จดหมายข่าวชุมชนคนรักสุขภาพ ฉบับสร้างสุข ประจำเดือนพฤษภาคม 2566

จดหมายข่าวชมุ ชนคนรกั สขุ ภาพ ฉบบั ปีท่ี 19 ฉบับที่ 259 พฤษภาคม 2566 รู้ทัน บหุ ร่ไี ฟฟา้ สกดั นักสูบหนา้ ใหม่ บอกลา นโิ คตนิ เลกิ สบู ยังไงให้ไดผ้ ล เปดิ เส้นทางคนสร้างสขุ งดั ข้อบุหรขี่ า้ มชาติ ส�ำ นักงานกองทนุ สนบั สนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

จากใจผจู้ ัดการ สวสั ดีครับ เพอ่ื นรว่ มสร้างสุขทุกคน หลังจากฤดูแห่งฝุ่นควัน สภาวะอากาศก็แปรปรวน ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ประเทศไทยถูกโจมตีด้วยคลื่นความร้อนเพ่ิมสูง พร้อมกับ ความเจ็บป่วยจากสภาพอากาศที่ร้อนจัด ค่าไฟฟ้าท่ีพุ่งสูง ภาวะแล้งในพื้นที่เกษตรกรรม ฯลฯ แม้จะเป็นวงจรแห่ง ฤดูกาลท่หี มนุ เวียนมา แต่กเ็ พม่ิ ความเขม้ ขน้ ของคำ�เตอื นถงึ วิกฤตสภาวะแวดล้อมรอบตัวเราท่ีเป็นโจทย์สุขภาวะสำ�คัญ ย่ิงของปัจจุบันและอนาคต แตใ่ นเดอื นพฤษภาคมทกี่ า้ วเขา้ มาถงึ นี้ มวี าระทางสขุ ภาพทน่ี า่ สนใจ อยู่บนผลประโยชน์ทับซ้อน การทำ�วิจัยท่ีไม่ได้รับ คือ “วนั งดสบู บุหร่โี ลก” ซ่ึงทกุ ปีองคก์ ารอนามยั โลก ไดก้ ำ�หนดคำ�ขวัญ ความนา่ เชอ่ื ถอื ในหมนู่ กั วจิ ยั วงกวา้ ง และการกลา่ ว รณรงค์เพ่ือให้นานาประเทศหันมาให้ความสนใจการควบคุมการบริโภค อ้างที่ไมม่ ีหลกั ฐานยืนยัน ยาสูบ โดยแนวคิดหลักของการรณรงค์งดสูบบุหรี่ในปีน้ีเป็นเร่ืองของ ขอ้ เทจ็ จรงิ เกย่ี วกบั บหุ รไ่ี ฟฟา้ เปน็ สง่ิ ท่ี สสส. การรณรงคใ์ หเ้ ลกิ ปลกู ใบยาสบู เปลย่ี นเปน็ ปลกู พชื ยง่ั ยนื แทน ซง่ึ ถอื เปน็ และภาคีเครือข่ายสุขภาพ ได้เร่งทำ�ความเข้าใจกับ การลดผลกระทบทางสง่ิ แวดลอ้ มทง้ั ทางตรงและทางออ้ ม เพราะกระบวนการ ประชาชนในวงกวา้ ง โดยเฉพาะกบั เดก็ และเยาวชนวา่ ผลิตยาสูบ ตั้งแต่การเพาะปลูก การเก็บเกี่ยว และการผลิต ได้ทำ�ลาย บุหรี่ไฟฟ้า ก็มีอันตรายเหมือนกับบุหร่ีแบบมวน สง่ิ แวดลอ้ ม รวมถงึ ท�ำ ลายสขุ ภาพของเกษตรกรผปู้ ลกู ใบยาสบู ขณะทบ่ี หุ รี่ เมอ่ื สบู บหุ รไ่ี ฟฟา้ กพ็ าใหไ้ ปตดิ บหุ รแ่ี บบมวน รวมถงึ ก้นบุหรี่ กย็ งั ตกคา้ งอยใู่ นส่ิงแวดลอ้ มจ�ำ นวนมหาศาล ส่ิงเสพติดชนิดอื่นได้อีกด้วย ซ่ึงไอของบุหร่ีไฟฟ้า ส�ำ หรบั ประเทศไทย ในปนี ไ้ี ดเ้ นน้ การรณรงคไ์ ปทป่ี ระเดน็ “บหุ รไ่ี ฟฟา้ มีขนาดเล็กกว่า PM2.5 ทำ�ให้ผู้สูบมีโอกาสจะสูด มสี ารพษิ เสพตดิ อนั ตราย” บหุ รไ่ี ฟฟา้ เปน็ ผลติ ภณั ฑข์ องอตุ สาหกรรม เขา้ ไปถงึ ปอดสว่ นลกึ และสารปรงุ แตง่ ตา่ ง ๆ กไ็ มม่ ี ยาสูบท่ีพยายามสร้างนักสูบหน้าใหม่ขึ้น โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน ขอ้ พสิ จู นว์ า่ จะไมท่ �ำ อนั ตรายตอ่ ปอด สว่ นคนรอบขา้ ง ทส่ี ถานการณก์ ารตดิ บหุ รไ่ี ฟฟา้ เพม่ิ ขน้ึ อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง ไมว่ า่ จะเปน็ ประเทศไทย กม็ สี ทิ ธไ์ิ ดร้ บั อนั ตรายจากไอทอ่ี อกมาจากบหุ รไี่ ฟฟา้ หรือประเทศต่าง ๆ ล้วนมีแนวโน้มคล้ายกัน คือ เด็กและเยาวชน ตั้งแต่ ด้วยเชน่ กัน ระดบั มัธยมศึกษาตอนตน้ มัธยมศกึ ษาตอนปลาย รวมถงึ นักเรียนระดบั หลายประเทศในโลก ได้วางเป้าหมายถึง อาชวี ศกึ ษา ใชบ้ หุ รไ่ี ฟฟา้ จ�ำ นวนมาก ดว้ ยเพราะกลยทุ ธท์ ท่ี �ำ ใหผ้ ลติ ภณั ฑ์ “จุดจบ” (end game) ของการสูบบุหร่ีของ สวยงาม ปรงุ แตง่ กลน่ิ ใหเ้ ดก็ ๆ ทอ่ี ยากรอู้ ยากลองอยแู่ ลว้ อยากรอู้ ยากลอง ประชากรในประเทศของตนกันแล้ว และเง่ือนไข มากขึ้นไปอีก สำ�หรับประเทศไทย ข้อมูลล่าสุดจากสำ�นักงานสถิติ ส�ำ คญั คอื ตอ้ งชว่ ยกนั ยบั ยง้ั นกั สบู หนา้ ใหมท่ ต่ี กเปน็ แห่งชาติปี 2564 มีคนไทยสูบบุหรี่ไฟฟ้า 78,742 คน ในจำ�นวนนี้ เหย่ือของกลยุทธ์ทางการตลาดของอุตสาหกรรม เปน็ เด็กและเยาวชน อายุ 15-24 ปี มากถงึ 30% ยาสบู ทพ่ี ยายามอยา่ งยง่ิ ในการสรา้ งนกั สบู หนา้ ใหม่ มีคำ�ลวงมากมายท่ีแฝงอยู่ในเรื่องของบุหร่ีไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็น มาทดแทนนักสบู รนุ่ เกา่ ท่เี จบ็ ป่วยและเสยี ชีวติ ไป บหุ รไ่ี ฟฟา้ อนั ตรายนอ้ ยกวา่ บหุ รไ่ี ฟฟา้ ชว่ ยเลกิ บหุ ร่ี บหุ รไ่ี ฟฟา้ ปลอดภยั กบั คนรอบขา้ ง เมื่อคน้ หาความจริงในเรือ่ งเหลา่ นี้ กพ็ บวา่ มีความจรงิ ที่ “เลกิ สูบบุหรี่ทุกชนดิ ธรุ กจิ ยาสบู ไมอ่ ยากใหใ้ ครรู้ ไมว่ า่ จะเปน็ การท�ำ วจิ ยั ทไ่ี มช่ ดั เจน การท�ำ วจิ ยั เพือ่ สุขภาพของท่านและคนรอบข้าง” 2 นิตยสารสร้างสขุ

จดหมายข่าวชมุ ชนคนรกั สุขภาพ ปที ่ี 19 ฉบบั ที่ 259 พฤษภาคม 2566 สาร ับญ 02 จากใจผจู้ ัดการ 04 สขุ ประจ�ำฉบบั บหุ รี่ไฟฟา้ มสี ารพษิ เสพตดิ อนั ตราย 12 สุขสร้างได ้ บอกลานโิ คติน มาเลกิ สูบบหุ ร่ีกนั เถอะ 16 คนสร้างสุข นกั วชิ าการหญิงแกร่งแห่งยุค​ งัดข้อบุหรขี่ ้ามชาติ สรา้ งสังคมสุขภาพไรค้ วนั ส�ำนักงานกองทนุ สนับสนนุ 18 สขุ รอบบา้ น การสร้างเสรมิ สุขภาพ (สสส.) 20 ทางรอด อาหารสด ปรงุ สุกใหม่​ อาคารศนู ยเ์ รยี นรสู้ ขุ ภาวะ 21 ลดอาหารแปรรูป ​ลดเสี่ยงมะเรง็ เลขท่ี 99/8 ซอยงามดพู ลี 22 สขุ ไรค้ วัน แขวงทงุ่ มหาเมฆ เขตสาทร 23 สุขเลกิ เหลา้ กรงุ เทพฯ 10120 คนดงั สุขภาพด ี จากบทเพลง สู่การเยยี วยาจติ ใจ สุขลับสมอง คนไทย สสส. มหี น้าทีส่ ่งเสริมสนบั สนนุ ใหป้ ระชาชนมีพฤติกรรมสรา้ งเสริมสุขภาพ และ ลด ละ เลิก มีสขุ ภาวะ พฤติกรรมท่ีเสี่ยงต่อการทำ�ลายสุขภาพ ซ่ึงนำ�ไปสู่การมีสุขภาพกายแข็งแรง สุขภาพจิต อย่างย่งั ยนื สมบูรณ์ และมีคุณภาพชีวิตที่ดี ถือเป็นพัฒนาการด้านสุขภาพอีกด้านหน่ึง ซ่ึงสำ�คัญ ไม่ย่งิ หยอ่ นกวา่ การรักษาพยาบาล นิตยสารสร้างสุข 3

