สาระวทิ ย์ ในศลิ ป์ ใชเ้ วลาโคจรครบรอบนานกวา่ ดาวเคราะหช์ น้ั ในท่ีใกลด้ วงอาทติ ย์ การคำ�นวณระยะห่างระหว่างดาวอันไกลโพ้น ไปจนถึงมวลของ มากกว่า ดวงดาวโดยไม่ต้องไปตามจับมาชั่งตาชั่งอีกด้วย ใช้แค่ข้อมูลท่ี ในภายหลงั ความสมั พนั ธน์ สี้ รปุ ออกมาเปน็ สตู รได้ เมอื่ น�ำ มา วดั ไดจ้ ากบนโลก จับใส่สูตรเคปเลอรป์ บุ๊ ก็ไดค้ �ำ ตอบปั๊บ พจิ ารณาควบคูก่ บั กฎแรงโน้มถ่วงของนวิ ตัน นับเป็นอีกหนง่ึ เรื่องราวทฉี่ ันฉุกคิดขึ้นมาในระหว่างเล่นสนกุ โดย P = คาบการโคจรของดาวเคราะห์ (วินาท)ี กับการลื่นไถลอย่างล้มลุกคลุกคลานไปบนลานน้ำ�แข็งแบบนอก a = ความยาว semi-major axis ของวงโคจรรี (เมตร) กฎการอนุรักษ์โมเมนตัมเชงิ มมุ ไป ๆ มา ๆ ดูเหมือนกฎเคปเลอร์ G = คา่ คงที่โนม้ ถ่วง (6.67×10-11 m3/kg s2) จะดูสมเหตุสมผล และเข้าใจง่ายกว่าการเล่นสเกตลีลาโดยไม่ M = มวลของวตั ถทุ ถี่ กู โคจรรอบ ในทนี่ คี้ อื ดวงอาทติ ย์ ล้มหกคะเมนทุก ๆ ห้านาทีเสียอีก ฉันคงต้องไปฝึกการทรงตัว (กิโลกรมั ) บนนำ้�แข็งสุดล่ืน จะได้หมุนตัวสวย ๆ แบบที่เพ่ือนฉันทำ�บ้าง สตู รนช้ี ว่ ยใหน้ กั ดาราศาสตรค์ �ำ นวณระยะทาง หรอื แมแ้ ตม่ วล เสยี แลว้ ของวตั ถทุ อ้ งฟา้ ไดม้ าจวบจนปจั จบุ นั ในคาบเรยี นวชิ าดาราศาสตร์ ท้ายนี้ฉันขอฝากโจทย์สนุก ๆ ให้ลองคิดกันดู ว่าหาก ของฉนั ไมเ่ พยี งแต่ดาวเคราะหท์ ี่โคจรรอบดวงอาทติ ย์ ในระบบ ต้องการจะหาน้ำ�หนักของดาวพฤหัสบดีโดยการสังเกตการโคจร วงโคจรอ่ืน ๆ ก็ใช้สูตรน้ีคำ�นวณได้ อย่างเช่นดาวเคราะห์กับ ของดวงจันทร์รอบดาวพฤหัสบดี เราจะทำ�อย่างไรโดยใช้กฎของ ดวงจันทร์ เพราะแก่นสำ�คัญของเคปเลอร์ก็คือผลกระทบของ เคปเลอร์และการสังเกตจากบนโลก (ถ้าไม่อยากนอนเฝ้าดูดาว แรงโน้มถ่วงต่อการโคจร สูตรนี้จึงถือเป็นเคร่ืองมือสำ�คัญใน ทกุ คนื จนอดนอน กใ็ ชซ้ อฟตแ์ วร์ Stellarium ทจี่ �ำ ลองทอ้ งฟา้ ยาม ค่ำ�คนื แบบเสมือนจริงแทนก็ได)้ ฉบบั หนา้ ฉนั จะมาเฉลย สำ�หรับ ฉบับนส้ี วสั ดีปีกระตา่ ย มกราคม 2566 51
