ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม บวรOnTourกาฬสินธุ์

ความเปน็ มา อ�ำ เภอนามน ชุมชนคุณธรรมวัดอโศการาม ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั อโศการาม ตำ�บลยอดแกง อำ�เภอนามน จงั หวดั กาฬสินธุ์ ตง้ั อยู่ท่บี า้ นยอดแกง ตำ�บลยอดแกง อ�ำ เภอนามน จงั หวดั กาฬสินธ์ุ เป็นชมุ ชนชาวไท อีสานท่ีมีการรักษาซ่ึงเอกลักษณ์ของวิถีชีวิตท่ีดี งามมาจนถงึ ปจั จบุ นั ในปี พ.ศ. 2455 มชี าวบา้ น จากบา้ นนามนใหญ่ อ�ำ เภอกมลาไสย เดนิ ทางตาม ลทำ�ิศหใต้ว้ขยอแงกยงอขด้ึนลม�ำาหเรว้ ่ือยยแๆกงแลเนะอื่ มงาจหายกุดพตบรหงนบอริเงวนณ�ำ้ ใตหรญงบอ่ รยิเกู่วลณาหงดนงอทงม่ีนคี้ำ�วนา้ันมเอพดุ ื่อมลส่ามสบัตรูวณ์ พจ์ องึ ไไดดพ้้สกััตแวร์จมึง ได้เดินทางกลับบ้านนามนใหญ่ อำ�เภอกมลาไสย จากนั้นจึงปรึกษาหารือกันว่า สถานท่ีบริเวณ หนองแฮดกวง (หนองใหญ่ในปัจจุบนั ) ถ้าใชเ้ ป็น ตง้ั หลกั ปกั ฐานคงจะดี มคี วามอดุ มสมบรู ณ์ เพราะ เหมาะกับการทำ�ไร่ไถนา จึงได้ชักชวนเพ่ือนบ้าน ขนึ้ มาบกุ เบกิ สร้างบา้ นใหม่ เรม่ิ แรกเมอ่ื ขนึ้ มาอยู่ ไดก้ ระจายกนั ไปตง้ั บา้ น เรอื นตามทจ่ี บั จองบรเิ วณหนองแฮดกวง บางสว่ น ไปต้ังบ้านเรือนอยู่ทางฝั่งยอดลำ�ห้วยแกงเรียกว่า “บ้านยอดแกง” ต่อมาบริเวณนั้นเกิดโรคระบาด (ไขป้ า่ ) ท�ำ ใหบ้ างครอบครวั อพยพกลบั บา้ นนามน ใหญ่ พอโรคระบาดหายไปจึงเร่ิมมีครอบครวั จาก บ้านนามนใหญ่ อำ�เภอกมลาไสย บ้านแกเป๊ะ บา้ นเชยี งเครอื บา้ นโคกสี มาตง้ั ถนิ่ ฐานเพมิ่ ขนึ้ จงึ ได้ต้ังชื่อหมู่บ้านเป็นอันหนึ่ง อันเดียวกันว่า “บ้านยอดแกง” ตามทำ�เลท่ีต้ังซ่ึงเป็นต้นกำ�เนิด ของล�ำ หว้ ยแกง และบา้ นยอดแกงไดย้ กฐานะเปน็ ต�ำ บลยอดแกง อ�ำ เภอนามน จงั หวดั กาฬสนิ ธุ์ 99ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

การเดินทาง เดนิ ทางบนถนนหมายเลข 213 ถนนถนี านนท์ (กาฬสินธุ์-สมเด็จ) เดินทางระยะหนึ่งถึงส่ีแยก บ้านหนองผา้ ออ้ ม เล้ียวขวาไปบนถนนหมายเลข 2336 จากนั้นเดินทางประมาณ 4 กิโลเมตร ถงึ ชุมชนคณุ ธรรมวัดอโศการาม บา้ นยอดแกง เสนห่ ์ของชมุ ชน ชุมชนคุณธรรมวัดอโศการาม เป็นชุมชนท่ีมี ความโดดเดน่ และมคี วามรักสมคั รสมานสามัคคี กันดีภายในชุมชน ภายใต้การนำ�ของพระครู วบิ ลู วุฒกิ ร เจ้าอาวาสวดั อโศการามและเจา้ คณะ อำ�เภอนามน มีการนำ�พลัง “บวร” บ้าน-วัด- โรงเรยี น สง่ เสรมิ การเรยี นรดู้ า้ นศลี ธรรม จรยิ ธรรม ดำ�รงตนตามหลักธรรมทางศาสนา ปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพยี ง สร้างคา่ นยิ มไทย ๑๒ ประการ แก่ เด็ก เยาวชน และประชาชน เพื่อสร้าง ภูมิคุ้มกันให้กับสังคม สร้างความเข้มแข็งให้กับ ชุมชน โดยมีการรวมกลุ่มพ่ึงพาตนเอง รวมกลุ่ม กนั อยา่ งมพี ลงั จงึ ตอ้ งมกี ารสง่ เสรมิ และพฒั นาให้ คนในชมุ ชนมคี วามรู้ ความเขา้ ใจ และสามารถน�ำ มาปฏิบัติจริงได้ เช่น การอบรมเชิงปฏิบัติการ คุณธรรม จริยธรรม เพื่อน้อมนำ�หลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียงมาพัฒนาคุณภาพชีวิตรวมถึง ก า ร ส่ ง เ ส ริ ม ก า ร มี ส่ ว น ร่ ว ม ข อ ง ชุ ม ช น ใ น งานประเพณวี ัฒนธรรมท้องถ่ินของตนเอง 100 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

วแหัดลอ่งเโรศียนกราู้ทรางาวมฒั นธรรม พระครูวบิ ลู วฒุ กิ ร เจา้ อาวาสวดั อโศการาม ปงารนะเทเศพกณาลีท่ีโดดเด่น งานประเพณที อดเทียนโฮม ตักบาตรถนนสายบญุ 101ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

งานประเพณีบุญผะเหวด ตักบาตรถนนสายบญุ ผสลินติ คภณัา้ แฑลช์ มุ ะชบนรกิ ารทางวัฒนธรรม “ตาแหล๋ว” เบคญุ รอ่ืคงณู จลกั าสนานมไีทมี่เไ้ ดผผีย่ใชวลใ้ทิตนว่ีภงดั าัณอนฑโปศจ์รกักะาเสรพาาณนมี 102 ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

แปรรปู สมุนไพร ทำ�น้ำ�ยาอเนกประสงค์ กล่มุ เยบ็ ผ้า ทอผา้ ผ้าไหมย้อมสีธรรมชาติ สบรู่ งั ไหมน�้ำ ผึ้ง 103ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ดักแด้ อนิ ทผาลัม แผนทเี่ สน้ ทางทอ่ งเที่ยว (บวร On Tour) ชมุ ชนคุณธรรมวัดอโศการาม ไปอำเภอสมเด็จ บา้ นหนองผ้าอ้อม ๔ กโิ ลเมตร ไปอำเภอนามน ไปอำเภอเมอื งกาฬสนิ ์ุ� วดั อโศการาม กล่มุ จักสาน กลุ่มเยบ็ ผา้ - ทอมือ กลุม่ แปรรูปสมนุ ไพร กลมุ่ อบสมนุ ไพร ชมรมรักษส์ ขุ ภาพ วดั อโศการาม ติดต่อสอบถาม : 0พร6ะ-ค2ร-วู5บิ 6ลู 9ว-ฒุ 9ิก6ร9(5เจ้าคณะอำ�เภอนามน) 0นา8ง-ส0า3ว4ปว5ัน-8พ7ัสต1ร6์ บุญธสิ าร 104 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ความเปน็ มา อ�ำ เภอห้วยผึ้ง จากค�ำ บอกเลา่ ของ นายจอมศรี ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั ประสทิ ธโ์ิ พธช์ิ ยั บา้ นค�ำ บง ตำ�บลคำ�บง อำ�เภอหว้ ยผ้ึง จงั หวัดกาฬสินธุ์ บูชาทิพย์ ได้เล่าถึงประวัติความ เป็นมาของหมู่บ้านคำ�บง ว่าเดิม ตอ่ มาเม่ือปี พ.ศ. 2419 มรี าษฎรบา้ นคำ�ม่วง (โคกมอง) ได้ชกั ชวน สถานทตี่ ง้ั ของหมบู่ า้ นเปน็ ปา่ ดงดบิ กันอพยพ ออกมาหากินห่างจากหมู่บ้านเดิมประมาณ 1 กิโลเมตร ท่ีรกทึบเป็นป่าไม้เบญจพรรณ เพราะหมบู่ า้ นเดมิ เปน็ พน้ื ทร่ี าบสงู เชงิ เขาขาดแคลนน�ำ้ ใชอ้ ปุ โภคและ อยู่ทางทิศตะวันตกของดงแม่เผด บริโภค จึงอพยพลงมาทางใต้มาตั้งบ้านท่ีบ้านวังโค้งหรือเรียกอีกช่ือ มีลำ�ห้วยสะทด ไหลผ่านซึ่งไหล หนึ่งว่า “บา้ นนาปลวก” เมื่อปี พ.ศ. 2421 ไดเ้ กิดมไี ข้ทรพิษระบาด มาจากเทือกเขาภูพาน (ภูหลี่ผี) จึงได้ พากันหนีโรคระบาดอีกคร้ังหนึ่ง ซ่ึงในการอพยพครั้งน้ีได้แยก ซ่ึงอยู่ทางทิศเหนือ เป็นบริเวณที่ ออกเปน็ 2 พวก คอื พวกทห่ี นง่ึ ไดอ้ พยพมาตง้ั หมบู่ า้ นทบ่ี า้ นโนนไฮ อีก อุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเกษตร พวกหนงึ่ ได้อพยพมาตง้ั หม่บู ้านทบ่ี า้ นปลาขาว (เดิมเรียกว่า ปา่ ขาว ) หลังจากน้ันจึงได้ อพยพขา้ มล�ำ หว้ ยสะ ทดมาตั้งหมู่บ้านริม น�้ำ ค�ำ (น�้ำ ซมึ ) ซง่ึ เปน็ ส ถ า น ท่ี มี ป่ า บ ง อยู่มาก ด้วยเหตุน้ี จึงได้ชื่อว่า “บ้าน ค�ำ ป่าบง” จนกระทั่ง ปี พ . ศ . 2 4 2 4 ท า ง ร า ช ก า ร ไ ด้ เปลี่ยนช่ือใหม่เป็น “ บ้ า น คำ � บ ง ” จนกระท่ังปจั จุบัน การเดนิ ทาง ค�ำ ขวัญ เส้นทางสายท่ี 1 จากจงั หวดั กาฬสินธ์ุ เดินทางตาม ค�ำ บงถิน่ ภูไท อา่ งน�ำ้ ใสห้วยสะทด ถนนทางหลวงหมายเลข ๒๑๓ ถนนถีนานนท์ ถงึ อำ�เภอ งามสวยสดประเพณ ี ม่ังมีเศรษฐกิจ สมเด็จ เล้ียวขวาตามถนนสายสมเด็จ – มุกดาหาร ดังท่ัวทิศบุญบ้ังไฟ ล�่ำ ลอื ไกลโปงลาง ทางหลวงหมายเลข 2042 ระยะทาง 60 กโิ ลเมตร เห็ดฟางนาขา้ วเหนียว อีสานเขยี วประทบั ใจ เส้นทางสายท่ี 2 จากจงั หวัดกาฬสนิ ธ์ุ เดนิ ทางตาม ประชาธิปไตยเปน็ เลศิ ถนนทางหลวงเส้นทางใหม่ (East-West Corridor) หมายเลข A 12 เลี้ยวซ้ายส่ีแยกไฟแดงบ้านดงมัน ไปตามถนนสายโพนทอง – กฉุ นิ ารายณ์ ถงึ สแี่ ยกไฟแดง อำ�เภอกุฉินารายณ์ เล้ียวซ้ายไปตามถนนทางหลวง หมายเลข 2042 (สมเด็จ–มุกดาหาร) ระยะทาง 30 กโิ ลเมตร 105ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ปัจจุบันชนเผ่าผู้ไทบ้านคำ�บงได้พัฒนารูปแบบเส้ือ เสนห่ ์ของชุมชน ท่ีเย็บด้วยมือในด้านรูปทรงท่ีเป็นเอกลักษณ์ของ ชมุ ชนของเขาเอง เพอื่ ใหส้ วยงามคงทนสไี มต่ ก และ ชุมชนคุณธรรมวัดประสิทธ์ิโพธ์ิชัย เป็นชุมชน เวลาสวมใส่กระชับย่ิงข้ึน และเขา้ สมู่ าตรฐานสากล ที่มีอัตลักษณ์ที่โดดเด่น คือเป็นชุมชนผู้ไท มคี วามสง่างามส�ำ หรบั ผ้สู วมใส่ ลวดลายแทรกตาม มี ก า ร สื บ ท อ ด ม ร ด ก ท า ง วั ฒ น ธ ร ร ม แ ล ะ ลายผ้าให้ดูแปลกตาจากของเดิม ซึ่งเป็นสีพื้นๆ ข น บ ธ ร ร ม เ นี ย ม ป ร ะ เ พ ณี ท่ี สื บ ท อ ด กั น ม า เ ป็ น อยา่ งเดียว และการย้อมยังคงใช้วสั ดจุ ากธรรมชาติ เวลานาน เปน็ เอกลกั ษณบ์ ง่ บอกถงึ ชวี ติ ความเปน็ อยู่ ในการย้อมสี ส่วนลายปักจะดัดแปลงออกไปตาม ความเจริญทางด้านวัฒนธรรม ความมีศิลปะ ภูมิปญั ญาของคนทอ้ งถิน่ สะท้อนถึงวิถชี ีวิต ศิลปะ ความปราณีตบรรจง ความมานะอดทน ตลอดจน ของคนร่นุ เก่าสานต่อมาจนถงึ คนรนุ่ ปจั จุบัน ส ะ ท้ อ น ค ว า ม เ ป็ น อ ยู่ วิ ถี ชี วิ ต ข อ ง ค น ส มั ย ก่ อ น ทุกส่ิงจะถูกถ่ายทอดออกมาทางความคิด ศิลปะ 106 ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม ทไ่ี ดส้ บื ทอดจากรนุ่ สรู่ นุ่ เชน่ ผา้ เยบ็ มอื ผไู้ ท การเยบ็ ผา้ บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์ ดว้ ยมอื จะถกู ถา่ ยทอดกนั มาและจะพฒั นาอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง

แหลง่ เรียนรทู้ างวัฒนธรรม โบสถ์ วดั ประสิทธ์ิโพธิช์ ยั หลวงพอ่ องค์ดำ� อา่ งเก็บน้�ำ หว้ ยสะทด (พระนาลันทา) ผ้าย้อมคราม พระประธาน วดั ประสทิ ธ์ิโพธิ์ชัย งปารนะเทเศพกณาลีท่โี ดดเดน่ ประเพณบี ุญบัง้ ไฟ ผสลินติ คภัณา้ แฑลช์ มุ ะชบนริการทางวัฒนธรรม 107ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

กระเปา๋ ผา้ ยอ้ มครามผไู้ ทค�ำ บง เเขปสอ้อื็นงเเชยอาบ็กวมลภอืักไู ผษท้ไูณคทำ�เ์คบฉ�ำ พงบางะตัว แชผมุ นชที่เนส้นคทณุ างธทรอ่ รงเมทยี่ววัด(ปบวรระOสnิทธToโิ์ uพr)ธิ์ชัย ลำห้วยสะทด ฝายหว้ ยสะทด กลมุ่ สตรเ� ย็บดว้ ยจกั ร ปก� ดว้ ยมอื โรงงานแป�งมันคำบง ถนนสายสมเดจ็ - มกุ ดาหาร วดั ประสิทธิโ� พธช�ิ ัย โรงเร�ยนคำบงพิทยาคม ลำ ้หวยสะทด ถนนห ูม่ ้บาน ติดต่อสอบถาม : ๐พร๙ะ-ค๐ร๗ภู ๙ทั ๘รโ-พ๓ธ๐ิค๖ณุ ๕ (เจ้าอาวาสวัด) 0นา9ง-ส8น6ิท50ไช-1ยส0ุข2(9ประธานกลุ่มสตรเี ย็บดว้ ยจักรปักด้วยมือคำ�บง) 108 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

อ�ำ เภอรอ่ งค�ำ ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั สวา่ งใต้ ตำ�บลรอ่ งคำ� อำ�เภอรอ่ งคำ� จงั หวดั กาฬสินธุ์ ยากต่อการป้องกัน จึงได้รวมหมู่บ้าน ทง้ั สองเขา้ ดว้ ยกนั ตง้ั ชอ่ื วา่ “บา้ นกดุ ลงิ ” ลตำา�มหส้วภยาหพรืทอ่ีตกัุ้งดบท้าี่มนีนใ้ำน�ขขังณอะยนู่ต้ันลอซด่ึงปมีี สัตว์ป่าต่างๆ ได้อาศัยเป็นที่ดื่มกิน ใโนดกยดุ เนฉ�้ำ พแหาง่ะนฝ้ี ูจงงึลไิดง้ตปั้ง่าชทอื่ ี่วม่าีมบาา้ นกกทดุ ี่สลุดงิ ต้ังแตบ่ ัดนั้นเปน็ ต้นมา เมื่อแรกตั้งบ้านกุดลิงนั้น ผู้นำ� หมู่บ้านชื่อ “ราชาโกฏิ” มีภรรยาช่ือ “อำ�แดงสี” ครั้นต่อมา บ้านกุดลิงได้ เจริญขึ้น ทางราชการจึงให้บ้านกุดลิง ขนึ้ อยกู่ บั ต�ำ บลโพนงาม (ต�ำ บลหนง่ึ ของ อำ�เภอกมลาไสย) มีขุนโพนงามระดับ โศกเปน็ ก�ำ นนั ชมุ ชนบา้ นกดุ ลงิ ไดเ้ จรญิ รุ่งเรืองขึ้นตามลำ�ดับ ราษฎรได้ต้ัง บา้ นเรอื น แผข่ ยายออกไปทางทศิ เหนอื ขรอ่ องงนห�ำ้ ไมหู่บล้าซนมึ อเดยิมตู่ ลอซด่ึงปเปี ร็นาษบฎรริเวเรณยี กทว่ีมา่ ี “ฮอ่ มค�ำ ” หรอื “ฮอ่ งค�ำ ” และกลายมา เป็น “รอ่ งคำ�” ในปจั จุบนั การเดนิ ทาง จากจงั หวดั กาฬสนิ ธ์ุ เดินทางตามถนน ความเป็นมา หมายเลข 214 มุ่งหน้าไปทางอำ�เภอ บา้ นกดุ ลงิ อ�ำ เภอรอ่ งค�ำ อพยพมาจากเวยี งจนั ทน์ ขา้ มแมน่ �ำ้ โขง กมลาไสย จังหวัดกาฬสินธ์ุ ระยะทาง มาในสมัยพระบาทสมเด็จ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 24 กิโลเมตร ถงึ สี่แยกบา้ นบ่อ อำ�เภอ มาต้ังบ้านเรือนฝั่งตะวันตกของลำ�ห้วยกุดสัง (ห้วยทราย) กมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ เล้ียวซ้าย โดยแบ่งออกเป็นกล่มุ กลุ่มแรกตัง้ บา้ นเรอื นอยู่ทางทิศใต้ ชื่อวา่ เข้าสู่ถนนหมายเลข 2116 (ขอนแก่น “บา้ นยาง” (โนนตาปู่ ปจั จุบนั ) และกลมุ่ ทส่ี องตัง้ บ้านเรอื นอยู่ – โพนทอง) ระยะทาง 19 กิโลเมตร ทางทิศเหนือชื่อว่า “บ้านหัวขัว” (วดั ปฐมแพงศรีปัจจบุ นั ) ผ่านหน้าท่ีว่าการอำ�เภอร่อง เทศบาล เน่ืองจากบริเวณท่ีตั้งหม่บู า้ นทงั้ สองน้นั ยงั เป็นป่าดง การไป ต�ำ บลรอ่ งคำ� ถงึ สแี่ ยกไฟแดงเลย้ี วขวา มาหาสู่กันระหว่างหมู่บ้าน มักมีอันตรายจากสัตว์ป่าอยู่เสมอ ระยะทาง 300 เมตร เลี้ยวซ้ายถึง ประกอบกบั ราษฎรถกู ฝงู ชา้ ง เสอื มาท�ำ ลายบา้ นเรอื นอยบู่ อ่ ย ๆ วัดสวา่ งใต้ 109ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

