระชาชนอ่านออกเขยี นไดแ้ ละคดิ เป็น เรยี นรู้จรยิ ธรรมและความเป็นพลเมอื ง ตลอดจนพัฒนาทกั ษะทาง เศรษฐกจิ ซ่งึ จะช่วยเพ่ิมความเทา่ เทยี มในสงั คมในระยะยาว จากบทบาทหน้าที่ที่สำคัญหลายประการดังกล่าว การศึกษาที่ไม่มีคุณภาพจึงก่อให้เกิดปัญหาร้ายแรงต่อ ประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในศตวรรษที่ 21 ซึ่งประชาชนต้องการทักษะการคิดและการดำรงชีวิตที่แตกต่างจาก อดีตที่ผ่านมาอย่างมีนัยสำคัญ เพื่อการพัฒนาประเทศไทยชี้ให้เห็นว่า เป้าหมายของการปฏิรูประบบการศึกษาไทย คอื (1) การพฒั นาระบบการเรียนการสอนเพ่ือเตมิ เตม็ ศกั ยภาพใหน้ ักเรียนมีทกั ษะแหง่ ศตวรรษที่ 21 (2) การพฒั นา ระบบครูให้มีคุณภาพ (3) การสร้างความรับผิดชอบ (accountability) ในระบบการศึกษา และ (4) การลดปัญหา ความเหลือ่ มลำ้ ด้านตา่ ง ๆ ในระบบการศึกษา 1) การพัฒนาระบบการเรยี นการสอนเพอ่ื เตมิ เตม็ ศักยภาพใหน้ กั เรยี นมที ักษะแห่งศตวรรษท่ี 21 แนวคิดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ตั้งอยู่บนฐานคิดที่เชื่อว่า รูปแบบการศึกษาแบบดั้งเดิมในช่วง ศตวรรษที่ 20 ซึ่งเน้นย้ำแต่การเรียนและท่องจำเนื้อหาในสาระวิชาหลัก อาทิ คณิตศ าสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษาศาสตร์ สังคมศึกษา ไม่เพียงพออีกต่อไปแล้วในการดำรงชีวิตและการทำงานในโลกศตวรรษใหม่ภายใต้ความ ท้าทายใหม่ สำหรับแนวคิดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 นั้น ตั้งต้นจากผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ที่จำเป็นสำหรับ ศตวรรษที่ 21 โดยให้ความสำคัญกับการปลูกฝัง “ทักษะ” ที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 เช่น ทักษะในการคิดขั้นสูง ทักษะในการเรียนรู้และนวัตกรรม ทักษะชีวิตและการทำงาน ทักษะด้านสารสนเทศและการสื่อสาร ควบคู่กับ “เนื้อหา” ในสาระวิชาหลักและความรู้อื่นที่สำคัญในศตวรรษที่ 21 เช่น ความรู้เรื่องโลก ความรู้ด้านการเงิน เศรษฐกิจ ธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการ ความรู้ด้านพลเมือง ความรู้ด้านสุขภาพ และความรู้ด้านสิ่งแวดล้อม ผ่านหลักสูตรที่มีลักษณะกระชับ ( lean curriculum) ช่างคิด (thinking curriculum) และบูรณาการ (interdisciplinary curriculum) เพื่อสร้างนักเรียนที่มี “คุณลักษณะ” อันพึงปรารถนาของโลกศตวรรษที่ 21 ได้ นั่นคือ รู้จักคิด รักการเรียนรู้ มีสำนึกพลเมือง มีความกล้าหาญทางจริยธรรม มีความสามารถในการแก้ปัญหา ปรับตัว สือ่ สาร และทำงานร่วมกับผ้อู นื่ ได้อย่างมีประสทิ ธผิ ลตลอดชวี ิต นอกจากนี้ การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ยังต้องมกี ารผสมผสานเทคโนโลยีเข้ากับเนื้อหาและวิธีการ สอน โดยใช้เทคโนโลยีสนับสนุนทฤษฎีการเรียนรู้แบบใหม่ในการพัฒนาเนื้อหาและทักษะแบบใหม่อีกด้วย แผนปฏิบัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

