4.เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ช้นั ตัวชี้วัด สาระการเรียนรูแกนกลาง 3.อธิบายไดวา ทรัพยากรทีม่ ีอยูจํากัดมีผล  ความหมายของผผู ลติ และผบู รโิ ภค ตอการผลติ และบรโิ ภคสินคาและบริการ  ความหมายของสนิ คา และบริการ  ปญหาพน้ื ฐานทางเศรษฐกิจท่เี กิดจากความ หายากของทรัพยากรกับความตอ งการของมนษุ ยท่มี ี ไมจาํ กดั ป.4 1. ระบปุ จ จยั ทมี่ ผี ลตอการเลือกซ้ือสนิ คา  สินคา และบริการที่มอี ยหู ลากหลายในตลาดท่มี ี และบริการ ความแตกตางดานราคาและคุณภาพ  ปจ จัยทม่ี ผี ลตอการเลือกซอื้ สินคา และบริการที่มี มากมาย ซ่ึงขึ้นอยูกบั ผซู ้ือ ผขู าย และ ตัวสนิ คา เชน ความพงึ พอใจของผซู อื้ ราคาสนิ คา การ โฆษณา คุณภาพของสินคา 2. บอกสทิ ธพิ น้ื ฐานและรักษา  สิทธพิ น้ื ฐานของผบู ริโภค ผลประโยชนข องตนเองในฐานะผบู รโิ ภค  สินคาและบรกิ ารท่ีมีเครื่องหมายรับรองคุณภาพ  หลกั การและวธิ กี ารเลือกบรโิ ภค 3. อธบิ ายหลกั การของเศรษฐกิจพอเพียง  หลกั การของเศรษฐกจิ พอเพียง และนาํ ไปใชใ นชวี ิตประจาํ วนั ของตนเอง  การประยกุ ตใ ชเศรษฐกจิ พอเพียงในการดาํ รงชีวติ เชน การแตง กาย การกนิ อาหาร การใชจา ย ป.5 1. อธิบายปจจัยการผลติ สนิ คาและบรกิ าร  ความหมายและประเภทของปจ จัยการผลิต ประกอบดวย ทด่ี นิ แรงงาน ทนุ และ ผปู ระกอบการ  เทคโนโลยีในการผลติ สินคาและบริการ  ปจ จัยอ่นื ๆ เชน ราคานํ้ามนั วตั ถดุ ิบ  พฤติกรรมของผูบรโิ ภค  ตวั อยางการผลติ สนิ คา และบรกิ ารท่ีมอี ยูใน ทอ งถน่ิ หรือแหลงผลติ สนิ คาและบรกิ ารในชมุ ชน 2. ประยกุ ตใ ชแนวคดิ ของปรัชญาของ  หลักการปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพยี งในการทาํ กิจกรรม  การประยกุ ตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงใน ตาง ๆ ในครอบครวั โรงเรยี นและชมุ ชน กจิ กรรมตาง ๆ ในครอบครวั โรงเรียนและชมุ ชน เชน การประหยดั พลังงานและคาใชจา ยในบาน โรงเรียน การวางแผนการผลิตสินคาและบริการ เพ่ือลดความสญู เสยี ทกุ ประเภท การใชภปิ ญ ญา ทอ งถน  ตัวอยางการผลติ สนิ คา และบรกิ ารในชมุ ชน เชน หนึ่งตําบลหนงึ่ ผลติ ภัณฑห รือโอทอ ป 3. อธิบายหลักการสําคญั และประโยชน  หลักการและประโยชนของสหกรณ ของสหกรณ  ประเภทของสหกรณโ ดยสังเขป - 47 -

ชั้น ตวั ชว้ี ดั สาระการเรียนรแู กนกลาง  สหกรณในโรงเรียน (เนน ฝกปฏบิ ตั ิจรงิ )  การประยุกตหลกั การของสหกรณม าใชใ น ชีวติ ประจําวัน ป.6 1. อธิบายบทบาทของผูผลติ ที่มคี วาม  บทบาทของผผู ลิตทมี่ ีคุณภาพ เชน รับผดิ ชอบ คํานงึ ถงึ สงิ่ แวดลอ ม มีจรรยาบรรณความรับผิดชอบ ตอ สังคม วางแผนกอนเร่ิมลงมอื ทาํ กิจกรรมตา ง ๆ เพอื่ ลดความผิดพลาดและการสูญเสยี ฯลฯ  ทศั นคตใิ นการใชท รัพยากรอยา งมีประสทิ ธิภาพ และประสทิ ธิผล  ประโยชนของการผลติ สินคาท่ีมีคณุ ภาพ 2. อธบิ ายบทบาทของผบู รโิ ภค  คณุ สมบัติของผบู ริโภคท่ีดี ทีร่ เู ทาทนั  พฤตกิ รรมของผูบ ริโภคท่ีบกพรอง  คณุ คา และประโยชนของผบู ริโภคทร่ี เู ทาทันท่มี ตี อ ตนเอง ครอบครวั และสังคม 3. บอกวธิ แี ละประโยชนของการใช  ความหมาย และความจําเปนของทรัพยากร ทรพั ยากรอยา งย่ังยืน  หลกั การและวิธใี ชทรพั ยากรใหเกิดประโยชน สงู สดุ (ลดการสูญเสยี ทกุ ประเภท)  วธิ ีการสรางจิตสํานกึ ใหคนในชาติรูคุณคาของ ทรัพยากรที่มีอยจู ํากัด  วางแผนการใชทรัพยากร โดยประยุกตเทคนิคและ วธิ กี ารใหม ๆ ใหเกิดประโยชนแกสังคมและ ประเทศชาติ และทันกับสภาพทางเศรษฐกจิ และ สังคม ม.1 1. อธิบายความหมายและความสาํ คัญของ  ความหมายและความสาํ คัญของเศรษฐศาสตร เศรษฐศาสตร เบื้องตน  ความหมายของคําวา ทรัพยากรมีจํากัดกับ ความ ตองการมีไมจ าํ กัด ความขาดแคลนการเลือกและคา เสยี โอกาส 2. วิเคราะหคานยิ มและพฤติกรรมการ  ความหมายและความสําคัญของการบรโิ ภคอยาง บรโิ ภคของคนในสังคมซึ่งสงผลตอ มีประสทิ ธิภาพ เศรษฐกจิ ของชมุ ชนและประเทศ  หลกั การในการบริโภคท่ีดี  ปจ จัยท่มี ีอทิ ธพิ ลตอพฤติกรรมการบรโิ ภค  คา นยิ มและพฤติกรรมของการบริโภคของคนใน สงั คมปจ จบุ ัน รวมทัง้ ผลดีและผลเสียของ พฤติกรรมดงั กลาว - 48 -

ชนั้ ตัวชว้ี ดั สาระการเรียนรแู กนกลาง 3. อธิบายความเปนมาหลักการและ  ความหมายและความเปนมาของปรัชญาของ ความสาํ คัญของปรชั ญาของเศรษฐกิจ เศรษฐกจิ พอเพียง พอเพยี งตอสงั คมไทย  ความเปน มาของเศรษฐกิจพอเพยี ง และหลักการ ทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจาอยหู วั รวมท้ัง โครงการตามพระราชดาํ ริ  หลักการของเศรษฐกจิ พอเพยี ง  การประยกุ ตใ ชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในการ ดํารงชีวติ  ความสําคัญ คุณคา และประโยชนข องปรชั ญาของ เศรษฐกจิ พอเพยี งตอสงั คมไทย ม.2 1. วเิ คราะหปจ จยั ท่มี ผี ลตอการลงทุนและ  ความหมายและความสําคญั ของการลงทุนและ การออม การออมตอระบบเศรษฐกจิ  การบรหิ ารจดั การเงินออมและการลงทุน ภาค ครวั เรอื น  ปจจยั ของการลงทนุ และการออมคือ อัตรา ดอกเบ้ยี รวมท้ังปจ จัยอ่นื ๆ เชน คา ของเงนิ เทคโนโลยี การคาดเดาเกีย่ วกับอนาคต  ปญหาของการลงทนุ และการออมในสงั คมไทย 2. อธิบายปจจยั การผลติ สนิ คาและบริการ  ความหมาย ความสาํ คญั และหลักการผลติ สนิ คา และปจ จยั ที่มีอิทธิพลตอการผลติ สินคา และบรกิ ารอยางมีประสทิ ธิภาพ และบรกิ าร  สาํ รวจการผลิตสนิ คาในทองถน่ิ วา มกี ารผลิต อะไรบาง ใชวธิ ีการผลิตอยางไร มีปญ หาดา น ใดบาง  มีการนําเทคโนโลยีอะไรมาใชท ่ีมีผลตอการผลิต สนิ คาและบรกิ าร  นาํ หลกั การผลิตมาวิเคราะหการผลติ สินคา และบริการในทองถิน่ ท้งั ดา นเศรษฐกจิ สังคม และ สิง่ แวดลอม 3. เสนอแนวทางการพัฒนาการผลิตใน  หลักการและเปา หมายปรัชญาของเศรษฐกิจ ทอ งถน่ิ ตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง พอเพียง  สาํ รวจและวเิ คราะหป ญ หาการผลิตสนิ คา และ บริการในทองถิ่น  ประยุกตใ ชปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในการ ผลติ สินคาและบรกิ ารในทองถนิ่ - 49 -

ชนั้ ตัวชวี้ ดั สาระการเรียนรแู กนกลาง 4. อภปิ รายแนวทางการคมุ ครองสทิ ธิของ  การรักษาและคุม ครองสิทธปิ ระโยชนของ ตนเองในฐานะผบู รโิ ภค ผูบรโิ ภค  กฎหมายคมุ ครองสทิ ธิผบุ รโิ ภคและหนว ยงานท่ี เกย่ี วขอ ง  การดําเนนิ กิจกรรมพิทักษสทิ ธิและผลประโยชน ตามกฎหมายในฐานะผูบริโภค  แนวทางการปกปองสิทธิของผบู รโิ ภค ม.3 1. อธิบายกลไกราคาในระบบเศรษฐกิจ  ความหมายและประเภทของตลาด  ความหมายและตัวอยา งของอุปสงคและอปุ ทาน  ความหมายและความสําคัญของกลไกราคาและ การกาํ หนดราคาในระบบเศรษฐกจิ  หลกั การปรบั และเปล่ียนแปลงราคาสนิ คา และ บรกิ าร 2. มีสวนรว มในการแกไขปญ หาและ  สาํ รวจสภาพปจ จุบันปญ หาทองถ่นิ ทัง้ ทางดา น พฒั นาทองถ่ินตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ สงั คม เศรษฐกิจและสง่ิ แวดลอม พอเพียง  วิเคราะหป ญหาของทองถ่ินโดยใชปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพยี ง  แนวทางการแกไขและพัฒนาทองถ่นิ ตามปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพยี ง 3. วเิ คราะหค วามสมั พนั ธร ะหวางแนวคดิ  แนวคิดของเศรษฐกจิ พอเพียงกับการพฒั นาในระดบั เศรษฐกิจพอเพียงกับระบบสหกรณ ตา ง ๆ  หลักการสําคญั ของระบบสหกรณ  ความสมั พันธร ะหวา งแนวคิดเศรษฐกิพอเพียงกับ หลักการและระบบของสหกรณเ พื่อประยุกตใชใน การพฒั นาเศรษฐกิจชมุ ชน - 50 -

สาระท่ี 3 เศรษฐศาสตร มาตรฐาน ส 3.2 เขาใจระบบและสถาบนั ทางเศรษฐกิจตาง ๆ ความสัมพนั ธท างเศรษฐกจิ และความจาํ เปน ของการรวมมือกันทางเศรษฐกจิ ในสังคมโลก ชัน้ ตัวชว้ี ดั สาระการเรยี นรแู กนกลาง ป.1 1. อธิบายเหตผุ ลความจําเปนท่ีคนตอ ง  ความหมาย ประเภทและความสําคัญของการ ทํางานอยางสุจรติ ทํางาน  เหตุผลของการทํางาน  ผลของการทาํ งานประเภทตาง ๆ ทมี่ ีตอ ครอบครวั และสังคม  การทาํ งานอยางสจุ ริตทําใหส งั คมสงบสุข ป.2 1. อธบิ ายการแลกเปลีย่ นสนิ คาและ  ความหมายและความสําคัญของการ บริการโดยวธิ ตี าง ๆ แลกเปล่ียนสินคา และบริการ  ลักษณะของการแลกเปลี่ยนสนิ คา และบริการ โดยไมใ ชเงิน รวมทงั้ การแบงปน การชวยเหลือ  ลกั ษณะการแลกเปล่ียนสินคาและบริการโดย การใชเงนิ 2. บอกความสมั พนั ธระหวางผซู ือ้ และ  ความหมายและบทบาทของผูซ ื้อและผูขาย ผูข าย ผผู ลิตและผบู ริโภคพอสงั เขป  ความสัมพนั ธร ะหวางผูซื้อและผขู ายในการ กําหนดราคาสินคาและบริการ  ความสมั พันธระหวางผซู ้ือและผูขายทําใหส งั คม สงบสขุ และประเทศมัน่ คง ป.3 1. บอกสินคาและบริการท่รี ัฐจัดหาและ  สนิ คาและบริการท่ภี าครัฐทกุ ระดับจดั หาและ ใหบ รกิ ารแกประชาชน ใหบ รกิ ารแกประชาชน เชน ถนน โรงเรยี น สวนสาธารณะ การสาธารณสขุ การบรรเทาสา ธารณภยั 2. บอกความสําคญั ของภาษีและบทบาท  ความหมายและความสําคญั ของภาษีท่ีรัฐนาํ มา ของประชาชนในการเสยี ภาษี สรางความเจริญและใหบ ริการแกประชาชน  ตัวอยางของภาษี เชน ภาษีรายไดบ ุคคลธรรมดา ภาษีมูลคาเพ่ิม ฯลฯ  บทบาทหนา ที่ของประชาชนในการเสยี ภาษี 3. อธิบายเหตผุ ลการแขงขันทางการคา ท่ี  ความสาํ คัญและผลกระทบของการแขงขนั ทาง มีผลทาํ ใหราคาสินคาลดลง การคา ที่มผี ลทาํ ใหราคาสินคาลดลง ป.4 1. อธบิ ายความสมั พนั ธทางเศรษฐกิจของ  อาชีพ สนิ คาและบริการตาง ๆ ท่ีผลติ ในชุมชน คนในชมุ ชน  การพงึ่ พาอาศัยกันภายในชุมชนทาง ดานเศรษฐกิจ เชน ความสัมพนั ธระหวาง ผซู อื้ ผูขาย การกหู นยี้ ืมสิน - 51 -

ชั้น ตวั ชว้ี ดั สาระการเรียนรูแกนกลาง 2. อธิบายหนา ทเ่ี บือ้ งตน ของเงนิ  การสรา งความเขมแข็งใหชมุ ชนดวย การใชส งิ่ ของที่ผลติ ในชมุ ชน ป.5 1. อธบิ ายบทบาทหนา ที่เบ้อื งตน ของ ธนาคาร  ความหมายและประเภทของเงนิ  หนาท่ีเบือ้ งตน ของเงนิ ในระบบเศรษฐกจิ  สกุลเงนิ สําคญั ท่ใี ชในการซ้อื ขายแลกเปล่ยี น ระหวางประเทศ  บทบาทหนา ทข่ี องธนาคารโดยสงั เขป  ดอกเบี้ยเงินฝาก และดอกเบย้ี กยู ืม  การฝากเงิน / การถอนเงิน 2. จาํ แนกผลดีและผลเสียของการกูยืม  ผลดแี ละผลเสยี ของการกยู ืมเงนิ ท้ังนอกระบบ และในระบบท่มี ตี อระบบเศรษฐกจิ เชน การ เสียดอกเบยี้ การลงทุน การซ้ือของอปุ โภค เพ่มิ ขึ้น ท่นี ําไปสูความฟงุ เฟอ ฟมุ เฟอย เปนตน ป.6 1. อธิบายความสมั พันธระหวา งผูผ ลติ  ความสมั พนั ธร ะหวางผผู ลติ ผบู รโิ ภค ธนาคาร ผูบริโภค ธนาคาร และรัฐบาล และรฐั บาล ทีม่ ตี อระบบเศรษฐกจิ อยางสังเขป เชนการแลกเปลย่ี นสินคาและบรกิ าร รายได และรายจาย การออมกบั ธนาคาร การลงทนุ  แผนผงั แสดงความสัมพนั ธของหนวยเศรษฐกิจ  ภาษแี ละหนว ยงานทีจ่ ดั เก็บภาษี  สทิ ธิของผบู รโิ ภค และสทิ ธขิ องผใู ชแ รงงานใน ประเทศไทย  การหารายได รายจา ย การออม การลงทนุ ซงึ่ แสดง ความสัมพนั ธร ะหวา งผผู ลติ ผูบริโภค และรัฐบาล 2. ยกตวั อยา งการรวมกลมุ ทางเศรษฐกจิ  การรวมกลุมเชิงเศรษฐกิจเพอื่ ประสาน ภายในทองถิ่น ประโยชนในทอ งถ่นิ เชน กลมุ ออมทรัพย กลมุ แมบาน กองทุนหมูบา น ม.1 1. วเิ คราะหบทบาทหนา ท่ีและความ  ความหมาย ประเภท และความสําคัญของ แตกตางของสถาบนั การเงินแตล ะประเภท สถาบนั การเงินทมี่ ีตอระบบเศรษฐกิจ และธนาคารกลาง  บทบาทหนา ท่ีและความสําคญั ของธนาคาร กลาง  การหารายได รายจาย การออม การลงทนุ ซ่ึงแสดงความสัมพนั ธร ะหวางผูผลติ ผบู รโิ ภค และสถาบนั การเงนิ 2. ยกตัวอยา งทสี่ ะทอนใหเห็นการพง่ึ พา  ยกตัวอยางทีส่ ะทอนใหเห็นการพงึ่ พาอาศัยกัน - 52 -