สุขประจ�ำฉบบั บุหรไ่ี ฟฟา้ มสี ารพิษ เสพตดิ อันตราย พษิ ภยั จาก ควนั บหุ ร่ี เตม็ ไปดว้ ยสารเคมอี นั ตราย ต่าง ๆ มากถึง 7,000 ชนิด สารพิษ “บหุ ร่ีทุกชนิด” อีกมากกว่า 250 ชนิด และสารก่อมะเร็ง เป็น “อันตราย” อกี มากกวา่ 70 ชนดิ โดยเฉพาะ “นโิ คตนิ ” ซ่ึงจัดเป็นสารเสพติดส่งผลกระทบต่อ ต่อสุขภาพ สุขภาพ สรุปส้ัน ๆ คือ “การสูบบุหรี่ 1 มวน จะทำ�ใหอ้ ายสุ ัน้ ลงถงึ 7 นาท”ี 4 นติ ยสารสร้างสุข

ด้วยเพราะอันตรายล้นมวน และประชากรรู้เท่าทัน จนคนสบู บหุ รม่ี วนลดลงเรอ่ื ย ๆ ท�ำ ใหอ้ ตุ สาหกรรมยาสบู ​ เดนิ กลยทุ ธด​์ งึ นกั สบู หนา้ ใหมเ่ พอื่ ใหอ้ ตุ สาหกรรมยาสบู เดินหน้าไปต่อได้ ด้วยการออกผลิตภัณฑ์ใหม่อย่าง “บุหรี่ไฟฟ้า” และพยายามล่อหลอกด้วย คำ�ลวง ว่า อนั ตรายนอ้ ยกวา่ โดยอา้ งองิ ขอ้ มลู จากงานวจิ ยั ในระยะ แรกเพยี ง 158 ชน้ิ ในชว่ งปี 2555-2556 ขณะทป่ี จั จบุ นั ขอ้ มลู จากจาก Physicians for a Smokefree Canada เมอ่ื เดอื นกมุ ภาพนั ธ์ ปี 2565 พบวา่ มงี านวจิ ยั กวา่ 10,369 ชน้ิ ทย่ี นื ยนั หลกั ฐานทางวทิ ยาศาสตร์ พสิ จู นไ์ ดอ้ ยา่ งชดั เจนแลว้ วา่ “บุหร่ีไฟฟ้าทำ�ความเสียหายต่อระบบหายใจ และระบบไหลเวียน ของเลือด ไมม่ ีประสทิ ธิภาพชว่ ยใหเ้ ลิกบหุ ร่ีในการใชต้ ามปกต”ิ และยังท�ำ ให้ เยาวชนท่ีสูบบุหร่ีไฟฟ้ามีแนวโน้มท่ีจะหันมาสูบบุหรี่ธรรมดา โดยในบางประเทศ พบเยาวชนตดิ นโิ คตินเพิ่มข้นึ ด้วย การรณรงคเ์ พื่อไม่ให้เกิดนกั สบู หน้าใหม่ และลดนกั สบู ลงจงึ เป็นส่ิงที่ยังต้องเดินหน้า เพื่อหยดุ ผลกระทบจากการสบู บุหร่ี และบหุ ร่ีไฟฟา้ วนั รณรงค์งดสูบบหุ ร่ีโลกปนี ้ี องค์การอนามยั โลก (WHO) ประกาศว่า “We need food, not tobacco-Growing sustainable food crop instead of tobacco” ที่แปลความหมายได้ว่า “เราต้องการอาหารไม่ใช่ ยาสบู เพอื่ สง่ สญั ญาณวา่ การปลกู พชื อาหารทย่ี งั่ ยนื แทนการปลกู ยาสบู ” ไรย่ าสบู สรา้ งความเสยี หายตอ่ สง่ิ แวดลอ้ มในทกุ ทาง ท�ำ ใหเ้ กดิ การตดั ไมท้ �ำ ลายปา่ ท�ำ ให้ดนิ นำ�้ และอากาศเสอ่ื มโทรม ในแตล่ ะปีพนื้ ทปี่ ระมาณ 1.25 ล้านไร่ท่ัวโลก ถูกแผว้ ถางเพื่อการเพาะปลกู และบ่มใบยาสบู กระบวนการผลิตยาสูบยังท�ำ ให้ เกดิ การปลอ่ ยคารบ์ อนไดออกไซดเ์ กอื บ 84 ลา้ นเมตรกิ ตนั /ปี เทยี บเทา่ กบั การ ปลอ่ ยจรวดสอู่ วกาศ 280,000 ล�ำ ส่วนเกษตรกรไร่ยาสูบ มีความเส่ียงทางสุขภาพมากกว่าเกษตรกรอ่ืน พิษของนิโคติน สามารถดูดซึมเข้าสู่ผิวหนังได้โดยง่าย จากน้ันจะแพร่เข้าสู่ กระแสเลือดอย่างรวดเร็ว เกษตรกรท่ีสัมผัสใบยาสูบ และได้รับพิษนิโคติน จะเกิดอาการ เช่น ปวดหัว คลื่นไส้ อาเจียน เหน่ือยอ่อน เป็นตะคริว ท้องเสีย หายใจล�ำ บาก ความดนั เลอื ดชีพจรผิดปกตไิ ด้ การชว่ ยเหลอื เกษตรกรไรย่ าสบู WHO ไดเ้ รยี กรอ้ งไปถงึ รัฐบาลประเทศตา่ ง ๆ ใหส้ นับสนนุ ชาวไร่ใหป้ ลูกพืช ชนดิ อน่ื ทดแทน ใหค้ วามรเู้ กษตรกร รวมทง้ั สนบั สนนุ ทนุ และอปุ กรณ์ เพอ่ื ใหช้ าวไรห่ ลดุ พน้ จากการปลกู พชื ยาสบู และหันไปปลกู พืชทางเลอื กทีย่ ่งั ยนื นติ ยสารสร้างสขุ 5

สำ�หรับประเทศไทย วันรณรงค์งดสูบบุหร่ีโลกในปีนี้ จะโฟกัสไปที่เรื่อง “บุหร่ไี ฟฟ้ามีสารพิษ เสพตดิ อนั ตราย” เพ่อื บอกให้คนไทยตระหนักวา่ ปญั หาน้ี เปน็ เร่อื งใหญ่ และจะกลายเปน็ อนั ตรายตอ่ เดก็ และเยาวชน​ เมื่อดูจากสถิติการแพร่ระบาดของบุหร่ีไฟฟ้าในประเทศไทย จากข้อมูล ส�ำ นกั งานสถติ แิ หง่ ชาตปิ ี 2564 พบวา่ คนไทยสบู บหุ รไ่ี ฟฟา้ 78,742 คน คดิ เปน็ 0.14% ของประชากร 15 ปขี ้นึ ไป ท่ีน่าเป็นหว่ งคอื 30% ของคนสูบบุหรีไ่ ฟฟา้ คอื เดก็ และเยาวชน อายุ 15-24 ปี หากไมห่ ยดุ ตวั เลขน้ี ประเทศไทยอาจจะเหมอื นสหรฐั อเมรกิ า ทต่ี ง้ั แตป่ ี 2554-2561 มอี ตั ราการสบู บหุ รไ่ี ฟฟา้ ในเดก็ มธั ยมถึง 900 เท่าตัว ทำ�ให้ในบางรฐั ตอ้ งประกาศหา้ มขายบหุ รไ่ี ฟฟ้า โดยมี 32 ประเทศ ทีห่ ้ามขายบหุ รี่ ไฟฟ้าทุกรูปแบบเชน่ เดียวกับประเทศไทย ... ฉะนัน้ ถึงเวลาตระหนักถงึ พษิ ภยั บุหรี่ไฟฟ้าอยา่ งจรงิ จงั .... เปดิ ค�ำ ลวง บุหรี่ไฟฟ้า กลายเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ เรื่องบุหรี่ไฟฟ้า ของอุตสาหกรรมยาสูบ ท่ีมีความพยายาม ป้ันแต่งหลักฐานเพื่อบอกให้ผู้บริโภคเชื่อว่า มันปลอดภยั แต่ความจริงคืออะไร? ศ.สแตนตนั กลานซ์ ศนู ยว์ จิ ยั และควบคมุ ยาสบู คณะแพทยศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ซานฟรานซสิ โก ลอสแองเจลสิ สหรฐั อเมรกิ า และ ศ.นพ.ประกติ วาทสี าธกกจิ ประธานมลู นธิ ริ ณรงคเ์ พอ่ื การไมส่ บู บหุ ร่ี ไดค้ น้ คว้าขอ้ มูลจากแหลง่ งานวจิ ัยท่ีเช่อื ถือไดท้ วั่ โลกมาตรวจสอบ เพื่อให้เกิดความกระจา่ งในความจริง เกย่ี วกับบุหรี่ไฟฟ้า เรอ่ื งบิดเบอื น ของบหุ รีไ่ ฟฟา้ บหุ ร่ไี ฟฟ้าปลอดภยั กว่า ขอ้ เทจ็ จรงิ : ขอ้ มลู เรอ่ื งนม้ี สี มมตฐิ านจากรายงานเกย่ี วกบั บหุ รไ่ี ฟฟา้ เพยี งไมก่ ช่ี น้ิ ทไ่ี มไ่ ดร้ บั ความเชอ่ื ถอื ​พบวา่ เผยแพรต่ ง้ั แตป่ ี 2014 โดยพบปญั หาผลประโยชนท์ บั ซอ้ น ในกลมุ่ คนทท่ี �ำ การศกึ ษาดว้ ย แตห่ ลงั จากนน้ั กลบั มารายงานเพม่ิ เตมิ เกย่ี วกบั อนั ตราย ของบหุ รไ่ี ฟฟา้ วา่ สง่ ผลกระทบตอ่ ระบบหวั ใจและหลอดเลอื ด โดยมคี วามเสย่ี งการเกดิ โรคปอด โรคหวั ใจ และหลอดเลือด ซ่งึ 2 ใน 3 ของผทู้ เ่ี สยี ชวี ติ จากการสบู บหุ ร่ีธรรมดา เกดิ จากโรคปอด โรคหลอดเลือดและโรคหัวใจ สง่ิ ทพ่ี บ : คอื บหุ รไ่ี ฟฟา้ กย็ งั มสี ารกอ่ มะเรง็ โลหะหนกั สารเคมหี ลายชนดิ ทม่ี ใี นบหุ รธ่ี รรมดา และมสี ารเคมี อีกหลายชนดิ ทบ่ี ุหร่ีธรรมดาไม่มี และประเด็นเร่ืองไอจากบุหรีไ่ ฟฟา้ นั้น มีงานวจิ ัยท่พี บวา่ ไอดังกล่าวมสี ารเคมี สารกอ่ มะเร็ง และฝนุ่ ละอองขนาดเลก็ จำ�นวนมาก ท�ำ ให้เกิดอาการทางเดนิ หายใจได้เช่นเดยี วกนั 6 นติ ยสารสรา้ งสุข