38 เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ควรมีคุณลักษณะที่มีชีวิต มีพลวัต มีปฏิสัมพันธ์ การเชื่อมต่อและมี ส่วนร่วม ใช้สื่อผสมอย่างหลากหลาย ปรับเปลี่ยนตามความสามารถและระดับของผู้เรยี น มีเนื้อหาที่ไม่ยึดติดกับตัว สื่อ เลือกประกอบเนื้อหาได้เอง ค้นหา-แก้ไข-จดบันทึกได้ เก็บประวัติการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ และมีระบบการ ประเมินผลการเรียนรทู้ ีร่ วดเร็วและต่อเน่อื ง ภาพที่ 4 เป้าหมายของการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 2) การสร้างความรับผิดชอบ (accountability) ในระบบการศกึ ษา 2.1) สภาพปัญหา ปัญหาของระบบศึกษาไทยไม่ได้เกิดจากการขาดแคลนทรัพยากรอีกต่อไป แต่เป็นปัญหาเรื่องการ ใช้ทรัพยากรอยา่ งไม่มีประสทิ ธภิ าพ กล่าวคอื ใชท้ รัพยากรมากแตผ่ ลสัมฤทธต์ิ ำ่ ดงั ท่ีขอ้ มลู ช้ีว่าในชว่ ง 10 ปีที่ผ่านมา งบประมาณของกระทรวงศึกษาธิการเพม่ิ ขึ้นกวา่ 3 เทา่ และอยู่ในระดับไมน่ ้อยกวา่ ประเทศอนื่ ในเอเชีย ส่วนรายได้ ต่อเดือนของครูทีม่ ีวุฒิการศึกษาระดับปริญญาตรีและสอนอยู่ในโรงเรียนรัฐก็เพิ่มสูงข้ึนจากประมาณ 1.5 หมื่นบาท ในปี 2544 เป็นประมาณ 2.5 หมื่นบาทในปี 2553 ซึ่งถือเป็นระดับรายได้ที่ไม่น้อยกว่าอาชีพอื่น แต่ในทางตรงกัน ข้าม ผลคะแนนการทดสอบมาตรฐานของนักเรียนไทยทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติกลับมีแนวโน้มลด ตำ่ ลงมาก แผนปฏบิ ัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

39 แนวความคิดเร่ือง accountability รฐั บาล การแสดงออกทาง สายความรับผิดชอบยาว การอุดหนนุ การเมอื ง พ่อแม่เลอื กโรงเรยี นจากขอ้ มูล กาํ กับดูแล ประเมนิ ผล พ่อแม่ คุณภาพโรงเรยี น และให้รางวัล โรงเรยี นมอี ิสระในการบริหาร สถานศกึ ษา สายความรบั ผดิ ชอบสน้ั การกาํ กับดูแลและให้รางวัล ดัดแปลงจาก World Bank (2011) ครู ภาพท่ี 5 กรอบแนวคดิ เรอ่ื งความรบั ผิดชอบ ในกรณีของระบบการศึกษา หัวใจสำคัญของการปฏิรูปเพื่อสร้างความรับผิดชอบคือ การทำให้ โรงเรียนมีความรับผิดชอบโดยตรงต่อผู้ปกครองและนักเรียนมากขึ้น โดยโรงเรียนควรมีอิสระในการบริหารจัดการ และผู้ปกครองควรมีสิทธิเลือกโรงเรียนให้ลูกตามข้อมูลคุณภาพของโรงเรียนที่ได้รับการ เปิดเผยต่อสาธารณะ กล่าวคือ มีการส่งเสริมให้เกิดระบบ “ความรับผิดชอบสายสั้น” (short-route of accountability) หรือสายความ รับผิดชอบระหว่าง “ผ้ปู กครอง-โรงเรียน-ครู” โดยไมต่ ้องผ่านรัฐบาล เพมิ่ มากขนึ้ กระนั้น ในอีกด้านหนึ่งก็ต้องมีการปฏิรูประบบ “ความรับผิดชอบสายยาว” (long-route of accountability) หรือสายความรับผิดชอบระหว่าง “ผู้ปกครอง-รัฐบาล-โรงเรียน-ครู” ซึ่งมีรัฐบาลเป็นตัวคั่นกลาง ในระบบ โดยรัฐบาลหรือหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องควรมีบทบาทในการเสริมสร้างความรับผิดชอบของระบบ การศึกษา เช่น การปรับปรุงระบบการเงินเพ่ือการศึกษา ระบบประเมินผลงานครู และระบบประเมินคุณภาพ สถานศึกษา