เสน่ห์ของชมุ ชน ชุมชนคุณธรรมวัดสว่างใต้ เป็นชาวไทอีสาน เป็นชุมชนที่มีความเข้มแข็งเป็นแกนนำ�ในการอนุรักษ์ สบื สานประเพณวี ฒั นธรรม อาทเิ ชน่ ประเพณเี สง็ กลอง ซงึ่ เปน็ ภมู ปิ ญั ญาของทอ้ งถน่ิ ทดี่ งี าม มวี ดั สวา่ งใตท้ เี่ ปน็ ศนู ยร์ วมจติ ใจของคนในชมุ ชน มมี ณฑปทปี่ ระดิษฐาน พระบรมสารีกธาตุ และพระพุทธสัมฤทธ์ินิโรคันตราย (หลวงพ่อองค์ดำ�จำ�ลอง) พระพุทธรูปปางห้ามสมุทร อายปุ ระมาณ ๑,๐๐๐ ปี และพระพุทธรูปไม้ ทม่ี อี ายุ กว่า ๓๐๐ ปี และงานประเพณีท่ีมีความโดดเด่น ไมเ่ หมอื นกนั ในภมู ิภาคคือ ประเพณีเสง็ กลอง สำ�หรบั ก า ร เ ส็ ง ก ล อ ง น อ ก จ า ก จ ะ เ ป็ น ก า ร ล ะ เ ล่ น รู ป แ บ บ การแข่งขันด้านพละกำ�ลัง ความอดทน ความมีน้ำ�ใจ เป็นนักกีฬาในสมัยก่อนยังใช้กลองเป็นสัญญานจากใน วัดถึงชุมชน ใช้เป็นสัญลักษณ์ในการออกรบและ เป็นการละเล่นในบญุ เดอื นสาม และบุญเดือนหก แหล่งเรยี นรูท้ างวัฒนธรรม วัดสวา่ งใต้ 110 ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ศาลเจา้ ป่กู ุดลงิ สวนสาธารณะหนองยาง-ดอนตาปู่ งปารนะเทเศพกณาลีท่ีโดดเด่น ปอ�ำรเะภเพอรณอ่ เี งสคง็ �ำ กลอง 111ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

สผลินิตคภณั้าแฑล์ชมุ ะชบนริการทางวฒั นธรรม ไดโนเสารผ์ า้ ขาวม้า ผา้ หม่ ทอมือ ผา้ ขาวมา้ กระเป๋าผ้าขาวม้า แผนที่เส้นทางทอ่ งเทยี่ ว (บวร On Tour) ชมุ ชนคณุ ธรรมวัดสว่างใต้ ถนนขอนแกน่ - โพนทอง ถนนขอนแก่น - โพนทอง ตูย้ ามตำรวจ ทต.ร่องคำ ปตท.ร่องคำ ถ.เทศาภบิ าล ๒ ถ.เทศาภบิ าล ๒ วดั ปฐมแพงศร � สวนสาธารณะ ศาลเจ้าปก�ู ุดลงิ วัดสว่างใต้ หนองยาง - ดอนป�ตู า ติดต่อสอบถาม : 112 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์ 0พร8ะ-ค1ร5ูส4ิริภ6ทั -ร8โส8ภ5ณ8 0นา8ย-ป2ระ2ย9ง6ค์- ค5ำ�3ศ2รนี4วน

อ�ำ เภอดอนจาน ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั ชยั มงคล ตำ�บลนาจ�ำ ปา อำ�เภอดอนจาน จงั หวัดกาฬสินธุ์ ความเปน็ มา บา้ นหนองโพน หา่ งจากตัวอ�ำ เภอดอนจาน ประมาณ 7 กิโลเมตร และห่างจากตัวจังหวัด ประมาณ 25 กิโลเมตร เม่ือประมาณ พ.ศ. 2472 มชี าวบา้ นจากบา้ นมว่ งยา้ ยมาสรา้ งบา้ น เพม่ิ ขน้ึ พ.ศ. 2478 จงึ ไดเ้ ปน็ หมบู่ า้ น มเพชี อร่ื าวา่ะบวา้่านมหีหนนอองงโพนนำ้� เรือนอยตู่ ามหัวไรป่ ลายนา จำ�นวน 4 ครัวเรือน เหตุท่ีต้ังช่ือว่า “บ้านหนองโพน” ประกอบด้วย พ่อชา การอรุณ พ่อจู แสงมณี ขอนยู่าในดหเลนก็ อๆงแนหำ้�ง่แหหน่งงึ่นท้ีถาึงงท7ศิ ใลตูขก้ อโงดบยา้ นไมม่เปโี พ่ือนยห(จรอือมผปุผลังวแกต)่ พ่อผึ้ง การรัตน์ พ่อบุญ มหาพรม จากน้ันมี ชาวบ้านเร่ิมมาสร้างบ้านเรือนเพื่ออยู่อาศัย อย่างไรจงึ ไดต้ ้ังชื่อว่าบ้านหนองโพนนบั แต่น้นั มา การเดินทาง จากจังหวัดกาฬสินธ์ุ เดินทางตามถนน หมายเลข 12 (ถนนถีนานนท์) (กาฬสินธุ์ – สมเดจ็ ) เลย้ี วขวาไปถนน 2019 อ�ำ เภอดอนจาน ระยะทาง 27 กโิ ลเมตร ค�ำ ขวญั ของชมุ ชน เป็นพระศกั ด์ิสิทธิป์ ระจำ�วัดชัยมงคลหนา้ ตักกว้าง ๙ น้วิ “หนองโพนคำ� เลิศล้�ำ หลวงปู่ใหญ่ เน้ือหินทรายแดง เป็นจุดศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน ผา้ สไบงามล้�ำ คา่ ภูมิปัญญาพนื้ บ้าน วัดชัยมงคลมีอุโบสถซ่ึงพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า สบื สานประเพณี สินคา้ ดียางพารา โสมสวลี กรมหมน่ื สทุ ธนารนี าถ เสดจ็ ทรงประกอบพธิ วี าง นอ้ มน�ำ พา เศรษฐกิจพอเพียง” ศลิ าฤกษ์ เมื่อวนั อังคาร ที่ 24 มกราคม 2549 ชาวบา้ น มีอาชีพทำ�นาเป็นส่วนใหญ่ และเป็นผู้ท่ีมีความเล่ือมใส เสนห่ ์ของชุมชน ศรทั ธาในพระพุทธศาสนาเป็นอย่างมาก ชาวบา้ นต่ืนเชา้ ชุมชนคุณธรรมวัดชัยมงคล เป็นชุมชน ก่อนจะออกไปทำ�ไร่ไถนา สิ่งที่พากันทำ�อยู่ประจำ�คือ ชาวไทอีสานที่มีความเรียบง่ายและถือปฏิบัติ กเปาน็รอทตัำ�บลกัุญษตณักท์บโี่าดตดรเพดรน่ ะขสองงฆช์ มุ แชตน่งกคาอื ยผดา้ ้วฝยา้ ยผ้าสพนี ื้น�้ำ เเมงนิ ือหงทม่ ี่ ต า ม ข น บ ธ ร ร ม เ นี ย ม ข อ ง ช า ว บ้ า น น า จำ � ป า ทุกคนในชมุ ชนพง่ึ พาอาศัยซึ่งกนั และกนั โดยมี ด้วยสไบพาดไหล่ซ้าย และชุมชนได้ยึดหลักปรัชญาของ หลวงปู่ใหญ่พุทธชัยมงคล เป็นพระคู่แฝด เศรษฐกิจพอเพียง ในการประกอบอาชพี 113ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

อแหุโลบ่งสเรถียนวรทู้ดั าชงวยั ฒั มนงธครลรม อุโบสถ วัดชยั มงคล หลวงปู่ใหญ่พุทธชยั มงคล พระคู่แฝด เปน็ พระที่ศกั ดส์ิ ทิ ธ์ิ ประจ�ำ วดั ชยั มงคล ศูนย์เรียนรชู้ ุมชน โดยมแี หล่งเรียนรู้ คอื พ้นื ที่จดั สรรบริเวณรอบหนองธรณีสงฆ์ พระพุทธไสยาสน์ดอยดงเยน็ ศนู ยป์ ระสานงานองคก์ ารระดับต�ำ บล 114 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ประเพณสี รงน้ำ�พระสงฆ์ เทศกาลวันสงกรานต์ ปงารนะเทเศพกณาลีที่โดดเด่น ถนนสายบญุ ประเพณที ำ�บุญเบิกบ้าน จากกลุม่ ทอผา้ บส้าไนบหผนลิตอภงโณั พฑน์ ผสลนิ ิตคภัณา้ แฑล์ชมุ ะชบนรกิ ารทางวัฒนธรรม เสือ่ กกลายขิด 115ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

สวนผกั ปลอดสารพษิ ชมุ ชนวดั ชยั มงคล แชผุมนชที่เนสน้คทุณางธทรอ่ รงเมทยี่ววัด(ชบัยวรมOงnคลTour) กลุ่มทอเสอ�ื กก - สไบบา้ นหนองโพน อ.สมเ ็ดจ ศูนย์ประสานงาน ศนู ย์ องค์การระดับตำบล การเร�ยนรู้ ชุมชน วดั ดอยดงเย็น จ.กาฬ ิสน ุธ์ สวนผกั วดั ชัยมงคล ปลอดสารพษิ หนองธรณีสงฆ์ ๒๑๓ ๒๐๑๙ หลวงป�ูใหญ่ พทุ ธชัยมงคล พระค่แู ฝด อ.ดอนจาน ติดต่อสอบถาม : 0พร8ะ-ค1ร7สู 6ชุ 9ัยม-1งค5ล8ก3ิจ (เจา้ อาวาสวดั ชัยมงคล) 0นา8ย-ส9ม3ร49ท-ฤ5ษ9ฎ9ี (5ผูใ้ หญ่บ้าน) 116 ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