ช้นั ตัวชวี้ ดั สาระการเรียนรูแกนกลาง อาศัยกนั และการแขงขันกันทางเศรษฐกจิ และกัน การแขงขันกันทางเศรษฐกจิ ในประเทศ ในประเทศ  ปญ หาเศรษฐกิจในชุมชน ประเทศ และเสนอ แนวทางแกไข 3. ระบปุ จ จยั ท่ีมีอิทธิพลตอการกําหนด อุป  ความหมายและกฎอปุ สงค อปุ ทาน สงคและอุปทาน  ปจจยั ทมี่ ีอิทธิพลตอการกําหนดอปุ สงคและ อุปทาน 4. อภิปรายผลของการมีกฎหมายเกยี่ วกบั  ความหมายและความสําคัญของทรพั ยสินทาง ทรพั ยส นิ ทางปญญา ปญญา  กฎหมายทีเ่ กย่ี วกับการคุมครองทรพั ยส ินทาง ปญ ญาพอสงั เขป  ตวั อยางการละเมดิ แหง ทรัพยสินทางปญญาแต ละประเภท ม.2 1. อภิปรายระบบเศรษฐกิจแบบตางๆ  ระบบเศรษฐกจิ แบบตางๆ 2. ยกตัวอยางทส่ี ะทอนใหเห็น  หลักการและผลกระทบการพึ่งพาอาศยั กนั การพ่งึ พาอาศัยกัน และการแขง ขนั กัน และการแขงขนั กันทางเศรษฐกจิ ในภูมิภาค ทางเศรษฐกิจในภมู ภิ าคเอเชีย เอเชยี 3. วเิ คราะหการกระจายของทรัพยากร  การกระจายของทรพั ยากรในโลกท่ีสง ผลตอ ในโลกทส่ี งผลตอความสัมพนั ธทาง ความสมั พันธทางเศรษฐกิจระหวางประเทศ เศรษฐกจิ ระหวางประเทศ เชน นํ้ามนั ปา ไม ทองคํา ถานหิน แร เปนตน 4. วิเคราะหก ารแขงขนั ทางการคา  การแขงขันทางการคา ในประเทศและ ในประเทศและตา งประเทศสงผลตอ ตา งประเทศ คุณภาพสินคา ปรมิ าณการผลิต และ ราคาสินคา ม.3 1. อธิบายบทบาทหนา ที่ของรัฐบาลใน  บทบาทหนา ทีข่ องรัฐบาลในการพัฒนาประเทศ ระบบเศรษฐกิจ ในดา นตา ง ๆ  บทบาทและกจิ กรรมทางเศรษฐกจิ ของรฐั บาล เชน การผลติ สินคาและบริการสาธารณะที่ เอกชนไมดาํ เนนิ การ เชนไฟฟา ถนน โรงเรียน - บทบาทการเก็บภาษีเพ่อื พฒั นาประเทศ ของรฐั ในระดบั ตาง ๆ - บทบาทการแทรกแซงราคาและ การควบคุมราคาเพ่อื การแจกจา ยและการ จดั สรรในทางเศรษฐกจิ  บทบาทอื่นของรฐั บาลในระบบเศรษฐกิจใน สังคมไทย - 53 -

ชั้น ตัวชวี้ ดั สาระการเรยี นรูแกนกลาง 2. แสดงความคดิ เห็นตอนโยบาย และ  นโยบาย และกจิ กรรมทางเศรษฐกจิ ของรฐั บาล กิจกรรมทาง เศรษฐกิจของรัฐบาลทมี่ ีตอ บคุ คล กลุม คน และประเทศชาติ 3. อภิปรายบทบาทความสาํ คัญของ  บทบาทความสําคญั ของการรวมกลมุ ทาง การรวมกลุมทางเศรษฐกจิ ระหวา งประเทศ เศรษฐกิจระหวา งประเทศ  ลักษณะของการรวมกลุมทางเศรษฐกิจ  กลมุ ทางเศรษฐกิจในภมู ิภาคตางๆ 4. อภปิ รายผลกระทบที่เกิดจากภาวะ  ผลกระทบทเี่ กดิ จากภาวะเงินเฟอ เงินฝด เงินเฟอ เงินฝด ความหมายสาเหตุและแนวทางแกไ ขภาวะเงนิ เฟอ เงนิ ฝด 5. วิเคราะหผลเสียจากการวา งงาน และ  สภาพและสาเหตุปญ หาการวางงาน แนวทางแกป ญหา  ผลกระทบจากปญหาการวางงาน  แนวทางการแกไขปญหาการวา งงาน 6. วิเคราะหส าเหตแุ ละวิธีการกดี กนั ทาง  การคา และการลงทุนระหวางประเทศ การคา ในการคา ระหวางประเทศ  สาเหตแุ ละวิธีการกดี กันทางการคาในการคา ระหวางประเทศ - 54 -

สาระที่ 4 ประวตั ศิ าสตร มาตรฐาน ส 4.1 เขา ใจความหมาย ความสาํ คัญของเวลา และยคุ สมัยทางประวัติศาสตร สามารถใชว ธิ ีการ ทางประวัตศิ าสตรม าวิเคราะหเ หตกุ ารณต าง ๆ อยา งเปน ระบบ ชน้ั ตวั ช้วี ดั สาระการเรยี นรูแกนกลาง ป.1 1.บอกวัน เดอื น ป และการนับชว งเวลาตาม  ชอื่ วนั เดอื น ป ตามระบบสุริยคติท่ีปรากฏ ปฏิทนิ ท่ีใชในชีวิตประจาํ วัน ในปฏทิ นิ  ชือ่ วัน เดือน ป ตามระบบจันทรคติใน ปฏทิ นิ  ชว งเวลาทใ่ี ชในชีวติ ประจาํ วนั เชน เชา วนั นี้ ตอนเยน็ 2. เรยี งลําดับเหตุการณใ นชีวิตประจําวนั  เหตุการณท ี่เกดิ ขึ้นในชีวติ ประจําวันของ ตามวันเวลาท่ีเกิดขน้ึ นักเรยี น เชน รับประทานอาหาร ตน่ื นอน เขานอน เรียนหนังสือ เลนกีฬา ฯลฯ  ใชค าํ บอกชวงเวลา แสดงลําดบั เหตุการณ ทเ่ี กดิ ขนึ้ ได 3. บอกประวัติความเปน มาของตนเองและ  วธิ กี ารสืบคนประวัติความเปนมาของตนเอง ครอบครัวโดยสอบถามผูเก่ยี วของ และครอบครวั อยางงา ย ๆ  การบอกเลา ประวตั ิความเปนมาของตนเอง และครอบครวั อยา งสั้น ๆ ป.2 1. ใชค ําระบเุ วลาทแ่ี สดงเหตุการณใ นอดีต  คาํ ท่แี สดงชว งเวลาในอดีต ปจ จบุ นั และ ปจ จุบัน และอนาคต อนาคต เชน วันนี้ เมอ่ื วานน้ี พรงุ น้ี เดือนน้ี เดือนหนา เดอื นกอ น  วนั สําคัญทีป่ รากฏในปฏทิ ินท่ีแสดง เหตุการณส ําคัญในอดีตและปจจุบัน  ใชค าํ บอกชว งเวลา อดตี ปจ จุบัน อนาคต แสดงเหตุการณได 2. ลําดับเหตุการณท เี่ กดิ ขนึ้ ในครอบครวั  วธิ กี ารสบื คนเหตุการณทีผ่ า นมาแลว หรือในชวี ิตของตนเองโดยใชหลกั ฐาน ทเ่ี กดิ ขึ้นกบั ตนเองและครอบครวั ท่ีเกย่ี วของ โดยใชห ลักฐานท่ีเก่ียวของ เชน ภาพถาย  สตู ิบัตร ทะเบยี นบาน  ใชคาํ ทีบ่ อกชวงเวลาแสดงเหตุการณ ที่เกิดขึ้นในครอบครัวหรอื ในชีวติ ตนเอง  ใชเ สนเวลา (Time Line) ลาํ ดับเหตกุ ารณ ท่ีเกิดข้นึ ได ป.3 1. เทยี บศกั ราชทสี่ ําคัญตามปฏิทินทีใ่ ชใน  ทมี่ าของศักราชทปี่ รากฏในปฏิทนิ เชน ชวี ติ ประจําวัน พทุ ธศักราช คริสตศ กั ราชอยางสงั เขป (ถาเปนมสุ ลมิ ควรเรยี นฮิจเราะหศักราชดวย ) - 55 -

ช้นั ตวั ชวี้ ดั สาระการเรยี นรูแ กนกลาง  วธิ กี ารเทียบ พ.ศ. เปน ค.ศ. หรือ ค.ศ. เปน พ.ศ.  ตัวอยางการเทยี บศักราช ในเหตุการณ ท่เี ก่ยี วของกับนักเรียน เชน ปเ กดิ ของ นกั เรยี น เปนตน 2. แสดงลาํ ดับเหตุการณส ําคัญของโรงเรยี น  วิธีการสบื คนเหตุการณสาํ คญั ของโรงเรียน และชมุ ชนโดยระบุหลกั ฐานและแหลง ขอมลู และชุมชนโดยใชห ลกั ฐาน และ ทเี่ กย่ี วของ แหลงขอ มูล ท่ีเก่ยี วของ  ใชเสน เวลา (Time Line) ลาํ ดับเหตุการณ ที่เกิดข้นึ ในโรงเรยี นและชุมชน ป.4 1. นบั ชวง เวลา เปนทศวรรษ ศตวรรษ และ  ความหมายและชวงเวลาของทศวรรษ สหัสวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ  การใชทศวรรษ ศตวรรษ และสหสั วรรษ เพอ่ื ทาํ ความเขา ใจชว งเวลาในเอกสารเชน หนังสอื พมิ พ 2. อธบิ ายยุคสมัยในการศึกษาประวตั ิของ  เกณฑการแบงยุคสมยั ในการศกึ ษา มนุษยชาตโิ ดยสงั เขป ประวตั ศิ าสตรท ่ีแบงเปน ยคุ กอน ประวัติศาสตรแ ละยคุ ประวตั ิศาสตร  ยุคสมัยทีใ่ ชใ นการศึกษาประวตั ศิ าสตรไ ทย เชนสมัยกอนสุโขทยั สมยั สโุ ขทยั สมัย อยุธยา สมัยธนบรุ ี และสมยั รัตนโกสนิ ทร 3. แยกแยะประเภทหลกั ฐานที่ใชใน  ประเภทของหลักฐานทางประวตั ิศาสตร ที่ การศกึ ษาความเปน มาของทองถน่ิ แบง เปนหลกั ฐานชน้ั ตน และหลักฐานชัน้ รอง  ตัวอยา งหลกั ฐานทใ่ี ชในการศึกษา ความเปน มาของทองถ่นิ ของตน  การจําแนกหลักฐานของทองถิน่ เปน หลักฐานชั้นตน และหลักฐานช้ันรอง ป.5 1. สบื คนความเปนมาของทองถ่นิ โดยใช  วธิ ีการสืบคน ความเปน มาของทอ งถ่นิ หลักฐานท่ีหลากหลาย  หลักฐานทางประวตั ิศาสตรท่ีมีอยใู นทอ งถิ่น ทีเ่ กิดขน้ึ ตามชว งเวลาตา งๆ เชน เคร่ืองมือ เคร่อื งใช อาวุธ โบราณสถาน โบราณวัตถุ  การนําเสนอความเปน มาของทอ งถนิ่ โดย อางองิ หลักฐานท่หี ลากหลายดวยวิธีการตาง ๆ เชน การเลา เร่ืองการเขยี นอยางงาย ๆ การจดั นทิ รรศการ - 56 -

ชนั้ ตัวช้ีวัด สาระการเรียนรแู กนกลาง 2. รวบรวมขอมลู จากแหลงตาง ๆ เพอื่  การตัง้ คําถามทางประวตั ศิ าสตรเกย่ี วกับ ตอบคาํ ถามทางประวัตศิ าสตร อยางมี ความเปน มาของทอ งถ่ิน เชน มเี หตกุ ารณ เหตผุ ล ใดเกิดขนึ้ ในชว งเวลาใด เพราะสาเหตุใด และมผี ลกระทบอยางไร  แหลงขอมูลและหลักฐานทางประวตั ิศาสตร ในทองถน่ิ เพ่ือตอบคําถามดังกลาว เชน เอกสาร เรือ่ งเลา ตาํ นานทองถ่นิ โบราณสถาน โบราณวัตถุ ฯลฯ  การใชขอ มลู ที่พบเพ่ือตอบคําถามไดอยา งมี เหตผุ ล 3. อธบิ ายความแตกตา งระหวา ง  ตวั อยางเรื่องราวจากเอกสารตางๆ ที่ ความจรงิ กบั ขอเทจ็ จรงิ เกย่ี วกับเรอ่ื งราว สามารถแสดงนยั ของความคิดเหน็ กบั ขอมูล ในทองถิ่น เชน หนงั สอื พมิ พ บทความจากเอกสารตาง ๆ เปนตน  ตัวอยา งขอมูลจากหลักฐานทาง ประวัตศิ าสตร ในทองถนิ่ ทแ่ี สดงความจรงิ กบั ขอเทจ็ จรงิ  สรปุ ประเดน็ สาํ คญั เกีย่ วกับขอมลู ในทองถิน่ ป.6 1. อธบิ ายความสาํ คญั ของวธิ ีการทาง  ความหมายและความสําคัญของวิธกี ารทาง ประวตั ศิ าสตรใ นการศึกษาเรื่องราวทาง ประวัติศาสตรอ ยางงาย ๆ ที่เหมาะสมกับ ประวัติศาสตรอยางงาย ๆ นกั เรียน  การนาํ วิธกี ารทางประวตั ศิ าสตรไ ปใชศึกษา เร่ืองราวในทองถิ่น เชน ความเปนมาของ ภูมินามของสถานที่ในทองถิน่ 2. นาํ เสนอขอ มลู จากหลกั ฐานท่ีหลากหลาย  ตวั อยา งหลกั ฐานทเ่ี หมาะสมกับนกั เรียนท่ี ในการทําความเขา ใจเรื่องราวสําคัญในอดตี นาํ มาใชใ นการศึกษาเหตุการณส าํ คัญใน ประวัติศาสตรไ ทย สมยั รัตนโกสนิ ทร เชน พระราชหัตถเลขาของรัชกาลท่ี 4 หรอื รัชกาลท่ี 5 กฎหมายสาํ คญั ฯลฯ ( เช่อื มโยงกับ มฐ. ส 4.3 )  สรปุ ขอมลู ที่ไดจ ากหลกั ฐานท้ังความจริง และขอเท็จจรงิ  การนําเสนอขอมูลที่ไดจากหลักฐาน ทางประวตั ิศาสตรดว ยวิธกี ารตาง ๆ เชน การเลาเรือ่ ง การจัดนทิ รรศการ การเขียน รายงาน - 57 -

ช้นั ตัวชว้ี ัด สาระการเรียนรแู กนกลาง ม.1 1. วเิ คราะหค วามสําคัญของเวลาใน  ตวั อยางการใชเวลา ชวงเวลาและยุคสมัย การศกึ ษาประวตั ศิ าสตร ทปี่ รากฏในเอกสารประวตั ศิ าสตรไ ทย  ความสาํ คญั ของเวลา และชวงเวลาสาํ หรบั การศึกษาประวัตศิ าสตร  ความสัมพันธและความสาํ คญั ของอดตี ที่มี ตอปจ จุบันและอนาคต 2. เทียบศกั ราชตามระบบตางๆทใี่ ชศ ึกษา  ทีม่ าของศกั ราชท่ปี รากฏในเอกสาร ประวตั ศิ าสตร ประวตั ิศาสตรไทย ไดแก จ.ศ. / ม.ศ. /ร. ศ./ พ.ศ. / ค.ศ. และ ฮ.ศ.  วธิ ีการเทยี บศักราชตางๆ และตวั อยา ง การเทยี บ  ตัวอยา งการใชศ ักราชตาง ๆ ทป่ี รากฏใน เอกสารประวตั ศิ าสตรไทย 3. นาํ วิธกี ารทางประวัติศาสตรมาใชศ ึกษา  ความหมายและความสําคญั ของประวตั ศิ าสตร เหตุการณทางประวตั ิศาสตร และวธิ กี ารทางประวตั ิศาสตรทมี่ คี วาม สัมพนั ธเ ชื่อมโยงกัน  ตวั อยางหลักฐานในการศกึ ษาประวตั ิศาสตร ไทยสมยั สุโขทยั ทั้งหลกั ฐานชน้ั ตน และ หลกั ฐานช้นั รอง ( เช่อื มโยงกับ มฐ. ส 4.3) เชน ขอความ ในศิลาจารกึ สมัยสโุ ขทยั เปนตน  นาํ วิธีการทางประวตั ิศาสตรไ ปใชศ ึกษา เรอ่ื งราวของประวตั ิศาสตรไทยทมี่ ีอยูใน ทอ งถน่ิ ตนเองในสมยั ใดกไ็ ด (สมัยกอน ประวตั ศิ าสตร สมยั กอ นสุโขทยั สมยั สุโขทยั สมยั อยธุ ยา สมยั ธนบุรี สมยั รตั นโกสนิ ทร ) และเหตุการณสาํ คญั ใน สมยั สุโขทัย ม.2 1. ประเมินความนาเชื่อถือของหลักฐาน  วธิ ีการประเมินความนา เชอื่ ถอื ของ ทางประวัติศาสตรใ นลักษณะตาง ๆ หลกั ฐานทางประวตั ิศาสตรใ นลกั ษณะ ตาง ๆ อยา งงาย ๆ เชน การศึกษาภมู ิหลังของ ผูทํา หรือผูเกีย่ วของ สาเหตุ ชว งระยะเวลา รปู ลกั ษณของหลกั ฐานทาง ประวตั ิศาสตร เปน ตน  ตัวอยา งการประเมนิ ความนา เชือ่ ถือของ หลกั ฐานทางประวัติศาสตรไ ทยทอ่ี ยู ในทองถิ่นของตนเอง หรอื หลักฐาน - 58 -

ช้นั ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรูแกนกลาง สมยั อยธุ ยา ( เชือ่ มโยงกับ มฐ. ส 4.3 ) 2. วเิ คราะหความแตกตางระหวางความจรงิ  ตวั อยางการวเิ คราะหขอ มลู จากเอกสาร กบั ขอเทจ็ จรงิ ของเหตุการณทาง ตาง ๆ ในสมัยอยุธยา และธนบุรี ประวัติศาสตร ( เช่อื มโยงกบั มฐ. ส 4.3 ) เชน ขอความ 3. เห็นความสําคญั ของการตีความหลักฐาน บางตอน ในพระราชพงศาวดารอยธุ ยา / ทางประวัติศาสตรท ่นี า เชือ่ ถือ จดหมายเหตุชาวตางชาติ  ตัวอยา งการตีความขอมูลจากหลักฐานท่ี แสดงเหตกุ ารณสาํ คัญในสมยั อยธุ ยาและ ธนบรุ ี  การแยกแยะระหวางขอมลู กับความคดิ เห็น รวมท้งั ความจริงกับขอเทจ็ จริงจากหลักฐาน ทางประวัติศาสตร  ความสาํ คัญของการวิเคราะหขอมลู และ การตีความทางประวัตศิ าสตร ม.3 1. วิเคราะหเ รื่องราวเหตุการณสําคญั ทาง  ขั้นตอนของวธิ ีการทางประวตั ศิ าสตร ประวัติศาสตรไดอยา งมเี หตุผลตามวธิ ีการ สาํ หรบั การศกึ ษาเหตกุ ารณท าง ทางประวตั ศิ าสตร ประวัติศาสตรที่เกิดขน้ึ ในทองถ่นิ ตนเอง 2. ใชว ิธีการทางประวัตศิ าสตรใ นการศึกษา  วิเคราะหเหตุการณส าํ คัญในสมัย เรื่องราวตา ง ๆ ที่ตนสนใจ รตั นโกสนิ ทร โดยใชวิธีการทาง ประวัตศิ าสตร  นําวิธกี ารทางประวตั ิศาสตรมาใชใน การศึกษาเร่ืองราวทเ่ี กย่ี วของกับตนเอง ครอบครวั และทอ งถน่ิ ของตน - 59 -