ในแนวทางที่ทำให้ผู้บริหารโรงเรียนและครูต้องรับผิดชอบโดยตรงต่อผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของ นกั เรยี น ระบบความรบั ผิดชอบมีความสำคญั ต่อระบบการศึกษามาก ดงั แสดงไว้ในภาพที่ 3 กลา่ วคือ ระบบ ความรับผิดชอบที่ดีเป็นปัจจัยหลักในการส่งเสริมให้กระบวนการแปลงทรัพยากรนำเข้า (inputs) เป็นผลลัพธ์ (outputs) และ/หรือผลได้ต่อสังคม (outcomes) เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผล นั่นคือมีการใช้ ทรัพยากรทางการศกึ ษาเพ่อื บรรลผุ ลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี นรอู้ ย่างคมุ้ ค่า แผนปฏิบัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไิ์ ชย

40 ทั้งนี้ บนเส้นทางของการพัฒนาคุณภาพการศึกษาเพื่อบรรลุผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ที่ พึงปรารถนา ระบบการสร้างความรับผิดชอบต้องทำงานร่วมกับระบบอื่น ๆ ที่มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน นั่นคือ ระบบการเรียนรู้ อันได้แก่ หลักสูตร ตำราเรียน สื่อและเทคโนโลยี และระบบสนับสนุนการเรียนรู้ อันได้แก่ ระบบการบริหารจัดการโรงเรียนที่เป็นอิสระ ทั้งเรื่องการประเมินคุณภาพสถานศึกษา การพัฒนาคุณภาพครู และ การมีงบประมาณที่เพียงพอต่อการยกระดับผลการเรียนของนักเรียน รวมถึงระบบการช่วยเหลือและยกระดับ คณุ ภาพนกั เรยี น ครู และสถานศกึ ษา ภาพที่ 6 ความรบั ผดิ ชอบ ในระบบการศกึ ษา ในกระบวนการสร้างความรับผิดชอบให้แก่ระบบการศึกษาไทย จำเป็นต้องสร้างเงื่อนไขพื้นฐาน สามประการให้เกิดขึ้น มิเช่นนั้นระบบความรับผิดชอบย่อมมิอาจทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เงื่อนไขพื้นฐาน เหลา่ น้ี ได้แก่ หนึ่งการปฏิรูประบบข้อมูลข่าวสาร หมายถึง การผลิตและการกระจายข้อมูลด้านสิทธิและหน้าที่ ของฝ่ายต่าง ๆ และขอ้ มลู เกี่ยวกับนกั เรียนและครู ผลลพั ธ์ และผลสมั ฤทธ์ทิ างการศกึ ษา สำหรับการประเมินเพื่อให้ รางวลั และปรบั ปรงุ พัฒนา สองการปฏิรูประบบบริหารจัดการโรงเรียน หมายถึง การกระจายการตัดสินใจไปยังโรงเรียน ให้ โรงเรียนมีอิสระในการบรหิ ารจดั การตนเอง ภายใตร้ ะบบความรบั ผิดชอบที่ดี แผนปฏิบตั กิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย

41 สามการปฏิรูปโครงสร้างสิ่งจูงใจ หมายถึง การเชื่อมโยงการจ้างงานหรือผลตอบแทนครูและ ผบู้ รหิ ารโรงเรียนเข้ากับผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี นร้ขู องนักเรียนในระดับที่เหมาะสม เพอ่ื ใหค้ รแู ละผู้บริหารโรงเรียนใส่ ใจในการเปน็ เจา้ ภาพรับผดิ ชอบในการพฒั นานักเรยี นอย่างแทจ้ รงิ 2.2) ข้อเสนอเพอื่ การปฏริ ปู ระบบความรับผิดชอบควรถูกออกแบบขึ้นโดยมีเปา้ หมายเพื่อพฒั นาคุณภาพการศึกษาบนเส้นทาง ของการสร้างนักเรียนให้มีทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 โดยรับผิดชอบต่อนักเรียนและผู้ปกครอง ผ่านระบบการให้ รางวัลและลงโทษ และผา่ นระบบการให้ความชว่ ยเหลือนักเรียน ครู หรอื สถานศึกษาทีม่ ีปญั หา กล่าวโดยสรุป หวั