บุหรี่ไฟฟา้ ท�ำ ใหเ้ ลกิ สบู บหุ รไี่ ด้มากข้ึน ขอ้ เทจ็ จริง : ภาพรวมในการสำ�รวจงานวจิ ัยต่าง ๆ เกีย่ วกบั เรอ่ื งนี้ พบวา่ บหุ รี่ไฟฟ้าไมท่ ำ�ใหเ้ ลิกสูบบหุ ร่ี ได้​มากข้ึน ส่ิงท่ีพบเพิ่มขึ้น คือ บุหร่ีไฟฟ้า ทำ�ให้คนติดบุหร่ีท้ังสองชนิด ก็คือ ติดท้ังบุหร่ีมวน และบุหร่ีไฟฟ้า ด้วยเพราะวัตถุประสงค์ในการผลิตบุหร่ีไฟฟ้า คือ ทำ�ให้คนติดบุหร่ีไฟฟ้า จึงให้มีนิโคตินท่ีสูงกว่าเดิม ทำ�ให้ คนยังคงติดบหุ รี่ และหากตอ้ งการเลิกบุหรี่ หลกั การคือ ต้องทำ�ใหน้ ิโคตนิ ลดลง ไม่ใช่ทำ�ใหน้ ิโคตนิ เพ่มิ ขนึ้ ส่ิงท่ีพบ : ​ไม่มีประเทศใดที่รับรองให้บุหร่ีไฟฟ้าเป็นผลิตภัณฑ์ช่วยเลิกบุหรี่แม้แต่ประเทศเดียว แถมยัง พบว่า ทัศนคติของผู้สูบบุหร่ีไฟฟ้า คือ เชื่อว่าอันตรายน้อยกว่า ถูกรังเกียจน้อยกว่า ทำ�ให้มีแนวโน้มจะเลิก สบู บุหรไ่ี ดย้ ากกว่าบุหร่ีธรรมดา บุหรไ่ี ฟฟ้าไมท่ �ำ ใหต้ ดิ บหุ รธี่ รรมดา ขอ้ เทจ็ จริง : งานวิจยั หลายช้ินสอดคลอ้ งกัน 100% ระบุชดั เจนว่า เดก็ ทไี่ ม่เคย สบู บหุ รี่มวน เมอื่ เร่ิมเสพนโิ คตนิ ผา่ นการสูบบหุ รไ่ี ฟฟ้า มีความโน้มเอยี งสงู ที่จะพัฒนา ไปสูบบุหรีม่ วนมากกว่าเดก็ ที่ไมไ่ ด้ใช้บหุ ร่ไี ฟฟ้า 2-4 เท่า สง่ิ ทพ่ี บ : เดก็ และเยาวชนทไ่ี มส่ บู บหุ ร่ี ถกู ดงึ ใหเ้ ขา้ มาสกู่ ารสบู บหุ รไ่ี ฟฟา้ มากขน้ึ เรอ่ื ย ๆ ดว้ ยการออกแบบผลติ ภณั ฑใ์ หด้ งึ ดดู มกี ารแตง่ รส แตง่ กลน่ิ จ�ำ นวนมาก ซง่ึ พบ งานวจิ ยั ในสหรฐั อเมรกิ าทร่ี ะบวุ า่ เดก็ มธั ยมเรม่ิ สบู บหุ รไ่ี ฟฟา้ 70% เพราะชอบกลน่ิ หอม และรสชาติต่างๆ โดยนักเรียน 85% สบู บุหรไ่ี ฟฟา้ ชนิดแตง่ กลนิ่ บุหรไี่ ฟฟ้าท�ำ ใหส้ ูบบุหร่ลี ดลงลดเสีย่ งเกิดโรค ขอ้ เท็จจรงิ : ไมม่ หี ลกั ฐานใดสนับสนุนในข้อนี้ ยง่ิ ไปกว่านัน้ การสูบบหุ ร่รี ะดบั น้อย ๆ ก็ไม่ทำ�ให้ความเส่ียงน้อยลง โดยเฉพาะการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด เพราะการสบู บุหรีว่ ันละไม่กี่มวน ก็มอี นั ตรายเทา่ การสูบบหุ รวี่ ันละ 20 มวน สิ่งท่ีพบ : ในบุหรี่ไฟฟ้าเต็มไปด้วยนิโคตินท่ีส่งผลต่อหัวใจ แต่งานวิจัย พบว่า แม้แต่บุหรี่ไฟฟ้าท่ีอ้างว่าไม่มีนิโคติน ก็ทำ�ให้เกิดการอักเสบของเซลล์ เย่ือบุหลอดลม และหลอดเลือดฝอย ผลจากสารปรุงแต่งกลิ่นรส สารละลาย ที่ทำ�ให้เกดิ ละอองไอ ซ่ึงเป็นสารเคมีแปลกปลอมทางเดินหายใจท้ังสน้ิ นิโคตินถึงจะเสพติดแต่ไมท่ �ำ ใหเ้ สยี่ งโรคอนื่ ข้อเท็จจริง : นิโคติน เป็นสารพิษที่มีผลต่อการเจริญพันธุ์ แม้จะไม่ใช่สารก่อมะเร็ง แตน่ ิโคตนิ เป็นตวั กระต้นุ การเตบิ โตของเซลลม์ ะเร็ง และขดั ขวางการตายของเซลลป์ กติ สง่ิ ทพ่ี บ : นโิ คตนิ เปน็ ตวั เสรมิ ใหเ้ กดิ การสรา้ งเสน้ เลอื ดไปหลอ่ เลย้ี ง เนอ้ื งอกใหเ้ ตบิ โตเพม่ิ ขน้ึ ท�ำ ใหเ้ นอ้ื มะเรง็ โตเรว็ ขน้ึ อกี ทง้ั ยงั ท�ำ ใหห้ ลอดเลอื ด แขง็ ตัว ท�ำ ใหอ้ าการโรคปอดและโรคอืน่ ๆ แยล่ ง นติ ยสารสรา้ งสุข 7

อยา่ เขา้ ใจผิดวา่ บุหร่ไี ฟฟ้าไม่มีอันตราย ควนั ไอละอองจากบุหรไ่ี ฟฟา้ มีฝนุ่ PM 1.0 ปี 2562 แพทยสมาคมแหง่ สหรัฐอเมรกิ า และ PM 2.5 ซงึ่ มีสารเคมีทเี่ ป็นอันตราย เรียกรอ้ งให้ประชาชนหลีกเล่ียงการใชบ้ ุหรี่ เชน่ ฟอรม์ ารล์ ดไิ ฮด์ ไดอะซทิ ลิ และอโครลนิ ไฟฟ้า เนอ่ื งจากไมป่ ลอดภยั โดยในชว่ งนน้ั พบผปู้ ว่ ยโรคปอดอกั เสบเฉยี บพลนั 450 ราย รวมทั้ง โลหะหนักที่เป็นพิษ เชน่ นกิ เกิล และมผี เู้ สยี ชวี ติ 7 ราย ในระยะเวลาเพยี งแค่ ดบี กุ และตะกั่ว 2 เดอื น (สิงหาคม-กนั ยายน 2562) โลหะหนกั พวกน้ีมาจากน้ำ�ยาบหุ รีไ่ ฟฟา้ จากนนั้ ศนู ยค์ วบคมุ โรคของสหรฐั ฯ มกี าร หรอื อุปกรณส์ บู และสารปรุงแตง่ กลิน่ รส ประกาศและเฝา้ ระวังโรค โดยพบว่าจนถงึ วันท่ี 18 กมุ ภาพันธ์ 2564 มียอดผ้ปู ่วย ที่ถกู ความร้อนจนเกิดเปน็ ไอระเหย EVALI ทต่ี อ้ งนอนโรงพยาบาล 2,807 ราย ส่งผลให้เกดิ ภาวะปอดอักเสบเฉยี บพลนั ในจำ�นวนน้ี เสียชีวิต 68 ราย หรือ EVALI ข้อมลู จาก ศ.นพ.วนิ ัย วนานกุ ุล หวั หน้าภาควชิ าอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธบิ ดี มหาวทิ ยาลัยมหิดล ความลบั บหุ รไ่ี ฟฟา้ ที่บริษทั บหุ ร่ี ไมอ่ ยากใหใ้ ครรู้ บหุ รไ่ี ฟฟา้ คอื ผลติ ภณั ฑช์ นดิ ใหมข่ องบรษิ ทั บหุ ร่ี โพรไพลีนไกลคอล เป็นส่วนประกอบในสาร ท่ีใช้วิธีสูบแตกต่างจากการเผาไหม้ใบยาสูบแบบเดิม สำ�หรับการทำ�ให้เกิดไอ​ กลีเซอรินเป็นสารเพ่ิม จงึ สรา้ งอปุ กรณท์ ม่ี กี ลไกท�ำ ใหเ้ กดิ ความรอ้ นจากไฟฟา้ ความชน้ื ทจี่ ะผสมผสานกบั สารโพรไพลนี ไกลคอล​ ทม่ี าจากแบตเตอร่ี เพอ่ื ท�ำ ใหน้ �ำ้ ยาเกดิ การแปลงสภาพ แมอ้ งคก์ ารอาหารและยา สหรฐั อเมรกิ า ยนื ยนั ถงึ เปน็ ละอองไอเพื่อสูดเขา้ ปอด ความปลอดภัยว่าใช้ได้ทั้งในอาหารและยา แต่ยัง ไม่ได้รับการยืนยันว่าเม่ือเปล่ียนรูปแบบเป็นไอ นำ้�ยาในบุหรไ่ี ฟฟา้ ประกอบไปด้วย ทส่ี บู หรอื สดู แลว้ เกดิ ผลกระทบอยา่ งไรตอ่ รา่ งกาย เช่นเดยี วกนั กับโพรไพลนี ไกลคอล นิโคติน เป็นสารเสพติดชนิดหนึ่งท่ีพบได้ สารแตง่ กลน่ิ และรส ซ​ ง่ึ ยงั ไมไ่ ดร้ บั การยนื ยนั วา่ ในทั้งบุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ปกติทั่วไป เป็นสาร เมื่อเปลี่ยนรูปแบบเป็นไอท่ีสูบหรือสูดแล้วเกิด ท่ีทำ�ให้ร่างกายเสพติดการสูบบุหร่ี โดยพบว่า ผลกระทบอยา่ งไรตอ่ รา่ งกาย แตก่ ารเตมิ สารอยา่ ง มีการเติมสารเคมีในกระบวนการผลิต เพื่อเพ่ิม เมนทอล ทำ�ให้ลำ�คอเย็น ลดความระคายเคือง ฤทธิ์ของการเสพติดนิโคติน ไม่ว่าจะเป็นเพิ่ม นกั สบู หนา้ ใหมจ่ ะสบู ไดง้ า่ ยขน้ึ การเตมิ กลน่ิ ตา่ ง ๆ ระดับนิโคติน ปรับระดับความเป็นกรดด่าง เพ่ือให้มีนิโคตินอิสระ ทำ�ให้มีความหอมดึงดูดนักสูบหน้าใหม่ได้โดยง่าย เพ่ิมขึ้น ทำ�ให้ได้รับนิโคตินเพิ่มขึ้น เติมแอมโมเนียเพื่อเร่งให้ ซง่ึ การเตมิ สารตา่ ง ๆ เพอ่ื จะลดจดุ ดอ้ ยทท่ี �ำ ใหเ้ กดิ นิโคตินถึงสมองเร็วข้ึน สูดเข้าปอดได้ลึกขึ้น เติมน�้ำ ตาลเพื่อเพิ่ม การระคายเคอื ง ใหค้ นสบู ได้งา่ ยมากขน้ึ อ�ำ นาจการเสพติดนิโคติน ท�ำ ใหส้ ดู ควันไดง้ า่ ยข้ึน 8 นติ ยสารสร้างสขุ

