E - Book แหล่งมรดกโลกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

E - Book แหล่งมรดกโลกในภูมภิ าค เอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใต้ ช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี ๑ รายวิชาประวตั ศิ าสตร์ กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม จดั ทำโดย นำงสำวอรพิน ภำคพรม

คำ นำ หนงั สอื e – book เลม่ นเ้ี ปน็ ส่วนหนึ่งของรายวชิ าสังคม ศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 โดยมีจดุ ประสงค์เพื่อการศึกษาความรู้ที่ ได้จากเร่ืองภูมิศาสตร์ประเทศไทย เพ่ือได้นาความรู้ไปใช้ใน ชวี ติ ประจาวันตอ่ ไป ผู้ จั ด ท า ไ ด้ เ ลื อ ก หั ว ข้ อ นี้ ใ น ก า ร ท า e - book เน่ืองมาจากเป็นเรื่องน้ีน่าสนใจ รวมถึงเป็นการที่ข้าพเจ้าต้องการ อยากให้ผู้เรียนได้ศึกษา ในการจัดการเรียนการสอนรูปแบบออนไลน์ ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของเช้ือไวรัสโคโรนา (Covid – 19) ผู้จัดทาหวังว่า e - book เล่มนี้จะให้ความรู้ และเป็นประโยชน์แก่ ผู้อ่านทกุ ๆ ทา่ น

ส ำ ร บั ญ เรอ่ื ง หนา้ มรดกโลก 3 การขน้ึ ทะเบียน 4 คณุ ค่าของมรดกโลก 5 มรดกความทรงจาแหลง่ โลก 6 ทต่ี ัง้ และความสาคญั ของแหล่งมรดกโลก 8

3 แหล่งมรดกโลกในภมู ิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ ความหมายและคุณคา่ ของแหล่งมรดกโลก มรดกโลก • แหลง่ มรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติในโลกทมี่ ีคณุ คา่ สงู ยิ่งต่อมนุษย์ มรดกโลกแบง่ เปน็ ๓ ประเภท ๑ มรดกทางวฒั นธรรม ๒ มรดกทางธรรมชาติ ๓ มรดกแบบผสมระหวา่ งวฒั นธรรมกบั ธรรมชาติ การรับรองและคุ้มครองมรดกโลกเปน็ ไปตามอนุสัญญาวา่ ดว้ ยการคมุ้ ครองมรดกโลกทางวัฒนธรรม และธรรมชาติ ค.ศ. ๑๙๗๒ (พ.ศ. ๒๕๑๕) ซงึ่ ไดร้ ับการรับรองโดยองค์การการศกึ ษาวทิ ยาศาสตร์ และวฒั นธรรมแห่งสหประชาชาติ หรอื เรียกย่อๆ ว่า “ยเู นสโก” (UNESCO)

4 การขน้ึ ทะเบยี น ลักษณะสาคัญของมรดกโลกทางวัฒนธรรม จะตอ้ งมีคณุ ค่าสูงและโดดเดน่ ทางวฒั นธรรม ใน พ.ศ.๒๕๕๘ มแี หลง่ มรดกโลกทงั้ หมด ๑,๐๓๑ แห่ง อยใู่ น ๑๖๓ ประเทศท่ัวโลก แบ่งเป็นมรดกโลกทางวฒั นธรรม ๘๐๒ แห่ง ทางธรรมชาติ ๑๙๗ แห่ง และทเ่ี ป็นแหล่งผสม ๓๒ แหง่ สาหรบั ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีแหล่งมรดกโลก รวม ๓๗ แห่ง แบ่งเปน็ มรดกโลกทางวฒั นธรรม ๒๓ แห่ง ทางธรรมชาติ ๑๓ แหง่ และแบบผสม ๑ แหง่ ลักษณะสาคัญของมรดกโลกทางวฒั นธรรม แบง่ เป็น ๓ ลักษณะ อนุสาวรีย์ งานสถาปัตยกรรม งานจติ รกรรมและประติมากรรม จารกึ ท่ีมคี ุณคา่ ในระดบั สากลสูงยง่ิ กลมุ่ อาคาร กลมุ่ อาคารท่สี รา้ งตดิ ตอ่ กันหรือแยกจากกันท่มี ีคุณคา่ ระดบั สากลสูงยิง่ ภาคเแหหนลือง่ ต่างๆ ผลงานท้งั หลายของมนุษย์ หรือผลงานทางธรรมชาตริ วมกบั ผลงานของมนษุ ย์ แหลง่ โบราณคดีท่มี คี ณุ คา่ ระดบั สากลสูงย่งิ

