นวัตกรรมสร้างสรรค์คนดี แคตตัสสร้างสมาธิ สร้างเด็กดีด้วยกระบวนการ GPAS 5 STEPS

การนำเสนอผลงาน นวัตกรรมสรา้ งสรรค์คนดี ‘’แคคตสั สรา้ งสมาธิ สรา้ งเด็กดี ด้วยกระบวนการ GPAS ๕ Steps’’ ปีการศกึ ษา ๒๕๖๖ นางสาวพาฝัน ปล่ังปญั ญา - ตำแหน่ง ครู - โรงเรียนบงึ เขาย้อน(คงพันธ์อุ ุปถมั ์์) สำนักงานเขตพน้ื ที่การศกึ ษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต ๑ สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

คำนำ แบบเสนอรายงานนวัตกรรมสร้างสรรคค์ นดีโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.ปีงบประมาณ ๑๕๖๖ ช่อื ผลงาน แคคตสั สรา้ งสมาธิ สรา้ งเด็กดดี ว้ ยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS ของขา้ พเจ้าเล่มนจ้ี ัดทำขึน้ เพ่ือให้ คณะกรรมประเมินผลงานนวัตกรรมสร้างสรรค์คนดีโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.ใช้เป็นคู่มือในการ ประเมนิ ผลงานของข้าพเจา้ ทีไ่ ด้ใช้นวัตกรรมน้ีเพ่อื แก้ปญั หานักเรยี นขาดสมาธิ ทั้งนี้ข้าพเจ้า ขอรับรองว่านวัตกรรมสร้างสรรค์คนดีโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. เร่ืองแคคตสั สร้างสมาธิ สรา้ งเด็กดีด้วยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS ของขา้ พเจ้าที่ปรากฎในเอกสารเล่มนีเ้ ปน็ ผลงานของ ข้าพเจ้าที่เกิดจากการปฏิบัติจริงและหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารเล่มนี้ จะช่วยประกอบการพิจารณาของ คณะกรรมการในการคัดเลือกผลงานนวัตกรรม/วิธีการปฏบิ ตั ทิ ี่เปน็ เลิศสคู่ ณุ ภาพผเู้ รียนตอ่ ไป นางสาวพาฝนั ปลงั่ ปัญญา นวตั กรรม สร้างสรรค์คนดี ก

สารบัญ หน้า คำนำ............................................................................................................................................................. ก สารบัญ.......................................................................................................................................................... ข ความสำคัญของผลงาน/นวัตกรรมทน่ี ำเสนอ................................................................................................ ๑ จุดประสงคแ์ ละเป้าหมายของนวตั กรรม........................................................................................................๗ กระบวนการผลิตนวัตกรรม........................................................................................................................... ๘ ผลการดำเนินการ/ผลสัมฤทธ์ิ/ประโยชน์ท่ไี ดร้ ับ............................................................................................๙ ปัจจัยความสำเร็จ..........................................................................................................................................๑๐ บทเรยี นท่ไี ด้รบั ..............................................................................................................................................๑๐ การเผยแพร่/การได้รบั การยอมรบั /รางวัลทไี่ ดร้ บั ..........................................................................................๑๐ ภาคผนวก......................................................................................................... ............................................. ๑๒ นวัตกรรม สร้างสรรคค์ นดี ข

การนำเสนอผลงานนวัตกรรม “นวัตกรรมสรา้ งคนดี” โครงการโรงเรียนสง่ เสรมิ คณุ ธรรม สพฐ. ชื่อผลงานนวตั กรรม แคคตัสสรา้ งสมาธิ สร้างเดก็ ดีดว้ ยกระบวนการ GPAS ๕ Steps ชอ่ื เจ้าของผลงาน นางสาวพาฝนั ปลง่ั ปัญญา โรงเรียน/หนว่ ยงาน โรงเรียนบงึ เขายอ้ น(คงพนั ธอ์ุ ุปถัมภ)์ สงั กดั สพป./สพม. สำนักงานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษาประถมศึกษาปทุมธานีเขต ๑ โทรศัพทม์ อื ถอื ๐๙๐-๒๘๔-๔๔๙๓ E – Mail [email protected] ประเภทผลงาน  ด้านการบรหิ าร  ด้านการเรยี นการสอน สอดคล้องกบั คณุ ลกั ษณะโรงเรียนคณุ ธรรม สพฐ.  ความพอเพียง  ความกตญั ญู  ความซอ่ื สัตย์สจุ รติ  ความรบั ผดิ ชอบ  อุดมการณ์คุณธรรม  คณุ ธรรมอัตลกั ษณ์ (โปรดระบ)ุ ........................................................................... รายละเอยี ดเอกสารการนำเสนอผลงานนวตั กรรม ๑. ความสำคญั ของนวตั กรรม ๑.๑ เหตุผลหรือแรงบันดาลใจ ความจำเปน็ ปัญหาหรือความตอ้ งการท่จี ดั ทำผลงานนวัตกรรม โครงการโรงเรียนคณุ ธรรม สพฐ. เป็นการดำเนินงานเพื่อสืบสานพระราชปณิธานเดินตามรอยเบื้อง พระยุคลบาทของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชรัชกาลที่ ๙ ตามพระราชประสงค์ของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดนิ ทรเทพยวรางกูร รัชกาลที่ ๑๐ โดยโรงเรยี นแต่ละแห่งต้อง วิเคราะห์คุณธรรมเอกลกั ษณ์ และอัตลกั ษณ์ของตนเอง เพอ่ื ใช้เปน็ แนวทางในการพัฒนาคุณธรรม จรยิ ธรรมใน โรงเรียน รวมไปถึงการพัฒนาผู้บริหาร ครู และนกั เรยี นตามกรอบแนวคดิ โครงการโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. โรงเรียนบึงเขาย้อน (คงพันธุ์อุปถัมภ์)ดำเนินงานโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. มุ่งใช้เป็นแนวทางในการ พฒั นาคุณธรรม จริยธรรมในโรงเรียน รวมไปถงึ การพัฒนาผู้บริหาร ครู และนักเรยี นตามกรอบแนวคดิ โครงการ โรงเรียนคุณธรรม สพฐ. มีการพัฒนาคุณธรรมร่วมกันในระดับห้องเรียน ระดับสายชั้น ระดับโรงเรียน มุ่งสู่ ครอบครัวอย่างเป็นระบบ และเพื่อความยั่งยืนของการดำเนนิ งาน โรงเรียนบึงเขาย้อน (คงพันธุ์อุปถัมภ์)จึงได้ จดั ทำโครงการโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. ระบุความสำคญั ไว้ทั้งใน พันธกิจ เปา้ ประสงค์ และจดุ เน้นสถานศึกษา ของโรงเรยี น เพ่อื ใชเ้ ปน็ แนวทางในการพัฒนาคณุ ธรรม จรยิ ธรรม รวมถึงสง่ เสริมความพอเพยี งในโรงเรยี น สืบเนือ่ งมาจากสภาพปญั หาทพี่ บในโรงเรยี น คือ นักเรยี นขาดสมาธใิ นการเรียน สาเหตุที่เกดิ ขน้ึ จาก หลายปัจจัย ได้แก่ ปัจจัยด้านร่างกาย พักผ่อนไม่เพียงพอ เป็นโรคสมาธิสั้น หรือปัจจัยอื่นๆ เช่น ติด โทรศัพท์มือถือ สภาพแวดล้อม เสียงรบกวน ความคิดฟุ้งซ่าน ซึ่งปัญหาที่กล่าวมาอาจสง่ ผล ต่อการเรียนของ นวัตกรรม สรา้ งสรรคค์ นดี ๑

