คู่มือผู้ลงทุน ฉบับลงทุนในหุ้น

ช่อื เอกสาร Investor’s Practice Guide คู่มือผ้ลู งทนุ ฉบับลงทุนในหุ้น ผแู้ ต่ง อลิศรา ฮัววานิช และกฤติยา สทุ ธิชน่ื กองบรรณาธิการ ปยิ าภรณ์ ครองจันทร์ และพงษ์พนั ธ์ พลู เพิ่ม จดั ท�ำ โดย ฝ่ายพัฒนาความรู้ผลู้ งทนุ ศูนยส์ ง่ เสริมการพัฒนาความรู้ตลาดทนุ (TSI) ตลาดหลักทรัพยแ์ หง่ ประเทศไทย เลขท่ี 93 ถนนรัชดาภเิ ษก แขวงดินแดง เขตดนิ แดง กรุงเทพฯ 10400 โทรศัพท์ 0 2009 9999 โทรสาร 0 2009 9991 เวบ็ ไซต์ www.set.or.th/education พมิ พ์ครง้ั ท่ี 1-6 ธนั วาคม 2555 จ�ำ นวน 148,500 เลม่ พิมพค์ รง้ั ท่ี 7 พฤศจกิ ายน 2557 จ�ำ นวน 20,000 เลม่ พมิ พ์ครง้ั ท่ี 8 มิถุนายน 2558 จำ�นวน 15,000 เล่ม พิมพ์ครงั้ ท่ี 9 ธนั วาคม 2561 จำ�นวน 5,000 เล่ม จ�ำ นวนหน้า 74 หน้า ลิขสิทธิข์ องตลาดหลกั ทรัพยแ์ ห่งประเทศไทย สงวนสิทธ์ิ หา้ มลอกเลียนแบบไมว่ ่าส่วนใดสว่ นหน่งึ ของหนังสอื นอกจากจะไดร้ บั อนญุ าต

Contents สารบญั 06 การลงทนุ ...ทางด่วนส่คู วามมง่ั คงั่ 10 วัดความเสย่ี ง วัดความเป็นตัวคณุ 14 รจู้ กั หุ้นสกั นดิ ก่อนคิดเทรด 16 เชค็ ความพร้อมก่อนลงทุนในหนุ้ 18 6 ข้ันตอนการลงทนุ ในหุ้น กำ�หนดเป้าหมายและระยะเวลาลงทุน วเิ คราะหป์ ัจจยั พื้นฐาน ประเมนิ มลู ค่าท่แี ทจ้ รงิ หาจงั หวะลงทุน ตดั สินใจซอ้ื ขาย ตดิ ตามผลการลงทุน

34 ซอ้ื ขายอย่างมัน่ ใจ ตอ้ งเข้าใจตลาดและกฎเกณฑ์ 44 ภาษจี ากการลงทนุ ในหนุ้ 48 ฉลาดลงทุน ต้องร้จู กั สทิ ธิ 52 รู้จักหาความรู้ สร้างภูมิคุ้มกนั การลงทนุ 56ภาคผนวก 5 เหตผุ ล... ควรบนั ทึกการซือ้ ขายหนุ้ 58 ขั้นตอนในการบันทึกรายการ

Lesson 1 การลงทนุ ทางดว่ นสู่ความมงั่ ค่ัง อยากมีบ้าน อยากสง่ ลูก หลังใหญๆ่ หรอื ไปเรยี นต่อ คอนโดฯ ริมทะเล ตา่ งประเทศ อยากแพ็ก อยากมีเงนิ เก็บ กระเป๋าไปเท่ียว ซกั สิบลา้ น เมอ่ื ไหร่ก็ได้ เชื่อว่าหลายคนคงเคยฝันเช่นนี้ เพราะน่ีคือความฝันท่ีใครๆ ก็อยากมี แต่ก็ ต้องยอมรับว่าความฝันแต่ละอย่างไม่ใช่จะได้มาง่ายๆ และต้องใช้ “เงิน” มากมาย ล�ำ พังการฝากเงินไว้ในธนาคารเพียงอยา่ งเดยี ว คงไม่สามารถท�ำ ใหค้ ณุ ไปถงึ ฝัง่ ฝนั หรือมั่งค่ังอย่างท่ีตั้งใจไว้ได้ เพราะดอกผลจากเงินออมเติบโตไม่ทันกับราคาสินค้า และค่าใชจ้ ่ายต่างๆ ท่ีเพิ่มขึ้น 06 Investor’s Practice Guide คมู่ ือผลู้ งทนุ ฉบบั ลงทุนในหนุ้

แต่ทราบหรือไม่ว่า... “การลงทุน” สามารถเพิ่มผลตอบแทนให้กับเงินออม ของคุณ ทำ�ให้คุณบรรลุเป้าหมายต่างๆ ในชีวิตได้เร็วยิ่งขึ้น เพราะการลงทุนเปรียบ เสมือน “ทางด่วนสู่ความม่ังคั่ง” การออกตัวท่ีดี ต้ังต้นได้เร็ว และเดินตามแผน ทีว่ างไว้ ย่อมชว่ ยให้ถึงเสน้ ชยั ไดส้ มดังใจหวงั สำ�หรับผู้ลงทุนมือใหม่หรือผู้ที่สนใจลงทุน แต่ยังจับต้นชนปลายไม่ถูก ไม่รู้จะ เร่ิมตน้ อย่างไร ลองเร่ิมจาก... “รู้จักตัวเอง” ให้ลึกซ้ึงข้ึนอีกนิด ถามตัวเองให้แน่ใจก่อนว่า “เป้าหมาย” การลงทุนของคุณคืออะไร ลงทุนเพื่อเพ่ิมผลตอบแทน เพื่อเอาชนะเงินเฟ้อ เพอ่ื ประหยดั ภาษี หรือเพื่อบนั้ ปลายชวี ิต ฯลฯ จากนั้นค่อยพิจารณา “เงื่อนไข” ในการลงทุน ว่าคุณรับความเสี่ยงได้แค่ไหน ต้องการผลตอบแทนเท่าไหร่ มีเงินลงทุนมากน้อยเพียงใด หรือมีข้อจำ�กัดเรื่อง ระยะเวลาหรอื ไม่เพราะสงิ่ เหลา่ นจี้ ะตอบไดเ้ ปน็ อยา่ งดวี า่ ...ทางเลอื กการลงทนุ แบบไหน ทจี่ ะเหมาะกบั คณุ มากท่ีสุด ถดั มากถ็ ึงเวลา “รจู้ กั เคร่ืองมอื ” หรือพดู งา่ ยๆ กค็ อื รู้จักทางเลอื กการลงทุน เพราะปจั จบุ นั มที างเลอื กการลงทนุ มากมาย ทงั้ หนุ้ สามญั พนั ธบตั ร หนุ้ กู้ กองทนุ รวม ทองค�ำ หรอื อสงั หารมิ ทรพั ย์ ฯลฯ ซง่ึ แตล่ ะทางเลอื กกม็ รี ายละเอยี ดและความซบั ซอ้ น แตกตา่ งกนั ออกไป Start รู้จกั ตวั เอง ร้จู กั เครอื่ งมอื รู้จักจงั หวะลงทุน Finish 07 Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผูล้ งทนุ ฉบับลงทนุ ในห้นุ

การทำ�ความเข้าใจเก่ียวกับคุณลักษณะ ความเส่ียง และผลตอบแทน ตลอดจนข้อดีข้อเสียของทางเลือกต่างๆ จึงเป็นส่วนสำ�คัญที่จะช่วยให้คุณ จัดสรรเงินลงทุนได้อย่างเหมาะสม และสอดคล้องกับเป้าหมายที่ตั้งไว้ เช่น ถ้าคุณมีเงินลงทุนก้อนหนึ่ง ต้องการผลตอบแทนสูง และสามารถรับความเส่ียง ได้มาก อกี ทง้ั อายุกย็ ังไม่เทา่ ไหร่ “หนุ้ ” กน็ บั เปน็ ทางเลอื กที่น่าสนใจส�ำ หรบั คณุ สุดท้ายก็ต้อง “รู้จักจังหวะลงทุน” เพราะการรู้และเข้าใจเก่ียวกับปัจจัย ตา่ งๆ ไมว่ ่าจะเป็น เศรษฐกจิ การเมือง สังคม จิตวทิ ยามวลชน หรือปจั จยั อื่นๆ ทีม่ ี ผลกระทบตอ่ ทศิ ทางการลงทนุ จะท�ำ ใหค้ ณุ สามารถก�ำ หนดกลยทุ ธก์ ารลงทนุ ในภาวะ ตลาดที่แตกต่างกัน รวมถึงสามารถตัดสินใจลงทุนในทางเลือกท่ีให้ผลตอบแทนท่ีดี ในแตล่ ะช่วงเวลาไดอ้ ย่างเหมาะสม จะเหน็ วา่ การลงทนุ ไมใ่ ชเ่ รอ่ื งยาก คณุ เองกส็ ามารถเรมิ่ ลงทนุ ได้ อยา่ งไรกต็ าม ทุกการลงทุนย่อมมีความเส่ียง แต่คุณสามารถจัดการกับความเสี่ยงเหล่านี้ ได้ด้วยการ “จัดสรรเงินลงทุน” (Asset Allocation) ไปในทางเลือกการลงทุน หลายๆ ประเภท ดงั กฎเหล็กการลงทนุ ท่ีว่า “Don’t put all eggs in one basket” แปลง่ายๆ คอื “อยา่ ใส่ไข่ทง้ั หมดไว้ในตะกร้าใบเดียว” Equity Daollne’gt pgust in one basket 08 Investor’s Practice Guide ค่มู ือผลู้ งทุน ฉบบั ลงทนุ ในหุ้น



Lesson 2 วัดความเสี่ยง วัดความเปน็ ตัวคณุ อยากร้หู รอื ไม่ ... คุณรับความเสี่ยง ได้มากน้อยแค่ไหน ลองมาตอบแบบสอบถามง่ายๆ หาระดับความเสี่ยง ที่เหมาะสมกับตัวคุณกัน 1 . ปจั จุบนั คุณอยู่ในช่วงชวี ิตใด ก. อายยุ ังไมเ่ กิน 30 ปี แบบสอบถาม ข. อายุเกนิ 30 แต่ไมเ่ กนิ 55 ปี ค. อายุเกนิ 55 ปี 2 . สไตลก์ ารลงทนุ ทผ่ี า่ นมาของคณุ เปน็ แบบไหน (ถ้ายงั ไม่เคยลงทนุ ลองเลอื กแบบท่ชี อบดสู )ิ ก. ชา้ แต่ชวั ร์ ได้นอ้ ยดกี ว่าไม่ได้ แต่ไมอ่ ยากขาดทุน ข. แล้วแตจ่ ังหวะและโอกาส เส่ยี งบา้ ง ก�ำ ไรพอประมาณ ค. กลา้ ได้กลา้ เสยี ยอมตัดขาดทุน แล้วลุยใหม่สรา้ งก�ำ ไรสูงๆ 10 Investor’s Practice Guide ค่มู อื ผ้ลู งทนุ ฉบบั ลงทุนในหนุ้