อ�ำ เภอนาคู ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั กลางภแู ลน่ ชา้ ง ตำ�บลภูแล่นชา้ ง อำ�เภอนาคู จงั หวัดกาฬสินธุ์ พระยาพิชัยอดุ มเดช ความเปน็ มา ชาวภูแล่นช้างอพยพมาจากเมืองเซโปน ฝ่ังตะวันออกประเทศลาว ประมาณ พ.ศ. ๒๓๒๔ มีท้าวบุตรโคตร ผู้เป็นหัวหน้าหมู่บ้านท่าไค้ โนนศาลา และสรา้ งกระทอ่ มนา (เถยี งนา) เชงิ เขา ภูแดนช้างด้านทิศตะวันตกอยู่รวมกัน ตั้งชื่อ หมู่บ้านว่า “บ้านเถียงนาชุม” ต่อมาในสมัย รัชกาลท่ี ๒ แหง่ กรุงรัตนโกสินทร์ มโี คตรหลกั ค�ำ และพรหมดวงสี ท้าวเพียเมืองวัง ไม่พอใจจะทำ� ราชการกับเจ้าเมืองวังจึงอพยพครอบครัวข้าม แมน่ �ำ้ โขงมาอาศยั อยเู่ ชงิ เขาภพู านดา้ นทศิ ตะวนั ตก มี ๓ หมบู่ า้ น คอื บา้ นนาขาม บา้ นนาคู บา้ นนาคลอง ในสมยั เจา้ อนวุ งศค์ รองราชยส์ มบตั เิ มอื งเวยี งจนั ทน์ เป็นประเทศราชข้ึนต่อกับกรุงเทพฯ ท้าวเพียท้ัง สองลงไปเฝา้ สวามภิ กั ดข์ิ อพงึ่ พระบรมโพธสิ มภาร ขอตัง้ อยู่บา้ นนาคลอง เม่อื ท้าวบุตรโคตรหัวหน้า หมู่บ้านถึงแก่กรรม โคตรหลักคำ�ได้เป็นหัวหน้า หมู่บา้ น จงึ เปลยี่ นชอ่ื บา้ นเป็น “บ้านภูแดนชา้ ง” ต่อมาเรียกเพี้ยนมาเป็น “บ้านภูแล่นช้าง” จนถึงปัจจบุ นั การเดนิ ทาง 117ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม จากตัวจังหวัดกาฬสินธุ์ เดินทางตามเส้นทางหมายเลข บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์ ๒๑๓ ถนนถีนานนท์ (กาฬสินธุ์ – สมเด็จ) ถึงสี่แยกสมเดจ็ เลย้ี วขวาไปตามถนนหมายเลข ๒๐๔๒ (สมเดจ็ – มกุ ดาหาร) ถึงแยกห้วยผึ้งเลี้ยวซ้ายไปตามถนนห้วยผ้ึง – นาคู ถึงบา้ นภูแล่นช้าง ระยะทาง ๘๐ กิโลเมตร คำ�ขวญั “ภแู ลน่ ชา้ งเมอื งต�ำ นาน ภพู านบอ่ น�ำ้ แร่ ศาลเจา้ แมย่ า่ เบา้ รอยไดโนเสารล์ า้ นปี ประเพณบี ญุ บงั้ ไฟ เลอื่ งลอื ไกลเจา้ ปตู่ า รว่ มศรัทธาองคส์ มั ฤทธ”์ิ

เสน่ห์ของชมุ ชน สามัคคีพรอ้ มใจกนั ใหค้ วามรว่ มมือกบั ผูน้ �ำ ชุมชน ชุ ม ช น คุ ณ ธ ร ร ม วั ด ก ล า ง ภู แ ล่ น ช้ า ง คนในชุมชนยึดถือปฏิบัติตามขนบธรรมเนียม เป็นชุมชนเก่าแก่ที่มีทรัพยากรอันทรงคุณค่า ประเพณีวัฒนธรรมของชาวผู้ไทผสมผสานกับ มเี รอ่ื งราวทางประวตั ศิ าสตร์ และมหี ลกั ฐานทาง ชาวไทอีสาน มีวัดกลางภูแล่นช้างเป็นศูนย์รวม โบราณคดี โบราณวตั ถตุ า่ งๆ มากมายใหเ้ ยาวชน จติ ใจของคนในชมุ ชน ด�ำ เนนิ ชวี ติ ดว้ ยความเรยี บงา่ ย คนรุ่นหลังได้ศกึ ษาค้นควา้ มสี ภาพแวดล้อมที่ดี พอเพียง สร้างความประทับใจแก่นักท่องเที่ยว มีความสงบสุข ความดีงาม และมีความพร้อม และผู้มาเย่ียมเยือนดุจญาติมิตร ในการเป็นเจ้าบ้านท่ีดี คนในชุมชนมีความรัก แวหัดลก่งลเรียานงรภู้ทูแางลว่นัฒชน้าธรงรม พระพุทธสมั ฤ(ทหธล์ศิ วรงคี พช่อาสวัมรฤารทาธม)ิ์ พระประจ�ำ เมืองภแู ลน่ ชา้ ง 118 ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

วดั กลางภแู ล่นชา้ ง ดอนหอ (ศาลญาป-ู่ ตา เมอื งภูแลน่ ชา้ ง) ศาลแม่ย่าเบ้า 119ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

วนอทุ ยานภแู ฝก รอยตีนไดโนเสาร์ ไมก้ ลายเป็นหนิ 120 ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ฮอ่ งน�้ำ จนั้ (รา้ นกาแฟพร้อมจุดชมวิว) ผาระแงง 121ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

งปารนะเทเศพกณาลีท่โี ดดเดน่ งานบวงสรวงเจา้ เมอื งภูแลน่ ช้าง ประเพณบี ุญบง้ั ไฟ สผลนิ ิตคภณั้าแฑลช์ ุมะชบนริการทางวัฒนธรรม จกั สานตะกรา้ 122 ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ผ้าหม่ เสือ้ เยบ็ มือ 123ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ชแผมุ นชทีเ่นสน้คทณุ างธทรอ่ รงเมทยี่ววัด(กบลวราOงภnแูToลu่นr)ชา้ ง รอยตีนไดโนเสาร์ ผาระแงง วัดปทมุ รงั ษี วดั ป�าเมืองภูแลน่ ช้าง อำเภอหว้ ยผึ�ง โรงเร�ยนชุมชนภูแล่นช้าง เทศบาลตำบลภูแลน่ ชา้ ง กลมุ่ จักสาน อนสุ าวร�ย์ พระพิชัยอดุ มเดช วดั กลางภูแล่นช้าง กล่มุ ทอผา้ พน�ื เมือง ติดต่อสอบถาม : ๐นา๙ย-ธ๕น๑า๗กร๑-๖มง๙ค๒ล๑ธรรม (ผู้ใหญบ่ ้านภูแล่นช้าง) 0นา6ง-แ2ว5น่ 9ใจ4ภ-1หู 1น5อง4โอง 124 ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ความเปน็ มา อ�ำ เภอฆ้องชยั เดิมบ้านเหล่าใหญ่ เริ่มก่อต้ังเม่ือปี พ.ศ. ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั เหลา่ ใหญ่ ๒๔๓๑ โดยการน�ำ ของ นายกอง เฉวยี งวาส พรอ้ ม กบั พรรคพวกประมาณ ๑๕ ครัวเรือน ไดอ้ พยพ อำ�เภอฆ้องชยั จงั หวดั กาฬสินธุ์ มาจากบา้ นศรแี กว้ จังหวดั รอ้ ยเอด็ มาต้ังถ่นิ ฐาน อยทู่ างทศิ เหนอื ของหนองบงึ โดน ซงึ่ เปน็ ทรี่ าบลมุ่ และมีป่า (เหล่าใหญ่) ต่อมาได้มีชาวบ้านย้ายมา จากตำ�บลเหล่ากลาง ๕ ครวั เรือน มาอย่รู วมกัน จนกระทัง่ เมือ่ ปี ๒๔๕๗ ทางราชการได้ประกาศ ตั้งหมู่บ้านเหล่าใหญ่ตามกฎหมายลักษณะ ปกครองท้องที่ การเดินทาง บ้านเหล่าใหญ่ อยู่ห่างจากจังหวัดกาฬสินธ์ุ จำ�นวน 45 กิโลเมตร ห่างจากอำ�เภอฆ้องชัย คำ�ขวญั จ�ำ นวน 12 กโิ ลเมตร การเดินทาง เดินทางโดยรถยนต์โดยสาร “สังคมน่าอยู่ ชุมชนพอเพียง แหล่งท่องเท่ียว ประจำ�ทางจากกรุงเทพมหานคร ถึงจังหวัด บึงโดน อนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณี นาปีสมบูรณ์ กาฬสนิ ธุ์ ระยะทาง 419 กิโลเมตร ใชเ้ ส้นทาง เพิม่ พนู เกษตรปลอดภัย ห่างไกลยาเสพตดิ ” กรงุ เทพ – สระบรุ ี (ทางหลวงหมายเลข 2) อ�ำ เภอ เสน่ห์ของชุมชน บา้ นไผ่ จงั หวดั ขอนแกน่ (ทางหลวงหมายเลข 23) จังหวัดกาฬสินธุ์ ถึงแยกหนองแปน (ทางหลวง เป็นชชุมุมชชนนทคุี่ณเนธ้นรดร้ามนวเัดศเรหษลฐ่ากใิจหพญอ่เเปพ็นียชงามวไีแทหอลีส่งานนำ้� ชนบท 2367) จากแยกหนองแปน ถึงอำ�เภอ ขนาดใหญ่ เปน็ แหลง่ ทอ่ งเทยี่ วทางการเกษตร ปลกู ผกั ฆ้องชัย (ทางหลวงชนบท 2367) จากอำ�เภอ ปลอดสารพิษ โดยการมีส่วนร่วมของประชาชนใน ฆอ้ งชยั ถงึ วดั เหลา่ ใหญ่ (ทางหลวงชนบทหมายเลข ชุมชน หนว่ ยงานราการและเอกชนทใี่ ห้การสนับสนุน 4023) เชน่ การปลกู ผกั สวนครวั การท�ำ ปยุ๋ หมกั ชวี ภาพ จ�ำ หนา่ ยในชมุ ชน และ ส ถ า น ท่ี ใ ก ล้ เ คี ย ง มีประเพณีท่ีโดดเด่น คือ ประเพณีลอย กระทง และแขง่ เรอื ยาว ประเภท 5 ฝีพาย ซึง่ จดั เปน็ ประจำ�ทกุ ปี 125ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

สวนบึงโดน แหล่งเรยี นรทู้ างวฒั นธรรม วัดเหล่าใหญ่ 126 ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ฆอ้ งชยั มหามงคล สวนบึงโดน บงึ ขยอง 127ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

งานเทศกาล ประเพณที โี่ ดดเด่น ประเพณีลอยกระทง/แข่งเรือ 128 ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ผลติ ภณั ฑช์ มุ ชน สนิ คา้ และบริการทางวฒั นธรรม แหนแดง ผักออแกนิกส์ (ปลอดสารพิษ) กระติบขา้ ว 129ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

แผนท่เี สน้ ทางท่องเท่ยี ว (บวร On Tour) ชุมชนคณุ ธรรมวดั เหล่าใหญ่ วัดบ้านเหล่าแดง ๒๓๖๗ ทีว� า่ การอำเภอฆ้องชยั วัดอทุ ัยโนนเขวา สวนปน� บุญ บึงขยอง วดั บ้านเหล่าใหญ่ เทศบาลต.ฆ้องชยั พฒั นา สวนบงึ โดน ติดต่อสอบถาม : ๐นา๙ย-ส๐ม๓ศ๔กั ๖ด์ิ-๑น๕าส๖ิน๖สง่ 0นา8ย-ส1รุ 1ศ1กั ด8ิ์-1ห2นั 0ชัย5ศรี 130 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