นักเรียน วอกแวกง่าย เวลาครพู ูดด้วยก็จะไม่ตัง้ ใจฟัง ขาดความรับผดิ ชอบ ครูจึงมีแนวคดิ ในการพัฒนาการฝกึ สมาธแิ ละคณุ ธรรมผู้เรยี น โดยจัดกิจกรรมเพ่อื ฝึกสมาธิ ให้กับนกั เรียนชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕/๒ โรงเรยี นบึงเขา ย้อน(คงพนั ธอ์ุ ปุ ถมั ภ์) ซึ่งกจิ กรรมแคคตสั สรา้ งสมาธิ สรา้ งเดก็ ดดี ้วยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS เป็นกจิ กรรม ท่ีปลูกฝังใหผ้ เู้ รียนฝึกสมาธิ มีความรบั ผดิ ชอบ เหน็ คณุ คา่ ของสง่ิ ที่ตนเองรบั ผิดชอบ มคี วามพอเพียง กิจกรรมน้ี เป็นเป็นกิจกรรมท่ีรว่ มมือหลายฝ่าย เช่น ผู้บริหารทีค่ อยใหค้ ำปรึกษาในการจดั กิจกรรม ครูและนกั เรยี นเปน็ ผู้ ดำเนนิ กจิ กรรม แคคตัสสร้างสมาธิ สร้างเดก็ ดดี ้วยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS มีแนวคิดสำคัญทีจ่ ะส่งเสริมและ ปลูกฝังให้ผูเ้ รียนมีสมาธแิ ละคุณธรรม น่ันคือ กระบวนการ GPAS ๕ STEPS เป็นกระบวนการและจุดเนน้ ในการ จัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียนสร้างสรรค์ความรู้ด้วยตนเอง จากนั้นนำไปใช้ในการปฏิบตั ิจริง ใช้ในการ แก้ปัญหาในสถานการณ์ต่างๆ สิ่งที่จะได้จากกระบวนการเหล่านี้ จะตกผนึกภายในตัวของผู้เรียนจะส่งผลต่อ บุคลกิ ภาพของผู้เรยี นและสะทอ้ นออกมาในภาระงานหรอื การปฏบิ ตั ทิ ่ีครูมอบหมาย ผลก็คือ ผู้เรียนจะสามารถ คดิ วิเคราะห์ปญั หา เก็บรวบรวมข้อมูล สงั เคราะหว์ ธิ กี ารแกป้ ัญหา เรยี นรทู้ จ่ี ะอยู่รว่ มกบั สงั คมอยา่ งมคี วามสขุ ๑.๒ แนวคดิ หลักการสำคัญท่ีเก่ยี วข้องกับผลงานหรือนวตั กรรม ๑.๒.๑ การขบั เคล่อื นการพัฒนาคณุ ธรรมจรยิ ธรรมของโรงเรียนบงึ เขายอ้ น (คงพันธ์อุ ุปถมั ภ์) ด้วย 1 Classroom 1 Innovation ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ตามรอยศาสตร์พระราชาสู่คุณภาพผู้เรยี นใน ศตวรรษที่ 21 ภาพท่ี 1 การขับเคล่ือนการพัฒนาคุณธรรมจรยิ ธรรมของโรงเรียนบงึ เขาย้อน (คงพันธ์ุอุปถัมภ)์ ดว้ ย 1 Classroom 1 Innovation ด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps ตามรอยศาสตร์พระราชาสคู่ ุณภาพผ้เู รียนในศตวรรษที่ 21 ดำเนนิ การขับเคลอ่ื นคณุ ธรรมจรยิ ธรรมของโรงเรียน โดยมีเป้าหมายคณุ ธรรม คอื ความซอื่ สัตย์ ความ รับผิดชอบ และความพอเพียง โดยดำเนนิ การขับเคลือ่ นในภาพรวม 4 ด้าน คือ ดา้ นโรงเรียน ดา้ นผบู้ รหิ าร ด้าน ครู และด้านนักเรียน ภายใต้การบริหารงานคุณภาพ PDCA ได้แก่ Plan (วางแผน), Do (ปฏิบัติ), Check (ตรวจสอบ), Act (การดำเนนิ การใหเ้ หมาะสม), Join (การมีส่วนร่วม) และ D (Development) การพฒั นา โรงเรียนบงึ เขายอ้ น (คงพันธอ์ุ ปุ ถมั ภ)์ ไดน้ ำวงจรหรอื แนวคิดการบรหิ ารงานคุณภาพ PDCA มาใช้เป็น กรอบในการดำเนินการพัฒนานวัตกรรม และพัฒนาคุณภาพการจัดการเรยี นรู้ ซึ่งประกอบไปดว้ ยการวางแผน P นวตั กรรม สรา้ งสรรค์คนดี ๒