by อาจารย์เจษฎ์ อยมา่ นังอนเอ๋ปน้ี น็ เ่ี อง https://www.facebook.com/OhISeebyAjarnJess/ น้ำ�ำ�ประปา ใช้้หุุงข้้าว ได้้ครัับ จากประเดน็ ทแ่ี ชรค์ ลปิ กนั ในโลกออนไลนเ์ รอ่ื ง \"หา้ ม สว่ นการน�ำ น�ำ้ ประปาไปหงุ ขา้ วนน้ั กย็ ง่ิ มน่ั ใจไดว้ า่ แทบจะไมม่ ี ใชน้ �ำ้ ประปาหงุ ขา้ ว จะท�ำ ใหเ้ กดิ สารกอ่ มะเรง็ \" ปรมิ าณคลอรนี หลงเหลอื ปนเปอ้ื นอยู่ในขา้ วหรอื อาหารทห่ี งุ ตม้ ที่จริงแล้วเป็นข่าวปลอมเรื่องเก่าท่ีวนกลับมาเล่าใหม่ซ้ำ�แล้ว เพราะเม่ือถูกความร้อนคลอรีนจะระเหยออกไป ซ่ึงไม่ได้ก่อ ซ�ำ้ อกี นะครบั แตค่ ราวนมี้ าในรแู บบปของคลปิ TikTok และคนยคุ น้ี ใหเ้ กิดอันตรายแต่ประการใดครบั ก็ชอบดูกันมากเสียด้วย สว่ นประเดน็ ทอ่ี า้ งวา่ คลอรนี ในน�ำ้ ประปาจะไปท�ำ ปฏกิ ริ ยิ าเคมี ผทู้ ป่ี ลอ่ ยขา่ วปลอมมกั ชอบใหข้ อ้ มลู ท�ำ นองวา่ \"เตอื น น�ำ้ ประปา กับสารประกอบอินทรีย์ในข้าวกลายไปเป็นสารไตรฮาโลมีเทน เอาไปหุงข้าวกินแล้วอันตราย เพราะมีคลอรีนซ่ึงจะผสมกับข้าว ซงึ่ เปน็ สารกอ่ มะเรง็ ก็ไมเ่ ปน็ ความจรงิ นะครบั ลองอา่ นค�ำ อธบิ าย กลายเปน็ สารไตรฮาโลมีเทนกอ่ มะเรง็ \" แถมคลปิ TikTok รอบน้ี จากการประปานครหลวง ในขา่ วจากลงิ กน์ ี้ไดค้ รบั https://www. มกี ารน�ำ ชดุ ตรวจทางเคมมี าตรวจสอบดว้ ยวา่ ในน�ำ้ ประปามคี ลอรนี thaipbs.or.th/news/content/292369 อยู่จรงิ (ซงึ่ มันกม็ ีอยู่แล้วนะ จะตรวจท�ำ ไมก็ไม่ทราบ) ส�ำ หรบั ใครทกี่ งั วลวา่ ถงึ แมน้ �ำ้ ประปาทอ่ี อกมาจากโรงกรองน�ำ้ คอื คลอรนี เนย่ี เขาใสใ่ นการผลติ น�ำ้ ประปาเพอื่ ชว่ ยฆา่ เชอื้ โรค จะสะอาดจนดมื่ ได้ แตพ่ อผา่ นทอ่ ประปามาจนถงึ ในบา้ นพกั อาศยั เราอาจเคยได้ยินว่าคลอรีนเป็นพิษต่อร่างกายมนุษย์เมื่อได้รับ กอ็ าจมสี ารหรอื สงิ่ สกปรกปนเปอื้ นมา ดงั นนั้ เราตดิ เครอื่ งกรองน�้ำ เข้าไปในปริมาณมาก ๆ (โดยเฉพาะในรูปของก๊าซเข้มข้นท่ีเคย เพอ่ื ชว่ ยเพม่ิ ความสะอาดกอ่ นทจ่ี ะน�ำ มาบรโิ ภคกไ็ ดค้ รบั และไมค่ วร เอามาทำ�เป็นอาวุธเคมี) แต่ถ้าผสมในนำ้�ประปาด้วยปริมาณ กลัวว่าคลอรีนในนำ้�ประปาจะทำ�ให้เป็นมะเร็งอย่างท่ีเห็นแชร์กัน ไม่มากและพอเหมาะก็จะช่วยฆ่าเชื้อโรคได้ ทำ�ให้เราสามารถ ในโลกออนไลนน์ ะครับ บริโภคน้ำ�ประปาไดอ้ ย่างมั่นใจ มกราคม 2566 52
