The_Knowledge_vol_27

04 18 08 24 Contents 04 12 20 30 5ive Digitomony Nextpert Inside OKMD 5 อาหารแห่ง่ อนาคต เขย่่าตััวเลข Future Food ตอบโจทย์โ์ ลกยั่�ง่ ยืืน Future Food FUTURE FOOD รอบโลก ทางรอดที่ไ่� ม่ใ่ ช่ท่ างเลืือก จากความมั่น�่ คงด้า้ นอาหาร สู่่�แนวทางเพื่่�อวัันพรุ่่�งนี้้� 08 14 สู่่�ความต้อ้ งการอาหาร Explained The Knowledge แห่ง่ อนาคต 31 เมื่่อ� โลกร้้อน 8 เทรนด์์อาหาร Editor’s Note เราต้อ้ งพึ่�่งเกษตร แห่่งอนาคต สร้้างโอกาส 24 Future Food เพื่่�ออนาคต ให้ผ้ ู้�ป้ ระกอบการไทย Decode ศิิลปะแห่่งความยั่�่งยืนื 10 ถอดรหััสโมเดลเศรษฐกิิจ One of a Kind BCG สู่่�ภาคปฏิบิ ััติิ ผลัักดััน A-Z About ‘อาหารแห่ง่ อนาคต’ ไทย Future Food 18 28 2 NEXT ความรู้�้กินิ ได้้ ธุุรกิิจมาแรงในยุุค Future Food อาหารท้้องถิ่่น� สู่่�อาหาร แห่่งอนาคต

ในวัันที่�่เราสามารถหาซื้้�อเนื้�้อที่�่ทำมาจากพืืชได้้จากแผนกอาหาร ในศููนย์์การค้้า ไม่่ว่่าจะเพราะเป็็นอาหารทางเลืือกเพื่่�อสุุขภาพ หรืืออาหาร ที่่�ช่่วยลดการปล่่อยคาร์์บอนระหว่่างการผลิิตก็็ตาม เป็็นการแสดงให้้ เห็็นว่่า ‘อาหารแห่่งอนาคต’ หรืือ Future Food ไม่่ใช่่เรื่�องไกลตััวอีีกต่่อไป ยัังไม่่นัับรวมตัั ว อ ย่่ า ง ร า ย ก า ร สิิ น ค้้ า อ ย่่ า ง จิ้ � ง ห รีีด ช นิิ ด ผ ง ใ ห้้ โ ป ร ตีี น สูู ง เมื่่อ� เทีียบกับั การผลิติ แบบอบแห้ง้ เป็น็ ตัวั สามารถช่ว่ ยลดค่า่ ใช้จ้ ่า่ ยในการขนส่ง่ เส้้นไข่่ขาวช่่วยให้้ผู้้�ป่่วยเจริิญอาหาร ไปจนถึึงวิิธีีการผลิิตอาหารสามมิิติิ ด้้วยเครื่่�อง 3D Printing Food ที่�่สามารถช่่วยเรื่�องการลดขยะอาหาร เหลือื ทิ้้ง� ได้้ วิิทยาศาสตร์์กำลัังมีีบทบาทสำคััญในการผลิิตอาหารเพื่่�อช่่วย ลดปัญั หาอาหารขาดแคลน จากจำนวนประชากรที่่�เพิ่่ม� ขึ้น� จากภััยธรรมชาติิ และจากความขััดแย้้งระหว่่างประเทศได้้อย่่างเป็็นรููปธรรม ซึ่�งจะส่่งผลดีี ต่อ่ ประชากรโลกในอนาคต ประเทศไทยมีีศัักยภาพในการผลิิตอาหารจากภาคเกษตรเป็็นอัันดัับต้้น ของโลก ทั้้�งยัังมีีนัักวิิจััยด้้านเกษตรและอาหารที่่�มีีความรู้้�ความสามารถ จำนวนมาก จึึงเป็็นโอกาสที่่�จะเป็็นแหล่่งผลิิต ‘อาหารแห่่งอนาคต’ ทั้้�งเพื่่�อ ความมั่่น� คงด้า้ นอาหารในประเทศ และเพื่่อ� ส่ง่ ออกไปยังั ตลาดโลก ในประเด็น็ ความได้้เปรีียบเรื่�องการผลิิต ‘อาหารแห่่งอนาคต’ นี้้� ภาครััฐได้้สนัับสนุุน อย่่างต่่อเนื่่�อง และพยายามทำให้้ทุุกภาคส่่วน ทั้้�งภาคเกษตร ภาคธุุรกิิจ และภาคประชาชน ได้้เห็็นภาพเดีียวกััน โดยมีีตััวอย่่างเช่่น ตััวเลขสิินค้้า ส่่งออกประเภท ‘อาหารแห่่งอนาคต’ ที่�่เพิ่่�มมากขึ้�น จำนวนฟาร์์มอััจฉริิยะ หรืือเกษตร 4.0 ที่เ่� พิ่่ม� ขึ้น� เช่น่ เดีียวกันั ความตื่่น� ตััวในการสนัับสนุนุ สตาร์์ทอััพ ด้า้ นเกษตรและอาหาร ไปจนถึงึ การผลักั ดันั ยุทุ ธศาสตร์ช์ ่ว่ ยขับั เคลื่่อ� นประเทศ อย่่างโมเดลเศรษฐกิิจสู่�การพััฒนาที่�่ยั่ �งยืืนอย่่าง BCG หรืือ Bio-Circular- Green Economy The Knowledge ฉบัับนี้้� จะพาทุุกคนมาทำความรู้้�จัักและจัับตามอง ‘อาหารแห่่งอนาคต’ ที่�่มีีบทบาทสำคััญเพิ่่�มมากขึ้�นนัับจากนี้้� หลายกรณีี ศึึกษาอาจนำไปสู่่�การแก้้ปััญหาตั้้�งแต่่ภาคการเกษตร หลายตััวอย่่างอาจ จุุดประกายให้้เกิิดการนำความรู้�ไปสร้้างสรรค์์และต่่อยอดเป็็นธุุรกิิจ บนแนวคิิดความยั่่�งยืืนต่่อไป okmd team Office of Knowledge Management and Development จััดทำโดย อนุุญาตให้้ใช้้ได้้ตามสััญญาอนุุญาต ที่ป่� รึึกษา สำนักั งานบริหิ ารและพัฒั นาองค์ค์ วามรู้� (องค์ก์ ารมหาชน) ครีีเอทีีฟคอมมอนส์์ แสดงที่่�มา-ไม่่ใช้้ ดร.ทวารััฐ สูตู ะบุตุ ร 69 อาคารวิทิ ยาลัยั การจััดการ มหาวิิทยาลััยมหิดิ ล เพื่่�อการค้้า-อนุุญาตแบบเดีียวกััน 3.0 ผู้�อำนวยการสำนักั งานบริหิ ารและพััฒนาองค์ค์ วามรู้� ชั้�น 18-19 ถนนวิิภาวดีีรังั สิติ แขวงสามเสนใน ประเทศไทย บรรณาธิกิ ารบริิหาร เขตพญาไท กรุงุ เทพมหานคร 10400 จััดทำขึ้ �นภายใต้้โครงการเผยแพร่่กิิจกรรมองค์์ความรู้ �โดยสำนัักงาน ดร.อภิิชาติิ ประเสริิฐ โทรศัพั ท์์ 0 2105 6500 บริหิ ารและพัฒั นาองค์ค์ วามรู้� (องค์ก์ ารมหาชน) เพื่่อ� สร้า้ งแรงบันั ดาลใจ รองผู้�อำนวยการสำนักั งานบริิหารและพัฒั นาองค์์ความรู้� โทรสาร 0 2105 6556 ในการนำองค์ค์ วามรู้�มาผสมผสานกับั ความคิดิ สร้า้ งสรรค์์ เพื่่อ� ประโยชน์์ บรรณาธิกิ าร อีีเมล [email protected] ด้า้ นการเรีียนรู้� ต่่อยอดธุุรกิจิ เพิ่่�มมููลค่่าเศรษฐกิจิ ของประเทศ นายโตมร ศุขุ ปรีีชา เว็บ็ ไซต์์ www.okmd.or.th ผู้�อำนวยการสำนัักยุทุ ธศาสตร์แ์ ละนวััตกรรมการเรีียนรู้� ผู้�สนใจรัับนิิตยสารโปรดติิดต่อ่ 0 2105 6520 หรืือดาวน์โ์ หลดที่่� เว็บ็ ไซต์์ www.okmd.or.th/knowledge/okmd-magazine 3

5 อาหารแห่่งอนาคต ตอบโจทย์์โลกยั่�ง่ ยืนื อาหารแห่่งอนาคตเป็น็ เทรนด์ข์ องอาหารในอุุตสาหกรรม อาหารโลกที่่ต� ่่อยอดกระบวนการผลิิตอาหารแบบเดิิม เพื่่�อตอบโจทย์ก์ ารลดปัั ญหาขาดแคลนอาหาร ลดสภาวะ โลกร้อ้ น สร้า้ งระบบอาหารที่่เ� น้น้ คุณุ ค่า่ ทางโภชนาการสููง ซึ่�่งดีีต่่อสุุขภาพ สิ่่�งแวดล้้อม และความยั่�่งยืนื ของโลก โดยแบ่่งออกได้้เป็น็ 5 อาหาร 1 อาหารเนื้้�อที่่�ทำ�ำ จากพืืช (Plant-based Meat) มีีการใช้้เทคโนโลยีีในการแต่่งรส กลิ่่�น สีีสััน และ เนื้�้อสััมผััสให้้คล้้ายหรืือใกล้้เคีียงกัับเนื้้�อจริิงๆ อาจมา ในรููปของสเต๊๊ก ไส้้กรอก นัักเก็็ต หรืืออื่่�นๆ โดยปััจจุุบััน หลายประเทศพััฒนาออกมาได้้เสมืือนจริิงและถููกปาก ผู้�บริิโภค เช่่น การผลิิตเนื้้�อเบอร์์เกอร์์จากพืืช ซึ่�งตััวเนื้้�อ ทำจากโปรตีีนข้้าวสาลีี โปรตีีนมัันฝรั่�ง น้้ำมัันมะพร้้าว สารปรุุงรส และส่่วนประกอบสำคััญคืือ ฮีีม (Heme) ซึ่ง� เป็น็ โมเลกุลุ โปรตีีนที่พ�่ บในพืชื และสัตั ว์์ แต่ฮ่ ีมี นี้้ไ� ด้จ้ าก การหมัักยีีสต์์และดััดแปลงพัันธุุกรรม แล้้วนำมาผสม ลงในเนื้้�อเบอร์์เกอร์์จากพืืชดัังกล่่าว ช่่วยทำให้้มีีรสชาติิ คล้้ายเนื้�อ้ จริงิ ๆ 2 อาหารเนื้อ�้ ที่�่เพาะในห้อ้ งแล็บ็ (Cultured Meat) โดยการใช้้ตััวอย่่างเนื้้�อเยื่ �อของสััตว์์จริิงๆ ไม่่กี่่�เซลล์์มาเพาะ เพื่่�อให้้ได้้ปริิมาณมากขึ้�น สามารถนำมาปรุุงอาหารได้้ เป็็นการทดแทน การเลี้้�ยงสััตว์์ เช่่น การเพาะเนื้้�อเยื่ �อจาก สเต็ม็ เซลล์ข์ องวััว จนกลายเป็็นเนื้�้อบดสำหรัับ ทำแฮมเบอร์์เกอร์์ หรืือการผลิิตเนื้้�อไก่่จาก ห้้องแล็บ็ ออกจำหน่า่ ย โดยเนื้้�อสัตั ว์์ที่�ไ่ ด้เ้ หล่า่ นี้้� จะช่่วยลดการปนเปื้้�อนของแบคทีีเรีียต่่างๆ ที่่�มาจากมููลสััตว์์ และยัังปลอดภััยจาก ยาปฏิิชีีวนะ อีีกทั้้�งเป็็นอาหารที่�่ไม่่ทำลาย สิ่่�งแวดล้้อม และหยุุดวงจรการทรมานสััตว์์ ที่่�เกิิดขึ้้�นในการผลิิตแบบอุตุ สาหกรรม 4

3 อาหารสามมิติ ิิ (3D Printing Food) อาหารที่�่มีีเนื้้�อสััมผััสเหมืือนจริิง โดยเกิิด จากการนำเทคโนโลยีีการพิิมพ์์ 3 มิิติิมาใช้้ เพื่่�อสร้้างโมเดลเสมืือนจริิงในอุุตสาหกรรม อาหาร ซึ่ง� สามารถจำลองพื้น้� ผิวิ และเนื้อ้� สัมั ผัสั ของอาหารให้้ออกมาเหมืือนกัับต้้นฉบัับได้้ นอกจากเป็็นอาหารทดแทนเนื้�้อสััตว์์จาก การทำปศุุสััตว์์ได้้แล้้ว ยัังช่่วยลดปริิมาณ คาร์์บอนและอาหารเหลืือทิ้้�งด้้วย เพราะ สามารถนำเศษอาหารมาเป็น็ วัตั ถุดุ ิบิ ในการพิมิ พ์์ ขึ้�นรูปู อาหารสามมิิติไิ ด้้ 4 อาหารจากแมลง (Edible Insects) แหล่่งโปรตีีนชั้�นดีีที่�่มีีรสชาติิเป็็นเอกลัักษณ์์ เช่่น ตั๊๊ก� แตน จิ้ง� หรีีด หนอนไม้ไ้ ผ่่ โดยรายงานจากองค์ก์ าร อาหารและการเกษตรแห่ง่ สหประชาชาติิ (FAO) ระบุวุ ่า่ มีีประชากรโลกอย่า่ งน้อ้ ย 2 พันั ล้า้ นคนที่บ่� ริโิ ภคอาหาร แมลงเป็็นอาหารปกติิอยู่�แล้้ว และคาดการณ์์ว่่า ในปีี พ.ศ.2050 ประชากรโลกจะมีีมากถึงึ 9 พันั กว่า่ ล้า้ นคน จึงึ ได้ป้ ระกาศให้แ้ มลงเป็น็ แหล่ง่ โปรตีีนสำรองของมนุษุ ย์์ ในอนาคต เพื่่อ� ทดแทนโปรตีีนจากเนื้อ้� สัตั ว์์ เพราะแมลง อุดุ มด้ว้ ยโปรตีีนและยังั มีีไขมันั วิติ ามินิ ไฟเบอร์์ตลอดจน แร่ธ่ าตุสุ ูงู ที่ส�่ ำคัญั แมลงเป็น็ มิติ รกับั สิ่่ง� แวดล้อ้ มมากกว่า่ เนื้�้อสััตว์์ในอุุตสาหกรรมที่�่เต็็มไปด้้วยแบคทีีเรีียและ ยาปฏิชิ ีีวนะและช่ว่ ยลดปัญั หาการขาดแคลนอาหารโลก 5 สาหร่่าย (Algae) แหล่่งอาหารอุุดมด้้วยสารอาหารที่�่มีีประโยชน์์ มากมายเติิบโตได้้ง่่ายทั้้�งในน้้ำจืืดและน้้ำเค็็ม ต้้นทุุน ในการเพาะเลี้้�ยงถููกและเป็็นมิิตรกัับสิ่่�งแวดล้้อม มากกว่า่ ปลาโดยในสาหร่า่ ยจะประกอบด้ว้ ยสารอาหาร เช่่น แคลเซีียม โปรตีีน เหล็็ก วิิตามินิ แร่่ธาตุุ ไฟเบอร์์ และสารต้้านอนุุมููลอิิสระมากกว่่าผลไม้้หรืือผัักชนิิด อื่น� ๆ จัดั เป็น็ หนึ่่ง� ในอาหารทางเลือื กที่จ่� ะทำให้ก้ ารกินิ อาหารในอนาคตยั่่�งยืืนได้้ •ข••้้อwwwมwwwูลู www...bpmereecasotcamovmuattoeanrr...cccooommm 5ive 5E 5

