bursayatirimkitabi_web

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS ÖNCÜ SEKTÖRLER: MOBİLYA LEADING SECTORS: FURNITURE1960’lı yıllarda oluşmaya başlayan Bursa’da mobilya Dating its origins back to 1960’s, furniture industrysektörü bugün, uluslararası standartlar ve kalite in Bursa today meets the standards of internationalkoşullarına göre üretim yapan, dinamik yapısı ve gelişmiş manufacturing and satisfies the demands of globalüretim altyapısı ile özellikle İnegöl İlçesi’nde yoğunlaşarak customers. Especially, İnegol District of Bursa is a naturaldoğal küme konumuna gelmiştir. cluster of furniture sector thanks to its dynamic structure and developed manufacturing infrastructure.İnegöl ilçesi, Bursa’nın mobilya üretiminde en büyük payasahip olduğu gibi hızlı üretim yeteneği ile butik mobilya İnegöl District has the highest share in the productionüretiminde yükselen bir değerdir. of furniture in Bursa and also has an ability of fast manufacturing in boutique furniture area.İnegöl Mobilyası, hem yurtiçinde hem de yurtdışındamarka olmayı başarmıştır. Bunun yanında İnegöl, Mobilya İnegöl Furniture has succeded to be a trademark both inTasarım Merkezi ile mobilya tasarımının da öne çıkmayı Turkey and worldwide. Besides, İnegöl targets to standhedeflemektedir. out with its furniture design with its Furniture Design Centre.100

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBursa’nın 2014 mobilya imalatı ihracatı 130 ülkeye 549 milyon ABD Doları2014 export of furniture manufacturing of Bursa is 549 million USDand to 130 countries 101

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBURSA’NIN ÜLKELERE GÖRE MOBİLYA İHRACATI 2014BURSA’S EXPORT OF FURNITURE BY COUNTRY 2014 Ülke Country % Libya Libya 12,70 Irak Iraq 10,75 Fransa France 8,71 Azerbaycan 7,27 Suudi Arabistan Azerbaijan 6,89 Almanya Suudi Arabia 6,84 Rusya Federasyonu 4,62 İspanya Germany 2,93 ABD Russian Federation 2,54 Cezayir 2,48 BAE Spain 2,45 Avusturya USA 2,27 İsrail Algeria 2,22 Gürcistan UAE 1,58 Türkmenistan Austria 1,51 Hollanda Israel 1,46 Romanya Georgia 1,28 İran Turkmenistan 1,19 Mısır Holland 1,09 İtalya Romania 1,04 Diğer Ülkeler Iran 18,19 Toplam Egypt 100,00 ItalyVeri Kaynağı / Data Source: Türkiye İstatistik Kurumu / Turkish Statistical Institute Other Countries Total102

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSMOBİLYA SEKTÖRÜNDE ÇATI KURULUŞLARUMBRELLA INSTITUTIONS IN FURNITURE SECTOR İMOS MODSİAD2010 yılında kurulmuş İnegöl Mobilya Sanayicileri Society of İnegöl Furniture Manufacturers (İMOS)Derneği (İMOS) çatı kuruluş olarak mobilya sanayicilerinin is an umbrella organisation that provides furniturekümelenerek hareket etmesini sağlamakta, mobilya manufacturers in Bursa act together by clustering andsektörü için yön veren bir rol üstlenmektedir. has a guiding role in furniture sector.İnegöl Mobilyası Türkiye için olduğu gibi dünya için de İnegöl Furniture has become a brand not only in Turkeybilinen bir marka olmayı başarmıştır. also a well-known brand in the world.İnegöl, Mobilya Ağaç Sanayi Müzesi’nin yanında Beside its Furniture Wood Industry Museum, İnegölTürkiye’nin en büyük mobilya alışveriş merkezi Mobiliyum carries its strong roots in sector to the future withile sektördeki köklü geçmişini geleceğe taşımaktadır. Mobiliyum, the biggest furniture shopping centre in Turkey. 103