(Plan) การลงมือปฏิบัติ D (Do) การตรวจสอบ C (Check) และการพัฒนาปรับปรุงแก้ไข A (Action) โดยมี ขน้ั ตอนการดำเนินงาน ตามกระบวนการ PDCA ไดด้ งั น้ี 1. ขน้ั การวางแผน (Plan) โรงเรียนมีการจัดประชุมชี้แจงและสร้างความตระหนัก ให้กับครูและบุคลากร เพือ่ วิเคราะห์สภาพปญั หาและ บริบทของโรงเรยี น สรา้ งความเขา้ ใจรว่ มกนั และสรา้ งข้อตกลงรว่ มกนั ในการพัฒนาคณุ ภาพของผูเ้ รยี นเปน็ สำคญั เตรียมความพร้อมให้กับครู ให้ทำงานร่วมกันด้วยความเป็นกัลยาณมิตร ซึ่งครูทุกคนต้องร่วมกันวางแผนและ กำหนดเป้าหมายและสร้างความเข้าใจร่วมกัน เพราะถือว่าเป็นองค์ประกอบที่มีความสำคัญที่จะส่งผลให้การ ทำงานในขัน้ ตอนถดั ไป เปน็ ไปด้วยความราบรน่ื ตรงตามวัตถปุ ระสงคแ์ ละเปา้ หมายท่วี างไว้ 2. การลงมือปฏิบัติ หลังจากท่ีไดร้ ่วมกนั วางแผน (Plan) กำหนดรูปแบบการบริหารและเป้าหมายใน การดำเนินงานแล้ว ในขั้นตอนถัดไป เป็นการลงมือปฏิบัติตามขั้นตอน ตามแผนงานที่ได้กำหนดไว้อย่างเป็น ระบบและมีความตอ่ เนื่อง โรงเรียนบึงเขาย้อน (คงพันธุ์อุปถัมภ์) ได้มีการสรา้ งองค์ความรู้จากการแลกเปลีย่ น ประสบการณข์ อง ครู บุคลากร และผู้บรหิ าร ดว้ ยการพูดคุย เล่าเร่ือง ในทป่ี ระชมุ ท้งั ในด้านการเรียนการสอน การดำเนินงานตา่ ง ๆ ตลอดจนการจัดกจิ กรรมสนบั สนนุ และพฒั นาผู้เรยี นท้งั ระบบ โดยนำกระบวนการจัดการ ความรู้มาบูรณาการ วิธีการได้มาขององค์ความรู้ ได้แก่ การประชุม การพบปะพูดคุย การแลกเปลี่ยน ประสบการณ์ระหว่างกัน การดำเนินการกิจกรรม PLC ตลอดจนการค้นคว้าจากตำรา เอกสาร งานวิจัย และ รายงานผลการประเมินด้านต่าง ๆ เปน็ ตน้ ซึง่ ในการพัฒนาการพัฒนาคณุ ภาพการจดั การเรียนร้ขู องโรงเรียนบึง เขาย้อน (คงพันธ์ุอุปถัมภ)์ มีแนวทางในการดำเนินงานดังแผนภาพ ในการบริหารจดั การและการพฒั นาคุณภาพ การจัดการเรียนรู้ โดยใช้กระบวนการในรูปแบบ 1 Classroom 1 Innovation ด้วยกระบวนการ GPAS 5 STEPS ตามรอยศาสตรพ์ ระราชาสูค่ ุณภาพผู้เรียนในศตวรรษท่ี 21 น้ันมีเป้าหมายสำคญั คือ การพัฒนาคณุ ภาพ การบรหิ ารจดั การของผ้บู ริหาร การพัฒนาคุณภาพครู และการพัฒนาคณุ ภาพผู้เรียน B – BEST SCHOOL โรงเรยี นคณุ ภาพ ประกอบไปด้วยการดำเนนิ งานเพอ่ื พัฒนา 3 ด้าน คอื ดา้ นคณุ ภาพผเู้ รียน ด้านบรหิ ารจัดการเรยี นการสอน ดา้ น การบรหิ ารจดั การชน้ั เรยี น โดยมีรายละเอียดการดำเนินงานดังน้ี ด้านคณุ ภาพผู้เรยี น โรงเรียนบึงเขายอ้ น (คงพันธุอ์ ปุ ถัมภ)์ มงุ่ พัฒนาผู้เรียนทง้ั ในดา้ นผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี น และคุณลักษณะอันพึง ประสงค์ของผู้เรียน โดยมีแผนงานโครงการยกระดับผลสมั ฤทธิท์ างการเรยี น 8 กลุ่มสาระ โครงการหอ้ งสมุดสู่ การเรียนรู้ โครงการน้อมนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่ โครงการส่งเสริมความสามารถในการสื่อสาร ภาษาอังกฤษ โครงการภาษาองั กฤษเพ่ือส่งเสรมิ ทกั ษะชีวติ โครงการพัฒนาคณุ ภาพการเรียนการสอนกลุ่มสาระ การเรียนรู้คณิตศาสตร์ และ บูรณาการการเรียนรู้ในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ ส่งเสริมทักษะด้านการคิด และ ทกั ษะในการแกป้ ัญหา ทักษะการสรา้ งสรรคแ์ ละนวัตกรรม โดยจัดใหม้ ีโครงการ 1 หอ้ งเรียน 1 นวตั กรรม ตาม รอยศาสตร์พระราชาสู่ผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 และส่งเสริมให้เด็กปฐมวัยได้รับการเรียนรู้ผ่านการสอนแบบ โครงการ Project Approach สง่ เสริมใหน้ ักเรียนระดบั ประถมศกึ ษาไดเ้ รียนรู้ผ่านการทำโครงงาน และการเรยี น Coding ซ่ึงเปน็ ทักษะทีช่ ่วยใหเ้ ดก็ เกดิ กระบวนการคิดอย่างเป็นเหตุเปน็ ผลในทกุ ๆ เรือ่ ง และสามารถพัฒนาสิ่ง ต่าง ๆ ต่อยอดได้แบบสรา้ งสรรค์ แต่ละขน้ั ตอนในการเขยี นโค้ดเด็ก ๆ จะไดเ้ รียนรกู้ ระบวนการวางแผน ฝึกฝน กระบวนการคดิ และการลงมือทำอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ จัดกจิ กรรมบูรณาการทีใ่ ห้ผ้เู รียนทุกคนมที กั ษะด้านความ เข้าใจต่างวัฒนธรรม ต่างกระบวนทัศน์ และอยู่กับผู้อ่ืนได้อย่างมีความสุข มีทักษะด้านความรว่ มมือการทำงาน นวตั กรรม สรา้ งสรรค์คนดี ๓