อาหารแห่่งอนาคต การขัับเคลื่่�อนสู่ก่� ารพัฒั นา ภายใต้โ้ มเดลเศรษฐกิิจ BCG นัับจากรััฐบาลประกาศให้้โมเดลเศรษฐกิิจ BCG เป็น็ วาระแห่่งชาติิ เมื่่�อปีี พ.ศ.2564 และ แสดงศัักยภาพและความพร้้อมทางเศรษฐกิิจ BCG ของไทยบนเวทีีโลกผ่่านการประชุุมเอเปค ในปีี พ.ศ.2565 นัับจากนั้้�นการขัับเคลื่่อ� นอาหารแห่ง่ อนาคต ซึ่�ง่ เป็น็ ส่่วนหนึ่�ง่ ของโมเดลเศรษฐกิจิ BCG ก็็ยิ่่ง� เด่่นชััดและเดิินหน้า้ สู่่�การพััฒนาหลากหลายแนวทาง โมเดลเศรษฐกิจิ BCG 1 เศรษฐกิจิ ชีีวภาพ โมเดลเศรษฐกิิจ BCG หรืือ Bio-Circular-Green มุ่ �งเน้้นการใช้้ทรััพยากรชีีวภาพเพื่่�อสร้้างมููลค่่า Economy คืือ โมเดลการพัฒั นา 3 เศรษฐกิิจหลักั ได้้แก่่ เพิ่่�ม โดยการพัฒั นาเป็น็ ผลิติ ภััณฑ์ม์ ูลู ค่า่ สููง เศรษฐกิิจชีีวภาพ (Bioeconomy) เศรษฐกิิจหมุุนเวีียน (Circular Economy) และเศรษฐกิิจสีีเขีียว (Green 2 เศรษฐกิจิ หมุุนเวีียน Economy) ไปพร้้อมๆ กััน ซึ่�งมีีความสอดคล้้องกัับ เป้้าหมายการพััฒนาที่�่ยั่ �งยืืนของสหประชาชาติิ อาทิิ คํํานึึงถึึงการนํําวััสดุุต่่างๆ กลัับมาใช้้ประโยชน์์ การผลิติ และการบริโิ ภคที่ย่�ั่ง� ยืืน การรับั มืือการเปลี่ย่� นแปลง ให้้มากที่�่สุุด ลดการเกิดิ ขยะหรืือของเสีีย สภาพภูมู ิอิ ากาศ การอนุรุ ักั ษ์ค์ วามหลากหลาย ความร่ว่ มมืือ เพื่่�อการพััฒนาที่่�ยั่ �งยืืน การลดความเหลื่่�อมล้ํํ�า รวมถึึง 3 เศรษฐกิจิ สีีเขีียว ยัังสอดรัับกัับหลัักปรััชญาเศรษฐกิิจพอเพีียง อัันเป็็น หลักั สํําคัญั ในการพัฒั นาเศรษฐกิจิ และสังั คมของไทยด้ว้ ย พััฒนาเศรษฐกิิจควบคู่่�กัับพััฒนาสัังคมและ โดย 3 เศรษฐกิิจหลััก มีีสาระสํําคัญั ดังั นี้้� รัักษาสิ่่�งแวดล้้อมอย่่างสมดุุล เพื่่�อให้้เกิิดความ มั่่�นคงและยั่่ง� ยืืน อาหารแห่ง่ อนาคต การพััฒนา 3 เศรษฐกิิจหลััก มีีความเชื่�อมโยงกัับ ที่�่เหมาะสมกัับโลกในระยะข้้างหน้้า โดยเฉพาะอย่า่ งยิ่ง� การขัับเคลื่่�อน ‘อาหารแห่่งอนาคต’ ซึ่�งเป็็นเป็็นแนวคิิด เพื่่อ� ลดปัญั หาภาวะโลกร้อ้ น สร้า้ งความมั่่น� คงทางด้า้ นอาหาร ในอุุตสาหกรรมอาหารโลกที่่�มีีความหลากหลาย สิ่่�งแวดล้้อม และสุุขภาพที่�่ดีีของประชากร จนทํําให้้ ในหน้้าตา รููปแบบ และกระบวนการผลิิตอาหาร กลายเป็็นเทรนด์์ที่่�มีีการขัับเคลื่่�อนสู่�ก า ร พัั ฒ น า โดยเน้น้ การคิดิ ออกแบบอาหารและกระบวนการผลิติ อาหาร ทั้้ง� จากภาครััฐและหน่่วยงานที่่เ� กี่่�ยวข้อ้ งอย่่างเต็็มที่�่ 6 E Explained

เครื่่อ� งมือื และแนวทางพััฒนา ‘อาหารแห่ง่ อนาคต’ จากรายงานของสำนัักงานพััฒนาวิิทยาศาสตร์์และเทคโนโลยีีแห่่งชาติิ ระบุุว่่า 3 เครื่่�องมืือสำคััญ ของการขัับเคลื่่อ� นอาหารแห่ง่ อนาคตสู่�การพััฒนาตามโมเดลเศรษฐกิจิ BCG ประกอบด้้วย • การพัฒั นาและปรับั ปรุงุ กฎระเบีียบที่เ่� กี่ย่� วข้อ้ งกับั • การประยุกุ ต์ใ์ ช้น้ วัตั กรรมเพื่่อ� ยกระดับั อุตุ สาหกรรม อาหาร เพื่่อ� ให้เ้ หมาะสมและทันั ต่อ่ ความก้า้ วหน้า้ ของ อาหาร ด้้วยเทคโนโลยีีและการบริิหารการจััดการที่่� อุตุ สาหกรรมอาหารปัจั จุบุ ันั และอนาคต ขณะเดีียวกันั เหมาะสม ทั้้�งนวััตกรรมผลิิตภััณฑ์์ นวััตกรรมการผลิิต ต้้องมีีการสร้้างสมดุุลระหว่่างการสร้้างมาตรฐานใหม่่ และนวัตั กรรมการบริกิ าร เพื่่�อคุ้�มครองความปลอดภััยของผู้�บริิโภค กัับการ พัฒั นาเศรษฐกิจิ ด้้วยอุุตสาหกรรมอาหารของประเทศ • การพััฒนาโครงสร้้างพื้้�นฐานที่่�สำคััญและจำเป็็น ต่่อการยกระดัับอุุตสาหกรรมอาหารของประเทศ เพื่่�อให้้ผู้้�ประกอบการด้า้ นอาหารสามารถแข่ง่ ขันั ได้้ 5 แนวทางของเทคโนโลยีีที่่ม� ีีความจํําเป็น็ ต่อ่ การพััฒนาอาหารแห่่งอนาคต หนึ่่�งในหััวใจหลัักสำหรัับแนวทางการพััฒนาอาหารแห่่งอนาคต คืือ การใช้้เทคโนโลยีีต่่างๆ เข้้ามาตอบโจทย์์ ให้้มากที่�่สุุด โดยข้้อมููลจากธนาคารแห่่งประเทศไทย กล่่าวถึึงเทคโนโลยีีที่่�มีีความจำเป็็นต่่อการพััฒนาอาหารแห่่ง อนาคต ไว้้ 5 แนวทาง ได้้แก่่ 1 การใช้้เทคโนโลยีเี สริมิ ระบบการผลิติ อาหาร เพื่่อ� เพิ่ม�่ ประสิทิ ธิภิ าพในการผลิติ และการทํําการเกษตร และการจััดการห่ว่ งโซ่่อาหารที่่�ยั่่ง� ยืนื และช่ว่ ยแก้ป้ ัญั หาการขาดแคลน แรงงาน ปัญั หาสภาพภูมู ิอิ ากาศ ตลอดจน ปัญั หาด้า้ นพื้้น� ที่ก่� ารเกษตรและปศุสุ ัตั ว์์ 2 การใช้เ้ ทคโนโลยีชี ีีวภาพอาหาร เพื่่อ� พัฒั นาอาหารใหม่่ที่ต่� อบโจทย์ย์ ิ่่�งขึ้�น้ 3 การใช้้เทคโนโลยี/ี อุุปกรณ์์การแปรรููปอาหาร เพื่่�อสร้า้ งสรรค์อ์ าหารอย่า่ งหลากหลาย 4 การใช้เ้ ทคโนโลยีีหุ่น่� ยนต์์ ปััญญาประดิษิ ฐ์์ เพื่่�อทำำ�การเกษตรที่แ่� ม่่นยำำ� รวมทั้้�งเพิ่�ม่ ปริมิ าณ หรืือการวิิเคราะห์์ข้้อมููลขนาดใหญ่่ และคุณุ ภาพของผลผลิติ 5 การใช้บ้ ล็อ็ กเชนและการตรวจสอบย้้อนกลัับ เพื่่อ� ความปลอดภััย ความโปร่่งใส และความมั่่น� ใจ ด้้านระบบอาหารสู่ �ประชาคมโลก ‘เทคโนโลยีีอาหาร’ อีีกหนึ่�่งแนวทางพััฒนาอาหารแห่ง่ อนาคต เพราะฉะนั้้�น เมื่�่อนํําฟู้�้ดเทค ไปใช้้เป็็นแนวทางในการพััฒนา นอกจากเทคโนโลยีีต่่างๆ ข้้างต้้นแล้้ว เทคโนโลยีีอาหาร หรืือฟู้้�ดเทค อาหาร ผสมผสานกัับเทคโนโลยีี (Food Technology-Food Tech) เป็็นอีีกหนึ่่�งแนวทางสำคััญที่�่ขัับเคลื่่�อน อื่่�นๆ อย่่าง เทคโนโลยีีชีีวภาพ อาหารแห่ง่ อนาคตพััฒนาสู่่�ความยั่่�งยืืน อาหาร เทคโนโลยีีด้า้ นการเกษตร หรืือเทคโนโลยีีด้า้ นสุขุ ภาพ จะทําํ ฟู้้�ดเทค คืือการนํําองค์ค์ วามรู้� งานวิจิ ัยั แนวคิดิ สร้า้ งสรรค์์ และเทคโนโลยีี ให้้อาหารแห่่งอนาคต ก้้าวหน้้า มาปรัับปรุุงและคิิดค้้นเป็็น ‘อาหารใหม่่' จนสามารถนํําไปจํําหน่่ายเชิิง ภายใต้้โมเดลเศรษฐกิิจ BCG พาณิิชย์์ได้้ โดยอาหารใหม่่นี้้�เป็็น ‘อาหารแห่่งอนาคตที่�่มีีกระบวนการ ของประเทศ ตามประกาศ ผลิิต สะดวก รวดเร็็ว ปลอดภััย รสชาติิดีี เก็็บไว้้ได้้นาน ไม่่เป็็นพิิษต่่อ เป็น็ วาระแห่่งชาติิได้้นั่่�นเอง สิ่่�งแวดล้้อมและโลก’ เช่่น การผลิิตนมสํําหรัับผู้�แพ้้โปรตีีนบางชนิิด หรืือ การผลิิตน้ํํ� า ผ ล ไ ม้้ ผ่่ า น ก ร ะ บ ว น ก า ร ส กัั ดน้ํํ� า ต า ล อ อ ก จ น เ ป็็ น Explained E 7 น้ํํ�าผลไม้้ที่่�ดีีต่่อสุุขภาพ ครอบคลุุมถึึงรููปแบบการบริิการ ช่่องทาง การจัดั จํําหน่า่ ยอาหาร ที่�ม่ ีีการนํําเทคโนโลยีีไปปรับั ใช้ด้ ้้วย •ข•••้อ้ wwwwมwwwwูลู wwww....wbbdraoaatial.nyo.dtirne.attcheghre..ni.ncs.ottdhma.or.th

เมื่่อ� โลกร้้อน เราต้อ้ งพึ่ง่� เกษตร เพื่�่ออนาคต ท่า่ มกลางความเปลี่ย่� นแปลงของสภาพภููมิอิ ากาศ และประชากรโลกเพิ่่�มสููงขึ้้�น ผู้ค้� นจึึงต้อ้ งการ ความมั่�่นคงทางอาหาร โดยมองหาแนวทางการทำำ�เกษตรเพื่่�ออนาคต ที่ไ่� ม่เ่ พีียงแค่ม่ ีีอาหารเพีียงพอ แต่่ยัังให้ค้ วามสำำ�คััญกัับความยั่�ง่ ยืนื เป็น็ มิิตรกัับโลก และสร้า้ งโอกาสด้า้ นเศรษฐกิิจ อัันเป็น็ ที่่ม� า ของคำำ�ว่่า ‘เกษตรอััจฉริิยะ’ ที่่�เกิิดขึ้้�นมาหลายทศวรรษและเกี่่�ยวข้้องกัับ 2 ปัั จจััยสำำ�คััญ ได้้แก่่ การจััดการข้้อมููล และการนำำ�เทคโนโลยีีมาใช้้งาน จนกลายเป็็นแนวทางการทำำ�เกษตรที่่�มีี ประสิิทธิิภาพของนานาประเทศในปัั จจุบุ ััน 3 เทรนด์์เทคโนโลยีีการเกษตรเพื่่�ออนาคตที่น่� ่า่ จัับตามอง ไม่่ว่่าจะประกอบอาชีีพเกษตรกรมานานหรืือเริ่�มเรีียนรู้�ใหม่่ เวลานี้้�แนวคิิด ‘เกษตรอััจฉริิยะ’ กลายมาเป็็นหนึ่่�ง ความรู้�พื้�นฐานที่�่ต้้องต่่อยอด ติิดตาม เพื่่�อให้้ก้้าวทัันเทรนด์์และเทคโนโลยีีล่่าสุุด ที่�่สอดคล้้องกัับประโยชน์์จาก บทความ ‘3 เทรนด์์เทคโนโลยีีการเกษตรที่�่น่่าจัับตามองใน พ.ศ. 2566’ โดยนิิตยสารฟอร์์บส ผ่่านมุุมมองของ ผู้�บริิหารธุรุ กิจิ ด้า้ น AgTech หรืือ Agriculture Technology ที่�น่ ำเสนอเทคโนโลยีีช่ว่ ยพััฒนาคุุณภาพและคำนวณ ผลผลิติ ได้อ้ ย่า่ งแม่่นยำ โดยมีีรายละเอีียดดังั นี้้� 1 ฟารก์์มาใรนปรล่่มููพกรพ้ือ้ ืชมใรนะสบภบคาพวบแควุุมดลสิ่้่�ง้อแมวทดีล่่�ม้ีี้อกมาภราคยวใบนจคุะุมมีีม(าCกoขึ้n้�นtrolled Environment Agriculture หรืือ CEA) ที่่�ช่่วยให้้การคำนวณทั้้�งค่่าใช้้จ่่ายและผลผลิิตแม่่นยำมากขึ้�น มีีเป้้าหมายเลีียนแบบสภาวะที่�่เหมาะสมกัับการปลููกพืืชชนิิดนั้้�นมากที่่�สุุด แม้้จะปลููก ในต่า่ งพื้น้� ที่�่ นอกจากต่อ่ สู้้�กับั ความเปลี่ย�่ นแปลงของสภาพอากาศ ในอนาคตการทำฟาร์ม์ แบบ CEA ยังั ช่ว่ ยลดหลายความเสี่ย�่ ง เช่น่ การเผชิญิ กับั นโยบายห้า้ มส่ง่ ออกน้้ำมันั ปาล์ม์ ระยะสั้้น� ของประเทศอิินโดนีีเซีียแบบกะทันั หัันใน พ.ศ.2565 2 มหาวิิทยาลััยที่ท่� ำำ�งานวิิจััยจะมีีบทบาทมากขึ้้�น ความรู้�ด้้านการเกษตรที่�่เกี่่�ยวข้้องกัับอาหารยัังต้้องได้้รัับการพััฒนาต่่อเนื่่�อง ทำให้้มหาวิิทยาลััยซึ่่�งทำงานวิิจััยด้้านนี้้�มีีบทบาทที่่�ชััดเจนขึ้�น เช่่น มหาวิิทยาลััย แคลิฟิ อร์เ์ นีีย เดวิสิ ก่อ่ ตั้้ง� เป็น็ ศูนู ย์ว์ ิจิ ัยั การเกษตของมหาวิทิ ยาลัยั แคลิฟิ อร์เ์ นีีย เบิริ ์ก์ ลีีย์์ ได้้รัับเงิินสนัับสนุุน 50,000,0000 ดอลลาร์์สหรััฐฯ ใน พ.ศ. 2565 เพื่่�อสร้้าง ศููนย์์วิิจััยพืืชผลให้้มีีความยืืดหยุ่�นและยั่ �งยืืนมากขึ้�นในช่่วงสภาพอากาศเปลี่่�ยนแปลง เพิ่่�มประสิิทธิภิ าพการใช้น้ ้้ำและพลัังงานให้้สููงสุดุ และขยายการเข้้าถึึงอาหารที่ม�่ ีีคุุณค่่า ทางโภชนาการ 8 E Explained 3 ฟารน์์มอแกนจวาตกั้้�งฟอัาัตร์์มโนแมนััตวิตจิั้้ะ�งเจพิะ่่�มเพิม่่�มากมขาึ้้�นกขึ้ �นแล้้ว แนวโน้้มการใช้้ระบบอััตโนมััติิ เทคโนโลยีี และปััญญาประดิิษฐ์์ก็็เพิ่่�มขึ้�นตามลำดัับเช่่นกััน ทั้้�งนี้้� เพื่่�อช่่วยให้้ได้้ผลลััพธ์์ตรงตาม ต้้องการ ภายใต้้ข้้อจำกััดด้้านทรััพยากรและพื้น้� ที่�่ โดยมาคู่�ขนานกับั ความท้า้ ทายหลาย ด้้าน เช่่น ต้้นทุนุ อุุปกรณ์ล์ ่ว่ งหน้้าราคาสูงู ขึ้น� อัันเกิิดจากการมองเห็็นโอกาสตรงกัันของ เกษตรกรหรืือผู้้�ประกอบการ การฝึึกทัักษะผู้้�ดููแลฟาร์์มให้้ใช้้เทคโนโลยีี การลงทุุนกัับ นวัตั กรรมการเกษตรเพื่่อ� อนาคต