อันตราย สสส. สนบั สนนุ การด�ำ เนนิ งานควบคมุ ยาสูบตาม​แผนยุทธศาสตร์การควบคุม เฉพาะตัว ยาสูบแห่งชาติ ฉบับที่ 3 โดยกำ�หนดเป้าหมาย 5 ปี ขา้ งหนา้ วา่ 1​ . อตั ราการบรโิ ภคยาสบู ของประชากรไทย จากบหุ รไ่ี ฟฟา้ คอื อะไร อายุ 15 ปี ขนึ้ ไปลดลง 2. อัตราการบรโิ ภคยาสบู ของ เยาวชน อายุ 15-19 ปี ลดลง 3. อัตราการได้รบั ควนั ​ บุหร่ีไฟฟ้า ใช้วิธีการส่งสารเสพติดเข้าสู่ บุหรี่มือสองของประชาชนลดลง 4. ความรอบรู้ทาง ร่างกายผ่านอุปกรณ์ท่ีสร้างความร้อนจากให้ สขุ ภาพดา้ นการควบคมุ ยาสูบของเยาวชนเพิ่มขึ้น น�ำ้ ยากลายเปน็ ละอองไอน�ำ้ ตา่ งจากบหุ รแ่ี บบมวน การป้องกันนักสูบหน้าใหม่ ถือเป็นภารกิจหลัก ทเ่ี ผาไหมจ้ ากยาสบู โดยตรง วธิ กี ารดงั กลา่ วสรา้ ง ของ สสส. ในการควบคมุ การบรโิ ภคยาสบู ซง่ึ พบวา่ เดก็ อันตรายในรปู แบบเฉพาะตวั ขึน้ มาหลายอยา่ ง และเยาวชนกลายเป็นเป้าหมายหลักของธุรกิจยาสูบ เ​ยือ่ บุหลอดลมและถงุ ลมขนาดเลก็ อกั เสบ โดยเฉพาะกลุ่มนักเรยี นอาชีวะทมี่ ีความเส่ยี งสูงในการ เพราะอนุภาคในละอองฝอยจากไอระเหยของ เขา้ ถงึ บหุ ร่ี รวมทง้ั จะตอ้ งหาทางชว่ ยเหลอื กลมุ่ วยั ท�ำ งาน บุหร่ีไฟฟ้ามีขนาดเล็กมาก จึงเข้าไปสู่จุดท่ีลึก ซึง่ เป็นกลุม่ ท่มี ีอตั ราการสูบบุหร่สี งู ท่ีสดุ ที่สุดของปอดได้ จนทำ�ให้เกิดอาการอักเสบของ การขับเคล่ือนงานจะเน้นไปที่การป้องกันเด็กเล็ก เนื้อเย่อื ปอดขึ้น อายตุ �ำ่ กวา่ 7 ปี ไมใ่ หไ้ ดร้ บั ควนั บหุ ร่ี และปอ้ งกนั เยาวชน ​อันตรายจากสารจากนำ้�ยา WHO อายุ 7-20 ปี จากบหุ รไี่ ฟฟ้า ด้วยการใหค้ วามร้เู ท่าทนั รายงานวา่ คณะผเู้ ชย่ี วชาญพบวา่ ปรมิ าณ พิษภัยของบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า เพื่อเป็นเกราะป้องกัน สารอันตรายแต่ละย่หี ้อน้นั ไม่เท่ากัน ตนเอง โดยจะตอ้ งเขา้ ไปพฒั นาเครอื ขา่ ยเยาวชนอาชวี ะ บางยห่ี อ้ ต�ำ่ บางยห่ี อ้ สงู กวา่ บหุ รม่ี วน ในการลดปจั จัยเสี่ยง ท้งั บหุ ร่ี เหล้า อบุ ตั ิเหตุ หลายเทา่ ท�ำ ใหค้ าดเดาสารอนั ตราย นอกจากน้ี ยังมีแผนเพื่อช่วยเหลือวัยทำ�งานให้ ทีไ่ ด้รับไมไ่ ด้ สามารถเลิกบุหร่ีได้ ทำ�ให้เข้าไปสนับสนุนเครือข่าย อันตรายจากสารปรุงแต่งกลิ่นรสที่ถูก วิชาชีพแพทย์ในการควบคุมการบริโภคยาสูบในการ เผาไหมด้ ว้ ยความรอ้ นสงู สารเหลา่ นย้ี งั ไมม่ ขี อ้ มลู ขยายเครือข่ายคลินิกฟ้าใส ซ่ึงเป็นคลินิกให้คำ�ปรึกษา ความปลอดภยั ทเ่ี พยี งพอ แมว้ า่ จะปลอดภยั เมอ่ื กนิ ส�ำ หรับผตู้ ดิ บุหรแ่ี ละต้องการเลิกบุหร่ี ปจั จุบันมีคลินิก แต่การเข้าสู่ปอดกับกระเพาะอาหารน้ันเทียบกัน ฟา้ ใส จำ�นวน 554 แห่ง ไม่ได้ เน้ือเยื่อปอดนั้นบอบบางกว่ามาก ทำ�ให้ สนบั สนนุ สายเลกิ บหุ ร่ี 1600 ใหบ้ รกิ ารเลกิ บหุ ร่ี คาดเดาไม่ได้ว่า การท่ีสารแต่งกล่ินแต่งรสเข้าสู่ ทางโทรศพั ท์ (โทรฟรี ทกุ เครือขา่ ย) ปอดหลงั โดนความร้อนแลว้ จะเกดิ อะไรข้นึ ผลักดันยาไซทิซิน (Cyticine) ซง่ึ เปน็ ยาชว่ ยเลกิ บหุ รท่ี ม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพดี และมีความปลอดภัยสูง เข้าสู่บัญชี ยาหลักแห่งชาติ รุง่ อรณุ ลิม้ ฬหะภัณ ผู้อ�ำ นวยการส�ำ นักสนบั สนุน การควบคุมปัจจัยเส่ยี งหลัก สสส.





สุขสรา้ งได้ บอกลานโิ คตนิ ​มาเลกิ สบู บหุ ร่ีกันเถอะ ทำ�ไมคนสูบบุหรพี่ ยายามแลว้ พยายามอกี ก็ยงั เลิกสบู บหุ รไ่ี มไ่ ด้? การทคี่ นติดบหุ รีแ่ ล้วเลกิ สูบไมไ่ ด้ ไม่ใชเ่ พราะเขาเหลา่ นั้นพยายามไมม่ ากพอ แต่เป็นเพราะในบุหรม่ี สี ารทำ�ให้เกิดการเสพติด นนั่ กค็ ือ “นิโคตนิ ” นนั่ เอง หลายคร้ังท่ีหนทางการเลิกสูบบุหร่ี จบลงที่ “ความล้มเหลว” เพราะรา่ งกายเกดิ การตดิ นโิ คตนิ ไปแลว้ หลายคนบอกวา่ ตนเองไมไ่ ด้ ติดบหุ รีจ่ ะเลกิ เม่ือไหรก่ ไ็ ด้ แต่เมือ่ จะเลิกกลบั เลิกไม่ได้ รศ.นพ.สุทัศน์ รุ่งเรืองหิรัญญา เลขาธิการเครือข่าย วิชาชีพแพทย์ในการควบคุมการบริโภคยาสูบ และหัวหน้า ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัย ศรนี ครนิ ทรวโิ รฒ มคี �ำ ตอบ!! 12 นิตยสารสรา้ งสขุ

“สัญญาณการตดิ นโิ คตนิ ” อาการที่เป็นสัญญาณของการตดิ นโิ คติน รศ.นพ.สุทศั น์ ระบวุ า่ มี 2 ลกั ษณะใหญ่ ๆ คือ ​ขณะที่ประสงค์จะเลิก แต่ไม่สามารถทำ�ได้ตามต้องการ คือ  ตัวเอง ไมอ่ ยากสบู แตฝ่ นื ความตอ้ งการไมไ่ ด้ เปน็ อทิ ธพิ ลของสารเคมที ม่ี ผี ลตอ่ สมอง สว่ นคนทไ่ี มต่ ดิ บหุ รจ่ี รงิ ๆ เชน่ เดอื นหนง่ึ ไปเจอเพอ่ื นแลว้ หยบิ บหุ รม่ี าสบู แตอ่ กี 29 วันที่เหลือไม่สูบ โดยที่ไม่มีความรู้สึกกระหาย โหย หรือลงแดงอะไรเลย นนั่ ชดั เจนว่า อาการลกั ษณะนี้ไมต่ ดิ นโิ คติน ถา้ ตอ้ งสบู มากกวา่ 5-10 มวน ทกุ วนั วนั ไหนไมส่ บู เลยอยู่ไม่ได้ ถือเป็น สัญญาณบอกว่าคุณติดนิโคติน ย่ิงถ้าจะต้องสูบภายในครึ่งชั่วโมงแรกหลัง ต่ืนนอน ต้องแสวงหามีบุหร่ีมวนแรกให้ได้ ตรงนี้ชัดเจนว่า ติดนิโคตินระดับ มากแลว้ ตดิ บุหร่กี ็ลงแดงได!้ ภาวะลงแดงหลังหยุดนิโคติน คือ อาการไม่พึงประสงค์ท่ีเกิดข้ึน เช่น หงุดหงิด ฉุนเฉียว โกรธง่าย ไม่มีสมาธิ เวียนหัว นอนไม่หลับ และทีพ่ บบ่อยถึง 70% คือ จะเกดิ อาการหิวบ่อย หลังเลิกสูบบหุ ร่หี ลายคน จึงมักมีนำ้�หนักขึ้น 5-10 กิโลกรัม ส่วนหนึ่งเพราะนิโคตินไปกดสมอง ส่วนท่ีท�ำ ให้เกดิ การอยากอาหาร เม่ือเลกิ สบู อาการจะสะทอ้ นกลบั มาทันที การเลิกบุหรม่ี ีหลายวิธี โดยเฉพาะเม่ือพยายามเลกิ แล้วเลิกอกี แต่เลกิ ไม่ได้ • สายเลิกบุหร่ี 1600 ข้อดี คือ สะดวก ไม่ต้องนัดไปเจอแพทย์ สามารถ ปรึกษาผ่านโทรศัพท์ เพ่ือให้ได้รับคำ�ปรึกษาท่ีเหมาะสม วางแผนช่วยเลิกบุหร่ี และรับยาช่วยเลิกบุหรท่ี ่รี า้ นขายยาใกล้บ้านไดด้ ้วย​ • คลินิกเลิกบุหรี่ หรือคลินิกฟ้าใส เป็นคลินิกสำ�หรับผู้ต้องการ จะเลิกบุหรี่โดยเฉพาะกระจายอยู่ตามโรงพยาบาล 500 กว่าแห่งทั่วประเทศ นอกจากน้ี ยังมีคลินิกฟ้าใสของโรงพยาบาลรัฐและเอกชนที่ร่วมเปิดให้บริการ เลกิ บหุ ร่ี • ร้านยาอาสาพาเลิกบุหรี่ ​หากไม่สะดวกท้ังการโทรศัพท์ และคลินิกเลิกบุหรี่ ก็มีร​้านขายยา ติดป้าย หนา้ รา้ นวา่ รา้ นยาอาสาพาเลกิ บหุ ร่ี สามารถเขา้ รบั บรกิ ารได้ อยใู่ นโครงการของ สปสช. ผา่ นการฝกึ อบรมพรอ้ มให้ ค�ำ แนะน�ำ ยาเลิกบุหร่ี • คลินิกออนไลน์ เพ่ือขยายศักยภาพการให้บริการเลิกบุหรี่ ซ่ึงอยู่ระหว่างการดำ�เนินการด้วยระบบ เทเลเมดิซนิ เพอ่ื ใหผ้ ู้อยากเลิกบุหรีไ่ ด้รับการตดิ ตามการบ�ำ บดั อย่างต่อเนอ่ื งผา่ นระบบออนไลน์ นิตยสารสร้างสขุ 13