ÖNCÜ SEKTÖRLER: TEKSTİLLEADING SECTORS: TEXTILE



YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS ÖNCÜ SEKTÖRLER: TEKSTİL LEADING SECTORS: TEXTILEBursa tekstil sektörünün tarihi günümüzden 1500 yıl History of the textile sector in Bursa dates back to 1500öncesine kadar uzanmaktadır. Eski çağların en değerli years ago. Being one of the most precious raw materialshammaddelerinden olan ipeğin Çin’den getirilerek, ilk in the ancient times, silk had been first produced outsidedefa Çin dışında üretilmesi Bursa yöresinde M.S. 550 of China in Bursa in 550 AC. Bursa has been the centreyıllarında gerçekleştirilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu of weaving industry during Ottoman Empire period andzamanında da dokumacılık merkezi olmaya devam eden nowadays Bursa is the textile capital of Turkey.Bursa günümüzde de Türkiye’nin tekstil başkentidir. In Bursa, the textile industry comprises of wide productGünümüzde tekstil sektörü, iplik üretiminden konfeksiyon range from production of yarn to wearing apparel. Cottonüretimine kadar çok geniş bir ürün yelpazesini içine woven fabric, artificial and synthetic yarn, wool wovenalmaktadır. Pamuklu dokuma, suni ve sentetik iplik fabric, blended yarn, knitted or woven pile fabrics, homeüretimi, yünlü dokuma, fantezi iplik üretimi, örme textile, towel, painting-finishing-printing, ready-to-wearve trikotaj, ev tekstili, havlu, boya-apre-emprime, and wearing apparel are sub-sectors of textile industry inkonfeksiyon, hazır giyim şeklinde alt sektörlere ayrılmış Bursa.durumdadır.106

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS 107

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS Bursa’nın tekstil ihracatı 2014 yılında 142 ülkeye 1.459 milyon ABD Doları 2014 export of textile of Bursa is 1.459 million USD and to 142 countries Bursa’nın hazır giyim ihracatı 2014 yılında 109 ülkeye 422 milyon ABD Doları 2014 export of wearing apparel of Bursa is 422 million USD and to 109 countries Bursa’nın ilk 250 firmasından 58’i tekstil ve hazır giyim sektöründedir. 58 of top 250 large firms of Bursa is in textile and apparel sector. Bursa, sentetik iplik üretim kapasitesi kapasitesinin yüzde 75’ine sahiptir. Bursa produces 75 % of synthetic yarn in Turkey Türkiye de kurulu 11 adet sentetik iplik fabrikasının 7’si Bursa’da bulunmaktadır. 7 out of 11 synthetic yarn factories in Turkey is located in Bursa108

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBURSA’NIN ÜLKELERE GÖRE TEKSTİL İHRACATI 2014BURSA’S EXPORT OF TEXTILE BY COUNTRY 2014 Ülke Country % Almanya Germany 12,10 Rusya Federasyonu Russian Federation 9,65 İngiltere United Kingdom 6,74 Romanya Romania 6,02 4,59 İran Iran 4,36 ABD USA 3,68 Fas Morocco 3,68 İspanya Spain 3,45 İtalya Italy 3,07 Fransa France 3,04 Polonya Poland 2,41 Bulgaristan Bulgaria 2,17 Hollanda Holland 2,04 Ukrayna Ukraine 1,96 Belçika Belgium 1,96 Suudi Arabistan Suudi Arabia 1,71 Mısır Egypt 1,34 Tunus Tunusia 1,15 Yunanistan Greece 1,15 Moldova Moldova 1,14 Macaristan Hungary 22,61 Diğer Ülkeler Other Countries 100,00 Toplam TotalVeri Kaynağı / Data Source: Türkiye İstatistik Kurumu / Turkish Statistical Institute 109

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBURSA’NIN ÜLKELERE GÖRE 2014 HAZIR GİYİM İHRACATI 2014BURSA’S EXPORT OF WEARING APPAREL BY COUNTRY 2014 Ülke Country % İngiltere United Kingdom 26,56 İspanya 21,90 Almanya Spain 14,16 Belçika Germany 5,56 Belgium 3,74 İtalya 3,39 ABD Italy 2,96 Hollanda USA 2,34 Fransa Holland 1,53 Slovakya France 1,10 Polonya Slovakia 0,97 Singapur Poland 15,80 Diğer Ülkeler Singapore 100,00 Toplam Other Countries TotalVeri Kaynağı / Data Source: Türkiye İstatistik Kurumu / Turkish Statistical Institute110