ปน้ั น�ำ้ เปน็ ปลา ดร.ชวลิต วิทยานนท์ ปลาปัักเป้้า ในก้้นอ่่าวไทย อ่า่ วไทยตอนในมีคี วามหลากหลายทางชีวี ภาพสููง เป็น็ ระบบนิเิ วศเอสทููรีี (estuary) หรือื ปากแม่น่ ้ำ�ำ� ที่่ม� ีคี ุณุ ภาพ และมีีความสำำ�คััญของน่่านน้ำ�ำ� ไทย ด้้วยมีีลัักษณะอ่่าวกึ่�่งปิิด เป็็นจุุดที่่�แม่่น้ำ��ำ ที่่�สำำ�คััญหลายสายของประเทศ ได้แ้ ก่่ แม่น่ ้ำ��ำ เจ้า้ พระยา แม่น่ ้ำำ�� ท่า่ จีนี และแม่น่ ้ำ�ำ�บางปะกง ไหลมาบรรจบกันั จึึงเป็น็ แหล่ง่ รวมและสะสมธาตุอุ าหาร ก่่อเกิิดความอุุดมสมบููรณ์์ ของทรััพยากรทางทะเล สััตว์์น้ำ�ำ� ในบริิเวณนี้้�มีีความหลากหลาย สร้้างประโยชน์์ ทั้้ง� ในแง่่ความมั่่�นคงทางอาหาร การศึึกษา การท่อ่ งเที่่�ยว วิิถีชี ีวี ิติ และวัฒั นธรรมของท้อ้ งถิ่่น� ผมลงพน้ื ทส่ี �ำ รวจความหลากหลายของปลาในอา่ วไทย คลา้ ยลกู โปง่ แมบ้ างชนดิ จะกนิ ได้ แตห่ ลายชนดิ พบความเปน็ พษิ ตอนในมาตง้ั แตป่ ี พ.ศ. 2543 จนถงึ ปจั จบุ นั พบปลา ไมค่ วรบรโิ ภค ในก้นอ่าวไทยเกือบ 400 ชนิด ซ่ึงมีทั้งปลาเอสทูรี ปลาทะเล ปลาปักเป้าในประเทศไทยมีหลายชนิด แต่เฉพาะในบริเวณ ชายฝง่ั ทเี่ ขา้ มาอาศยั แถมยงั มปี ลาตา่ งถน่ิ (alien species) เขา้ มา กน้ อ่าวไทยพบ 10 ชนดิ ได้แก่ อาศัยอยู่อีกด้วย มีปลาหลายชนิดที่ถูกคุกคามและใกล้สูญพันธ์ุ มหี ลายชนิดเป็นปลานา่ หมำ�่ และอีกหลายชนิดกห็ ม�ำ่ ไมไ่ ด้ หรือ ปัักเป้้าตาแดง ไม่ควรเสี่ยงหมำ่� ซึ่งเม่ือพูดถึงปลาที่ไม่ควรเส่ียงหมำ่� ชื่อของ ปลาชนดิ หนง่ึ จะลอยขน้ึ มา นนั่ คอื ปลาปักเป้า Carinotetraodon lorteti ปลาในวงศป์ ลาปักเปา้ (Family Tetraodontidae) มลี กั ษณะ รูปร่างรูปไข่ ลำ�ตัวกลม หัวโต คอดหางส้ันเรียว ฟันเป็นซี่ใหญ่ ลำำ�ตััวแบนข้า้ งเล็ก็ น้อ้ ย ตาแดง ครีบี มีีสีีแดงเรื่�อ ขนาดโตสุดุ แบบจะงอยปากนกแกว้ ใชส้ �ำ หรบั ขบกดั สตั วน์ �ำ้ มเี ปลอื กตา่ ง ๆ ได้ มีีความยาว 4 เซนติเิ มตร นิิยมเลี้�ยงเป็็นปลาสวยงาม เม่ือตกใจสามารถสูบน้ำ�หรือลมเข้าช่องท้องให้ตัวพองออกได้ ปัักเป้้าทอง ปัักเป้้าจุุดดำ�ำ Auriglobus modestus Chelonodon nigroviridis ลำ�ำ ตัวั แบนข้า้ ง ฐานครีบี หลังั และครีบี ก้น้ ยาว ตัวั มีีดวงสีดี ำ�ำ บนพื้�นเขียี ว ขนาดโตสุุดมีีความยาว 10 เซนติเิ มตร ตัวั มีสี ีเี ขียี วอมทอง ขนาดโตสุดุ นิยิ มเลี้�ยงเป็น็ ปลาสวยงาม มีคี วามยาว 9 เซนติเิ มตร มกราคม 2566 53