สาระท่ี 4 ประวตั ศิ าสตร มาตรฐาน ส 4.2 เขาใจพฒั นาการของมนุษยชาตจิ ากอดีตจนถงึ ปจจบุ นั ในดา นความสัมพันธและ การเปล่ียนแปลงของเหตุการณอ ยา งตอเน่ือง ตระหนักถงึ ความสาํ คญั และสามารถวเิ คราะหผลกระทบทเ่ี กิดข้ึน ช้ัน ตัวช้วี ดั สาระการเรียนรูแ กนกลาง ป.1 1. บอกความเปลีย่ นแปลงของสภาพ  ความเปลยี่ นแปลงของสภาพแวดลอ ม สิ่งของ แวดลอ ม สิง่ ของ เคร่ืองใช หรือการดาํ เนิน เครอื่ งใช หรือการดาํ เนินชีวิตของอดีตกับ ชวี ิตของตนเองกับสมัยของพอแม ปยู า ปจจุบันท่ีเปนรูปธรรมและใกลตัวเด็ก ตายาย  สาเหตุและผลของการเปลยี่ นแปลงของส่ิงตา งๆ ตามกาลเวลา 2. บอกเหตุการณท่ีเกิดข้นึ ในอดตี  เหตุการณส าํ คัญที่เกดิ ขึ้นในครอบครัว เชน ทมี่ ีผลกระทบตอ ตนเองในปจ จบุ ัน การยา ยบา น การหยา ราง การสญู เสียบคุ คลใน ครอบครวั ป.2 1. สบื คน ถึงการเปลยี่ นแปลง  วิธีการสืบคน ขอมลู อยา งงาย ๆ เชน ในวถิ ชี วี ิตประจาํ วันของคนในชุมชน ของ การสอบถามพอแม ผรู ู ตนจากอดีตถงึ ปจ จุบนั  วถิ ีชีวิตของคนในชมุ ชน เชน การประกอบ อาชพี การแตงกาย การสอ่ื สาร ประเพณีใน ชุมชนจากอดีต ถึงปจ จบุ ัน  สาเหตขุ องการเปลีย่ นแปลงวิถชี ีวิตของคนใน ชมุ ชน 2. อธบิ ายผลกระทบของการเปลีย่ นแปลง  การเปลย่ี นแปลงของวถิ ีชวี ติ ของคนในชุมชน ท่มี ตี อ วิถีชวี ติ ของคน ทางดานตา ง ๆ ในชุมชน  ผลกระทบของการเปล่ียนแปลงท่มี ีตอวถิ ีชีวติ ของคนในชมุ ชน ป.3 1. ระบปุ จ จยั ที่มีอิทธิพลตอการต้ังถน่ิ ฐาน  ปจ จยั การตง้ั ถน่ิ ฐานของชุมชนซงึ่ ขึ้นอยูกับ และพัฒนาการของชมุ ชน ปจจัยทางภูมศิ าสตรและปจ จัยทางสงั คม เชน ความเจรญิ ทางเทคโนโลยี การคมนาคม ความ ปลอดภัย  ปจ จยั ทมี่ ีอิทธิพลตอพฒั นาการของชุมชนทง้ั ปจ จยั ทางภูมิศาสตร และปจจยั ทางสงั คม - 60 -

ช้นั ตวั ช้ีวดั สาระการเรียนรแู กนกลาง 2. สรุปลักษณะทีส่ ําคญั ของ  ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวฒั นธรรมชมุ ชน ขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรม ของตนทเี่ กิดจากปจ จยั ทางภูมิศาสตรแ ละปจ จยั ของชมุ ชน ทางสงั คม 3. เปรยี บเทยี บความเหมือนและความตา ง  ขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมของ ทางวฒั นธรรมของชมุ ชนตนเองกบั ชุมชน ชุมชนอ่ืน ๆ ที่มคี วามเหมือนและความตางกับ อน่ื ๆ ชมุ ชนของตนเอง ป. 4 1. อธิบายการตัง้ หลกั แหลงและ  พฒั นาการของมนุษยย ุคกอนประวตั ิศาสตรแ ละ พัฒนาการของมนุษยย ุคกอน ยคุ ประวัตศิ าสตร ในดินแดนไทย โดยสังเขป ประวัตศิ าสตรแ ละยคุ ประวัตศิ าสตร  หลกั ฐานการตงั้ หลักแหลงของมนษุ ยย ุคกอน โดยสงั เขป ประวตั ิศาสตรในดินแดนไทยโดยสงั เขป  หลกั ฐานทางประวัตศิ าสตรทีพ่ บในทอ งถนิ่ ท่ี 2. ยกตัวอยา งหลักฐานทางประวตั ิศาสตร แสดงพัฒนาการของมนุษยชาตใิ นดนิ แดนไทย ท่ีพบในทอ งถ่ินทีแ่ สดงพฒั นาการของ โดยสงั เขป มนษุ ยชาติ ป.5 1. อธบิ ายอิทธพิ ลของอารยธรรมอนิ เดยี  การเขามาของอารยธรรมอินเดยี และจีนใน และจนี ท่ีมตี อไทย และเอเชยี ตะวนั ออก ดนิ แดนไทยและภูมภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต เฉียงใต โดยสงั เขป โดยสงั เขป  อิทธพิ ลของอารยธรรมอนิ เดียและจีน ท่ีมีตอไทย และคนในภมู ิภาคเอเชยี ตะวันออก เฉียงใต เชน ศาสนาและความเช่ือ ภาษา การ แตง กาย อาหาร 2. อภปิ รายอิทธพิ ลของวัฒนธรรมตางชาติ  การเขา มาของวฒั นธรรมตางชาตใิ นสังคมไทย ทีม่ ีตอ สังคมไทยปจจบุ ันโดยสังเขป เชน อาหาร ภาษา การแตงกาย ดนตรี โดยระบุ ลักษณะ สาเหตุและผล  อทิ ธพิ ลทห่ี ลากหลายในกระแสของวฒั นธรรม ตางชาตติ อสงั คมไทยในปจ จุบัน - 61 -

ชั้น ตวั ชีว้ ดั สาระการเรยี นรแู กนกลาง ป.6 1. อธิบายสภาพสงั คม เศรษฐกจิ และ  ใชแผนที่แสดงทต่ี ้งั และอาณาเขตของ การเมืองของประเทศเพ่ือนบานในปจจุบัน ประเทศตาง ๆ ในภูมภิ าคเอเชียตะวนั ออก เฉียงใต  สภาพสงั คม เศรษฐกจิ และการเมอื งของ ประเทศเพ่ือนบา นของไทยโดยสังเขป  ตัวอยา งความเหมือนและ ความตางระหวาง ไทยกับประเทศเพ่อื นบา น เชน ภาษา ศาสนา การปกครอง 2. บอกความสมั พันธของกลุมอาเซยี น  ความเปน มาของกลุมอาเซียนโดยสงั เขป โดยสงั เขป  สมาชิกของอาเซียนในปจ จุบัน  ความสมั พันธข องกลมุ อาเซยี นทางเศรษฐกิจ และสังคมในปจจบุ ันโดยสงั เขป ม.1 1. อธิบายพัฒนาการทางสังคม เศรษฐกิจ  ท่ีตง้ั และสภาพทางภูมิศาสตรของประเทศ และการเมืองของประเทศตาง ๆ ใน ตา ง ๆ ในภูมภิ าคเอเชียตะวันออกเฉยี งใต ภูมิภาคเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต ทีม่ ผี ลตอพฒั นาการทางดานตางๆ  พัฒนาการทางสงั คม เศรษฐกิจ และ การเมืองของประเทศตา ง ๆ ในภูมิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต 2. ระบคุ วามสาํ คญั ของแหลง อารยธรรม  ทีต่ งั้ และความสาํ คัญของแหลงอารยธรรมใน ในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต ภมู ภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต เชนแหลง มรดกโลกในประเทศตา ง ๆของเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต  อทิ ธิพลของอารยธรรมโบราณในดนิ แดนไทย ท่ีมีตอ พฒั นาการของสังคมไทยในปจ จบุ ัน ม.2 1. อธิบายพฒั นาการทางสงั คม เศรษฐกจิ  ทต่ี ้งั และสภาพทางภูมศิ าสตรข องภมู ิภาค และการเมืองของภูมิภาคเอเชยี ตา งๆในทวีปเอเชีย (ยกเวนเอเชยี ตะวันออก เฉยี งใต) ท่ีมีผลตอ พัฒนาการโดยสงั เขป  พัฒนาการทางสังคม เศรษฐกิจ และ การเมืองของภูมิภาคเอเชีย (ยกเวน เอเชีย ตะวนั ออกเฉียงใต) - 62 -

ชน้ั ตัวช้วี ัด สาระการเรยี นรูแกนกลาง 2. ระบุความสาํ คญั ของแหลง อารยธรรม  ท่ีตงั้ และความสาํ คัญของแหลงอารยธรรม โบราณในภมู ิภาคเอเชยี โบราณในภูมิภาคเอเชยี เชน แหลง มรดกโลก ในประเทศตางๆ ในภมู ภิ าคเอเชยี  อิทธิพลของอารยธรรมโบราณท่ีมีตอภูมภิ าค เอเชยี ในปจจุบนั ม.3 1. อธิบายพัฒนาการทางสังคม เศรษฐกจิ  ทต่ี ัง้ และสภาพทางภมู ิศาสตรของภมู ิภาคตางๆ และการเมอื งของภูมิภาคตา งๆ ในโลก ของโลก (ยกเวน เอเชีย) ที่มผี ลตอพัฒนาการ โดยสังเขป โดยสงั เขป 2. วิเคราะหผลของการเปล่ียนแปลงที่  พฒั นาการทางสงั คม เศรษฐกิจ และการเมือง นาํ ไปสคู วามรว มมือ และความขัดแยง ของภมู ิภาคตางๆของโลก (ยกเวนเอเชยี ) ในคริสตศ ตวรรษท่ี 20 ตลอดจนความ โดยสังเขป พยายามในการขจัดปญ หาความขัดแยง  อิทธพิ ลของอารยธรรมตะวันตกทม่ี ีผลตอ พฒั นาการและการเปล่ียนแปลงของสงั คมโลก  ความรว มมอื และความขดั แยง ใน คริสตศ ตวรรษที่ 20 เชน สงครามโลกคร้งั ที่ 1 คร้ังท่ี 2 สงครามเยน็ องคการความรวมมือระหวางประเทศ สาระที่ 4 ประวัตศิ าสตร มาตรฐาน ส 4.3เขา ใจความเปนมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปญ ญาไทย มคี วามรัก ความภูมิใจและธํารง ความเปน ไทย ช้ัน ตัวช้ีวัด สาระการเรียนรแู กนกลาง ป.1 1. อธิบายความหมายและความสําคัญ  ความหมายและความสาํ คัญของสญั ลักษณท ี่ ของสัญลกั ษณสาํ คัญของชาติไทย และ สําคัญของชาติไทย ไดแ ก ชาติ ศาสนา ปฏบิ ตั ติ นไดถูกตอง พระมหากษัตริย (ธงชาติ เพลงชาติ พระพทุ ธรูป พระบรมฉายาลักษณ)  การเคารพธงชาติ การรองเพลงชาติ และเพลง สรรเสริญพระบารมี เคารพ ศาสนวตั ถุ ศาสนสถาน  เอกลักษณอ ื่น ๆ เชน แผนทป่ี ระเทศไทย ประเพณีไทย อาหารไทย (อาหารไทย ที่ตางชาตยิ กยอง เชน ตมยาํ กุง ผัดไทย) ทมี่ ีความภาคภูมิใจ และมสี วนรว มที่จะ อนรุ กั ษไว 2. บอกสถานท่ีสําคญั ซึง่ เปนแหลง  ตัวอยางของแหลง วฒั นธรรมในชมุ ชนทใี่ กลต ัว วฒั นธรรมในชุมชน นกั เรยี น เชน วัด ตลาด พพิ ิธภณั ฑ มสั ยิด โบสถคริสต โบราณสถาน โบราณวตั ถุ - 63 -

ช้นั ตัวช้ีวดั สาระการเรียนรูแกนกลาง 3. ระบสุ ่ิงที่ตนรัก และภาคภูมใิ จใน  คณุ คาและความสําคัญของแหลงวัฒนธรรมใน ทอ งถนิ่ ชุมชนในดานตา งๆ เชน เปนแหลง ทองเที่ยว เปน แหลง เรยี นรู  ตัวอยางสิง่ ทเ่ี ปน ความภาคภูมิใจในทองถิ่น เชน สิ่งของ สถานที่ ภาษาถนิ่ ประเพณี และ วฒั นธรรม ฯลฯ ที่เปน สิ่งที่ใกลตัว นักเรยี น และเปนรูปธรรมชัดเจน  คณุ คา และประโยชนข องสง่ิ ตางๆเหลา นนั้ ป.2 1. ระบุบุคคลท่ีทําประโยชนตอทองถิ่น  บุคคลในทอ งถ่นิ ที่ทาํ คุณประโยชนตอ การ หรอื ประเทศชาติ สรางสรรควฒั นธรรม และความม่ันคงของ ทองถ่ิน และประเทศชาติ ในอดีตท่ีควรนําเปน แบบอยา ง  ผลงานของบคุ คลในทองถิ่นท่นี า ภาคภมู ใิ จ 2. ยกตวั อยางวัฒนธรรม ประเพณี และ  ตัวอยางของวัฒนธรรมประเพณไี ทย เชน ภูมิปญญาไทยทภ่ี าคภูมิใจและควร การทาํ ความเคารพ อาหารไทย ภาษาไทย อนุรกั ษไว ประเพณสี งกรานต ฯลฯ  คุณคา ของวฒั นธรรม และประเพณีไทย ท่ีมี ตอ สังคมไทย  ภูมปิ ญญาของคนไทยในทองถ่นิ ของนักเรียน ป.3 1. ระบุพระนามและพระราชกรณียกิจ  พระราชประวตั ิ พระราชกรณยี กจิ โดยสงั เขปของพระมหากษัตริยไทยท่ี โดยสังเขปของพอขนุ ศรอี ินทราทติ ย สมเด็จ เปนผสู ถาปนาอาณาจกั รไทย พระรามาธบิ ดที ี่ 1 (พระเจาอูทอง) สมเดจ็ พระเจาตากสนิ มหาราช และพระบาทสมเด็จ พระพุทธยอดฟา จุฬาโลกมหาราช ผูส ถาปนาอาณาจกั รไทย สโุ ขทัย อยุธยา ธนบุรี และรตั นโกสนิ ทรตามลําดบั  อาณาจกั รไทยอน่ื ๆทผี่ นวกรวมเขาเปน สว น หนงึ่ ของชาติไทย เชน ลานนา นครศรีธรรมราช 2. อธบิ ายพระราชประวัตแิ ละพระราช  พระราชประวัตแิ ละพระราชกรณียกจิ ของ กรณยี กิจของพระมหากษัตริย ในรชั กาล พระบาทสมเดจ็ พระเจาอยูห วั ภมู พิ ลอดุลยเดช ปจจบุ ัน โดยสังเขป และสมเด็จพระบรมราชนิ ีนาถโดยสงั เขป 3. เลา วีรกรรมของบรรพบุรษุ ไทย  วรี กรรมของบรรพบรุ ุษไทยทีม่ สี ว นปกปอง ทมี่ สี วนปกปอ งประเทศชาติ ประเทศชาติ เชน ทาวเทพสตรี ทา วศรีสุนทร ชาวบานบางระจันพระยาพิชัยดาบหัก สมเดจ็ - 64 -

ช้นั ตัวช้วี ัด สาระการเรียนรแู กนกลาง พระนเรศวรมหาราช สมเดจ็ พระเจา ตากสนิ มหาราช ป.4 1. อธบิ ายพฒั นาการของอาณาจกั ร  การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยโดยสังเขป สโุ ขทัยโดยสงั เขป  พฒั นาการของอาณาจักรสุโขทัยทางดา น การเมืองการปกครอง และเศรษฐกจิ โดยสงั เขป 2. บอกประวัติและผลงานของบคุ คล  ประวตั ิ และผลงานของบุคคลสาํ คญั สําคญั สมยั สุโขทัย สมยั สโุ ขทัย เชน พอขุนศรีอนิ ทราทิตย พอขนุ รามคําแหงมหาราช พระมหาธรรมราชา ที่ 1 (พระยาลไิ ทยโดยสังเขป) 3. อธิบายภมู ปิ ญ ญาไทยท่ีสาํ คัญ  ภมู ิปญญาไทยในสมัยสุโขทัย เชน ภาษาไทย สมัยสโุ ขทยั ที่นาภาคภูมใิ จ และควรคา ศลิ ปกรรมสุโขทยั ท่ีไดรับการยกยองเปนมรดก แกก ารอนรุ กั ษ โลกเครือ่ งสงั คมโลก  คณุ คา ของภมู ปิ ญญาไทยทส่ี ืบตอ ถึงปจ จุบนั ท่ี นาภาคภมู ิใจและควรคาแกการอนุรกั ษ ป.5 1. อธบิ ายพัฒนาการของอาณาจักร  การสถาปนาอาณาจกั รอยุธยา โดยสังเขป อยธุ ยาและธนบรุ โี ดยสังเขป  ปจ จยั ทสี่ ง เสริมความเจรญิ รงุ เรอื งทาง เศรษฐกิจ และการปกครองของอาณาจักร 2. อธบิ ายปจ จยั ทีส่ ง เสรมิ ความเจรญิ อยธุ ยา รงุ เรอื งทางเศรษฐกจิ และการปกครอง  พัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยาการดา น ของอาณาจักรอยธุ ยา การเมือง การปกครอง และเศรษฐกจิ โดยสังเขป 3. บอกประวตั ิและผลงานของบคุ คล  ผลงานของบุคคลสําคัญในสมยั อยุธยา เชน สาํ คญั สมัยอยุธยาและธนบุรที ี่นา สมเดจ็ พระรามาธบิ ดีที่ 1 สมเด็จ พระบรมไตร ภาคภมู ใิ จ โลกนาถ สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช สมเด็จ 4. อธิบายภูมิปญ ญาไทยทีส่ าํ คัญ พระนารายณมหาราช ชาวบานบางระจนั เปน ตน สมยั อยุธยาและธนบุรที ี่นา ภาคภูมิใจ  ภูมิปญญาไทยสมยั อยธุ ยาโดยสังเขป เชน และควรคาแกการอนรุ ักษไว ศลิ ปกรรม การคา วรรณกรรม  การกอบกเู อกราชและการสถาปนาอาณาจักร ธนบรุ ีโดยสังเขป  พระราชประวัติ และผลงานของพระเจา ตากสินมหาราชโดยสังเขป  ภูมปิ ญ ญาไทยสมยั ธนบุรีโดยสังเขป เชน ศิลปกรรม การคา วรรณกรรม - 65 -