ตดิ ขนั้ ไหนถงึ ควรรบั “ยาเลกิ บหุ ร”่ี หากถามว่ายาเลิกบุหรี่ควรรับทุกคนหรือไม่ รศ.นพ.สุทัศน์ อธิบายว่า แนวทางของตา่ งประเทศจะใหห้ มดทกุ คน ตราบใดทค่ี น ๆ นน้ั ยงั ตอ้ งสบู บหุ ร่ี ถือว่าคือยาพิษ แต่ด้วยงบประมาณจำ�กัด ​ประเทศไทยจึงให้เฉพาะรายท่ตี ิด นโิ คตนิ มาก คนท่ีสูบบุหร่ี ติดนิโคตินหนัก คือ สูบมวนแรก สูบวนั ละ ในครง่ึ ชว่ั โมง 20 มวนข้ึนไป หลงั ตน่ื นอน สูบบหุ รีไ่ ฟฟ้า 20 ครง้ั ขน้ึ ไป กลุ่มนี้โอกาสทจี่ ะเลกิ สบู ไมไ่ ด้สงู มาก ​แพทย์จะแนะน�ำ ให้ต้องกินยาเลกิ บหุ รี่ สำ�หรับอัตราการเลิกบุหรี่สำ�เร็จ พบว่า คนท่ีเลิกบุหรี่ด้วยตัวเอง ไม่โทรไม่ปรึกษาใครเลย อัตราเลิกบุหรี่วัดที่ 1 ปีโดยไม่มีการสูบเลย มีแค่ 2-5% หากเข้าสู่กระบวนการบำ�บัดผ่านสายเลิกบุหรี่ 1600 หรือคลินิก เลิกบหุ รี่ โดยไม่ได้ยาเลกิ บหุ รี่ อตั ราส�ำ เร็จอยูท่ ี่ 10-15% ถา้ ไดย้ าเลิกบุหรี่ อตั ราการเลิกบหุ รสี่ ำ�เรจ็ จะขยับเป็น 25-40% ดังนน้ั ผทู้ ี่ตัง้ ใจจะเลกิ บหุ ร่ี ขอให้ใช้ “คาถา 4ล” คือ 1 2 34 เลือกวนั เวลา ลั่นวาจาออกมา ลาอุปกรณ์ ลงมือ เร่มิ ตน้ การเลกิ สูบ ใหค้ นรกั ครอบครวั ทิง้ ทกุ อย่างในการสูบ ทำ�ทนั ทไี ม่รอ ใหเ้ ปน็ วันทีร่ ้สู ึกวา่ รบั รเู้ พอ่ื ให้ได้ก�ำ ลังใจ เมอื่ ทำ�ไม่ได้ไมท่ ้อ ส�ำ คัญมีความหมาย ไมใ่ หอ้ ย่ใู กลต้ ัว ใหเ้ ร่มิ ต้นใหม่เสมอ หากสามารถทำ� 4ล.​ร่วมกับการเข้ารับคำ�ปรึกษา หากจำ�เป็นจะมีการพิจารณาให้ยาเลิกบุหร่ี และได้รับ การติดตามอยา่ งตอ่ เนอื่ ง โอกาสเลิกบหุ รสี่ �ำ เรจ็ จะสงู มาก 14 นิตยสารสร้างสขุ

ปัจจุบันผู้ท่ีติดบุหร่ี หรือติดนิโคติน หากต้องการเลิกบุหรี่ สามารถเข้ารับ การปรกึ ษาและบ�ำ บดั ไดท้ ง้ั สายเลกิ บหุ รี่ 1600 และคลินิกเลิกบุหรี่หรือคลินิก ฟา้ ใสในโรงพยาบาลทว่ั ประเทศ แตเ่ พอ่ื ให้ กระบวนการบ�ำ บดั รกั ษาสง่ เสรมิ สขุ ภาพ และปอ้ งกนั ภาวะการตดิ นโิ คตนิ มศี กั ยภาพ และประสิทธิภาพเพิ่มข้ึน จึงมีการใช้กลไก การรับรองคุณภาพสถานพยาบาลเข้ามามี ส่วนรว่ ม ล่าสุดมีการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ ทางวิชาการ การพัฒนาระบบบริการสุขภาพเพื่อ ส่งเสริมสุขภาพ ป้องกัน รักษาภาวะการติดนิโคติน ด้วยกระบวนการพัฒนาและรับรองคุณภาพ ระหว่าง สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การ มหาชน) หรือ สรพ. และสมาพันธ์เครือข่ายแห่งชาติ เพื่อสังคมไทยปลอดบุหร่ี กลไกการรับรองคุณภาพสถานพยาบาลของ สรพ. จะเข้ามาช่วยเสริมประสิทธิภาพกระบวนการ เลิกบุหรี่ โดยจะมีการ​รับรองคุณภาพกระบวนการดำ�เนินงาน ต้ังแต่การส่งเสริมสุขภาพ การป้องกัน การคดั กรอง ตลอดจนการดแู ลรกั ษาครบวงจร ท�ำ ใหเ้ กดิ กระบวนการดแู ลคนไขท้ ต่ี ดิ นโิ คตนิ มกี ารคดั กรอง การช่วยเลกิ บุหร่ี ก​ ารบำ�บัดด้วยยาเลิกบุหรี่ การใหค้ ำ�ปรกึ ษา การให้ก�ำ ลงั ใจ และการตดิ ตามผล หากโรงพยาบาล สามารถดำ�เนินการได้ตามที่วางแผนไว้ สรพ. จะให้การรับรองคุณภาพ ทำ�ให้ โรงพยาบาลมีคุณภาพในการบริการบำ�บัดอาการติดนิโคตินมากข้ึน ทำ�ให้กระบวนการเลิกบุหร่ี รักษา ปอ้ งกนั ภาวะตดิ นโิ คตนิ มคี วามครอบคลมุ และเกดิ ประสทิ ธภิ าพมากขน้ึ ตามทโ่ี รงพยาบาลจะด�ำ เนนิ การได้ อกี ทง้ั การมนี โยบายทช่ี ดั เจน จะท�ำ ใหส้ ามารถดแู ลและชว่ ยเหลอื ใหผ้ สู้ บู บหุ รเ่ี ลกิ สบู ไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ มากขน้ึ โดยเฉพาะระบบการคดั กรองผ้ตู ิดนโิ คตนิ จะช่วยใหผ้ ู้ปว่ ยไดร้ ับการสง่ ตอ่ เข้าสู่การบำ�บัดรักษาท่มี ี คณุ ภาพเป็นมาตรฐาน เกดิ การปอ้ งกนั การตดิ นโิ คตนิ อยา่ งจรงิ จงั ถือเป็นการยกระดับบริการเลิกบุหรี่ ที่มีอยู่แล้ว หรือยังไม่มี หรือมีแล้ว แตย่ งั ไมค่ รอบคลมุ ชว่ ยใหด้ �ำ เนนิ การ ได้เต็มประสิทธิภาพมากข้ึน เพื่อให้ เกิดประโยชน์ต่อผู้รับบริการเลิกบุหรี่ ในที่สุด นติ ยสารสรา้ งสุข 15

นักคนวสรชิา้ งสาขุ กา​งสรดั รห้าขญง้อสงิังบคแหุ มกสรรขุ ่ีขง่ภา้ าแพมหไชร่งค้ ายวตคุ นั ิ กพาิษรเโพยทดภาื่อยยัำ�สทเเงขฉพูบำ�อาพใื่อเงนหปเาบ้คเพน็ะพุหนกมิ่ คร่ือราจ่ีไวครุ่นฟำ�าแนวใฟหมยบวมา้ง่ทนคท่ตชา้นมุ่ีปงิรทกั กพระาหสบัา้ืนยนูบรกทใักบหล่ีสถยรมื่อึงุทิโ่ ภธค์ คนสร้างสุขฉบับน้ี “ผศ.ดร.ลักขณา เติมศิริกุลชัย” ทำ�งานควบคุมยาสูบมากว่า 30 ปี โดยเฉพาะการร่วม ผลักดันออกกฎหมายควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบท้ังสอง ฉบับ คือ พ.ร.บ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2535 และ พ.ร.บ.คุ้มครองสุขภาพผู้ไม่สูบบุหรี่ พ.ศ. 2535 รวมท้ังเป็นผู้อำ�นวยการสำ�นักงานควบคุมผลิตภัณฑ์ ยาสูบ หน่วยงานภายใต้สังกัดสำ�นักงานปลัดกระทรวง สาธารณสขุ ในปี 2535 การท�ำ งานดา้ นยาสบู เมอ่ื 30 ปที แ่ี ลว้ ม​กี ารขบั เคลอ่ื นงาน ​งานวิชาการเหล่านี้ได้นำ�ไปใช้ในการผลักดัน ผ่านภาคประชาสังคม โดย ศ.นพ.​ประกิต วาทีสาธกกิจ  มูลนิธิ นโยบาย เช่น การมีภาพคำ�เตือนบนซองบุหรี่ รณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ และการขับเคล่ือนภาคนโยบาย โดยข้อมูลวิชาการช้ีให้เห็นว่าภาพคำ�เตือนบนซอง โดย นพ.หทยั ชิตานนท์ สถาบันสง่ เสริมสุขภาพไทย แตย่ ังขาด บุหรี่ทำ�ให้คนสูบเห็นแล้วอยากเลิกสูบบุหร่ี คนท่ี หนว่ ยงานดา้ นวชิ าการ ท�ำ ใหต้ นเองไดร้ บั การทาบทามมาท�ำ งาน ไม่สูบเห็นแล้วไม่อยากสูบ แม้ว่าจะถูกบริษัทบุหรี่ ด้านวิชาการ โดยมีการต้ัง “ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพ่ือ คดั คา้ น หรอื ฟอ้ งรอ้ งแตก่ ารมงี านวชิ าการมารองรบั การควบคมุ ยาสบู (ศจย.)” ขน้ึ นบั เปน็ จดุ เรม่ิ ตน้ ทป่ี ระเทศไทย ทำ�ให้นโยบายนี้เดินหน้าต่อไปได้อย่างสำ�เร็จ มีการขับเคล่ือนงานด้วยวิชาการด้านการควบคุมยาสูบอย่าง หรือมาตรการการข้ึนภาษีบุหรี่ งานวิชาการเป็น จริงจังและเป็นระบบ ถือว่าเป็นผู้บุกเบิกให้งานวิชาการด้าน ความสำ�คัญ สามารถอธิบายเร่ืองการลดจำ�นวน ควบคมุ ยาสบู ของไทยให้มคี วามเขม้ แขง็ อย่างมาก ผสู้ บู บหุ ร่ี ด้วยมาตรการทางภาษีได้เช่นกนั 16 นิตยสารสร้างสขุ