อ�ำ เภอสามชยั ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั โพธศ์ิ รสี วา่ งหนองชา้ ง อำ�เภอสามชยั จงั หวัดกาฬสินธุ์ ความเป็นมา ชุมชนคุณธรรมวัดโพธิ์ศรีสว่างหนองช้าง ตำ�บลหนองช้าง อ�ำ เภอสามชยั จงั หวดั กาฬสนิ ธ์ุ เปน็ ชมุ ชนชาวผไู้ ททมี่ วี ฒั นธรรม ประเพณี ภาษา ท่ีเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวช่ือบ้านหนองช้าง มาจากชา้ งซงึ่ เปน็ พาหนะของคณะทอ่ี พยพถน่ิ ฐานจากเมอื งบก เมอื งวงั ( ปจั จบุ นั คอื ต�ำ บลกดุ สมิ อ�ำ เภอเขาวง จงั หวดั กาฬสนิ ธ)์ุ ใช้ขนส่ิงของสัมภาระมาตั้งถ่ินฐานบริเวณบ้านหนองช้าง ปั จ จุ บั น ที่ เ ป็ น บ ริ เว ณ ที่ มี แ ห ล่ ง นำ้ � ข น า ด ใ ห ญ่ อุ ด ม ส ม บู ร ณ์ เหมาะแก่การเกษตร และมีพ้ืนที่บางส่วนเป็นที่ดอนซ่ึง เหมาะส�ำ หรบั การสรา้ งที่อย่อู าศัย หลังจากนั้นไม่นาน “ช้าง” ซ่ึงเป็นพาหนะในการเดินทางมีอาการผิดปกติเกิดขึ้นเช่ืองซึม ไมก่ นิ อาหารจึงได้เฝ้าดูอาการของช้าง และได้รักษาตามวิธีการ พน้ื บา้ น โดยใชส้ มนุ ไพรทม่ี อี ยตู่ ามธรรมชาติ แตอ่ าการของชา้ ง ก็ยังไม่ดีขึ้นนับวันย่ิงทรุดลง ประกอบกับช้างมีอายุมากแล้ว เมื่อใกล้เสียชีวิตช้างได้พยายามยกเท้าหน้าข้ึนเหนือหัวของมัน หลงั จากนนั้ ไมน่ านมนั กไ็ ดท้ รดุ ลงกบั พน้ื และเสยี ชวี ติ ลงในเวลา ต่อมาจึงได้ต้ังชื่อหมู่บ้านน้ีว่า “บ้านหนองช้างตาย” และใน พ.ศ. ๒๔๒๐ ชาวบ้านหนองช้างตายได้ตัดคำ�ว่า “ตาย” ออก เนื่องจากชื่อหมู่บ้าน เพราะเป็นคำ�ท่ีไม่เป็นมงคลจึงเหลือแต่ ค�ำ วา่ “บา้ นหนองช้าง” เปน็ ชอื่ ของหมบู่ า้ นจนถงึ ทุกวันน้ี 131ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

การเดนิ ทาง เดินทางตามถนนหมายเลข 213 ถนนถีนานนท์ (กาฬสินธุ์-สมเด็จ) ถึงอำ�เภอสมเด็จเลี้ยวซ้ายถนน หมายเลข 2041 เดนิ ทางระยะหน่ึงจะถึงสามแยกให้ เลี้ยวขวาไปบนถนนหมายเลข 227 ขับตรงผ่าน ตำ�บลโพน อำ�เภอคำ�ม่วง บนถนนหมายเลข 2289 ประมาณ 6 กโิ ลเมตร ถงึ ชมุ ชนคณุ ธรรมวดั โพธศิ์ รสี วา่ ง หนองช้าง คำ�ขวญั ศวิ ิไลแพรวา ปา่ กวา้ งหนอ่ ไม้โจด หนองชา้ งถิ่นภไู ท น้อมน�ำ ประเพณี งามตาโปงลาง รุง่ โรจน์วัฒนธรรม เสน่หข์ องชมุ ชน ชุมชนคุณธรรมวัดโพธ์ิศรีสว่างหนองช้าง เป็นชุมชนชาวผู้ไท ทม่ี วี ฒั นธรรม ประเพณี ภาษา ทเี่ ปน็ เอกลกั ษณเ์ ฉพาะตวั โดดเดน่ ใน การทอผา้ ไหมแพรวา แบบครบวงจร โดยเรม่ิ ตง้ั แตป่ ลกู หมอ่ นเลย้ี งไหม ทจ่ี ะใชเ้ ปน็ วตั ถดุ บิ ในการผลติ จนกลายเปน็ ผา้ แพรวาทมี่ คี วามงดงาม จงึ ได้ชื่อวา่ เป็น “ต้นน้ำ�แพรวา ราชินีแหง่ ไหม” ซึ่งเกดิ จากการหนุน เสรมิ ดว้ ยพลังบวร “บ้าน วดั โรงเรียน” ในพื้นท่ี ทมี่ ีความเขม้ แขง็ จนกลายเปน็ ตน้ น้�ำ แหลง่ เรียนร้ทู ส่ี ามารถเป็นตน้ แบบในการศกึ ษา ดูงานได้ นอกจากนี้ การดำ�รงชีวติ ของคน ในชมุ ชน ยงั ยดึ มัน่ ปฏิบัติ ตามหลกั ธรรมทางศาสนา ผูค้ นอัธยาศัยดี นำ้�ใจงาม มจี ติ อาสา เป็น เจ้าบ้านที่ดี ถือเป็นอีกแห่งที่น่ามาสัมผัสถึงวิถีวัฒนธรรมผู้ไทท่ีเป็น เอกลกั ษณเ์ ฉพาะตัว มีงานหัตถกรรมจกั สาน ตามวิถวี ัฒนธรรมของ ทีม่ มี าชา้ นาน เกดิ จากภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถน่ิ ดงั้ เดิม และมกี ารถา่ ยทอด จากรนุ่ สรู่ นุ่ มอี าหารพนื้ ถน่ิ ทเี่ ปน็ อตั ลกั ษณข์ องชาวผไู้ ท อาหารตาม ฤดูกาลท่หี ลากหลาย ในวถิ ธี รรมชาติ อาทิ แกงข้เี ย่อ ต้มไก่บา้ นใส่ ใบมะขามอ่อนแกงหนอ่ โจด นอกจากน้ีในชุมชนยังมีสวนเมล่อน ทีม่ ี ผลผลิตตลอดปี ซ่ึงเป็นแหล่งเรียนรู้เกษตรเชิงท่องเที่ยวตามศาสตร์ พระราชา 132 ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

แหลง่ ทอ่ งเท่ียวทางวัฒนธรรม วัดโพธศ์ิ รสี วา่ งหนองชา้ ง กลุม่ จักสาน 133ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ศูนย​์เรียนรูก้ ารทอผ้าไหมแพรวา เป็นศนู ยเ์ รยี นรอู้ ัตลักษณ์ของชุมชน เปน็ แหล่งเรยี นรู้การทอผ้าไหมแพร วาแบบครบวงจร ศนู ย์เรยี นร้กู ารท�ำ สวนเมลอ่ น ทีม่ ีผลผลิตตลอดทัง้ ปี งปารนะเทเศพกณาลที ่ีโดดเด่น ประเพณบี ญุ บ้ังไฟ 134 ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

บฟร้อรนพลบะรุคุษร ฟเป้อน็ นกกาลรอแงสตดมุ้ งทท่ใี ส่ีชืบต้ ท้ออนดรับมาแจขากก ผูม้ าเยือนชมุ ชน ผสลนิ ิตคภ้าัณแฑล์ชะุมชบนรกิ ารทางวัฒนธรรม ย่ามไหม ผ้าไหมแพรวา แพรวา กระเปา๋ ผา้ ไหมแพรวา 135ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ผ้าซิน่ ผู้ไท เครื่องจกั สาน (กระเตาะ) เสื้อผู้ไท ผลาา้ ยคปลุมระไหยกุลต่ไห์ มแพรวา อาหารพื้นถ่นิ 136 ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

ชแผุมนชทเี่นสน้คทุณางธทร่อรงเมทยี่ววดั (โบพวรธิ์ศOnรีสTวou่าrง)หนองช้าง ร้านไพรวรรณ์ ร่งุ เรอ� งทวท� รัพย์ ๔๐๓๘ เฮอื นฝา� ยไหม วดั สว่างศร�บุญเร�อง แพรวากาฬสินธุ์ กลุ่มสตร�ทอผ้า โรงเร�ยนบ้านหนองช้าง บ้านหนองแกน่ ทราย รา้ นเสรม� สวย สามพ�ีนอ้ ง องค์การบร�หาร ส่วนตำบลหนองช้าง กลุ่มจกั สาน 2 ๔๐๓๖ กลุม่ จกั สาน 1 ศูนยเ์ รย� นรู้ ที�ทำการกำนัน วดั โพธ�ิศร�สว่างหนองชา้ ง การทอผ้าไหม ตำบลหนองช้าง หอสมุดไตรสกิ ขา แพรวา ๒๒๘๙ สวนธนชาติ เมล่อนฟาร์ม ติดต่อสอบถาม : 0พร8ะ-ค9ร2ูโอ7ภ4า-ส7โ8พ5ธิน5ันท์ (เจา้ อาวาสวดั ) 0นา8ย-ว8ิเ7ชยี4ร8-ว3กิ 2ล7(5ผ้ใู หญบ่ า้ น) 137ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

งานมหกรรม โปงลาง แพรวา และงานกาชาด จงั หวดั กาฬสนิ ธุ์ เมื่อวันท่ี 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพ รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จทรง โปงลางในงานแสดงศิลปวัฒนธรรม 4 ภาค ณ วิทยาลัยนาฏศิลปกาฬสินธ์ุ จังหวัดกาฬสินธุ์ จึงได้กำ�หนดให้วันที่ 26 กุมภาพันธ์ของทุกปี เป็นวันเปิดงานมหกรรมโปงลาง แพรวา และ งานกาชาดจังหวัดกาฬสินธ์ุ และสืบสาน รักษา ต่อยอดการแสดงดนตรีพ้ืนบ้านโปงลางสู่เด็ก เยาวชน และประชาชนทว่ั ไป ตง้ั แตบ่ ดั นน้ั เปน็ ตน้ มา โดยกิจกรรมภายในงานมีการจำ�หน่าย และ สาธิตผลิตภัณฑ์จากผ้าไหมแพรวา ของดีบ้านฉัน จากทกุ อ�ำ เภอ และทัว่ ทุกภูมภิ าคในประเทศไทย 138 ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