ทบทวนเทคโนโลยีีการเกษตรเพื่่�ออนาคตในไทย ประเทศไทยเป็น็ ประเทศเกษตรกรรมที่�เ่ ตรีียมปรับั ตััวเป็น็ ‘ประเทศเกษตรอัจั ฉริิยะ’ ทำให้ม้ ีีการเปิิดรัับนวััตกรรม อย่่างต่อ่ เนื่่�อง รวมถึงึ 6 เทรนด์์ AgTech โดยสำนัักงานนวััตกรรมแห่่งชาติิ ได้้นำเสนอไว้้เมื่่�อปีี พ.ศ.2564 ได้แ้ ก่่ 1) การเกษตรดิิจิทิ ัลั 2) เครื่่อ� งจักั รกลเกษตร หุ่�นยนต์์ โดรนและระบบอัตั โนมัตั ิิ 3) เทคโนโลยีีชีีวภาพทางการเกษตร 4) การจััดการฟาร์ม์ รููปแบบใหม่่ 5) การจััดการหลัังการเก็็บเกี่่ย� วและขนส่ง่ และ 6) บริิการธุุรกิิจเกษตร 6 เทรนด์์ AgTech สู่่�เกษตรเพื่อ�่ อนาคต การเกษตรดิิจิทิ ัลั ให้้ความสำำ�คัญั กับั การเก็บ็ ข้้อมูลู การเกษตร เพื่่อ� แก้ป้ ััญหาและเพิ่ม่� ผลผลิติ นำ�ำ ข้้อมูลู มาต่อ่ ยอดกับั ปัญั ญาประดิิษฐ์์ เครื่่�องจัักรกลเกษตร หุ่่�นยนต์์ โดรนและระบบอััตโนมััติิ เริ่ม� ต้้นด้้วยต้้นทุนุ ที่�ส่ ููง แต่ช่ ่ว่ ยเพิ่่�มผลผลิติ และแก้ป้ ัญั หาขาดแคลนแรงงาน ภาคการเกษตร เทคโนโลยีีชีีวภาพทางการเกษตร เน้้นมิติ ิดิ ้า้ นสิ่่ง� แวดล้้อมและเพิ่ม่� ผลผลิติ อย่า่ งการใช้้จุุลิินทรียี ์์ในดิินกระตุ้้�นการเติบิ โต และทนความแล้ง้ การจัดั การฟาร์ม์ รูปู แบบใหม่่ เช่น่ การทำำ�โรงปลูกู ที่ค่� วบคุุมสิ่่ง� แวดล้อ้ มได้้ การทำ�ำ เกษตรแบบแนวตั้้�ง รวมถึงึ เทรนด์์ฟาร์ม์ เลี้้ย� งแมลง การจัดั การหลังั การเก็็บเกี่�่ยวและขนส่่ง เน้้นนวัตั กรรมและกระบวนการยืืดอายุุ และเก็็บรักั ษาผลผลิติ โดยไม่่ใช้้สารเคมีี บริกิ ารธุรุ กิิจเกษตร รููปแบบการให้บ้ ริิการเช่่ายืืมนวัตั กรรมด้า้ นการเกษตร เช่่น ระบบจองโดรนพ่น่ ปุ๋๋�ย แพลตฟอร์์มขายผลผลิติ ออนไลน์์ โดรนกัับ’เกษตรอััจฉริิยะ’ นอกจากเป้้าหมายการเพิ่่�มความมั่่�นคง ด้้านอาหาร สิ่่�งที่�่ภาคเกษตรต้้องตระหนััก จากโดรนเพื่่อ� งานอดิเิ รก ปัจั จุบุ ันั กลายมาเป็น็ นวัตั กรรม เ ช่่ นกัั น คืื อ ก า ร ใ ช้้ นวัั ต ก รรมที่�่ ไ ม่่ เ พิ่่� ม ช่ว่ ยเพิ่ม�่ ผลผลิติ ทางเกษตร โดยทำำ�หน้า้ ที่ร่� ดน้ำำ�� หว่า่ นปุ๋๋ย� คาร์์บอนฟุุตพริ้�นท์์ (Carbon Footprint) ฉีีดพ่่นยากำำ�จััดศััตรููพืืช ฉีีดพ่่นฮอร์์โมน และถ่่ายภาพ ใ ห้้ กัั บ โ ล ก ทั้้� ง ก า ร ป ลูู ก พืืช แ ล ะ เ ลี้้� ย ง สัั ต ว์์ วิิเคราะห์์โรคพืืชเพื่่�อหาทางแก้อ้ ย่า่ งถููกวิิธีี ไ ป จน ถึึ ง ก า ร ย ก ร ะ ดัั บ คุุ ณ ภ า พ ชีีวิิ ต ข อ ง ผู้�้ประกอบอาชีีพเกษตรกรที่่�จะมีีความสำคััญ •••ข•้อ้ wwwwมwwwwูลู wwww....dnfkoaieartbpa.oaelyrs..ost.hctr..okthamsikornbank.com มากขึ้้�นในอนาคต ท่่ามกลางความขาดแคลน แรงงานภาคการเกษตรในปัจั จุบุ ันั Explained E 9

ABOUT FUTURE FOOD เทรนด์์อาหารแห่ง่ อนาคตมาแรง ทำำ�ให้้เกิดิ แนวทางใหม่ๆ่ เกี่ย่� วกัับอาหาร ไปดููกัันว่่ามีีอะไรบ้า้ งที่่น� ่่าสนใจ และเปิดิ โลกแห่่งองค์์ความรู้�้ AR Biodiverse Cricket Daily Table Future Food Dining Sausage ร้้านขายอาหารและวััตถุุดิิบที่�่ แอปพลิิเคชัันอุุตสาหกรรม เ ม นูู อ า ห า ร อ น า ค ต ที่�่ ใ ห้้ ไม่แ่ สวงหากำไรในสหรัฐั อเมริกิ า อาหารออนไลน์์ ตอบโจทย์์ ก า ร กิิ น อ า ห า ร ที่�่ มีีคว า ม โปรตีีนสููงกว่่านมวััว 4 เท่่า นำของเหลือื ที่ย่� ังั บริโิ ภคได้้ และ ผู้้�ป ร ะ ก อ บ ก า ร แ ล ะ ผู้ � บ ริิ โ ภ ค หลากหลายทางชีีวภาพ หรืือ โ ดย ก า ร เ ส ริิ ม ผ ง โ ป ร ตีี น อาหารใกล้้หมดอายุุมาขายใน ให้ข้ ้อ้ มูลู ด้า้ นโภชนาการอาหาร อาหารในหมวดหมู่ �เดีียวกันั จิ้�งหรีีดสกััด คลุุกเคล้้ากัับ ราคาเหมาะสม และการรับั รองแหล่่งผลิิต แต่่มีีความแตกต่่างกัันทาง เนื้้อ� หมูู สายพัันธุ์ � Eco Dieting Farm to Table Gastronomy Healthy ก า ร อ ด อ า ห า ร เ ชิิ ง นิิ เ วศน์์ พืืชผััก เนื้�้อสััตว์์ ที่�่ปลููกและ Tourism Eating Plate เป็็นการลดการบริิโภคเนื้้�อสััตว์์ เลี้้ย� งในฟาร์ม์ ไร้ส้ ารเคมีีนำมา ก า ร กิิ น อ า ห า ร เ พื่่� อ สุุ ข ภ า พ ให้น้ ้อ้ ยลง ด้ว้ ยเหตุผุ ลทางด้า้ น ปรุงุ สไตล์โ์ ฮมเมด และเสิริ ์ฟ์ การท่่องเที่่�ยวเชิิงอาหาร โ ดย แ บ่่ ง สัั ดส่่ ว น อ า ห า ร ใ น สิ่่�งแวดล้้อม สวััสดิิภาพสััตว์์ แบบสดใหม่่ ได้ร้ สชาติอิ ร่อ่ ย ที่�่ส่่งผ่่านวััฒนธรรมและ จานแต่่ละมื้้�อให้้ได้้สารอาหาร และสุขุ ภาพของผู้�บริโิ ภค จากธรรมชาติิ ป ร ะ วัั ติิ ศ า ส ต ร์์ อ า ห า ร ครบถ้ว้ นเหมาะกับั ความต้อ้ งการ ก า ร กิิ น ข อ ง ท้้ อ ง ถิ่ � น ใ ห้้ ของร่า่ งกาย นักั ท่่องเที่ย�่ วได้ส้ ัมั ผัสั Insects Protein Junk Food Kale Lab Grown Meat โปรตีีนจากแมลงแหล่่งโปรตีีน อ า ห า ร ที่่� มีีคุุ ณค่่ า ท า ง เ คล ห รืื อ ค ะ น้้ า ใ บ ห ยิิ ก เนื้้�อสััตว์์ที่่�เกิิดจากการเพาะ ใหม่แ่ ห่ง่ อนาคตต่า่ งๆ มีีคุณุ ค่า่ โภชนาการน้้อย แต่่รสชาติิ ราชิินีีแห่่งผัักใบเขีียว ขึ้�นชื่�อ เนื้้�อเยื่ �อจากเซลล์์สััตว์์ในห้้อง ทางโภชนาการมากกว่า่ เนื้อ�้ สัตั ว์์ ถููกปาก ซึ่�งตรงข้้ามกัับ ว่่าเป็็นสุุดยอดของอาหาร ปฏิิบััติิการ ให้้กลายเป็็นเนื้้�อ ทั่่�วๆ ไป โดยให้้โปรตีีนสููงกว่่า แนวคิิดอาหารแห่่งอนาคต เต็็มไปด้้วยวิิตามิิน และสาร ชิ้�นใหญ่่ พอเพีียงให้้มนุุษย์์ ประมาณ 1.5 - 2 เท่า่ ที่่ใ� ส่่ใจเรื่�องสุุขภาพ อาหารที่ด�่ ีีต่่อร่่างกาย สามารถรับั ประทานได้้ 10 oE ONE OF A KIND

My Food New Nordic Organic Food Protein Bars My Brand Cuisine มีีส่่วนประกอบทุุกอย่่าง ของว่่างเพื่่�อสุุขภาพ มีีคุุณค่่า ผู้�บริิโภคคาดหวัังมากกว่่า มาจากธรรมชาติิ ไม่่มีี ทางโภชนาการช่ว่ ยเพิ่่ม� ปริมิ าณ การกิินอาหารให้้ ‘อิ่�ม’ แต่่ การปฏิิรููปทางอาหารของ ก า ร ใ ช้้ ส า ร เ คมีี ห รืื อ ก า ร โปรตีีน ออกแบบให้้เหมาะ ต้้องการอาหารและเครื่่�องดื่่�ม บรรดาเชฟชาวนอร์์ดิิกที่่� ตัดั ต่อ่ พันั ธุกุ รรมเป็น็ อาหาร สมกัับร่่างกายและปริิมาณ ที่บ่� อกถึงึ ความเป็น็ ตัวั ตน และ ให้้ความสำคััญกัับวััตถุุดิิบ ทางเลือื กของผู้�ใส่ใ่ จสุขุ ภาพ ที่ต�่ ้้องการของแต่ล่ ะบุุคคล เป็น็ ปัจั จัยั สำคัญั ในการตัดั สินิ ซื้อ�้ ท้อ้ งถิ่น� ตามฤดูกู าล คำนึงึ ถึงึ สิ่่ง� แวดล้อ้ ม Quinoa Robot Restaurant Sleep-friendly 3D Food Printing Cookies & Ice cream UNESCO ประกาศให้้เป็็น เทคโนโลยีีหุ่่�นยนต์์เข้้ามา คุุกกี้�และไอศกรีีมที่่�เป็็น เทคโนโลยีีการทำอาหารที่�่ไม่่ อาหารที่�่สมบููรณ์์แบบสำหรัับ พลิิกธุุรกิิจร้้านอาหาร โดย นวัตั กรรมอาหารที่แ่� ก้ป้ ัญั หา ต้้องใช้้แรงงานคนอีีกต่่อไป มนุุษยชาติิ ส่่วน FAO ให้้เป็็น ทำหน้า้ ที่ต�่ ่า่ งๆ แทนคน เช่น่ การนอนไม่ห่ ลับั มีีส่ว่ นผสม สามารถขึ้�นรูปู และพิิมพ์์อาหาร อาหารยอดเยี่ย�่ มทางโภชนาการ บาร์์เทนเดอร์์ เชฟ พนัักงาน ของแร่ธ่ าตุุ วิติ ามินิ ที่ช�่ ่ว่ ยให้้ แบบ 3 มิติ ิิ เหมืือนจริงิ และกินิ ของมนุษุ ย์์ เสิริ ์ฟ์ พนักั งานทำความสะอาด หลับั ง่า่ ยขึ้้น� เช่น่ แมกนีีเซีียม ได้จ้ ริงิ Upcycling and Vegan Well-Mental Xanthan Gum Sustainable Foods การบริิโภคอาหารจากพืืช การกิินEเพื่a่�อtสุiุnขภgาพจิิตใจ เจลผงสกััดจากพืืช ส่่วนมาก ใช้้บรรจุุภััณฑ์์ย่่อยสลายได้้ โดยไม่่มีีส่่วนประกอบหรืือ ด้้วยอาหารที่�่มีีส่่วนประกอบ ใช้้กัับอาหารสไตล์์ Modernist ทำจากวััสดุุรีีไซเคิิล และ ผลิิตผลจากสััตว์์เลย อย่่าง ช่ว่ ยลดความเครีียด ซึมึ เศร้า้ สำหรัับเชื่�อมของเหลว 2 ชนิิด ใ ช้้ วัั ต ถุุ ดิิ บ ทุุ ก ส่่ ว น ใ น ก า ร เช่่น นม เนย ชีีส ไข่่ น้้ำผึ้้�ง วิิตกกัังวล เช่่น กล้้วย ไข่่ไก่่ ที่�่ไม่่เข้้ากััน อย่่างไข่่แดงและ ประกอบอาหาร เพื่่�อให้้มีีขยะ ยีีสต์์ เจลาตินิ ข้า้ วกล้้อง ปลา เห็็ด น้้ำมันั พืืช อาหารน้อ้ ยที่ส่� ุดุ Yoghurt Zero Food Waste ของโปรดของคนทั่่�วโลก ที่�่เป็็น การจััดการขยะอาหารให้้ หนึ่่�งในผลิิตภััณฑ์์ที่�่ดีีต่่อระบบ เหลืือทิ้้�งน้้อยที่่�สุุดหรืือเป็็น ย่อ่ ยอาหาร และลำไส้้ ที่ม�่ ีีการใช้้ ศููนย์์ ทั้้�งในการเพาะปลููก เทคโนโลยีีอาหารใหม่ม่ าพัฒั นา ขนส่่ง แปรรููป ปรุุงอาหาร เป็น็ อาหารแห่ง่ อนาคต ทำบรรจุภุ ััณฑ์์ ONE OF A KIND oE 11

เขย่า่ ตััวเลข FUTURE FOOD ทั่ว�่ โลก ความมั่่�นคงทางอาหารที่่�ท้า้ ทาย ประเทศที่่�มีีความมั่่�นคงทางอาหารสูงู ได้แ้ ก่่ ฟิินแลนด์์ ไอร์แ์ ลนด์์ และนอร์์เวย์์ ค า ด ก า ร ณ์์ อ า ห า ร ที่่� ต้้ อ ง ผ ลิิ ต เ พิ่�่ ม ใ ห้้ เ พีี ย ง พ อ กัั บ จำ�ำ น ว น ประชากรโลกราว 9 พัันล้้านคน ใน พ.ศ. 2593 สูงู กว่า่ 70% 8 ใน 10 อัันดัับแรกของประเทศ ที่่� มีี ค ว า ม มั่่� น ค ง ท า ง อ า ห า ร ใ น พ.ศ. 2565 อยู่�ในยุุโรป เนื้้�อตจลาากดพืืช เตกษลาตดรออิานิ หทารีรีย์์ แมตลงลกาิินดได้้ รายได้้ รายได้ข้ องตลาด รายได้้ของตลาด 15.7ภายใน พ.ศ.2570 484ภายใน พ.ศ.2573 9.6ภายใน พ.ศ.2573 พันั ล้้าน พันั ล้้าน พัันล้า้ น ดอลลาร์์สหรัฐั ฯ ดอลลาร์์สหรัฐั ฯ ดอลลาร์์สหรัฐั ฯ อััตราการเติิบโตเฉลี่่�ยสะสม อััตราการเติิบโตเฉลี่่�ยสะสม อััตราการเติิบโตเฉลี่่�ยสะสม ต่อ่ ปีใี น พ.ศ. 2565-2570 11.77%ต่อ่ ปีใี น พ.ศ. 2565-2573 28.3%ต่่อปีีของตลาดใน 14.7% ตลาดฟาร์ม์ อััจฉริยิ ะทั่่�วโลก รายได้ข้ องตลาดภายใน อััตราการเติิบโตเฉลี่่�ยสะสมต่่อปีี พ.ศ. 2569 จากการคาดการณ์์ ของตลาดใน พ.ศ. 2564-2569 7.04 ดพัอนั ลล้ล้าานร์์สหรัฐั ฯ 13.65% 12 D Digitonomy

ตลาดเทคโนโลยีี การพิิมพ์์อาหาร 3 มิิติิ ทั่่�วโลก รายได้ข้ องตลาด อัตั ราการเติิบโตต่อ่ ปีีของตลาด ภายใน พ.ศ. 2574 ในพ.ศ. 2565-2574 15.1 พัันล้้าน 52.8% ดอลลาร์ส์ หรัฐั ฯ มููลค่า่ ส่่งออกและการเติบิ โต ทFี่่u�ส่tง่ uอrอeกFมoาoกdที่ข่ส� ุอุดงไพท.ยศ. 2565 ของ Future Food ไทย 129,301 105,147 23% 97% วัดั การ 95,344 98,597 7% อาหารและ 1.6% เติบิ โต 3% เครื่�อ่ งดื่่ม� สุขุ ภาพ จากเดิิม 7% อาหารเกษตร อินิ ทรียี ์์ มููลค่า่ (ล้้านบาท) 1.2% 0.2% อาหารกลุ่ �มที่�่ผลิิตขึ้�้น อาหาร มาใหม่่ทางนวัตั กรรม ทางการแพทย์์ ปีี พ.ศ. 2562 2563 2564 2565 5 อัันดัับตลาดส่่งออก Future Food ของไทย พ.ศ. 2565 42% 16% 9.2% 9% 4% อาเซียี น สหรัฐั อเมริิกา สหภาพยุโุ รป จีีน รวมสหราชอาณาจัักร ออสเตรเลีีย •••ข้้อEธMมนcูAลูoาRnคKoาEmรโTiลsSกtAImNDpaMcAt RKETS •••• MCRYaeIeShstIieoOcoauNrlFcoPihunRsaDnRNivceeeeswesawrcirhe ••• สAEXมlliIาeMคdมKMกnaาorรwkคe้le้าtอdRนgeeาsคeCตaeอrncาtheหrารไทย Digitonomy D 13