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS 111

ÖNCÜ SEKTÖRLER: TARIM ve GIDA LEADING SECTORS: AGRO-FOOD



YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS ÖNCÜ SEKTÖRLER: TARIM ve GIDA LEADING SECTORS: AGRO-FOODBursa’nın coğrafi yapısı ve uygun iklim koşulları tarım Optimal climatic conditions and geographical structureürünlerinin, kalite, miktar ve çeşit yönünden zenginlik allow Bursa to produce high quality wide range ofgöstermesine imkân sağlamaktadır. agricultural products in big quantities.Özellikle, meyve üretiminde ön plana çıkan Bursa ilinin Especially, as an important fruit producer, Bursa hasihracatında yaş meyve ve sebzede ‘Deveci Armutu’ ve ‘Deveci Pear’, ‘Bursa Black Fig’ and cherries as important‘Bursa Siyah İnciri’ ile kiraz en önemli ihracat ürünleridir. export products in fresh fruit and vegetable production sector.Bursa’da gıda sanayisine ilişkin olarak hemen her daldafaaliyet gösteren firmalar mevcuttur. Özellikle meyve Food industry in Bursa has companies from almost allsuyu, alkolsüz içki, konserve, salça ve donmuş gıda branches of food manufacturing. Especially, fruit juice,üretiminde Bursa dünya ile rekabet etmektedir. Bursa, non-alcohol drinks, canned foods, tomato paste andUludağ’ın zengin su kaynakları ile de şişe su sektöründe frozen food are competitive branches of Bursa in thede söz sahibidir. world. Bursa has also an important place in bottle water sector with rich water sources of Uludağ.114

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSDünyanın en büyük 10 gıda firmasından 3’ü Bursa’da üretim yapmaktadır.World’s 3 out of 10 biggest food companies operate in Bursa. 115

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS Türkiye’nin en kaliteli sofralık zeytini Bursa’dan The highest quality table olives of Turkey is from Bursa Bursa siyah incir üretiminde dünyada birinci World’s top black fig producer is Bursa Bursa kiraz ihracatında dünyada ikinci World’s 2nd biggest cherry exporter is Bursa Bursa’nın ilk 250 firmasından 28’i gıda, tarım ve hayvancılık sektöründedir. 28 of top 250 large firms of Bursa is in agriculture and food industry.116

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSTarım ve gıda alanında Bursa ilinin ‘İnegöl Köfte’, ‘Kemalpaşa Tatlısı’ ve‘Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı’ mahreç işaretine sahip ürünlerdir.Özellikle, sofralık zeytin üretimiyle öne çıkan Bursa’da ‘Gemlik Zeytin’i demenşe adına sahiptir.In agro-food, Bursa has 3 Protected Designation of Indication (PDI) certificatesfor ‘İnegöl Köfte’, ‘Kemalpaşa Dessert’ and ‘Mustafakemalpaşa Cheese Dessert’.Especially, in Bursa where table olive production is very important,‘Gemlik Olive’ has Protected Geographical Indication (PGI) certificate.Bursa’nın 2014 yılında gıda ve içecek sektörü ihracatı 103 ülkeye190 milyon ABD Doları*2014 export of food and beverage sector of Bursa is 190 million USDand to 103 countriesBursa’nın 2014 yılında tarım ve hayvancılık sektörü ihracatı 63 ülkeye89 milyon ABD Doları*2014 export of agriculture and livestock of Bursa is 89 million USD andto 63 countries 117

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBURSA’NIN ÜLKELERE GÖRE GIDA VE İÇECEK SEKTÖRÜ İHRACATI 2014BURSA’S EXPORT OF FOOD AND BEVERAGE SECTOR BY COUNTRY 2014 Ülke Country % Almanya Germany 17,19 14,41 Irak Iraq 8,79 Hollanda Holland 4,72 İngiltere United Kingdom 3,54 Japonya Japan 3,35 2,88 ABD USA 2,48 Kongo Kongo 2,48 Fransa France 2,42 Kongo Demokratik Cumhuriyeti Democratic Republic of Kongo 2,36 İsrail Israel 1,71 Kuzey Kıbrıs Türk Cum. Northern Cyprus 1,37 Belçika Belgium 1,32 Rusya Federasyonu Russian Federation 1,30 Azerbaycan Azerbaijan 1,29 Suudi Arabistan Suudi Arabia 1,13 İspanya Spain 1,10 Angola Angola 1,06 Bangladeş Bangladesh 25,08 İtalya Italy 100,00 Diğer Ülkeler Other Countries Toplam TotalVeri Kaynağı / Data Source: Türkiye İstatistik Kurumu / Turkish Statistical Institute118

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBURSA’NIN ÜLKELERE GÖRE TARIM VE HAYVANCILIK İHRACATI 2014BURSA’S EXPORT OF AGRICULTURE AND LIVESTOCK BY COUNTRY 2014 Ülke Country % Irak Iraq 33,46 Almanya 11,27 Sudan Germany 8,32 Suriye Sudan 7,88 Rusya Federasyonu Syria 5,66 Bulgaristan 5,14 Azerbaycan Russian Federation 4,94 Fransa Bulgaria 2,89 Gürcistan Azerbaijan 2,70 Hollanda France 2,34 İngiltere Georgia 2,28 Ukrayna Holland 1,91 Suudi Arabistan 1,18 Belçika United Kingdom 1,18 Moldova Ukraine 1,16 Diğer Ülkeler 7,69 Toplam Suudi Arabia 100,00 BelgiumVeri Kaynağı / Data Source: Türkiye İstatistik Kurumu / Turkish Statistical Institute Moldova Other Countries Total 119

YÜKSELMEKTE OLAN SEKTÖRLER RISING SECTORS



YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS YÜKSELMEKTE OLAN SEKTÖRLER RISING SECTORSBursa, geçmişin tecrübesiyle yeni sektörler geliştirerek Bursa is on the way to transform its roots to the futureköklerini geleceğe uzatmak amacındadır. Bursa, güçlü by developing new sectors with the experience of themakine sektörü le bu alandaki yeteneğini günümüzde past. Bursa, with its strong machinery sector, is eager ondaha ihtiyaç duyulan uzay, havacılık ve savunma sektörü developing this ability into today’s more required sectorsile raylı sistemler sektörüne taşımak istemektedir. like space, aviation and defence sector and also railway systems.Bunun yanında, uzmanlaşmanın zorunlu olduğu Also, in a world of specialisation Bursa also wants to havegünümüzde, Bursa bebe- çocuk sektöründe uzmanlığını more added value by exposing its specialisation in baby-ortaya koyarak daha fazla katma değer elde etmek child apparel sector.istemektedir.YÜKSELMEKTE OLAN SEKTÖRLER / RISING SECTORS Uzay, Havacılık ve Savunma Space, Aviation and Defence Raylı Sistemler Railway Systems Bebe- Çocuk Konfeksiyonu Baby- Child Apparel Kimya Chemistry122

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS 123

AR-GE ve YENİLİKÇİLİK R&D and INNOVATION



YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS AR-GE ve YENİLİKÇİLİK R&D and INNOVATIONKendi firmasında AR-GE merkezi kurup en az 30 The companies that establish R&D centres in theirAR-GE personeli çalıştıran firmalar Bilim, Sanayi ve companies and employ minimum 30 R&D personnel canTeknoloji Bakanlığı tarafından verlen AR-GE Merkezi benefit from state incentives and tax exemptions withBelgesi ile devletin destek ve vergisel muafiyetlerinden their R&D Centre Certificate given by Ministry of Science,yararlanabilmektedir. Industry and Technology.Türkiye’de Şubat 2016 itibariyle toplam 243 AR-GE In Turkey, by February 2016 there are 243 R&D centres ofmerkezi bulunmaktadır. Bu merkezlerin 38’i Bursa’da which 38 are in Bursa.bulunmaktadır. Sektör / Sector Aktif AR-GE Merkezi Sayısı / Number of Active R&D Centres in Bursa Otomotiv yan sanayi / Automotive supplier industry 25 3 Makine ve teçhizat / Machinery and equipment 2 Otomotiv / Automotive 4 Tekstil / Textile 1 Yazılım / Software 1 Enerji / Energy 1 1 Demir ve Demir Dışı Metaller / Iron and Non-iron metals 38 Mobilya / Furniture Toplam / TotalKaynak / Source: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Şubat 2016 / Ministry of Science, Industry and Technology February 2016126

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS 127

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS128

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBursa, yenilikçilik alanında en önemli göstergeler olan sınai mülkiyet alanındaistikrarlı bir şekilde iyi bir performans göstermektedir. 2015 yılında 81 il arasındapatent başvurusunda 3. sırada, faydalı model başvurusunda 3. sırada, markabaşvurusunda 4. sırada ve endüstriyel tasarım başvurusunda ise 2. sıradadır.Regarding industrial property rights, Bursa is performing consistently well. In2015, among 81 provinces of Turkey, with its number of patent applicationsBursa is ranking 3rd, of utility model applications it is ranking 3rd, of trademarkapplications it is ranking 4th and of industrial design applications it is ranking 2ⁿd.Bursa sınai mülkiyet (patent, faydalı model, marka, endüstriyel tasarım)başvuru ve tescilinde 81 il arasında ilk 4 sıradaBursa is in top 4 with its industrial property rights (patent, utility model,trademark, industrial design) applications and registrations among 81provinces Sektör Sector 2014 2015 Patent Başvuru Sayısı Number of Patent Application 316 440 136 131 Patent Tescil Sayısı Number of Patent Grant 279 262 Faydalı Model Başvuru Sayısı Number of Utility Model Application 199 191 4185 4179 Faydalı Model Tescil Sayısı Number of Utility Model Grant 2902 2925 Marka Başvuru Sayısı Number of Trademark Application 928 867 Marka Tescil Sayısı Number of Trademark Registration 827 946 Number of Industrial Design Application Endüstriyel Tasarım Başvuru Sayısı Number of Industrial Design Registration Endüstriyel Tasarım Tescil SayısıKaynak / Source: Türk Patent Enstitüsü / Turkish Patent Institute 129