แมว้ า่ การท�ำ งานเพอ่ื ควบคมุ การบรโิ ภคยาสบู จะมอี ปุ สรรค ความทา้ ทายใหมท่ เ่ี กดิ ขน้ึ ในขณะน้ี ผศ.ดร.ลกั ขณา ยอมรบั วา่ บหุ รไ่ี ฟฟา้ ถอื เปน็ ผลติ ภณั ฑท์ พ่ี ยายามเขา้ มา ในการขับเคลื่อนงานท่ีต้องเผชิญความท้าทายจากการขัด ทำ�ตลาดเพ่ือเพ่ิมนักสูบหน้าใหม่ โดยใช้วาทกรรมว่า ปลอดภยั กวา่ เดมิ ซง่ึ จ�ำ เปน็ ตอ้ งอาศยั งานวชิ าการเขา้ มา ผลประโยชนข์ องบรษิ ทั บหุ รอ่ี ยตู่ ลอดเวลา แต่ ผศ.ดร.ลกั ขณา ให้ความรู้อย่างหนักว่า บุหรี่ไฟฟ้าน้ันอันตรายอย่างไร เชน่ ไอทเ่ี กดิ จากบหุ รไ่ี ฟฟา้ เกดิ จากการใชค้ วามรอ้ นสงู ยังคงมุ่งม่ันทำ�งานอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน เนื่องจาก ไอตัวนเ้ี ป็นพารท์ เิ คลิ ขนาดเล็กกว่า PM2.5 เข้าปอดไป ธรุ กจิ ยาสบู เปน็ ธรุ กจิ ทขี่ ายสนิ คา้ แหง่ ความตายทท่ี �ำ รายได้ ยงั ไงกอ็ นั ตราย บางสว่ นกเ็ ตมิ สารแปลกปลอมในน�ำ้ ยา มหาศาล และเปน็ ยาเสพตดิ ทถ่ี กู กฎหมาย โดยเฉพาะบรษิ ทั เช่น น้ำ�มันกัญชา นำ้�มันหอม ทำ�ให้พาร์ทิเคิลยิ่งเล็ก ยาสูบข้ามชาติ จะใช้ทุกกลยุทธ์ไม่ว่าจะเป็นการแทรกแซง ยิ่งเหนียวติดปอด ขจัดไม่ได้ สุดท้ายก็ทำ�ลายปอด ซง่ึ เคยมเี คสผสมน�ำ้ มนั กญั ชา จนท�ำ ใหป้ อดอกั เสบและ นโยบายการควบคุมยาสูบของประเทศ โดยการล็อบบี้ เสยี ชวี ติ มาแลว้ สิ่งเหล่าน้ี ต้องการงานวิชาการเพ่ือส่ือสารชี้นำ� กระบวนการทางกฎหมาย การส่งเสริมการขายโดยมุ่งเป้าที่ สังคม ปรับเปล่ียนทัศนคติในข้อหลอกลวงของบริษัท บุหร่ีให้ได้ ช่วงชิงพื้นท่ีส่ือให้เด็กและเยาวชนมีความรู้ เยาวชน โดยมเี ปา้ หมายคือก�ำ ไรสงู สุด ความเขา้ ใจทถ่ี กู ตอ้ ง วเิ คราะหเ์ หตผุ ลดว้ ยขอ้ มลู ทถ่ี กู ตอ้ ง ดงั นน้ั การท�ำ งานควบคมุ ยาสบู จงึ เหมอื นเปน็ การตอ่ สู้ การมอี ยขู่ อง สสส. จะสามารถชว่ ยใหค้ วามรผู้ า่ นชอ่ งทาง เพ่ือความยุติธรรม การสร้างระบบที่โปร่งใส บริษัทบุหรี่ การสอ่ื สารใหม่ ๆ อยา่ งโซเชยี ลมเี ดยี สรา้ งสงั คมใหเ้ กดิ ไม่สามารถแทรกแซงนโยบายได้ การปกป้องกลุ่มเยาวชน การแลกเปลี่ยนขอ้ มลู ท่ถี กู ต้อง ที่เป็นเหยื่อของบริษัทบุหรี่ ส่ิงเหล่าน้ีเป็นแรงจูงใจและ ความคาดหวงั ในการท�ำ งานตอ่ จากน้ี คอื การสรา้ ง ความภูมิใจสูงสุดในการท�ำ งาน คนรุ่นใหม่ขึ้นมาทำ�งานเพ่ือควบคุมยาสูบแทน โดยให้ “การทำ�งานจะประสบความสำ�เร็จอย่างทุกวันน้ีไม่ได้ เกดิ การสอ่ื สารไปถงึ คนรนุ่ ใหม่ โดยคนรนุ่ ใหมด่ ว้ ยกนั ได้ หากการผนึกการทำ�งานร่วมกับ สสส. ท่ีทำ�ให้เกิดภาคี มากขน้ึ เขา้ ใจตรงกนั มากขน้ึ และรเู้ ทา่ ทนั อตุ สาหกรรม ครอบคลมุ ไปทกุ ภาคสว่ น ท�ำ ใหเ้ กดิ ไตรพลงั คอื ภาคประชาสงั คม ยาสบู ท่มี ที ุนมหาศาลสรา้ งเทคนคิ ใหม่ ๆ เพอ่ื ดงึ ผูค้ น นโยบาย วิชาการ ทีจ่ ะเคลอื่ นงานไปข้างหนา้ ได้ตลอดเวลา ใหก้ ลายมาเป็นนักสบู ตลอดไป สกดั นกั สบู หนา้ ใหม่ ปกปอ้ งคนไมส่ บู บหุ รท่ี ม่ี อี ยถู่ งึ 50-60 การทำ�งานเพ่ือควบคุมการบริโภคยาสูบจึงเป็น ล้านคนจากควันบุหรี่มือสอง ทำ�ให้คนเลิกสูบบุหรี่ ซึ่งต้อง งานท่ีหยุดและถอยไม่ได้เลย อาศัยความรู้ มาตรการทางกฎหมาย มาตรการทางสังคม ไปพร้อมกัน” ผศ.ดร.ลกั ขณา ระบุ ตดิ ตาม เฟซบกุ๊ แฟนเพจ : คนสรา้ งสขุ นิตยสารสร้างสุข 17

สุขรอบบ้าน ทางรอด อาหารสด ปรุงสุกใหม่​ ลดอาหารแปรรูป ล​ ดเสยี่ งมะเร็ง ทกุ 10% ทท่ี านอาหารแปรรปู มากขน้ึ พบวา่ ความเสย่ี งทจ่ี ะเสยี ชวี ติ จากมะเรง็ ทกุ ชนดิ สูงขึน้ 6% ในขณะท่คี วามเส่ยี งจากมะเรง็ เต้านมเพิม่ ขึน้ 16% ความเสี่ยงจากมะเร็งรังไข่ เพิ่มขึ้น 19% สาเหตุมาจากการกินอาหารแปรรูป โดยนำ้�อัดลมก็นับเป็นอาหารแปรรูป เสีย่ งมะเร็งดว้ ยเชน่ กนั ​ ผลการศึกษาถูกตีพิมพ์ใน วารสารวิชาการชื่อ Lancet’s eCinicalMedicine โดยคณะผู้วิจัย จากมหาวทิ ยาลยั อมิ พีเรียลคอลเลจ ลอนดอน ท่ศี กึ ษากลุ่มตวั อย่างจำ�นวน 197,426 คน และตดิ ตาม ผลการศึกษายาวนานถึง 10 ปี แม้ยังไม่ได้พิสูจน์ถึงขั้นของความเป็นเหตุและผลของการรับประทาน อาหารแปรรูป และผลการเกิดโรคมะเรง็ หลายชนิด แตจ่ ากการตดิ ตามผลส�ำ รวจทย่ี าวนาน พบความสมั พนั ธอ์ ยา่ งชดั เจนระหวา่ งการรบั ประทาน อาหารแปรรูป การป่วย และการเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็ง ​โดยพบว่า ในจำ�นวนกลุ่มตัวอย่าง มี​มากถึง 15,921 คน ถูกวินิจฉัยว่าป่วยเป็นโรคมะเร็ง และในจำ�นวนนี้ 4,009 คน เสียชีวิต ด้วยโรคมะเร็ง 18 นติ ยสารสรา้ งสขุ