8 เทรนด์์อาหารแห่่งอนาคต สร้า้ งโอกาสให้้ผู้�ประกอบการไทย อาหารแห่่งอนาคต เป็็นทางเลืือกใหม่่ของแนวคิิดการดููแลโลกผ่่านมื้้�ออาหาร โดยมีีการนำำ� นวััตกรรมทัันสมััยเข้า้ มาสร้้างสรรค์์วััตถุดุ ิบิ ต่่างๆ จนเกิดิ เป็น็ เทรนด์อ์ าหารรููปแบบใหม่่ ที่่ร� สชาติิ อร่อ่ ย มีีประโยชน์์ และตอบโจทย์โ์ ภชนาการได้ม้ ากขึ้้�น นอกจากนั้้�น แนวโน้้มของอุุตสาหกรรมอาหารแห่่ง ของไทย ไปสหรััฐอเมริิกา เวีียดนาม กััมพููชา จีีน และ อนาคต ยัังได้้รัับความสนใจเป็็นอัันดัับต้้นๆ และมีี เมีียนมา ปีี พ.ศ.2565 สููงถึึง 98,056.78 ล้้านบาท ซึ่�ง การขัับเคลื่่�อนจากประเทศต่่างๆ จนเติิบโตอย่่างก้้าว แสดงให้้เห็็นถึึงโอกาสในการเติิบโตในอุุตสาหกรรมนี้้�ได้้ กระโดด โดยใน ปีี พ.ศ.2564 ตลาดอาหารแห่ง่ อนาคต อีีกมากทีีเดีียว ทั่่�วโลกมีีมููลค่่าทางเศรษฐกิิจสููงถึึง 122,927 ล้้านบาท และคาดการณ์์ว่่าใน ปีี พ.ศ.2568 จะมีีมููลค่่าเพิ่่�มขึ้�น หากผู้้�ประกอบการไทยนำเทรนด์์อาหารแห่่งอนาคต เป็็น 2 เท่่าตัวั ไปใช้้เป็็นแผนที่�่นำทาง ผสานกัับความคิิดสร้้างสรรค์์ และการพััฒนาด้้านนวััตกรรมอย่่างไม่่หยุุดนิ่่�ง ก็็จะช่่วย สำหรัับตลาดส่่งออกอาหารแห่่งอนาคตของไทยก็็ เพิ่่�มมููลค่่าทางการตลาดของอาหารให้้สููงขึ้�นได้้ โดย เช่่นเดีียวกััน มีีการเติิบโตอย่่างน่่าสนใจ โดยข้้อมููลจาก เทรนด์์อาหารแห่่งอนาคตรููปแบบใหม่่ ที่่�ผู้้�ประกอบ ศูนู ย์เ์ ทคโนโลยีีสารสนเทศและการสื่่อ� สาร สำนักั งานปลัดั การควรรู้�และศึึกษาแนวทางการพััฒนา ประกอบด้้วย กระทรวงพาณิิชย์์ ระบุุ ยอดส่่งออกอาหารแห่่งอนาคต 8 เทรนด์์ ดังั นี้้� 14 T The Knowledge

8 เทรนด์์อาหารแห่่งอนาคต 1 Immunity Boosting อาหารหรืือการกิินเสริมิ ระบบภููมิิคุ้้�มกัันให้้ร่่างกาย กลัับมาทำ�ำ งานอย่า่ งมีปี ระสิิทธิภิ าพ เหมาะสำำ�หรัับผู้้�มีีโรคประจำำ�ตััวหรืือร่่างกายอ่่อนแอ เช่่น การกิิน ผลไม้้รวมหรืือวิิตามิินซีี เพื่่�อเสริิมภููมิิต้้านทานและป้้องกัันหวััด การกิินกิิมจิิเพื่่�อเพิ่�่มประสิิทธิิภาพระบบย่่อยอาหาร ตััวอย่่างเช่่น การผลิิตน้ำ��ำ ผลไม้้เข้้มข้้นแบบช็็อต การเติิมโปรไบโอติิกส์์ลงในอาหาร เพื่่�อช่่วยระบบการย่่อย 2 Personalized Nutrition อาหารหรืือโภชนาการเฉพาะบุุคคล ถูกู ออกแบบให้เ้ หมาะกับั ร่า่ งกายของแต่ล่ ะบุคุ คล โดยประเมินิ จากรูปู แบบ การใช้้ชีีวิิต สุุขภาพ และสารพัันธุุกรรมผ่่านเทคโนโลยีีทางการแพทย์์ อาจมาในรููปของอาหารสำ�ำ เร็็จรููปพร้้อมกิิน อาหารควบคุุมน้ำ��ำ หนัักหรืือ ควบคุุมน้ำ�ำ�ตาล ตััวอย่่างเช่่น การใช้้จุุลิินทรีีย์์ธรรมชาติิที่�่อยู่�ในร่่างกาย ตั้้ง� แต่เ่ กิิด การใช้้การตรวจสารเคมีีในร่่างกายจากเลืือด 3 Well-Mental Eating การกินิ เพื่่�อสุุขภาพจิิตใจ เป็็นอาหารที่่�ประกอบไปด้้วยสารช่่วยลดความเสีียหายของอนุุมููลอิิสระ และการอัักเสบของสมอง ลดความเครีียด ความซึึมเศร้้า หรืือความ วิิตกกัังวล ตััวอย่่างเช่่น การผลิิตอาหารที่่�ผสมสารสกััดจากกััญชา เพื่่�อช่ว่ ยให้้รู้้�สึึกสงบ การใช้้โปรโบโอติิกส์์มาช่่วยเสริิมสร้้างสุขุ ภาพจิิตใจ ลดความเสี่ย่� งในการเป็น็ โรคซึึมเศร้า้ 4 Gastronomy Tourism อาหารพื้้น� บ้้านหรืืออาหารประจำำ�ถิ่่น� เป็น็ แรงขับั เคลื่่อ� นสำำ�คัญั ในการท่อ่ งเที่ย่� วเชิงิ ชุมุ ชนนิยิ ม ทำำ�ให้น้ ักั ท่อ่ งเที่ย�่ ว ได้ส้ ัมั ผัสั ประสบการณ์ก์ ารกินิ เฉพาะถิ่่น� เช่น่ ข้า้ วซอย-อาหารพื้้น� บ้า้ นของ ภาคเหนืือ ส้ม้ ตำำ�-อาหารพื้้น� บ้า้ นของภาคอีีสาน หรืือแกงไตปลา-อาหาร พื้้�นบ้้านของภาคใต้้ ตััวอย่่างเช่่น การจััดงานเทศกาลอาหารสร้้าง วัฒั นธรรมอาหารประจำำ�ท้อ้ งถิ่่น� การพัฒั นาแพลตฟอร์ม์ ต่า่ งๆในรูปู แบบ Meal-sharing Platform The Knowledge T 15

5 Elderly Food อาหารสำำ�หรับั ผู้้�สูงู อายุุ จากสถานการณ์์โลกที่�่ก้้าวสู่่�สัังคมสููงวััย ได้้ส่่งผลให้้ตลาดอาหาร ผู้้�สููงอายุุมีีการเติบิ โตอย่่างสููง และคาดการณ์์ว่า่ ปีี พ.ศ.2568 จะเติบิ โต เพิ่�่มขึ้้�นกว่่า 25% เทรนด์์อาหารนี้้�จึึงเป็็นโอกาสที่�่ดีีสำ�ำ หรัับผู้�ประกอบ การ ตััวอย่า่ งเช่น่ การสร้้างสรรค์์ 3D Printing Food ช่่วยให้้เคี้้ย� วง่่าย ย่อ่ ยง่่าย ขนมขบเคี้้�ยวสำ�ำ หรัับผู้้�สููงอายุทุ ี่่ล� ดสารอาหารไม่ด่ ีี 6 Biodiverse Dining การกินิ อาหารที่่�มีีความหลากหลายทางชีีวภาพ กิินอาหารหมวดหมู่�เดีียวกัันแต่่ต่่างสายพัันธุ์์� เพื่่�อช่่วยสุุขภาพสมดุุล เช่่น กะหล่ำ�ำ� ปลีีกัับบ๊๊อกฉ่่อยให้้แคลเซีียมและฟอสฟอรััสบำำ�รุุงกระดููก เหมืือนกััน แต่่กะหล่ำ��ำ ปลีีมีีกรดทาร์์ทาริิก ยัับยั้้�งไม่่ให้้น้ำำ�� ตาลและแป้้ง กลายเป็็นไขมััน ส่่วนบ๊๊อกฉ่่อยมีีสารต้้านอนุุมููลอิิสระ ลดความเสี่�่ยง ในการเกิดิ มะเร็ง็ ตัวั อย่า่ งเช่น่ ร้า้ นอาหารแนว Biodiverse Restaurant ร้้านอาหารร่่วมมืือกัับผู้�ผลิิตวััตถุุดิิบ สร้้างสรรค์์เมนููที่่�หลากหลายและ แปลกใหม่่ 7 Newtrition อาหารหรือื โภชนาการรูปู โฉมใหม่่ เลืือกบริิโภคเฉพาะผััก ผลไม้้ หรืือธััญพืืชแทนเนื้้�อสััตว์์ ด้้วยความ ตระหนัักถึึงภาวะขาดแคลนอาหาร ปััญหาสิ่่�งแวดล้้อม และสวััสดิิภาพ ของสััตว์์ ตััวอย่่างเช่่น การสร้้างสรรค์์อาหารเนื้้�อที่�่ทำำ�จากพืืช อย่่างหลากหลาย อาหารที่่�ใช้้เทคโนโลยีีทางชีีวภาพเข้้ามาช่่วย เปลี่ย�่ นแปลงรูปู แบบการผลิติ เพื่่อ� ลดคาร์บ์ อนหรืืออื่่�นๆ 8 Food Waste Rescue การนำ�ำ ขยะอาหารหรือื อาหารเหลืือทิ้้ง� แต่่ยัังมีีคุุณภาพ กลับั มาปรุุงหรือื ใช้้ประโยชน์์ใหม่่ ตอบโจทย์์เป้้าหมายการพััฒนาที่่�ยั่่�งยืืน ทั้้�งขจััดความหิิวโหย ส่่งเสริิมเกษตรกรรมและวางแผนการบริิโภคและการผลิิต โดยองค์์กร ภาคเอกชนทั่่�วโลก ทั้้�งสหรััฐอเมริิกา ยุุโรป เอเชีีย ได้้รวมตััวกััน แก้้ไขปััญหาขยะอาหาร ตััวอย่่างเช่น่ การนำำ�อาหารเหลืือทิ้้ง� คุณุ ภาพดีี มาใส่่บรรจุุภััณฑ์์ใหม่่ การนำำ�อาหารเหลืือทิ้้�งที่่�ยัังใช้้ประโยชน์์ ได้้ มาทำำ�เป็น็ ปุ๋๋ย� 16 T The Knowledge

จึึงเห็็นได้้ว่่า 8 เทรนด์์อาหารแห่่งอนาคตดัังกล่่าว เปิิดโอกาสให้้ผู้้�ประกอบการได้้ใช้้เป็็นแนวทางในสร้้างธุุรกิิจ อาหารให้้เติิบโตได้้อย่่างดีี อีีกทั้้�งยัังได้้โอกาสยกกำลัังสอง จากนโยบายสนัับสนุุนของกระทรวงอุุตสาหกรรม ตามแผนปฏิบิ ัตั ิิการด้า้ นการพััฒนาอุุตสาหกรรมแปรรููปอาหารระยะที่�่ 1 พ.ศ.2562-2570 ผ่่าน 4 มาตรการ ได้แ้ ก่่ 1 สร้า้ งนัักรบอุตุ สาหกรรมอาหารพัันธุ์์�ใหม่่ 3 สร้้างโอกาสทางธุุรกิจิ ผ่า่ นแพลตฟอร์ม์ ด้้วยการอบรม ให้ค้ ำปรึึกษาด้า้ นการพัฒั นาและ เพื่่อ� ให้ผ้ ู้้�ประกอบการได้้มีีบทบาทในตลาดโลก เพิ่่�มผลิติ ผล รวมถึงึ ความรู้�เชิงิ ธุุรกิิจและนวััตกรรม เชื่ �อมโยงการค้้าสู่ �สากล เพื่่อ� ยกระดับั ผู้้�ประกอบการตั้้ง� แต่ภ่ าคการเกษตร ภาคการผลิติ จนถึึงภาคการตลาด 2 สร้้างนวััตกรรมอาหารแห่่งอนาคต 4 สร้า้ งปัั จจััยพื้้�นฐานเพื่่�อเร่่งการพััฒนา อุุตสาหกรรมอาหาร ด้้วยการส่่งเสริมิ นวััตกรรมอาหารสู่�การผลิติ เชิิงพาณิิชย์์ โดยสร้้างโครงสร้า้ งพื้�้นฐานเพิ่่�ม และลดอุปุ สรรคในการประกอบธุุรกิิจ เช่่น สร้า้ ง ความสามารถด้้านเทคโนโลยีี เช่่น สร้้างห้้องแล็็บ ระบบตรวจสอบย้้อนกลัับอาหาร หรืือสนับั สนุุนการ ผลิิตอาหารแห่่งอนาคต หรืือนวััตกรรมบรรจุุภััณฑ์์ มีีส่่วนร่่วมของภาคเอกชน อัจั ฉริยิ ะ ดัังนั้�้น ผู้�้ประกอบการจึึงควรใช้้โอกาสนี้้�จากเทรนด์์อาหารแห่่งอนาคตทั้้�ง 8 และการสนัับสนุุนจาก ภาครััฐให้เ้ ป็็นประโยชน์์ เพื่่อ� ปููทางสู่่�ธุรุ กิิจและสร้า้ งมููลค่่าทางการตลาดได้้มากที่�ส่ ุดุ ••••ข้อ้ wwwwมwwwwูลู wwww....ftdcthiep.aoauirg...oatohrcv.t..htgho.th The Knowledge T 17

ธุรุ กิจิ อาหาร มาแรง ในยุุค FUTURE FOOD ในยุุคอาหารแห่่งอนาคต ซึ่�่งให้้ โดยข้้อมููลจากสถาบัันอาหาร หมวดอาหารแห่่งอนาคต ความสำำ�คััญกัับการสร้้างความมั่�่นคง ที่ม่� ีีมูลู ค่่าทางการตลาดสููง มีีอยู่�ด้ว้ ยกันั 4 หมวด คืือ ท า ง ด้้ า น อ า ห า ร สิ่่� ง แ ว ดล้้ อ ม แ ล ะ การพััฒนาอย่่างยั่�่งยืืน ไม่่ได้้ทำำ�ให้้เกิิด 1. อาหารฟัังก์์ชััน ความตื่่�นตััวในการปฏิิวััติิเทคโนโลยีี และนวััตกรรมอาหารให้้ก้้าวหน้้ายิ่่�งขึ้้�น เป็น็ ผลิติ ภัณั ฑ์อ์ าหารเสริมิ สุขุ ภาพ ที่ม่� ีีการเพิ่่ม� เติมิ ส่ว่ นผสม เท่า่ นั้้�น แต่ย่ ัังส่่งผลให้เ้ กิดิ เทรนด์อ์ าหาร ใหม่่หรืือส่่วนผสมที่�่มีีอยู่�แล้้ว เพื่่�อช่่วยในการดููแลสุุขภาพ แห่่งอนาคตรููปแบบใหม่่ๆ เช่่น เทรนด์์ หรืือป้้องกัันโรค การกิินอาหารเสริิมภููมิิคุ้้�มกััน อาหาร หลากหลายทางชีีวภาพ และอาหาร 2. อาหารทางการแพทย์์ สำำ�หรัับผู้�้ สููงอายุุ ที่ก่� ระตุ้้�นมููลค่า่ ทางการ ตลาดของอาหารให้เ้ ติบิ โตอย่า่ งมากด้ว้ ย เป็็นผลิิตภััณฑ์์อาหารที่่�ใช้้เป็็นโภชนาการบำบััด อาจอยู่�ใน รููปแบบใช้้กิินหรืือดื่่�มแทนอาหารหลัักหรืือเสริิมอาหาร 18 ND Next บางมื้�้อ หรืือใช้เ้ ป็น็ อาหารทางสายยาง 3. อาหารอิินทรีีย์์ เป็น็ อาหารทางการเกษตรที่ผ�่ ลิติ หรืือแปรรูปู โดยไม่ผ่ ่า่ นการใช้้ ยาฆ่่าแมลง ยาปฏิชิ ีีวนะ ปุ๋๋ย� เคมีี และไม่่ตััดแต่่งพันั ธุกุ รรม 4. อาหารใหม่่ เป็็นอาหารรููปแบบใหม่่จากพืืชหรืือสััตว์์ ที่่�ไม่่ได้้ใช้้เทคนิิค การผลิิตโดยทั่่�วไปของอาหารนั้้�นๆ แต่่ปรัับแต่่งกระบวน การผลิิตแบบใหม่่ โดยวััตถุุที่�่ใช้้เป็็นอาหารหรืือเป็็นส่่วน ประกอบของอาหารที่�่ปรากฏหลัักฐานทางวิิชาการว่่า มีีประวัตั ิกิ ารบริโิ ภคเป็น็ อาหารน้อ้ ยกว่า่ 15 ปีี (ตามประกาศ กระทรวงสาธารณสุขุ ฉบับั ที่�่ 376 พ.ศ.2559 เรื่อ� งอาหารใหม่)่