ULUSLARARASI YATIRIMINTERNATIONAL INVESTMENT



YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS ULUSLARARASI YATIRIM INTERNATIONAL INVESTMENTBursa yatırım ortamı yabancı sermayeli firmalar için çekici Bursa investment environment continues to be attractiveolmaya devam etmektedir. for foreign investment.Haziran 2015 sonu itibariyle Bursa’da baskın olarak 61 By June 2015, there exist 636 foreign firms with theülkenin sermayesinin olduğu 636 şirket bulunmaktadır. majority share in capital of 61 countries. The number ofSon dört yıl içinde yabancı sermayeli şirket sayısı %10 foreign capital companies has increased by 10% in lastartmıştır. four years.Bursa’da en fazla yabancı sermayeli şirket %26 pay ile Mostly foreign capital firms in Bursa are in wholesaletoptan ticaret ve ticaret komisyonculuğu sektöründe trade and commission trade sector by 26% of share.bulunmaktadır.132

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS 133

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSÜLKELERE GÖRE BURSA’DA FAALİYETTE BULUNANYABANCI SERMAYELİ FİRMALARCOMPANIES WITH FOREIGN CAPITAL IN BURSA BY COUNTRY Baskın Sermayeye Sahip Ülke Country Has Majority Share Haziran 2015 / June 2015 Almanya Germany 137 Fransa France 58 Greece 39 Yunanistan Italy 38 İtalya Iran 31 İran 29 Netherlands 24 Hollanda Bulgaria 23 Bulgaristan Spain 23 21 İspanya Swıtzerland 18 İsviçre USA 13 ABD 13 Rusya Federasyonu Russian Federation 12 Azerbaycan Azerbaijan 11 Suriye Syria 11 İngiltere 135 Avusturya United Kingdom 636 Çin Halk Cumhuriyeti Austria Diğer Ülkeler (45 ülke) China Toplam Other Countries (45 countries) TotalVeri Kaynağı / Data Source: Ekonomi Bakanlığı, Haziran 2015 / Ministry of Economy, June 2015134

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSSEKTÖRLERE GÖRE BURSA’DA FAALİYETTE BULUNANYABANCI SERMAYELİ FİRMALARCOMPANIES WITH FOREIGN CAPITAL IN BURSA BY SECTORSektör Sector Firma Sayısı / Number of Firms 168Toptan Ticaret ve Ticaret Komisyonculuğu Wholesale trade and commission trade, except of motor vehicles 51(Motorlu Taşıtlar ve Motosikletler Dışında Kalan) and motorcycles 49Motorlu Kara Taşıtı , Römork ve Yarı-Römork Manufacture of motor vehicles, trailers and semi-trailers İmalatı 35Perakende Ticaret, Kişisel ve Ev Eşyalarının Retail trade, except of motor vehicles and motorcycles; repair of 34 Tamir (Motorlu Taşıtlar ve Motosikletlerin personal and household goods 31 Dışında Kalan) 27 25İnşaat Construction 21 21Motorlu Taşıtlar ve Motosikletlerin Satışı, Bakımı Sale, maintenance and repair of motor vehicles and motorcycles; 17 ve Onarımı; Motorlu Taşıt Yakıtının Perakende retail sale of automotive fue 15 14 Satışı 10 10Tekstil Ürünleri İmalatı Manufacture of textiles 108 636Diğer İş Faaliyetleri Other business activitiesMobilya İmalatı; b.y.s. Diğer İmalat Manufacture of furniture; manufacturing n.e.c.B.y.s. Makine ve Teçhizat İmalatı Manufacture of machinery and equipment n.e.c.Makine ve Teçhizatı Hariç; Metal Eşya Sanayii Manufacture of fabricated metal products, except machinery and equipmentGıda Ürünleri ve İçecek İmalatı Manufacture of food products and beveragesElektrik, Gaz, Buhar ve Sıcak Su Üretimi ve Electricity, gas, steam and hot water supply DağıtımıKimyasal Madde ve Ürünlerin İmalatı Manufacture of chemicals and chemical productsPlastik ve Kauçuk Ürünleri İmalatı Manufacture of rubber and plastics productsTarım, Avcılık ve İlgili Hizmet Faaliyetleri Agriculture, hunting and related service activitiesDiğer OtherToplam TotalVeri Kaynağı / Data Source: Ekonomi Bakanlığı, Haziran 2015 / Ministry of Economy, June 2015 135