เปน็ ทีม และภาวะผ้นู ำ โดยเน้นใหเ้ ดก็ ได้ทำกจิ กรรมกลมุ่ กจิ กรรมลกู เสอื เนตรนารี ส่งเสรมิ ทักษะด้านการสอ่ื สาร สารสนเทศ และการรู้เทา่ ทนั ส่ือ ทกั ษะด้านคอมพิวเตอรแ์ ละเทคโนโลยสี ารสนเทศ และการส่ือสาร ผ่านการเรยี น วิชาคอมพิวเตอร์และการเรียนรูใ้ นสาระการเรียนรู้อื่น ๆ ส่งเสริมใหผ้ ู้เรียนไดน้ อ้ มนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจ พอเพียงไปประยุกตใ์ ช้ในการดำเนนิ ชวี ติ โรงเรียนใหน้ กั เรยี นทุกคนได้ออมเงินเพอื่ ฝกึ ฝนความพอประมาณในการ ใช้จา่ ย โรงเรยี นส่งเสริมใหน้ กั เรียนมีทักษะอาชพี และทักษะการเรียนรู้ โดยใหน้ ักเรยี นไดม้ ีกิจกรมยุวเกษตรกร เป็นต้น โรงเรียนพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ให้แก่นักเรียนโดยเน้นการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมที่พัฒนา กระบวนการคิดเชิงระบบ นำนักเรียนเข้าร่วมกิจกรรมลูกเสือจิตอาสาพระราชทานเพื่อปลู กจิตสำนึกด้านจิต สาธารณะหรอื จิตอาสา เพื่อปลกู ฝังจิตใจใหน้ ักเรยี นใหม้ ีความรับผดิ ชอบตอ่ ตนเองและสงั คม เสรมิ สรา้ งคณุ ธรรม จริยธรรมใหน้ ักเรียนรจู้ กั เสยี สละ รว่ มแรงรว่ มใจและรว่ มมอื ในการทำกิจกรรมที่เปน็ ประโยชน์เพอ่ื ส่วนรวม ดา้ นบรหิ ารจัดการเรยี นการสอน โรงเรยี นบึงเขายอ้ น (คงพนั ธ์อุ ุปถมั ภ์) มีการดำเนนิ งานเพอ่ื พฒั นาการบริหารจัดการเรยี นการสอน ดงั รายละเอียดตอ่ ไปน้ี 1. โรงเรียนจัดให้มีโครงการพัฒนาหลักสูตรในแผนปฏิบัติการประจำปี โดยมีกิจกรรมการจัดทำและวิเคราะห์ หลักสตู รสถานศกึ ษา ให้สอดคลอ้ งกับหลักสูตรการศึกษาแกนกลางและ ตรงตามความต้องการของชุมชน และ จัดใหม้ หี ลักสูตรการศึกษาปฐมวยั ที่ครอบคลุมพฒั นาการทั้ง 4 ด้าน สอดคลองกบั บรบิ ทของทองถน่ิ และมีการ ประเมินหลกั สตู รเพอ่ื นำไปใช้ในการพัฒนาหลกั สูตร นอกจากนั้นครูทกุ คนยังมกี ารวิเคราะห์หลักสูตร มาตรฐาน การเรียนรู้ และตัวชี้วดั เพอื่ นำไปใช้การการวางแผนและการจัดการเรียนการสอนในแต่ละรายวิชาใหม้ ีคุณภาพ 2. การจัดการเรียนรู้ ครูมกี ารจดั การเรียนการสอนผา่ นกระบวนการคดิ และการปฏบิ ตั ิในรปู แบบต่าง ๆ เชน่ การ จัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning การจัดการเรียนการสอนผา่ นโครงการ 3. ครมู กี ารสรา้ งและการพัฒนา สอื่ นวตั กรรม เทคโนโลยีทางการศึกษา อยา่ งตอ่ เน่อื ง และยังมกี ารแหล่งเรยี นรู้ ต่าง ๆ ภายในโรงเรียนอย่างสมำ่ เสมอ อีกท้ังมีการจัดทำและพัฒนาแหลง่ เรยี นรูต้ ่าง ๆ อยา่ งตอ่ เน่อื ง เช่น สวน สมนุ ไพร สวนเกษตร โรงเพาะเห็ด 4. ส่งเสริมใหค้ รูมีการวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรู้ที่สอดคล้องกับมาตรฐานและตัวชี้วัด อีกทั้งยังใช้การวัดผล ประเมินผลที่หลากหลาย มีการเลือกใช้เครื่องมือในการวัดผลประเมินผลที่เหมาะสม ดำเนินการวัดและ ประเมนิ ผลได้อยา่ งเหมาะสมและมคี ุณภาพ 5. การวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ ส่งเสริมให้ครูจัดทำวิจัยในชั้นเรียนที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาการจัดการ เรยี นรหู้ รอื พฒั นาผเู้ รยี นในชนั้ เรียน ปีการศกึ ษาละ 1 เรือ่ ง 6. ในด้านการพฒั นาตนเอง -ของครู มีการแล้วเปลีย่ นเรียนรู้และให้ข้อมลู สะท้อนกลบั เพอ่ื พัฒนาและปรับปรุง การจัดการเรียนการสอน นวตั กรรม สร้างสรรค์คนดี ๔