รา้ นอาหาร อ�ำ เภอเมอื งกาฬสนิ ธ์ุ Restaurants เลขท ่ี ชื่อรา้ น ที่อย่ ู โทรศัพท์ 1 ครัวซงุ ถ.อนรรฆนาค 19 ต.กาฬสินธ์ ุ 08 6783 0982 2 เจ้ออ๋ ถ.AH16 (กาฬสินธ-์ุ สมเดจ็ ) บ้านนาจารย 0 4312 0071 3 แจว่ ฮ้อนรมิ ปาว ถ.บายพาสสงเปลือย 0 4383 5169 4 ชวนฉวี ถ.บายพาสสงเปลอื ย 0 4383 5455 5 ณชั ชาสุก ้ี ถ.ภริ มย ์ 0 4381 2320 6 โต้งรงุ่ เทศบาลเมืองกาฬสินธ ์ุ ถ.ชยั สนุ ทร 0 4381 4902 7 แม่ถง่ึ ปลาท ู 393 ถ.อนรรฆนาค 08 7857 5797 8 ต�ำ ถาดริมกุด ถ.กุดนำ้�กิน 0 4381 2804 9 สกุ ้เี ฮา้ ส์ 332/8-9 ถ.ธนะผล 0 4382 1337 10 อ่มิ อร่อย ถ.โสมพะมิตร 08 2043 6706 , 11 เฮือนกอ้ นแกว้ ถ.กาฬสนิ ธ์ุ-สหัสขันธ์ 08 3287 9086 08 2801 8885 12 เฮือนกาฬสนิ ธุ์-สวนดอนธรรม 49 หมู่ 4 บ้านสะอาดใต้ ต.เหนอื 08 0763 5150 13 สวนรสา ถ.บายพาสท่งุ มน 0 4381 1196, 14 สุภัค เดอ คาเฟ่ 81/7 ถ.เสน่หา ต.กาฬสนิ ธ์ ุ 08 1263 6878 0 4381 3631 15 หอ้ งอาหารกฉุ ินารายณ ์ ภายในโรงแรมรมิ ปาว ถ.กดุ ยางสามคั ค ี 08 9420 6910 16 ร้านตาลฟ้า ถ.หน้าเรอื นจำ� 0 4381 1912 17 อุดมโภชนา ถ.โสมพะมิตร 095 594 8505 18 รา้ นเปร้ียวปาก ถ.อนรรฆนาค 08 5693 2290 19 Tramonto Cafe ถ.นอ้ ยแก่งดอนกลาง 09 0556 6295 20 บา้ นเฝอ ถ.ชยั สุนทร 0 4382 0899 21 ร้านอาเฟยขา้ วมันไก่ ถ.กาฬสินธุ์ (ตรงขา้ มศาลหลักเมอื งกาฬสินธ)์ุ 22 ที เลก็ นมสด 30/3 ถ.อภยั บรเิ วณเจ็ดแยกหนองแซง 08 6717 0295 23 ตลาดโรงสี : กาฬสินธ ์ุ ท่ตี ้ังอยู่ติดกับห้างสรรพสินคา้ Big C 08 1263 9830 สาขากาฬสนิ ธ์ุ ถนนถนี านนท์ 08 7822 2247 24 ร้านกกขามโภชนา ถ.ผ้าขาว 08 0411 3571 25 รา้ นอาหารปกั ษใ์ ต ้ 94 ถ.ประดษิ ฐ์ 08 3400 5550 26 Amuse Cafe’ ตลาดโรงสี 0 4382 0074, 27 ร้านกกขาม โภชนา ถ.บายพาสสงเปลอื ย 08 5300 2544 28 อาหารเวียดนาม ถ.ถีนานนท ์ 08 7862 2599 29 ขนมจนี ถ.สนามบนิ ตรงข้าม สนามกีฬากลางจงั หวดั กาฬสินธ์ ุ 30 กว๋ ยจ๊บั อบุ ล 110/3 ถ.เสน่หา ต.กาฬสินธ์ ุ 139ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

เ ลขท ี่ ช่ือร้าน ที่อย่ ู อ�ำ เภอกมลาไสย 1 ขนมจีนแมป่ ระมวล ถ.เชียงสา ต.หนองแปน 2 เรอื นชมพูเนอ้ื ย่างเกาหล ี อ.กมลาไสย โทรศัพท์ 3 ชาบบู า อ.กมลาไสย 08 7953 0729 4 3 Moods cafe & Bistro อ.กมลาไสย 08 7862 2599 5 เฉลมิ โภชนา ทล.214 ต.กมลาไสย 08 7615 6655 6 ชุลรี ตั น์ แจ่วฮ้อน ทล.214 ต.กมลาไสย 08 1975 8470 7 พจิ ิตรา ถ.ศรสี ุรยิ วงศ์ ต.กมลาไสย 0 4383 0054 8 วิจติ ร ทล.2367 ต.หนองแปน 08 1056 4571 9 เบเกอร่เี ฮาส์กมลาไสย ทล.214 ต.กมลาไสย 0 4385 1157 08 0407 4856 เ ลขท ี่ ชอ่ื ร้าน ทอ่ี ย ู่ 0 4389 9003 1 เดียร ์ ถ.พันธร์ุ าษฎร์บำ�รุง ริมบงึ บัวขาว 2 น.ไกห่ มนุ ถ.พันธ์ุราษฎร์บ�ำ รงุ ต.บวั ขาว อ�ำ เภอกฉุ นิ ารายณ์ 3 สามโชคหมกู ระทะ ทล.12 ต.บวั ขาว 4 ครวั เมืองตาก ทล.12 ต.บัวขาว โทรศัพท์ 5 ครวั เคยี งภู ต.กุดหว้า อ.กุฉินารายณ ์ 0 4385 1391 08 1191 6889 6 บา้ นปกี ไม้ ทล.2046 ต.สมสะอาด 0 4385 1299 0 4385 1607 เ ลขที่ ช่ือรา้ น ที่อยู่ 08 5000 3013, 1 ครัวอรุณ ทล.2291 ต.กดุ ปลาคา้ ว 06 3021 5608 2 ครวั ปลาน้�ำ โขง ทล.2291 ต.คมุ้ เกา่ 0 4313 4048 3 ณฐั พรเขาวงเนอ้ื ยา่ งเกาหลี ทล.2291 ต.กดุ ปลาค้าว 4 ล�ำ ภูเนอ้ื ยา่ งเกาหล ี ทล.2291 ต.ค้มุ เกา่ อ�ำ เภอเขาวง 5 Tomorrow Cafe เทศบาลเขาวง 6 ร้านกาแฟกอบัว เทศบาลเขาวง โทรศพั ท์ 0 4385 9452 เ ลขท ี่ ชื่อรา้ น ทีอ่ ยู่ 08 1060 4547 1 คำ�ภูเนือ้ ยา่ งเกาหล ี ต.ทงุ่ คลอง 08 9032 2834 2 เกาลนู เนอื้ ย่างเกาหล ี ต.ท่งุ คลอง 0 4385 9033 3 ครัวนิดหนอ่ ย ต.นาทัน 08 2442 8442 4 เจ๊เปย๊ี กต�ำ แหลก ตลาดสดคำ�ม่วง 08 6351 6470 อ�ำ เภอค�ำ มว่ ง โทรศัพท์ 08 4925 4569 0 4387 9450 08 2314 3425 06 1028 5939 140 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

เลขท ่ี ชื่อรา้ น ที่อยู่ อำ�เภอฆอ้ งชัย 1 คุณสมพิศ 26 หมทู่ ี่ 10 ต.ฆอ้ งชัยพฒั นา 2 คณุ ปณยาภรณ์ 48 หมูท่ ่ี 10 ต.ฆ้องชยั พัฒนา โทรศพั ท์ 3 พรรณ ี 60 หม่ทู ี่ 10 ต.ฆ้องชยั พฒั นา 08 5926 6748 4 สีสวยอาหารตามส่ัง 87 หมทู่ ่ี 2 ต.ฆอ้ งชยั พัฒนา 08 3674 6309 08 9021 6342 08 9035 1097 เลขท ี่ ชื่อร้าน ทอ่ี ยู่ อำ�เภอดอนจาน 1 ชวี จติ ทช.กส2019 ต.ดอนจาน 2 เรอื นชมพู ทช.กส.2014 ต.ดอนจาน โทรศัพท์ 08 7218 2862 08 3299 7912 เลขท ่ี ชอ่ื รา้ น ทอ่ี ย่ ู อำ�เภอท่าคันโท 1 ปา้ นางตำ�นัว 14/1 หมทู่ ี่ 1 ต.ท่าคนั โท 2 อว้ นลาบเปด็ ทช.กส.5051 ต.ทา่ คนั โท โทรศพั ท์ 3 สริ ินทรเน้ือย่างเกาหลี ทล.2152 ต.นาตาล 08 3328 9085 4 แตมป-์ ตางคเ์ น้อื ย่างเกาหล ี ทล.2152 ต.นาตาล 08 3338 8909 08 4392 3561 เ ลขที่ ชื่อรา้ น ทอ่ี ย ู่ 0 4387 7106 1 กอไผ่ 267/1 หมทู่ ่ี 1 ต.นาค ู 2 ไก่นอ้ ยโภชนา 227 หมู่ท่ี 10 ต.นาค ู อ�ำ เภอนาคู 3 โบต๊ อะฮอยก้งุ เผา ถ.ชมะนนั ท์ ต.นาคู 4 ต�ำ เมยี่ งยายดวิ ทล.2291 ต.นาคู โทรศพั ท์ 5 ไอดนิ ปลาเผา อ.นาคู 08 9070 6771 6 ก๋วยเตีย๋ วเรอื รมิ คลอง อ.นาค ู 08 7139 3741 08 5010 4733 เลขท่ ี ช่อื ร้าน ทีอ่ ยู่ 0 4312 6811 1 ตีน๋ อ้ ย ทช.กล.4003 ต.สงเปลือย 08 5953 1344 2 อนนั ตป์ ลาเผา ทช.กส.2067 ต.สงเปลอื ย 08 7953 1344 3 มุมอร่อย ทล.2336 ต.นามน 4 ส้มต�ำ รอ้ ยล้าน ตำ�บลสงเปลือย อำ�เภอนามน 5 ตากอากาศ ต�ำ บลสงเปลือย โทรศัพท์ 08 6232 4325 08 7723 6986 08 7946 1266 09 0193 1059 08 9417 6135 141ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