ใจสำคัญของการปฏิรูประบบการศกึ ษาอย่ทู ่กี ารสร้างระบบความรับผดิ ชอบ เพื่อ พัฒนาคุณภาพการศึกษาตามแนวคิดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 โดยให้โรงเรียนมีความรับผิดชอบโดยตรงต่อ ผู้ปกครองและนักเรียนมากขึ้น โดยโรงเรียนควรเป็นหน่วยหลักในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา และมีอิสระในการ บริหารจัดการ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการออกแบบหลักสูตร วิธีการสอน และวิธีการวัดผลตามแนวคิดทักษะแห่ง ศตวรรษที่ 21 ให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์และเจตนารมณ์ของโรงเรียน รวมถึงตอบสนองต่อสภาพปัญหาและความ ตอ้ งการชุมชน รวมถึงการฝึกอบรมพฒั นาครู และการประเมนิ คุณภาพสถานศึกษาภายใน โดยมกี ารปฏริ ปู ระบบการ จัดทำและเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับคุณภาพของสถานศึกษาต่อสาธารณะเพื่อเป็นพื้นฐานสำหรับการตัดสินใจของ ผู้ปกครองในการคัดเลือกโรงเรียน และสร้างระบบให้ความช่วยเหลือโรงเรียน ครูและนักเรียนที่มีปัญหาการปฏิ รูป ระบบการศึกษาตอ้ งดำเนินการร่วมกันใน 5 ด้าน อันได้แก่ (1) การปฏิรูปหลักสูตร สื่อการเรยี นรู้และเทคโนโลยี (2) การปฏริ ูประบบการวดั และประเมินผลการเรยี น (3) การปฏริ ูประบบการพฒั นาคณุ ภาพครู (4) การปฏิรูประบบการ ประเมินคุณภาพสถานศึกษา และ (5) การปฏิรูประบบการเงินเพื่อการศึกษา ซึ่งรายละเอียดของข้อเสนอเพื่อการ ปฏริ ูปจะเล่าสกู่ ันฟงั ในโอกาสตอ่ ไป แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไิ์ ชย

42 2.3) การสรา้ งนักเรียนใหม้ ี “ทักษะแหง่ ศตวรรษที่ 21” ในฐานะเป้าหมายของระบบความรับผดิ ชอบ ระบบความรับผิดชอบเพื่อการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนและการช่วยเหลือนักเรียน ครู และ สถานศึกษาที่มีปัญหา จักเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีการกำหนดเป้าหมาย พันธะหน้าที่ เจ้าภาพในการรับผิดชอบพันธะ หน้าที่ต่าง ๆ และระบบการประเมินผล เช่นนี้แล้ว ผู้มอบหมายจึงจะสามารถกำกับดูแล ติดตาม ประเมินผล และ ตรวจสอบการทำหน้าที่ของผู้ได้รับมอบหมายได้ ซึ่งทำให้ผู้มอบหมายและภาครัฐสามารถเข้าไปร่วมช่วยเหลือและ รว่ มพัฒนาในกรณที ผ่ี ูไ้ ดร้ บั มอบหมายมีความบกพรอ่ งในการปฏิบัติหน้าทร่ี ะบบความรบั ผิดชอบควรถูกออกแบบข้ึน เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาบนเส้นทางของการสร้างนักเรียนให้มีทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 โดยรับผิดชอบต่อ นักเรียนและผู้ปกครอง ผ่านระบบการให้รางวัลและการลงโทษ และผ่านระบบการให้ความช่วยเหลือนักเรียน ครู หรือสถานศึกษาที่มีปัญหา เป้าหมายของระบบความรับผิดชอบก็คือความสามารถในการสร้างนักเรียนให้มีทักษะ แห่งศตวรรษที่ 21 2.4) การปฏิรูประบบการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐานใหเ้ กิดความรบั ผดิ ชอบภายใต้แนวคดิ ทักษะแหง่ ศตวรรษท่ี 21 