นักวิจัยชี้ว่า ความสัมพันธ์ของอาหาร ในขณะท่ีอังกฤษยังไม่มีมาตรการที่เป็นทางการใด ๆ แปรรูปและโรคมะเร็งทุกชนิด​ โดยเฉลี่ยจะสูง เกย่ี วกบั การหา้ มอาหารแปรรปู หรอื ควบคมุ อาหารประเภทน้ี กว่าปกติ​อยู่ท่ี 2% ​ในทุกการรับประทานอาหาร เปน็ พเิ ศษ ประเทศอน่ื ๆ อยา่ งบราซลิ ไดเ้ รม่ิ สง่ั หา้ มการท�ำ แปรรูปที่สูงข้ึน ความเส่ียงในการเสียชีวิตจาก การตลาดอาหารแปรรูปในโรงเรียนแล้ว ส่วนฝรั่งเศส โรคมะเร็งท่วั ไปจะเพ่ิมขึน้ 6% ส่วนความเสย่ี งใน และแคนาดา พบวา่ มกี ารเรม่ิ เรยี กรอ้ งใหท้ างการใสค่ �ำ เตอื น การเสยี ชวี ติ จากการเปน็ โรคมะเรง็ รงั ไขส่ งู มากถงึ ในคำ�แนะนำ�ด้านอาหารและโภชนาการแห่งชาติ เก่ียวกับ 30% ขณะท่ีความเสี่ยงที่เสียชีวิตจากสาเหตุ ผลเสยี ของการรบั ประทานอาหารแปรรปู ​แลว้ โรคมะเร็งเต้านมสงู ถงึ 16% ด้าน ไซมอน สตีนสัน นักวิทยาศาสตร์ “อาหารแปรรูป” นอกจากจะมีส่วนผสมท่ี ผู้เช่ียวชาญสาขาโภชนาการ มูลนิธิโภชนาการ แปรรูปในระดับอุตสาหกรรมแล้ว ยังพบว่ามีการใส่ องั กฤษ ใหค้ วามเหน็ เสรมิ ผลการวจิ ยั นว้ี า่ นอกจาก สารต่าง ๆ เข้าไปเพ่ือปรุงแต่ง รส สี และยืดอายุ ความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเรง็ แลว้ ยังพบดว้ ยวา่ การเก็บรักษาให้ยาวนานข้ึน อีกท้ังยังพบว่าเป็น การรบั ประทานอาหารแปรรปู สมั พนั ธก์ บั ความเสย่ี ง อาหารท่ีมีปริมาณเกลือ น้ำ�ตาล และไขมันท่ี ท่ีเพ่ิมขึ้นในการเป็นโรคอ้วน โรคหัวใจ โรคหลอด ค่อนข้างเยอะ นอกจากนี้ยังมีเร่ืองของสารเคมี เลือดสมอง และเบาหวานชนดิ ท่ี 2 อกี ด้วย ที่อาจมาจากบรรจุภัณฑ์ เช่น ไมโครพลาสติก ซ่ึงมี ​ในการศึกษาล่าสุดนี้ พบว่ามีข้อเท็จจริงที่ ข้อมูลว่ามีความเกี่ยวข้องกับความเส่ียงในการเป็น น่าสนใจประการหนึ่งคือ ความสัมพันธ์ระหว่าง โรคมะเร็งท่เี พิ่มขน้ึ อตั ราการรบั ประทานอาหารแปรรปู กบั ความเสย่ี ง ในการป่วยและตายด้วยโรคมะเร็งท่ีพบได้ แม้ใน กลมุ่ ตวั อยา่ งทอี่ ายยุ งั นอ้ ยและไมม่ ปี ระวตั กิ ารปว่ ย เปน็ โรคมะเรง็ ของคนในครอบครวั เลย ​ ​ดร.เอซเตอร์ กล่าวเพ่มิ เตมิ ดว้ ยว่า ขัน้ ตอ่ ไป มีความจำ�เป็นต้องพิสูจน์ทราบด้วยการศึกษา ที่ลงลึกไปอีก เพื่อให้ทราบได้อย่างชัดเจนว่า เหตุใดการรับประทานอาหารแปรรูปมาก ๆ จึงมี ความเก่ียวข้องกันกับความเส่ียงในการเกิดโรค อย่างมะเร็งดังที่พบในการวิจัย ที่ตีพิมพ์ออกมา แลว้ น้ี ซง่ึ ทง้ั หมดจะน�ำ ไปเปน็ ขอ้ มลู ประกอบการ ตัดสินใจในการเรียกร้องให้ทางการมีมาตรการ จริงจัง เพื่อเตือนให้ประชาชนเล่ียงหรือจำ�กัด การบริโภคอาหารแปรรูป เช่น คำ�เตือนเรื่อง ความเสี่ยงทางสุขภาพบนหีบหอ่ อาหาร แหล่งท่ีมา : https://www.salon.com/2023/02/02/new-studies-find-that-ul- traprocessed-foods-can-cause-cancer-and-cancer-related/ https://newatlas.com/health-wellbeing/ultra-pro- 19 cessed-foods-cancer-warning-labels/ นิตยสารสรา้ งสขุ

สุขไรค้ วัน หเย้ามอโฆรษมณนั าเหเลห้าเน็ดด็ ดขา้วดย เหเน็คดรวอื่้ ชยงาแดวลมื่ เยะแสออนรลบัมกสันอนเฮกนุ อินหลคา้ เ์ มรด่งึโด็ ฆขษาณด า นบั เปน็ ขอ้ มลู ทน่ี า่ สนใจไมน่ อ้ ย เมอ่ื มผี ลการส�ำ รวจ ด้านเมืองบอสตัน รัฐแมสซาซูเซ็ตต์ สหรัฐอเมริกา โดยคณะทำ�งานของรัฐบาลเยอรมนี ระบวุ ่า คนเยอรมนั ไดม้ กี ารเสนอใหห้ า้ มจ�ำ หนา่ ยเครอื่ งดม่ื แอลกอฮอลท์ บี่ รรจุ เกนิ ครง่ึ (59%) เหน็ ด้วยและสนบั สนนุ ให้ประเทศหา้ ม ในขวดขนาดเลก็ 50.28-100.55 มลิ ลลิ ติ ร ซง่ึ เปน็ ผลติ ภณั ฑ์ มกี ารโฆษณาเครื่องด่มื แอลกอฮอล์โดยเดด็ ขาด เครอ่ื งดม่ื แอลกอฮอลท์ ไ่ี ดร้ บั ความนยิ มสงู มาก สง่ ผลใหเ้ กดิ ในขณะที่ กลุ่มตัวอย่างมากถึง 76% จากกลุ่ม ปัญหาตามมา 2 อย่าง คือ เรอ่ื งการแอบพกพาไปดมื่ ในที่ ตัวอย่างทั้งส้ิน 1,400 คน เห็นด้วยว่าเครื่องด่ืม ต่างๆ และเรื่องขยะท่ถี กู ท้ิงในทส่ี าธารณะจ�ำ นวนมาก แอลกอฮอล์ควรมาพร้อมกับคำ�เตือนเกี่ยวกับอันตราย ด้วยขนาดท่ีค่อนข้างเล็กของบรรจุภัณฑ์เครื่องดื่ม ตอ่ สขุ ภาพในลกั ษณะเดยี วกบั มาตรการค�ำ เตอื นบนซอง แอลกอฮอลป์ ระเภทนี้ ท�ำ ใหม้ สี ว่ นชว่ ยใหค้ นพกพาและซอ่ น บหุ รใี่ นหลายประเทศทว่ั โลก ทงั้ นี้ เยอรมนเี ป็นประเทศ เคร่ืองดื่มขนาดเล็กนี้ได้ง่าย จึงทำ�ให้คนแอบดื่มกันได้มาก ที่อนุญาตให้มีการโฆษณาผลิตภัณฑ์ยาสูบและบุหร่ีได้ ขน้ึ ในขณะเดยี วกันด้วยขนาดที่เล็กมาก แทนท่ผี ู้ใชจ้ ะน�ำ ไป จนถงึ ปัจจุบันนี้ ทงิ้ ลงถงั ขยะรไี ซเคลิ กลบั ทง้ิ เปน็ ขยะเกลอื่ นกลาดทอ้ งถนน อีกท้ังยังเป็นเร่ืองท่ีน่าสนใจมากขึ้นไปอีก เม่ือผล ไปหมด จากการสำ�รวจความคิดเห็นของประชาชนชาวเยอรมัน โดยข้อเรียกร้องน้ีเกิดข้ึนหลังจากที่เมืองอ่ืน ๆ ในรัฐ เห็นดว้ ยกบั ข้อเสนอทีก่ �ำ หนดใหร้ ัฐบาลเยอรมนั ขน้ึ ราคา เดียวกนั เช่น เมืองเชลซี ทไ่ี ดห้ า้ มจำ�หน่ายน�้ำ เมาไซซ์มนิ ินี้ เครอ่ื งดม่ื แอลกอฮอล์ เพอ่ื ใหม้ รี าคาสงู เทยี บเทา่ ในระดบั ไปแล้วตั้งแต่ ปี 2561 และพบอัตราการเรียกรถพยาบาล เดียวกับเครื่องด่ืมแอลกอฮอล์ของประเทศอื่นในทวีป ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั เรอ่ื งน�ำ้ เมาลดลงจาก 742 ครง้ั ในปกี อ่ นหนา้ ยุโรป เน่ืองจากเยอรมนีไม่มีการปรับขึ้นราคาเคร่ืองดื่ม เหลือเพียง 556 ครงั้ แอลกอฮอล์เลย ถึงแม้อัตราเงินเฟ้อในประเทศจะทำ�ให้ หากเมืองบอสตันจะมีการสั่งห้ามจำ�หน่ายเคร่ืองดื่ม ราคาสินค้าชนิดอ่ืน ๆ ขยับตัวเพ่ิมขึ้นตามอัตราเงินเฟ้อ แอลกอฮอล์ขนาดมินินี้จริง ก็จะช่วยให้นครแห่งน้ีจัดการ แลว้ ก็ตาม กับปญั หาทั้งสองอยา่ งได้ในคราวเดยี วกันเลย แหลง่ ทีม่ า : https://www.iamexpat.de/lifestyle/lifestyle-news/majority-germans-support-ban-advertising-alcohol https://nypost.com/2023/04/06/boston-weighs-banning-tiny-bottles-of-alcohol/ 20 นิตยสารสรา้ งสุข

สขุ เลกิ เหลา้ โบฆหุ รษี่ไฟณฟ้าาเกแล่อืฝนงจอบหุ รี่ ทีเ่ ดก็ หเนขา้ังบถุหซึงีรรตสีี่ บา่ ์ งเุหอกร็มม็ไี่ ฟวโี ีฆฟอษนา้ ณิเมาะแฝง รายงานประจำ�ปี ขององค์กร ทรูธ อินิชิเอทีฟ ขณะท่ีข้อมูลจากเมื่อปีที่แล้วพบว่า มี เยาวชน ซ่ึงเป็นองค์กรควบคุมยาสูบที่ไม่แสวงหากำ�ไร ได้เปิดโปง คนหนมุ่ สาวทว่ั สหรฐั ฯ จ�ำ นวนถงึ 25 ลา้ นคน ไดด้ สู อ่ื ทม่ี ี ข้อมูลท่ีฉายให้เห็นธาตุแท้ของอุตสาหกรรมบันเทิงใน ฉากการใชบ้ หุ รห่ี รอื บหุ รไ่ี ฟฟา้ แบบตง้ั ใจ เสนอสอดแทรก สหรัฐอเมริกา ท่ีจงใจละเมิดการควบคุมการเผยแพร่สื่อ ในเน้ือหานี้ และจากการสำ�รวจและบันทึกอย่างจริงจัง ทไ่ี ม่เหมาะสมต่อเด็กและเยาวชน ผ่านรปู แบบของการจดั เพ่ือนำ�เสนออย่างเป็นทางการในรายงานประจำ�ปี เรตของสื่อ ท่ีเผยแพร่กันทางหน้าจอทีวีอย่างต่อเนื่อง ของทรูธ อนิ ชิ ิเอทีฟ ท�ำ ใหพ้ บอกี ดว้ ยว่า จ�ำ นวนคร้ังท่ีมี และไม่ลดนอ้ ยลงไปเลย การพบเห็นฉากประเภทน้ีในรายการยอดนิยมในบริการ ​ทรูธ อินิชิเอทีฟ วิเคราะห์ว่า เป็นความจงใจและ สตรมี มง่ิ เมอ่ื ปกี ลายเพม่ิ ขน้ึ เปน็ 425 ฉาก จากทบ่ี นั ทกึ ความพยายามในการท�ำ ใหบ้ หุ รแี่ ละบหุ รไี่ ฟฟา้ เปน็ เหมอื น ได้ในปีก่อน 390 ฉาก เร่ืองปกติในชีวิตของคนเรา อีกท้ังยังต้องการทำ�ให้ รายการท่ีชมผ่านบริการสตรีมมิ่งนี้ พบมากใน การสูบบุหรี่หรือบุหรี่ไฟฟ้าดูเป็นเร่ืองเท่ และน่าทำ�ตาม ผู้ให้บริการเจ้าหลัก ๆ อย่าง ฟ็อกซ์ และเน็ตฟลิกซ์ ด้วย ในหมูข่ องเยาวชน ท้ังน้ีไม่เว้นแม้แต่ในการ์ตูนเอนิเมช่ัน อย่าง ซิมป์สันส์ ความลักล่ันนี้นับวันย่ิงมีอิทธิพลต่อเด็กและเยาวชน บ๊ิกเมาต์ และแฟมิลี่กาย พร้อมกันน้ีมีผลการวิเคราะห์ ในสหรัฐฯ มากข้ึนเรื่อย ๆ ในยุคปัจจุบันท่ีบริการให้ความ โดยสถาบันวิจัย เอ็นโออาร์ซี มหาวิทยาลัยชิคาโก พบว่า บันเทิงผ่านหน้าจอ ไม่ได้จำ�กัดอยู่เพียงแค่จอโทรทัศน์ 47% ของหนังที่ออกฉายเมื่อปี 2564 มีฉากสูบบุหร่ี อีกต่อไป เม่ือมีบริการท่ีเรียกว่า สตรีมมิ่งให้บริการผ่าน หรอื บหุ รไ่ี ฟฟา้ เครือข่ายอินเทอร์เน็ตให้เลือกมากมาย จึงไม่ใช่เร่ืองที่ ในจำ�นวนนี้มีหนังท่ีจัดเรตให้เยาวชนอายุระหว่าง น่าแปลกใจเลยท่ีรายงานประจำ�ปีของทรูธ อินิชิเอทีฟ 15-24 ปี ชมไดอ้ ยดู่ ว้ ย ในขณะทม่ี วิ สกิ วดิ โี อทต่ี ดิ ทอ็ ปชารต์ จะพบวา่ 60% ของรายการบนั เทงิ รปู แบบสตรมี มง่ิ ทไ่ี ด้ ยอดนยิ มของสหรฐั ฯ ในปเี ดยี วกนั จ�ำ นวนมากถงึ 12.8% รบั ความนยิ มสงู สดุ ในคนอายรุ ะหวา่ ง 15-24 ปี ในสหรฐั ฯ มฉี ากสูบบุหร่หี รือบุหรไ่ี ฟฟ้าแทรกอยดู่ ้วย ในปี ​2564 มีฉากการใช้บุหร่ีหรือบุหร่ีไฟฟา้ ซ่ึงนับเป็น แนน่ อนวา่ เดก็ และเยาวชนจ�ำ นวนมากตอ้ งไดด้ ฉู าก ตัวเลขที่สูงอย่างตอ่ เนอ่ื ง สูบบุหรี่หรอื บุหรีไ่ ฟฟา้ เหล่าน้แี ลว้ แหลง่ ทมี่ า : https://truthinitiative.org/press/press-release/new-report-shows-tobacco-imagery-continues-influ- ence-youth-vaping-initiation นติ ยสารสรา้ งสขุ 21

คนดงั สุขภาพดี จากบทเพลงสู่การเยยี วยาจติ ใจไแดคลพ้ือมะกแูดาาบคกบร่งุยกทนเรวบแ่ีเบัว่าพาทกฟคทคีางัวไรอดคานรม้ไวป้อเทาสเงมจกุิรเอเ์ตขพจท์ท็บลุกีเ่ ปงขควานมดี เพลงกลายเปน็ สว่ นหนง่ึ ของการเยยี วยาจติ ใจ ส�ำ หรบั แพท วง Klear หรอื แพท รณั นภนั ต์ ยง่ั ยนื พนู ชยั นกั รอ้ งสาว เจา้ ของเพลงเศรา้ สดุ ฮติ ทฮ่ี ลี ใจคนอกหกั ไดเ้ ปน็ อยา่ งดี ดว้ ยความตง้ั ใจทเ่ี ธออยากเปน็ สว่ นหนง่ึ ในการเปิดพ้นื ท่สี ำ�หรบั แชร์เร่ืองราวแรงบันดาลใจและข้อคิดดี ๆ เพ่อื เยียวยาจิตใจของผคู้ น “คุณแพท” เล่าให้ฟังว่า “แพทเป็นคนเขียนเพลงเอง จากแคมเปญเล็ก ๆ สู่การสร้างพ้ืนท่ีสำ�หรับ เน้ือเพลงมาจากเรื่องราวที่เกิดขึ้นจริงกับตัวเอง เพ่ือน หรือแมแ้ ต่เร่อื งราวของแฟนคลบั คนทีฟ่ ังเพลงของเรา 90% แชร์เร่ืองราวแรงบันดาลใจและข้อคิด ท่ีมีชื่อว่า เปน็ คนทเ่ี ผชญิ ความทกุ ข์ ความเจบ็ ปวดในแบบเดยี วกนั ท�ำ ให้ “The Cloud of Thoughts” หรอื กอ้ นเมฆความคดิ คนฟงั รู้สึกว่าเราเข้าใจความเจบ็ ปวดทีเ่ ขากำ�ลงั เผชิญอย”ู่ บนพน้ื ทอ่ี อนไลนบ์ นเฟซบกุ๊ อนิ สตาแกรม ไลน์ ชอ่ื วา่ การเข้าใจผู้อื่น (Empathy) และการเห็นใจผู้อื่น (Sympathy) เป็นส่ิงท่ีทำ�ให้คนมองว่าเราเป็นนักร้อง @cloudofthoughts เปน็ พน้ื ทร่ี บั ฟงั ปรกึ ษาปญั หา ที่เข้าถึงง่าย ย่ิงเวลาไปเล่นดนตรีก็จะมีน้อง ๆ แฟนคลับ มารอ้ งไหด้ ว้ ยเสมอ ไมเ่ คยมงี านไหนทไ่ี มม่ คี นรอ้ งไห้ “มากกวา่ ซงึ่ ในบางครงั้ ผคู้ นเหลา่ นไ้ี มไ่ ดต้ อ้ งการค�ำ ตอบดว้ ยซ�ำ้ การร้องเพลงบนเวทีคอนเสิร์ตคือการท่ีแพทได้ไปเจอทุกคน ไดพ้ ดู คยุ รับฟงั ความเจ็บปวด และแบ่งเบาความทกุ ขท์ ่เี ขาม”ี เพยี งแคต่ อ้ งการมใี ครสกั คนคอยรบั ฟงั ในสงิ่ ทเ่ี ขาพดู จนมขี อ้ ความเขา้ มาปรึกษาเธอมากมาย นอกจากเพลงท่ีเต็มไปด้วยความเข้าใจ เข้าถึงอารมณ์ หรอื อยากระบายเท่าน้ันเอง เธอยงั ท�ำ MV เรอ่ื งราวเกย่ี วกบั ความรนุ แรงในครอบครวั ครู่ กั การเยียวยาจิตใจของผู้คนได้ ถือเป็นอีกหนึ่ง สแู่ คมเปญ “You Hurt I Hug” สง่ กอดใหแ้ ฟนคลบั ส�ำ หรบั ภารกิจที่เพิ่มเข้ามานอกเหนือจากการออกไปเล่น ใครท่ีมีเร่ืองราวที่เก่ียวข้องกับเรื่องความรุนแรง หรือเรื่องที่ ดนตรี การได้เจอกับผู้คนในทุก ๆ วัน ถือเป็นโอกาส คุณเล่าให้ใครฟังไม่ได้ ให้ส่งเข้ามาเล่าให้เราฟัง การได้เล่า ท่ที �ำ ใหห้ ลายคนทลายกำ�แพง ร้จู กั รักตวั เอง ให้อภัย ให้ใครท่ีไวใ้ จฟังกเ็ หมือนไดเ้ ร่ิมก้าวออกมาจากความทุกขแ์ ล้ว ตวั เอง ขอบคณุ และขอโทษตวั เอง เปน็ สง่ิ ทน่ี กั รอ้ งสาว คนนี้ท�ำ สิง่ ท่ียิง่ กว่าการร้องเพลง การดแู ลสขุ ภาพจติ ใจเปน็ สง่ิ ส�ำ คญั เสมอ ไมว่ า่ จะในสภาวะปกติหรือภาวะวิกฤต สสส. สนับสนุน ให้คนไทยสร้างเสริมทัศนคติเชิงบวกในการใช้ชีวิต เพอื่ สุขภาวะท่ีดีอย่างยัง่ ยนื 22 นติ ยสารสร้างสขุ

สุขลบั สมอง สุขลับสมอง ประจำ�ฉบบั นี้ เดือนแห่งการรณรงค์งดสูบบุหรี่ อยากชวนทุกคนมาให้ กำ�ลังใจคนท่ีกำ�ลังเลิกสูบบุหรี่ ด้วยการคิดคำ�ขวัญเป็นแรงใจ ใหน้ ักสูบทกุ คนเลิกบุหรไี่ ด้ส�ำ เร็จ รว่ มสนุก สง่ ค�ำ ตอบภายใน วนั ที่ 15 มถิ นุ ายน 2566 ส่งคำ�ตอบ ผโู้ ชคดีท่รี ่วมสนกุ 10 ท่าน พรอ้ มรบั ของรางวัล ได้ทีช่ อ่ งทางใหม่ จะไดร้ บั เสื้อยดื รณรงคง์ ดสูบบหุ ร่ี Line Bot สสส. สรา้ งสขุ ตดิ ตามเฉลยยอ้ นหลัง และรายช่ือผ้โู ชคดจี ากเกมลับสมองไดท้ ี่ www.thaihealth.or.th และ Line Bot สสส. สร้างสุข นิตยสารสรา้ งสุข 23