YATIRIM TEŞVİKLERİINVESTMENT INCENTIVES



YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS YATIRIM TEŞVİKLERİ INVESTMENT INCENTIVESYatırım teşvik sistemi, ülkenin stratejik sektörleri için The investment incentives scheme is specifically designedönem arz eden ara mallara olan ithalat bağımlılığını to encourage investments with the potential to reduceazaltma potansiyeli taşıyan yatırımları teşvik etmek dependency on the importation of intermediate goodsamacıyla özel olarak tasarlanmıştır. vital to the country’s strategic sectors.   Cari açığın kapatılması, en az gelişmiş bölgelere sağlanan Amongst the primary objectives of the new investmentyatırım desteklerinin genişletilmesi, destek unsuru incentives scheme are: reduce the current account deficit;miktarlarının artırılması, kümelenme faaliyetlerinin teşvik boost investment support for lesser developed regions;edilmesi, teknoloji dönüşümü sağlayacak yatırımların increase the level of support instruments; promotedesteklenmesi yeni yatırım teşvik sisteminin temel clustering activities; and to support investments that willamaçları arasında yer almaktadır. create the transfer of technology.Yatırım Teşvik Sistemi’nin destekleri 1 Ocak 2012 The support measures of the Investment Incentivestarihinden sonra başlayan projelere uygulanmaktadır. Program are applicable to investment projects which  started as of January 1, 2012.  Yerli ve yabancı yatırımcılar, aşağıdaki teşviklerden eşit Local and foreign investors have equal access to Theoranda faydalanabilmektedir. Investment Incentive System of Turkey.   Dört ayrı rejimden oluşmaktadır. The new investment incentives system has been  comprised of four different schemes:  1-G  enel Yatırım Teşvik Uygulamaları 1- General Investment Incentives Scheme2- Bölgesel Yatırım Teşvik Uygulamaları 2- Regional Investment Incentives Scheme3- Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları 3- Large-Scale Investment Incentives Scheme4-S  tratejik Yatırım Teşvik Uygulamaları 4- Strategic Investment Incentives Scheme Türkiye’de yatırım teşvik uygulamalarından sorumlu The ministry that is responsible for the implementationbakanlık Ekonomi Bakanlığı’dır. of investment incentives in Turkey is Ministry of Economy.138

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS 139

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBursa, Türkiye’de illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik Since Bursa is a developed province, it is in the 1stfarklılıklarına göre oluşturulan 6 Teşvik Bölgesinden Incentive Region within 6 Incentive Regions that weregelişmiş bir il olması sebebiyle 1. Teşvik Bölgesinde yer made by the classification of the provinces in Turkeyalmaktadır. according to their socio-economic development level.Bursa ili, teşvik bölgesi açısından 1. Bölgede olması ile, In Bursa, that is in 1. Region according to Regions ofTeşvik Sistemi çerçevesinde teşvik rejimlerine göre Incentive, the support measures by schemes of theaşağıdaki teşvik unsurlarından yararlanılmaktadır: investment incentives program below are available: Bölgesel Yatırım Büyük Ölçekli Stratejik Yatırım Genel Yatırım Teşvik Uygulamaları Yatırım Teşvik Teşvik Uygulamaları Teşvik Uygulamaları Uygulamaları Destek Unsurları  Support Instruments Regional Investment Large-Scale Strategic Investment General Incentives Scheme Investment Incentives Scheme Investment KDV İstisnası VAT Exemption Incentives Scheme Incentives Scheme Gümrük Vergisi Muafiyeti Customs Duty Exemption ++++ Vergi İndirimi Tax Deduction ++++Sosyal Sigortalar Prim Desteği Social Security Premium +++ Support(Employer’s Share) (İşveren Payı) +++ Yatırım Yeri Tahsisi Land Allocation Interest Rate Support +++ Faiz Desteği + KDV İadesi*** VAT Refund*** +***Asgari sabit yatırım tutarı 500 milyon TL olan stratejik yatırımların bina inşaat harcamaları için /For construction expenditures of strategic investments with a minimum fixed investment amount of TRY 500 million.140