ชน้ั ตัวช้วี ดั สาระการเรยี นรูแ กนกลาง ป.6 1. อธิบายพฒั นาการของไทยสมยั  การสถาปนาอาณาจกั รรัตนโกสนิ ทร รตั นโกสินทร โดยสังเขป โดยสงั เขป 2. อธบิ ายปจ จัยทีส่ งเสริมความ  ปจจัยที่สงเสริมความเจรญิ รุง เรอื งทาง เจรญิ รงุ เรืองทางเศรษฐกิจและการ เศรษฐกิจและการปกครองของไทย ปกครองของไทยสมยั รตั นโกสินทร ในสมัยรัตนโกสนิ ทร 3. ยกตวั อยา งผลงานของบุคคลสําคญั ดา นตางๆสมยั รัตนโกสินทร  พฒั นาการของไทยสมัยรัตนโกสนิ ทร 4. อธบิ ายภมู ิปญ ญาไทยท่สี ําคัญสมยั โดยสังเขป ตามชวงเวลาตางๆ เชน สมยั รตั นโกสนิ ทรทน่ี า ภาคภูมใิ จ และควรคา รตั นโกสนิ ทรตอนตน สมัยปฏิรปู ประเทศ และ แกก ารอนุรกั ษไ ว สมัยประชาธิปไตย  ผลงานของบคุ คลสาํ คญั ทางดา นตา งๆ ในสมัย รัตนโกสนิ ทร เชน พระบาทสมเด็จพระพุทธ ยอดฟาจุฬาโลกมหาราช สมเด็จพระบวรราช เจามหาสุรสิงหนาท พระบาทสมเดจ็ พระ จลุ จอมเกลา เจา อยหู วั ฯลฯ  ภูมปิ ญ ญาไทยสมยั รัตนโกสนิ ทร เชน ศลิ ปกรรม วรรณกรรม ม.1 1. อธบิ ายเรอ่ื งราวทางประวัติศาสตร  สมัยกอ นประวตั ศิ าสตรใ นดนิ แดนไทย สมยั กอนสโุ ขทัยในดนิ แดนไทย โดยสังเขป โดยสังเขป  รัฐโบราณในดนิ แดนไทย เชน ศรีวิชยั ตามพร ลงิ ค ทวารวดี เปน ตน 2. วเิ คราะหพ ฒั นาการของอาณาจกั ร  รัฐไทย ในดินแดนไทย เชน ลานนา สุโขทยั ในดา นตาง ๆ นครศรธี รรมราช สุพรรณภูมิ เปน ตน 3. วิเคราะหอ ิทธิพลของวัฒนธรรม และ  การสถาปนาอาณาจกั รสุโขทยั และปจจยั ที่ ภมู ปิ ญ ญาไทยสมยั สุโขทัยและสังคมไทย เกี่ยวขอ ง (ปจ จัยภายในและ ปจจยั ภายนอก ) ในปจจุบนั  พัฒนาการของอาณาจักรสโุ ขทัย ในดาน การเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สงั คม และ ความสัมพันธร ะหวา งประเทศ  วฒั นธรรมสมัยสโุ ขทยั เชน ภาษาไทย วรรณกรรม ประเพณีสําคัญ ศิลปกรรมไทย  ภมู ปิ ญญาไทยในสมัยสุโขทยั เชน การชลประทาน เครื่องสงั คมโลก  ความเสอ่ื มของอาณาจักรสุโขทยั ม.2 1. วเิ คราะหพ ัฒนาการของอาณาจกั ร  การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา อยธุ ยา และธนบุรีในดานตางๆ  ปจจยั ทสี่ งผลตอความเจริญรุงเรืองของ 2. วิเคราะหปจ จัยท่สี งผลตอ ความมั่นคง อาณาจักรอยุธยา และความเจริญรุงเรืองของอาณาจกั ร - 66 -

ช้นั ตัวชีว้ ดั สาระการเรียนรแู กนกลาง อยธุ ยา  พัฒนาการของอาณาจักรอยธุ ยาในดาน 3. ระบภุ ูมิปญ ญาและวฒั นธรรมไทย การเมืองการปกครอง สังคม เศรษฐกจิ และ สมยั อยธุ ยาและธนบรุ ี และอิทธิพลของ ความสัมพนั ธระหวางประเทศ ภูมปิ ญ ญาดังกลา ว ตอการพัฒนาชาติ  การเสยี กรงุ ศรอี ยุธยาครั้งที่ 1 และการกู ไทยในยุคตอ มา เอกราช  ภูมปิ ญ ญาและวฒั นธรรมไทยสมยั อยุธยา เชน การควบคุมกําลงั คน และศิลปวัฒนธรรม  การเสียกรุงศรีอยุธยาคร้ังท่ี 2 การกู เอกราช และการสถาปนาอาณาจักรธนบรุ ี  ภมู ปิ ญ ญาและวัฒนธรรมไทยสมัยธนบุรี  วีรกรรมของบรรพบรุ ุษไทย ผลงาน ของบุคคลสาํ คญั ของไทยและตางชาติ ท่ีมีสว นสรางสรรคชาตไิ ทย ม.3 1. วเิ คราะหพัฒนาการของไทย  การสถาปนากรงุ เทพมหานครเปน สมยั รตั นโกสินทรในดา นตางๆ ราชธานขี องไทย 2. วิเคราะหป จจยั ทีส่ ง ผลตอความมน่ั คง  ปจ จยั ที่สง ผลตอ ความมนั่ คงและ และความเจริญรุงเรืองของไทยในสมัย ความเจรญิ รุง เรอื งของไทยในสมัย รัตนโกสินทร รตั นโกสินทร 3.วเิ คราะหภ ูมปิ ญญาและวฒั นธรรม  บทบาทของพระมหากษัตรยิ ไทยในราชวงศ ไทยสมยั รัตนโกสนิ ทร และอิทธิพลตอ จักรีในการสรางสรรคความเจรญิ และความ การพัฒนาชาติไทย มั่นคงของชาติ 4.วเิ คราะหบทบาทของไทยในสมยั  พฒั นาการของไทยในสมัยรตั นโกสินทร ประชาธปิ ไตย ทางดานการเมือง การปกครอง สังคม เศรษฐกจิ และความสัมพนั ธร ะหวางประเทศ ตามชว งสมัยตางๆ  เหตุการณสาํ คัญสมัยรตั นโกสนิ ทรท ่ีมี ผลตอการพัฒนาชาตไิ ทย เชน การทาํ สนธสิ ัญญาเบาวร ิงในสมยั รชั กาลที่ 4 การ ปฏริ ูปประเทศในสมัยรชั กาลท่ี 5 การเขา รว ม สงครามโลกครัง้ ท่ี 1 และคร้ังที่ 2 โดย วิเคราะหสาเหตุปจจัย และผลของเหตุการณ ตา ง ๆ  ภมู ปิ ญ ญาและวัฒนธรรมไทยในสมยั รัตนโกสินทร  บทบาทของไทยตง้ั แตเ ปล่ยี นแปลง การปกครองจนถึงปจ จบุ นั ในสังคมโลก - 67 -

สาระท่ี 5 ภมู ิศาสตร มาตรฐาน ส 5.1 เขาใจลักษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพันธของสรรพสิ่งซึ่งมีผลตอกันและ กัน ในระบบของธรรมชาติ ใชแ ผนท่แี ละเคร่ืองมือทางภูมิศาสตรในการคนหา วิเคราะห สรปุ และใชข อ มูลภูมสิ ารสนเทศอยางมีประสทิ ธิภาพ ชัน้ ตวั ชวี้ ัด สาระการเรียนรูแกนกลาง ป.1 1. แยกแยะสิ่งตางๆ รอบตวั ทเี่ กดิ ข้ึนเอง  สง่ิ ตา ง ๆ รอบตวั ทเี่ กิดขนึ้ เองตามธรรมชาติ ตามธรรมชาตแิ ละที่มนุษยสรางข้นึ และทม่ี นุษยสรา งขนึ้ 2. ระบุความสัมพนั ธข องตาํ แหนง  ความสัมพนั ธของตาํ แหนง ระยะ ทศิ ของสิ่ง ระยะ ทิศของส่งิ ตางๆ รอบตัว ตางๆ รอบตวั เชน ท่อี ยูอาศัย บา น เพอ่ื น บา น ตน ไม ถนน ทุงนา ไร สวน ท่ีราบ ภูเขา แหลงน้าํ 3. ระบทุ ิศหลกั และทต่ี ้ังของส่ิงตา งๆ  ทิศหลัก (เหนอื ตะวันออก ใต ตะวนั ตก) และ ทต่ี ัง้ ของส่ิงตา ง ๆ รอบตัว 4. ใชแผนผังงาย ๆ ในการแสดง  แผนผงั แสดงตาํ แหนงสิ่งตางๆในหองเรียน ตําแหนงของสง่ิ ตา งๆในหอ งเรียน 5. สังเกตและบอกการเปลย่ี นแปลงของ  การเปลย่ี นแปลงของสภาพอากาศในรอบวนั สภาพอากาศในรอบวนั เชน กลางวัน กลางคนื ความรอ นของอากาศ ฝน - เมฆ - ลม ป.2 1. ระบุสงิ่ ตา งๆ ท่ีเปนธรรมชาติกบั ที่  สง่ิ ตางๆ ทเ่ี ปนธรรมชาตกิ บั ทมี่ นุษยสรา งขึ้น มนุษยสรางขึน้ ซึง่ ปรากฏระหวา ง ซงึ่ ปรากฏระหวางโรงเรยี นกับบา น โรงเรยี นกบั บาน 2. ระบุตําแหนงอยางงา ยและลักษณะทาง  ตาํ แหนง อยางงา ยและลกั ษณะทางกายภาพของสิ่ง กายภาพของสิง่ ตางๆท่ปี รากฏในลกู โลก แผน ตางๆทป่ี รากฏในลกู โลก แผนท่ี แผนผงั และ ที่ แผนผัง และภาพถา ย ภาพถา ยเชน ภเู ขา ทรี่ าบ แมน้าํ ตน ไม อากาศ ทะเล 3. อธิบายความสัมพันธข อง  ความสัมพนั ธข องปรากฏการณระหวางโลก ปรากฏการณระหวางโลก ดวงอาทติ ย ดวงอาทติ ยและดวงจนั ทรเชน ขางขน้ึ และดวงจันทร ขา งแรม ฤดูกาลตา งๆ ป.3 1. ใชแผนท่ี แผนผัง และภาพถายใน  แผนที่ แผนผัง และภาพถา ย การหาขอมลู ทางภมู ิศาสตรในชมุ ชนได  ความสมั พนั ธของตําแหนง ระยะ ทิศทาง อยางมปี ระสิทธภิ าพ 2. เขียนแผนผงั งา ยๆ เพ่ือแสดง  ตาํ แหนงทต่ี ้ังสมั พนั ธของสถานทสี่ าํ คัญใน ตาํ แหนง ทต่ี ้ังของสถานทส่ี าํ คัญใน บรเิ วณโรงเรียนและชมุ ชน เชนสถานที่ บรเิ วณโรงเรียนและชุมชน ราชการ อาํ เภอ ตลาด โรงพยาบาล ไปรษณยี  ฯลฯ - 68 -

ชั้น ตวั ช้วี ดั สาระการเรยี นรูแกนกลาง 3 .บอกความสัมพนั ธของลักษณะ  ภูมิประเทศ และภมู ิอากาศท่มี ผี ลตอสภาพ กายภาพกับลกั ษณะทางสังคมของ สงั คมในชุมชน ชุมชน ป.4 1. ใชแ ผนที่ ภาพถา ย ระบุลักษณะ  แผนท่ี/ภาพถาย ลกั ษณะทางกายภาพของ สําคัญทางกายภาพของจังหวดั ตนเอง จังหวัดตนเอง 2. ระบแุ หลงทรพั ยากรและส่งิ ตาง ๆ  ตาํ แหนง ระยะทางและทิศของทรัพยากร ในจงั หวัดของตนเองดวยแผนท่ี และสงิ่ ตา งๆ ในจังหวดั ของตนเอง 3. ใชแผนท่อี ธบิ ายความสมั พันธของสง่ิ  แผนท่ีแสดงความสัมพนั ธของส่ิงตา งๆ ท่มี ีอยู ตางๆ ทม่ี ีอยใู นจงั หวดั ในจงั หวัด  ลักษณะทางกายภาพ (ภูมลิ ักษณหรือ ภูมปิ ระเทศและภูมิอากาศ) ที่มผี ลตอ สภาพ สงั คมของจงั หวดั ป.5 1. รูตําแหนง (พกิ ัดภูมิศาสตร ละติจดู  ตาํ แหนง (พกิ ัดภูมิศาสตร ละตจิ ดู ลองจิจูด) ลองจจิ ูด) ระยะ ทศิ ทางของภูมภิ าค ระยะ ทิศทาง ของภูมิภาคของตนเอง ของตนเอง 2. ระบลุ กั ษณะภมู ิลักษณท สี่ ําคัญใน  ภูมิลักษณที่สําคัญในภูมิภาคของตนเองเชน ภูมิภาคของตนเองในแผนที่ แมน ้ํา ภูเขา ปา ไม 3. อธบิ ายความสัมพนั ธของลักษณะทาง  ความสัมพันธของลักษณะทางกายภาพ กายภาพกับลกั ษณะทางสงั คมในภมู ภิ าค (ภูมลิ ักษณและภมู ิอากาศ) และลักษณะทาง ของตนเอง สังคม (ภูมิสังคม)ในภูมภิ าคของตนเอง ป.6 1. ใชเครอื่ งมือทางภมู ิศาสตร (แผนท่ี  เครื่องมือทางภมู ิศาสตร (แผนท่ี ภาพถายชนิด ภาพถา ยชนดิ ตาง ๆ) ระบลุ ักษณะสําคญั ตา ง ๆ ) ที่แสดงลักษณะทางกายภาพของ ทางกายภาพและสงั คมของประเทศ ประเทศ 2. อธบิ ายความสัมพนั ธร ะหวาง  ความสมั พันธร ะหวางลักษณะทางกายภาพกับ ลักษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ ปรากฏการณทางธรรมชาติของประเทศ เชน ทางธรรมชาตขิ องประเทศ อทุ กภยั แผน ดินไหว วาตภยั  ภูมิลักษณท่ีมีตอ ภมู สิ ังคมของประเทศไทย ม.1 1. เลอื กใชเ คร่ืองมือทางภูมิศาสตร  เครอื่ งมือทางภมู ิศาสตร (ลูกโลก แผนท่ี (ลกู โลก แผนที่ กราฟ แผนภมู )ิ ในการ กราฟ แผนภูมิ ฯลฯ) ท่ีแสดงลกั ษณะทาง สบื คนขอ มลู เพื่อวิเคราะหลักษณะทาง กายภาพ และสงั คมของประเทศไทยและ กายภาพและสงั คมของประเทศไทยและ ทวปี เอเชยี ออสเตรเลีย และ โอเชียเนีย ทวปี เอเชยี ออสเตรเลียและโอเชียเนีย 2. อธิบายเสน แบง เวลา และ  เสนแบงเวลาของประเทศไทยกับทวปี ตาง ๆ เปรียบเทียบวัน เวลาของประเทศไทย  ความแตกตางของเวลา มาตรฐานกบั เวลา กับทวีปตาง ๆ ทองถ่ิน - 69 -

ชัน้ ตัวชว้ี ัด สาระการเรยี นรูแกนกลาง 3. วิเคราะหเ ช่อื มโยงสาเหตุและ  ภัยธรรมชาตแิ ละการระวังภยั ท่เี กดิ ขึน้ ใน แนวทางปองกนั ภยั ธรรมชาตแิ ละการ ประเทศไทยและทวีปเอเชีย ออสเตรเลีย ระวงั ภัยทีเ่ กดิ ขึน้ ในประเทศไทยและ โอเชยี เนยี ทวีปเอเชยี ออสเตรเลยี และโอเชียเนีย ม.2 1. ใชเคร่ืองมือทางภมู ิศาสตรใ นการ  เคร่อื งมอื ทางภูมศิ าสตรทแ่ี สดงลกั ษณะทาง รวบรวม วิเคราะห และนําเสนอขอมูล กายภาพและสงั คมของทวปี ยุโรป และแอฟรกิ า เกี่ยวกบั ลกั ษณะทางกายภาพและสงั คม ของทวีปยโุ รป และแอฟริกา 2. วเิ คราะหค วามสมั พันธระหวาง  ลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวีปยโุ รป ลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวปี และแอฟริกา ยุโรปและแอฟริกา ม.3 1. ใชเ ครอื่ งมือทางภมู ิศาสตรใ นการ  เครือ่ งมอื ทางภูมิศาสตรที่แสดงลกั ษณะทาง รวบรวม วิเคราะห และนาํ เสนอขอมูล กายภาพและสังคมของทวปี อเมริกาเหนอื เก่ียวกับลกั ษณะทางกายภาพและสังคม และอเมรกิ าใต ของทวีปอเมริกาเหนอื และอเมรกิ าใต 2. วเิ คราะหค วามสัมพันธระหวาง  ลกั ษณะทางกายภาพและสังคมของทวีป ลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวปี อเมริกาเหนือ และอเมริกาใต อเมริกาเหนือ และอเมริกาใต สาระท่ี 5 ภูมิศาสตร มาตรฐาน ส 5.2 เขา ใจปฏสิ ัมพันธระหวา งมนุษยก บั สภาพแวดลอมทางกายภาพท่กี อใหเ กิด การสรา งสรรควฒั นธรรม มจี ิตสาํ นกึ และมสี ว นรว มในการอนรุ ักษทรัพยากร และสิง่ แวดลอม เพือ่ การพัฒนาท่ยี งั่ ยนื ชั้น ตัวชวี้ ดั สาระการเรียนรแู กนกลาง ป.1 1. บอกสิง่ ตา ง ๆ ที่เกดิ ตามธรรมชาตทิ ี่  ลักษณะภูมปิ ระเทศ ภมู ิอากาศมีผลตอความ สง ผลตอ ความเปนอยูของมนุษย เปนอยูข องมนุษย เชน ทอี่ ยูอาศยั เครอื่ ง แตง กายและอาหาร 2. สงั เกตและ เปรยี บเทยี บการเปลี่ยน  การเปล่ียนแปลงของสภาพแวดลอมที่อยูรอบตัว แปลงของสภาพแวดลอ มทอ่ี ยูรอบตัว 3. มีสวนรวมในการจดั ระเบียบ  การรเู ทาทนั สง่ิ แวดลอมและปรับตัวเขากบั สิ่งแวดลอ มท่ีบา นและช้ันเรียน ส่ิงแวดลอ ม ป.2 1. อธบิ ายความสาํ คญั และคุณคา  คณุ คา ของส่งิ แวดลอมทางธรรมชาติ เชน ของสิง่ แวดลอมทางธรรมชาติและ ในการประกอบอาชีพ ทางสังคม  คุณคาของสิง่ แวดลอ มทางสงั คม เชน ส่ิงปลกู สรา งเพอื่ การดาํ รงชีพ - 70 -

