หลักสูตรต้านทุจริตศึกษา ม.5

ชุดหลักสูตรต้านทจุ ริตศึกษา ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5 ใบความรู้ที่ 14 เรอื่ ง พลเมืองดีของประเทศชาติและสังคมโลก ความหมาย พลเมืองดี หมายถึง ประชาชนท่ปี ระพฤตปิ ฏบิ ัตติ ามระเบียบกฎเกณฑข์ องสังคมมคี วามรับผิดชอบตอ่ หน้าท่ี ของตนเอง ร้จู ักบทบาทหนา้ ทข่ี องตนเอง และปฏบิ ตั ิตนได้อย่างเหมาะสมไม่ละเมิดล่วงล้าสทิ ธิ และ เสรีภาพของ บุคคลอื่น ความสาคญั พลเมืองเป็นองค์ประกอบท่ีสาคัญของสังคมของสังคมไทย เช่นเดียวกับสังคมอ่ืน ๆ ทุกสังคมย่อม ต้องการพลเมอื งทีม่ ีคุณภาพ ซงึ่ หมายถงึ ความมรี ่างกายจิตใจดี คิดเป็น ทาเป็น แก้ไขปัญหาได้ มี ประสิทธิภาพ เป็นกาลังสาคัญในการพัฒนาความเจริญก้าวหน้า ความม่ันคงให้กับประเทศชาติและการเป็น พลเมืองดีนั้น ย่อมต้องการปฏิบัติตามบรรทัดฐานและขนบธรรมเนียมประเพณีของสังคมมีคุณธรรมเป็นแนว ปฏิบัติในการ ดาเนนิ ชวี ิตอีกดว้ ย เพ่ือการพัฒนาสังคมให้ย่งั ยนื วัตถปุ ระสงคข์ องการพฒั นาใหเ้ ป็นพลเมืองดี มีดงั นี้ ๑. เพือ่ ให้รู้จักปฏิบตั ติ ามบรรทัดฐานของสงั คม ๒. เพือ่ ปลูกฝงั ทักษะการดารงชวี ติ อยู่รว่ มกบั ผอู้ ื่นในสงั คม ๓. เพ่อื ปลูกฝังความมีระเบยี บวินยั และเคารพกฎหมาย ๔. เพ่อื ปลกู ฝงั ให้มีทศั นคตแิ ละคา่ นยิ มทด่ี ตี ่อสังคม ลกั ษณะของพลเมืองดี การเป็นพลเมืองดจี ะมีลักษณะอย่างไรนั้น สงั คมจะเป็นผู้กาหนดลักษณะท่พี ึงประสงคเ์ พ่ือที่จะได้ พลเมอื งทีด่ ีต้องการ ดังน้นั คุณสมบัติของสมาชกิ ในสงั คมก็จะตอ้ งมคี ุณสมบัตทิ ่ีเป็นพืน้ ฐานและ คณุ สมบัติเฉพาะ ดงั น้ี คุณสมบตั พิ ้นื ฐาน คือ คณุ สมบตั ิทว่ั ไปของการเป็นพลเมืองดี เชน่ ขยนั อดทน ซื่อสัตย์ ประหยดั รบั ผิดชอบ มเี หตุผล โอบอ้อมอารี มเี มตตา เห็นประโยชน์ส่วนรวมมีความสาคัญเสมอ คุณสมบตั ิเฉพาะ คือ คณุ สมบตั เิ ฉพาะอย่างทีส่ งั คมต้องการใหบ้ คุ คลพ่งึ ปฏิบตั ิ เช่นต้องการบคุ คลที่มี คุณธรรมนาความรู้ ต้องการใหค้ นในสงั คมไทยหันมาสนใจ พฒั นาวจิ ัยในงานอาชีพด้านการเกษตรให้มาก เนอื่ งจากเป็นพื้นฐานของสงั คมไทย เนื่องจากเป็นพื้นฐานของสังคมไทย เพือ่ การพัฒนาสังคมให้ เจริญก้าวหนา้ อยา่ งยั่งยนื การปฏิบตั ติ นเป็นพลเมอื งดีของประเทศชาติและสงั คมโลก ๑. เคารพกฎหมายและปฏิบัติตามกฎระเบียบ ข้อบงั คับของสังคม เม่ือพลเมอื งทกุ คนปฏิบตั ติ าม กฎระเบยี บ ข้อบงั คับของสงั คม และบทบัญญตั ขิ องกฎหมาย เช่น ไม่ล่วงละเมิดสทิ ธิของผู้อ่ืน หรือไมก่ ระทา ตามทีก่ ฎหมายกาหนดก็จะทาใหร้ ฐั ไมต่ ้องเสียงบประมาณในการปูองกัน ปราบปรามและจับกุมผูท้ ี่ กระทา หน้า48