3 . ในอีก 1 ปีข้างหนา้ คุณอยากเหน็ อะไร แบบสอบถาม จากเงนิ ลงทนุ ก. ผลตอบแทนแนน่ อน 5% ข. ก�ำ ไร 10% แตถ่ า้ โชคไมด่ ขี าดทุน ก็ยอมได้สัก 5% ค. ก�ำ ไร 20% แตถ่ ้าโชคไม่ดขี าดทนุ กย็ อมไดส้ กั 10% 4 . หากคณุ เลน่ เกมโชว์และมาถงึ ทางเลอื กวา่ จะ เลน่ ตอ่ หรือหยุดเลน่ คุณจะเลอื กอย่างไร ก. หยดุ เลน่ แลว้ รบั เงนิ รางวลั 30,000 บาท ข. เลน่ ต่อกบั คำ�ถาม 2 ตวั เลอื ก ตอบถูกรบั เงิน 60,000 บาท ตอบผิดไม่ได้อะไรเลย ค. เล่นตอ่ กบั ค�ำ ถาม 4 ตัวเลือก ตอบถกู รบั เงิน 120,000 บาท ตอบผิดไม่ไดอ้ ะไรเลย 5. เจา้ ของธรุ กจิ คนหนง่ึ ชวนคณุ ไปท�ำ งานดว้ ย โดยให้เลือกว่าจะรับเงินเดือนท่ีแน่นอน หรือรับเป็นค่านายหนา้ ตามผลงานทท่ี �ำ ได้ คณุ จะเลอื กรบั ผลตอบแทนแบบใด ก. รบั เงนิ เดอื นเป็นหลัก ค่านายหนา้ นิดหนอ่ ย ข. รับเงนิ เดือนครึ่งหนงึ่ คา่ นายหนา้ อกี ครง่ึ หนง่ึ ค. รบั คา่ นายหนา้ เปน็ หลกั เงนิ เดอื น เลก็ นอ้ ย มาดูเฉลยผลการทดสอบกัน ข้อ 1 ไ ่ม ีมคะแนน / ข้อ 2 - 5 : ก. = 1, ข. = 2, ค. = 3 11Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผลู้ งทนุ ฉบบั ลงทนุ ในหุน้

ก รวมคะแนน ข ค มาดซู วิ า่ คะแนนของคุณอยู่ในช่วงใด เพยี งแค่นี้... คุณก็จะทราบว่าคุณรับความเส่ียงได้มากน้อยแค่ไหน และเหมาะกบั การลงทุนแบบใด รับความเสยี่ งไดน้ อ้ ย (4 ถงึ 6 คะแนน) คุณชอบการลงทุนที่มีความปลอดภัยสูง ไม่ว่าจะ ลงทนุ อะไรกต็ าม ตอ้ งเหน็ เงนิ ตน้ อยคู่ รบ คณุ จงึ ควรลงทนุ ในสินทรัพย์ท่ีมีความผันผวนต่�ำ เช่น เงินฝากประจ�ำ หรือกองทุนรวมพันธบัตรระยะส้ัน แม้ผลตอบแทน ที่ได้รับอาจไม่มากนัก แต่การที่คุณทราบอย่างแน่นอน ว่าจะได้ผลตอบแทนเท่าใดและเม่ือไร ก็นับว่าคุ้มค่ากับ ความปลอดภยั ของเงนิ ลงทุนของคณุ 12 Investor’s Practice Guide คูม่ ือผู้ลงทนุ ฉบบั ลงทุนในหุ้น

รบั ความเส่ียงไดป้ านกลาง (7 ถึง 9 คะแนน) คณุ ยอมรบั ความเสย่ี งจากการลงทนุ ไดป้ านกลาง ยอมรับความผันผวนได้ในระดับหนึ่ง แต่ต้องไม่มาก จนเกนิ ไปเพอ่ื แลกกบั โอกาสทจ่ี ะไดร้ บั ผลตอบแทนมากกวา่ เงินฝากธนาคาร ดังนั้น คุณจึงควรลงทุนในสนิ ทรัพยท์ ่ี ใหค้ ณุ ไดท้ งั้ การเพม่ิ มลู คา่ ในระยะยาว และกระแสเงนิ สดท่ี สมำ่� เสมอจากการลงทนุ เชน่ หนุ้ ทจี่ า่ ยเงนิ ปนั ผลสมำ่� เสมอ พันธบัตรรัฐบาลระยะปานกลาง หนุ้ กเู้ อกชนทมี่ อี นั ดบั ความนา่ เชอ่ื ถอื ดๆี หรอื กองทนุ รวมอสงั หารมิ ทรพั ย์ แมว้ า่ จะมคี วามผนั ผวนในระยะสน้ั บา้ ง แตก่ ระแสเงนิ สดท่ีไดร้ บั อย่างสม่ำ� เสมอ คงพอท�ำให้คณุ อ่นุ ใจข้ึนได้ รบั ความเส่ียงได้มาก (10 ถงึ 12 คะแนน) คุณยอมรับความเสี่ยงจากการลงทุนได้มาก และ ไม่กังวลกับความผันผวนท่ีเกิดขึ้นระหว่างการลงทุน เท่าใดนัก ท�ำให้คุณมีโอกาสได้รับผลตอบแทนท่ีสูงขึ้น โดยคณุ อาจลงทนุ ในสนิ ทรพั ยท์ ม่ี มี ลู คา่ เพม่ิ ขน้ึ ในระยะยาว เช่น หุ้น กองทุนรวมหุ้น กองทุนรวมต่างประเทศ หรือ หนุ้ กู้เอกชนได้ อย่างไรก็ตาม แบบทดสอบทั้ง 5 ข้อน้ีเป็นเพียงแนวทางอย่างย่อๆ ในการ วัดระดับความเส่ียงท่ีเหมาะสมกับตัวคุณเท่านั้น ทดลองทำ�แบบทดสอบฉบับเต็ม ได้ท่ี www.set.or.th/education 13Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผู้ลงทุน ฉบับลงทุนในหนุ้

Lesson 3 รจู้ ักหนุ้ สกั นดิ ก่อนคดิ เทรด “หนุ้ ” เป็นตราสารที่กิจการออกใหแ้ กผ่ ู้ถือ เพ่อื ระดมเงินทุนไปใช้ในกิจการ โดยผถู้ อื หนุ้ จะมฐี านะเปน็ “เจา้ ของกจิ การ” ซง่ึ จะมสี ว่ นไดเ้ สยี หรอื มสี ทิ ธใิ นทรพั ยส์ นิ และรายไดข้ องกิจการ รวมทง้ั มีโอกาสได้รบั ผลตอบแทนในรปู แบบตา่ งๆ ผลตอบแทน แม้ “หุ้น” จะเป็นหลกั ทรัพยท์ ี่ผลู้ งทุนหลายคนลงั เลทจี่ ะลงทุน เพราะกงั วลกบั ความเส่ยี งทอ่ี าจเกดิ ขน้ึ แตค่ งปฏเิ สธไม่ได้ว่า “หนุ้ ” ยังคงมีเสน่หส์ �ำ หรบั ผลู้ งทุน อกี หลายคนท่ีไมว่ า่ จะเสย่ี งแคไ่ หน กต็ อ้ งมหี นุ้ อยใู่ นพอรต์ การลงทนุ เสมอ นน่ั เปน็ เพราะ ลงทนุ ในหนุ้ มีโอกาส... ไดร้ บั เงนิ ปนั ผล เมอ่ื บรษิ ทั มผี ลก�ำ ไร ไดร้ บั ก�ำ ไร เมอ่ื ราคาหนุ้ ปรบั ตวั สงู ขน้ึ ไดร้ บั สทิ ธิในการจองซอ้ื หนุ้ ออกใหม่ เมอ่ื บรษิ ทั เพม่ิ ทนุ 14 Investor’s Practice Guide ค่มู อื ผู้ลงทุน ฉบับลงทุนในหนุ้

ความเสย่ี ง ผลตอบแทนจากการลงทุนในหุ้นในรูปของ “เงินปันผล” และ “ก�ำไรจากการ ขายหุ้น” จะอยู่ในระดับสูงหรือต่�ำ ข้ึนอยู่กับ ภาวะเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และ ผลประกอบการของบริษัทนั้นๆ หากภาวะเศรษฐกิจดีบริษัทมีผลประกอบการดี ผู้ลงทุนก็มีโอกาสได้รับผลตอบแทนที่สูงข้ึน ในทางตรงกันข้าม หากภาวะเศรษฐกิจ ซบเซา บริษัทมีก�ำไรลดลง ผลตอบแทนท่ีผู้ลงทุนจะไดร้ ับก็มแี นวโนม้ ทจ่ี ะลดลง ดงั นน้ั ผลู้ งทนุ จงึ มคี วามเสยี่ งในเรอ่ื งความไมแ่ นน่ อนของอัตราผลตอบแทน ทจ่ี ะไดร้ ับ กล่าวคือ ผู้ลงทุนอาจไม่ได้รบั เงนิ ปนั ผล ได้เงนิ ปนั ผลในระดบั ต่ำ� หรอื อาจ ขายหุน้ ได้ในราคาต่�ำกว่าทคี่ าดไว้ นอกจากนี้ การลงทุนในหุ้นยังมีความเส่ียงประเภทอ่ืนๆ อีก เช่น ความเสี่ยง ด้านสภาพคล่อง ความเส่ียงจากอัตราเงินเฟ้อ ฯลฯ ผู้ลงทุนจึงควรศึกษาข้อมูล กอ่ นตดั สนิ ใจลงทนุ B ก�ำ ไรจากการขายหนุ้ เงนิ ปันผล 15Investor’s Practice Guide คู่มือผลู้ งทนุ ฉบับลงทนุ ในหุ้น

Lesson 4 เชค็ ความพร้อม ก่อนลงทุนในหุน้ ก่อนจะเรม่ิ ลงทนุ ในห้นุ ลองมาสำ�รวจความพร้อมของตวั คณุ เองกันกอ่ นดกี ว่า Checklist กอ่ นลงทุนในหนุ้ OK 1. มเี ปา้ หมายและระยะเวลาลงทุนทีช่ ัดเจน 2. ยอมรบั ความเสยี่ งจากการลงทนุ ได้ปานกลาง-มาก 3. มีเงินเย็นทีจ่ ดั สรรไวเ้ พือ่ ลงทนุ ในหนุ้ แลว้ 4. รู้จักหุ้นทจี่ ะเลอื กลงทุนเปน็ อยา่ งดี 5. รู้วธิ ีการวิเคราะหแ์ ละตดั สนิ ใจเลือกหุ้นท่เี หมาะสม 6. รวู้ ิธแี ละขั้นตอนการซื้อขายห้นุ ในตลาดหลกั ทรพั ยฯ์ 7. รู้ว่าจะเลอื กลงทุนกบั บริษัทหลกั ทรัพย์ใดและ ร้คู า่ ใช้จา่ ยทบี่ รษิ ทั หลกั ทรัพย์เรียกเกบ็ 8. รูแ้ หลง่ ท่จี ะศึกษาขอ้ มลู เพมิ่ เตมิ เพือ่ ตัดสนิ ใจลงทุน 9. รู้จกั สิทธิตา่ งๆ ของผ้ถู อื หุ้น 10. มีเวลาติดตามข่าวสารดา้ นการลงทนุ อย่างใกลช้ ดิ คณุ ล่ะ... ตรวจเช็คความพร้อมก่อนลงทนุ ในห้นุ แลว้ หรอื ยัง? 16 Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผู้ลงทุน ฉบับลงทนุ ในห้นุ