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBURSA’DA YATIRIM TEŞVİK KAPSAMINDA UYGUN DESTEKLERSUPPORTS AVAILABLE WITHIN INVESTMENT INCENTIVE IN BURSAKDV İstisnası: Value Added Tax (VAT) Exemption:Yatırım teşvik belgesi kapsamında yurt içinden ve yurt Investment machinery and equipment imported and/dışından temin edilecek makine ve teçhizat için KDV or locally provided within the scope of the incentiveödenmemektedir. certificate will be VAT exempt. Gümrük Vergisi Muafiyeti: Customs Duty Exemption:Yatırım teşvik belgesi kapsamında yurt dışından Investment machinery and equipment imported withintemin edilecek makine ve teçhizat için gümrük vergisi the scope of the incentive certificate will be customs dutyödenmemektedir. exempt. Vergi İndirimi: Tax Deduction:Gelir ve kurumlar vergisi; toplam indirimli vergi tutarı, The investor’s income will be taxed at reduced rates untilyatırıma katkı oranına ulaşıncaya kadar indirim oranları the total value reaches the amount calculated on theüzerinden hesaplanmaktadır. Yatırıma katkı oranı, toplam basis of government’s contribution rate determined forsabit yatırım tutarının vergi indirimine tabi oranını ifade that specific investment.eder.  141

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSSosyal Sigortalar Prim Desteği (İşveren Payı): Social Security Premium Support (Employer’s Share):Yatırımla sağlanan ilave istihdam için yasal asgari ücret The Ministry of Economy will assume the costs associatedtutarı üzerinden hesaplanan sosyal sigorta primi işveren with the social security premium, to be paid by thepayı devlet tarafından karşılanmaktadır Employer for the new staff, in the amount corresponding  to the legal minimum wage.Yatırım Yeri Tahsisi:Yatırım teşvik belgesi  düzenlenmiş yatırımlar için Land Allocation:Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslar Government land will be allocated for the investments inçerçevesinde arazi bulunabilirliğine bağlı olarak yatırım accordance with the rules and principles of the Ministryarazisi tahsis edilmektedir. of Finance, depending on availability of such land at the  locations preferred by the investor.KDV İadesi:Asgari sabit yatırım tutarı 500 milyon TL’nin üzerindeki VAT Refund:stratejik yatırımlar kapsamında gerçekleştirilen VAT collected on the building &construction expensesbina-inşaat harcamaları için tahsil edilen KDV iade made for the strategic investments will be rebatededilmektedir. provided that the fixed investment amount is over 500 million TL.Faiz Desteği:Teşvik belgesi kapsamında kullanılan en az bir yıl vadeli Interest Rate Support:yatırım kredileri için sağlanan bir finansman desteği olup, It is a financial support instrument provided forteşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70’ine investment loans with a term of at least one yearkadar kullanılan krediye ilişkin ödenecek faizin veya kâr obtained within the scope of an investment incentivepayının belli bir kısmının Bakanlıkça karşılanmasıdır. certificate. A portion of the interest/profit share regarding the loan equivalent, at most 70 percent of the fixed investment amount registered in the investment incentive certificate, will be covered by the government.142

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBÖLGESEL YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARIREGIONAL INVESTMENT INCENTIVES SCHEMEHer bölgede desteklenecek sektörler, bölgenin potansiyeli The sectors to be supported in each region areve yerel ekonomik ölçek büyüklükleri doğrultusunda determined in accordance with regional potential and thebelirlenirken, sağlanacak desteklerin yoğunluğu scale of the local economy, while the intensity of supportbölgelerin gelişmişlik düzeyine bağlı olarak değişiklik varies depending on the level of development in thegöstermektedir. region.   Asgari sabit yatırım tutarı her sektör ve bölge için ayrı The minimum fixed investment amount is definedayrı belirlenmektedir. Bursa’nın içinde bulunduğu 1. separately for each sector . The lowest amount forBölge için en düşük tutar 1 milyon TL ‘dir. 1. Region in which Bursa is 1 million TL. Bursa için Bölgesel Teşvik Destek Unsurları Regional Investment Incentive Scheme Supports for Bursa KDV İstisnası VAT Exemption Gümrük Vergisi Muafiyeti Customs Duty Exemption Vergi İndirimi Tax DeductionSosyal Sigortalar Prim Desteği (İşveren Payı) Social Security Premium Support(Employer’s Share) Yatırım Yeri Tahsisi Land Allocation 143

