รายวิชาสุขศึกษาพลศึกษา (ทช31002)

101 อืรห ดมไานฟโลัซ นิลลิซินพเ นชเ ๆยอบยางพแรากาอดิกเหใาํทกัม่ีทายชใรากงัวะรดัมะรรวค2. ายพแอืรห ๆงาตราสพแ นัคน่ืผ ษิพมล งัรอ้ืรเดัวห ดืหบอหิตัวะรปีม่ีทยาระาพฉเยดโ นตนปเ ทลเยัซิลาซ ายชในอกบารทรกชัสภเอืรหยทพแหใดยีอเะลยารกอบรวค วลแาม ะจยทพแยดโ ดิชลกใงายอยทพแงอขลแูดมาวคนใูยองอตะจ พแยคเ่ีทายชใงอตะจนปเาํจ่ีทีณรก3. บัรปยากงาราวกนจ ง่ึนหาลวเะยะรนปเยวดปไนักมอรพพแกแายหใะลแ ๆยอนะลง้ัรคพแ่ีทดินชายชใ ดไิตกปดานขนใน้ันายหใะจงึจ วลแพแมไนจดไพาภส นชเ ยอนก็ลเงยีพเพแรากาอีม่ีทีณรกนใ พแรากงอขพาภสมาตาณราจิพรวค ายพแรากาอขไกแราก ่ีทยารบัรหาํส งมโว่ัช2-3 นใยาภปไดมหะลแงลดล ๆงาตรากาอหใยวชะจง่ึซ ายชใดุยหรวค กูมจดัค นัคน่ืผ รวคน้ึขดิกเะลแกามงรแนุรพแรากาอีมาถ ยวดมวร (Antihistamine) พแกแายหใะจจาอกามนัคน่ืผรากาอีม (Activated นาถงผนิกหใอืรหนยีจเาอหใาํทยดโ ายงอขมึซดูดรากดลรวค ดในัทีทนัทยทพแบพปไ ะลแมลดอลหยายขยวชอ่ืพเนิลานีรดะอหใยดโจใยาหรากยวชรวค ้ีนกาจกอน ายมึซดูดยวชอ่ืพเCharcoal) งาบยวชดยอรอตเสทภเะรปบสเกัอกแายชใจาอ บสเกัอรากาอีมาถ ติหลโนัดมาวคม่ิพเ (Side Effect) ายงอขงยีคเงาขลผ2. าษกัรรากนใชใรากงอต่ีทลผกาจอืนหเกอนน้ึขดิกเนัอายงอข ๆ น่ือรากาออืรหลผ งึถยามห หใาํท ก็ดเบักชในีลคยัซารตตเอืรห ายงอขงยีคเงาขลผนปเมึซงวงรากาอดิกเหใาํทะจกัมพแกแาย นชเงัด ะลแายดุยหรวค น้ึขายงอขงยีคเงาขลผดิกเ่ีทีณรกนใ นตนปเ รวาถงายองอืลหเนฟอืค งยีคเงาขลผดิกเ ีทนัทน้ันายชใรากงย่ีลเกีลห (Drug Resistance) ายอ้ืดราก3. ดานขกูถมไชใอืรหครโอ้ืชเงอขดินชบักงรตมไะนวีชิฏปายชใรากกาจามงอ่ืนเกัมดุส่ีทกามบพ ยัซารตตเายอตอ้ืดราก นชเงัด ายอ้ืดราก าวกยีรเง่ึซ ครโอ้ืชเยาลาํทรากอตอพงยีพเมไ่ีทาลวเะยะรนใชใอืรห นตนปเ ลอคินฟเมรแอลคาย นีลค (Drug Dependence) ายดิตราก4. ดไน้ันนานขายดิตหใาํทะจง่ึนหาลวเะยะรว่ัชปไนักงอ่ืนเอตชใอืรหงอตกูถมไชใาถดินชงาบาย นตนปเ ทาสะรปมอลกาย นีมาตฟเมอแ ตรเูทิบราบ นฟรอม นฝ นชเงัด (Drug Toxicity) ายงอขษิพ5. ้ีนงัดดไ ปขเงัสยดโวาลกจาอายงอขยีสเลผอืรหษิพบัรหาํส ดานขดิกเายชใรากกาจงอ่ืนเน้ึขดิกเกัม อ่ืมเ้ีนนชเยารนใ ครโกาจดิกเขไาวดิผจใาขเหใาํท ขไรากาอดิกเวลแนาทะรปบัรดินชงาบาย1. งอเปไยาหะจขไรากาอายดุยห