ปน้ั น�ำ้ เปน็ ปลา ปัักเป้้าลายหินิ อ่่อน ปัักเป้้าเลขแปด Chelonodontops patoca Dichotomyctere ocellatus มีจี ุดุ และดวงสีจี างกระจายบนตัวั ส่ว่ นบน บนหลังั มีลี ายเป็็นดวงดำ�ำ ขอบเหลือื ง ขนาดโตสุดุ มีคี วามยาว ขนาดโตสุดุ มีคี วามยาว 12 เซนติิเมตร 7 เซนติิเมตร นิยิ มเลี้�ยงเป็น็ ปลาสวยงาม ปัักเป้้าหลังั เรีียบ ปัักเป้้าหางวงเดืือน Lagocephalus inermis Lagocephalus lunaris ด้้านหลังั เรียี บ ไม่่มีเี กล็ด็ หนามเล็็ก ขนาดโตสุดุ มีีความยาว ด้า้ นหลัังมีเี กล็็ดหนามเล็ก็ ถึงึ ครีีบหลังั ครีบี หางเว้้ารูปู วงเดือื น 20 เซนติิเมตร ขนาดโตสุุดมีคี วามยาว 40 เซนติิเมตร ปัักเป้้าหลังั ครึ่�ง่ ปัักเป้้าหน้้ายาว Lagocephalus spadiceus Pao cambodgensis ด้า้ นหลัังมีีเกล็ด็ หนามเล็็กถึึงกึ่�งกลางระหว่่างครีบี หลััง จะงอยปากยื่�นยาว ใต้้ครีีบหลัังมีดี วงดำ�ำ ขนาดโตสุดุ มีีความยาว ขนาดโตสุดุ มีคี วามยาว 20 เซนติเิ มตร 12 เซนติิเมตร ปัักเป้้าจุุดแดง Pao fangi *estuary หรือื ชะวากทะเล คือื ฝั่�งทะเลที่�เว้า้ เป็น็ ช่อ่ งเข้า้ ไปยังั ใต้้ครีบี หลังั มีดี วงแดงขอบดำำ� ขนาดโตสุดุ มีคี วามยาว 7 เซนติิเมตร ปากแม่น่ ํ้้�า ซึ่�งนํ้้�าจืดื ไหลมาผสมกับั นํ้้�าทะเล (พจนานุกุ รม ฉบับั ราชบัณั ฑิติ ยสถาน พ.ศ. 2554) มกราคม 2566 54
QSucizi บ้านนักคดิ สวััสดีปี ีใี หม่ฮ่ ะทุุกคน ฉบับั นี้้เ� รามาเล่น่ เกมง่า่ ย ๆ สบาย ๆ รับั ปีกี ระต่่ายกันั กัันดีีกว่่า ช่่วยเหมีียวหาศัพั ท์เ์ กี่�ย่ วกับั กระต่า่ ยในตารางนี้้ห� น่อ่ ยฮะ มีที ั้้ง� หมด 10 คำ�ำ แนวตั้้�ง 5 คำ�ำ แนวนอน 5 คำ�ำ ฮะ รางวััลประจำ�ำ ฉบัับที่่� 118 NSTDA 2023 กิิฟต์เ์ ซต I love สื่อ่� การเรียี นรู้�้ Diary science เรื่�อ่ ง จำ�ำ นวน 1 รางวัลั (สมุดุ โน้้ต+กระเป๋า๋ “พระจันั ทร์ย์ ิ้ม้� ที่่�บ้้านฉััน” ซิิป+เลนส์์ทวิิทรรศน์)์ จำำ�นวน 2 รางวัลั จำ�ำ นวน 1 รางวัลั ฉบัับที่่แ� ล้้วเหมียี วขอให้้ช่่วยแยกดินิ 3 ชนิดิ ตามภาพ หมดเขตสง่ คำ�ตอบ วันท่ี 31 มกราคม พ.