ด้้วยมููลค่า่ ตลาดของอาหาร 1 ธุุรกิจิ อาหารผู้้�สููงอายุุ 2 ธุรุ กิจิ อาหารจากขยะอาหาร แห่่งอนาคตที่เ่� ติิบโตอย่า่ งมาก นี้้เ� อง ทำำ�ให้้เกิดิ ช่่องทางธุรุ กิิจ ที่่เ� ปิิดกว้า้ งและน่่าจัับตามอง หลากหลายธุรุ กิิจ นอกจากกระแสอาหารแห่่ง เป็็นแนวทางนำขยะอาหารมา อนาคตแล้ว้ การก้้าวสู่่�สัังคมสููงวััย สร้้างรายได้้ด้้วยธุุรกิิจในรููปแบบ ก็็เป็็นดััชนีีตอกย้้ำโอกาสของการ ต่่างๆ ไม่่ว่า่ จะเป็็นการนำเศษอาหาร ทำธุุรกิิจอาหารสำหรัับผู้้�สููงอายุุ ที่่�มีี ไปทำปุ๋๋�ยหมัักขายในราคาพิิเศษ สารอาหารดีีต่อ่ สุขุ ภาพและเหมาะกับั หรืือเป็็นตััวกลางรัับอาหารเหลืือจาก วัยั กลืนื ง่า่ ยเคี้้ย� วง่า่ ย รสชาติไิ ม่่จััด ร้า้ นค้้าชั้น� นำมาจำหน่่ายใหม่่ • ธุุรกิิจผลิิตทอดมัันกุ้�งไข่่ขาว • ธุรุ กิจิ จัดั ส่ง่ อาหารเหลือื คุณุ ภาพ โดยบริษิ ััท บีีเลิฟิ เนอร์์สซิ่�งโฮม จำกัดั ดีีจากร้้านอาหาร ภััตตาคาร หรืือ • ขนมธัญั พืชื 7 ชนิิด โดยบริษิ ัทั โรงแรมแบบเดลิเิ วอรีีในราคาประหยัดั ไทยฟู้้�ดส์์ทููโก จำกััด ของแอปพลิิเคชันั Yindii 3 ธุรุ กิจิ อาหาร 4 ธุุรกิจิ อาหารจากแมลง 5 ธุรุ กิิจอาหารเพื่่�อสุุขภาพ จากภููมิปิ ัั ญญาท้้องถิ่่น� กระแสท่่องเที่�่ยวเชิิงชุุมชนนิิยม ป ร ะ เ ทศ ไ ทยมีี แ ม ล ง กิิ น ไ ด้้ เป็็นช่่องทางธุุรกิิจอาหารเพื่่�อ ที่่�เน้้นส่่งเสริิมอาหารแห่่งอนาคต จำนวนมาก เช่่น จิ้�งหรีีด ตั๊๊�กแตน สุุขภาพจากธรรมชาติิ โดยอาจเปิิด ผ่่านอาหารท้้องถิ่ �น ทำให้้ธุุรกิิจหรืือ หนอนรถด่่วน จึึงเป็็นโอกาสทอง เป็็นร้้านอาหารที่่�รัับซื้�้อพืืชผัักจาก ร้้านอาหารจากภููมิิปััญญาท้้องถิ่ �น ของการทำฟาร์์มเพาะเลี้้�ยงแมลง เกษตรกรผู้้�ปลููกผัักแบบอิินทรีีย์์หรืือ ที่น�่ ำอาหารท้อ้ งถิ่น� มารังั สรรค์ใ์ ห้เ้ ป็น็ ห รืื อ อ า ห า ร แ ป ร รูู ป จ า ก แ ม ล ง ปลููกเอง แล้้วนำมาพััฒนาเป็็นเมนูู เมนููอร่่อยถููกปากได้้รัับการตอบรัับดีี ที่�่เป็็นมิิตรกัับสิ่่�งแวดล้้อม โดยอาจ สุุขภาพที่่�มีีความคิิดสร้้างสรรค์์เพื่่�อ ยิ่ �งผสานเรื่�องราวของท้้องถิ่ �น ที่�่มา นำมาแปรรููปเป็็นผงโปรตีีนหรืือ ดึึงดูดู ใจผู้�บริโิ ภค ของอาหาร และเทคนิิคการปรุุงให้้มีี ส่ว่ นผสมในผลิติ ภัณั ฑ์อ์ าหารต่า่ งๆ ได้้ • โอ้้กะจู๋� บริิษััทปลููกผัักเพราะ ความหลากหลาย ก็็ยิ่�งน่่าสนใจ • บริิษััทไทย เอนโท ฟู้้�ด จำกััด รัักแม่่ จำกััด ทำทั้้�งฟาร์์มปลููกผััก • ร้า้ นอาหาร Blackitch Artisan ผลิิตผงโปรตีีนจากจิ้�งหรีีดและขนม แบบไม่่ใช้้สารเคมีี และร้้านอาหาร Kitchen ชููแนวคิิดด้้วยการผสาน ข้า้ วกล้้องผสมจิ้�งหรีีดอบกรอบ สุุขภาพที่�่เน้้นแนวคิิดคััดแยกขยะ อาหารจากพืืชกัับอาหารท้้องถิ่�น • แบรนด์์ Kokoonic ผลิิต เพื่่�อนำเศษอาหารไปหมัักเป็็นปุ๋๋�ย เข้้าด้้วยกัันอย่่างลงตััว ยกตััวอย่่าง ผงโปรตีีนจากดักั แด้้ไหมอีีรีี อิินทรีีย์์ใช้้ในฟาร์์มผัักจนประสบ การนำนวััตกรรมเนื้้�อสััตว์์จากพืืช • ร้้านอาหาร Insects in The ความสำเร็จ็ มาเป็็นวััตถุุดิิบปรุุงเมนููน้้ำพริิก Backyard นำแมลงกิินได้้ เช่่น อ่่องอาหารท้้องถิ่ �นของภาคเหนืือ ไข่่มดแดง จิ้�งหรีีด มาดััดแปลงเป็็น จนกลายเป็็นเมนููยอดฮิติ อาหารหรูใู นราคาย่อ่ มเยา อ•••้า้ wwwงwwwอิิงwww...msspmgrerinothgnanliinelaewn.scd.occmolu.bth.com ••• wwwwww.www..ttehhaaernmescoepmt.tcaeoknmitju.cmo.mco Next N 19

FUTURE FOOD รอบโลก จากความมั่่�นคงด้า้ นอาหาร สู่�่ความต้อ้ งการอาหารแห่ง่ อนาคต ภายใน พ.ศ.2593 หรืือราว 3 ทศวรรษหน้้า การเปลี่่�ยนแปลงสภาพภููมิิอากาศโลก จะส่่งผลกระทบต่่อการผลิิตอาหารมากถึึงกว่่า 34% จากบทความ Why Future Food? ของ มหาวิิทยาลััยนอตติิงแฮม สหราชอาณาจัักร หนทางเดีียวคืือการปรัับตััวเพื่่�อสร้้างความมั่�่นคง ด้า้ นอาหาร โดยปััจจุบุ ัันนานาประเทศกำำ�ลัังเร่ง่ ดำำ�เนินิ การในระดัับนโยบาย ค้น้ คว้า้ วิจิ ััย และลงมือื ทำำ�จริงิ การปฏิวิ ััติทิ างอาหารครั้้�งใหม่่อย่า่ งยั่�่งยืนื สหราชอาณาจัักร การปฏิวิ ัตั ิเิ กษตรกรรมในอังั กฤษช่ว่ งคริสิ ต์ศ์ ตวรรษที่�่ 15 • การลงทุุน 270 ล้้านปอนด์์ในโครงการระดมทุุน ถึงึ ปลายคริสิ ต์ศ์ ตวรรษที่�่ 19 ผ่า่ นไป การปฏิวิ ัตั ิทิ างอาหาร ด้า้ นนวัตั กรรมการเกษตรจนถึงึ พ.ศ.2572 เพื่่อ� ปลดล็อ็ ก ครั้้�งใหม่่กำลัังเกิิดขึ้้�น แม้้จะมีีจุุดร่่วมกัันในการปรัับปรุุง เทคโนโลยีีการทำฟาร์ม์ อย่า่ งยั่ง� ยืืน ที่จ่� ะช่ว่ ยเพิ่่ม� ผลผลิติ กระบวนการเพิ่่ม� ผลผลิติ การเกษตรด้ว้ ย ‘นวัตั กรรม’ แต่่ สร้า้ งผลกำไร มีีความสามารถฟื้น�้ ตัวั ในระยะยาวได้้ สิ่่ง� ที่�่การปฏิิวััติิเกษตรกรรมในอดีีตและปััจจุุบัันแตกต่่าง คืือ ‘ความยั่ �งยืืน’ ที่�่ภาครััฐได้้พยายามขัับเคลื่่�อนผ่่าน • การเตรีียมทัักษะที่�่จำเป็็นให้้กัับเกษตรกรและ หลายข้้อนโยบาย เช่น่ ภาคธุุรกิิจเกิิดการดำเนิินธุุรกิิจที่่�ยั่ �งยืืนและให้้ผลกำไร เน้้นการสร้้างแรงจููงใจ ยกระดัับการฝึึกทัักษะ พััฒนา • การสร้้างความร่่วมมืือระหว่่างภาครััฐและเอกชน เส้้นทางอาชีีพช่ว่ ยลดปััญหาคนตกงาน เพื่่�อให้้ข้้อมููลแก่่ผู้�บริิโภคเกี่�่ยวกัับอาหาร พร้้อมสร้้าง แรงจูงู ใจให้ภ้ าคอุตุ สาหกรรม ได้ผ้ ลิติ สินิ ค้า้ ที่ด�่ ีีต่อ่ สุขุ ภาพ • การผลัักดัันให้้นำความร้้อนส่่วนเกิินและ มีีจริิยธรรม และยั่ง� ยืืนมากขึ้น� ฯลฯ อ้้างอิงิ จากบทความ คาร์์บอนไดออกไซด์์จากกระบวนการผลิิตต่่างๆ พ.ศ. 2565 ที่�่เผยแพร่่ในเว็็บไซต์์ให้้ข้้อมููลและบริิการ กลัับมาเป็็นพลัังงานหมุุนเวีียน เพื่่�อเพิ่่�มผลผลิิตให้้ ของภาครััฐ GOV.UK ภาคเกษตรกรรมได้้ใช้พ้ ลัังงานอย่า่ งคุ้�มค่่า จากอดีีตถึงึ ปัจั จุบุ ันั สหราชอาณาจัักรยังั คงเป็็นหนึ่่�งในผู้�นำด้า้ นการเกษตรของโลก ที่่จ� ะก้้าวไปสู่่�การผลิติ อาหาร ที่�่ยั่ �งยืืน ทั้้�งยัังเป็็นประเทศที่่�เปิิดโอกาสให้้ธุุรกิิจสตาร์์ทอััพได้้เติิบโตด้้วย 3 ปััจจััยสำคััญ ได้้แก่่ 1) เป็็นประเทศ ผู้�นำโลกในด้า้ นวิิทยาศาสตร์์เกี่�่ยวกับั พืชื และสัตั ว์์ 2) มีีห่ว่ งโซ่่อุุปทานการเกษตรที่่เ� ชื่อ� มโยงกันั 3) มีีสภาพแวดล้้อม ทางธุุรกิิจที่เ่� อื้อ�้ อำนวย 20 N Nextpert

อาหารแห่่งอนาคตช่่วยขัับเคลื่่อ� นเศรษฐกิจิ เกาหลีีใต้้ นอกจากประเด็็น ‘อาหารในวััฒนธรรม’ กำลััง เป็น็ ที่น�่ ิยิ มผ่า่ นอุตุ สาหกรรมบันั เทิงิ ของประเทศเกาหลีีใต้้ ประเด็็น‘อาหารแห่่งอนาคต’ ก็็กำลัังมีีความสำคััญและ จำเป็็นเพิ่่�มขึ้�นเช่่นกััน ทำให้้ ‘กระทรวงเกษตร อาหาร และกิิจการชนบท (MAFRA)’ ได้้วางแผนพััฒนา อุตุ สาหกรรมอาหารท้อ้ งถิ่่น� ในประเทศ โดยแบ่ง่ ออกเป็น็ 5 ประเภทหลััก ซึ่�งมีีแนวคิิดอาหารแห่่งอนาคตอยู่�ใน สินิ ค้า้ เหล่า่ นั้้น� พร้อ้ มทั้้ง� มีีแนวทางพัฒั นาที่จ�่ ะเพิ่่ม� มูลู ค่า่ ทางเศรษฐกิจิ ใน พ.ศ.2573 เป็็นเท่่าตััว จาก พ.ศ.2561 กัับตััวเลข 1 หมื่่�นล้้านเหรีียญสหรััฐ สู่� พ.ศ.2573 กัับตััวเลขราว 2 หมื่่น� ล้้านเหรีียญสหรััฐ อาหารท้อ้ งถิ่่น� ในเกาหลีีใต้้ 1 2 3 4 5 อาหารพร้้อม อาหารที่่เ� ป็น็ มิิตร อาหาร อาหารโปรตีนี อาหารที่่�มีีสารอื่่น� รับั ประทานและ กับั สิ่่�งแวดล้้อม เพื่�่อการส่่งออก จากพืืชหรืือ ที่่�เป็น็ ประโยชน์์ อาหารสะดวกซื้�้อ อาหารทางเลืือก ต่อ่ สุุขภาพ พััฒนาระบบการผลิิต พััฒนาตั้้ง� แต่่ระบบ พัฒั นาคุณุ ภาพอาหาร และพััฒนาสินิ ค้า้ ให้้ การผลิติ ด้้วย การจัดั เก็บ็ ระบบขนส่ง่ วิจิ ัยั และพัฒั นาอาหาร ดำ�ำเนนิ นโยบายเชงิ รกุ สอดคล้้องกับั การ การเกษตรแบบอินิ ทรียี ์์ ไปยังั ตลาดหลักั อย่า่ ง โปรตีีนจากพืชื อาหาร และเรง่ พฒั นามากขึ้น เพิ่ม่� มากขึ้�น้ ของ นำ�ำ แนวคิิด ‘เป็น็ มิติ ร จีนี ญี่ป�ุ่่่น� สหรัฐั อเมริกิ า ทางการแพทย์์ อาหาร ทงั้ ดา้ นฉลากขอ้ มลู การอยู่ �อาศััยคนเดีียว ต่อ่ โลก’ มาผลิิต ตลาดใหม่ๆ่ รวมถึงึ เป็น็ มิติ รกับั ผู้้�สูงู วัยั ความรเู้ รื่องสารอาหาร คู่�ที่�่มีีรายได้้ 2 ทาง บรรจุุภัณั ฑ์์อาหาร ตลาดอาหารฮาลาล ไปจนถึงึ อาหารสัตั ว์์ และกฎที่เกยี่ วกบั การใช้ และไม่่มีีทายาท ในอินิ โดนีีเซียี สว่ นผสม เกาหลีีใต้้ได้้ลงทุุนและให้้ความสำคััญกัับนวััตกรรมการเกษตรเพื่่�อผลิิตอาหาร ทั้้�งยัังสนัับสนุุนธุุรกิิจสตาร์์ทอััพ สอดคล้้องกัับเป้้าหมายการเป็็นประเทศสุุดยอดนวััตกรรม ซึ่�งปััจจุุบัันอยู่�ในอัันดัับต้้นของเอเชีีย โดยเป็็น อัันดัับที่�่ 5 ของโลกและเป็็นอันั ดัับ 1 ในเอเชีีย เมื่่�อปีี พ.ศ. 2564 จากการจััดอันั ดับั โดย World Intellectual Property Organization (WIPO) Nextpert N 21