Lesson 5 6 ข้นั ตอน การลงทุนในหนุ้ หลังจากเข้าใจลักษณะเฉพาะตัวของหุ้น ผลตอบแทน และความเสี่ยง จากการลงทุนในหุ้น รวมถึงตรวจเช็คความพร้อมของตัวเองเรียบร้อยแล้ว ผู้ลงทุนก็ต้องศึกษา และทำ�ความเข้าใจขั้นตอนต่างๆ ของการลงทุนในหุ้น ซงึ่ มี 6 ขน้ั ตอน ดงั น้ี 01 กำ�หนดเป้าหมายและระยะเวลาลงทนุ 04 หาจงั หวะลงทนุ 05 ตดั สนิ ใจซอื้ ขาย วเิ คราะห์ปจั จัยพ้ืนฐาน 06 ติดตามผลการลงทุน 02 • วิเคราะหเ์ ศรษฐกจิ • วิเคราะหอ์ ุตสาหกรรม • วเิ คราะหบ์ ริษทั 03 ประเมินมลู ค่าที่แท้จรงิ 18 Investor’s Practice Guide คูม่ ือผู้ลงทุน ฉบบั ลงทนุ ในหนุ้

1 แกลำ�ะหรนะยดะเเปว้าลหามลางยทุน ขนั้ ตอนแรกสดุ และส�ำ คญั ทสี่ ดุ ของการลงทนุ ในหนุ้ คอื “การก�ำ หนดเปา้ หมาย และระยะเวลาลงทุน” ให้ชัดเจนโดยตอบตัวเองให้ได้ว่า... ในการลงทุนน้ัน มุ่งหวังผลตอบแทนแบบใด อัตราเท่าไหร่ สามารถยอมรับความเส่ียงได้มากน้อย ขนาดไหน และมรี ะยะเวลาลงทนุ ยาวนานเทา่ ใด ท้ังน้ี เพราะเป้าหมายและระยะเวลาลงทุนที่แตกต่างกัน ย่อมส่งผลต่อ ผลตอบแทน ความเส่ยี ง และสไตลก์ ารลงทนุ ที่แตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น ผู้ลงทุน ก มีเป้าหมายในการลงทุนเพื่อให้ได้ผลตอบแทน ในระยะสั้น (เก็งกำ�ไร) แสดงว่าผู้ลงทุน ก คาดหวังผลตอบแทนในรูปส่วนต่าง ของราคาซอ้ื ขาย การเลอื กลงทนุ ใน Growth Stock อาจจะเหมาะส�ำ หรับผลู้ งทุน ก มากกว่า เพราะเป็นหุ้นของบริษัทท่ีมีอัตราการเจริญเติบโตสูง และมีแนวโน้มท่ี มูลค่าของหุ้นน่าจะสูงขึ้นในอนาคต แต่ผู้ลงทุน ก ก็อาจมีความเส่ียงสูง เน่ืองจาก ผลตอบแทนจากการลงทุนในหุ้นเป็นระยะเวลาสั้นๆ มักมีความผันผวนมากกว่า การลงทุนในหนุ้ เปน็ ระยะเวลายาวๆ ในขณะที่ผู้ลงทุน ข มีเป้าหมายในการลงทุนเพ่ือให้ได้รับผลตอบแทนที่ สม่�ำเสมอในระยะยาวแสดงว่าผู้ลงทุน ข คาดหวังผลตอบแทนในรูปของ เงินปันผล การเลือกลงทุนใน Value Stock ก็อาจจะเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ มากกว่าเพราะเป็นหุ้นของบริษัทที่มีกิจการมั่นคง ท�ำก�ำไรได้ดี มีการจ่าย เงินปันผลอย่างสม�่ำเสมอ และราคาหุ้นไม่ผันผวนข้ึนลงรุนแรง ซ่ึงผู้ลงทุน ข จะไม่ขายหุ้นในกรณีที่ราคาหุ้นปรับตัวเพ่ิมขึ้นหรือลดลงตราบเท่าท่ีผู้ลงทุน ข ยังม่ันใจในผลประกอบการของบริษัท และมั่นใจว่าจะได้รับผลตอบแทนในรูปของ เงินปนั ผลอย่างสม่ำ� เสมอ 19Investor’s Practice Guide คู่มือผลู้ งทุน ฉบบั ลงทนุ ในหนุ้

2 วิเคราะห์ ปจั จยั พื้นฐาน เมอ่ื ทราบเปา้ หมายและระยะเวลาลงทนุ ท่แี นน่ อนแลว้ ก็ถงึ เวลาพิจารณา ว่าจะเลือกลงทุนในหุ้นของบริษัทใด? ซึ่งผู้ลงทุนสามารถใช้ “การวิเคราะห์ ปจั จยั พน้ื ฐาน”(FundamentalAnalysis)มาก�ำ หนดกรอบการลงทนุ ใหแ้ คบลง โดยเรม่ิ จากวิเคราะหภ์ าพรวมเศรษฐกจิ ลงมาสู่อุตสาหกรรม และท้ายท่ีสดุ ก็ จะสามารถเลอื กบรษิ ทั ท่คี วรลงทนุ ได้ การวิเคราะห์เศรษฐกจิ พิจารณาภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบันและแนวโน้ม ในอนาคตวา่ เปน็ อยา่ งไร จะสง่ ผลตอ่ อตุ สาหกรรม ดูผลกระทบตอ่ แตล่ ะ แต่ละประเภทอย่างไรบ้าง อุตสาหกรรม การวเิ คราะหอ์ ุตสาหกรรม พจิ ารณาภาวะอตุ สาหกรรมเพอ่ื ดวู า่ อตุ สาหกรรมใด มีความน่าสนใจลงทุนบ้างในภาวะเศรษฐกิจน้นั ๆ เลอื กอตุ สาหกรรมท่นี ่าสนใจ และอตุ สาหกรรมท่ีสนใจอยู่ในวงจรชีวิตช่วงใด และ มีการแข่งขันมากน้อยแค่ไหน เพ่ือที่จะตัดสินใจ เลอื กลงทนุ การวเิ คราะห์บรษิ ัท พจิ ารณาวา่ บรษิ ทั ใดนา่ สนใจลงทนุ โดยดจู ากลกั ษณะ และรูปแบบการดำ�เนินธุรกิจ ความสามารถในการ คน้ หาบริษัท แขง่ ขนั และศกั ยภาพในการท�ำ ก�ำ ไร ทมี ผบู้ รหิ ารและ ท่ีนา่ สนใจลงทุน บุคลากร รวมถึงผลประกอบการและสถานะ ทางการเงินของธุรกิจว่ามีแนวโน้มเป็นอย่างไร มีโอกาสที่การลงทนุ จะสร้างผลกำ�ไรหรอื ไม่ หลงั จากคน้ พบบรษิ ทั ทน่ี า่ สนใจลงทนุ แลว้ กต็ อ้ งน�ำราคาหนุ้ ของบรษิ ทั ดงั กลา่ ว มาเปรียบเทียบกับมูลค่าที่แท้จริงของหุ้น เพ่ือดูว่าราคาตลาดของหุ้นสูงเกินกว่า ที่ควรจะเปน็ หรอื ราคาต่�ำ เหมาะสมที่จะลงทนุ 20 Investor’s Practice Guide คูม่ ือผู้ลงทนุ ฉบบั ลงทนุ ในหนุ้

3 ประเมิน มลู ค่าท่แี ท้จริง หลงั จากวเิ คราะหป์ จั จยั พน้ื ฐานจนไดห้ นุ้ ทด่ี นี า่ สนใจลงทนุ แลว้ ขน้ั ตอนตอ่ มาคอื การดูว่า หุ้นน้ันถูกหรือแพง เพ่ือเลือกหุ้นท่ีให้ผลตอบแทนคุ้มค่ากับความเสี่ยง โดยหุ้นทจ่ี ะเลอื กลงทนุ นน้ั ควรมรี าคาตลาดไมแ่ พงไปกวา่ มลู คา่ ที่ควรจะเป็น หรือ “มูลคา่ ทแ่ี ทจ้ ริง” (Intrinsic Value) ของหุน้ นัน้ วิธกี ารประเมินมูลคา่ ที่แท้จริงของหนุ้ สามารถท�ำ ได้หลากหลาย ซ่ึงวธิ ีท่นี ิยมใช้ โดยทัว่ ไปมีดังนี้ 01 ประเมนิ มลู คา่ ดว้ ยการเปรยี บเทียบ คือ การประเมินมูลค่าหรือราคาหุ้น โดยพิจารณาเปรยี บเทยี บจากคา่ เฉลย่ี ของอตั ราสว่ นระหวา่ งราคาต่อรายการทางบัญชีต่างๆ ซึ่งโดยทั่วไปจะพิจารณา จากอตั ราสว่ น ดังนี้ ราคาตลาดต่อกำ�ไรตอ่ หุ้น (P/E Ratio: PER) หุ้นตัวน้ีจะใช้เวลาก่ีปีท่ีผลตอบแทนหรือกำ�ไรที่บริษัท ทำ�ได้จะรวมกันเท่ากับเงินลงทุนทั้งหมดที่ใช้ซื้อหุ้นไป หรอื จะใชเ้ วลาคนื ทนุ กป่ี ี ผู้ลงทุนควรวิเคราะห์เปรียบเทียบกับค่าเฉล่ียของ อุตสาหกรรมและบริษัทคู่แข่ง ที่ประกอบกิจการ ประเภทเดียวกันด้วย เพื่อดูความสามารถใน การด�ำ เนนิ งาน และการเตบิ โตของธรุ กจิ โดยรวม เชน่ ถา้ คา่ P/Eของหนุ้ นนั้ สงู กวา่ คา่ เฉลย่ี ของอตุ สาหกรรม ก็อาจจะแสดงถึงแนวโน้มผลการดำ�เนินงาน และ การเติบโตทีด่ ขี องกิจการในอนาคต 21Investor’s Practice Guide คู่มอื ผลู้ งทุน ฉบบั ลงทุนในหุ้น