ภาพท่ี ๒ GPAS 5 Steps กระบวนการคดิ ขัน้ สูงเชงิ ระบบ 5 ขน้ั (GPAS 5 Steps) 1. Gathering แสวงหาข้อมูลรอบด้านเพื่อตอบโจทย์การเรียนรู้ ผู้เรียนเกิดการสังเกต หรือตั้งข้อสงสัยใน ปัญหาจากการกระตุ้นของครผู ้สู อนผา่ นกจิ กรรมการเรยี นการสอน เช่น การสรา้ งสถานการณเ์ พ่ือฝกึ ใหผ้ เู้ รยี นตงั้ คำถามกับปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นในชุมชน ทำให้ผู้เรียนต้องการหาคำตอบด้วยตัวเองด้วยการสืบค้น ความร้จู ากแหล่งขอ้ มูลรอบตัว 2. Processing คดิ -วิเคราะห์-สรปุ ความร้เู พ่ือวางแผนเตรยี มปฏิบัติ ผูเ้ รียนนำขอ้ มลู หรือองคค์ วามร้ทู รี่ วบรวม ได้มาร่วมกันวิเคราะห์ ว่าจะสามารถนำไปแก้ปัญหาหรือสร้างสรรค์ให้เกิดประโยชน์ได้อย่างไร จากนั้นจึงจัด จำแนกข้อมูล และนำไปวางแผนการปฏิบัติ เช่น การคิดสร้างนวัตกรรมเพื่อนำไปแก้ปัญหาด้านสิง่ แวดลอ้ มใน ชุมชน 3. Applying 1 ลงมือทำจริง แก้ปัญหาจริง เพื่อพัฒนาหาแนวทางที่ดีท่ีสุด ผู้เรียนนำองค์ความรู้ที่ผ่านการ วิเคราะห์และวางแผนแล้วไปปฏิบัติและลงมือทำ โดยจะเกิดการเรียนรู้จากการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่าง กระบวนการปฏบิ ัตจิ ริง การส่ือสาร และการทำงานเป็นทีม เพอ่ื พัฒนาให้เกดิ ผลสำเรจ็ ทีด่ ยี ่งิ ขึ้นตอ่ ไป 4. Applying 2 สื่อสารและนำเสนอในรูปแบบทีห่ ลากหลาย ผเู้ รยี นมีความร้คู วามเขา้ ใจในองคค์ วามร้ทู เี่ กดิ ขึ้น จากการปฏบิ ัติงานและการแก้ปัญหา จนสามารถสรุปออกมาเป็นหลักการ สื่อสารผ่านการนำเสนอในรูปแบบ แผนภาพความคิด นำเสนอเป็นรายงาน การอภิปราย การบรรยาย หรอื จัดทำเป็นสื่อตา่ งๆ นวตั กรรม สรา้ งสรรคค์ นดี ๕