ช้นั ตัวชีว้ ัด สาระการเรียนรูแกนกลาง 2. แยกแยะและใชท รัพยากรธรรมชาติท่ี  ความหมายของทรัพยากรธรรมชาติ ใชแ ลว ไมห มดไปและทใ่ี ชแ ลว หมดไปได  ประเภททรพั ยากรธรรมชาติ อยา งคุมคา - ใชแลวหมดไป เชน แร - ใชแลว ไมหมด เชน บรรยากาศ นา้ํ - ใชแ ลวมกี ารเกิดขนึ้ มา ทดแทนหรอื รกั ษาไวได เชน ดนิ ปาไม สตั วปา - วธิ ใี ชทรพั ยากรอยา งคมุ คา 3. อธบิ ายความสัมพันธของฤดกู าลกบั  ความสัมพันธของฤดูกาลกับการดาํ เนนิ ชีวติ การดําเนินชีวติ ของมนุษย ของมนุษย 4. มสี วนรวมในการฟน ฟูปรับปรงุ  การเปล่ยี นแปลงของส่ิงแวดลอม ส่ิงแวดลอมในโรงเรยี นและชมุ ชน  การรักษาและฟน ฟสู ิ่งแวดลอม ป.3 1. เปรียบเทยี บการเปลีย่ นแปลง  สภาพแวดลอ มในชมุ ชนในอดีตและ สภาพแวดลอ มในชมุ ชนจากอดตี ถงึ ปจ จุบัน ปจ จุบัน 2. อธบิ ายการพึ่งพาสง่ิ แวดลอม  การพง่ึ พาสิ่งแวดลอ ม ในการดํารงชีวิตของ และทรัพยากรธรรมชาตใิ นการสนอง มนุษย เชน การคมนาคม บานเรือน ความตองการพืน้ ฐานของมนุษย และการประกอบอาชพี ในชมุ ชน และการประกอบอาชีพ  การประกอบอาชีพที่เปน ผลมาจาก สภาพแวดลอมทางธรรมชาตใิ นชมุ ชน 3. อธิบายเก่ยี วกบั มลพิษและการ  มลพษิ ที่เกิดจากการกระทาํ ของมนุษย กอใหเ กดิ มลพษิ โดยมนุษย 4. อธิบายความแตกตา งของเมืองและ  ลกั ษณะของเมอื งและชนบท ชนบท 5. ตระหนกั ถึงการเปลี่ยนแปลงของ  การเพ่มิ และสูญเสยี สงิ่ แวดลอ มทาํ ใหชมุ ชน สง่ิ แวดลอมในชมุ ชน เปลี่ยนแปลง ป.4 1. อธิบายสภาพ แวดลอ มทางกายภาพ  สภาพ แวดลอ มทางกายภาพของชุมชนท่ี ของชุมชนทส่ี ง ผลตอการดําเนินชีวติ ของ สงผลตอการดาํ เนนิ ชีวิตของคนในจังหวัด คนในจังหวดั เชน ลกั ษณะบา น อาหาร 2. อธิบายการเปลยี่ นแปลงสภาพ  การเปลย่ี นแปลงสภาพแวดลอมในจงั หวัด แวดลอ มในจังหวัดและผลท่ีเกิดจากการ และผลท่เี กดิ จากการเปลีย่ นแปลง เชน เปลยี่ นแปลงนั้น การต้งั ถ่นิ ฐาน การยายถ่นิ 3. มสี วนรว มในการอนรุ ักษส ่ิงแวดลอม  การอนรุ กั ษส ง่ิ แวดลอมและ ในจงั หวดั ทรัพยากรธรรมชาติในจงั หวดั - 71 -

ช้ัน ตัวชว้ี ัด สาระการเรียนรูแกนกลาง ป.5 1. วเิ คราะหส ภาพแวดลอมทางกายภาพ  สภาพแวดลอ มทางกายภาพท่ีมีอิทธิพลตอ ทีม่ อี ิทธิพลตอลักษณะการต้งั ถ่นิ ฐาน ลกั ษณะการต้ังถิ่นฐานและการยา ยถนิ่ ของ และการยายถน่ิ ของประชากร ประชากรในภมู ภิ าค ในภูมภิ าค 2. อธิบายอทิ ธพิ ลของสิง่ แวดลอ มทาง  อิทธพิ ลของสง่ิ แวดลอ มทางธรรมชาตทิ ่ี ธรรมชาติท่ีกอ ใหเกดิ วิถีชวี ติ และการ กอ ใหเกิดวถิ ชี ีวิตและการสรา งสรรควฒั นธรรม สรางสรรควัฒนธรรมในภมู ิภาค ในภมู ิภาค 3. นาํ เสนอตวั อยางทส่ี ะทอนใหเหน็ ผล  ผลจากการรักษาและการทําลาย จากการรักษาและการทําลาย สภาพแวดลอ ม สภาพแวดลอม และเสนอแนวคดิ  แนวทางการอนรุ ักษแ ละรกั ษาสภาพแวดลอม ในการรักษาสภาพแวดลอ มในภูมภิ าค ในภมู ิภาค ป.6 1. วเิ คราะหความสัมพันธร ะหวา ง  ส่ิงแวดลอ มทางธรรมชาติ กับสงิ่ แวดลอ มทาง สง่ิ แวดลอมทางธรรมชาติกับส่ิงแวดลอ ม สังคมในประเทศ ทางสงั คมในประเทศ  ความสัมพนั ธและผลกระทบ 2. อธิบายการแปลงสภาพธรรมชาติใน  ผลที่เกิดจากการปรับเปลี่ยน หรือดดั แปลง ประเทศไทยจากอดตี ถึงปจ จุบัน และผล สภาพธรรมชาติในประเทศจากอดตี ถึงปจจบุ ัน ท่เี กดิ ขน้ึ จากการเปลี่ยนแปลงนน้ั และผลทีเ่ กิดข้ึน (ประชากร เศรษฐกจิ สังคม อาชีพ และวฒั นธรรม) 3. จัดทาํ แผนการใชทรัพยากรในชุมชน  แนวทางการใชทรัพยากรของคนในชมุ ชนให ใชไ ดนานขน้ึ โดยมจี ิตสํานึกรูค ณุ คา ของ ทรัพยากร แผนอนุรักษท รัยากรในชุมชน หรือแผนอนรุ กั ษ ม.1 1. วิเคราะหผ ลกระทบจากการ  การเปลยี่ นแปลงประชากร เศรษฐกจิ สังคม เปล่ยี นแปลงทางธรรมชาตขิ องทวปี และวฒั นธรรมในทวีปเอเชยี ออสเตรเลีย และ เอเชีย ออสเตรเลีย และโอเชียเนีย โอเชยี เนีย  การกอเกดิ สงิ่ แวดลอ มใหมท างสงั คม  แนวทางการใชท รัพยากรของคนในชุมชนให ใชไ ดนานขนึ้ โดยมีจติ สํานึกรูค ุณคาของ ทรพั ยากร  แผนอนรุ กั ษทรยั ากรในทวีปเอเชยี 2. วเิ คราะหความรวมมือของประเทศ  ความรวมมือระหวางประเทศในทวีปเอเชีย ตา ง ๆท่มี ีผลตอ ส่ิงแวดลอมทาง ออสเตรเลีย โอเชยี เนีย ท่มี ีผลตอ ส่งิ แวดลอม ธรรมชาตขิ องทวปี เอเชีย ออสเตรเลยี ทางธรรมชาติ และโอเชยี เนีย - 72 -

ช้นั ตัวช้ีวดั สาระการเรยี นรแู กนกลาง 3. สาํ รวจ และอธบิ ายทาํ เลท่ีต้งั กิจกรรม  ทาํ เลทต่ี ั้งกิจกรรมทางเศรษฐกจิ และสังคมใน ทางเศรษฐกจิ และสงั คมในทวปี เอเชีย ทวีปเอเชยี ออสเตรเลีย และโอเชยี เนยี ออสเตรเลีย และโอเชียเนีย โดยใช เชน ศนู ยก ลางการคมนาคม แหลง ขอมลู ท่ีหลากหลาย 4. วเิ คราะหปจ จยั ทางกายภาพและ  ปจ จัยทางกายภาพและสังคมท่ีมผี ลตอ สงั คมทมี่ ผี ลตอการเลื่อนไหลของ การเล่ือนไหลของความคิด เทคโนโลยี สินคา ความคดิ เทคโนโลยี สินคา และ และประชากรในทวปี เอเชยี ออสเตรเลีย และโอ ประชากรในทวปี เอเชีย ออสเตรเลีย เชยี เนยี และโอเชียเนีย ม.2 1. วิเคราะหการกอเกิดสิ่งแวดลอมใหม  การเปล่ียนแปลงประชากร เศรษฐกิจ สังคม ท า ง สั ง ค ม อั น เ ป น ผ ล จ า ก ก า ร และวฒั นธรรมของทวีปยุโรป และแอฟริกา เปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติและทาง สังคมของทวปี ยุโรป และแอฟรกิ า 2. ระบุแนวทางการอนุรักษ  การอนุรกั ษทรพั ยากรธรรมชาติและ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม สิง่ แวดลอมในทวีปยุโรป และแอฟริกา ในทวีปยุโรป และแอฟริกา 3. สํารวจ อภิปรายประเด็นปญหา  ปญหาเก่ยี วกบั ส่ิงแวดลอมทเ่ี กิดข้ึนในทวปี เก่ียวกับส่ิงแวดลอมที่เกิดข้ึนในทวีป ยโุ รป และแอฟรกิ า ยุโรป และแอฟริกา 4. วิเคราะหเหตุและผลกระทบท่ี  ผลกระทบจากการเปล่ียนแปลงของ ประเทศไทยไดรับจากการเปลี่ยนแปลง สิ่งแวดลอมในทวปี ยุโรป และแอฟริกา ของสิ่งแวดลอมในทวีปยุโรป และ ตอประเทศไทย แอฟรกิ า ม.3 1. วิเคราะหการกอเกิดส่ิงแวดลอมใหม  การเปล่ียนแปลงประชากร เศรษฐกิจ สังคม ท า ง สั ง ค ม อั น เ ป น ผ ล จ า ก ก า ร และวัฒนธรรมของทวีปอเมริกาเหนือและ เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง ท า ง ธ ร ร ม ช า ติ แ ล ะ อเมรกิ าใต ทางสังคมของทวีปอเมริกาเหนือและ อเมรกิ าใต 2. ระบแุ นวทางการอนุรักษทรพั ยากร  ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอมในทวีป ธรรมชาติและส่ิงแวดลอมในทวปี อเมริกาเหนือและอเมรกิ าใต อเมรกิ าเหนอื และอเมรกิ าใต 3. สาํ รวจ อภปิ รายประเด็นปญ หา  ปญ หาเก่ยี วกับสิง่ แวดลอ มท่เี กิดขน้ึ ในทวปี เกี่ยวกบั ส่ิงแวดลอ มทเี่ กิดขึ้นในทวปี อเมรกิ าเหนือและอเมรกิ าใต อเมริกาเหนือและอเมรกิ าใต - 73 -

ชั้น ตัวชว้ี ดั สาระการเรยี นรูแ กนกลาง 4. วเิ คราะหเหตแุ ละผลกระทบตอ เนื่อง  ผลกระทบตอ เนื่องของส่ิงแวดลอ มในทวปี จากการเปล่ยี นแปลงของสง่ิ แวดลอ มใน อเมรกิ าเหนอื และอเมริกาใต ทีส่ ง ผลตอประเทศ ทวปี อเมริกาเหนือและอเมริกาใต ท่ี ไทย สง ผลตอ ประเทศไทย - 74 -

ส 11101 สังคมศึกษา 1 คําอธบิ ายรายวชิ า ชน้ั ประถมศกึ ษาปท่ี 1 กลมุ สาระการเรยี นรสู ังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม เวลาเรียน 40 ช่วั โมง ศกึ ษา พทุ ธประวตั ิ ประวตั ิของศาสดาที่ตนนับถือ อยางการดําเนินชีวิตและขอคิดจากประวัติสาวก ชาดก เร่ืองเลาและศาสนิกตัวอยาง ความสําคัญของพระรัตนตรัย ปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท 3 ในพุทธ ศาสนาหรือศาสนาท่ีตนเองนับถือ สวดมนต แผเมตตา นั่งสมาธิ ตามหลักพุทธศาสนา ปฎิบัติส่ิงที่เปน ประโยชนตอวัดหรือศาสนสถานท่ีตนนับถือ แสดงตนเปนพุทธมามกะหรือศาสนิกชนตามศาสนาท่ีตนนับถือ ปฏบิ ัตติ นในศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสําคัญทางศาสนาไดถูกตอง ประโยชนและปฏิบัติตนเปนสมาชิกท่ีดีของ ครอบครัวและโรงเรียน ตัวอยางความสามารถและความดีของตนเอง ผูอื่นและผลจากการกระทําน้ัน โครงสราง บทบาทและหนาที่ของสมาชิกในครอบครัวและโรงเรียน บทบาทสิทธิ หนาท่ีของตนเองครอบครัว และโรงเรียน การตัดสินใจและทํากิจกรรมในครอบครัวและโรงเรียนตามกระบวนการประชาธิปไตย ตัวอยางของแหลงวัฒนธรรมในชุมชนที่ใกลตัวนักเรียน เชน วัด ตลาด พิพิธภัณฑ มัสยิด โบสถคริสต โบราณสถาน โบราณวัตถุ คุณคาและความสําคัญของแหลงวัฒนธรรมในชุมชนในดานตางๆ เชน เปนแหลง ทอ งเที่ยวเปนแหลง เรียนรูสินคาและบรกิ ารที่ใชประโยชนในชีวิตประจําวัน ตัวอยางการใชจายเงินที่ไมเกินตัว เห็นประโยชนของการออมการใชทรัพยากรธรรมชาติอยางประหยัด เหตุผลและความจําเปนที่ตองทํางาน อยางสุจริต ส่งิ แวดลอมท่ีเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและท่ีมนุษยสรางข้ึนที่บานและที่โรงเรียน ท่ีสงผลตอความ เปนอยูของมนุษย ความสัมพันธของตําแหนง ระยะ ทิศ ของสิ่งตางๆ ใชแผนผังแสดงตําแหนงตางๆ ใน หองเรียน สังเกต เปรียบเทียบ และบอกการเปล่ียนแปลงของสภาพอากาศในรอบวันเพ่ือการปฏิบัติตนอยาง เหมาะสม มสี วนรวมในการดแู ลสิง่ แวดลอ มท่ีบา นและหอ งเรยี น โดยใชทักษะกระบวนการทางภูมิศาสตร สืบคนขอมูล สังเกตส่ิงแวดลอม บอกความสัมพันธ ใช แผนผงั แปลความหมายขอ มูลทางภูมศิ าสตร มสี ว นรว มดแู ลส่ิงแวดลอ ม ดว ยกระบวนการทางภูมิศาสตร เพ่ือใหผ เู รยี นมคี วามรู เกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพของส่งิ ตางๆที่ อยู รอบตัวและชุมชนและสามารถ ปรับตัวเทาทันการเปล่ียนแปลงทางกายภาพ และมีสวนรวมในการจัดการทรัพยากรและส่ิงแวดลอมใกลตัว สอดคลอ งกับสมรรถนะของผเู รยี นดา น ความสามารถในการส่อื สาร ความสามารถในการคิด ความสามารถใน การแกปญหา ความสามารถในการใชทักษะชีวิตเกิดคุณลักษณะอันพึงประสงค คือ รักชาติ ศาสน กษัตริย ซื่อสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรียนรู อยูอยางอเพียง มุงมั่นในการทํางาน รักความเปนไทยและมีจิตสาธารณะ ซึ่ง ผูเรียนรสู ามารถนาํ ไปปฏิบัติในการพฒั นาตนเองและอยูรวมกับผูอ่ืนในสงั คมไดอ ยา งมคี วามสขุ ตวั ชีว้ ดั ส.1.1 ป.1/1. - 4 ส.1.2 ป.1/1 – 3 ส2.1 ป.1/1 – 2 ส.2.2 ป.1/1- 3 ส.3.1 ป.1/1 – 3 ส.3.2 ป.1/1 ส.5.1 ป.1/1-4 - 75 -