หัวใจสำคัญของการปฏิรูประบบการศึกษาอยู่ที่การสร้างระบบความรับผิดชอบเพื่อพัฒนาคุณภาพ การศึกษาตามแนวคิดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 และมีอิสระในการบริหารจัดการ ไม่ว่าจะเปน็ เรื่องของการออกแบบ หลักสูตร วิธีการสอน และวิธีการวัดผลตามแนวคิดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์และ เจตนารมณ์ รวมถึงตอบสนองต่อสภาพปัญหาและความตอ้ งการของชุมชน ตลอดจนการฝกึ อบรมและการพัฒนาครู และการประเมนิ คณุ ภาพสถานศกึ ษาภายใน โดยมกี ารปฏิรปู ระบบการจัดทำ และเผยแพรข่ ้อมูลเก่ยี วกับคุณภาพ ของสถานศึกษาต่อสาธารณะ เพือ่ เป็นพ้ืนฐานสำหรบั การตัดสนิ ใจ การปรับหลักสูตร สื่อการเรียนรู้ และการพัฒนาครู ก็ยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการปฏิรูประบบการศึกษา เพราะระบบในปัจจุบันยังไม่เอื้ออำนวยให้เกิดการเรียนรู้ตามแนวคิดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 แต่การปฏิรูประบบ การเรียนรู้เพือ่ ใหน้ ักเรียนสามารถเรียนรู้ได้อย่างเหมาะสมกับบริบทของศตวรรษที่ 21 จำเป็นต้องลงมือทำควบคูไ่ ป กับการปฏิรูปด้านอื่น ๆ เช่น การสร้างระบบความรับผิดชอบดังที่ได้กล่าวไป รวมถึงการลดความเหลื่อมล้ำของ คุณภาพการศึกษา โดยจัดสรรงบประมาณให้กับพื้นที่ที่มีปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคมมากขึ้น และสร้างระบบให้ ความช่วยเหลอื โรงเรียน ครู และนกั เรียนทมี่ ปี ญั หา แผนปฏิบัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิไ์ ชย

43 ท้ังน้ี การปฏิรูประบบการศกึ ษาตอ้ งดำเนินการรว่ มกันทัง้ 5 ดา้ น ไดแ้ ก่ (1) การปฏริ ูปหลกั สูตร ส่อื การเรียนรู้ และเทคโนโลยี (2) การปฏริ ปู ระบบการวัดและประเมนิ ผลการเรียน (3) การปฏริ ูประบบการพฒั นาคณุ ภาพครู (4) การปฏริ ูประบบการประเมินคณุ ภาพสถานศึกษา และ (5) การปฏริ ูประบบการเงินเพอื่ การศกึ ษา ภาพที่ 7 การปฏิรปู 5 ดา้ น เพ่ือพฒั นาการเรียนรใู้ นศตวรรษท่ี 21 แผนปฏิบตั ิการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ไิ ชย

44 โดยการปฏิรูปนั้นต้องดำเนินไปทั้งสองระดับ คือ “ระดับประเทศ” ที่มุ่งตอบโจทย์ด้านการสร้างความ รับผิดชอบโดยบทบาทของรัฐเป็นสำคัญ และ “ระดับสถานศึกษา” ที่มุ่งตอบโจทย์ด้านความเป็นอิสระของ สถานศกึ ษาในฐานะหนว่ ยหลักของการจัดการเรยี นการสอนและการพัฒนาคุณภาพการเรยี นการสอนเป็นสำคญั (1) การปฏิรปู ระบบการศกึ ษาในระดบั ประเทศ แนวทางการปฏิรูประบบการศึกษาในระดับประเทศ มุ่งเน้นไปที่การสร้างระบบความรับผิดชอบ เป็นสำคัญ โดยรฐั ปรบั บทบาทมาเปน็ ผู้กำกบั ดูแลคณุ ภาพของระบบการศึกษา ในการนีจ้ ดุ เริ่มต้นของการปฏริ ปู ระบบการศกึ ษาเพอื่ สร้างความรบั ผดิ ชอบ คือการปฏิรปู ระบบการ ทดสอบมาตรฐานระดับประเทศ (standardized test) ให้เป็นการทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจและทักษะ (literacy-based test) ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 