ศ. 2566 ว่า่ อัันไหนคือื ดิินอะไร และภาษาอัังกฤษเรีียกว่่าอะไร ค�ำ ตอบจะเฉลยพรอ้ มประกาศรายชือ่ ผ้ไู ดร้ ับรางวลั ไปดููเฉลยกันั ฮะ ในสาระวทิ ย์ ฉบบั ท่ี 119 ส�ำ หรบั ของรางวลั ผู้้�ได้ร้ ับั รางวัลั ประจำำ�ฉบัับที่่� 117 เราจะจัดส่งไปให้ทางไปรษณยี ์ เสื้้�อยืืด ได้้แก่่ คุณุ กีรี ติิกร บุญุ เรืืองศัักดิ์�์ Tumbler สวทช. ได้้แก่่ ด.ญ.ปารมิิตา ตั้้�งอุดุ มวงษา กิฟิ ต์์เซต I love science ได้้แก่่ คุุณสรรพวีรี ์์ ประสิทิ ธิิรัตั น์์ คุณุ ดรุุณีี อัศั วเสถียี ร สง่ ค�ำ ตอบมารว่ มสนุกไดท้ ี่ กองบรรณาธิการสาระวิทย์ ฝ่ายสร้างสรรค์สอื่ และผลติ ภณั ฑ์ ส�ำ นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแหง่ ชาติ 111 อุทยานวทิ ยาศาสตร์ประเทศไทย ถ.พหลโยธิน ต.คลองหน่งึ อ.คลองหลวง จ.ปทมุ ธานี 12120 หรอื สง่ ทางโทรสารหมายเลข 0 2564 7016 หรือทาง e-mail ที่ [email protected] อย่าลืมเขยี นช่อื ท่ีอยู่ มาดว้ ยนะฮะ มกราคม 2566 55
Sci เข้าหู โนต้ ความรฉู้ บับยอ่ ปริทัศน์ เทียนทอง โน้ตความรู้ฉบับย่อจากการพูดคุยกับแขกรับเชิญใน Podcast รายการ Sci เข้าหู ของนิตยสารสาระวิทย์ ซึ่งเป็น รายการที่รวบรวมผู้คนในแวดวงวิทยาศาสตร์มาร่วมพูดคุยและให้ความรู้ในประเด็นที่น่าสนใจ เกาะติดกระแส วิทยาศาสตร์ไทยและวิทยาศาสตร์โลกไปพร้อมกัน ทุกวันอังคารที่ 2 และ 4 ของเดือน ทางเฟซบุ๊กเพจนิตยสาร สาระวิทย์ หรือติดตามย้อนหลังที่ https://www.nstda.or.th/sci2pub/podcast-sci-in-ear/ Q: The Projectile แตกต่า่ งจากสื่อ�่ ออนไลน์อ์ ื่น�่ ๆ ที่่ส� ื่อ�่ สารวิทิ ยาศาสตร์์ อย่่างไร ? ชื่่�อเพจ The Projectile มาจากตอนทำำ�งานสอนพิิ เศษแล้้วพยายามหาชื่่�อที่�่เด็็ก ๆ คุ้้�นเคย เป็็นคำ�ำ จาก บทเรีียน จึงึ ได้้เลือื กชื่่�อการเคลื่่�อนที่่�วิถิ ีีโค้้งในสนามโน้ม้ ถ่่วงหรืือการเคลื่่�อนที่�่แบบโพรเจกไทล์์ (Projectile) แต่เ่ พื่่�อความเฉพาะจึงึ เติิม The เข้้าไป สำ�ำ หรัับความตั้้�งใจที่่�มาทำ�ำ เพจ The Projectile ในเฟซบุ๊๊�ก เกิิดจากก่่อนหน้้านี้้�เคยร่่วมเขีียนข้้อมููลลงเพจ The Principia ซึ่่�งชัักชวนให้้ไปเขีียนบทความให้้ เพราะทาง The Principia ต้้องการทำ�ำ เพจสื่่�อสาร วิทิ ยาศาสตร์์ ทว่า่ อุดุ มการณ์ท์ ี่่�ต่า่ งกันั ด้ว้ ยความตั้้�งใจของ The Projectile ที่�่ ต้อ้ งการทำ�ำ เพจประวัตั ิศิ าสตร์์ วิิทยาศาสตร์์ ปรััชญาวิิทยาศาสตร์์ และวิิทยาศาสตร์์เชิิงวิิพากษ์์ จึึงตััดสิินใจแยกตััวออกมา กระนั้้�นเราก็็ ยัังเป็็นพัันธมิติ รที่่�ดีีและยังั มีีโอกาสร่ว่ มงานกันั เมื่่�อกระแสแอปพลิเิ คชัันคลัับเฮาส์์ (Clubhouse) กำำ�ลังั เป็็นที่�่ นิิยม จึึงได้้หัันมาจัับช่อ่ งทางใหม่เ่ พิ่่�มเติมิ เพื่่�อ โปรโมตเพจ The Projectile จึึงได้ต้ ั้้�งห้อ้ ง “ศาลานักั วิทิ ย์์” สำ�ำ หรัับพูู ดคุยุ แลกเปลี่ย�่ นประเด็็นวิิทยาศาสตร์์ และอื่่�น ๆ โดยมีีนัักวิทิ ยาศาสตร์ห์ ลากหลายสาขามาร่ว่ มพูู ดคุุย ในขณะเดีียวกัันก็็เริ่่�มทำำ�ช่่องยููทููบเพราะมองเห็็นว่่ารายการที่่�เล่่าเกี่�่ยวกัับประวััติิศาสตร์์วิิทยาศาสตร์์ใน สื่่�อออนไลน์์ยัังมีีน้้อย น้้อยครั้้�งที่�่ มีีการพูู ดถึึงเรื่่�องราววิิทยาศาสตร์์ควบคู่่�กัับมิิติิทางประวััติิศาสตร์์ ทั้้�งมิิติิ ด้้านองค์์ความรู้้�และวิิวััฒนาการด้้านความคิิด รวมถึึงการเล่่าวิิทยาศาสตร์์ที่่�ไม่่ใช่่เพีี ยงวิิทยาศาสตร์์นิิยม (popular science: Popsci) จึึงอยากทำ�ำ คลิิปวิิดีีโอที่่�อธิิบายและเล่่าเรื่่�องวิิทยาศาสตร์์ผ่่านประวััติิศาสตร์์ และเริ่่�มต้น้ ทำ�ำ ช่่องยูทู ูบู The Projectile นัับตั้�งแต่่วันั ที่่� 9 ตุลุ าคม พ.ศ. 2563 โดยมีีทั้้�งหมด 3 รายการ คืือ คุุยเฟื่�อ่ งเรื่่�องฟิสิ ิกิ ส์์ คุุยเฟื่�อ่ งเรื่่�องชีีวะ และคุยุ เฟื่�อ่ งเรื่่�องนัักวิทิ ย์์ ในอนาคตเพจ The Projectile มีีนโยบายทำำ�แนวทางวิิทยาศาสตร์์ เชิิงวิิพากษ์์ โดยจัับเอามโนทััศน์์ในสายวิิทยาศาสตร์์สัังคม (social science) และมนุษุ ย์ศ์ าสตร์์ (humanities) มามองดููวิิทยาศาสตร์์ เพื่่�อสร้า้ งแนวทางวิทิ ยาศาสตร์์ เทคโนโลยีีและสังั คม ให้เ้ กิดิ ขึ้้�น ทำำ�ลาย กรอบคิิดที่่�แบ่่งแยกวิิทยาศาสตร์์ออกจากศาสตร์์อื่่�น ๆ ดัังนั้้�น บทความในเพจจึึงมีีเรื่่�องราวที่่�คน “สายวิทิ ย์”์ อาจไม่ค่ ุ้้�นเคยหรืือไม่่ เคยมอง อยากให้ผ้ ู้้�อ่า่ นทุุกท่่านเปิิดใจกับั บทความแนวนี้้� ภููริิ ศิิวสิิริิการุุณย์์ ฟังั บทสัมั ภาษณ์เ์ ต็็มได้ท้ ี่่� ผู้้�ก่่อตั้้ง� ช่่อง YouTube, Clubhouse และ เพจ The Projectile NSTDA Podcast รายการ Sci เข้้าหูู EP29 : The Projectile แนวคิิดใหม่่ สื่�อ่ สารวิทิ ยาศาสตร์์ ฟังั ง่า่ ย ได้้ความรู้้� https://www.nstda.or.th/sci2pub/sci-in-ear-ep29/ มกราคม 2566 56
ค�ำ คม หากเมื่อใดที่เด็ก ๆ มองดูนักวิทยาศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่ในแบบ นกั วทิ ย์ ดร.น�ำ ชยั ชีวววิ รรธน์ เดียวกับที่พวกเขามองดูนักดนตรี, นักแสดง (และนักกีฬา) เมื่อนั้นอารยธรรมจะกระโดดข้ามไปอีกระดับหนึ่ง - ไบรอัน กรีน - When kids look up to great scientists the way they do musicians, actors [and sports figures], civilization will jump to the next level. - Brian Greene - ไบรอนั กรีน (9 กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2506 ถึงปจั จบุ นั ) นักคณิตศาสตร์และนักฟิสิกส์ชาวอเมริกัน ปัจจุบันเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย มีความเชี่ยวชาญและเป็นที่รู้จักจากผลงานการศึกษาด้านฟิสิกส์เชิงคณิตศาสตร์ ทฤษฎี ซูเปอร์สตริง (superstring theory) ฯลฯ หนังสือ The Elegant Universe ที่อธิบายเกี่ยวกับ ทฤษฎีสตริงเป็นภาษาที่คนอ่านเข้าถึงได้ของเขาได้รับความนิยมอย่างสูง มียอดขายทั่วโลก กว่าหนึ่งล้านเล่ม และได้เข้าชิงรางวัล Pulitzer Prize งานเขียนอื่นอีกหลายเรื่องก็ติดอันดับ หนังสือขายดีของ New York Times นอกจากงานเขียนแล้ว ดร.กรีนยังเป็นที่รู้จักจาก รายการโทรทัศน์หลายรายการ ผลงานมินิซีรีส์ The Elegant Universe ที่สร้างจากหนังสือ ของเขายังได้รับรางวัล George Foster Peabody Awards อีกด้วย ใบสมัครสมาชกิ https://www.facebook.com/SarawitNSTDA https://www.facebook.com/SarawitNSTDA https://www.facebook.com/SarawitNSTDA https://www.facebookน.