การพัั ฒนาสู่่�ศูู นย์์กลางระดัับโลกเทคโนโลยีี อาหารแห่่งอนาคต แผนสองของความมั่�น่ คง เนื้้อ� สััตว์ท์ างเลือื ก ทางอาหาร อิิสราเอล สาธารณรััฐประชาชนจีีน จากประเทศที่่ม� ีีทะเลทราย อิสิ ราเอลได้้พิสิ ูจู น์ต์ ััวเอง ตั้้�งแต่่ พ.ศ.2543 การบริิโภคเนื้�้อสััตว์์ทั่่�วโลกเพิ่่�มขึ้�น ด้้วยการเป็็นผู้�นำโลกในด้้านการเกษตร เอาชนะความ ประมาณร้้อยละ 2 ต่่อปีี โดยเกืือบร้้อยละ 50 ของ ขาดแคลนและแห้้งแล้้งด้้วยเทคโนโลยีีและนวััตกรรม ความต้้องการนี้้� ซึ่�งมาจากผู้�บริิโภคในสาธารณรััฐ เช่น่ การกลั่่�นน้้ำทะเลเป็น็ น้้ำจืืด การสร้้างระบบน้้ำหยด ประชาชนจีีน และภายใน พ.ศ.2593 ความต้้องการ สมััยใหม่่ การนำพลัังงานหมุุนเวีียนมาใช้้ จนปััจจุุบััน เนื้อ้� สัตั ว์ท์ั่่ว� โลกจะเพิ่่ม� ขึ้น� อีีกราวเกืือบ 2 เท่า่ ตัวั จากข้อ้ มูลู กลายเป็็นศููนย์์กลางระดัับโลกของเทคโนโลยีีเนื้้�อสััตว์์ สถาบัันทรัพั ยากรโลก (World Resources Institute) ทางเลือื กที่ท่�ั่่ว� โลกต่า่ งจับั ตามอง ว่า่ ประเทศแล้ง้ และร้อ้ น สามารถเป็็นผู้�นำด้า้ นเทคโนโลยีีการเกษตรได้อ้ ย่่างไร นอกจากนี้้� บทความจาก The Diplomat ที่่�นำ เสนอข่่าวสารสำหรัับภููมิิภาคเอเชีียแปซิิฟิิก ยัังได้้เสนอ • เพราะความขาดแคลนเท่่ากัับความเสี่�่ยง รััฐบาล มุุมมองของสาธารณรััฐประชาชนจีีน ใน พ.ศ.2565 จึงึ มีีหน้า้ ที่ส�่ ำคัญั คืือรักั ษาระดับั ความมั่่น� คงทางอาหาร ว่่ารััฐบาลกลางได้้ให้้ความสำคััญกัับความมั่่�นคง เสริิมความแข็็งแกร่่งให้้กัับการผลิิตในท้้องถิ่ �น ท า ง อ า ห า ร ที่�่ เชื่ �อมโยงกัับความมั่่�นคงของประเทศ ด้ว้ ยนวัตั กรรมการเกษตรและการผลิติ อาหารทางเลือื กใหม่่ โดยที่�่ผ่่านมา เน้้นย้้ำถึึงเพีียงการผลิิตในประเทศและ การนำเข้า้ สินิ ค้า้ หลากหลายประเภท แต่ป่ ัจั จุบุ ันั ภาครัฐั • จากข้้อมูลู Good Food Institute (GFI) หน่ว่ ยงาน ได้้ให้้ความสำคััญกัับ ‘อาหารแห่่งอนาคต’ มากขึ้�น วิิจััยระดัับนานาชาติิที่่�ส่่งเสริิมเทคโนโลยีีโปรตีีนทาง โดยเฉพาะโปรตีีนทางเลืือกที่�่จะกลายเป็็นแผนสำรอง เลือื ก พบว่า่ เนื้อ�้ สัตั ว์ท์ ี่ม�่ าจากสเต็ม็ เซลล์ช์ ่ว่ ยลดการใช้น้ ้้ำ ด้า้ นอาหารในเร็ว็ วันั นี้้� ได้้ถึึง 78% และลดการใช้้ที่่�ดิินเลี้้�ยงสััตว์์ได้้ถึึง 95% เมี่่�อประกอบกัับสภาพภููมิิอากาศที่�่เปลี่่�ยนแปลง และ โดยกระทรวงเกษตรและกิิจการชนบทของจีีนได้้ จำนวนประชากรที่�่เพิ่่�มขึ้�น โปรตีีนทางเลืือกจึึงเป็็น เผยแพร่่ ‘แผนเกษตรกรรม 5 ปีี (พ.ศ.2564-2568)’ ที่�่ ทางออกที่่�น่า่ สนใจอย่า่ งปฏิเิ สธไม่่ได้้ เชื่�อมโยงกัับ ‘แผนพััฒนาวิิทยาศาสตร์์และเทคโนโลยีี ระยะกลางและระยะยาวแห่่งชาติิ (พ.ศ.2564-2578)’ • เป็็นประเทศที่�่ 2 รองจากสหรััฐอเมริิกาในมุุมของ และ ‘แผน 5 ปีีฉบัับที่�่ 14 เพื่่�อส่่งเสริิมการพััฒนา การลงทุุนด้้านโปรตีีนทางเลืือกและธุุรกิิจสตาร์์ทอััพ เกษตรกรรมและชนบทสู่่�ความทัันสมััย’ ทั้้�งยัังเป็็นปีีที่่� โดยได้ร้ ัับเงิินเกืือบ 1 พัันล้้านเหรีียญสหรัฐั จากนักั ลงทุนุ มีีการกล่่าวถึึงแนวคิิด ‘การสร้้างอาหารแห่่งอนาคต’ ตั้้ง� แต่่ พ.ศ.2563 เป็็นครั้้�งแรก พร้้อมยกตััวอย่่างเนื้้�อสััตว์์ที่่�เพาะเลี้้�ยง ในห้อ้ งปฏิบิ ัตั ิกิ าร และไข่ท่ ี่ท่� ำจากพืชื ซึ่ง� จะเป็น็ ส่ว่ นหนึ่่ง� • 3 ใน 8 ธุรุ กิจิ ผลิติ เนื้อ�้ สัตั ว์ท์ างเลือื กแรกของโลก เริ่ม� ของแผนพัฒั นาความมั่่น� คงด้า้ นอาหารในอนาคตในไม่ช่ ้า้ ต้น้ ขึ้น� ที่อ่� ิสิ ราเอล และกลายเป็น็ ธุรุ กิจิ ซึ่ง� คนทั่่ว� โลกสนใจ ได้แ้ ก่่ Super Meat, Believer Meats และ Aleph Farms ยิ่่ง� กว่า่ นั้้น� ประธานาธิบิ ดีี สีี จิ้�นผิงิ ยัังได้้มอบหมาย ใ ห้้ เ จ้้ า ห น้้ า ที่�่ พัั ฒ น า โ ป ร ตีี น ท า ง เ ลืื อ ก คว บ คู่่�กัั บ แหล่่งอาหารแบบดั้้�งเดิิมที่่�ไม่่ทำลายสิ่่�งแวดล้้อม โดยกล่่าวด้้วยว่่า นวััตกรรมจะเป็็นกุุญแจสำคััญ ในการต่่อยอดสู่่�การพัฒั นาที่�ย่ั่่ง� ยืืน รฐั บาลอสิ ราเอลตระหนกั ถงึ ขอ้ จำำ� กดั ภายในประเทศ www.e3.365dm.com เป็นอย่างดี จึงได้ส่งเสริมโปรตีนทางเลือกในฐานะอีก หนึ่งสินทรัพย์ความม่ันคงทางอาหาร เพื่อเป็นกลไกขับ เคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศทัง้ ในปัจจุบนั และอนาคต 22 N Nextpert

ตััวอย่า่ งข้้อมููลดััชนีคี วามมั่�่นคงด้้านอาหารโลก พ.ศ.2565 จาก 113 ประเทศทั่ว�่ โลก โดย Economist Impact ภูมู ิภิ าคยุโุ รป ระดัับรายได้้สููง 83.7อัันดัับ 1 คะแนน ภูมู ิภิ าคยุโุ รป ระดัับรายได้้สููง ยุุโรป 81.7อัันดัับ 2 คะแนน ไอซ์แ์ ลนด์์ ภูมู ิภิ าคยุโุ รป ระดัับรายได้้สููง 80.5อัันดัับ 3 คะแนน นอร์์เวย์์ ภูมู ิภิ าคยุโุ รป ระดัับรายได้้สููง 78.8อัันดัับ 9 คะแนน ยููเครน แภูลูมิะิภแอาฟคตริะิกวัาันเหอนอืือกกลาง ระดัับรายได้้สููง 74.8อัันดัับ 24 คะแนน ภููมิิภาคเอเชีียและแปซิิฟิิก ระดัับรายได้้กลางบน อิิสราเอล 74.2อัันดัับ 25 คะแนน จีนี แภูลูมิะิภแปาคซิิฟเอิิกเชีีย รกะลดัาับงรบานยได้้ 60.1อัันดัับ 64 คะแนน *คะแนนรวมของดััชนีีความมั่่�นคงด้้าน ไทย อาหารโลกมาจาก 4 เกณฑ์์ ได้แ้ ก่่ การวััดความสามารถของผู้ �บริิโภค 1 ในการซื้้�ออาหาร (Affordability) 2 การวััดความสามารถในการผลิิต ทางการเกษตรและในฟาร์์ม (Availability) การวัดความหลากหลาย คุณภาพ 3 ทางโภชนาการ ความปลอดภััยของ อาหาร (Quality and Safety) 4 การประเมินิ ความเสี่ย่� งต่อ่ ผลกระทบ ของการเปลี่ย่� นแปลงสภาพภูมู ิอิ ากาศ (Sustainability and Adaptation) แต่่ละประเทศล้้วนมีีแง่่มุุมน่่าสนใจในเรื่�่อง ‘ความมั่่�นคงทางอาหาร’ และ ‘อาหารแห่่งอนาคต’ อัันเกี่่�ยวข้้องสััมพัันธ์์กัันอย่่างแยกไม่่ได้้ ไทยเองก็็กำลัังพััฒนาไปในทิิศทางเดีียวกััน จึึงสามารถนำข้้อมููล และแนวทางไปต่่อยอดความรู้�้ ปรัับใช้้ จนถึึงกำหนดทิิศทางการตลาดเพื่่�อแข่่งขัันแบบ ‘รู้�้เขา รู้�้เรา’ บนพื้้�นฐานของการพัฒั นาอย่่างยั่่�งยืืนได้้ อ•••้้าwwwงwwwอิงิwww...paimgappfuaencrdst..eesrcsnroennw.ocsmo.cmisotm.com ••• wwwwwwwww...ttfihomoeedd.incpaolovmmigaatt.ocro-amsia.com ••• wwwwwwwww...nagogotvrti.icnuugklthuarmep.aocrt.aulk.co.za Nextpert N 23

ถอดรหััสโมเดลเศรษฐกิจิ BCG สู่่�ภาคปฏิิบััติิ ผลัักดััน ‘อาหารแห่่งอนาคต’ ไทย ‘BCG’ 3 ตัวอักษรที่เปน็ มากกว่าเทรนด์กลยุทธ์เพื่อส่งเสริมการตลาด เพราะเปน็ แนวคิดตาม ยทุ ธศาสตรช์ าติ 20 ปี พ.ศ. 2561-2580 เพื่อใหบ้ รรลวุ สิ ัยทศั น์ ‘ประเทศไทยมคี วามม่ันคง ม่ังค่ัง ยั่งยนื เปน็ ประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลกั ปรัชญาของ เศรษฐกจิ พอเพียง’ ปั จจุบัน ไดพ้ ัฒนามาเปน็ ยทุ ธศาสตรก์ ารขบั เคลอื่ นการพัฒนาประเทศไทยดว้ ยเศรษฐกจิ BCG ทมี่ บี ทบาท สำ�ำคญั อย่างยงิ่ ในการผลักดันธรุ กิจ ‘อาหารแหง่ อนาคต’ ของไทย 24 ND Decode

เพิ่่ม� ความมั่�่นคงด้้านอาหาร จากนโยบายภาครััฐ ถึึงเวลาคนไทย เกิิดการพััฒนาเทคโนโลยีเี กษตร ‘เข้้าใจ – คิดิ ใหม่่ – ปรัับตััว’ ประโยชน์์ สิ่่�งแวดล้้อมได้้ฟื้�้นฟูู เช่น่ เดีียวกับั การเปิดิ รับั นวัตั กรรมหรืือแนวคิดิ ใหม่่ โมเดล ตามธรรมชาติิลดมลพิิษ การ ‘เข้า้ ใจ – คิดิ ใหม่่ – ปรัับตัวั ’ คืือ 3 ขั้�นตอนที่ท�่ ำให้้ เศรษฐกิจิ เราก้า้ วสู่่�เศรษฐกิจิ แบบ BCG BCG ใช้พ้ ลัังทดแทน อย่า่ งคุ้�มค่่าเพิ่่ม� มููลค่า่ 1 เข้้าใจ ให้้พลัังหมุุนเวียี น ลดจำำ�นวนคนว่่างงาน ในมุุมผู้้�ประกอบการ หากทำความเข้้าใจโมเดล ดึงึ คนมาทำำ�งาน เศรษฐกิิจ BCG จะพบว่่า ธุุรกิิจในประเทศไทย ในภาคเกษตร จำนวนไม่่น้้อยมีีลัักษณะเป็็น BCG ที่อ่� าจเข้้าเกณฑ์์ ครบทั้้�ง 3 ด้้าน คืือ ‘B – Bioeconomy เศรษฐกิิจ ชว่ ยกา้ วข้ามกับดกั ชีีวภาพ’ ‘C – Circular Economy เศรษฐกิิจ ประเทศรายไดป้ านกลาง หมุนุ เวีียน’ และ ‘G – Green Economy เศรษฐกิจิ ไปสูร่ ายได้สูง สีีเขีียว’ หรืือมีีเพีียงบางข้้อ ขึ้�นอยู่่�กัับรููปแบบธุุรกิิจ ที่ห่� ากเข้า้ เกณฑ์์ BCG มาแต่ต่ ้น้ ย่อ่ มเป็น็ ข้อ้ ได้เ้ ปรีียบ แต่ห่ ากยังั ไม่เ่ ข้า้ เกณฑ์์ ธุรุ กิจิ นั้้น� จะสามารถมองเห็น็ ทิศิ ทางที่�จ่ ะดำเนิินต่่อไป 2คิดิ ใหม่่ ปฏิิเสธไม่่ได้้ว่่าการประกาศใช้้ยุุทธศาสตร์์ การขับั เคลื่่อ� นการพัฒั นาประเทศไทยด้ว้ ยเศรษฐกิจิ BCG ช่ว่ ยส่ง่ เสริมิ ธุรุ กิจิ ที่เ่� ข้า้ เกณฑ์ไ์ ด้ม้ ากขึ้น� ในแง่่ การยกระดับั ความสำคัญั ทำให้ผู้้�บริโิ ภคหันั มาสนใจ สิินค้้าที่่�ตอบโจทย์์ บรรยากาศนี้้�จะช่่วยกระตุ้�นให้้ ผู้�ผลิิตคิิดใหม่่ ตื่่�นตััวที่�่จะพััฒนาสิินค้้าให้้ตรง กัับความต้้องการของผู้ �บริิโภคมากขึ้ �นกว่่าเดิิม โดยอาจรวมถึึงการปรัับวิิสััยทััศน์์หรืือภาพลัักษณ์์ ของธุุรกิิจเพิ่่�มเติิม ภายใต้้แนวคิิดเพื่่�อความยั่ �งยืืน ที่ด�่ ีีต่่อผู้�บริโิ ภคและโลกของเรา 3 สปำรััหบตรัััับวผู้้�ประกอบการที่�่กำลัังวางแผนพััฒนา สิินค้้าและบริิการเพื่่�อก้้าวสู่่�ตลาด โมเดลพััฒนา เศรษฐกิิจ BCG เป็็นแนวคิิดสำคััญเพื่่�อเริ่�มต้้น นำไปใช้้ตั้้�งแต่่ขั้�นตอนวางแผนผลิิต จััดหาวััตถุุดิิบ ลงมืือทำไปจนถึงึ การนำส่ง่ สินิ ค้า้ และบริกิ ารสำหรับั ผู้้�ประกอบการดั้้�งเดิิม นัับเป็็นช่่วงเวลาติิดอาวุุธ ด้้วยการติิดตามข่่าวสาร งานวิิจััย และอีีกหลาย รููปแบบความรู้� รวมถึงึ การเข้า้ ฝึกึ อบรมในหลักั สูตู ร ที่่�จััดขึ้้�นจากความร่่วมมืือของหลายหน่่วยงานที่�่มีี เป้า้ หมายสนัับสนุนุ ผู้้�ประกอบการไทย Decode ND 25

ก้้าวไปด้้วยกัันผ่า่ นการอบรมเชิงิ ปฏิบิ ััติกิ าร อีีกหนึ่�่งพลัังสนัับสนุนุ ความรู้้� ในการเติิบโตที่่�จะไม่่ทิ้้�งใครไว้้ข้้างหลััง ภาครััฐ และหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องพร้้อมทำหน้้าที่�่เป็็นหนึ่่�งใน จิ๊ก� ซอว์ท์ ี่เ�่ ชื่อ� มประสาน สนับั สนุนุ ภาคธุรุ กิจิ หนึ่่ง� ในนั้้น� คืือ การผลัักดัันให้้เกิิดโครงการ ‘BCG on the Move โมเดลเศรษฐกิิจใหม่่ ขัับเคลื่่�อนไทยสู่่�ความยั่�งยืืน’ ที่�่มีี กิิ จ ก ร ร ม ห ลัั ก คืื อ ‘ ก า ร อ บ ร ม เ ชิิ ง ป ฏิิ บัั ติิ ก า ร เ พื่่� อ ส ร้้ า ง โ อ ก า ส ท า ง ธุุ ร กิิ จ ต า ม แ น วท า ง โ ม เ ดล เศรษฐกิิจ BCG’ ที่่�จััดขึ้้�นในเดืือนมีีนาคม-เมษายน พ.ศ. 2566 ใน 12 จัังหวััดทั่่�วประเทศ โดย OKMD สำนักั งานการวิจิ ัยั แห่ง่ ชาติิ และสถาบันั พัฒั นาวิสิ าหกิจิ ขนาดกลางและขนาดย่่อม ที่�่มุ่�งเน้้นให้้ความรู้�ใน 3 กลุ่�มธุุรกิิจ BCG ได้้แก่่ กลุ่�มธุุรกิิจสัังคมสููงอายุุ กลุ่�มธุุรกิิจพลัังงานสะอาดและผลิิตภััณฑ์์สีีเขีียว และ กลุ่�มธุุรกิิจเกษตรและอาหาร เพื่่�อให้้ผู้้�ประกอบการ สามารถยกระดัับสิินค้้าและบริิการ พร้้อมจุุดประกาย แนวคิดิ ธุุรกิิจให้้กับั กลุ่�มคนผู้�ที่ส่� นใจ สัังคมผู้้�สููงอายุุ ประกอบด้้วย 6 หััวข้้อ คืือ 1) เฟอร์์นิิเจอร์์สำหรัับผู้้�สูงู อายุุจากวัสั ดุุเหลืือใช้ท้ างการ เกษตร 2) ชุุดเครื่่�องมืือ/อุุปกรณ์์ทดสอบสมรรถนะทาง กายสำหรับั ผู้้�สูงู อายุุ 3) บริกิ ารท่อ่ งเที่ย่� วสำหรับั ผู้้�สูงู อายุุ 4) ระบบหรืืออุปุ กรณ์เ์ ฝ้า้ ติดิ ตามสุขุ ภาพสำหรับั ผู้้�สูงู อายุุ 5) ระบบบ้า้ นอัจั ฉริยิ ะสำหรับั ผู้้�สูงู อายุุ และ 6) ผลิติ ภัณั ฑ์์ อาหารสำหรับั ผู้้�สูงู อายุุ พลัังงานสะอาดและผลิิตภััณฑ์์สีีเขีียว ประกอบ ด้้วย 6 หััวข้้อ ดัังนี้้� 1) ผลิิตภัณั ฑ์์ออกแบบตกแต่ง่ และ แฟชั่�นจากวััสดุุเหลืือทิ้้�ง 2) การผลิิตไฟฟ้้าด้้วยเซลล์์ แสงอาทิติ ย์์ 3) ภาชนะจากวัสั ดุจุ ากธรรมชาติิ 4) การผลิติ แก๊ส๊ ชีีวภาพจากวัสั ดุุเหลือื ใช้้ทางเกษตร 5) ถัังหมัักขยะ อินิ ทรีีย์์ และ 6) วัสั ดุปุ ููพื้น้� ผิวิ จากวัสั ดุุรีีไซเคิิล ก ลุ่� ม เ ก ษ ต ร แ ล ะ อ า ห า ร 8 หัั วข้้ อ ไ ด้้ แ ก่่ 1) ผลิิตภััณฑ์์อาหารน้้ำตาลต่่ำสำหรัับผู้�ออกกำลัังกาย ที่�่ต้้องการสร้้างกล้้ามเนื้�้อ และผู้�ที่�่ต้้องการควบคุุม น้้ำหนััก 2) ผลิิตภััณฑ์์อาหารว่่างสำหรัับผู้้�สููงอายุุ 3) โยเกิริ ์ต์ จากพืชื 4) อาหารคลีีน 5) แป้ง้ จากเมล็ด็ ผลไม้้ 6) การปลูกู ผักั แนวตั้้ง� พลังั แสงอาทิติ ย์์ 7) การเลี้้ย� งแมลง กินิ ได้้ และ 8) โดรนสำหรัับเกษตรอิินทรีีย์์ 26 ND Decode