ราคาตลาดต่อมูลคา่ ตามบญั ชี (Price to Book Value: PBV) เปน็ ราคาทต่ี ลาดโดยเฉลย่ี เตม็ ใจทจ่ี ะซอ้ื หนุ้ ตวั น้ี โดยพจิ ารณาจากมลู คา่ ทางบญั ชี ของบรษิ ัท มักนิยมใช้กับอุตสาหกรรมท่ีมูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์สามารถสะท้อน มูลค่าทแ่ี ท้จรงิ ของสนิ ทรัพยข์ องกิจการ เชน่ หนุ้ ในกลุ่มธนาคารพาณิชย์ 02 ประเมนิ มูลค่าด้วยวธิ คี ดิ ลดเงินปันผล (Dividend Discounted Model) คือ การนำ�เงินปันผลที่คาดว่าจะได้รับจากหุ้นและราคาหุ้น ที่คาดว่าจะขายได้ มาคำ�นวณให้เป็นมูลค่า ณ ปัจจุบันโดยใช้อัตราคิดลด (Discount Rate) เท่ากับ อัตราผลตอบแทนทีต่ อ้ งการจากการลงทนุ ในหุน้ น้ัน ทั้งนี้ เงินปันผล ราคาหุ้นที่คาดว่าจะขายได้ และความเส่ียงจากการลงทุน จะประเมินมาจากแนวโน้มกำ�ไรของบริษัทและแนวโน้มสภาพเศรษฐกิจโดยรวม ในอนาคต เมื่อประเมินมูลค่าแท้จริง มมลู าคกา่ ทกแี่ ทวจ้ ร่างิ มนูลคอ้ ่ายที่แกทว้จรา่ ิง ของห้นุ ได้แลว้ ก็นำ�ไป เปรยี บเทียบกบั ราคาตลาด ราคาตลาด ณ ปจั จบุ นั ราคาตลาด ณ ปัจจบุ ัน เพื่อตัดสนิ ใจดงั นี้ ไม่ควรซ้อื ควรซอ้ื เพราะราคาห้นุ ยเพงัราถะรูกาคอาหยุ้นู่ แพงเกนิ ไป (Undervalue) (Overvalue) 22 Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผู้ลงทนุ ฉบบั ลงทุนในหนุ้

”4 หาจงั หวะลงทุน “การวิเคราะห์ปัจจัยเทคนิค” เป็นเคร่ืองมือท่ีจะช่วยตัดสินใจว่า “เราควร จะซื้อหรือขายหุ้นตอนไหนดี” ด้วยการวิเคราะห์พฤติกรรมของหุ้น จากราคา ปริมาณการซ้ือขาย และช่วงจังหวะเวลา เพื่อหาราคาท่ีเหมาะสมต่อการซื้อหรือ สัญญาณซื้อ (Buy Signal) และการขายหรือสัญญาณขาย (Sell Signal) โดยมี ข้อสมมตฐิ านวา่ การขน้ึ ลงของราคาหนุ้ ไดส้ ะทอ้ นถงึ ข่าวดขี า่ วร้าย และอทิ ธิพลทุกสิ่งทเ่ี ขา้ มา กระทบตลาดไว้แลว้ โดยราคาหุน้ ทข่ี น้ึ ลง จะเคลื่อนตัวไปตามแนวโน้มของตลาด จนกว่าจะมีปัจจัยที่ท�ำให้ราคาเปล่ียน ทิศทาง ทัง้ น้ี รปู แบบหรือพฤติกรรมของ หุ้นที่เกิดข้ึนในอดีตสามารถน�ำมาใช้ใน ”ปจั จบุ นั และอนาคตได้ เพราะมคี วามเชอื่ วา่ ประวตั ิศาสตร์จะซำ้� รอย ผู้ลงทุนที่คาดการณ์แนวโน้มของตลาดได้ถูกต้อง จะสามารถวางกลยุทธ์ การลงทุนได้ดี ตัวอย่างเช่น หากตลาดมีแนวโน้มเป็นขาข้ึนระยะยาว ก็ควรซ้ือหุ้น เพอ่ื ลงทนุ ระยะยาวแต่ถ้าเป็นแนวโน้มขาขึ้นระยะสั้น ก็ควรใช้กลยุทธ์เก็งกำ�ไรระยะสนั้ และถ้าตลาดมีแนวโน้มเป็นขาลง ก็ควรชะลอการเข้าซ้ือหุ้น หรือควรขายหุ้น ทีถ่ อื ครองไวเ้ พอ่ื ทำ�ก�ำ ไร 23Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผ้ลู งทนุ ฉบับลงทนุ ในหุน้

โดยสรุปคือ ก่อนตัดสินใจซ้อื ขาย ผ้ลู งทุนควรวิเคราะห์แนวโน้มของตลาด ให้เป็น เพ่ือกำ�หนดกลยุทธ์การลงทุน ควบคู่ไปกับการเลือกสรรหุ้นที่มีปัจจัย พนื้ ฐานทด่ี ี ธรุ กจิ มแี นวโนม้ เตบิ โตอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง แลว้ ใชเ้ ครอื่ งมอื การวเิ คราะหป์ ัจจัย เทคนิคเป็นตัวช่วยกำ�หนดจุดซื้อ-จุดขาย เพื่อให้ประสบผลสำ�เรจ็ ในการลงทนุ ราคาหุน้ แนวโน้มรอง แนวโน้มใหญข่ น้ึ แนวโนม้ ใหญ่ลง เวลา 5 ตัดสนิ ใจซื้อขาย หลังจากที่วิเคราะห์เลือกหุ้น และหาจังหวะ ในการลงทุนเรียบร้อยแล้ว ข้ันตอนต่อมาก็คือ “การตดั สินใจซื้อขาย” โดยผู้ลงทุนต้อง “เปิดบัญชี” เพื่อส่งคำ�สั่งซื้อหรือขายผา่ นบริษัทหลักทรพั ย์ 24 Investor’s Practice Guide ค่มู อื ผู้ลงทนุ ฉบบั ลงทนุ ในหุ้น

บญั ชแี บบไหน ใชต่ วั คุณ 01 บญั ชีเงินสด (Cash Account) ชำ�ระคา่ ซอ้ื หุน้ ดว้ ยเงินสดเตม็ ตามจำ�นวนทซ่ี ื้อภายใน 2 วันท�ำ การ บรษิ ทั หลกั ทรพั ย์จะพจิ ารณาวงเงนิ ทเ่ี หมาะสมตามฐานะการเงนิ หลักประกัน และความสามารถในการชำ�ระหนี้ วางเงินประกนั เพยี ง 20% ของวงเงินอนุมตั ิ 02 บญั ชีแคชบาลานซ์ (Cash Balance / Pre-paid / Cash Deposit) น�ำ เงนิ ไปฝากไว้กับบริษัทหลักทรัพย์ โดยจะไดว้ งเงนิ ซื้อขายหนุ้ เท่ากบั จำ�นวน เงนิ ที่นำ�ไปฝากไว้ เงินฝากท่ยี ังไม่ได้น�ำ ไปซ้อื หุ้นจะได้รับดอกเบี้ย ถ้าวงเงินไม่พอกับมูลคา่ หุ้นท่ตี ้องการซื้อ ก็สามารถโอนเงินเพมิ่ ได้ 03 บญั ชมี ารจ์ นิ้ (Margin Account) หรอื เครดติ บาลานซ์ (Credit Balance) สามารถกู้ยืมเงินเพื่อซ้ือขายหุ้นจากบริษัทหลักทรัพย์ได้บางส่วนโดยต้องมี เงนิ สดหรือหุ้นวางเปน็ หลักประกนั และจะตอ้ งจ่ายดอกเบ้ยี ส�ำหรบั เงินกู้ วงเงินกยู้ มื อาจเพิม่ ขึน้ หรือลดลงไดต้ ามราคาหุ้นท่วี างเป็นหลกั ประกันไว้ ถ้าราคาหุ้นลดลงมากๆ จนอัตรามาร์จ้ินต�่ำกว่าเกณฑ์ท่ีก�ำหนด บริษัท หลักทรัพย์อาจบังคับให้วางหลักประกันหรือเรียกเงินสดเพ่ิมหรืออาจจะ บังคับขาย (Forced Sell) หุ้นท่ีวางเป็นหลักประกันไว้เพ่ือรักษาอัตรา มาร์จิ้นใหอ้ ย่ใู นเกณฑท์ ก่ี �ำหนด 25Investor’s Practice Guide คมู่ ือผลู้ งทนุ ฉบับลงทนุ ในหนุ้

ขั้นตอนการเปิดบัญชี 1 เปิดบญั ชฟี รี กรอกใบคำ�ขอเปิดบัญชีพร้อม 2 ตดิ ตอ่ กบั บรษิ ทั หลกั ทรพั ยเ์ พอ่ื ขอ หลักฐานที่ใช้ในการเปิดบัญชี เปิดบัญชีซ้อื ขายห้นุ ผ่านผ้แู นะนำ� ส่งให้บริษัทหลักทรัพย์ และ การลงทุนหรือผ่านอินเทอร์เน็ต รอผลการพิจารณา ประมาณ (บนเวบ็ ไซตข์ องบรษิ ทั หลกั ทรพั ย)์ 1-2 สัปดาห์ 3 เพยี งเทา่ น้ี คณุ กส็ ามารถสง่ ค�ำ สง่ั 4 เ ม่ื อ ไ ด้ รั บ อ นุ มั ติ เ ปิ ด บั ญ ชี แ ล้ ว ซ้อื ขายห้นุ ผ่านผ้แู นะนำ�การลงทุน คุณจะได้รับเลขที่บัญชี และ/หรือ หรือผ่านทางอินเทอร์เน็ต ไม่ว่า รหัสซื้อขาย (Pin Number) จาก คุณจะอยู่ท่ีไหนกต็ าม บริษัทหลักทรัพย์ซึ่งต้องเก็บไว้ เป็นความลบั 26 Investor’s Practice Guide คูม่ อื ผู้ลงทนุ ฉบับลงทุนในหุ้น

เอกสารประกอบการเปดิ บญั ชี สำ�เนาบัตรประจำ�ตัวประชาชน สำ�เนาใบสำ�คัญคนต่างด้าว หรือสำ�เนาหนังสือ เดนิ ทาง กรณเี ป็นชาวตา่ งชาติ สำ�เนาทะเบียนบา้ น สำ�เนาบัตรประจำ�ตวั ผเู้ สยี ภาษีอากร (เฉพาะนติ บิ ุคคล) สำ�เนาใบแจ้งรายการบัญชีธนาคาร หรือสำ�เนาสมุดคู่ฝากบัญชีออมทรัพย์ ยอ้ นหลัง 6 เดือน ชอ่ งทางการลงทนุ 01 ลงทนุ ผา่ นผแู้ นะน�ำ การลงทนุ ของบรษิ ทั หลกั ทรพั ย์ ส่งค�ำ สงั่ ซอ้ื ขายผ่านทางโทรศัพท์หรือที่ห้องคา้ 02 ลงทุนด้วยตนเองทางอินเทอร์เน็ต สง่ ค�ำ สง่ั ซอ้ื ขายผา่ นโปรแกรมซอ้ื ขายหลกั ทรพั ย์ (คอมพวิ เตอร์ โทรศพั ทม์ อื ถอื แบบ Smartphone หรอื Tablet) ในการซ้ือขายหุ้นน้ัน ผู้ลงทุนจะต้องจ่ายค่านายหน้า (Commission) ให้แก่ บรษิ ทั หลกั ทรพั ยต์ ามมลู คา่ ของการซอ้ื ขาย ซงึ่ จะมอี ตั ราทแี่ ตกตา่ งกนั ไปตามชอ่ งทาง การลงทุนและประเภทบญั ชี สำ�หรับผู้ลงทุนท่ีมีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับการลงทุนในหุ้นเป็นอย่างดี สามารถวเิ คราะหแ์ ละตดั สนิ ใจลงทุนเองได้ ก็สามารถท่จี ะเลือกช่องทาง “การซ้อื ขาย หลักทรัพย์ผ่านอินเทอร์เน็ต” กับบริษัทหลักทรัพย์ท่ีให้บริการด้านการซื้อขาย ทางอินเทอร์เน็ต (Internet Trading) ได้ 27Investor’s Practice Guide ค่มู ือผลู้ งทนุ ฉบบั ลงทนุ ในหุ้น