นซโาตวิบลินฟเาย นชเ งายองาบาย ดอืลเงอขบอกะรปนวสะลแดอืลเด็มเงอขิตกปดิผมาวค2. ด็มเะลแวาขดอืลเด็มเหใาํท กูดะรกขไงอขนางาํทรากง้ัยบัยะจ ง็รเะมครโาษกัรายะลแ ลอคินฟเมรแอลค ะลแยางดไอ้ืชเดิต อแนออยากงาร งาจติหลโะวาภดิกเหใลผนปเ ิตกปบัดะราวกงลนวนาํจดลงดแดอืลเ งดแดอืลเด็มเหใาํทะจ นีวคามรพไะลแ นิวคามาพ นินิวค นชเ ยีรเลเามาษกัรชใ่ีทนานขงาบาย งรแนุร

102 งอขบอกะรปนวสอตลผีม นรโยัพดไะลแนิรยัพนโิมะอายาวบพงัย ้ีนกาจกอน ิตกปาวกยางดไวัตยาลส กามงายอดอืลเ กูถ็กนัมตแ ายดัจาํกรากนใดุสงูสพาภถรรมสีม่ีทะวยัวอนปเะจบัตมแงึถ บัตอตษิพนปเมาวค3. อตยารตนัอนปเจาอ่ีทนานขงาบาย ดไ็ก้ีนุตหเยวดายกาจยารตนัอนปเจาองึจ งูส่ีทนขมขเมาวคนใายวัตบัก ิมิลพโ กวพาํจะนวีชิฏปาย ดินเาํกมุคด็มเายChlorinated hydrocarbons กวพาํจาย นชเ งรตยดโบัตงอขลลซเ ดไพาภถรรมสนอยหบัตหใาํทจาอ ๆกามงูสนานขนใ อเนิมาติวะลแ นิซก กวพาํจาย ยากงารกาจกออายยาถบัขรากนใดุส่ีทญัคาํส่ีทะวยัวอนปเตไ ตไอตษิพนปเมาวค4. ๆกามาํ้นม่ืดรวคงึจ้ีนกวพายนาทะรปบัราลวเบสเกัอตไหใาํท ตไนในอกะตกตจาอนานขงาบาฟลัซ กวพาํจาย กิรอบดรก นิดซเานฟเ นิซยัมอโีนาย นชเ ดไตไอตงรตยดโษิพดิกเหใาํทจาอ่ีทายีมงัย ้ีนกาจกอน นอยหตไ ตไอตษิพดิกเหใอกจาอ นานาลวเนปเะลแกามงูสดานขนใีดนิมาติวหใรากอืรห นิลลิซินพเ ดไติวีชยีสเน้ัขงึถนจ พาภถรรมส รากาอหใาํท ูหงอขทาสะรปนสเอตษิพนปเดินชงาบาย ูหงอขทาสะรปนสเอตษิพนปเมาวค5. ิลาซกวพาํจายะลแ นินิวค นิซยัมานาก นิซยัมอโีน นิซยัมตโป็รตเสาย นชเ ดไกวนหูหะลแ งึตูห อ้ือูห นตนปเ ทลเยัซ าตพเมอแชใราก นชเ งอมสงาทรากาอีมหใาํทนานขงาบาย งาลกนวสทาสะรปอตษิพนปเมาวค6. นวส ดไกัชะลแ ขุสมไูยอ ยาวะรกนวะรก วัหดวป บัลหมไนอนนจรวคดิกเนจนุตะรกกูถงอมสหใาํท นีม ยาตวัตาฆกายอน้ัขงึถนจ ารศเมึซ งวงรากาอดิกเหใาํทะจ นานปไชใาถ ตรเูทิบราบกวพาํจทาสะรปดกาย ดืหบอหกแาย จใวัหนุตะรกายกาจดิกเกัม ดอืลเนยีวเลหไรากะลแจใวัหบบะรอตษิพนปเมาวค7. ิตกปดิผว็รเนตเจใวัหหใาํทปไ นลโซโดรพเ นซโาตวิบลินฟเ นิรพไสอแ นชเ ดินชงาบาย ราหาอะาพเะรกอตษิพนปเมาวค8. นปเะลแบสเกัอราหาอะาพเะรกหใาํทะจ ๆยอบนาทะรปบัระลแงาวงอทนอตนาทะรปบัราถ นิซาธมเดโนิอ ดไลผแ นชเ ภรรคง้ัตงาวหะรนาทะรปบัรรวคมไมแ่ีทดินชงาบายีม