องค์ความรู้ การทำสมุนไพรกำจัดแมลง

โครงการ สานกั งาน กศน. จงั หวดั พงั งา องค์ความรู้ชดุ : ปยุ๋ อินทรยี แ์ ละสารชวี ภาพ สมุนไพรกาจัดแมลง โดย หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอท้ายเหมอื ง ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย อาเภอทา้ ยเหมือง

1 การทาสมุนไพรกาจัดแมลง ชนิดดดู ซึม บทนำ การใช้สมุนไพรกาจัดแมลง เป็นอีกวิธีหนึ่งท่ีมีประสิทธิภาพในการ ป้องกันและกาจัดแมลงศัตรพู ืช ซ่ึงมีความปลอดภัยต่อผู้ใช้และผู้บริโภค โดย ไม่ทาลายสงิ่ แวดลอ้ ม ขอ้ ดีของการใช้สมุนไพรกาจัดแมลง คือ มีราคาถูก หา ไดง้ า่ ย สามารถลดตน้ ทนุ ในการผลิตพชื ไดเ้ ป็นอยา่ งดี วัสดอุ ปุ กรณ์ 1 ลิตร 1 ลิตร สว่ นผสม 2 ขดี 1. นากะทิสด 2 ขีด 2. นาสะอาด 1 ฝัก 3. ใบสาบเสือ 1 ขีด 4. ใบสะเดาแก่ 1 ขีด (หรอื พริกแกงเผด็ 4 ขีด ) 5. ฝักคูณ 6. ยาฉนุ 7. พริกขีหนูแห้ง อปุ กรณ์ 1. มดี , เขยี ง 2. กะละมงั 3. หมอ้ , เตา, ชอ้ นกวน 4. ผ้าขาวบาง 5. ขวดบรรจุ

2 การทาสมุนไพรกาจดั แมลง ชนิดดดู ซึม ข้นั ตอน/วิธที ำ ห่ันหรือสับใบสะเดาและใบสาบเสือให้เป็นชินเล็ก ๆ ตาหรือบดพริกขีหนูให้ ละเอียด ทุบฝักคุณให้ แตกเป็นชินเล็ก ๆ เม่ือเตรียมส่วนผสมทังหมดครบแล้ว ให้นา หม้อตังไฟ ใส่กะทิสดลงไป 1 ลิตร เคี่ยวจน กะทิแตกมันแล้วจึงใส่ใบสาบเสือ ใบ สะเดาแก่ ฝักคูณ ยาฉุน พริกขีหนูหรือพริกแกงเผ็ด แล้วเติมนา ลงไปอีก 1 ลิตร ต้ม จนเดือด ประมาณ 15 นาที ยกลงจากเตาทิงไว้ให้เย็นแล้วกรองด้วยผ้าขาวบาง คัน เอา แต่นากรอกใสข่ วด จะได้นายาประมาณ 1 ลติ ร จึงนาไปใช้ได้ * ถ้าไม่พอใช้สามารถเพิ่มอัตราส่วนในการทาได้ สมุนไพรท่ีขับไล่แมลงได้ และสามารถ ปรับใช้สมุนไพรได้ตามสรรพคุณของสมุนไพรแต่ละชนิด หรือใช้ สมนุ ไพรทอ่ี อกฤทธ์ทิ ดแทนกันได้ เช่น 1. หนอนตายยาก – มฤี ทธ์ใิ นการ ฆา่ หนอนหลายชนิด ฆา่ ไส้เดือนฝอย 2. เมลด็ สะเดา - มีสารอะซาดีนแร๊กติน มีฤทธิ์ทาให้แมลง ด้วงหมัดผัก เบ่ือ อาหาร ผีเสอื ฆา่ เพลยี ไร 3. ตะไคร้หอม – มีกล่นิ ในการขบั ไล่แมลงทุกชนดิ 4. ใบยาสูบ - มสี ารทก่ี าจัดพวกทาก หรอื เพลียบางชนิด หนอนชอนใบ 5. ขมินชัน – มฤี ทธิใ์ นการกาจัดเชอื รา 6. ไพล (ปเู ลย) - มีฤทธ์ิในการทาลายแบคทีเรยี ไวรสั บางชนิด 7. ข่าแก่ - มีสารออกฤทธ์ิใน ด้วง เชือรา เพลียจ๊ักจั่น บางชนิด 30 ใบ สาบเสอื ใบสะเดาแก่ พริกขหี นูแห้งป่น กะทิสด 8. ใบและดอกดาวเรือง - แมลงหว่ีขาว ไส้เดือนฝอย ด้วงปีกแข็ง เพลีย กระโดด 9. บอระเพด็ – ทาลายเพลียกระโดดสนี าตาล หนอนกอขา้ ว 10. ฟ้าทะลายโจร - มรี สขมกาจดั เชือแบคทเี รยี ไวรัส 11. สาบเสือ – เพลียจกั จั่น เพลยี หอย เพลียออ่ น หนอนใยผกั 12. สาระแหน่– มีนามันในใบขบั ไล่แมลง