ซื้อขายหุ้นทกุ ครงั้ ตอ้ งจดบนั ทึก หลังจากท่ีตัดสินใจซื้อหรือขายหุ้นเรียบร้อยแล้ว ก็ควรจดบันทึกรายการ ซอ้ื ขายหนุ้ เกบ็ ไวท้ กุ รายการ เพอ่ื ประโยชน์ในการวิเคราะห์และติดตามผลการลงทุน ตอ่ ไป วนั ท่ี ซื้อ/ขาย ชื่อหนุ้ ราคา จำ�นวน จ�ำ นวน คา่ นายหนา้ * ต้นทนุ / ก�ำ ไร / หุ้น เงิน +VAT 7% เงินรบั สุทธิ ขาดทุน 1 ซอื้ A 50 1,000 50,000 133.75 50,133.75 - 30 ขาย A 60 1,000 60,000 160.50 59,839.50 9,705.75 * ค่านายหนา้ = 0.25% (ยังไม่รวมคา่ ธรรมเนยี มอน่ื ๆ ทบี่ ริษทั หลักทรพั ยอ์ าจเรียกเกบ็ เพ่ิม) ผู้ลงทุนสามารถบันทึกรายการ ซอ้ื ขายห้นุ ผา่ นบรกิ าร “พอรต์ ลงทนุ จำ�ลอง” (Virtual Portfolio) ได้ใน www.settrade.com ซึ่งสามารถ ดูสัดส่วนการลงทุน และติดตาม สถานะการลงทนุ เพอื่ เปรยี บเทยี บกบั ราคาตลาดไดอ้ ีกดว้ ย อา่ นรายละเอยี ดเพ่มิ เตมิ เรือ่ งการบันทึกซ้อื ขายหนุ้ ในภาคผนวก 28 Investor’s Practice Guide คู่มอื ผูล้ งทุน ฉบบั ลงทนุ ในห้นุ

6 ตดิ ตามผลการลงทุน ในการลงทุนให้ประสบความสำ�เร็จนั้น ขั้นตอนที่จำ�เป็นอย่างยิ่งก็คือ “การติดตามผลการลงทุน” ผู้ลงทนุ ควรตอ้ งหมั่นตรวจสอบสถานะการลงทุน ข อ ง ตั ว เ อ ง ว่ า เ ป็ น ไ ป ต า ม เ ป้ า ห ม า ย ก า ร ล ง ทุ น ท่ี กำ � ห น ด ไ ว้ ต อ น ต้ น ห รื อ ไ ม่ หากไม่เป็นไปตามเป้าหมายหรือวัตถุประสงค์ที่กำ�หนดไว้ก็จะได้ปรับพอร์ต การลงทุนไดท้ ันท่วงที 01 ค�ำ นวณหามูลคา่ ทรพั ยส์ ินสุทธิตามราคาตลาด (Mark to Market) 02 ค�ำ นวณหาผลตอบแทนทเ่ี กดิ ขึ้นจริงในช่วงเวลาที่ประเมนิ 03 นำ�ผลตอบแทนท่ีได้รับไปเปรยี บเทยี บกบั เกณฑม์ าตรฐาน (Benchmark) 04 ปรบั ค่าความเส่ียง (Risk-Adjusted Return) ด้วยการ คำ�นวณหาอัตราผลตอบแทนส่วนเกิน โดยการหักออก ดว้ ยอตั ราผลตอบแทนท่ีปราศจากความเสยี่ ง 05 ค�ำ นวณผลตอบแทนเปน็ ผลตอบแทนสว่ นเกนิ ตอ่ หนง่ึ หนว่ ย ความเส่ยี ง 06 หาสาเหตุความแตกต่างของผลการดำ�เนินงานของ กลุ่มหลักทรพั ย์ และปรับปรุงการลงทุนตอ่ ไป 29Investor’s Practice Guide คู่มือผู้ลงทนุ ฉบับลงทนุ ในหุน้

เกณฑ์มาตรฐานท่ีใช้เปรยี บเทียบผลตอบแทน ประเภทสินทรัพย์ เกณฑม์ าตรฐาน (Benchmark) เงินฝาก อัตราดอกเบ้ยี เงนิ ฝากประจำ� 12 เดอื น เฉลย่ี ของ BBL, KBANK, KTB, SCB ตราสารหน้ี แหล่งข้อมลู : www.bot.or.th ตราสารทนุ อัตราผลตอบแทนของพันธบัตรรัฐบาลทม่ี อี ายุ ทองค�ำ 1, 5, 10 และ 20 ปี แหลง่ ขอ้ มลู : www.thaibma.or.th อตั ราผลตอบแทนของ SET Index หรือ SET50 Index แหล่งข้อมลู : www.set.or.th อัตราผลตอบแทนเฉล่ยี ในแต่ละปี แหลง่ ขอ้ มลู : www.goldtraders.or.th วธิ ีคำ�นวณผลตอบแทนของพอรต์ การลงทนุ 01 ก�ำ หนดอัตราผลตอบแทนคาดหวงั ของสนิ ทรัพยแ์ ตล่ ะประเภท (Ri) โดยพจิ ารณาจากขอ้ มลู ผลตอบแทนในอดตี 02 คำ�นวณผลตอบแทนของสินทรัพย์แต่ละประเภท ตามสัดส่วนการลงทุน ในพอรต์ (WiRi) เชน่ พอรต์ ระมดั ระวัง ตราสารทุน = 30% x 12.0% = 3.6% ตราสารหนี้ = 40% x 5.0% = 2.0% เงินฝาก = 30% x 1.0% = 0.3% 30 Investor’s Practice Guide คู่มอื ผ้ลู งทนุ ฉบับลงทนุ ในหนุ้

03 คค�าำ นดวหณวังอขตัอรงาพผอลรตต์ อรบะมแทัดนรคะวางั ดเทห่าวกงั ขับอ5ง.พ9%อรต์(3(.∑6%W+iRi2) เ.ช0น่%อ+ตั ร0า.3ผ%ลต)อบแทน ประเภทพอร์ต พอร์ตระมดั ระวงั พอร์ตปานกลาง พอรต์ เชงิ รุก แบบที่ดูเฉพาะ เงนิ ฝาก ตราสารทุน เงินฝาก เงินฝาก ระดับความเสี่ยง 30% 30% 20% ตราสารทุน ตราสารหน้ี 10% 40% 50% ทีย่ อมรับได้ ตราสารหนี้ 30% 20% 70% ตราสารหน้ี ตราสารทุน ประเภท อัตรา พอร์ตระมัดระวัง พอร์ตปานกลาง พอร์ตเชิงรกุ สินทรพั ย์ ผลตอบแทน คาดหวงั ของ สัดส่วน WiRi สัดสว่ น WiRi สดั สว่ น WiRi ตราสารทนุ สนิ ทรพั ย์ การลงทนุ การลงทนุ การลงทุน ตราสารหนี้ (Wi) (Wi) (Wi) เงินฝาก 12.0% 5.0% 30% 3.6% 50% 6.0% 70% 8.4% 1.0% 40% 2.0% 30% 1.5% 20% 1.0% 30% 0.3% 20% 0.2% 10% 0.1% อตั ราผลตอบแทนคาดหวัง ∑ WiRi 5.9% 7.7% 9.5% 31Investor’s Practice Guide คมู่ ือผลู้ งทนุ ฉบับลงทนุ ในหนุ้

ลงทุนอยา่ งม่ันใจ ต้องอ่าน Statement ให้เปน็ ประจ�ำ วนั รายงานการซื้อขายประจ�ำ วนั ABC SECURITIES (THAILAND) PLC. CONFIRMATION AND CONTRACT NOTE [CN-20110427-xxxxx] PAGE : 01 INVESTOR : [หมายเลขบญั ช]ี ชื่อบัญชี TRADING DATE : 27/11/20xx SETTLEMENT DATE : 03/12/20xx ---- COMMISSION ---- #CONTRACT SHARE QTY. PRICE/UNIT AMOUNT NET VAT NET AMT DUE ------------------------------------------------------------------------------------------------- SE-26282 XYZ 1,200 31.00 37,200.00 74.40 5.21 37,120.39 TOTAL SELL 37,120.39 VALUE ADDED TAX 7 % 5.21 == NET CUSTOMER RECEIVED == 37,120.39 ----------------------------------------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------------- Please check all the transactions in this report. Contact ABC Securities (Thailand) PLC. immediately if any discrepancy is found. We will assume that all transactions are accurate unless you contact to us within 4 business days from trading date. ----------------------------------------- END OF PAGE ----------------------------------------- ตวั อย่าง แสดงรายการซื้อขาย ปรมิ าณ อ่าน ราคา ค่านายหนา้ ภาษีมลู คา่ เพิ่ม Statement และจำ�นวนเงนิ รับ / จ่าย ใหเ้ ปน็ 32 Investor’s Practice Guide ค่มู อื ผลู้ งทนุ ฉบับลงทนุ ในห้นุ

แสดงชอ่ื หลักทรพั ย์ ปริมาณ ราคาต้นทนุ ราคาตลาด มูลค่าต้นทุน มลู คา่ ตลาด และก�ำ ไร / ขาดทุน ประจำ�เดือน รายงานหลักทรพั ยค์ งเหลือประจ�ำ เดือน ABC SECURITIES (THAILAND) PLC. MONTHLY SECURITIES STATEMENT -- AS OF (30/12/20xx) Page 01 INVESTOR : [หมายเลขบญั ชี] ชื่อบัญชี SECURITIES ON HAND AVG.COST MARKET PRICE COST VALUE MARKET VALUE GAIN(LOSS) ------------------------------------------------------------------------------------------------------ EFG 2,400 26.30 15.80 63,109.76 37,920.00 (25,189.76) HIJ 13,000 2.43 1.79 31,527.32 23,270.00 (8,257.32) Total 94,637.08 61,190.00 รายการขายท่ียงั ไม่ครบกำ�หนดชำ�ระ 0.00 รายการซอ้ื ท่ียงั ไมค่ รบกำ�หนดชำ�ระ 0.00 \"ส�ำ หรบั รายการซือ้ ขายตง้ั แต่วนั ที่ 4 มกราคม 2553 เปน็ ตน้ ไป บริษทั จะเรยี กเกบ็ คา่ นายหนา้ จากเดมิ อัตรา คงท่ี เป็น อัตราขน้ั บันได กรณที ีต่ อ้ งการสอบถามขอ้ มลู เพ่มิ เตมิ กรุณาตดิ ต่อเจ้าหนา้ ท่ีการตลาดของทา่ น\" ---------------------------------------------------------------------------------------------- Please verify all the transactions in this report for accuracy. Contact ABC Securities (Thailand) Plc. immediately for any discrepancies found. If any details shown above are not correct, please notify us within 5 business day from the month-end date. Note : Share with mark * will not be sold, such as : *Registered Share *Pledge Share *New Share(PO) *Other ตวั อย่าง--------------------------------------- END OF PAGE ---------------------------------------- หลังจากผู้ลงทุนซื้อขายหุ้นเรียบร้อยแล้ว สิ่งท่ี ไม่ควรมองข้ามก็คือ ต้องตรวจสอบ รายงานการซื้อขายประจำ�วัน จากบริษัทหลักทรัพย์ว่าข้อมูล ถูกต้องหรือไม่ หากพบข้อมูลไม่ถูกต้องจะต้องแจ้งกลับไปยังบริษัทหลักทรัพย์ภายใน ระยะเวลาที่แต่ละบริษัทกำ�หนด นอกจากนี้ ในแต่ละเดือนบริษัทหลักทรัพย์จะส่ง รายงานหลักทรัพย์คงเหลือประจำ�เดือน เพ่ือรายงานสถานะพอร์ตการลงทุน ว่ามูลค่าตลาดของหุ้นท้ังหมดท่ีถือครองอยู่ มีกำ�ไรหรือขาดทุน เม่ือเทียบกับมูลค่า ต้นทุน ซึ่งผู้ลงทุนสามารถใชข้ อ้ มลู เหลา่ นเ้ี พอ่ื ประกอบการตดั สนิ ใจปรบั พอรต์ การลงทุน ต่อไป 33Investor’s Practice Guide คู่มือผู้ลงทุน ฉบับลงทุนในหุ้น