5. Self-Regulating สร้างคุณค่าให้ผลงาน ต่อยอดประโยชนส์ ู่สังคม ผู้เรียนมีจิตสาธารณะและเหน็ คุณค่าใน ผลงาน สามารถขยายผลหรอื ต่อยอดองค์ความรูน้ ัน้ เพื่อนำไปใช้ใหเ้ กิดประโยชน์ต่อส่วนรวม หรือแก้ไขปัญหา สังคมในด้านตา่ งๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การพัฒนานวัตกรรมเพื่อแก้ปัญหาใหต้ รงกับบริบทของแต่ละ ชุมชน ด้านบริหารจัดการชนั้ เรยี น การพฒั นาการจดั การศกึ ษาทด่ี ี ควรเร่มิ ทหี่ อ้ งเรยี นดังน้นั จงึ ได้มกี ารสง่ เสรมิ ให้ครูทกุ ท่านได้จัดทำห้องเรียนให้ เป็นห้องเรียนที่นา่ เรียน มีแหล่งเรียนรู้ในห้องเรียน มีมุมต่าง ๆ ภายในโรงเรียน ครูประจำชั้น ครูผู้สอนมีการ PLC ทุกวันองั คารในช่วงโมงสุดทา้ ย พบปะนกั เรียนและผ้ปู กครองสอบถามปญั หา ติดตามข่าวสารเพื่อให้ความ ช่วยเหลือในด้านการเรยี นการสอน และบริหารจดั การวิชาเรียน มีการตั้งกลุ่มวิชาเพื่อบริหารจัดการเรียนการ สอนในแต่ละรายวชิ าเพื่อตอบคำถาม ขอ้ สงสัยและแกป้ ัญหานกั เรยี นในการเรียนวิชาตา่ ง ๆ อีกทั้งยังสง่ เสริมให้ ครูใช้วินัยเชิงบวกในห้องเรียน ให้มีการทำข้อตกลงในชั้นเรียน ส่งเสรมิ ให้ครูรู้จักนกั เรียนเป็นรายบุคคลเพ่อื ใช้ เปน็ ข้อมลู ในการส่งเสรมิ แกป้ ัญหา และสนับสนนุ นกั เรยี นได้ตรงตามความต้องการและจำเปน็ K – Knowledge Organization องค์กรแห่งการเรียนรู้ โรงเรียนจดั ได้ว่าเปน็ องคก์ รท่มี ขี นาดใหญ่ ประกอบไปด้วย ผู้บรหิ าร ครู นกั เรียน ชมุ ชน ซ่ึงในองคก์ รขนาดใหญ่ ที่ต้องการการพัฒนาในเรื่องของการศึกษาน้ัน จำเปน็ ที่ทุกคนในโรงเรียนจะต้องมีคุณสมบตั ใิ นการใฝร่ ู้ ใฝ่เรียน การศึกษาค้นคว้า แลกเปลีย่ นการเรียนรู้กันอยูต่ ลอดเวลา ดังนั้น โรงเรียนจึงต้องเป็นชุมชนแห่งการเรียนร้ทู าง การศกึ ษา โดยการจัดการความรขู้ องครู จะเป็นกลไกทชี่ ว่ ยสนับสนนุ ใหค้ รูสรา้ งความรขู้ น้ึ มาใชแ้ ละนำความรู้ไป ใช้ ทำหน้าท่ีครูเพ่ือให้ศิษย์เกิดการเรียนรู้ไดน้ ำกระบวนการจัดการความรู้ สู่การปฏิบัติ ทำให้มีผลจากการเปน็ องค์กรแหง่ การเรียนรู้ คือ ทั้งครูและนักเรียนสามารถสรา้ งนวตั กรรมได้ และสามารถนำเทคโนโลยีมาใชใ้ นการ จัดการเรยี นการสอนได้ INOVATION ครูและนักเรียนสร้างนวตั กรรมได้ โรงเรียนมกี ารส่งเสริมให้จัดกจิ กรรมการเรยี นการสอนทเ่ี ปดิ โอกาสให้นกั เรียนไดค้ ดิ คน้ ส่งิ ประดษิ ฐจ์ ากวสั ดุเหลอื ใช้ และนำเสนอในรูปแบบโครงงาน ทำให้นักเรียนเกดิ กระบวนการคดิ กระบวนการแก้ปัญหา ในการจดั โครงการ 1 ห้องเรียน 1 นวัตกรรม ตามรอยศาสตร์พระราชาสผู่ ู้เรียนในศตวรรษท่ี 21 และนอกจากนนั้ ยังสง่ เสริมให้ครู พัฒนารปู แบบการจดั การเรียนการสอนของตนเองเพอื่ พฒั นาไปสู่นวตกรรมการสอนของครู เพ่ือนำไปพัฒนาการ จดั การเรียนการสอน พัฒนาผลสัมฤทธิ์ และพฒั นาคุณภาพผ้เู รยี น TECHNOLOGY การใชเ้ ทคโนโลยเี พอ่ื ใชใ้ นการจดั การเรยี นการสอน โรงเรยี นมีการส่งเสริมใหค้ รใู ชเ้ ทคโนโลยีการจดั การเรียนการสอน และนำเทคโนโลยมี าใช้การบริหารจดั การด้าน ต่าง ๆ อาทิเช่น การดำเนินการสำรวจข้อมูลตา่ ง ๆ ภายในโรงเรยี นโดยใช้ google Form การส่งเสริมให้ครทู ุก คนมีห้องเรียนออนไลน์เป็นของตนเอง เพื่อทำห้องเรียนให้นักเรียนได้สามารถใช้ประโยชน์ในการเรียนรู้ได้ ตลอดเวลา YOUNG GENERATION ผ้เู รยี นในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนบึงเขาย้อน (คงพันธุ์อุปถัมภ์) จัดการศึกษาเพื่อพัฒนาผู้เรียน ให้เป็นผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ดังน้ัน ผู้เรียนของโรงเรยี นบงึ เขายอ้ น (คงพันธุอ์ ุปถมั ภ์) ต้องมีคณุ ลกั ษณะ 3R 8Cs ดงั นี้ 3R คอื ทกั ษะพืน้ ฐานทจี่ ำเป็นตอ่ ผเู้ รียนทกุ คน มีดงั นี้ 1. Reading คือ สามารถอ่านออก 2. (W)Riteing คือ สามารถเขียนได้ 3. (A)Rithmatic คอื มที ักษะในการคำนวณ นวัตกรรม สร้างสรรคค์ นดี ๖