เ ลขที่ ชอื่ รา้ น ทีอ่ ยู ่ อำ�เภอยางตลาด 1 เชลลโ์ ภชนา ส่แี ยกอ�ำ เภอยางตลาด โทรศพั ท์ 0 4369 1169 2 กำ�นนั บญุ สง่ ปากทางเขา้ เขือ่ นลำ�ปาว 08 1974 5814 3 พลอยทะเล สแ่ี ยกอำ�เภอยางตลาด 0 4389 1138 0 4389 1484 4 ถาวรไกย่ ่างตามสั่ง 23 หมทู่ ่ี 20 ต.ยางตลาด 08 6240 4258 5 บา้ นโฮม สวนอาหาร & รีสอร์ท อ�ำ เภอยางตลาด 09 8342 5545 เ ลขที ่ ช่ือรา้ น ทอ่ี ยู่ อำ�เภอรอ่ งค�ำ 1 ล�ำ พงั ถ.บา้ นสองห้อง-บ้านด่านใต้ ต.เหลา่ ออ้ ย โทรศพั ท์ 08 4797 5938 เ ลขท ี่ ชื่อร้าน ทีอ่ ยู่ อ�ำ เภอสมเดจ็ 1 คักอหี ล ี ถ.ถีนานนท 2 พรนภาโภชนา ถ.ถีนานนท์ โทรศัพท์ 3 จิมม่ ี ทล.213 ต.สมเดจ็ 0 4386 1311 4 ปลาน้ำ�โขง ทล.12 ต.สมเด็จ 0 4386 1274 5 ชยั โอชา อ.สมเดจ็ 08 9554 0337 0 4386 0322 เ ลขที่ ชอ่ื รา้ น ทอ่ี ย ู่ 0 4386 1293 1 เคียงปาว แหลมโนนวิเศษ ต.โนนบุรี 2 ไทนิคม ทล.227 ต.โนนน้�ำ เกลี้ยง อ�ำ เภอสหัสขันธ์ 3 การ์เดน้ เฮาส์ ทล.227 ต.โนนบรุ ี 4 วิชยั ถ.สุขาภบิ าล 1 ต.โนนบุร ี โทรศัพท์ 5 เฮอื นพาขา้ ว ทล.227 ต.นิคม 08 1975 9171 0 4387 1422 เ ลขท่ ี ชอ่ื รา้ น ทอ่ี ย ู่ 0 4387 1122 1 สามชัยเนอื้ ยา่ งและแจว่ ฮ้อน ทล.2289 ต.สำ�ราญ 08 9940 2385 2 หนอ่ งหนิงเน้ือย่างเกาหลี ทล.227 ต.ส�ำ ราญ 09 7305 0888 อำ�เภอสามชยั โทรศัพท์ 08 0755 7893 08 4515 4872 142 ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

เลขท ี่ ช่อื ร้าน ทอ่ี ย ู่ อำ�เภอหนองกุงศรี 1 เกาลูนเน้อื ย่างเกาหล ี ทล.2009 ต.หนองกงุ ศร ี 2 สามหมอเน้อื ย่างเกาหล ี ทล.2009 ต.หนองกุงศรี โทรศพั ท์ 3 รา้ นต�ำ แซบ อ.หนองกุงศร - 4 ครวั สวนไผ ่ อ.หนองกงุ ศรี - 08 0762 9143 เ ลขท ่ี ช่อื รา้ น ท่ีอย ู่ 08 9821 6872 1 ระเบียงจริยา 50 ม.12 ต.นิคมหว้ ยผ้งึ อำ�เภอหว้ ยผึง้ 2 น้องคราฟ 3 ม.16 ต.นคิ มห้วยผง้ึ 3 รา้ นตน้ ปาร์ม 144 ม.4 ต.นิคมหว้ ยผ้ึง โทรศัพท์ 4 ณัฐพรเน้ือย่างเกาหล ี ทล.2101 ต.นคิ มห้วยผึง้ 0 4386 9187, 5 เจงกสิ ขา่ นเน้อื ยา่ งเกาหลี 139 ม.10 ต.นิคมหว้ ยผึง้ 08 1260 1639 08 4873 7268 เลขท ี่ ช่ือรา้ น ทีอ่ ยู่ 08 5957 4046 1 ครวั สมารท์ ทล.2110 ต.ค�ำ ใหญ ่ 08 0758 6453 2 ฮองเฮาเนอ้ื ยา่ งเกาหล ี ทล.2110 ต.หว้ ยเมก็ 09 0901 1208 3 จา่ ม ี ทล.2110 ต.หว้ ยเมก็ 4 ป.บา้ นสวน ทล.2110 ต.คำ�ใหญ ่ อ�ำ เภอหว้ ยเม็ก 5 รา้ นอาหารครวั ฮอ่ งเต้ ต.หว้ ยเม็ก โทรศัพท์ 08 6233 8195 08 4763 5639 08 7374 6252 08 8070 2448 08 7232 7604 143ทอ่ งเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

โรงแรม/ทพี่ กั อำ�เภอเมืองกาฬสนิ ธุ์ Hotel-Guesthouse เ ลขท่ี ชือ่ โรงแรม/ทีพ่ กั ทอ่ี ยู ่ โทรศัพท์ 1 ชาลอง บูทรคิ 125/7-10 ต.กาฬสนิ ธุ์ 0 4381 6789 0 4381 1789 2 บงั กะโล สบาย สบาย 11 8 ม.7 ต.หนองกุง 08 8281 3675 3 บังกะโลแฮปปีอ้ นิ ท ์ 201 ต.กาฬสินธ ์ุ 0 4382 1495 4 บลเู ทล 332-333 ม.5 ถ.กาฬสนิ ธ์ุ - สหัสขันธ์ 0 4387 3007 5 โพนทองการ์เด้นท์รสี อร์ท 322 ต.โพนทอง 0 4387 3007 6 โรงแรมไพบูลย์ เพลส 125/3-4 ต.กาฬสินธ ์ุ 0 4381 1981 7 เฟรชอินน ์ 99 ถ. สนามบนิ ต.หลบุ 0 4381 5195 8 โรงแรมรมิ ปาว 71/2 ถ.กุดยางสามัคคี ต.กาฬสินธุ์ 0 4381 3631 9 สุภัคโฮเต็ล 21/7 ต.กาฬสินธุ์ 0 4381 1196 08 1263 6878 10 ซปุ เปอร์โมเตล็ 187/22 ถ.เกษตรสมบรู ณ์ ต.กาฬสินธุ ์ 0 4381 3570 11 โรงแรมฟอกซ์ 501 ม.8 บ้านมอดินแดง ต.โพนทอง 0 4341 8197 08 6861 8635 12 โรงแรมคิวบิส ติดศาลากลางหลงั ใหม ่ 08 0454 5929 13 ทอง-ทนิ -ธัช เรสซิเดนซ์วิว ติดศาลากลางหลังใหม ่ 08 8562 1235 09 3223 2262 14 เก้อื พรรณ 72/6 ถ.หนองไชยวาน ต.กาฬสินธุ ์ 0 4381 3623 180 15 สำ�ราญอินน ์ ม.6 ถ.กาฬสินธ์ุ - กมลาไสย ต.หลุบ 0 4381 3262 0 4360 0613 16 ไดโน่สตูดโิ อ 152/7 ถ.ชัยสนุ ทร ต.ในเมอื ง 09 5663 4517 ๑๗ รม่ ไทรทอง ตดิ อนุสาวรียพ์ ระยาชยั สนุ ทร 099 332 2002 ๑๘ ชดาวิว รสี อร์ท 59/44 ถ.เกษตรสมบรู ณ ์ 082 344 9777 เลขที ่ ช่ือโรงแรม/ท่ีพกั ท่ีอยู่ อ�ำ เภอกมลาไสย 1 ปลายฟา้ การ์เดน้ อินน์ 263 ม.9 ต.ธญั ญา โทรศพั ท์ 2 สนธยา 71 ม.9 ต.หลกั เมือง 3 ไพลินรีสอร์ท 313 ม.2 ต.หนองแปน 08 0180 6204 08 1768 1540 08 9842 9109 144 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

เ ลขที ่ ชือ่ โรงแรม/ทพ่ี กั ทอ่ี ย ู่ อ�ำ เภอกุฉินารายณ์ 1 เลิงชวิ บา้ นพักรสี อรท์ 657/1 ม.13 ต.บัวขาว 2 เอส วี รีสอรท์ 38 ม.1 ต.บัวขาว โทรศัพท์ 3 เกือ้ พมิ าน 644 ม.1 ต.บัวขาว 4 ไทยภรู ีสอร์ท 88/1 ม.4 ต.กุดหวา้ 0 4383 2112 5 สมจติ บงั กาโล 121 ม.10 ต.บวั ขาว 0 4383 2409 6 ฮาร์ทบสี รสี อร์ท 203/1 ม.13 ต.บวั ขาว 0 4385 1547 7 พีพบี ังกะโล 103 ม.10 ต.บวั ขาว 08 1546 5593 8 สวนรกั รีสอร์ท 233 ม.14 ต.บัวขาว 0 4385 1420 9 วนั ศริ ริ ีสอร์ท 107 ม.10 ต.บัวขาว 0 4385 1725 10 ศมภรัตน์ รีวิล 154 ม.1 ต.นาขาม 0 4383 2443 11 แสงชัย 121 ม.2 ต.บัวขาว 0 4385 1345 12 บา้ นปกี ไม ้ 168 ม.3 ต.สมสะอาด 09 6339 4423 13 บา้ นคณุ แมบ่ ูเลอวาร์ด 888 ม.13 ต.บวั ขาว 08 6224 7480 0 4385 1222 เลขท่ี ช่ือโรงแรม/ทีพ่ ัก ทอ่ี ย ู่ 08 9944 5014 1 รื่นรมย์ โฮเตล็ 182 ม.14 ต.คุ้มเก่า 08 1843 633 2 แม่ฮอ่ งสอนรสี อร์ท 195 ม.5 ต.หนองผือ 3 ทวสี ินรีสอรท์ 252 ม.8 ต.กดุ สมิ คุ้มใหม ่ อ�ำ เภอเขาวง 4 ชัยภักดีรสี อร์ท ม.17 ต.คมุ้ เก่า 5 นพมาศ 239 ม.1 ต.คุ้มเกา่ โทรศพั ท์ 6 เรอื นภูไทรีสอรท์ ต.สงเปลอื ย 7 โรงแรมพิรยิ ะ รสี อร์ท อ.เขาวง 0 4385 9326 ๘ นอนนา เมอื งภู รสี อรท์ ต.กุดสมิ ค้มุ ใหม่ 08 3358 1308 08 7238 5873 เลขท่ี ชื่อโรงแรม/ท่ีพกั ท่อี ยู่ 08 1574 6557 1 คุ้มหมอกรสี อร์ท 235 ม.1 ต.โพน 0 4385 9522 2 เพียวรีสอร์ท 65 ม.8 ต.ทุ่งคลอง 08 9862 1875 3 เกนิ ฝันรีสอรท์ 37 ม.8 ต.ทุ่งคลอง 06 1661 4646 4 วิลาลยั ย์รีสอร์ท 57 ม.5 ต.ทุ่งคลอง 09 2959 5969 5 ทงุ่ ตะวันรสี อรท์ อ.ค�ำ มว่ ง 6 สวนปาล์มรสี อรท์ อ.ค�ำ ม่วง อำ�เภอค�ำ มว่ ง โทรศพั ท์ 0 4387 9038 08 5010 8499 0 4381 1204 08 6780 3490 08 4686 4433 08 4686 4433 145ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