Lesson 6 ซอื้ ขายอยา่ งม่นั ใจ ต้องเขา้ ใจตลาดและกฏเกณฑ์ เมอ่ื เขา้ ใจขน้ั ตอนการลงทนุ ในหนุ้ เรยี บรอ้ ยแลว้ กถ็ งึ เวลาทำ�ความรู้จักคุ้นเคย กับ “กฎเกณฑ์” ที่เก่ียวข้องกับการซื้อขายหุ้น ไม่ว่าจะเป็น... วันและเวลาทำ�การ ซอ้ื ขาย กระบวนการสง่ ค�ำ สงั่ ซอื้ ขายและสง่ มอบหนุ้ เครอ่ื งหมายแสดงสิทธิประโยชน์ และข้อห้ามต่างๆ รวมถึงผลกระทบจาก Corporate Action เพื่อให้ไมพ่ ลาดพลง้ั ท�ำ ผิดกฎจนเสียโอกาสในการลงทุนไป วันและเวลาทำ�การซอ้ื ขายหนุ้ ผู้ลงทุนสามารถส่งคำ�ส่ังซื้อขายหลักทรัพย์ผ่านบริษัทหลักทรัพย์ได้ทุกวัน ทำ�การของตลาดหลักทรัพย์ฯ คือ วันจันทร์ถึงวันศุกร์ (ยกเว้นวันหยุดทำ�การ ธนาคารพาณชิ ย)์ วันละ 2 ชว่ ง คอื ชว่ งเช้าและช่วงบ่าย 09.30 T1 12.30 14.00 T2 16.30 T3 17.00 Pre-Open Open I Intermission Pre-Open Open Il Pre-Close Off-Hour I (Morning Session) II (Afternoon Session) Trading 34 Investor’s Practice Guide คมู่ ือผูล้ งทุน ฉบบั ลงทุนในหุน้

เป็นเวลาที่ได้รับการสมุ่ T1 เพอื่ เลอื กหาเวลาเปิด ในช่วง 09.55 - 10.00 น. เปน็ เวลาที่ได้รบั การสุม่ T2 เพือ่ เลอื กหาเวลาเปดิ เช้า บา่ ย ในช่วง 14.25 - 14.30 น. เป็นเวลาที่ได้รับการส่มุ T3 เพอ่ื เลอื กหาเวลาปดิ ในชว่ ง 16.35 - 16.40 น. ผู้ลงทุนสามารถส่งคำ�สั่งซ้ือขายได้ล่วงหน้าประมาณ 30 นาที ก่อนเวลา ทำ�การจริงทั้งช่วงเช้าและช่วงบ่าย หรือที่เรียกว่าช่วง “Pre-Open” โดยตลาดหลักทรพั ยฯ์ จะนำ�ค�ำ สง่ั ท้ังหมดมาเรียงล�ำ ดบั และค�ำ นวณหาราคาเปดิ ทั้งนี้ ผู้ลงทุนยังสามารถ ส่งคำ�ส่ังซ้ือขายผ่านอินเทอร์เน็ต ได้ทุกวัน ตลอด 24 ชั่วโมง โดยคำ�สั่งท่ีส่งเข้ามาในช่วงนอก ผ่านอินเทอร์เน็ต เวลาท�ำ การของตลาดหลกั ทรพั ยฯ์ ได้ทุกวัน (Off-Hour Trading) จะถูกนำ�มา ตลอด 24 ชั่วโมง เรียงลำ�ดับในระบบซื้อขายในช่วง Pre-Open ของวนั ทำ�การถัดไป 35Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผลู้ งทุน ฉบับลงทุนในห้นุ

กระบวนการสง่ ค�ำ ส่ังซอ้ื ขายและส่งมอบหุน้ กระบวนการจะเร่ิมตน้ จากการทผ่ี ู้ลงทุนส่งค�ำ สัง่ ซ้ือขายห้นุ ดว้ ยการโทรศพั ท์ ไปหาผูแ้ นะนำ�การลงทุน หรือสง่ ค�ำ สั่งด้วยตวั เองผา่ นอินเทอร์เน็ต ไมว่ า่ จะเปน็ ทาง คอมพวิ เตอร์ หรอื โทรศพั ทม์ อื ถอื แบบ Smartphone หรอื Tablet โดยทค่ี �ำ สง่ั เหลา่ น้ี จะถูกบนั ทกึ ในระบบของบรษิ ทั หลกั ทรพั ย์ (Broker) ก่อนส่งต่อเข้าระบบซอ้ื ขายของ ตลาดหลกั ทรพั ย์ฯ กระบวนการซ้อื ขายและสง่ มอบหลกั ทรพั ย์ จบั ค่คู �ำ สงั่ ตาม ระบบซื้อขาย (SET CONNECT) Price then Time Priority ลงทุนผ่านอนิ เทอร์เนต็ ลงทนุ ผ่านผู้แนะน�ำ การลงทุน ผซู้ ื้อ ผูข้ าย Investor Investor ยอด ้ซือ ุสท ิธ ยอดขายสทุ ธิ ่สง ำค� ัส่ง ้ซือ ส่งค�ำ สั่งขาย PC Mobile Tablet รายงานการจับคู่ สง่ คำ�ส่ังขาย การซ้ือขาย สง่ คำ�สงั่ ซอ้ื Marketing Terminal Marketing Terminal Broker Broker ช�ำ ระเงนิ คา่ ซอื้ รบั ชำ�ระเงนิ ค่าขาย และรบั มอบหลักทรพั ย์ และสง่ มอบหลกั ทรพั ย์ 36 Investor’s Practice Guide คู่มือผ้ลู งทนุ ฉบับลงทุนในหุน้

ในการส่งคำ�สั่งซื้อขายหุ้นบนกระดานหลักแต่ละครั้ง จะตอ้ งระบจุ �ำ นวนหนุ้ เปน็ หนว่ ยการซอ้ื ขาย (Board Lot) ซ่งึ 1 หน่วยการซ้อื ขาย = 100 หุ้น รวมทง้ั จะต้อง เสนอราคาซอ้ื ขายหนุ้ ใหถ้ กู ตอ้ งตามชว่ งราคา (Price Spread) ทีต่ ลาดหลักทรพั ย์ฯ กำ�หนดดังนี้ ระดับราคาตลาด ชว่ งราคา ตา่ํ กวา่ 2 บาท 0.01 บาท ตง้ั แต่ 2 - 5 บาท 0.02 บาท ตง้ั แต่ 5 - 10 บาท 0.05 บาท ต้ังแต่ 10 - 25 บาท 0.10 บาท ตัง้ แต่ 25 - 100 บาท 0.25 บาท ตั้งแต่ 100 - 200 บาท 0.50 บาท ตั้งแต่ 200 - 400 บาท 1.00 บาท ตั้งแต่ 400 บาท 2.00 บาท ราคาซื้อขายหุ้นในแต่ละวันสามารถ เปลี่ยนแปลงเพ่ิมขึ้นสูงสุด (Ceiling) หรือลดลงต่�ำสุด (Floor) ได้ไม่เกิน 30% ข อ ง ร า ค า ป ิ ด ใ น วั น ท�ำ ก า ร ก ่ อ น ห น ้ า ยกเวน้ การซ้ือขายหุ้นที่เร่ิมเข้าซ้ือขายเป็น วันแรก หุ้นท่ีมีราคาต�ำ่ กวา่ 1 บาท หนุ้ ทม่ี ี การข้ึนเคร่ืองหมาย XD, XR หรือ XA เปน็ วนั แรก หรือหนุ้ ทถ่ี ูกสัง่ พักการซอ้ื ขาย ไปเปน็ ระยะเวลานาน 37Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผ้ลู งทุน ฉบบั ลงทนุ ในห้นุ

คำ�สั่งซื้อขายที่ถูกส่งเข้ามาในระบบการซ้ือขายของตลาดหลักทรัพย์ฯ แล้ว จะถูกเรียงลำ�ดับและจับคู่การซอ้ื ขายใหโ้ ดยอตั โนมตั ติ ามหลกั “ราคาและเวลาทด่ี ที ส่ี ดุ ” (Price then Time Priority) จับคอู่ ตั โนมัตโิ ดยใช้หลกั \"ราคาและเวลาที่ดีท่สี ุด\" (Automatic Order Matching: AOM) • คำ�สั่งเสนอซ้ือหุ้นตาม SET CONNECT • คำ�ส่ังเสนอขายหุ้นตาม ราคา และ/หรือ เงื่อนไข ราคา และ/หรือ เงื่อนไข ทก่ี �ำ หนด ทีก่ �ำ หนด • ราคาเสนอซื้อหุ้นท่ีแพง • ราคาเสนอขายหุ้นท่ีถูก ทสี่ ุด จะอยใู่ นล�ำ ดบั แรก ท่ีสดุ จะอยูใ่ นลำ�ดับแรก • หากราคาเสนอซอ้ื ทแ่ี พง • หากราคาเสนอขายที่ถูก ที่สดุ มมี ากกวา่ 1 ราคา ท่ีสุด มีมากกว่า 1 ราคา ราคาท่ีส่ังซ้ือก่อนจะได้ ราคาท่ีส่ังขายก่อนจะได้ อยู่ในล�ำ ดบั แรก อยู่ในลำ�ดับแรก คำ�สั่งซอ้ื (Bid) คำ�สั่งขาย (Offer) จากน้ัน บริษัท สำ�นักหักบัญชี (ประเทศไทย) จำ�กัด (Thailand Clearing House: TCH) จะแจ้งการซื้อขายกลับไปยงั บริษทั หลกั ทรัพย์ และบรษิ ัทหลักทรัพย์ จะต้องแจ้งยืนยันผลการซื้อขายให้ลูกค้าทราบภายในวันทำ�การเดียวกันนั้น หรือ อย่างช้าก่อนเปิดทำ�การวันถัดไป โดยคำ�ส่ังซ้ือหรือคำ�ส่ังขายน้ีจะมีผลในทาง ปฏิบัติวันต่อวันและส้ินสุดเม่ือตลาดหลักทรัพย์ฯ ปิดทำ�การซ้ือขายประจำ�วัน เมื่อผู้ลงทุนได้รับการยืนยันการซื้อขายแล้ว TCH จะเป็นผู้ให้บริการดูแลและ ด�ำ เนนิ การเรอ่ื งการช�ำ ระราคาทง้ั เงนิ คา่ ซอ้ื ขายหนุ้ และคา่ ธรรมเนยี มในการซอื้ ขายหนุ้ โดยจะสง่ และรบั มอบหนุ้ ใหผ้ ลู้ งทนุ ผา่ นบรษิ ทั หลกั ทรพั ยภ์ ายใน 2 วันท�ำ การ นบั จาก วนั ทีซ่ อ้ื หรอื ขายหุ้น (T+2) 38 Investor’s Practice Guide คู่มอื ผลู้ งทุน ฉบบั ลงทนุ ในห้นุ