ส.5/2 ป.1/1 -3 รวมทั้งหมด 8 มาตรฐาน 23 ตัวชีว้ ดั - 76 -

ส 12101 สังคมศกึ ษา 2 คาํ อธิบายรายวิชา ชั้นประถมศึกษาปท ี่ 2 กลมุ สาระการเรียนรสู งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม เวลาเรยี น 40 ชั่วโมง ศึกษาความสําคัญของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาอ่ืนท่ีตนนับถือท่ีตนนับถือพระพุทธศาสนาเปน เอกลักษณของชาติไทย หลักธรรมท่ีเกี่ยวกับโอวาท 3 เร่ืองนารูจากพระไตรปฎก พุทธศาสนสุภาษิต ประวัติ พุทธสาวกและชาดกเกี่ยวกับความเขาใจในการศึกษาการปฎิบัติตนที่เหมาะสมตอพระรัตนตรัยและพระภิกษุ การทาํ บญุ ใหท าน การแสดงตนเปนพุทธมามกะมารยาทชาวพุทธเกี่ยวกับการกราบไหวพระ สํารวม การรวม พิธีกรรมเบ้ืองตน การฝกบริหารจิตและการเจริญปญญาโดยการกราบไหวพระสวดมนต พิธีเวียนเทียนในวัน สําคัญทางพระพทุ ธศาสนา ศึกษาหลักการและแนวปฏิบตั ใิ นเรือ่ งการเปนพลเมืองดี การเห็นคุณคาของตนเอง และผูอนื่ การปฏบิ ัตติ ามระเบยี บของโรงเรยี นและหมูบาน การอยูรวมกันอยา งมีความสขุ บุคคลในทองถ่ินที่ทํา คุณประโยชนตอการสรางสรรควัฒนธรรม และความมั่นคงของทองถ่ิน และประเทศชาติในอดีตท่ีควรนําเปน แบบอยางผลงานของบุคคลในทองถิ่นท่ีนาภาคภูมิใจตัวอยางของวัฒนธรรมประเพณีไทย เชน การทําความ เคารพ อาหารไทย ภาษาไทย ประเพณีสงกรานต ฯลฯคุณคาของวัฒนธรรมและประเพณีไทยที่มีตอสังคมไทย ภูมิปญญาของคนไทยในทองถิ่นของนักเรียนรายไดและรายจายของครอบครัว การปฏิบัติตามหลักเศรษฐกิจ พอเพียง การใชทรัพยากรทางเศรษฐศาสตรที่เปนปจจัยในการผลิต การซื้อขายแลกเปลี่ยน ความหมายของ การคาแบบเสรี การจัดสรรรายไดและรายจายของตนเอง ความหมายของธนาคาร ส่ิงแวดลอมทางธรรมชาติ และที่มนุษยสรางขึ้น ซ่ึงปรากฏระหวางบานกับโรงเรียนตําแหนงและลักษณะทางกายภาพของส่ิงตาง ๆ ท่ี ปรากฏในแผนผัง แผนท่ีรูปถายและลูกโลกความสัมพันธระหวางโลกดวงอาทิตยและดวงจันทรท่ีทําให เกิดปรากฎการณ ความสําคัญของส่ิงแวดลอมทางธรรมชาติและที่มนุษยสรางขึ้น ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช แลวไมหมดไป ที่ใชแลวหมดไป และสรางทดแทนขึ้นใหมไดอยางคุมคาความสัมพันธระหวางฤดูกาลกับการ ดาํ เนินชีวติ ของมนษุ ย การจดั การสิ่งแวดลอ มในโรงเรียน โดยใชกระบวนการทางภูมิศาสตรศาสตร สังเกตสิ่งแวดลอม ใชเทคนิคและเคร่ืองมือทางภูมิศาสตร สังเกตความสัมพันธที่ทําใหเกิดปรากฏการณ มีสวนรวมในการจัดการส่ิงแวดลอมดวยกระบวนการทาง ภูมศิ าสตร การฝก ดานทักษะกระบวนการคิด การสบื คน การอภปิ ราย การแกปญหา การเรียนรู กระบวนการ กลุม การจดั การและการปฏิบตั ิ เพื่อใหผเู รียนมีความรู เก่ียวกับลักษณะทางกายภาพของสิ่งตางๆที่ อยู รอบตัวและชุมชนและสามารถปรับตัว เทา ทันการเปลีย่ นแปลงทางกายภาพ และมสี ว นรวมในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดลอมใกลตัว สอดคลอง กับสมรรถนะของผูเรียนดาน ความสามารถในการส่ือสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการ แกปญหา ความสามารถในการใชท ักษะชวี ิตเกดิ คุณลักษณะอันพงึ ประสงค คือ รกั ชาติ ศาสน กษัตริย ซ่ือสัตย สจุ รติ มวี ินัย ใฝเรียนรู อยอู ยา งอเพียง มุงม่ันในการทาํ งาน รกั ความเปนไทยและ มีจิตสาธารณะ ซึ่งผูเรียนรูสามารถนําไปปฏิบัติในการพัฒนาตนเองและอยูรวมกับผูอื่นในสังคมไดอยางมี ความสุข ตวั ชวี้ ดั ส 1.1 ป.2/1-7 ส 1.2 ป.2/1-2 - 77 -

ส 2.1 ป.2/1-4 ส 2.2 ป.2/1-2 ส 3.1 ป.2/1-4 ส 3.2 ป.2/1-2 ส 5.1 ป.2/1-3 ส 5.2 ป.2/1-3 รวมท้งั หมด 8 มาตรฐาน 27 ตัวชี้วดั - 78 -

ส13101 สังคมศึกษา 3 คําอธิบายรายวชิ า ชั้นประถมศกึ ษาปที่ 3 กลุม สาระการเรยี นรสู ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม เวลาเรยี น 40 ช่ัวโมง ศึกษา วิเคราะห อธิบาย ความสําคัญของพระพุทธศาสนา พุทธประวัติ ประวัติสาวกชาดก ความสําคัญของพระไตรปฎก พระรัตนตรัย การสวดมนตไหวพระ ความสําคัญของศาสนาพุทธ และ มารยาท ชาวพุทธ การปฏิบัติตนในศาสนพิธี การแสดงตนเปนพุทธมามกะประพฤติปฏิบัติตนตามประเพณีและ วัฒนธรรมทองถ่ินใหเปนพฤติกรรมในชีวิตประจําวัน อธิบายวันหยุดราชการท่ีสําคัญ บุคคลท่ีมีผลงานเปน ประโยชนแกชุมชน บทบาทหนาท่ีของสมาชิกในชุมชน การออกเสียง และเลือกตัวแทนการออกเสียง การ ตัดสินใจของบุคคลแตละกลุมที่มีผลตอการเปล่ียนแปลง สินคาที่จําเปนในการดํารงชีวิต การใชจายที่จําเปน และเหมาะสม ความหมายของผูผลิต ผบู รโิ ภคสินคาบริการท่ีภาครัฐจัดหามาบริการประชาชนความหมายและ ความสําคัญของภาษี รวมถึงความสําคัญและผลกระทบของการแขงขันทางการคา เปรียบเทียบการ เปล่ียนแปลงสภาพแวดลอมของชุมชนในอดีตกับปจจุบัน ปจจัยการต้ังถิ่นฐานของชุมชนซ่ึงข้ึนอยูกับปจจัย ทางภมู ศิ าสตรและปจจยั ทางสงั คม เชน ความเจริญทางเทคโนโลยีการคมนาคม ความปลอดภัยปจจัยท่ีมีอิทธิพล ตอพัฒนาการของชุมชนทั้งปจจัยทางภูมิศาสตร และปจจัยทางสังคมการใชประโยชนจากสิ่งแวดลอมและ ทรพั ยากรธรรมชาตใิ นการสนองความตองการพน้ื ฐานของมนษุ ยและการประกอบอาชีพอธิบายสาเหตุที่ทําใหเกิดมลพิษ โดยมนุษยค วามแตกตา งของลักษณะเมืองและชนบทแผนที่ แผนผัง และภาพถาย ความสัมพันธของตําแหนง ระยะ ทศิ ทางตําแหนงทตี่ ้ังสัมพนั ธของสถานท่ีสําคัญในบริเวณโรงเรียนและชุมชน เชนสถานท่ีราชการ อําเภอ ตลาด โรงพยาบาล ไปรษณีย ฯลฯตลอดจนผูวางผังเมืองความสัมพันธระหวางลักษณะทางกายภาพกับการ ดําเนนิ ชวี ิตของคนในชมุ ชนมีสวนรวมในการจดั การส่งิ แวดลอมในชมุ ชน โดยใชก ระบวนการทางภูมศิ าสตร สาํ รวจขอมลู ทางภมู ิศาสตร ใชเ ทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร แปลความหมายทางภูมิศาสตร มสี ว นรวมในการจดั การส่งิ แวดลอมในโรงเรยี นดว ยกระบวนการทางภูมิศาสตร เพ่ือใหผูเรียนมีความรู เกี่ยวกับแผนที่ แผนผัง และภาพถาย ความสัมพันธของตําแหนง ระยะ ทศิ ทางตําแหนง ที่ตง้ั สัมพนั ธของสถานที่สาํ คัญในบรเิ วณโรงเรียนและชุมชน เชนสถานท่ีราชการ อําเภอ ตลาด โรงพยาบาล ไปรษณีย ฯลฯลกั ษณะทางกายภาพของสง่ิ ตา งๆที่ อยู รอบตวั และชุมชนและสามารถปรับตัว เทาทันการเปลย่ี นแปลงทางกายภาพ และมสี ว นรวมในการจดั การทรพั ยากรและสิ่งแวดลอมใกลตัว รูจักบุคคล ทมี่ ผี ลงานเปน ประโยชนแ กช มุ ชนและทอ งถิน่ ของตน รจู ักขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมของชมุ ชน ของตนและชมุ ชนอน่ื ๆสอดคลอ งกบั สมรรถนะของผูเรียนดา น ความสามารถในการส่ือสาร ความสามารถ ในการคดิ ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใชทกั ษะชวี ิตเกิดคุณลักษณะอันพึงประสงค คือ รักชาติ ศาสน กษัตริย ซื่อสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรียนรู อยูอยางอเพียง มุงม่ันในการทํางาน รักความเปนไทย และมีจิตสาธารณะ ซ่ึงผูเรียนรูสามารถนําไปปฏิบัติในการพัฒนาตนเองและอยูรวมกับผูอื่นในสังคมไดอยางมี ความสขุ ตวั ชีว้ ัด ส1.1 ป.3/1 -7 ส1.2 ป.3/1-3 ส2.1 ป.3/1 3-4 - 79 -

ส2.2 ป.3/1- 3 ส3.1 ป.3/1-3 ส3.2 ป.3/1-3 ส5.1 ป.3/1-2 ส5.2 ป.3/1-6 รวมทง้ั หมด 8 มาตรฐาน 31 ตัวช้วี ัด - 80 -

ส14101 สงั คมศกึ ษา คําอธิบายรายวชิ า ชน้ั ประถมศกึ ษาปท ่ี 4 กลมุ สาระการเรียนรสู งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เวลา 80 ชั่วโมง ศกึ ษาความสาํ คญั ของพระพทุ ธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถอื ในฐานะเปนศูนยร วมจิตใจของ ศาสนิกชนพุทธประวัติต้ังแตบรรลุธรรมจนถึงประกาศธรรม ประวัติสาวก ชาดก เร่ืองเลาและศาสนิกชน ตัวอยาง พระรัตนตรัย ไตรสิกขา โอวาท3 ความดีของบุคคล สวดมนตและพัฒนาจิต หลักธรรมของศาสนา เพือ่ อยูร วมกนั เปน ชาตไิ ดอ ยา งสมานฉนั ท ประวตั ิของศาสนาอน่ื ๆโดยสังเขป ความสําคัญและมีสวนรวมในการ บํารุงศาสนสถาน มรรยาทของความเปนศาสนิกชนท่ีดี การปฏิบัตตนในศาสนพิธี พิธีกรรม พลเมืองดีตามวิถี ประชาธิปไตย การเปนผูนําและผูตาม สิทธิพ้ืนฐานของเด็ก ความแตกตางทางวัฒนธรรม การอยูรวมกันอยาง สนั ติสขุ อํานาจอธิปไตยและความสาํ คญั ของระบอบประชาธิปไตย บทบาทหนาท่ีของพลเมืองในกระบวนการ เลือกตั้ง ความสําคัญของสถาบันพระมหากษัตริย ปจจัยที่มีผลตอการเลือกซื้อสินคาและสิทธิพ้ืนฐานในฐานะ ผูบริโภค เนนเศรษฐกิจพอเพียง ความสัมพันธทางเศรษฐกิจของคนในชุมชน หนาท่ีเบ้ืองตนของเงินในระบบ เศรษฐกิจ ขอมูลลักษณะทางกายภาพ แผนท่ี/ภาพถาย ลักษณะทางกายภาพของจังหวัดตนเองแหลง ทรัพยากรและสถานท่ีสําคัญในจังหวัดของตนดวยแผนท่ีและรูปถาย ลักษณะทางกายภาพที่สงผลตอแหลง ทรัพยากรและสถานที่สําคัญในจังหวัด วิเคราะหส่ิง แวดลอมทางกายภาพที่สงผลตอการดําเนินชีวิตของคนใน จังหวัด การเปลี่ยนแปลงส่ิงแวดลอมในจังหวัดและผลที่เกิดจากการเปล่ียนแปลง แนวทางการจัดการ ส่งิ แวดลอ มในจงั หวัดประเภทของหลกั ฐานทางประวัติศาสตร ที่แบงเปนหลักฐานช้ันตน และหลักฐานชั้นรอง ตัวอยางหลักฐานท่ีใชในการศึกษา ความเปนมาของทองถ่ินของตนการจําแนกหลักฐานของทองถิ่นเปน หลักฐานชน้ั ตน และหลกั ฐานชัน้ รอง โดยใชก ระบวนการภูมิศาสตร สืบคนขอมูลลักษณะทางภูมิศาสตร แปลความหมายทางภูมิศาสตร ใช เทคนิคและเคร่ืองมือทางภูมิศาสตร อธิบายลักษณะทางกายภาพ วิเคราะหสิ่งแวดลอมทางกายภาพ อธิบาย การเปล่ียนแปลง นําเสนอแนวทางการจดั การส่ิงแวดลอ มดว ยกระบวนการทางภูมิศาสตร เพ่ือใหผูเรียนมีความรูเก่ียวกับลักษณะทางกายภาพ แผนที่/ภาพถาย ลักษณะทางกายภาพของ จังหวดั ตนเองภัยพิบตั ิ ลักษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกิจและสงั คมในจังหวดั ภาคและประเทศไทย สามารถเตรียม รับมือกับการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพกับภัยพิบัติตางๆ ในประเทศไทยและหาแนวทางในการจัดการ ทรัพยากรและส่ิงแวดลอม ประเภทของหลักฐานทางประวัติศาสตรและความเปนมาของทองถิ่นของตน เกิด ความรู ความคิด ความเขาใจ มีความสามารถในการส่ือสาร มีความสามารถในการคิด มีความสามารถในการ แกปญหา มีความสามารถ ในการใชทักษะชีวิต มีความสามารถในการใชเทคโนโลยี ไดเรียนรูอยางมีความสุข และเห็นคุณคาของการนําความรูไปใชประโยชนในการดําเนินชีวิต เปนพลเมืองดีของประเทศชาติและสังคม โลก รักชาติ ศาสน กษัตริย มีความซ่ือสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรียนรู อยูอยางพอเพียง มุงม่ันในการทํางาน รัก ความเปนไทยและมีจติ สาธารณะ - 81 -

ตัวช้วี ดั ส 1.1 ป.4/1-ป.4/8 ส 1.2 ป.4/1-ป.4/3 ส 2.1 ป.4/1-ป.4/5 ส 2.2 ป.4/1-ป.4/3 ส 3.1 ป.4/1-ป.4/3 ส 3.2 ป.4/1-ป.4/2 ส 5.1 ป.4/1-ป.4/3 ส 5.2 ป.4/1-ป.4/3 รวมทัง้ หมด 8 มาตรฐาน 30 ตัวชี้วัด - 82 -

คาํ อธิบายรายวิชา ส15101 สังคมศึกษา กลุมสาระการเรยี นรูส ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช้ันประถมศกึ ษาปท่ี 5 เวลา 80 ชว่ั โมง ศกึ ษาความสําคญั ของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถอื ในฐานะท่ีเปน มรดกทางวัฒนธรรม และ หลักในการพัฒนาชาติไทย สรุปพุทธประวัติต้ังแตเสด็จกรุงกบิลพัสดุจนถึงพุทธกิจสําคัญหรือประวัติศาสดาที่ ตนนบั ถอื เหน็ คณุ คา และประพฤติตามแบบอยาง การดําเนินชีวิตและขอคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเลา และศาสนิกชนตัวอยาง อธิบายองคประกอบและความสําคัญของพระไตรปฎก หรือคัมภีรของศาสนาที่ตนนับ ถอื แสดงความเคารพพระรตั นตรัย และปฏิบตั ติ ามไตรสิกขา และหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนา หรือ หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ เห็นคุณคาและสวดมนต แผเมตตา มีสติที่เปนพื้นฐานของสมาธิใน พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาท่ี ตนนบั ถือ เพ่อื การพัฒนาตนเองและส่ิงแวดลอ ม จัดพิธีกรรมตามศาสนาท่ีตนนับถืออยางเรียบงาย มีประโยชน และปฏิบัติตนถูกตอง ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสําคัญทางศาสนาและอภิปรายประโยชนที่ไดรับ จากเขารวมกิจกรรม มีมรรยาทของความเปนศาสนิกชนที่ดี ยกตัวอยางและปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ และหนา ท่ีในฐานะพลเมืองดี เสนอวธิ ีการปกปองคุม ครองตนเองหรือผอู ื่นจากการละเมิดสิทธิเด็ก เหน็ คณุ คา วัฒนธรรมไทยทีม่ ีผลตอการดําเนินชวี ิตในสงั คมไทย มสี ว นรว มในการอนุรักษและเผยแพรภูมิปญญา ทอ งถน่ิ ของชมุ ชน อธบิ ายโครงสราง อาํ นาจ หนาที่ และความสําคญั ของการปกครองสวนทองถ่ิน ระบุบทบาท หนาท่ี และวิธีการเขาดํารงตําแหนงของผูบริหารทองถิ่น วิเคราะหประโยชนที่ชุมชนจะไดรับจากองคกร ปกครองสวนทองถ่ิน วิธีการสืบคนความเปนมาของทองถิ่นหลักฐานทางประวัติศาสตรท่ีมีอยูในทองถ่ินที่ เกิดขึน้ ตามชวงเวลาตางๆ เชน เครื่องมือเครื่องใช อาวุธ โบราณสถาน โบราณวัตถุ การนําเสนอความเปนมา ของทองถ่ินโดยอางอิงหลักฐานท่ีหลากหลายดวยวิธีการตาง ๆ เชน การเลาเร่ืองการเขียนอยางงาย ๆ การจัด นทิ รรศการอธบิ ายปจจยั การผลิตสนิ คาและบริการ ประยุกตใชแนวคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการทํา กิจกรรมตางๆในครอบครัว โรงเรียน และชุมชน อธิบายหลักการสําคัญและประโยชนของสหกรณ อธิบาย บทบาทหนาท่ีเบื้องตนของธนาคาร จําแนกผลดีและผลเสียของการกูยืม สืบคนและอธิบายขอมูลลักษณะทาง กายภาพ ในภูมภิ าคของตนดว ยแผนท่ีและรูปถาย อธิบายลักษณะทางกายภาพท่ีสงผลตอแหลงทรัพยากรและ สถานท่ีสําคัญในภูมิภาคของตนวิเคราะหสิ่งแวดลอมทางกายภาพที่มีอิทธิพลตอลักษณะการต้ังถ่ินฐานและการ ยายถ่ินของประชากรในภูมิภาคของตน อธิบายอิทธิพลของสิ่งแวดลอมทางธรรมชาติท่ีกอใหเกิดวิถีการดําเนิน ชีวิตในภูมิภาคของตน นําเสนอตัวอยางท่ีสะทอนใหเห็นผลจากการรักษาและทําลายสิ่งแวดลอมและเสนอ แนวทางในการจัดการสิง่ แวดลอ มในภูมิภาคของตน โดยใชก ระบวนการทางภมู ิศาสตร สบื คนขอมูลลกั ษณะทางภูมิศาสตรในภูมิภาค แปลความหมายทาง ภูมิศาสตร ใชเทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร วิเคราะหอิทธิพลของสิ่งแวดลอมทางกายภาพ วิเคราะหผล และนําเสนอแนวทางการจดั การสง่ิ แวดลอมดวยกระบวนการทางภูมิศาสตร เพ่ือใหผูเรียนมีความรูเก่ียวกับลักษณะทางกายภาพ วิธีการสืบคนความเปนมาของทองถิ่นหลักฐาน ทางประวัติศาสตรที่มีอยูในทองถ่ินท่ีภัยพิบัติ ลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในจังหวัดภาคและ ประเทศไทย สามารถเตรียมรับมือกับการเปล่ียนแปลงทางกายภาพกับภัยพิบัติตางๆ ในประเทศไทยและหา แนวทางในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดลอม เกิดความรู ความคิด ความเขาใจ มีความสามารถในการ ส่ือสาร มีความสามารถในการคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใชทักษะชีวิต - 83 -

ความสามารถในการใชเทคโนโลยี ไดเรียนรูอยางมีความสุขและเห็นคุณคาจาการนําความรูไปใชประโยชนใน การดําเนินชวี ติ เปนพลเมอื งดีของประเทศชาติและสงั คมโลก ใหเ กดิ ความรักชาติ ศาสน กษัตริย ซื่อสัตยสุจริต มวี นิ ยั ใฝเรียนรู อยอู ยา งพอเพียง มงุ ม่ันในการทาํ งาน รักความเปนไทย มีจิตสาธารณะ ตัวช้ีวัด ส 1.1 ป.5/1-ป.5/7 ส 3.1 ป.5/1-ป.5/3 ส 1.2 ป.5/1-ป.5/3 ส 3.2 ป.5/1-ป.5/2 ส 2.1 ป.5/1-ป.5/4 ส 5.1 ป.5/1-ป.5/2 ส 2.2 ป.5/1-ป.5/2 ส 5.2 ป.5/1-ป.5/3 รวมทัง้ หมด 8 มาตรฐาน 26 ตวั ช้วี ัด - 84 -

คําอธบิ ายรายวชิ า ส16101 สงั คมศึกษา กลุมสาระการเรียนรูสังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช้นั ประถมศกึ ษาปที่ 6 เวลา 80 ชวั่ โมง ศึกษาความสําคัญของพระพุทธศาสนาในฐานะเปนศาสนาประจําชาติ พุทธประวัติ ต้ังแตปลงอายุ สังขารจนถึงสังเวชนียสถาน หรือประวัติศาสดา แบบอยางการดําเนินชีวิตและขอคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเลาและศาสนิกชนตัวอยาง ความสําคัญพระรัตนตรัย ไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ใน พระพุทธศาสนา การทําความดีของบุคคลในประเทศตามหลักศาสนาในการดําเนินชีวิต สวดมนตแผเมตตา และบริหารจิตเจริญปญญาพ้ืนฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตหลักธรรมของศาสนาที่ตน นับถือ (อบายมุข) (ส่ิงเสพยติด) หลักธรรมสําคัญ ลักษณะสําคัญของศาสนพิธี พิธีกรรมของศาสนาอ่ืนๆเมื่อ ตอ งเขา รว มพิธี ความรเู กย่ี วกบั สถานที่ตา งๆในศาสนสถาน มรรยาทของความเปน ศาสนิกชนท่ีดี ประโยชนของ การเขารวมศาสนพิธี พิธีกรรมและกิจกรรมในวันสําคัญทางศาสนา พุทธมามกะ หรือศาสนิกชนของศาสนาที่ ตนนับถือ กฎหมายที่เก่ียวของกับชีวิตประจําวันของครอบครัวและชุมชน การเปล่ียนแปลงวัฒนธรรมตาม กาลเวลา และวัฒนธรรมอันดีงาม มารยาทไทยเหมาะสมถูกกาลเทศะ คุณคาทางวัฒนธรรมท่ีแตกตางกัน ระหวา งกลมุ คนในสังคมไทย ขอมูล ขาวสาร เหตุการณตางๆในชีวิตประจําวัน ในการเรียนรูไดเหมาะสม บาท บาท หนาท่ีขององคกรสวนทองถ่ินและรัฐบาล กิจกรรมตางๆที่สงเสริมประชาธิปไตยในทองถ่ินและประเทศ บทบาทความสําคัญในการใชสิทธิออกเสียงเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย บทบาทของผูผลิตที่มีความ รับผิดชอบ บทบาทของผูบริโภคที่รูเทาทัน วิธีและประโยชนของการใชทรัพยากรอยางย่ังยืน ความสัมพันธ ระหวางผูผลิต ผูบริโภค ธนาคาร รัฐบาล การรวมกลุมทางเศรษฐกิจภายในทองถ่ิน สืบคนและอธิบายขอมูล ลักษณะทางกายภาพ ของประเทศไทยดวยแผนที่ รูปถายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม อธิบาย ความสัมพนั ธร ะหวางลกั ษณะทางกายภาพกับภยั พิบัตใิ นประเทศไทยเพื่อเตรียมพรอมรับมือภัยพิบัติ วิเคราะห ปฏิสัมพันธระหวางสิ่งแวดลอมทางกายภาพกับกับลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในประเทศไทย วิเคราะหการเปล่ียนแปลงทางกายภาพของประเทศไทยในอดีตกับปจจุบันและผลที่เกิดข้ึนจากการ เปล่ียนแปลงนําเสนอตัวอยางท่ีสะทอนใหเห็นผล จากการรักษาและทําลายทรัพยากรและสิ่งแวดลอม และ เสนอแนวทางในการจดั การทยี่ ่งั ยนื ในประเทศไทย โดยใชกระบวนการทางภูมิศาสตร สืบคนขอมูลลักษณะทางภูมิศาสตรของประเทศไทย แปล ความหมายทางภูมิศาสตร ใชเทคนิคและเคร่ืองมือทางภูมิศาสตร อธิบายความสัมพันธ วิเคราะหปฏิสัมพันธ นําเสนอแนวทางในการจดั การสิ่งแวดลอ มดว ยกระบวนการทางภมู ิศาสตร เพ่ือใหผูเรียนมีความรูเกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพ ภัยพิบัติ ลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและ สังคมในจังหวัดภาคและประเทศไทย สามารถเตรียมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพกับภัยพิบัติตางๆ ในประเทศไทยและหาแนวทางในการจัดการทรัพยากรและส่ิงแวดลอม เกิดความรู ความคิด ความเขาใจ มี ความสามารถในการส่ือสาร มีความสามารถในการคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใช ทักษะชีวิต ความสามารถในการใชเทคโนโลยี ไดเรียนรูอยางมีความสุขและเห็นคุณคาจาการนําความรูไปใช ประโยชนในการดําเนินชีวิต เปนพลเมืองดีของประเทศชาติและสังคมโลก ใหเกิดความรักชาติ ศาสน กษัตริย ซ่อื สัตยสุจรติ มวี ินยั ใฝเ รยี นรู อยูอยา งพอเพียง มุงม่ันในการทํางาน รักความเปนไทย มจี ติ สาธารณะ - 85 -

ตัวช้วี ดั ส 1.1 ป.6/1-ป.6/9 ส 3.1 ป.6/1-ป.6/3 ส 1.2 ป.6/1-ป.6/4 ส 3.2 ป.6/1-ป.6/2 ส 2.1 ป.6/1-ป.6/5 ส 5.1 ป.6/1-ป.6/2 ส 2.2 ป.6/1-ป.6/2 ส 5.2 ป.6/1-ป.6/3 รวมทัง้ หมด 8 มาตรฐาน 30 ตัวชี้วัด - 86 -

คาํ อธิบายรายวชิ า ส 21101 สังคมศกึ ษา กลมุ สาระการเรียนรู สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที่ 1 ภาคเรยี นที่ 1 เวลาเรียน 60 ชัว่ โมง จํานวน 1.5 หนวยกิต ศกึ ษาการสังคายนา การเผยแผพระพุทธศาสนาที่เขาสูประเทศไทย ความสําคัญของพระพุทธศาสนา พุทธประวัติ พุทธสาวก พุทธสาวิกา พระรัตนตรัย อริยสัจ 4 พุทธศาสนสุภาษิต การพัฒนาจิตโดยวิธีคิด แบบโยนิโสมนสิการ โดยการบริหารจิต เจริญปญญา ศาสนพิธี วิถีชีวิตชาวพุทธ หลักธรรมและปฏิบัติตน ตามหลักธรรมที่ตนนับถือ ในการดํารงชีวิตอยางพอเพียง เปนแบบอยางท่ีดี บํารุงรักษาวัด วิถีชีวิตและ บทบาทของพระภิกษุ การเคารพพระภิกษุ ศาสนสถาน ปฏิบัติตนไดอยางเหมาะสม จัดโตะหมูบูชาได ถูกตอง ประวัติและความสําคัญของวันสําคัญทางพระพุทธศาสนาศึกษาวิเคราะหลักษณะทางกายภาพของ ทวปี เอเชยี ทวีปออสเตรเลยี และโอเชียเนีย โดยใชเครือ่ งมือทางภมู ิศาสตรสืบคนขอมูล อธิบายพิกัดภูมิศาสตร (ละติจูด และลองจิจูด) เสนแบงเวลา และเปรียบเทียบวัน เวลาของโลก วิเคราะหสาเหตุการเกิดภัยพิบัติและ ผลกระทบในทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนียสํารวจและระบุทําเลท่ีตั้งของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ และสังคมในทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนียวิเคราะหปจจัยทางกายภาพและปจจัยทางสังคมที่ สงผลตอทําเลที่ต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวีปเอเชียทวีปออสเตรเลีย และโอเชียเนียสืบคน อภิปรายประเดน็ ปญ หาจากปฏิสมั พันธร ะหวางสิ่งแวดลอมทางกายภาพกับมนุษยที่เกิดข้ึนในทวีปเอเชีย ทวีป ออสเตรเลีย และโอเชียเนีย วิเคราะหแนวทางการจัดการภัยพิบัติและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและ ส่งิ แวดลอมในทวีปเอเชยี ทวีปออสเตรเลีย และ โอเชยี เนยี ทีย่ งั่ ยืน โดยใชทักษะกระบวนการทางภูมิศาสตรวิเคราะหลักษณะทางกายภาพ การใชเครื่องมือทาง ภูมิศาสตรในการหาพิกัด แปลความหมายทางภูมิศาสตร ใชเทคนิคและเคร่ืองมือทางภูมิศาสตร วิเคราะห สาเหตุการเกิดภัยพิบัติและผลกระทบ อธิบายความสัมพันธ วิเคราะหปฏิสัมพันธ นําเสนอแนวทางในการ จัดการส่ิงแวดลอมในทวปี เอเชยี ทวีปออสเตรเลีย และ โอเชยี เนียดวยกระบวนการทางภูมศิ าสตร เพื่อใหผูเรียนมีความรูเกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพ ภัยพิบัติ ลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและ สังคมในภูมิภาคตางๆของโลก ความรวมมือดานทรัพยากรและสิ่งแวดลอมระหวางประเทศ เพื่อเตรียมรับมือ ภัยพิบัติและการจัดการทรัพยากรและส่ิงแวดลอมอยางย่ังยืนมีความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถใน การคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใชทักษะชีวิต และความสามารถในการใช เทคโนโลยี ทําใหเกิดความรักชาติ ศาสน กษัตริย มีความซื่อสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรียนรู มุงม่ันในการทํางาน รักความเปน ไทย มีจติ สาธารณะตนเอง และเห็นคุณคาของการนําความรูไปใชประโยชนในการดําเนินชีวิตอยู อยา งพอเพียง ตัวชวี้ ดั ส 1.1 ม 1/1 - 11 ส 1/2 ม 1/1 – 3 ส 5.1 ม 1/1 – 3 ส 5/2 ม1/1 – 4 รวม 4 มาตรฐาน 21 ตัวชว้ี ัด - 87 -

คาํ อธิบายรายวชิ า ส 21101 สงั คมศกึ ษา กลมุ สาระการเรียนรู สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชนั้ มัธยมศกึ ษาปท่ี 1 ภาคเรียนที่ 2 เวลาเรียน 60 ชั่วโมง จํานวน 1.5 หนว ยกิต ศึกษากฎหมายในการคุมครองสิทธิของบุคคล บทบาทและหนาท่ีของตนเองตอสังคม ประเทศชาติ คุณคาทางวัฒนธรรมท่ีเปนปจจัยในการสรางความสัมพันธท่ีดีตอกัน เคารพในสิทธิของตนเองและผูอ่ืน หลักการ เจตนารมณ โครงสรางสาระสําคัญของรัฐธรรมนูญฉบับปจจุบันการแบงอํานาจและการถวงดุล อํานาจอธิปไตย การปฏิบัติตนตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทยฉบับปจจุบัน ความหมาย ความสําคัญของเศรษฐศาสตร คานิยมและการบริโภคของคนในสังคม ความหมายและความ เปนมาของปรัชญาเศรษฐกิจ โครงสราง หลักการ ความสําคัญ คุณคา ประโยชน การประยุกตใชปรัชญาของ เศรษฐกิจ ความหมาย ประเภท ความสําคัญของสถาบันการเงินท่ีมีตอระบบเศรษฐกิจ บทบาทหนาที่และ ความสําคัญของสถาบันการเงิน และธนาคารกลาง ตัวอยางการพ่ึงพาการแขงขันกันในทางเศรษฐกิจใน ประเทศ ปจจัยท่ีมีอิทธิพลตอการกําหนดอุปสงคและอุปทาน ความหมายและความสําคัญของทรัพยสินทาง ปญญา กฎหมายเกี่ยวกบั การคมุ ครองทรัพยสนิ ทางปญญา โดยใชทักษะกระบวนการเรียนรู กระบวนการคิด สังเกต วิเคราะหปญหาสืบคนขอมูล กระบวนการกลมุ การปฏบิ ัติ เพอื่ ใหผ เู รยี นมีความสามารถในการส่ือสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใชทักษะชีวิต และความสามารถในการใชเทคโนโลยี ทําใหเกิดความรักชาติ ศาสน กษัตริย มีความซ่ือสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรียนรู มุงม่ันในการทํางาน รักความเปนไทย มีจิตสาธารณะตนเอง และเห็นคุณคา ของการนําความรไู ปใชประโยชนในการดาํ เนินชวี ิตอยูอยา งพอเพียง ตัวช้ีวดั ส 2.1 ม 1/1 – 4 ส 2.2 ม 1/1 – 3 ส 3.1 ม 1/1 – 3 ส 3.2 ม 1/1 – 4 รวม 4 มาตรฐาน 14 ตวั ชวี้ ดั - 88 -

คําอธบิ ายรายวชิ า ส 22102 สงั คมศึกษา กลุม สาระการเรียนรู สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปท่ี 2 ภาคเรยี นที่ 1 เวลาเรียน 60 ชั่วโมง จาํ นวน 1.5 หนว ยกติ ศึกษาการเผยแผพระพุทธศาสนาเขาสูประเทศเพ่ือนบาน ความสําคัญของพระพุทธศาสนา ท่ีชวย เสริมสรางความเขาใจอันดีกับประเทศเพื่อนบานและท่ีเปนรากฐานของวัฒนธรรม เอกลักษณของชาติและ มรดกของชาติ การพัฒนาชุมชนและการจัดระเบียบสังคม พุทธประวัติหรือประวัติสาวก ชาดก โครงสราง พระไตรปฎก อริยสัจ พุทธศาสนาสุภาษิต การคิดแบบโยนิโสมนสิการ การบริหารจิต เจริญ 38มงคล 4 ปญญา มรรยาทของศาสนิกชน ระเบยี บพิธีการปฏิบัติศาสนพิธีที่เก่ียวกับวันสําคัญทางศาสนา ประวัติสาวก ศาสนาทช่ี าดก หลักธรรมของตนนับถอื การเรยี นรดู วยวธิ คี ิดแบบโยนิโสมนสิการ สวดมนต แผเมตตา บริหาร จติ และเจริญปญญาดวยอาณาปานสตติ ามหลักธรรมเพ่ือการอยูรวมกันอยางสันติสุข เปนลูกที่ดี ศาสนิกชนท่ีดี ปฏบิ ตั ศิ าสนพิธีไดถกู ตองสาํ รวจและระบุทําเลท่ีตั้งของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวีปยุโรป และทวีป แอฟริกา วิเคราะหปจจัยทางกายภาพและปจจัยทางสังคมท่ีสงผลตอทําเลที่ต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและ สังคมในทวีปยุโรป และทวีปแอฟริกา สืบคน อภิปรายประเด็นปญหาจากปฏิสัมพันธระหวางส่ิงแวดลอมทาง กายภาพกับมนุษยที่เกิดข้ึนในทวีปยุโรป และทวีปแอฟริกาวิเคราะหแนวทางการจัดการภัยพิบัติและการ จัดการทรพั ยากรและสง่ิ แวดลอ มในทวีปยุโรป และทวีปแอฟริกาท่ียงั่ ยืน โดยใชทักษะกระบวนการทางภูมิศาสตรวิเคราะหลักษณะทางกายภาพ การใชเคร่ืองมือทาง ภูมิศาสตร แปลความหมายทางภูมิศาสตร ใชเทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร วิเคราะหสาเหตุการเกิดภัย พิบัติและผลกระทบ อธิบายความสัมพันธ วิเคราะหปฏิสัมพันธ นําเสนอแนวทางในการจัดการส่ิงแวดลอมใน ทวปี ยุโรปและแอฟริกา ดวยกระบวนการทางภูมิศาสตร เพื่อใหผูเรียนมีความรูเก่ียวกับลักษณะทางกายภาพ ภัยพิบัติ ลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและ สังคมในภูมิภาคตางๆของโลก ความรวมมือดานทรัพยากรและสิ่งแวดลอมระหวางประเทศ เพ่ือเตรียมรับมือ ภัยพิบัติและการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดลอมอยางยั่งยืนเพื่อใหผูเรียนมีความสามารถในการส่ือสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใชทักษะชีวิต และ ความสามารถในการใชเ ทคโนโลยี ทาํ ใหเกิดความรกั ชาติ ศาสน กษัตรยิ  มีความซ่อื สตั ยส จุ ริต มีวินัย ใฝเรียนรู มุงมนั่ ในการทํางาน รักความเปนไทย มีจิตสาธารณะตนเอง และเห็นคุณคาของการนําความรูไปใชประโยชน ในการดําเนินชวี ติ อยูอ ยา งพอเพยี ง ………………………………………………… ตวั ชีว้ ัด ส 1.1 ม 2/1 – 11 ส 1.2 ม 2/1 – 5 ส 5.1 ม 2/1 – 3 ส 5.2 ม 2/1 – 4 รวม 4 มาตรฐาน 23 ตัวช้วี ดั - 89 -