เ ลขที่ ชอื่ โรงแรม/ท่พี กั ที่อยู่ อำ�เภอฆอ้ งชัย 1 ร่งุ อรุณบังกาโล 154 ม.7 ต.ฆ้องชยั พัฒนา โทรศพั ท์ เ ลขท ่ี ชื่อโรงแรม/ท่ีพกั ท่อี ย ู่ 1 ยนิ ดีบริการ 390 ม.11 ต.นาค ู 08 9577 8356 2 โกลดเ์ ดน้ ท์ เรสเฮาส์ 186 ม.10 ต.นาค ู 3 ภธู นาทพิ ย์ รีสอรท์ อ.นาค ู อ�ำ เภอนาคู เลขที่ ชื่อโรงแรม/ที่พัก ท่อี ย ู่ โทรศัพท์ 1 เกยสวุ รรณรีสอรท์ 177 ม.7 ต.ทา่ คนั โท 08 1964 2127 เลขที ่ ชือ่ โรงแรม/ท่พี ัก ที่อยู่ 08 9943 7548 1 สุขสนั ตก์ ารเ์ ด้นท ์ ม.18 ถ.ฮอ่ งฮี - กาฬสนิ ธุ์ ต.ยางตลาด 06 2142 1934 2 ชมจันทรร์ สี อรท์ บา้ นดงบัง ต.หัวนาคำ� 3 โคกศรกี ารเ์ ดน้ ท์ 66 ม.4 บ.โคกศรี ต.อ่มุ เม่า อ�ำ เภอทา่ คันโท 4 ก๊ดู ววิ 199 ม.6 ต.ยางตลาด 5 แดนสวรรคโ์ ฮเตล็ 152 ม.9 ต.คลองขาม โทรศพั ท์ 6 เปรมสุข 70 ม.9 ต.หนองอิเฒา่ 08 7434 9707 7 ดเี ดย์ 42 ม.11 ต.ดอนสมบูรณ ์ 8 ฮันนีร่ สี อรท์ 159 ม.5 ต.หนองตอกแปน้ อำ�เภอยางตลาด เลขที่ ชื่อโรงแรม/ที่พกั ทอี่ ยู่ โทรศพั ท์ 1 อนั ดามัน ม.9 ถ.ร่องค�ำ – นาเรียง ต.รอ่ งคำ� 08 7948 8853 เลขท ่ี ชื่อโรงแรม/ทพ่ี กั ทอี่ ย่ ู 08 1320 5143 1 สมเด็จโฮเต็ล 158/2 ต.สมเดจ็ 08 1708 8594 2 ทุ่งทองรีสอร์ท 274 ม.9 ต.สมเดจ็ 08 9941 2976 3 เจา้ นางรีสอร์ท 50 ม.7 ต.หนองแวง 08 1380 6625 4 ที เอน็ เพลส ม.2 ซ.สันติสขุ ถ.ถีนานนท ์ 08 7224 0495 08 623 6561 08 1052 5141 อ�ำ เภอรอ่ งค�ำ โทรศพั ท์ - อ�ำ เภอสมเดจ็ โทรศพั ท์ 0 4381 1150 444 08 6857 0337 08 1223 4018 09 3321 6395 08 1974 4513 146 ทอ่ งเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

เลขที่ ชอ่ื โรงแรม/ทพ่ี กั ที่อยู่ อ�ำ เภอดอนจาน 1 มว่ งนาการ์เดน้ ท ์ ต.มว่ งนา โทรศพั ท์ เลขท ่ี ชื่อโรงแรม/ทพ่ี ัก ท่ีอยู่ 08 5755 5711 1 ธนากรรสี อร์ท 36 ม.6 บ.คำ�ประถม ต.นิคม อำ�เภอสหสั ขนั ธ์ เลขที ่ ชื่อโรงแรม/ท่พี ัก ทอ่ี ย ู่ 1 ไดอารป่ี าร์ค 160 ม.7 ต.โคกเครือ โทรศัพท์ 2 สุขสำ�ราญรสี อรท์ 146 ม.1 ต.ลำ�หนองแสน 08 1544 2013 3 เปน็ หนึ่งรีสอร์ท 177 ม.4 ต.หนองกงุ 4 ตน้ รกั 157 ม.1 ต.หนองใหญ ่ อำ�เภอหนองกงุ ศรี เ ลขที่ ชื่อโรงแรม/ท่ีพกั ทอ่ี ยู่ โทรศัพท์ 1 พาราไดซ์รสี อร์ท 104 ม.11 ต.นคิ มหว้ ยผงึ้ 08 7213 4544 2 ภูแฝกรีสอรท์ 5 ม.6 ต.ไค้นุ่น 08 0191 7768 08 3336 5255 - 3 จรยิ าบงั กาโล 50 ม.12 ต.นคิ มห้วยผง้ึ 4 โรงแรมกง่ิ หอม 11 ม.16 ต.นคิ มห้วยผง้ึ อำ�เภอหว้ ยผึ้ง 5 นภารตั นร์ ีสอรท์ 438 ม.4 ต.นิคมหว้ ยผ้งึ โทรศัพท์ เลขที่ ช่อื โรงแรม/ที่พกั ทอ่ี ยู่ 0 4386 9353 1 ทรัพยเ์ จรญิ รีสอรท์ 135 ม.12 ต.ค�ำ ใหญ ่ 08 5696 0889 2 โชคชัย 2 83 ม.2 ต.หว้ ยเมก็ 08 7929 5093 3 ฮักกนั รีสอรท์ อ.ห้วยเมก็ 08 8742 7537 0 4386 9187 0 4386 9433 08 2561 5778 อำ�เภอหว้ ยเม็ก โทรศพั ท์ 0 4382 0114 08 1260 6406 0 4388 9003 147ท่องเทย่ี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์

คณะผจู้ ดั ท�ำ ท่ีปรกึ ษา ผูว้ ่าราชการจงั หวดั กาฬสนิ ธุ์ นายทรงพล ใจกร่ิม รองผวู้ ่าราชการจงั หวัดกาฬสินธ์ุ นายเลศิ บศุ ย ์ กองทอง รองผ้วู ่าราชการจังหวัดกาฬสนิ ธ์ุ นายสนนั่ พงษ์อกั ษร คณะทำ�งาน วัฒนธรรมจงั หวัดกาฬสินธุ์ หวั หนา้ คณะทำ�งาน นักวิชาการวฒั นธรรมช�ำ นาญการพิเศษ นางกมนรตั น ์ สมิ มาค�ำ นกั วชิ าการวัฒนธรรมชำ�นาญการพเิ ศษ นกั จัดการงานทั่วไปชำ�นาญการพเิ ศษ คณะท�ำ งาน นกั วิชาการวัฒนธรรมช�ำ นาญการ 1. นางธนวรรณ มัธยมนันทน ์ นกั วชิ าการวฒั นธรรมชำ�นาญการ 2. นายเอกรินทร์ ชูวิชยั นกั วิชาการวัฒนธรรมชำ�นาญการ 3. นางเกษราภรณ ์ ศรีสุริยานันท ์ นักวชิ าการวัฒนธรรมช�ำ นาญการ 4. นางสขุ ณชิ มน ปิ่นวเิ ศษ นักวิชาการวัฒนธรรมชำ�นาญการ 5. นางเสาวคนธ ์ ชนะบุญ นักวชิ าการวฒั นธรรมช�ำ นาญการ 6. นางกอแก้ว ศิริกลุ นกั วชิ าการวัฒนธรรมชำ�นาญการ 7. นางสมจิต รศั มี นักวิชาการวัฒนธรรมชำ�นาญการ 8. นางอดศิ ร ศรีชาต ิ นกั วชิ าการวัฒนธรรมช�ำ นาญการ 9. นายสถิตพน กิตะชยั นักวชิ าการวัฒนธรรมชำ�นาญการ 10. นางณัฐวดี รอดภยั นักวชิ าการวัฒนธรรมชำ�นาญการ 11. นายตฤณ มาลัยเถาว ์ นกั วชิ าการวัฒนธรรมปฏิบัตกิ าร 12. นางกรรณกิ าร ์ อนนั ตภักดิ ์ นักวชิ าการวัฒนธรรมปฏบิ ัติการ 13. นางสาวสริ ินธร ฉัตรศุภกุล นกั วิชาการวฒั นธรรมปฏบิ ัติการ 14. นางจริ าวรรณ ตรเี นตร นกั วิชาการวฒั นธรรมปฏบิ ัตกิ าร 15. นางสาวล�ำ ดวน ทบวงศร ี นักวิชาการวฒั นธรรมปฏบิ ัตกิ าร 16. นางสาวสปุ ราณ ี ลาบบญุ เรือง นกั วชิ าการวัฒนธรรมชำ�นาญการพิเศษ 17. นายชัยยันต์ ชลมั พชุ นกั วิชาการวฒั นธรรมช�ำ นาญการ 18. นายอภิสทิ ธ์ิ พรหมชนะ นกั วิชาการวฒั นธรรมชำ�นาญการ 19. นางสาววุฒวรรณ ์ รัตนากร นกั วชิ าการวฒั นธรรมปฏบิ ัติการ คณะทำ�งานและเลขานกุ าร นักวชิ าการวัฒนธรรมปฏิบัตกิ าร นางกัญญพัชร นางาม คณะทำ�งานและผู้ชว่ ยเลขานกุ าร 1. นางสาวเบญจวรรณ แขง็ ฤทธิ์ 2. นางนาตยา พรเพ็ชรพราว 3. นางสาวอภิญญา ทองอนิ ทร์ 4. นางสาวหนลู ะมัย ทศั นา 148 ท่องเท่ยี วทางวฒั นธรรม บวร On Tour กาฬสนิ ธุ์