3. พร้้อมเดินิ หน้้าสู่่�การแข่่งขัันในตลาด ‘อาหาร ทุุกการผลิติ แห่ง่ อนาคต’ เร่่งกระตุ้้�นเศรษฐกิจิ ไทย ต้้องไม่่เพิ่�่มอุณุ หภููมิโิ ลก ห า ก เ จ า ะ จ ง ไ ป ที่�่ ธุุ ร กิิ จ ก ลุ่ � ม เ ก ษ ต ร แ ล ะ อ า ห า ร 1.5 องศาเซลเซียี ส ประเทศไทยมีีความได้เ้ ปรีียบอย่า่ งมากในด้า้ นทรัพั ยากร ด้้านการเกษตร มีีความสามารถส่่งออกเป็็นอัันดัับต้้น คืือ ตััวเลขที่่�นานาประเทศต้้องช่่วยกัันควบคุุม ของโลก โดยใน พ.ศ. 2565 ประเทศไทยเป็็นประเทศ เพื่่�อไม่่ให้้อุุณหภููมิิเฉลี่่�ยของโลกเพิ่�่ม ตามข้้อตกลง ผู้้�ส่ง่ ออกอาหารอันั ดับั 15 ของโลก รวมถึงึ มีีตลาด ‘อาหาร จากการประชุมุ รัฐั ภาคีีกรอบอนุสุ ัญั ญาสหประชาชาติิ แห่่งอนาคต’ ที่่�กำลัังเติิบโตและพััฒนาต่่อได้้ เพื่่�อช่่วย ว่่าด้้วยการเปลี่่�ยนแปลงสภาพภููมิิอากาศสมััย ขัับเคลื่่�อนเศรษฐกิิจประเทศ โดยเฉพาะเมื่่�อพิิจารณา ที่�่ 26 (COP26) ใน พ.ศ. 2564 ที่�่แม้้ไม่่มีีผลผููกพััน ข้้อมููล 11 เดืือนแรกของ พ.ศ. 2565 ที่�่ประเทศไทย ทางกฎหมาย แต่ส่ ามารถเป็น็ แนวทางกำ�ำ หนดนโยบาย ส่ง่ ออกสินิ ค้า้ อาหาร มูลู ค่า่ รวม 119,393 ล้า้ นบาท เพิ่่ม� ขึ้น� ของแต่่ละประเทศในช่ว่ ง 10 ปีี จากช่่วงเดีียวกัันของปีีก่่อนหน้้า 25% ตามรายงานของ สมาคมการค้้าอาหารอนาคตไทย ข้้อมููลจาก EXIM กรณีศี ึกึ ษา ‘อาหารแห่ง่ อนาคต’ Knowledge Center บนแนวคิิดความยั่่�งยืนื ของประเทศญี่่ป� ุ่่น� เมื่่�อพิิจารณาร่่วมกัับพฤติิกรรมการบริิโภคที่�่เปลี่่�ยน ไปของคนทั่่�วโลก หลัังสถานการณ์์วิิกฤติิโควิิด 19 ที่่� ปััจจุุบัันสายการบิิน ANA ประเทศญี่่�ปุ่่�นได้้ประกาศ ผู้�บริิโภคทั่่�วโลกหันั มาให้ค้ วามสำคััญกับั สุุขภาพมากขึ้�น เสิริ ์์ฟข้้าวคัตั สึดึ ้ง้ (ข้า้ วหน้้าหมููทอด) เมนููแรกของโลก และผลกระทบจากเปลี่�่ยนแปลงของสภาพอากาศโลก ที่่�ดีีทั้้�งต่่อโลกและสุุขภาพ โดยใช้้วััตถุุดิิบเป็็นอาหาร ที่่�ทำให้้ผู้้�คนหัันมาตระหนัักถึึงการบริิโภคที่่�ทำให้้โลก ทางเลืือกที่่�ใช้้โอการะ (กากถั่่�วเหลืืองบด) นัับตั้้�งแต่่ ไม่ถ่ ููกทำลาย การผลิติ ‘อาหารแห่ง่ อนาคต’ บนพื้้�นฐาน วัันที่่� 1 มีีนาคม พ.ศ. 2565 ตอกย้ำำ�� ภาพลัักษณ์์ แนวคิดิ โมเดลธุรุ กิจิ เพื่่อ� ความยั่ง� ยืืน BCG จึงึ ยิ่ง� ช่ว่ ยสร้า้ ง ประเทศที่่�มีีความเชี่�่ยวชาญด้้านเกษตรกรรมและ จุดุ แข็ง็ ส่ง่ เสริมิ จุดุ ขายช่ว่ ยให้ป้ ระเทศไทยพร้อ้ มเดินิ หน้า้ ด้า้ นอาหารแห่ง่ อนาคต สู่�การแข่่งขััน เสริมิ ความแข็็งแกร่ง่ ให้้เศรษฐกิจิ ไทย Decode ND 27 ข้อ้ เสนอแนะเพิ่่�มเติมิ ผลัักดััน ‘อาหารแห่่งอนาคต’ ของประเทศไทย 1 ศึึกษาวิิจััยงานด้้านเกษตรและอาหารจากความรู้� ที่่�มีีอยู่�เดิิม ลดขั้้�นตอนการวิิจััย เพิ่่�มประเด็็นใหม่่ ที่�่เห็็นโอกาส 2 พัฒั นากระบวนการผลิติ และคุณุ ภาพสินิ ค้า้ รวมถึงึ ใช้้เทคโนโลยีีที่�่ซัับซ้้อนขึ้�น เพื่่�อแข่่งขัันในระดัับ นานาชาติิ 3 ทำให้้ผู้้�ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่่อม เข้้าถึึงตลาดทุนุ ได้้มากขึ้น� มีีค่่าใช้จ้ ่่ายที่่ถ� ูกู ลง 4 ฝึึกทัักษะของผู้�ที่�่มีีส่่วนเกี่่�ยวข้้องกัับกระบวนการ ผลิติ อาหารแห่ง่ อนาคตให้เ้ พีียงพอต่อ่ ความต้อ้ งการ 5 ศึึกษาและติิดตามหลัักเกณฑ์์การนำเข้้าสิินค้้า ระหว่า่ งประเทศที่ป่� ัจั จุบุ ันั ให้ค้ วามสำคัญั กับั แนวคิดิ ความยั่ ง� ยืืน •อ•••้้าwwwwงwwwwอิงิwwww....anbbencbsagcd...ciccnoo..g.tmjhpo.th ••• wwwwwwwww...wtfihcaa.nanf.sii.neottret.atrh.knijs.ctdoam.or.th

อาหารท้อ้ งถิ่่น� สู่อ่� าหารแห่่งอนาคต วััตถุดุ ิบิ ท้อ้ งถิ่่น� มีีมููลค่า่ และประโยชน์ม์ ากกว่า่ ที่่�คิิด เมื่่�อนำำ�มาจััดกลุ่่�มหรืือผลิิตเป็็นอาหาร แห่่งอนาคต โดยเฉพาะในประเทศไทยซึ่�่งเป็็น แหล่ง่ ทรััพยากรที่ส่� มบููรณ์์ เหมาะสำำ�หรัับทำำ�การ เกษตรและทำำ�ฟาร์์มเพาะเลี้้�ยงสััตว์์ ก่่อนนำำ�ไป ผลิิต แปรรููป ใส่่แนวคิิดด้้านนวััตกรรม โดยมีี หลายตััวอย่่างอาหารท้้องถิ่่น� ที่่เ� ป็น็ ความหวัังใน ด้้านเศรษฐกิิจ สุุขภาพ ช่่วยแก้้ปัั ญหาอาหาร ขาดแคลน บนแนวคิิดระบบการผลิิตอาหารที่่� ยั่�ง่ ยืนื ผำำ� พืืชน้ำำ��ขนาดจิ๋๋ว� ประโยชน์ไ์ ม่จ่ ิ๋๋ว� บทความ “ผำ พืืชจิ๋�วพื้�้นบ้้าน อาหารแห่่งอนาคต สู้้�วิิกฤตด้้านอาหารและสิ่่�งแวดล้้อม” โดยมหาวิิทยาลััย มหิดิ ลอธิบิ ายว่า่ ผำ หรืือ ไข่น่ ้้ำ (Wolffia) มีีขนาดเล็ก็ กว่า่ แหน ไม่ม่ ีีราก เติบิ โตได้ใ้ นน้้ำสะอาดเท่า่ นั้้น� คนภาคเหนืือ และตะวัันออกเฉีียงเหนืือนำมาทำเป็็นอาหารท้้องถิ่ �น ให้้ผลผลิิตโปรตีีนสููงกว่่าถั่ �วเหลืืองเมื่่�อเทีียบในพื้�้นที่่� เพาะปลููกที่�่เท่่ากััน ใช้้ทรััพยากรการผลิิตต่่ำและ ยัังสามารถโตได้้ไว นอกจากนี้้�ยัังมีีกรดอะมิิโนจำเป็็น สารอาหารหลายชนิดิ มีีเส้น้ ใยสูงู ทำให้ย้ ่อ่ ยง่า่ ย ต้อ้ งทำให้้ สุุกก่่อนบริิโภค สามารถนำไปยำ แกง คั่่�ว หรืือใส่่ไข่่เจีียว โดยมีีแอดวานซ์์ กรีีนฟาร์ม์ เป็น็ หนึ่่ง� ในธุรุ กิจิ สตาร์ท์ อัพั ที่ผ่� ลิติ และจำหน่า่ ยผำแบบพรีีเมีียมพร้อ้ มตักั รับั ประทาน กับั อาหารหลายประเภท ตั้้�งแต่ส่ ลััดไปจนถึงึ ไอศกรีีม FB : Advanced GreenFarm จิ้้ง� แหรมีีลดงผทีล่�่ิเปติ ็็นภััขณอฑง์ก์แิินมเลล่ง่นแทห้้อล่งง่ ถิ่โ�นปภรตาีีคนเหนืือและ จิ้�งหรีีดที่่�ผ่่านมาตรฐาน GAP ไปเพิ่่�มผลผลิิตได้้จริิง ตะวัันออกเฉีียงเหนืือ เป็็นเมนููพิิสดารของนัักท่่องเที่่�ยว ตามข้้อมููลจากบทความโดยสำนัักงานพััฒนา แท้้จริิงแล้้วแมลง โดยเฉพาะจิ้�งหรีีดกำลัังเป็็นที่�่นิิยม วิทิ ยาศาสตร์แ์ ละเทคโนโลยีีแห่ง่ ชาติิ ในตลาดอาหารแห่่งอนาคตเวลานี้้� เพราะมีีโปรตีีน โดยมีี เดอะบริิคเก็็ต เป็็นหนึ่่�งในสตาร์์ทอััพไทย สููง ใช้้ทรััพยากรและพื้้�นที่�่น้้อยเมื่่�อเทีียบกัับการทำ ที่�่เชี่่�ยวชาญการผลิิต เลี้้�ยงจิ้�งหรีีดด้้วยนวััตกรรมรองรัับ ฟาร์์มปศุุสััตว์์ ทำให้้เกิิดระบบผลิิตที่�่เป็็นมิิตรต่่อโลก มาตรฐาน GAP ผ่่านแพลตฟอร์์ม AgTech Connext โดยปััจจุุบััน ผู้�สนใจสามารถนำนวััตกรรมฟาร์์มเลี้้�ยง มีีสินิ ค้า้ เด่น่ อย่า่ งผงจิ้ง� หรีีดขาว และจิ้ง� หรีีดทอดอบกรอบ 28 ค ความรู้�้กิินได้้

เห็ด็ เหแ็็ดคแรคงรงเหมี็ีด็ใขน้ท้าุุกงภบ้าา้ คนใสู่น่�เปนื้้รอ� ะเเพืท่่�อศอไทนยาคงตอกตาม th.m.wikipedia.org ท่่อนไม้้ ใบไม้ต้ ลอดปีโี ดยเฉพาะในฤดููฝนและในพื้น�้ ที่่� ภาคใต้้ที่่�มัักเติิบโตตามท่่อนต้้นยางพาราที่่�ถููกโค่่น สาหร่่าย พืืชมากประโยชน์ก์ ินิ ได้จ้ ากใต้ท้ ะเล มีีโปรตีีนค่่อนข้้างสููง โดยน้้อยกว่่าโปรตีีนจากสััตว์์ 8% เป็็นวััตถุุดิิบปรุุงอาหารท้้องถิ่ �นที่�่คนภาคใต้้ เพราะมีีแร่่ธาตุุและวิิตามิิน ไฟเบอร์์สููง แคลอรีีต่่ำ คุ้�นเคย อย่่างห่่อหมกและแกงคั่่�ว ก่่อนพััฒนามาเป็็น ทำให้้สาหร่่ายพวงองุ่�นที่�่คนภาคใต้้รู้้�จััก เป็็นหนึ่่�งใน วััตถุุดิิบสำหรัับผลิิตภััณฑ์์ ‘เนื้�้อจากพืืช’ เพื่่�ออนาคต อาหารที่่�ภาครััฐสนัับสนุุนใน ‘โครงการพืืชเศรษฐกิิจ ตามเทรนด์์อาหาร Plant-based เวลานี้้� ใหม่่สาหร่่าย: อาหารแห่่งอนาคต’ ใน พ.ศ.2565 ที่่�ผ่่านมานี้้� ปััจจุุบัันพื้้�นที่่�เพาะเลี้้�ยงสาหร่่ายพวงองุ่�น โดยมีีแบรนด์์ มััดใจ เป็็นหนึ่่�งในธุุรกิิจสตาร์์ทอััพ ที่�่ใหญ่่ที่�่สุุดในประเทศไทย โดยการสนัับสนุุนของ ผู้�ผลิติ เนื้อ้� จากเห็ด็ แครงที่ไ�่ ด้ท้ ำงานร่ว่ มกับั นักั วิจิ ัยั ไทย กรมประมง อยู่�ที่อ�่ ำเภอบ้้านแหลม จังั หวััดเพชรบุุรีี โ ดย ก า ร ใ ช้้ ป ร ะ โ ย ช น์์ จ า ก โ ร ง ง า น ต้้ น แ บ บ ใ น มหาวิิทยาลััยสงขลานคริินทร์์ ที่�่ได้้รัับการสนัับสนุุน โดยมีีตััวอย่่างธุุรกิิจอย่่าง ฟาร์์มสาหร่่ายพวงองุ่�น ทุุนวิิจััยจากหน่่วยบริิหารและจััดการทุุนด้้านการเพิ่่�ม Family Farm ที่่�พััฒนาเป็็นฟาร์์มคุุณภาพ เข้้าระบบ ความสามารถในการแข่่งขัันของประเทศ ตรวจสอบเกณฑ์์มาตรฐานเกษตรอิินทรีีย์์ สตาร์์ท อััพที่�่เห็็นโอกาสยัังสามารถสร้้างมููลค่่าให้้สาหร่่าย ไข่ข่ าว โปรตีีนสููงในเส้้นอููด้้งไร้้แป้้ง คุุณภาพไม่่ถึึงเกณฑ์์จากแหล่่งความรู้� เช่่น งานวิิจััย ฤทธิ์์�ชีีวภาพของสาหร่่ายพวงองุ่�นเพื่่�อการพััฒนาเป็็น สำหรับั ผู้้�ดูแู ลสุขุ ภาพและบริโิ ภคไข่ข่ าวเป็น็ ประจำ อาหารสุขุ ภาพ ของนักั ศึกึ ษาปริญิ ญาเอกคณะเทคโนโลยีี หากบริิโภคในรููปแบบเส้้นได้้ด้้วยย่่อมเป็็นทางเลืือก การประมงและทรัพั ยากรทางน้้ำ มีีที่่�ปรึึกษาจากศููนย์์ ที่ด่� ีีกว่่า ทำให้้นักั วิิจััยคณะสหเวชศาสตร์์ จุฬุ าลงกรณ์์ ความเป็็นเลิิศด้้านนวััตกรรมทางการเกษตรสำหรัับ มหาวิิทยาลััย คิดิ ค้น้ เส้้นอูดู ้้งจากโปรตีีนไข่ข่ าว โดยที่�่ บัณั ฑิติ ผู้้�ประกอบการ มหาวิทิ ยาลัยั แม่โ่ จ้้ ที่�่สนับั สนุุน ยัังคงคุุณค่่าโปรตีีนสููง ไขมัันต่่ำ ปราศจากกลููเตน งานวิิจััยโดย สำนัักงานคณะกรรมการส่่งเสริิม เหมาะกับั คนชอบเมนูเู ส้น้ ที่ต�่ ้อ้ งการลดน้้ำหนักั ผู้้�สูงู อายุุ วิทิ ยาศาสตร์์ วิิจััยและนวัตั กรรม และผู้้�ป่ว่ ย เช่น่ ผู้้�ป่ว่ ยไขมันั ในเลือื ดสูงู ผู้้�ป่ว่ ยโรคมะเร็ง็ ผู้้�ป่ว่ ยโรคไต ไม่่ใช่่ประเทศไทยเท่่านั้้�นที่�่กำลัังวิิจััยอาหาร เพื่�่อวัันข้้างหน้้า ทำให้้เกิิดข้้อดีีคืือการต่่อยอด ปััจจุุบัันพััฒนาเป็็นธุุรกิิจสตาร์์ทอััพ ‘ทานน์์ดีี’ องค์์ความรู้้�เพื่�่อใช้้พััฒนา และท้้าทายอย่่างมาก ผู้�ผลิิตเส้้นโปรตีีนไข่่ขาว 100% พร้้อมรัับประทาน สำหรับั การแข่่งขันั กัับนานาประเทศในอนาคต เจ้้าแรกในไทย ภายใต้้ CU Innovation Hub และ ทีีมวิิจััยภาควิิชาโภชนาการและการกำหนดอาหาร คณะสหเวชศาสตร์์ จุุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย ทั้้�งยัังมีีผลิิตภััณฑ์์ใหม่่จากไข่่ขาวรููปแบบอื่ �นตามมา อย่า่ งต่อ่ เนื่่อ� ง ••อ•้า้ wwwงwwwอิงิwww...nmnisagtd.rooarn..otlhinr.eth.com ••• wwwwwwwww...rsyeoiasumetuarabrctehh..cccoaomf.eth.tsri.or.th ••• wwwwwwwww...ttpehmachiufancro.molore.gtrhy.lcibh.akuo.baacn.t.hcom • www.chula.ac.th ความรู้้�กินิ ได้้ ค 29