ซ้อื ขายอยา่ งมนั่ ใจ ต้องเขา้ ใจตลาดและกฎเกณฑ์ กรณีมีเหตุการณ์ท่ีอาจส่งผลกระทบต่อสิทธิประโยชน์ของผู้ลงทุนหรือ การซ้ือขายหุ้น ตลาดหลักทรัพย์ฯ จะข้ึนเครื่องหมายต่างๆ บนกระดานซ้ือขาย เพ่ือใหผ้ ้ลู งทุนทราบข้อมูลเกี่ยวกบั หุ้นแต่ละตวั โดยเคร่อื งหมายที่สำ�คัญๆ ไดแ้ ก่ เครื่องหมาย แสดงการห้ามหรอื การให้ผู้ลงทุนระวงั ในประเด็นต่างๆ เคร่อื งหมาย ความหมาย H (Halt) หา้ มซอ้ื ขายหนุ้ เปน็ การชวั่ คราว โดยแตล่ ะครงั้ มรี ะยะเวลา SP (Suspension) ไม่เกนิ กวา่ หนึง่ รอบการซอื้ ขาย NP (Notice Pending) NR (Notice Received) หา้ มซอ้ื ขายหนุ้ เปน็ การชว่ั คราว โดยแตล่ ะครงั้ มรี ะยะเวลา เกนิ กว่าหนึง่ รอบการซื้อขาย NC (non-Compliance) ST (Stabilization) บริษัทจดทะเบียนต้องรายงานและตลาดหลักทรพั ย์ฯ อยู่ C (Caution) ระหว่างรอขอ้ มลู จากบริษทั T (Trading Alert) ตลาดหลักทรัพยฯ์ ได้รับการชี้แจงขอ้ มูลจากบริษทั จดทะเบยี นท่ีขึ้นเครอ่ื งหมาย NP แล้ว และจะขึ้น เครอ่ื งหมาย NR เป็นเวลา 1 วัน บริษัทจดทะเบียนท่ีเข้าข่ายถูกเพิกถอนออกจาก ตลาดหลักทรพั ย์ หุ้นของบริษัทจดทะเบียนท่ีมีการซื้อหุ้นเพ่ือส่งมอบหุ้นที่ จดั สรรเกิน บริษัทจดทะเบียนมีเหตุการณ์ท่ีอาจกระทบต่อฐานะการ เงนิ และการด�ำเนนิ ธรุ กจิ หลักทรัพย์ท่ีเข้าข่ายมาตรการก�ำกับการซื้อขาย โดยจะ บอกระดบั การตดิ แคชบาลานซข์ องห้นุ ที่มีการซอ้ื ขายผิด ปกติ T1 (Trading Alert Level 1) : ระดบั 1 Cash Balance* T2 (Trading Alert Level 2) : ระดบั 2 หา้ มค�ำนวณวงเงินซือ้ ขาย และ Cash Balance T3 (Trading Alert Level 3) : ระดบั 3 ห้าม Net Settlement ห้ามค�ำนวณวงเงนิ ซอ้ื ขาย และ - ---------- ----------------- --C-a-s-h--B--a-la-n--c-e------------------ * Cash Balance คอื นกั ลงทนุ ต้องซอ้ื หลักทรัพย์ดว้ ยบัญชีแคชบาลานซ์ เท่านั้น โดยวางเงินสดไว้กับโบรกเกอร์เต็มจ�ำนวนก่อนซอ้ื หลกั ทรพั ย์ 39Investor’s Practice Guide คู่มอื ผ้ลู งทุน ฉบบั ลงทุนในหนุ้

เครอ่ื งหมาย ทีเ่ กี่ยวขอ้ ง กับสิทธปิ ระโยชน์ต่างๆ เครือ่ งหมาย ความหมาย XD (Excluding Dividend) ผูซ้ ้อื หุ้นไม่ไดส้ ิทธริ บั เงนิ ปันผล XI (Excluding Interest) ผูซ้ ้ือหนุ้ ไม่ไดส้ ทิ ธริ ับดอกเบี้ย XE (Excluding Exercise) แสดงการปดิ สมดุ ทะเบยี นพกั การโอนหนุ้ เพอ่ื ใหส้ ทิ ธแิ กผ่ ถู้ อื หนุ้ ในการน�ำ ตราสารสทิ ธไิ ปแปลงสภาพ เป็นหนุ้ อ้างองิ XR (Excluding Right) ผซู้ อ้ื หนุ้ ไมไ่ ดส้ ทิ ธจิ องซอ้ื หนุ้ ออกใหม่ XW (Excluding Warrant) ผซู้ ื้อหุ้นไม่ได้สทิ ธริ บั ใบส�ำ คญั แสดงสิทธิทจ่ี ะซอื้ หุ้น XS (Excluding Short-term ผซู้ ้ือหุ้นไม่ได้สทิ ธิรบั ใบส�ำ คญั Warrant) แสดงสทิ ธใิ นการจองซ้อื ห้นุ ระยะสัน้ XT (Excluding Transferable ผซู้ อ้ื หนุ้ ไม่ไดส้ ทิ ธใิ นการซอ้ื หนุ้ เพม่ิ ทนุ Subscription Right) ทโ่ี อนสทิ ธไิ ด้ XP (Excluding Principal) ผู้ซือ้ หุน้ ไม่ไดส้ ทิ ธริ บั เงนิ ต้นทบ่ี รษิ ทั ประกาศจ่ายคืนในคราวนัน้ XM (Excluding Meetings) ผซู้ อื้ ห้นุ ไม่มสี ทิ ธิเขา้ ประชุมผู้ถอื หุน้ XN (Excluding Capital ผ้ซู อ้ื ห้นุ ไมม่ สี ทิ ธใิ นการรบั เงนิ คืน Return) จากการลดทนุ XA (Excluding All) ผซู้ ื้อหุ้นไม่ไดส้ ิทธิทกุ ประเภท ทีบ่ ริษทั ประกาศให้ในคราวน้ัน 40 Investor’s Practice Guide คูม่ ือผู้ลงทนุ ฉบบั ลงทุนในหุ้น

ผลกระทบทเ่ี กดิ ข้นึ จาก Corporate Action Corporate Action คือ การท่ีบริษัทจดทะเบียน ประกาศดำ�เนินการ อย่างใดอย่างหน่ึง โดยอาจจะเป็นการเปลี่ยนแปลงนโยบายการดำ�เนินงาน หรือการเปล่ียนแปลงนโยบายทางการเงิน ซึ่งจะมีผลต่อมูลค่าของกิจการ และกระทบต่อหลักทรัพย์ที่ออกโดยบริษัทจดทะเบียนน้ัน โดยอาจจะมีผลต่อมูลค่า ส่วนของผู้ถือหุ้นและมูลค่าหุ้น ซึ่ง Corporate Action 4 กรณีหลกั ไดแ้ ก่ การเปล่ียนแปลงมูลค่าที่ตราไว้ของหุ้นหรือ ราคาพาร์ (Par Value) โดยการเพ่มิ หรอื ลด มูลคา่ ท่ีตราไว้ (Stock Split) การจา่ ยปนั ผลเปน็ หนุ้ สามญั ใหแ้ กผ่ ถู้ อื หนุ้ เดมิ (Stock Dividend) การเพิ่มทุนโดยให้สิทธิจองซ้ือหุ้นสามัญใหม่ แกผ่ ถู้ อื หนุ้ เดมิ ตามสดั สว่ นการถอื หนุ้ (Right Issue) การจ่ายเงินปันผลพิเศษ (Extraordinary Dividend) กรณีจ่ายคนื จากก�ำ ไรสะสม 41Investor’s Practice Guide คมู่ ือผู้ลงทุน ฉบับลงทนุ ในหนุ้

42 Investor’s Practice Guide คู่มอื ผ้ลู งทนุ ฉบับลงทนุ ในห้นุ การเปลยี่ นแปลง การให้หนุ้ ปนั ผล การให้สทิ ธจิ องหุน้ การจา่ ยเงนิ ปนั ผลพิเศษ มลู คา่ ทต่ี ราไว้ แกผ่ ูถ้ ือห้นุ เดมิ แกผ่ ถู้ อื ห้นุ เดิม (Extraordinary Dividend) (Stock Split) (Stock Dividend) (Right Issue) เพม่ิ ขนึ้ ไม่เปลีย่ นแปลง จ�ำ นวนหนุ้ เพิม่ ขึ้น (กรณีลดราคาพาร)์ เพมิ่ ขึ้น จดทะเบยี น หรอื ลดลง (กรณเี พม่ิ ราคาพาร)์ ไมเ่ ปล่ยี นแปลง ไมเ่ ปล่ียนแปลง มลู ค่าสว่ นของผู้ถือหุน้ ไม่เปลย่ี นแปลง เพิ่มขึน้ ลดลง (ตามบัญชี) ลดลง ผลกระทบตอ่ มูลคา่ ห้นุ ไม่เปล่ยี นแปลง ไมเ่ ปลย่ี นแปลง ไมเ่ ปล่ยี นแปลง ของผู้ถือห้นุ เดิม หากมีการใช้สทิ ธิ (มูลค่าหนุ้ ลดลง แต่ไดร้ บั (ทางทฤษฎี) สว่ นใหญจ่ ะลดลง เนอ่ื งจาก ชดเชยจากเงนิ ปนั ผล) มกั จะก�ำ หนดราคาหนุ้ ราคาหนุ้ ลดลง (กรณลี ดราคาพาร)์ เพมิ่ ทนุ ทต่ี ำ�่ กวา่ ราคาตลาด ลดลง หลงั เกิดธุรกรรม หรอื เพม่ิ ขน้ึ (กรณเี พม่ิ ราคาพาร)์