ิcติomย/SสarาaรwiสtNาSรTDะAวิทิ ย์์ ติดตอ่ กองบรรณาธิการสาระวิทย์ สมคั รผา่ นชอ่ งทางออนไลนไ์ ด้ที่ลิงก์ ไดท้ างอีเมล https://forms.gle/jnj86w6J58Y9Nqqb8 หรือ [email protected] Scan QR Code ท่อี ยู่ ฝ่ายสร้างสรรคส์ ่อื และผลิตภัณฑ์ (MPC) สำ�นักงานพฒั นาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยแี หง่ ชาติ 111 อทุ ยานวิทยาศาสตรป์ ระเทศไทย ถนนพหลโยธนิ ต�ำ บลคลองหนง่ึ อ�ำ เภอคลองหลวง จงั หวดั ปทุมธานี 12120 สาระวิทย์เปน็ นติ ยสารอิเลก็ ทรอนิกส์ (e-magazine) รายเดอื น มีจุดประสงคเ์ พ่อื เผยแพร่ข้อมูลขา่ วสารและความรู้ดา้ นวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยที ัง้ ของไทยและต่างประเทศ ใหแ้ กก่ ลมุ่ ผู้อา่ นทีเ่ ปน็ เยาวชนและประชาชนท่ัวไปทสี่ นใจในเรือ่ งดังกล่าว โดยดาวน์โหลดได้ฟรีที่ www.nstda.or.th/sci2pub/ หรอื บอกรบั เปน็ สมาชกิ ไดโ้ ดยไม่เสียค่าใชจ้ า่ ยใดๆ จดั ทำ�โดย ฝ่ายสรา้ งสรรคส์ ่ือและผลติ ภณั ฑ์ สำ�นักงามนพกฒัรนาาควมทิ ย2าศ5า6ส6ตรแ์ ละเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) 57ขอ้ ความต่าง ๆ ทป่ี รากฏในนิตยสารอิเลก็ ทรอนกิ สฉ์ บับนเ้ี ป็นความเห็นโดยอิสระของผู้เขียน ส�ำ นักงานพฒั นาวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยีแหง่ ชาตไิ มจ่ �ำ เป็นตอ้ งเหน็ พอ้ งดว้ ย ภาพประกอบท่ใี ช้ในเลม่ อยู่ภายใต้สิทธใิ์ ชง้ านจาก Shutterstock.com
Sci Gallery Lepus Constellation กลุ่่�มดาวกระต่า่ ยป่่า ปีี พ.ศ. 2566 นี้้�เป็็นปีีเถาะหรืือปีีกระต่่าย บนท้้องฟ้้ามีี กลุ่่�มดาวกระต่่ายป่่า แม้้ว่่าจะไม่่มีีดาวสว่่างมาก แต่่กลุ่�่ มดาว กระต่า่ ยป่า่ อยู่ใ�่ นตำ�ำ แหน่ง่ ที่่ห� าง่า่ ย คือื อยู่ใ่� ต้ก้ ลุ่่�มดาวนายพราน (Orion) หรือื ที่่ค� นไทยเรีียกว่า่ ดาวเต่า่ และทางซ้า้ ยของกลุ่�่ มดาว กระต่า่ ยป่า่ คือื กลุ่่�มดาวหมาใหญ่่ (Canis Major) ที่่ม� ีดี าวโจร หรืือดาวซิิเรีียส (Sirius) เป็็นดาวฤกษ์์ที่่�สว่่างที่่�สุุดในท้้องฟ้า้ เวลากลางคืนื เดือื นมกราคมเวลาหัวั ค่ำ�ำ� จะเห็น็ กลุ่�่ มดาวกระต่า่ ยป่า่ อยู่�่ ทางทิศิ ตะวันั ออกเฉียี งใต้้ ข้อ้ มูลู และตำ�ำ แหน่ง่ กลุ่�่ มดาว : พงศธร กิจิ เวช
Search