FUTURE FOOD ทางรอดที่ไม่ใช่ทางเลอื ก สู่�่แนวทางเพื่่�อวัันพรุ่ง�่ นี้้� ‘อาหารแห่่งอนาคต’ คืือ อาหารที่่�ออกแบบมาเพื่่�อสอดรัับกัับความต้้องการในวัันข้้างหน้้า ที่ค่� าดการณ์ว์ ่่าโลกจะไม่เ่ หมืือนเดิมิ อีีกต่อ่ ไป ภาครััฐ ภาคเกษตร ภาคธุุรกิจิ และภาคประชาชน จึึงมีีส่่วนสำำ�คััญในการพััฒนา ’อาหารแห่ง่ อนาคต’ ของประเทศไทย ให้เ้ ติบิ โตไปได้ไ้ กล เพีียงพอต่อ่ ความต้อ้ งการ ดีีต่อ่ สุุขภาพ ดีีต่อ่ เศรษฐกิิจ และดีีต่อ่ โลกได้ใ้ นฐานะ ‘ทางรอด’ ที่่ไ� ม่่ใช่่ทางเลืือก 1 ภาครััฐ 2 ภาคเกษตร 3 ภาคธุุรกิจิ 4 ภาคประชาชน สร้้างความตระหนััก ตอบให้ต้ รงโจทย์์ตลาด สร้้างความมั่่น� ใจ เปิิดใจบริิโภค พัฒั นาต่่อเนื่่อ� ง พึ่่ง� พาเทคโนโลยีี ยกระดัับคุุณภาพ ใส่่ใจโลก แก้้ปัญั หาโลกได้้ ภาครััฐ ภาคธุุรกิิจ ‘สร้้างความตระหนััก พััฒนาต่อ่ เนื่่อ� ง’ ‘สร้้างความมั่�่นใจ ยกระดัับคุณุ ภาพ ใส่่ใจโลก’ การกำหนดยุุทธศาสตร์์ของภาครััฐ เพื่่�อช่่วย หน้้าที่่�ของภาคธุุรกิิจ คืือ การผสานทรััพยากร ขัับเคลื่่�อนอ า ห า ร แ ห่่ ง อ น า ค ต เ ป็็ น จุุ ด เ ริ่� ม ต้้ น ภาคเกษตรเข้้ากัับความรู้�และนวััตกรรม โดยร่่วมมืือกัับ ทำให้้ประชาชนตระหนัักถึึงความสำคััญของอาหาร สถาบัันวิิจััยที่่�เชี่่�ยวชาญเพื่่�อสร้้างความมั่่�นใจให้้คู่ �ค้้า ที่เ่� กี่ย่� วข้อ้ งกับั ปากท้อ้ ง สุขุ ภาพ ไปจนถึงึ สิ่่ง� แวดล้อ้ มโลก ใส่่ใจกัับคุุณภาพตลอดการผลิิต คิิดครบในมุุมเป็็นมิิตร และการเมืืองระหว่่างประเทศ โดยดำเนิินการคู่่�กัับการ ต่อ่ โลก ซึ่ง� ปัจั จุบุ ันั ภาครัฐั ได้ช้ ่ว่ ยสนับั สนุนุ ผู้้�ประกอบการ วิิจััยอาหารและพััฒนาแหล่่งผลิิตทางการเกษตรที่�่ได้้ ทั้้ง� สตาร์์ทอัพั และผู้้�ประกอบการอาหารดั้้ง� เดิมิ ที่ต�่ ้อ้ งการ ทำมาต่่อเนื่่�องยาวนาน ซึ่�งปััจจุุบัันนัับได้้ว่่าตอบโจทย์์ พััฒนาความรู้�เพิ่่�ม พร้้อมก้า้ วสู่่�ตลาดอาหารแห่ง่ อนาคต การใช้้ข้้อได้้เปรีียบของทรััพยากรและองค์์ความรู้� ที่ก�่ ำลัังเป็็นที่ต�่ ้้องการ ด้้านต่า่ งๆ มาเพิ่่ม� โอกาสการค้้าซึ่�งมีีทิศิ ทางที่�่ดีี ภาคเกษตร ภาคประชาชน ‘ตอบให้้ตรงโจทย์์ตลาด พึ่�่งพาเทคโนโลยีี’ ‘เปิิดใจบริิโภค แก้ป้ ัั ญหาโลกได้้’ การผลิติ สิินค้้าเกษตรที่่�ตอบโจทย์ต์ ลาด คืือ คำตอบ บทความจากเจาะเทรนด์์โลก 2024 ‘กำหมััดช้้อป โดยภาคเกษตรจำเป็็นต้้องติิดตามข้้อมููลข่่าวสาร อบรม เ มื่่� อ ทุุ ก ก า ร ช้้ อ ปคืื อ ก า ร ป ฏิิ วัั ติิ ’ ท ำ ใ ห้้ เ ห็็ น ว่่ า ทำงานร่ว่ มกับั หน่ว่ ยงานที่เ่� กี่ย�่ วข้อ้ ง เกษตรกรต้อ้ งปรับั ตัวั ผู้ � บ ริิ โ ภ คคืื อ ผู้ � ที่�่ มีี อ ำ น า จ สูู ง สุุ ด ใ น ก า ร ตัั ดสิิ น ใ จ สู่�การทำเกษตรพึ่่�งพาเทคโนโลยีี ที่่�จำเป็็นต้้องลงทุุนทั้้�ง โดยจำนวนไม่่น้้อยเลืือกซื้้�ออาหารที่�่ดีีต่่อสุุขภาพ งบประมาณและเวลา ที่�่ภาครััฐอาจเข้้ามาช่่วยส่่งเสริิม มีีขั้้น� ตอนการผลิติ ‘สีีเขีียว’สนับั สนุนุ คนในชุมุ ชนสร้า้ งงาน การประยุุกต์์ใช้้และการเข้้าถึึงเทคโนโลยีีในระยะแรก จึงึ เป็น็ สิ่่ง� น่า่ ยินิ ดีีที่ป่� ัจั จุบุ ันั เราได้เ้ ห็น็ กระบวนการเหล่า่ นี้้� ที่่�จะช่่วยประหยััดแรงงานและทรััพยากร ลดการใช้้ ในการผลิิตอาหารแห่่งอนาคต ภายใต้้โมเดลเศรษฐกิิจ สารเคมีี ทำให้้เกิดิ ผลผลิิตที่�ค่ าดการณ์์ได้ใ้ นระยะยาว เพื่่�อความยั่่ง� ยืืน BCG ยัังมีีข้้อเสนอแนะเพิ่่�มเติิมเพื่่�อพััฒนา ‘อาหารแห่่งอนาคต’ ลดความไม่่มั่่�นคงทางด้้านอาหารโลก เช่่น เร่่งศึึกษาพืืชการเกษตรอื่�่นๆ ที่�่สามารถผลิิตได้้ในประเทศ ยกระดัับให้้เกษตรกรเป็็นอาชีีพแห่่งอนาคต สร้้างแรงจููงใจในการทำงานภาคเกษตร ลดอุุณหภููมิิโลกด้้วยการบริิโภคโดยไม่่มีีอาหารขยะเหลืือทิ้้�ง ไปจนถึงึ ผลัักดันั ให้ม้ ีีศููนย์์การเรีียนรู้้�ด้า้ นอาหารแห่ง่ อนาคตเพื่�อ่ พรุ่�งนี้้�ที่่�ดีีกว่า่ ไปด้้วยกััน 30 i Inside OKMD

Editor’s Note จากที่เ่� คยเป็็นชาวร่่อนเร่่หาของป่า่ ล่่าสัตั ว์์ เราเปลี่�ย่ นตัวั เองมา ทำเกษตรลงหลัักปัักฐานอยู่่�กัับที่่� - นั่่�นคืือการปฏิิวััติิด้้านอาหาร มนษุ ยย์ ังดำ�ำรงเผา่ พันธุม์ าได้ อย่า่ งแท้จ้ ริงิ จนถึงทกุ วนั นี้ เปน็ เพราะเราได้ ผา่ นการ ‘ปฏิวตั ิ’ ด้านอาหาร แต่่การปฏิิวััติิด้้านอาหารไม่่ได้้หยุุดอยู่�แค่่นั้้�น การปฏิิวััติิ แล้วหลายคร้ังหลายหน อาหารหมายถึึงการเปลี่�่ยนวิิธีีคิิดของมนุุษย์์ ว่่าด้้วยเรื่�องของ การ ‘ผลิิต’ และ ‘บริิโภค’ อาหาร เพราะฉะนั้้�น การปฏิิวััติิอาหาร แต่่ละครั้้�งจึึงหมายถึึงความเปลี่่�ยนแปลงของขบวนการคิิดและ การลงมืือทำหลายอย่่าง ที่�่บางอย่่างก็็ต้้องใช้้เวลานานกว่่า จะแพร่ข่ ยายไปเป็็นวงกว้้างได้้ ในอดีีต เราเคยมีีการปฏิิวััติิด้้านอาหารในรููปแบบที่่� ‘ไม่่แคร์์เวิิลด์์’ คืือไม่่สนใจว่่าโลกนี้้�จะเป็็นอย่่างไร ไม่่ว่่าจะเป็็น การพยายามใช้ย้ าฆ่า่ แมลงเกินิ พิกิ ัดั โดยเฉพาะสารเคมีีบางอย่า่ ง ที่่�ตกค้้างและเป็็นอัันตรายร้้ายแรงยาวนาน ไล่่ไปจนถึึงการใช้้ ปุ๋๋�ยเคมีีที่�่ก็็ตกค้้างในดิินและทำให้้ดิินเสีีย และแม้้กระทั่่�ง วิิธีีการอื่�นๆ เช่่น การทำชลประทานประเภทที่่�ไม่่ได้้ใส่่ใจใน สิ่่�งแวดล้้อมอย่่างแท้้จริิง ก่่อให้้เกิิดผลร้้ายกัับระบบนิิเวศในแบบ ที่�่คาดไม่่ถึึง เช่่น การสร้้างเขื่�อนขนาดใหญ่่ในพื้้�นที่�่ที่่�ไม่่เหมาะสม หรืือการสร้้างฝายในระบบนิเิ วศต้น้ น้้ำ แต่่ในปััจจุุบััน เราเริ่�มตระหนัักกัันแล้้วว่่า กิิจกรรม ของมนุุษย์์นั้้�นเป็็นภาระทางสิ่่�งแวดล้้อม และอาจนำเราเข้้าสู่� หายนะใหญ่่ได้้ การปฏิิวััติิทางอาหารครั้้�งใหม่่จึึงเป็็นเรื่�องสำคััญ เพราะเราต้้องปรัับเปลี่�่ยนวิิธีีผลิิตอาหารของเราโดยตระหนัักถึึง ผลลััพธ์์ทางสิ่่ง� แวดล้้อมด้ว้ ย Future Food คืือก้้าวใหญ่่ในการเดิินทางสู่�อนาคต ของมนุุษย์์ โดยเราต้อ้ งการปริมิ าณอาหารที่่�มากขึ้น� เพื่่�อใช้้ ‘เลี้้ย� ง’ ประชากรที่่�เพิ่่�มขึ้�น แต่่วิิธีีผลิิตอาหารนั้้�นต้้องเป็็นไปอย่่างยั่�งยืืน มีีสำนึึกเรื่�องสุุขภาพ และอาจต้้องใช้้นวััตกรรมและเทคโนโลยีี ในกระบวนการผลิิตอาหารใหม่ๆ่ ที่่�ไม่่เคยมีีมาก่่อน พูดู ได้ว้ ่า่ - มนุุษย์จ์ ำเป็็นต้้อง ‘ผ่่าตััด’ โลกของการ ‘ผลิิต’ และ ‘บริโิ ภค’ อาหารอย่่างเร่่งด่่วน หนึ่่�งในแรงบัันดาลใจที่่�สำคััญที่่�สุุดของการเปลี่�่ยนแปลง ทางอาหาร คืือความยั่ �งยืืน เมื่่�อประชากรโลกเพิ่่�มขึ้�นอย่่าง ต่่อเนื่่�อง ความต้้องการในอาหารก็็เพิ่่�มขึ้�นเช่่นกััน เพื่่�อรัับมืือกัับ ความท้า้ ทายนี้้� นัักวิิทยาศาสตร์์ ผู้้�ประกอบการ และนักั สร้้างสรรค์์ อาหารกำลังั ใช้้พลังั ของเทคโนโลยีีเพื่่อ� สร้า้ งคำตอบที่ย�่ ั่่�งยืืน ตั้้ง� แต่่ การเปลี่่�ยนจากเนื้้�อสััตว์์ใหญ่่ที่�่สร้้างภาระคาร์์บอนสููง มาเป็็น โปรตีีนชนิดิ ใหม่่ๆ ที่�่ไม่เ่ ป็น็ ภาระสิ่่ง� แวดล้้อมเหมืือนเดิิม รวมไปถึึง วิธิ ีีอื่�นๆ อีีกมาก การผลิิตอาหารเป็็นเหรีียญด้้านหนึ่่�ง แต่่ในอีีกด้้านที่�่สำคััญ ไม่แ่ พ้ก้ ัันก็ค็ ืือการบริิโภคอาหาร คนทั่่�วโลกต้อ้ งปรับั เปลี่ย�่ นตััวเอง มา ‘กินิ ’ อาหารในรููปแบบใหม่ๆ่ ที่เ่� ราเรีียกว่่า Future Food ไม่ใ่ ช่่ แค่่เพื่่�อดููแลโลกเท่่านั้้�น แต่่ยัังรวมถึึงการดููแลตััวเองและอนาคต ของตััวเราเองด้ว้ ย พูดู ได้้ว่่า Future Food is Coming โดยแท้้! Editor’s Note E 31

นาํ เสนอเรอื่ งราวและความรู้ ในแหลง่ เรยี นรู้สาธารณะ/พื้นทเี่ รียนร้สู รา้ งสรรค์ สมั ภาษณบ์ ุคคลทเี่ กีย่ วข้องในหลากหลายมิติ มาร่วมเรยี นรู้ ตอ่ ยอด และพัฒนาความคิด ไปกบั OKMD TALK ซรี ีย์ outdoor ตดิ ตามไดท้ ี่ www.facebook.com/okmdinspire เปิดกล่องความรู้ สแกน! 32 สาํ นกั งานบรหิ ารและพัฒนาองคค์ วามรู้ (องคก์ ารมหาชน) OFFICE OF KNOWLEDGE MANAGEMENT AND DEVELOPMENT