คําอธิบายรายวิชา ส 22103 สังคมศึกษา กลุมสาระการเรียนรู สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปท่ี 2 ภาคเรยี นที่ 2 เวลาเรยี น 60 ช่วั โมง จํานวน 1.5 หนวยกติ ศึกษากฎหมายที่เก่ียวของกับตนเอง ครอบครัว ชุมชนและประเทศ การปฏิบัติตนตามสภาพ บทบาท สิทธิ หนาท่ีพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ความสําคัญ และความสัมพันธของสถาบันทางสังคม ความคลายคลึง ความแตกตางของวัฒนธรรมไทยและวัฒนธรรมของประเทศในภูมิภาคเอเชีย เพื่อนําไปสู ความเขาใจอันดีระหวางกัน กฎหมาย ขอมูล ขาวสารการเมือง การปกครองท่ีมีผลกระทบตอสังคมไทยใน ปจจุบัน กฎหมายท่ีเก่ียวกับตนเอง ครอบครัว ชุมชน และประเทศ ขอมูล ขาวสารทางการเมือง การ ปกครองทมี่ ีผลกระทบตอสงั คมไทยปจจบุ นั ปจ จยั ที่มผี ลตอการลงทุนและการออมการผลิตสินคาและบริการ ตวั อยา งการพ่ึงพาอาศัยกัน และการแขงขันกันทางเศรษฐกิจในเอเชีย การกระจายของทรัพยากรโลกท่ีสงผล ตอความสัมพันธทางเศรษฐกิจระหวางประเทศ สงผลตอคุณภาพสินคาปริมาณการผลิตและราคาสินคา แนว ทางการพัฒนาผลผลิตในทองถิ่นตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง แนวทางการคุมครองสิทธิของตนเองใน ฐานะผูบ ริโภคและระบบเศรษฐกิจแบบตาง ๆ โดยใชกระบวนการอธิบาย การบรรยาย การอภิปราย การสอบถาม การสัมภาษณ การสืบคน การแสดงบทบาทสมมุติ กระบวนการกลุม การใชแ หลง เรียนรู การใชเ ทคโนโลยี การปฏิบัติ เพื่อใหผูเรียนมี ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใช ทกั ษะชวี ิต และความสามารถในการใชเ ทคโนโลยี ทาํ ใหเกดิ ความรกั ชาติ ศาสน กษตั รยิ  มคี วามซ่ือสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรยี นรู มุงมั่นในการทาํ งาน รกั ความเปนไทย มีจิตสาธารณะตนเอง และเห็นคุณคาของการนําความรู ไปใชป ระโยชนในการดาํ เนินชวี ติ อยอู ยา งพอเพียง ตวั ช้วี ดั ส 2.1 ม 2/1 – 4 ส 2.2 ม 2/1 – 2 ส 3.1 ม 2/1 – 4 ส 3.2 ม 2/1 – 4 รวม 4 มาตรฐาน 14 ตวั ชีว้ ดั - 90 -

คาํ อธบิ ายรายวิชา ส 23101 สงั คมศกึ ษา กลมุ สาระการเรียนรู สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ช้ัน มธั ยมศกึ ษาปท่ี 3 ภาคเรยี นที่ 1 เวลาเรียน 60 ช่ัวโมง จาํ นวน 1.5 หนว ยกติ ศึกษาและวิเคราะหการเผยแผพระพุทธศาสนาเขาสูประเทศตาง ๆ ท่ัวโลก ความสําคัญของ พระพุทธศาสนา ในฐานะที่ชวยสรางสรรคอารยธรรมและความสงบสุขใหแกโลก พระพุทธศาสนากับปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง และการพัฒนาท่ีย่ังยืน พุทธประวัติจากพระพุทธรูปปางตาง ๆ พุทธสาวกพุทธสาวิกา ชาดก ศาสนิกชนตัวอยางพระรัตนตรัย อริยสัจ4 มงคล 38 หลักธรรม การคิดแบบโยนิโสมนสิการ อริยสัจ และแบบสืบสาวเหตปุ จ จยั การบรหิ ารจติ เจริญปญ ญา ดว ยอานาปานสติ ประวัติวันสําคัญทางศาสนาปฏิบัติ ตามหลักธรรม พัฒนาการเรียนรูดวยวิธีโยนิโสมนสิการ สวดมนต แผเมตตา บริหารจิตเจริญปญญาดวย อา นาปานสติหรือตามแนวทางศาสนาทีต่ นนบั ถือ การปฏิบัติตนเปนศิษยที่ดี เปนศาสนิกชนท่ีดี วิถีการดําเนิน ชีวิตของศาสนิกชนในศาสนาอ่ืน ๆ การปฏิบัติตนตามศาสนพิธี พิธีกรรมไดถูกตอง งดเวนอบายมุข แสดง ตนเปน พทุ ธมามกะ ลกั ษณะทางกายภาพของทวีปอเมริกาเหนือ และทวปี อเมรกิ าใต โดยเลือกใชแผนท่ีเฉพาะ เร่ืองและเคร่ืองมือทางภูมิศาสตรสืบคนขอมูลวิเคราะหสาเหตุการเกิดภัยพิบัติ และผลกระทบในทวีปอเมริกา เหนอื และทวปี อเมริกาใต สาํ รวจและระบุทําเลทีต่ ้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวีปอเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใตวิเคราะหปจจัยทางกายภาพและปจจัยทางสังคมที่สงผลตอทําเลท่ีตั้งของกิจกรรมทาง เศรษฐกิจและสังคมในทวีปอเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต สืบคน อภิปรายประเด็นปญหาจากปฏิสัมพันธ ระหวางส่ิงแวดลอมทางกายภาพกับมนุษย ที่เกิดข้ึนในทวีป อเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต วิเคราะห แนวทางการจดั การภัยพบิ ตั แิ ละการจดั การทรพั ยากรและสงิ่ แวดลอมในทวปี อเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต ที่ยง่ั ยืน ระบคุ วามรว มมือระหวางประเทศทีม่ ีผลตอ การจัดการทรัพยากรและสง่ิ แวดลอม โดยใชทักษะกระบวนการทางภูมิศาสตรวิเคราะหลักษณะทางกายภาพ การใชเคร่ืองมือทาง ภูมิศาสตร แปลความหมายทางภูมิศาสตร ใชเทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร วิเคราะหสาเหตุการเกิดภัย พิบัติและผลกระทบ กิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมอธิบายความสัมพันธ วิเคราะหปฏิสัมพันธ นําเสนอ แนวทางในการจดั การส่งิ แวดลอ มในทวปี อเมริกาเหนอื และอเมรกิ าใต ดว ยกระบวนการทางภมู ศิ าสตร เพ่ือใหผูเรียนมีความรูเก่ียวกับลักษณะทางกายภาพ ภัยพิบัติ ลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและ สังคมในภูมิภาคตางๆของโลก ความรวมมือดานทรัพยากรและส่ิงแวดลอมระหวางประเทศ เพื่อเตรียมรับมือ ภัยพิบัติและการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดลอมอยางย่ังยืน ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถใน การคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใชทักษะชีวิต และความสามารถในการใช เทคโนโลยี ทําใหเกิดความรักชาติ ศาสน กษัตริย มีความซ่ือสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรียนรู มุงม่ันในการทํางาน รักความเปน ไทย มีจติ สาธารณะตนเอง และเห็นคุณคาของการนําความรูไปใชประโยชนในการดําเนินชีวิตอยู อยา งพอเพียง ตัวชวี้ ดั ส 1.1 ม 3/1 – 10 ส 1.2 ม3/1 – 7 ส 5.1 ม 3/1– 2 ส 5.2 ม 3/1 – 5 รวม 4 มาตรฐาน 24 ตัวชว้ี ัด - 91 -

คาํ อธบิ ายรายวชิ า ส 23103 สังคมศกึ ษา กลมุ สาระการเรยี นรู สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชัน้ มัธยมศกึ ษาปท่ี 3 ภาคเรยี นที่ 2 เวลาเรยี น 60 ช่ัวโมง จํานวน 1.5 หนวยกิต ศึกษาและวิเคราะหความแตกตางของการกระทําผิดระหวางคดีอาญาและคดีแพง ปจจัยท่ีกอใหเกิด ปญหาความขดั แยงในประเทศ ระบอบการปกครองแบบตาง ๆ ที่ใชในปจจุบัน ระบอบการปกครองของไทย กับประเทศอื่นท่ีปกครองดวยระบอบประชาธิปไตย รัฐธรรมนูญฉบับปจจุบันในมาตราที่เกี่ยวของกับการ เลือกตง้ั การมีสว นรว มและการตรวจสอบการใชอํานาจรัฐ ปญหาท่ีเปนอุปสรรคตอการพัฒนาประชาธิปไตย ของประเทศไทยการมีสวนรวมในการปกปองคุมครองผูอื่นตามหลักสิทธิมนุษยชน อนุรักษวัฒนธรรมไทย และเลือกรบั วัฒนธรรมสากลทเ่ี หมาะสม แนวคิดในการลดความขดั แยง ในประเทศและในการดํารงชีวิตอยางมี ความสุขในประเทศและสังคมโลก แนวทางแกไขปญหาท่ีเปนอุปสรรคตอการพัฒนาประชาธิปไตยของ ประเทศไทย กลไกราคาในระบบเศรษฐกิจ ความสัมพันธระหวางแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง กับระบบ สหกรณ บทบาทหนาท่ีของรัฐบาลในระบบเศรษฐกิจ ผลเสียจากการวางงาน สาเหตุและวิธีการกีดกันทาง การคาระหวางประเทศ ความคิดเห็นตอ นโยบาย และ กิจกรรมทางเศรษฐกิจของรัฐบาล ที่มีตอบุคคลและ ประเทศชาติการแกปญหาการวางงาน การแกไขปญหา และพัฒนาทองถ่ินตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพยี ง บทบาทความสําคัญของการรวมกลุมทางเศรษฐกิจระหวางประเทศ และผลกระทบที่เกิดจากภาวะ เงินเฟอ โดยใชกระบวนการอธบิ าย การบรรยาย การอภิปราย การสอบถาม การสืบคนกระบวนการกลุม การใชแหลง เรียนรู การใชเ ทคโนโลยี การปฏบิ ตั ิ เพื่อใหผูเรียนมีความสามารถในการส่ือสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใชทักษะชีวิต และความสามารถในการใชเทคโนโลยี ทําใหเกิดความรักชาติ ศาสน กษัตริย มีความซื่อสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรียนรู มุงม่ันในการทํางาน รักความเปนไทย มีจิตสาธารณะตนเอง และเห็นคณุ คาของการนาํ ความรไู ปใชป ระโยชนในการดําเนินชีวติ อยอู ยางพอเพยี ง ตัวช้วี ัด ส 2.1 ม 3/1 – 5 ส 2.2 ม 3/1 – 4 ส 3.1 ม 3/1 – 3 ส 3.2 ม3/1 – 6 รวม 4 มาตรฐาน 18 ตัวชวี้ ัด - 92 -

คาํ อธบิ ายรายวิชา รหสั วชิ า ส 11102 รายวิชาประวัติศาสตร กลุมสาระการเรยี นรูส ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชัน้ ประถมศึกษาปท่ี 1 เวลา 40 ชั่วโมง ศึกษา วิเคราะห การนับชวงเวลาตามปฏิทินที่ใชในชีวิตประจําวัน บอกวัน เดือน ป และเรียงลําดับ เหตุการณในชีวิตประจําวัน ประวัติความเปนมาของตนเองและครอบครัวโดยสอบถามผูเก่ียวของ ความ เปล่ียนแปลงของสภาพแวดลอม ส่ิงของ เครื่องใช หรือการดําเนินชีวิตสมัยตนเองกับสมัยของพอแม ปูยา ตา ยาย เหตกุ ารณท ่ีเกิดขน้ึ ในอดีตทม่ี ผี ลกระทบตอปจจุบัน ความหมายและความสําคัญของสัญลักษณสําคัญของ ชาติไทย และปฏิบตั ิตนไดถูกตอง ทราบถึงสถานท่ีสําคัญซึ่งเปนแหลงวัฒนธรรมในชุมชน สามารถระบุส่ิงที่ตน รกั และภาคภูมิใจในทองถิ่น โดยใชกระบวนการคิด กระบวนการสืบคนขอมูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม กระบวนการกลมุ กระบวนการเผชญิ สถานการณและแกป ญหา เพื่อใหเกิดความรู ความเขาใจ สามารถนําไปปฏิบัติในการดําเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี คุณลักษณะอันพึงประสงคในดานรักชาติ ศาสน กษัตริย ซื่อสัตยสุจริต มีวินัย ใฝเรียนรู รักความเปนไทย มจี ิตสาธารณะ สามารถดําเนินชวี ิตอยางสันติสุขในสงั คมไทยและสังคมโลก ตวั ชว้ี ัด ส 4.1 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3 ส 4.2 ป.1/1, ป.1/2 ส 4.3 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3 รวมท้งั หมด 3 มาตรฐาน 8 ตวั ชีว้ ัด - 93 -

ส 12102 รายวิชา ประวตั ศิ าสตร คาํ อธิบายรายวิชา ช้นั ประถมศกึ ษาปท ี่ 2 กลุมสาระการเรียนรสู งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม เวลา 40 ชวั่ โมง ศึกษา วเิ คราะห การใชค ําระบุเวลาที่แสดงเหตุการณในอดีต ปจจุบัน และอนาคต ลําดับเหตุการณที่ เกิดข้ึนในครอบครัวหรือในชีวิตของตนเองโดยใชหลักฐานท่ีเก่ียวของ สืบคนถึงการเปลี่ยนแปลงในวิถี ชีวิตประจําวันของคนในชุมชนของตนจากอดีตถึงปจจุบัน และอธิบายผลกระทบของการเปลี่ยนแปลง ท่ีมีตอ วิถชี ีวติ ของคนในชมุ ชน บุคคลที่ทําประโยชนต อทองถน่ิ หรอื ประเทศชาติ ยกตัวอยางวัฒนธรรม ประเพณี และ ภูมปิ ญญาไทยท่ีภาคภูมใิ จและควรอนรุ ักษไว โดยใชกระบวนการสืบคนขอมูล วิธีการทางประวัติศาสตร กระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการทางสังคม เพ่อื ใหเกดิ ความรู ความเขาใจ สามารถใชว ธิ กี ารทางประวตั ิศาสตรม าวิเคราะหเหตุการณตางๆ อยาง เปนระบบ ตระหนักถึงความสําคัญของเหตุการณตางๆ มีความรัก ความภูมิใจ และธํารงความเปนไทย สามารถดําเนนิ ชวี ิตอยางสันติสุขในสงั คมไทยและสังคมโลก ตวั ชีว้ ดั ส 4.1 ป.2/1, ป.2/2 ส 4.2 ป.2/1, ป.2/2 ส 4.3 ป.2/1, ป.2/2 รวมทง้ั หมด 3 มาตรฐาน 6 ตัวช้วี ดั - 94 -

คําอธิบายรายวิชา รหสั วชิ า ส 13102 รายวิชาประวัติศาสตร กลุมสาระการเรยี นรูสงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศกึ ษาปท่ี 3 เวลา 40 ชวั่ โมง ศึกษา วิเคราะห การเทียบศักราชที่สําคัญตามปฏิทินท่ีใชในชีวิตประจําวัน แสดงลําดับเหตุการณ สําคญั ของโรงเรียนและชุมชนโดยระบุหลักฐานและแหลงขอมูลที่เก่ียวของ ปจจัยที่มีอิทธิพลตอการต้ังถ่ินฐาน และพัฒนาการของชุมชน ลักษณะท่ีสําคัญของขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมของชุมชน ความ เหมือนและความตางทางวัฒนธรรมของชุมชนตนเองกับชุมชนอื่น ๆ ศึกษาเรื่องพระนาม พระราชกรณียกิจ โดยสังเขปของพระมหากษัตริยไทยท่ีเปนผูสถาปนาอาณาจักรไทย พระราชประวัติและพระราชกรณียกิจของ พระมหากษัตริย ในรชั กาลปจจุบันและวรี กรรมของบรรพบรุ ุษไทยท่ีมสี ว นปกปอ งประเทศชาติ โดยใชกระบวนการสืบคนขอมูล วิธีการทางประวัติศาสตร กระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการทางสงั คม เพ่ือใหเกิดความรู ความเขาใจ สามารถใชวิธีการทางประวัติศาสตรมาวิเคราะหเหตุการณตางๆ อยางเปนระบบ ตระหนักถึงความสําคัญของเหตุการณตางๆ มีความรัก ความภูมิใจ และธํารงความเปนไทย สามารถดําเนินชีวติ อยางสนั ตสิ ุขในสงั คมไทยและสงั คมโลก ตัวช้วี ดั ป.3/1, ป.3/2 ส 4.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 ส 4.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 ส 4.3 รวมท้งั หมด 3 มาตรฐาน 8 ตวั ชีว้ ัด - 95 -

คําอธิบายรายวชิ า รหสั วชิ า ส 14102รายวิชาประวัติศาสตร กลมุ สาระการเรียนรูสังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชัน้ ประถมศกึ ษาปท่ี 4 เวลา 40 ช่ัวโมง ศึกษา วิเคราะห การนับชวง เวลา เปนทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ ตามยุคสมัยในการศึกษา ประวัติของมนุษยชาติ แยกแยะประเภทหลักฐานที่ใชในการศึกษาความเปนมาของทองถ่ิน การต้ังหลักแหลง และพัฒนาการของมนุษยยุคกอนประวัติศาสตรและยุคประวัติศาสตร ตัวอยางหลักฐานทางประวัติศาสตรท่ี แสดงถึงพัฒนาการของมนุษยชาติ พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ประวัติและผลงานของบุคคลสําคัญสมัย สุโขทยั ภูมปิ ญญาไทยทีส่ าํ คญั ทน่ี า ภาคภูมิใจ และควรคาแกก ารอนุรักษ โดยใชกระบวนการสืบคนขอมูล วิธีการทางประวัติศาสตร กระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการทางสังคม เพื่อใหเกิดความรู ความเขาใจ สามารถใชวิธีการทางประวัติศาสตรมาวิเคราะหเหตุการณตางๆอยาง เปนระบบ ตระหนักถึงความสําคัญของเหตุการณตางๆ มีความรัก ความภาคภูมิใจ และธํารงความเปนไทย สามารถดาํ เนินชวี ิตอยา งสันติสุขในสงั คมไทยและสังคมโลก ตัวช้วี ัด ส 4.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3 ส 4.1ป.4/1, ป.4/2 ส 4.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3 รวมท้งั หมด 3 มาตรฐาน 8 ตัวชีว้ ัด - 96 -