Lesson 7ภาษีจากการลงทุน ในหนุ้ ประเภทเงินได้ ภาษเี งินไดบ้ ุคคลธรรมดา เงนิ ปนั ผล ได้รับเงินปนั ผลจากบรษิ ัทท่ตี ั้งขึ้นตามกฎหมายไทย (Dividend) ภาษี ณ ที่จ่าย : ถูกหัก 10% ภาษสี น้ิ ปี : เลอื กด�ำ เนนิ การได้ 2 วธิ ี ก. ยอมใหห้ ักภาษีณ ที่จา่ ย10%แล้วไมต่ ้องน�ำ เงนิ ปนั ผลมารวม คำ�นวณเปน็ เงนิ ไดเ้ พื่อเสยี ภาษีตอนสิ้นปี ข. นำ�เงินปันผลไปรวมคำ�นวณเป็นเงินได้เพื่อเสียภาษีตอนส้ินปี ซึง่ จะสามารถขอเครดิตภาษีเงินปันผลได้ ไ ด้ รั บ เ งิ น ปั น ผ ล จ า ก บ ริ ษั ท ที่ ไ ด้ รั บ ก า ร ส่ ง เ ส ริ ม ก า ร ล ง ทุ น (BOI) ภาษี ณ ทจี่ ่าย : ถูกหัก 10% ภาษสี ้นิ ปี : ไดร้ ับการ ยกเว้น ไมต่ อ้ งน�ำ เงนิ ปนั ผลมารวมค�ำ นวณ เปน็ เงนิ ไดเ้ พื่อเสียภาษตี อนส้ินปี กำ�ไร ได้รับการ ยกเว้น ไม่ต้องนำ�เงินกำ�ไรมารวมคำ�นวณเป็นเงินได้ จากการขายหุน้ เพ่อื เสยี ภาษตี อนสนิ้ ปี (Capital Gain) 44 Investor’s Practice Guide ค่มู อื ผูล้ งทุน ฉบับลงทนุ ในหุน้

เครดติ ภาษเี งนิ ปันผล “เงินปันผล” มาจากก�ำไรสุทธิของบริษัท แต่ก�ำไรสุทธิน้ีได้เสียภาษีไปแล้ว ครั้งหนึ่งในรูปของภาษีเงินได้นิติบุคคล เม่ือน�ำมาจ่ายเป็นเงินปันผลแล้ว ผู้ลงทุน ยังต้องถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายอีก ในทางกฎหมายก็จะถือว่าเป็นการเสียภาษีซ�้ำซ้อน เพราะฉะน้นั ภาครัฐจึงอนุญาตให้ผ้ลู งทุนขอ “เครดติ ภาษเี งินปันผล” ได้ เครดิตภาษเี งนิ ปันผล = เงนิ ปนั ผล x อัตราภาษีเงนิ ได้ของบริษัท 100-อตั ราภาษีเงินไดข้ องบรษิ ทั เพ่ือให้เห็นภาพมากยิ่งข้ึน มาดูตัวอย่างการคำ�นวณภาษีและการขอเครดิต ภาษีเงนิ ปันผลกันดกี วา่ ... เงินไดจ้ ากเงนิ เดือน 600,000 หกั คา่ ใช้จ่ายสว่ นตัว เงนิ ไดห้ ลังหกั ค่าใช้จ่าย 70,000 x (100,000) เงินได้จากเงนิ ปันผล [30/(100-30)] 500,000 บวก เครดิตภาษเี งินปันผล รวมเงินไดจ้ ากเงนิ ปันผล 70,000 รวมเงินไดท้ ้ัง 2 ประเภท หกั คา่ ลดหยอ่ นผูม้ เี งินได้ 30,000 เงนิ ได้สทุ ธเิ พื่อเสียภาษ ี 100,000 600,000 (60,000) 540,000 ภาษีที่ต้องชำ�ระ 33,500 หัก ภาษี ณ ที่จ่าย 70,000 x • เงนิ เดือน 10% (21,500) • เงินปันผล (7,000) หัก เครดติ ภาษีเงนิ ปันผล (30,000) ภาษที ีต่ ้องชำ�ระเพิ่มเตมิ / (25,000) (ช�ำ ระเกนิ ขอคืน) 45Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผ้ลู งทนุ ฉบบั ลงทนุ ในห้นุ

เทคนิคคร่าวๆ ว่าจะเลือกใช้เครดิตภาษีเงินปันผลหรอื ไม่ ใหพ้ จิ ารณาจาก ฐานภาษีเงินได้ของเรา เปรียบเทียบกับ อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทท่ีเรา ไดร้ ับเงนิ ปนั ผล ถา้ ฐานภ“าษไมเี งค่ นิ วไดรข้ใชอ้งเคเรราด>ติ อภัตารษาเี ภงนิาษปีเันงินผไลด้ข”องบรษิ ทั ถา้ ฐานภาษเี งินได้ของเรา < อตั ราภาษีเงนิ ได้ของบรษิ ัท “ ควรใช้ เครดิตภาษีเงินปนั ผล ” สรรพากร ทง้ั นี้ผลู้ งทนุ สามารถดอู ตั ราภาษี เงินได้นิติบุคคลของบริษัทได้จาก หนังสือรับรองหักภาษี ณ ท่ีจ่าย ซ่ึงผ้ลู งทุนต้องเก็บหนังสือรับรอง น้ีไว้เ ป็ น ห ลั ก ฐ า น เ ผ่ือ ก ร ณี ท่ี กรมสรรพากรขอหลกั ฐานเพมิ่ เตมิ ภายหลังด้วย 46 Investor’s Practice Guide คมู่ อื ผลู้ งทุน ฉบบั ลงทนุ ในห้นุ



Lesson 8 ฉลาดลงทุน ต้องรจู้ กั สิทธิ เมื่อลงทุนในหุ้น ผู้ลงทุนก็จะได้ชื่อว่าเป็น “ผู้ถือหุ้น” หรือ “เจ้าของ” บริษัทน้ัน และไม่ว่าจะเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่หรือรายย่อย ต่างก็มีสิทธิในฐานะ ผู้ถือหุ้นอย่างเท่าเทียมกันซึ่งสิทธิหลักๆ ประกอบไปด้วย “สิทธิขั้นพื้นฐาน” และ “สทิ ธิในการบรหิ ารบรษิ ทั ” สิทธขิ ัน้ พนื้ ฐาน สิทธิในการรับทราบข้อมูลข่าวสารต่างๆ ท้ังในช่วงก่อนและหลังจากตัดสินใจ ลงทนุ ผา่ น... หนงั สอื ชช้ี วนเสนอขายหนุ้ และแบบแสดงรายการ ขอ้ มูลประจ�ำ ปี (แบบรายงาน 56-1) หนงั สือเชญิ ประชุมผู้ถือห้นุ งบการเงิน และรายงานประจ�ำ ปี สิทธิในการได้รับเงินปันผล เมื่อบริษัทมีกำ�ไรจากการดำ�เนินกิจการ บริษัท จะนำ�กำ�ไรนั้นไปจัดสรรเป็นผลตอบแทนคืนให้กับผู้ถือหุ้นของบริษัท ตามนโยบายการจ่ายเงินปันผลของบริษัท ซึ่งต้องได้รับอนุมัติจากที่ประชุม ผู้ถอื หนุ้ กอ่ น สิทธิในการจองซื้อหุ้นออกใหม่ เมื่อบริษัทจัดหาเงินทุนโดยการเพ่ิมทุน ในส่วนของเจ้าของ บริษัทจะให้สิทธิแก่ผู้ถือหุ้นเดิมก่อนบุคคลภายนอก ซ้ือในราคาท่ีกำ�หนดไว้ การให้สิทธิเช่นน้ีเป็นการปกป้องผู้ถือหุ้นกลุ่มเดิม ไม่ให้สัดส่วนความเป็นเจ้าของและอำ�นาจในการควบคุมกิจการลดน้อยลง เมอ่ื มหี นุ้ ออกจ�ำ หนา่ ยมากขน้ึ 48 Investor’s Practice Guide คู่มอื ผูล้ งทุน ฉบบั ลงทนุ ในหนุ้

สิทธิในการบรหิ ารบริษทั นอกจากสิทธิข้ันพ้ืนฐานต่างๆ แล้ว ผู้ถือหุ้นยังมีสิทธิในการมีส่วนร่วม บรหิ ารงานของบริษัท ไม่วา่ จะเปน็ ... การเขา้ ร่วมประชมุ ผูถ้ อื หนุ้ การออกเสยี งตดั สินใจในเรื่องส�ำ คัญๆ ของบรษิ ัท การเพิ่มวาระการประชมุ การเพิกถอนมติทีป่ ระชมุ การฟ้องรอ้ งคดี การได้รับความคุ้มครองต่างๆ จากกฎหมายหลักทรัพย์ แต่หากจะพูดถึงสิทธิในการบริหารบริษัทท่ีสำ�คัญและไม่ควรพลาด ท่ีจะใช้สิทธิน้ี น่ันก็คือ “สิทธิในการเข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้น และการออกเสียง ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น”โดยผู้ถือหุ้นสามารถใช้สิทธินี้ผ่าน “การประชุมสามัญ ประจ�ำ ป”ี ทบ่ี รษิ ทั มกั จะจดั ใหม้ ขี น้ึ อยา่ งนอ้ ยปลี ะครง้ั ราวๆ เดือนมีนาคมและเมษายน ของทกุ ปี หรอื ผา่ น “การประชมุ วสิ ามญั ” ซงึ่ จะจดั ขน้ึ เปน็ ระยะตามทบี่ รษิ ทั เหน็ สมควร ผู้ถือหุ้นควรทำ�ความเข้าใจข้อมูลต่างๆ ในหนังสือเชิญประชุมและวาระ การประชุมอย่างละเอียด เพื่อนำ�ไปประกอบการตัดสินใจลงคะแนนเสียงในเรื่อง ต่างๆ ทั้งนี้ หากติดธุระจำ�เป็นก็สามารถมอบฉันทะให้ผู้อืน่ เข้าร่วมประชุมแทนได้ 49Investor’s Practice Guide คู่มอื ผลู้ งทุน ฉบับลงทุนในหุ้น

ถูกละเมิดสิทธ.ิ .. ติดตอ่ ใคร หากพบเบาะแสการกระทำ�ผิดหรือปัญหาอ่ืนใด เก่ียวกบั การลงทุน ผูล้ งทนุ สามารถแจ้งได้ที่... กรณพี บเบาะแสในธุรกิจหลักทรัพย์ หรอื ธุรกิจ สัญญาซ้ือขายล่วงหน้า ศูนย์รับเร่ืองร้องเรียน (Help Center) ของ สำ�นักงานคณะกรรมการกำ�กับหลักทรัพย์และ ตลาดหลกั ทรพั ย์ (ก.ล.ต.) โทร. 0 2033 9999 หรอื Hotline 1207 หรอื อเี มลไปยงั [email protected] กรณีพบเบาะแสเก่ียวกับการใช้บริการทางการเงิน เงินตราตา่ งประเทศ และการโอนเงินตราตา่ งประเทศ เวบ็ ไซตศ์ ูนยค์ ุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงนิ (ศคง.) ธนาคารแห่งประเทศไทย www.1213.or.th หรือ Hotline 1213 กรณีพบเบาะแสเกี่ยวกบั แชรล์ กู โซ่ หรือการกู้ยมื เงินนอกระบบ เวบ็ ไซตส์ ว่ นปอ้ งปรามการเงนิ นอกระบบ ส�ำ นกั งานเศรษฐกจิ การคลงั www.fpo.go.th หรอื Hotline 1359 50 Investor’s Practice Guide คูม่ ือผลู้ งทนุ ฉบบั ลงทุนในหุ้น