5 คณุ คา่ ของมรดกโลก ทาให้เกิดความชื่นชม สานกึ ในมรดกทบี่ รรพบุรษุ สร้างไว้ให้เกดิ ความผูกพนั ในทอ้ งถ่นิ และ ประเทศชาติ เปน็ แหล่งเรียนรูท้ ง้ั รปู แบบการกอ่ สรา้ ง รปู แบบศิลปะ การดาเนินชวี ิต ศรทั ธาต่อสิง่ ทีผ่ คู้ นเหลา่ น้นั นบั ถอื ยึดมัน่ • กระตนุ้ ให้เกดิ สานกึ ในการอนรุ ักษแ์ หลง่ อ่ืนๆ ให้เป็นมรดกของชาตขิ องโลกต่อไป เป็นแหล่งดงึ ดูดนกั ท่องเท่ยี ว กอ่ ใหเ้ กิดอาชีพหลากหลายมากขนึ้ ในทอ้ งถนิ่ มากขน้ึ ให้เกดิ รายได้เขา้ ท้องถนิ่ และประเทศ

6 มรดกความทรงจาแห่งโลก จากการประกาศแหล่งมรดกโลกดงั ทกี่ ลา่ วมาแลว้ องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยเู นสโก) ยงั ไดด้ าเนนิ แผนงานมรดกความทรงจาแหง่ โลก (Memory of the World Programme : MOW) ซึ่งเป็นแผนงาน ทีอ่ งค์การยเู นสโกกาหนดให้มี ขึ้น เมอ่ื วันที่ ๒๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๕ ภาคเหนือ • โดยเชญิ ผเู้ ช่ยี วชาญดา้ นสารนเิ ทศจากองค์กรภาครัฐและภาคเอกชน จากทัว่ โลกมาประชุมหารือรว่ มกนั แผนงานนมี้ วี ตั ถุประสงค์เพอื่ สง่ เสริม อนุรกั ษ์ และเผยแพรม่ รดกความทรงจาทเี่ ปน็ เอกสาร วตั ถุ หรอื ขอ้ มูลขา่ วสารตา่ งๆ ทมี่ คี ุณค่าสงู ในระดับชาติ ระดบั ภมู ิภาค และ ระดบั นานาชาติ

7 คณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยแผนงานความทรงจาแห่งโลก ซึง่ ไดด้ าเนินการเสนอให้ยเู นสโก ขึน้ ทะเบียนมรดกความทรงจาของไทยเป็นมรดกความทรงจาแห่งโลก ดังนี้ ศิลาจารึกพ่อขุนรามคาแหงมหาราช หรอื ศลิ าจารึกสโุ ขทยั หลกั ท่ี ๑ • องค์การยเู นสโกไดข้ ึน้ ทะเบยี นศิลาจารึกพ่อขุนรามคาแหงมหาราชหรอื ศลิ าจารกึ สโุ ขทัยหลักท่ี ๑ เปน็ มรดกโลกเมอ่ื พ.ศ. ๒๕๔๖ ศิลาจารกึ วัดพระเชตพุ นวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร (วัดโพธิ์) • องคก์ ารยูเนสโกไดม้ ีมตริ ับรองศลิ าจารึกวัดโพธขิ์ น้ึ ทะเบยี นเปน็ เอกสารมรดกความทรงจาแหง่ โลก ในระดบั ภมู ิภาคเอเชยี แปซฟิ กิ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๑ และระดบั นานาชาติเมอื่ พ.ศ. ๒๕๕๔ ภาคเหนอื เอกสารสาคญั ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจา้ อยู่หัว • องค์การยเู นสโกได้ขึ้นทะเบยี นเอกสารสาคญั ของพระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกล้าเจา้ อยูห่ วั (รัชกาลท่ี ๕) เกี่ยวกับการปฏริ ูปการบรหิ ารการปกครองแผ่นดิน เป็นมรดกความทรงจาแห่งโลก เมอ่ื วนั ที่ ๓๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๒

8 ทีต่ ้งั และความสาคญั ของแหล่งมรดกโลก บุโรพุทโธ • ตัง้ อยทู่ างภาคกลางของเกาะชวา ประเทศอนิ โดนีเซีย บนที่ราบใกลก้ บั แมน่ า้ โปรโก สร้างข้ึนในพุทธศตวรรษท่ี ๑๔ ในสมัยราชวงศไ์ ศเลนทร์ บุโรพทุ โธเป็นศาสนสถานใน พระพุทธศาสนานกิ ายมหายานท่ีใหญ่ทส่ี ุดในโลกแหง่ หน่ึง สร้างข้นึ จากหินลาวา ภาคเหนือ

9 บปุโรรัมพบุทาโนธัน ตง้ั อยทู่ างภาคกลางของเกาะชวา สร้างขนึ้ ในพุทธศตวรรษท่ี ๑๔ เป็นศาสนสถานในศาสนา พราหมณ์ – ฮินดูทใ่ี หญท่ ี่สุด ในเอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใต้ ประกอบดว้ ยเทวาลัยขนาดใหญ่ ๓ หลัง อุทศิ ถวายแดเ่ ทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ - ฮนิ ดู ไดแ้ ก่ พระพรหม พระนารายณ์ พระศิวะ ภาคเหนือ

10 เมอื งฮอยอนั •บุโรพเปุท็นเโมธืองโบราณตงั้ อยรู่ มิ ฝ่ังทะเลจนี ใต้ทางตอนกลางของประเทศเวยี ดนาม มคี วามสาคัญในฐานะท่เี ปน็ เมอื งทา่ ท่ีใหญ่ที่สดุ แหง่ หนงึ่ ในเอเชยี ตะวนั ออก เฉียงใต้ • องค์การยเู นสโกไดป้ ระกาศให้เมอื งฮอยอันเปน็ มรดกโลก เพราะเป็น ตวั อย่างของเมอื งท่าในช่วงพทุ ธศตวรรษท่ี ๒๐ - ๒๔ ในเอเชียตะวนั ออก เฉียงใตท้ ีม่ ีเอกลักษณเ์ ฉพาะตวั โดยมกี ารผสมผสานสถาปตั ยกรรมและ ศิลปะทั้งของท้องถ่ินและของตา่ งชาติเขา้ ด้วยกนั รวมท้งั มีการอนุรกั ษ์ อาคารต่างๆ ภายในเมืองใหค้ งสภาพเดมิ ไว้เปน็ อย่างดี ภาคเหนอื

11 บโุ รนพคทุ รโวธัด • ต้ังอย่ทู ่เี มืองเสยี มราฐ (เสยี มเรียบ) ในกมั พูชา สร้างขนึ้ สมัยพระเจา้ สุรยิ วรมนั ที่ ๒ ในพุทธศตวรรษที่ ๑๖ - ๑๗ เพื่อเปน็ ศาสนสถานในศาสนา พราหมณ์- ฮินดู ลทั ธิ ไวษณพนกิ าย • นครวดั เป็นปราสาทหนิ ขนาดใหญ่ มคี นู า้ ลอ้ มรอบตามแบบมหาสมุทรที่ล้อมรอบ เขาพระสเุ มรุ ตวั ปราสาทสงู ๖๐ เมตร ยาว ๑๐๐ เมตร กวา้ ง ๘๐ เมตร มปี ราสาท ๕ หลงั ตั้งอยบู่ นฐานสงู ตามคติของศนู ยก์ ลางจักรวาล ภาคเหนอื

12 บอุโทุ รพยาทุ นโปธระวตั ิศาสตร์สุโขทัย ในอดตี เคยเปน็ ราชธานีของอาณาจักรสุโขทัย (พ.ศ. ๑๗๙๒ -๒๐๐๖) ท่ีมีความเจริญรงุ่ เรอื ง ทั้งทางดา้ นการเมอื งการปกครอง เศรษฐกจิ และสังคม มากกวา่ ๗๐๐ ปี ได้รบั การประกาศ ใหเ้ ป็นแหลง่ มรดกโลก เมอ่ื พ.ศ. ๒๕๓๔ ร่วมกับอทุ ยานประวตั ศิ าสตรศ์ รีสชั นาลัย และ อทุ ยานประวัตศิ าสตรก์ าแพงเพชร ด้วยเหตผุ ลวา่ เปน็ ตัวแทนถงึ ผลงานชิ้นเอกท่ีจัดทาข้ึน ด้วยการสรา้ งสรรค์อนั ชาญฉลาดและเปน็ สงิ่ ยนื ยนั ถงึ หลักฐานของวฒั นธรรมอันทรงคณุ คา่ ท่ี มีเอกลกั ษณ์เฉพาะตวั ภาคเหนอื

E - Book แ ห ล่ ง ม ร ด ก โ ล ก ใ น ภู มิ ภ า ค เ อ เ ชี ย ต ะ วั น อ อ ก เ ฉี ย ง ใ ต้