ชุดหลักสตู รตา้ นทจุ รติ ศึกษา ชนั้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 5 ความผดิ มาลงโทษ นอกจากนี้ยังทาใหส้ ังคมมีความเป็นระเบยี บสงบสุขทุกคนอยรู่ ่วมกนั อยา่ ง สมานฉันท์ ไม่ หวาดระแวงคิดรา้ ยต่อกัน ๒. เป็นผูม้ เี หตผุ ล และรับฟงั ความคิดเหน็ ของผู้อ่ืนทกุ คนย่อมมีอิสรเสรีภาพในการแลกเปลีย่ นความ คิดเหน็ ระหว่างกัน ซึง่ การรจู้ ักการใช้เหตุผลในการดาเนนิ งาน จะทาใหช้ ว่ ยประสานความสมั พนั ธ์ ทาใหเ้ กดิ ความเข้าใจอันดงี ามต่อกนั ๓. ยอมรับมติของเสียงส่วนใหญ่ เมื่อมีความขดั แยง้ กันในการดาเนินกิจกรรมอันเกดิ จากความ คดิ เห็นท่ีแตกตา่ งกนั และจาเปน็ ตอ้ งตดั สนิ ปัญหาด้วยการใชเ้ สียงข้างมากเขา้ ชว่ ย และมตสิ ว่ นใหญต่ กลงว่า อยา่ งไร ถงึ แมว้ า่ จะไม่ตรงกับความคิดของเรา เราก็ต้องปฏิบตั ติ าม เพราะเป็นมติของเสียงสว่ นใหญ่นน้ั ๔. เป็นผู้นามนี า้ ใจประชาธิปไตยและเห็นแก่ประโยชนส์ ว่ นรวม ผู้ทม่ี ีความเปน็ ประชาธิปไตยนั้น จะตอ้ งมีความเสยี สละในเรื่องท่ีจาเปน็ เพ่ือผลประโยชน์ของสว่ นรวมและรักษาไวซ้ ่ึงสังคมประชาธิปไตย เปน็ การสง่ ผลต่อความม่ันคงและความกา้ วหน้าขององค์กร ซ่งึ สุดทา้ ยแล้วผลประโยชนด์ ังกล่าวก็ยอ้ นกลับมา สู่ สมาชกิ ของสงั คม เชน่ การไปใช้สทิ ธ์ิเลอื กตัง้ ถึงแมว้ า่ เราจะมีอาชีพบางอยา่ งท่ีมรี ายไดต้ ลอดเวลา เช่น ค้าขาย แต่ก็ยอมเสยี เวลาคา้ ขายเพื่อไปลงสทิ ธเ์ิ ลอื กตัง้ บางคร้ังเราตอ้ งมีนา้ ใจชว่ ยเหลอื กิจกรรมสว่ นรว่ ม เช่น การสมัครเป็นกรรมการเลือกตง้ั หรือสมาคมบาเพ็ญประโยชน์สว่ นรวม เป็นต้น ๕. เคารพในสทิ ธเิ สรภี าพของผู้อื่น ควรรูจักเคารพในสิทธิเสรีภาพของผู้อนื่ เช่นบุคคลมเี สรีภาพใน การ แสดงความคดิ เห็นการพดู แต่ตอ้ งไม่เป็นการพดู แสดงความคิดเหน็ ที่ใสร่ ้ายผ้อู นื่ ให้เสียหาย ๖. มีความรบั ผิดชอบต่อตนเอง สังคม ชุมชน ประเทศชาติ ในการอยรู่ ่วมกันในสงั คม ย่อมตอ้ งมกี าร ทางานเปน็ หมู่คณะ จึงต้องมีการแบง่ หนา้ ท่ีความรบั ผดิ ชอบในงานน้นั ๆ ให้สมาชกิ แตล่ ะคนนาไปปฏบิ ตั ติ ามที่ ได้รับหมอบหมายไวอ้ ย่างเต็มที่ ๗. มสี ่วนรว่ มในกจิ กรรมการเมอื ง การปกครอง ในสังคมประชาธปิ ไตยนั้นสมาชกิ ทกุ คนต้องมีสว่ น รว่ มในกิจกรรมการเมืองการปกครอง เช่น การเลอื กต้งั เป็นต้น ๘. มสี ว่ นร่วมในการป้องกัน แก้ไขปัญหาเศรษฐกจิ สังคม การเมืองการปกครอง ช่วยสอดส่อง พฤติกรรมมวั่ สมุ ของเยาวชนในสถานบนั เทิงต่าง ไมห่ ลงเชอ่ื ขา่ วลอื คากลา่ วรา้ ยโจมตี ไม่มองผู้ทีไ่ มเ่ หน็ ด้วยกบั เราเป็นศตั รู รวมถงึ สงเสริมสนบั สนุนการแก้ไขปญั หาความขดั แย้งตา่ งๆ ด้วยสันตวิ ธิ ี ๙. มคี ุณธรรม จรยิ ธรรม และปฏบิ ตั ิตนตามหลักธรรม ทกุ คนควรมีศีลธรรมไวเ้ ปน็ หลกั ในการ ควบคุมพฤติกรรมของบุคลให้ดาเนนิ ไปอยา่ งเหมาะสม ถึงแมจ้ ะไมม่ ีบทลงโทษใดๆ ก็ตามคุณธรรม จรยิ ธรรม ของการเป็นพลเมืองดขี องประเทศชาติและสงั คมโลกคณุ ธรรม จรยิ ธรรมคือ สง่ิ ทเี่ ป็นความดคี วรประพฤติ ปฏบิ ตั ิ เพราะจะนาความสุข ความเจรญิ ความมัน่ คงมาสู่ประเทศชาติ สงั คม และบุคคล หนา้ 49

ชุดหลักสูตรตา้ นทจุ รติ ศกึ ษา ช้นั มัธยมศึกษาปีท่ี 5 คุณธรรมจริยธรรมที่สาคญั ๆ มดี งั ตอ่ ไปนี้ ๑. ความจงรกั ภกั ดีตอ่ ชาติ ศาสนา พระมหากษตั ริย์ ประเทศชาติ ๒. ความรบั ผิดชอบตอ่ หน้าท่ี หมายถึง การปฏบิ ัติกจิ การงานของตนเอง และทีไ่ ดร้ บั มอบหมายด้วย ความมานะพยายาม อุทิศกาลงั กาย กาลังใจอยา่ งเต็มความสามารถ ท้ังนร้ี วมไปถงึ การรับผดิ เมื่องานลม้ เหลว พยายามแก้ไขปัญหาและอปุ สรรคโดยไม่เกี่ยงงอนผู้อืน่ ๓. ความมีระเบียบวินัย หมายถงึ การเป็นผ้รู แู้ ละปฏบิ ตั ติ ามแบบแผนที่ตนเอง ครอบครัว และสังคม กาหนดไว้ โดยท่จี ะปฏิเสธไมร่ ับรกู้ ฎเกณฑห์ รือกตาตา่ ง ๆ ของสงั คมไม่ได้ ๔. ความซอื่ สตั ย์ หมายถึง การปฏิบัติตน ทางกาย วาจา จติ ใจ ที่ตรงไปตรงมา ไมแ่ สดงความคดโกง ไมห่ ลอกลวง ไมเ่ อาเปรียบผู้อน่ื ลน่ั วาจาว่าจะทางานสงิ่ ใดกต็ ้องทาให้สาเร็จเปน็ อย่างดี ไม่กลบั กลอก มคี วามจรงิ ใจต่อทุกคน จนเป็นทไี่ วว้ างใจของคนทุกคน ๕. ความเสียสละ หมายถึง การปฏบิ ตั ิตนโดยอุทิศกาลงั กาย กาลังทรัพย์ กาลังปัญญา เพื่อชว่ ยเหลอื ผู้อืน่ และสังคมดว้ ยความต้ังใจจริง มีเจตนาทีบ่ รสิ ทุ ธิ์ คณุ ธรรมดา้ นนี้เป็นการสะสมบารมีใหแ้ ก่ตนเอง ทาให้มี คนรกั ใคร่ไว้วางใจ เปน็ ท่ยี กย่องของสงั คม ผคู้ นเคารพนับถือ ๖. ความอดทน หมายถงึ ความเปน็ ผู้ที่มจี ติ ใจเข้มแข็ง ไมท่ ้อถอยตอ่ อปุ สรรคใดๆ ม่งุ มั่นท่จี ะทางานให้ บงั เกดิ ผลดีโดยไม่ใหผ้ ูอ้ ่ืนเดือดร้อน ความอดทนมี ๔ ลักษณะ คือ - อดทนตอ่ ความยากลาบาก เจ็บปุวย ไดร้ ับทุกขเวทนาก็ไม่แสดงอาการจนเกินกว่าเหตุ - อดทนตอ่ การตรากตราทางาน ไมท่ อดท้ิงงาน ฟนั ฝุาอปุ สรรคจนประสบผลสาเรจ็ - อดทนต่อความเจ็บใจ ไมแ่ สดงความโกรธ ไม่อาฆาตพยาบาท อดทนตอ่ คาเสียดสี - อดทนต่อกิเลส คือ ไม่อยากได้ของผู้อื่นจนเกดิ ทกุ ข์ ไมต่ อบโตค้ นอืน่ ท่ีทาใหเ้ ราโกรธ และ ไมล่ มุ่ หลงในสงิ่ ที่จะพาเราไปพบกบั ความเสียหาย ๗. การไมท่ าบาป หมายถงึ การงดเว้นพฤติกรรมท่ีช่ัวรา้ ย สรา้ งความเดอื ดรอ้ นใหผ้ ูอ้ นื่ เพราะเปน็ เร่อื ง เศรา้ หมองของจิตใจ ควรงดเว้นพฤติกรรมช่ัวร้าย ๓ ทาง คือ - ทางกาย เช่น ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ทุจริต ไมล่ ักขโมย ไม่ผิดประเวณี - ทางวาจา เช่น ไม่โกหก ไม่กล่าวถ้วยคาหยาบคาย ไมใ่ ส่รา้ ย - ทางใจ เชน่ ไม่คิดเนรคุณ ไมค่ ดิ อาฆาต ไมค่ ิดอยากได้ ๘. ความสามัคคี หมายถงึ การท่ีทุกคนมีความพร้อมกาย พร้อมใจ และพรอ้ มความคิดเป็นน้าหนึ่งใจ เดียวกัน มจี ดุ มุ่งหมายทจี่ ะปฏิบัติงานให้ประสบความสาเร็จ โดยไม่มกี ารเกี่ยงงอนหรอื คิดชงิ ดชี ิงเด่นกัน ทกุ คนมุ่งที่จะให้สังคมและประเทศชาตเิ จริญรงุ่ เรือง มีความรักใครก่ ลมเกลยี วกันดว้ ยความจริงใจ ความไม่เหน็ แกต่ ัว การวางตนเสมอต้นเสมอปลายก็หมายถึงความสามัคคีดว้ ย หน้า50

ชดุ หลักสตู รตา้ นทุจริตศึกษา ช้ันมัธยมศกึ ษาปีท่ี 5 บทบาทหน้าทข่ี องพลเมอื งดีตอ่ ประเทศชาติ และสงั คมโลก บทบาท หมายถึง การปฏิบัติตามสิทธิ หน้าท่ีอันเน่ืองมาจากสถานภาพของบุคคล เน่ืองจากบุคคลมี หลายสถานภาพในคนคนเดียว ฉะน้ันบทบาทของบุคคลจึงต้องปฏิบัติไปตามสถานภาพในสถานการณ์ตาม สถานภาพนัน้ ๆ หน้าท่ี หมายถึง ภาระรับผิดชอบของบคุ คลท่จี ะต้องปฏบิ ัติ เช่น หนา้ ทขี่ องบิดาที่มีตอ่ บตุ ร เปน็ ต้น การปฏบิ ตั ติ นเปน็ พลเมืองดตี ามวฒั นธรรมไทย วัฒนธรรม คอื แบบแผนการกระทา หรอื ผลการกระทาทพ่ี ฒั นาจากสภาพเดิมตามธรรมชาติให้ดี งาม ย่ังยืนจนเป็นท่ียอมรับของคนในสังคม เช่น กิริยา มารยาท การพูด การแต่งกาย การรับประทานอาหาร เป็น ต้น วัฒนธรรมการไหว้ เป็นวัฒนธรรมภายนอกท่ีมักได้รับการตอบสนองจากผู้ได้รับด้วยการไหว้ตอบ นอกจากน้ี ยังมีวัฒนธรรมไทยอื่นๆ ท่ีงดงาม เช่น การกราบ การทาบุญตักบาตร การแต่งกายแบบไทย เป็น ตน้ การปฏิบตั ิตนเป็นพลเมอื งดตี ามประเพณีไทยขนบธรรมเนียมประเพณี คือ ส่ิงท่ปี ฏิบัติสืบทอดสืบทอดกันมา และถือว่าเป็นสิ่งที่ดีงาม ส่ิงท่ีดีงาม ของแต่ละสังคมอาจเหมือนกัน คล้ายกัน หรือแตกต่างกันก็ได้ และสิ่งท่ีดี งามของสังคมหน่ึงเม่ือเวลาผ่าน ไป สังคมนั้นอาจเห็นเป็นสิ่งไม่ดีงามก็ได้วัฒนธรรมและประเพณีไทย เป็น กิจกรรมท่ีสืบทอดมายาวนานและสงั คมยอมรับว่าเปน็ สงิ่ ดคี วรอนุรักษ์ไว้ การเป็นสมาชิกท่ีดีของสังคมไทยและ สังคมโลกการที่บุคคลจะเป็นสมาชกที่ดีของสังคมไทยและสังคมโลก จะต้องคานึงถึงสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ และหน้าทใ่ี นการปฏิบัตติ นเป็นพลเมืองดี หน้า51

ชุดหลักสตู รตา้ นทจุ รติ ศกึ ษา ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5 ใบงานที่ 1๔ เรอื่ ง แนวทางการปฏบิ ตั ติ นเป็นพลเมอื งโลก ๑) ใหน้ ักเรียนเขียนแนวทางการปฏิบตั ติ นเป็นพลเมอื งโลกทด่ี ี มา ๕ ข้อ ๑............................................................................................ .............................................................................. ๒................................................................................................................................................................ .......... ๓........................................................................................................................................................................... ๔................................................................................................................................................................ .......... ๕............................................................................................................................. .............................................. หนา้ 52

ชุดหลักสตู รตา้ นทจุ ริตศกึ ษา ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 5 คุณครใู ห้คาปรึกษา เรอ่ื ง การสอนหลกั สตู รตา้ นทุจรติ ศกึ ษา 1.นางอวบมณี แกว้ วิเศษ 2.นายประเสริฐ สุไลมานดี 3.นางสาวศรนิ ยา วลั ภะ หนา้ 53