8C คอื ทักษะต่างๆที่จำเป็นเชน่ กัน ซึง่ ทุกทกั ษะสามารถนำไปปรับใช้ในการเรยี นรไู้ ด้ทกุ วิชา มดี ังนี้ 1. Critical thinking and problem solving คือ มีทักษะการคิดวิเคราะห์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณและ สามารถแก้ไขปญั หาได้ 2. Creativity and innovation คอื การคดิ อยา่ งสร้างสรรค์และคิดเชงิ นวตั กรรม 3. Cross-cultural understanding คือ ความเข้าใจในความแตกต่างของวัฒนธรรมและกระบวนการคิดข้าม วัฒนธรรม 4. Collaboration teamwork and leadership คอื ความร่วมมอื การทำงานเป็นทมี และภาวะความเปน็ ผูน้ ำ 5. Communication information and media literacy คือ มีทกั ษะในการสอ่ื สารและการรู้เท่าทันสือ่ 6. Computing and IT literacy คือ มที กั ษะการใช้คอมพิวเตอร์และรเู้ ท่าทันเทคโนโลยี 7. Career and learning skills คอื มีทักษะอาชีพและการเรียนรู้ 8. Compassion คอื มีความเมตตากรณุ า มีคณุ ธรรม และมีระเบียบวินัย 3 การตรวจสอบ (Check) เพื่อตรวจสอบวา่ หลงั การดำเนินกิจกรรมโครงการต่าง ๆ ในโรงเรียนแลว้ โรงเรียน สามารถดำเนินงานไดบ้ รรลวุ ัตถปุ ระสงคท์ ่ีกำหนดไวห้ รือไม่ 4. การดำเนินการปรับปรุงแก้ไข (Action) โดยขั้นนี้จะนำผลที่ได้จากการดำเนินงานและจากการตรวจสอบ (Check) มาวิเคราะหว์ า่ ยังมปี ัญหา ขอ้ บกพรอ่ งหรือจดุ อ่อน ท่คี วรมีการปรบั ปรุงและพฒั นาหรอื ไม่ ๒. จดุ ประสงคแ์ ละเปา้ หมายของผลงานนวตั กรรม จุดประสงค์ ๒.๑ เพ่อื ใหน้ กั เรียนเกดิ สมาธิ ๒.๒ เพ่อื ใหน้ กั เรยี นมคี วามรบั ผดิ ชอบต่องานท่ีไดร้ บั มอบหมาย เป้าหมายเชิงปรมิ าณ : - นักเรยี นชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕/๒ จำนวน ๔๐ คน มีสมาธใิ นการเรยี นมากขึน้ รอ้ ยละ ๘๐ - นักเรยี นชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี ๕/๒ จำนวน ๔๐ คน มีความรบั ผดิ ชอบตอ่ งานที่รบั มอบหมาย ร้อยละ ๘๐ เป้าหมายเชงิ คุณภาพ : - นักเรียนชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ ๕/๒ มสี มาธิในการเรยี นมากขนึ้ - นักเรยี นชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี ๕/๒ มคี วามรบั ผิดชอบต่องานทรี่ บั มอบหมาย นวัตกรรม สรา้ งสรรค์คนดี ๗

๓. กระบวนการผลิตนวตั กรรม ขน้ั ตอนการจัดกจิ กรรม แคคตัสสรา้ งสมาธิ สรา้ งเดก็ ดีด้วยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS นวตั กรรม สรา้ งสรรคค์ นดี ๘

ขนั้ ที่ ๑ Gathering ขน้ั รวบรวมข้อมลู - ครูและนกั เรียนร่วมกนั ศึกษาข้อมูล เก่ยี วกบั ตน้ แคคตสั และการจัดสวนในโหลแกว้ แลกเปลี่ยน ความร้รู ว่ มกนั ในชว่ั โมงวิชาชมุ นมุ ขั้นท่ี ๒ Processing ขน้ั คดิ วเิ คราะหแ์ ละสรุปความรู้ - นักเรยี นแบง่ กลมุ่ เพื่อนำเสนอข้อมลู ทไี่ ด้ศึกษา ชว่ ยกนั วเิ คราะห์และสรปุ หนา้ ชน้ั เรียน ขนั้ ท่ี ๓ Applying ๑ ข้ันปฏบิ ัตแิ ละสรุปความรู้หลงั ปฏบิ ตั ิ - นักเรียนเตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ ที่ต้องใช้ เตรียมกระปุกหรือแก้วเหลือใช้ เช่น กระปุกใส่แยมที่ รับประทานหมดแล้วมาใช้เป็นเหมอื นกระถางเพื่อปลกู แคคตัส และลงมือปฏิบัติอย่างเป็นขั้นตอน ซ่ึง การปลูกต้นแคคตสั ในโหลแกว้ จะต้องใชส้ มาธิอย่างมาก การวางเรียงหิน ดินทราย เป็นชั้นให้สวยงาม และนำต้นแคคตัสปลกู ลงดนิ จดั วางและตกแต่งดว้ ยหินสี ขน้ั ที่ ๔ Applying ๒ ขนั้ ส่ือสารและนำเสนอ - เมื่อนักเรียนสร้างผลงานเรียบร้อยแล้ว นำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งอธิบายขั้นตอนการ ทำงานของกลุ่มตนเอง แลกเปล่ยี นความคิดเห็นกันระหวา่ งกลุ่ม ข้นั ที่ ๕ Self-regulating ขน้ั ประเมนิ เพอื่ เพิ่มคุณคา่ - เผยแพร่ผลงาน นำเสนอประโยชน์ แชร์ประสบการณ์ ถ่ายทอดความรูแ้ ละเหน็ คณุ คา่ ของผลงาน ๔. ผลการดำเนนิ การ/ผลสัมฤทธ/ิ์ ประโยชน์ทไ่ี ดร้ บั ผลทเ่ี กดิ ตามจุดประสงค์ ๑. นกั เรยี นชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี ๕/๒ มสี มาธใิ นการเรยี นมากขึ้น ๒. นักเรยี นชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๕/๒ มคี วามรับผิดชอบต่องานทร่ี บั มอบหมาย ผลสมั ฤทธขิ์ องงาน ผลการดำเนนิ งานนวตั กรรมแคคตสั สร้างสมาธิ สร้างเด็กดดี ้วยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS ส่งผลให้ เกิดการพัฒนาท่ียัง่ ยืน คือ นักเรียนได้รับความรู้ มีสมาธิในการเรียนมากข้ึน สามารถฝึกทักษะอาชพี การดูแล ต้นไม้ การจัดสวนในโหลแก้วเพื่อความสวยงาม มีความรับผิดชอบต่องานที่รับมอบหมาย มีความพอเพียง ซึ่ง นักเรียนทเี่ ข้ารว่ มกจิ กรรมระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี ๕/๒ จำนวน ๔๐ คน มคี วามรู้และฝกึ ทักษะพื้นฐานในการ ดำรงชวี ิตการดูแลตนเองตอ่ ยอดไปสู่การสรา้ งอาชีพทส่ี ุจริตในอนาคต นวตั กรรม สรา้ งสรรคค์ นดี ๙

ประโยชนท์ ไี่ ด้รับ หลังจากการดำเนนิ กิจกรรม ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๒ มีสมาธิในการเรียนมากขึ้น มีความรับผิดชอบต่องานที่รับ มอบหมาย สง่ งานตรงตามเวลา ใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ กดิ ประโยชน์ เกิดความภาคภูมใิ จในผลงาน ๕. ปัจจยั ความสำเร็จ ๑. นักเรียนให้ความรว่ มมอื ในการจัดกจิ กรรมทกุ ขน้ั ตอน ๒. ครูมคี วามมงุ่ มนั่ ตง้ั ใจ ท่มุ เทในการทำงาน ๓. ผู้บรหิ ารใหก้ ารสนับสนนุ และเป็นที่ปรกึ ษา แก้ปญั หาทุกขน้ั ตอนในการดำเนินงาน ๔. ผปู้ กครองใหค้ วามรว่ มมือและสนบั สนนุ วสั ดุ อปุ กรณ์ และคอยดูแลบุตรหลานอย่างใกล้ชดิ ๕. หนว่ ยงานต้นสงั กดั สถาบนั ด้านการศกึ ษาทม่ี ีส่วนเก่ียวข้องใหก้ ารสนบั สนุน ส่งเสรมิ สรา้ งขวัญและ กำลงั ใจให้กบั ผู้ปฏิบัติงานเป็นอย่างดี ๖. บทเรยี นทไ่ี ดร้ ับ (Lesson Learned) ๑. นวตั กรรมแคคตัสสร้างสมาธิ สร้างเด็กดดี ้วยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS สามารถนำไปใชแ้ ละเปน็ แบบอยา่ งทด่ี ไี ด้ ๒. นักเรียนสามารถลงมอื ปฏบิ ตั ิไดจ้ รงิ สามารถเรยี นรู้การแกป้ ญั หาด้วยตนเอง ๓. นกั เรยี นสามารถนำความรทู้ ีไ่ ด้รบั ไปพฒั นาตอ่ ยอดใหก้ ลายเป็นอาชพี ในอนาคตได้ ๗. การเผยแพร่/การไดร้ บั การยอมรับ/รางวลั ทไี่ ด้รับ การเผยแพร่ผลงาน จากการดำเนินกิจกรรมแคคตัสสร้างสมาธิ สร้างเด็กดีด้วยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS ดงั น้ี ๑. เผยแพร่ผลงานนวัตกรรมในกิจกรรมโครงการ ๑ ห้องเรียน ๑ นวัตกรรม ตามรอยศาสตร์ พระราชาสู่ผูเ้ รยี นในศตวรรษที่ ๒๑ ที่จดั ขนึ้ ภายในโรงเรยี น นวตั กรรม สรา้ งสรรคค์ นดี ๑๐

๒. เผยแพร่ผลงานนวตั กรรมในโครงการพัฒนาครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษาดว้ ยกระบวนการ เรียนรู้ Active Learing แบบ Fundamental AL Training ณ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ปทมุ ธานีเขต ๑ ๓. เผยแพร่ผลงานนวตั กรรมโดยมีคณะครูจากโรงเรียนอื่น เข้ามาศึกษาดูงาน ณ ห้องประชมุ โรงเรยี นบงึ เขายอ้ น(คงพนั ธอ์ุ ปุ ถัมภ์) นวตั กรรม สร้างสรรค์คนดี ๑๑

ภาคผนวก แคคตัสสรา้ งสมาธิ สร้างเดก็ ดดี ้วยกระบวนการ GPAS ๕ STEPS นวตั กรรม สรา้ งสรรคค์ นดี ๑๒

นวัตกรรม สรา้ งสรรค์คนดี ๑๓

นวัตกรรม สรา้ งสรรค์คนดี ๑๔

นวัตกรรม สรา้ งสรรค์คนดี ๑๕

โรงเรยี นบึงเขาย้อน(คงพันธ์อุ ุปถัมภ์) สำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศกึ ษาปทมุ ธานี เขต ๑ สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