3 การทาสมุนไพรกาจัดแมลง ชนิดดดู ซึม ขั้นตอน/วิธีทำ 13. กระเพราดา - กาจัดเชือราบางชนิด 14. หางไหล (โล่ต๊ิน) - มีสารโรตโิ นน ทาให้แมลงหายใจลาบาก 15. ผกากรอง – มีสารแลนดาดีน มีผลตอ่ ระบบประสาทของแมลง 16. ว่านนา – ปอ้ งกนั และกาจัดแมลงผเี สอื ในขา้ ว 17. ดปี ลี- กาจัดแมลงศตั รูข้าว เพลียบางชนิด 18. มะเขือเทศ – ใช้ใบกาจดั ดว้ งหมดั ผัก ด้วงหน่อไมฝ้ ร่งั ไรแดง หนอนใยผัก 19. ใบนอ้ ยหนา่ - กาจดั เพลียออ่ น หนอนใยผกั ข้อควรระวัง ขณะทาควรปิดจมูกและสวมถุงมือเพราะส่วนผสมมีพริกอาจทาให้ สาลักและร้อนมือได้ กำรใช้ประโยชน์ ใช้ปอ้ งกันกาจัด เพลีย หนอนและแมลงอัตราการใช้ 2 ช้อนโต๊ะ หรือ 20 ซีซีต่อนา 20 ลิตร ควรฉีดพ่นช่วงเย็น และควรฉีดพ่นสลับกับสมุนไพร สตู รอ่นื ๆ เพอ่ื ปอ้ งกนั การดือยาของหนอนและแมลง สามารถใช้รว่ มกบั เชือ ราบกวิำเรวใอชรป้ ์เรียะแโยลชะนเช์ ือราเมธาไรเซยี มได้ ตน้ ทุนกำรผลิตและผลตอบเทน ถ้ามีวัตถุดิบเองก็ไม่ต้องซือ แต่ถ้าไม่มีลงทุนประมาณ 150 บาท จะ ช่วยลดต้นทุนในการ ซือสารเคมีได้มาก ผลตอบแทนในการจาหน่ายพืชผัก ปลอดสารพษิ สามารถจาหนา่ ยได้ราคาสงู กว่า การใชส้ ารเคมี

4 กองนโยบายเทคโนโลยเี พือ่ การเกษตรและเกษตรกรรมยงั่ ยนื สานกั งาน ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2562). องค์ควำมรู้และ ภมู ปิ ญั ญำของปรำชญช์ ำวบำ้ น. กรงุ เทพฯ : กระทรวงเกษตร และสหกรณ์. ศูนย์เรยี นรู้เศรษฐกจิ พอเพียงไร่นาสวนผสมบา้ นวงั ไผส่ งู จงั หวดั สุโขทัย. https://www.opsmoac.go.th/sustainable_agri-dwl-files- 411591791792

โดย หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอท้ายเหมอื ง ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย อาเภอท้ายเหมอื ง