มากกว่าการทดสอบที่มุ่งวัดความรู้ใน เนื้อหาวิชาตามหลักสูตรดังที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน เพื่อสร้างความรับผิดชอบในระบบการศึกษา ผลการสอบมาตรฐาน ระดับประเทศแบบใหม่จะถูกนำไปใช้ในการประเมินผลงานของครู การประเมินคุณภาพสถานศึกษา และการ ประเมินผลผู้บริหารสถานศึกษา กระบวนการสร้างความรับผิดชอบทั้งหมดนี้มีเป้าหมายสุดท้ายคือเพื่อให้เกิดการ พัฒนาคุณภาพการจัดการเรยี นการสอน โดยสร้างผเู้ รียนให้มีทักษะแหง่ ศตวรรษที่ 21 ภาพท่ี 8 แนวทางการปฏริ ูประบบการศกึ ษาในระดบั ประเทศ แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธ์ิไชย

45 (2) การปฏริ ูประบบการศึกษาในระดับสถานศกึ ษา แนวทางการปฏิรูปการศึกษาในระดับสถานศึกษาถือว่าโรงเรียนเป็นศูนย์กลางในการปรับเปลี่ยน โดยโรงเรียนต้องทำหน้าที่เป็นหน่วยหลักของการจัดการเรียนการสอนและการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอน เงื่อนไขที่จำเป็นของการปฏิรูปคือโรงเรียนต้องมีความเป็นอิสระในการบริหารการศึกษา โดยได้รับงบประมาณและ การสนบั สนุนทางวิชาการที่เพียงพอจากรัฐ การปฏิรูปการศึกษาในระดับสถานศึกษาเน้นไปที่การพัฒนาคุณภาพของการจดั การเรียนการสอน เป็นสำคัญ ภายใต้หลักความยืดหยุ่น ความหลากหลาย ความมีพลวัต การมีส่วนร่วมจากผู้ปกครองและชุมชน ความสามารถในการตอบสนองความต้องการของผู้เรยี นและชุมชน และการมีสภาพแวดลอ้ มทางการศึกษาท่ีเอือ้ ให้ เกิดการเรยี นร้แู ละการพัฒนา ภาพท่ี 9 แนวทางการปฏิรปู ระบบการศึกษาในระดับสถานศึกษา (3) การปฏิรปู หลกั สตู ร สอ่ื การเรยี นรู้ และเทคโนโลยี หลักสูตร สื่อการเรียนรู้ และเทคโนโลยี ของระบบการศึกษาไทยยังมีช่องว่างในการปรับปรุงให้ สอดคลอ้ งกบั แนวคิดทกั ษะแห่งศตวรรษที่ 21 ในส่วนของการวเิ คราะห์หลักสูตรแกนกลางของไทย พบวา่ (1.1) หลักสูตรยังขาดวิสัยทัศน์และเป้าหมายที่ชัดเจนในการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ตามแนวทางการ เรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 แผนปฏบิ ตั ิการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

46 (1.2) องค์ประกอบหลายส่วนในหลักสูตรยังไม่ได้รับการออกแบบให้ส่งเสริมการพัฒนาทักษะแห่ง ศตวรรษที่ 21 ตามแนวคดิ “หลักสตู รกระชับ” “หลักสตู รช่างคดิ ” และ “หลักสูตรบรู ณาการ” (1.3) โครงสร้างเวลาเรียนกำหนดเวลาเรยี นอย่างเคร่งครดั ตามสาระการเรียนรู้ และกำหนดจำนวน ช่วั โมงเรยี นตามข้อบังคบั ของหลักสูตรมากเกินไป ซ่งึ ขัดแยง้ กบั แนวคิด “สอนใหน้ ้อยลง เรียนรู้ใหม้ ากขนึ้ ” (1.4) ตัวชี้วดั มีลักษณะอิงเนื้อหาค่อนข้างมากในหลายสาระการเรียนรู้ ซึ่งทำให้เนื้อหาในหลกั สูตร มลี กั ษณะแยกส่วน และไมส่ นบั สนนุ การพัฒนาทักษะเทา่ ท่ีควร (4) การปฏิรูประบบการวัดและประเมินผลการเรียน ระบบการวัดและประเมินผลการเรียนในปัจจุบัน ซึ่งเน้นการทดสอบเป็นหลัก ไม่สามารถนำพา นักเรียนให้มีทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ได้ เนื่องจากข้อสอบส่วนใหญ่มีลักษณะท่องจำและมุ่งเน้นแต่เนื้อหา ไม่ สง่ เสรมิ การคิดวเิ คราะห์และการวพิ ากษ์ อีกทง้ั ไมช่ ่วยเสริมสรา้ งทักษะอ่ืนทจ่ี ำเปน็ เช่น ความคดิ สรา้ งสรรค์และการ ทำงานเป็นทีม การปฏิรูประบบการวัดและประเมินผลการเรียนในสองระดับ ทั้งในระดับประเทศ เพื่อสร้างความ รับผิดชอบ และในระดับโรงเรียน เพื่อพัฒนาคุณภาพของผู้เรียน ในระดับประเทศ ระบบการทดสอบมาตรฐานใน ระดับประเทศ โดยปรับจากระบบ O-NET และอื่นๆ ในปัจจุบัน เป็นการทดสอบเพื่อวัดความรู้ความเข้าใจและ ทักษะ (literacy-based test) ซึ่งสามารถประยุกต์เนื้อหาเข้ากับโจทย์ในชีวิตประจำวันได้ นักเรียนต้องใช้ความ เข้าใจและความสามารถในการประยุกต์เพื่อทำข้อสอบ มากกว่าใช้ความจำหรือการใช้เทคนิคการทำข้อสอบ โดย ปราศจากความเข้าใจที่แท้จรงิ และนำผลการทดสอบมาตรฐานระดับประเทศแบบใหม่นี้ไปสร้างความรบั ผิดชอบใน ระบบการศึกษา เช่น การประเมินผลงานของครู การประเมินสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพและช่วยเหลือ สถานศกึ ษาท่มี ปี ญั หา และการประเมนิ ผลและใหร้ างวัลแกผ่ บู้ ริหารสถานศึกษา แผนปฏิบัติการประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย

47 (5) การปฏิรูประบบการพัฒนาคณุ ภาพครู การศึกษาวิเคราะห์ระบบการพัฒนาคุณภาพครูในสองมิติ ได้แก่ ระบบการฝึกอบรมครู และระบบ การประเมินสมรรถนะและผลงานครูเพื่อให้ผลตอบแทน ในส่วนของระบบการฝึกอบรมครู ชี้ว่าสภาพปัญหาสำคัญ ในปัจจุบันคือรัฐมีบทบาทอย่างมากในการจัดหาผู้จัดการอบรมและจัดทำเกณฑ์รับรองหลักสูตร ทำให้หลักสูตรการ ฝึกอบรมครูไม่สอดคล้องกับปัญหาที่ครูและโรงเรียนเผชิญ การอบรมส่วนใหญ่เป็นการฟังบรรยายมากกว่าการฝึก ปฏิบัติ รวมทั้งยังขาดระบบติดตามและสนับสนุนให้มีการนำความรู้ไปใช้ จึงทำให้การอบรมสิ้นสุดเพียงขั้นตอนการ สร้างและถา่ ยทอดความรู้ แต่ไปไมถ่ ึงขน้ั ตอนการนำความรู้ไปปฏิบัติ การฝกึ ปฏิบัติ และการทบทวนและแลกเปลี่ยน เพื่อแก้ไขปัญหาจากการปฏิบัติ อีกทั้งผลการประเมินคุณภาพครูและสถานศึกษาไม่ได้ถูกนำมาใช้ในการประเมิน คุณภาพของการฝกึ อบรมครู (6) การประเมนิ คณุ ภาพสถานศกึ ษา การประเมินคุณภาพสถานศึกษากระทำผ่านระบบการประเมินคุณภาพภายนอก ภายใต้การดูแล ของสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมนิ คุณภาพการศึกษา (สมศ.) เป็นหลักระบบการประเมนิ คุณภาพภายนอก ดังกล่าวมีปญั หาหลายประการในปฏิบตั กิ ารจรงิ ตวั อยา่ งเชน่ ผลสัมฤทธ์ทิ างการเรยี นของผู้เรียนมีน้ำหนักเพียงร้อย ละ 20 ของคะแนนทั้งหมด และวัดจากสัดส่วนของนักเรียนที่ผ่านขีดจำกัดล่าง ซึ่งอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ ผู้ประเมิน มีปัญหาด้านคุณภาพและความเป็นมืออาชีพ และทรัพยากรในการประเมินมีจำกัด ในขณะที่ต้องประเมิน สถานศึกษาจำนวน 35,000 แหง่ ภายในเวลา 5 ปี แผนปฏบิ ตั กิ ารประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2566 ของ กศน.อำเภอโคกโพธไ์ิ ชย