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSBÜYÜK ÖLÇEKLİ YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARILARGE-SCALE INVESTMENT INCENTIVES SCHEMEPotansiyel olarak Türkiye’nin teknolojisi, Ar-Ge kapasitesi 12 investment subjects, which will potentially fosterve rekabetçiliğini artıracak 12 yatırım konusu, Büyük Turkey’s technology, R&D capacity and competitiveness,Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları çerçevesinde are supported by Large-Scale Investment Incentivesdesteklenmektedir. Scheme instruments.  Yatırımın Konusu Investment Subject Asgari Sabit Yatırım Tutarı (milyon TL) / Minimum1 Rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı Production of refined petroleum products Investment Amount (TRY million)2 Kimyasal madde ve ürünlerin imalatı Production of chemical products 10003 Liman ve liman hizmetleri Harbors and harbor services 2004 a)M  otorlu kara taşıtları ana sanayi a) Automotive main industry 50 b) Motorlu kara taşıtları yan sanayi b) Automotive supply industry5 Demir yolu ve tramvay lokomotifleri ve/veya vagon Production of railway and tram locomotives and/or tram cars imalatı6 Transit boru hattıyla taşımacılık hizmetleri Transit pipeline transportation services7 Elektronik sanayi Electronics industry8 Tıbbi alet, hassas ve optik aletler imalatı Production of medical, high-precision and optical equipment9 İlaç üretimi Production of pharmaceuticals10 Hava ve uzay taşıtları ve/veya parçaları imalatı Production of aircraft and spacecraft and/or related parts11 Makine (elektrikli makine ve cihazlar dâhil) imalatı Production of machinery (including electrical machinery and equipment)12 Madencilik (metal üretimi dâhil) Mining (including metal production)144

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSSTRATEJİK YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARISTRATEGIC INVESTMENT INCENTIVES SCHEMEAşağıdaki kriterlere uyan yatırımlar Stratejik Yatırım Investments meeting the criteria below are supportedTeşvik Uygulamaları kapsamında desteklenmektedir: within the framework of the Strategic Investment  Incentives Scheme:  - Yatırımla imal edilecek ürüne yönelik yerel üretim - The domestic production capacity for the product to bekapasitesi ürünün ithalatından az olmalıdır. manufactured with the investment shall be less than the- Yatırımına  sgari sabit yatırım tutarı 50 milyon TL import of the product.olmalıdır. - The investment shall have a minimum investment- Yatırım asgari % 40 katma değer yaratmalıdır (rafineri amount of TRY 50 million.ve petrokimya yatırımlarında bu şart aranmamaktadır). - The investment  shall create a minimum added-value- Üretilecek ürünle ilgili toplam ithalat değeri son 1 yıl of 40% (this condition is not applicable to refinery anditibarıyla en az 50 milyon ABD olmalıdır (yurt içi üretimi petrochemicals investments).olmayan mallarda bu şart aranmamaktadır). - The total import value of the product to be manufactured with the investment shall be minimum of USD 50 million as of the past one year (excluding products that are not locally produced).Bursa için Stratejik Yatırım Teşvik Destek Unsurları Strategic Investment Incentive Scheme Supports for Bursa KDV İstisnası VAT Exemption Gümrük Vergisi Muafiyeti Customs Duty Exemption Vergi İndirimi Tax Deduction Sosyal Sigortalar Prim Desteği (İşveren Payı) Social Security Premium Support(Employer’s Share) Yatırım Yeri Tahsisi Land Allocation Faiz Desteği KDV İadesi Interest Rate Support VAT Refund 145

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORSGENEL YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARIGENERAL INVESTMENT INCENTIVE SCHEMEYatırımın yapılacağı bölge ayrımı yapılmaksızın, Regardless of the region where investment takesbelirlenen kapasite şartları ve asgari sabit yatırım tutarını place, all projects meeting both the specific capacitykarşılayan tüm projeler Genel Yatırım Teşvik Uygulamaları conditions and the minimum fixed investment amountçerçevesinde desteklenmektedir. Bursa’nın içinde are supported within the framework of the Generalbulunduğu 1. Bölge için belirlenen asgari sabit yatırım Investment Incentives Scheme. The minimum fixedtutarı 1 milyon TL’dir. investment amount is TRY 1 million in Region 1 where Bursa is. Bursa için Genel Yatırım Teşvik Destek Unsurları General Investment Incentive Scheme Supports for Bursa KDV İstisnası VAT Exemption Gümrük Vergisi Muafiyeti Customs Duty Exemption146

YATIRIM ORTAMI ve SEKTÖRLER • INVESTMENT CLIMATE & SECTORS 147

BURSA İLKLERİFIRST OF... BURSA