ภรรคนใกราทอตษิพนปเมาวค9. ชใมพแีซะอดไาย กัชมลครโาษกัรชใลาติบราบนโฟาย ทาสะรปบงสะลแบัลหนอนหใยวชลมไดโิลาธาย ภรรคนใกราทอตะลแกูลดมวัตอตยารตนัอนปเจาอกาจงอ่ืนเ นยีจเาอสไน่ืลคกแายะลแ ทาสะรปมอลก กาปฝมิระลแนาดพเ วหโกูมจ ดุกาข ดุกอืมจาอยารงาบ นชเ รากิพมาวคีมามกออดอลค่ีทก็ดเหใลผนปเ ชใรากงัวะรดัมะรรวคภรรคง้ัตงาวหะรนใมแ น้ันงัด นวสงาบนปเปไยาหบุยจาอะษรีศนคงาบอืรห งวหแ ง่ิยงายอนปเาย

103 (Drug Abuse and Drug Dependence) ายดิตรากะลแดิผายชใราก นจดอลต ดานขะลแ ีธิว าลวเ ลคคุบ ครโบักงรตมไ่ีทายชใราก งึถยามห ดิผายชใราก ูยอยดโ ยาบสบัลหนอนหใอ่ืพเตรเูทิบฺราบายชใราก นชเงัด ครโาษกัรรากนใน้ันายชใรากงอขคงสะรปดุจ ม้ิลคเบิลคเหใอ่ืพเมิดเนวนาํจตรเูทิบฺราบายชใาถตแ งอตกูถายชใรากนปเาวอืถ ยทพแงอขลแูดรากตใยาภ ดิผายชใรากนปเาวอืถ(Euphoria) ขุสนปเ ะาพฉเยดโยากงารงอขะวยัวอวลแ ง่ึนหาลวเะยะรว่ัชปไนักอตดิตายชใราก งึถยามห ายดิตราก น้ันะวยัวองอขมึซิลอบาตมเบัรหาํส นปเาํจ่ีทง่ึนหง่ิสนปเวไาขเน้ันนานขายบัรมอยดไ ทาสะรปบบะรง่ิยงายอ (Abstinence or ายนอถรากาออืรห ายดาขรากาอดิกเะจอพงยีพเมไายบัรดไอืรหายดุยหกาหาถง่ึซ ๆ จใติจงาทรากาอะลแ ยากงาทรากาอนปเดไงบแง่ึซWithdrawal Syndrome) กาจามงอ่ืนเจาอ ายดิตรากอืรหดิผายชใรากดิกเหใาํท่ีทุตหเาส ดไ ๆงาตาหญปอืรหครโกแถรามาสน้ันายาว่ีทอ่ืชเมาวค1. ๆงาตงลหแกาจยางดไายอ้ืซถรามาส2. ขุสนปเม้ิลคเบิลคเกึสูรหใาํท่ีทายงอข์ิธทฤนใจใอพงึพมาวคีม3. ยัมสนัทงอเนตาวกึสูรหใอ่ืพเอืรห ดไมุลกบักาขเหใอ่ืพเ นอ่ืพเงายอมาตาํทราก4. น้ึขีดาญญปิตสะลแถรามาสมาวคีมหใยวชน้ันายาว่ีทอ่ืชเมาวค5. มรรธนฒัวนาตอตกึสูรมาวคอืรห ูยอนปเ่ีทมคงัสอืรหพาภสนใจใอพมไมาวค6. น้ันายงอขณุคพรรสาณษฆโาํคอ่ืชเงลหราก7. อืค รากะรป2 นปเดไปขเงัสยดโชใรากะณษกัลมาตงบแดิผายชใราก ขไดลรากนปเง่ึนหนอืมสเะนวีชิฏปายชใ นชเงัด ครโาษกัรรากอ่ืพเปไนปเมไ งาทดิผชใ1. ดไติวีชกแงึถนจพแรากาอดิกเหใาํทจาอง่ึซ กตแวิผนักอ่ืพเ นิลสาวนทแาทนิลลิซินพเง้ึผ้ีขชใานวาช บัลกีดพาภขุสีม่ีทูผตแ น้ันาทเยวป่ีทูผะาพฉเ ๆ งาตนสเาขเงุราํบายะลแอืลกเาํ้นหใะจยทพแปไว่ัทยดโ ดไติวีชงึถยารตนัอนปเงัยวลแนชยโะรปหใมไะจกาจกอนง่ึซ งาวขงาวกงายอชใปไาํน งอขมสผนวสีมง่ึซ ดวปกแขไดลายชใราก นชเงัด ายดิตนจ ๆนานาลวเะยะรนปเ อ่ืรพเาํ่รพชใ2. ๆ นานนักอตดิตชใาถ ขุสนปเจใติจหใาํทอืรหยอ่ืมเดวปรากาอาษกัรอ่ืพเ หแากวัหะลแ นิตซเานฟเ นิรพไสอแ าชญัก ทาสะรปมอลกาย ทาสะรปบังะราย บัลหนอนายชใราก ้ีนกาจกอน มรทโดุรทพาภขุสะลแายดิตหใาํท ายดิตหใาํทะจนานาลวเนปเนักอตดิตนอลหทาสะรปดิกเหใาํทราสวาวกดูสราก ดมไรบโ นีมาตฟแมอแ นคเคโ ดไ รพไนุมสชใรากนใงัวะรรวคอข หใ มาต็กรไงายอคงสะรปอ่ืพเะจาวมไรพไนุมสชใะจ่ีทคงสะรปมาวคอืรห นปเาํจมาวคีมอ่ืมเ ่ีทง่ิสนปเรวค็การเยากงารนใูสปไาขเาํนะจ่ีทง่ิส ยวปบ็จเรากกาจยาห ีด่ีทพาภขุสีมกายอาถ าวอมสเูยอกึละร ยคเจาอนคยาลห น้ึขม่ิพเยากงารบักยีสเลผงสาม ๆดิผบบแอ่ืชเมาวคหใายอ ยวดยากงารอตนชยโะรปีม ีด ่ีท 2529 ปอ่ืมเพมิพอืสงันหานหนใวาขนปเ่ีท นอืดเ 7 ป3 งยีพเุยาอก็ดเนปเง่ึซ ยอนอมหบักวย่ีกเวาขนิยดไ

104 ยวดนาทะรปบัรมตปไาอเนค ปไ้ีชะจตแวลแดไ็กรไะอมไบใมไง่ิกงยีพเชใดินชกุทดไครโาษกัรถรามาส ดิกเะจงึจชใราก งอตกูถ่ีทูรมาวคะลแ รากีธิวีมงอตะจรพไนุมสชใกอืลเรากงิรจมาวคง่ึซ อ่ืชเมาวค นชยโะรป นใยัภดอลปมาวคดิกเหใอ่ืพเิตับิฏปรากนใงาทวนแนปเะลแ ๆยางงายอชใรากนใงัวะรรวคอข อืค รพไนุมสชใราก นตดิผชใราก นักงอพอ่ืชีมอืรห นักยาลคะณษกัลีมจาอดินชงาบรพไนุมส นตกูถหใชใ- ดไน้ึขษิพดิกเจาองัยวลแาษกัรรากนใลผดิกเมไกาจกอน นักนอืมหเมไณุคพรรสีมจาอ กอด การ บใ นชเ รพไนุมสชืพงอขนวสะลตแนใ นวสกูถหใชใ- ่ีทะณขนใ ดไยาตจาอนาทะรปบัรวย้ีคเาถ วยีดเด็มเงยีพเูนหาตาํ่ลกะมงอขด็ลมเ นชเ ษิพีมจาอนวสงาบะลแ ษิพนปเมไบใงอขนวส ณามิรปนใชใรากีมาถ ะาพฉเยดโษิพดิกเหใาํท่ีทญัคาํสนวสนปเชใรากณามิรป ดานขกูถหใชใ- าษกัรรากนใลผดิกเมไ็กปไนิกเยอนาถอืรห ปไนิกเกาม่ีท ีม่ีทรพไนุมสชใรวครไะอครโนปเ นักนอืมหเมไณุคพรรสีมดินชะลตแรพไนุมส ครโกูถหใชใ- ดไมไาถ ดไติวีชงึถงรแนุรมาวคีมงายองาบ ยวปบ็จเรากาอ อืคงึนาํครวค่ีทง่ิสะลแ ๆน้ันครโาษกัรณุคพรรส ะจญาชวย่ีชเูผยทพแกาจาษกัรรากบัรรวค รพไนุมสายชใรวคมไ้ีนนชเีณรกนใีทงวทนัทาษกัรรากบัร าวกมสะามหเ ่ีทชใรากดานขบารทมไ อืคยอบบพ่ีทาหญป งอเมยีรตเ่ีทกาจรพไนุมสายนาทะรปบัรราก มาวคมาตน้ึขม่ิพเณามิรปบัรปยอควลแนอกยอนตแชใม่ิรเ อืคาํนะนแอข ีดดใาทเณามิรปชใะจาวมสะามหเ ายบัรหใาํทจาอะารพเน่ือนคมาตายนาทะรปบัรรวคมไ) งัลาํกมาต าวนาบน้ืพบบแทพัศีม( งัลหีทมสะามหเ กาลฉนาอรวคนารกาจอ้ืซ่ีทายบัรหาํส นักนอืมหเมไายอตงอนสบอตะจนคะลตแะารพเ รวคนิกเกาม ง้ัรคกุทชในอกจใาขเหใะลแดยีอเะลงายอชใรากีธิว บ็กเอ่ืมเรพไนุมสปไว่ัทยดโ นับุจจปนผแายบักนักวยีดเนชเรพไนุมสกาจายงอขุยาอดมหราก ่ีทมสะามหเมไ่ีทพาภสนใูยอหใาํท นิกดักามนัวงลมแีมอืรห ารอ้ืชเ น้ืชมาวคดิกเ งัพุผรากีมมอย ๆนานวไ ติลผนัวตแง้ัตบันรวคงึจ กายดไาํทน้ันนอนนแ่ีทุยาอดนหาํกะจรากตแงลพาภสมอ่ืสเรากีมะลแ ชใปไาํนะจ าถะลแ ีด่ีทุจรรบบ็กเอืรหติลผรากีมนวเกย ป2 นิกเุยาอีมอ่ืมเชใรวคมไรพไนุมสกาจายอืรหรพไนุมสาย ชใรวคมไ็กมิดเกาจปไนย่ีลปเีสอืรหน่ิลกีม ารอ้ืชเีมาวบพ ณารบโนผแายะลแ รพไนุมสอ้ืซกอืลเรากนใตกเงัสอข งอตงึจชใกอืลเอืรหอ้ืซกอืลเรากนใ นักงาตกตแ่ีทดนหาํกอขีมยามหฎกงาทดินชะลตแาย น้ันงัด นใรากีธิวีม รไงายอิตับมสณุคีมะจ ดใดินชายาวูระจงึจ นอกยีสเยามหฎกงาทดนหาํกอขะลแ ยามหมาวคูร ่ีทง่ิส ชใรากอตยัภดอลปมาวคีมะจ่ีทานอืรหชใะจ่ีทรวค น้ันายาวดไกอบดไะจ่ีทอ่ืพเ รไงายอตกเงัสราก ้ีนงัด ๆ งาตดินชายงอขยามหมาวค อืค จใาขเมาวคาํทอืรหูระจาน

105 พาภสรปแอืรหงุรปมสผดไิมง่ึซ ุตาธรแอืรห วตัส ิตาชษกฤพกาจดไ่ีทาย อืค รพไนุมสาย นผแาราํตนใูยอง่ึซ ณารบโนผแะปลิศครโบอกะรปรากนใชใยามหงุม่ีทาย อืค ณารบโนผแาย ณารบโนผแายนปเนยีบเะทน้ึขตาญุนอบัรดไ่ีทายอืรห ศากะรปีรตนมฐัร่ีทณารบโ อืรหายาราํตนใวไุบะร่ีทมาตบัราํตนปเบอกะรปามรพไนุมสกาจดไ่ีทาย อืค ๆยางจใาขเหใอืรห ดอทบืส่ีทีธิวชใหใ าวดนหาํกน้ันณารบโนผแะปลิศครโบอกะรปรากนใ ณารบโนผแายนปเหใดนหาํก่ีท าํทอืรห นาทะรปบัรมตามรพไนุมสาํนราก นชเ รตสาศายทิวงาทรากนวบะรกชใมไยดโณารบโตแามนัก หใบบแปูรานฒัพรากีมณารบโนผแายหใมิตเม่ิพเดนหาํกอขีมนับุจจปนใตแ นาทะรปบัราํ้นยาละลลผนปเ ีมยดโ ลูซปคแอืรหลาตาํ้นบอืลคเด็มเ ด็มเนปเาํท นชเ นับุจจปนผแายบักวยีดเนชเน้ึขยัมสนัทะลแกวดะส ณารบโนผแาย าวุบะรงอตะจลูซปคแ่ีทาวตกเงัสอข

106 ายชใรากบักวย่ีกเอ่ืชเมาวค3 ่ีทงอ่ืรเ าํทะจ กตนัวะตกาจลพิธทิอบัรดไ่ีทติวีชีถิวง้ัทมวรมหใยัมสยทพแงาทานหวากมาวคาวมแนับุจจป นับุจจปนผแายชใรากนนเงุมง่ึซยทพแรากงาทรกาลคุบกาจาษกัรรากง่ึพปไนัหกัมยวปบ็จเอ่ืมเปไว่ัทนคหใ ดลณารบโนผแาย นาบน้ืพายนใอืถอ่ืชเมาวค ญัคาํสมาวคหใยดโ กัลหนปเยวปบ็จเรากาอาษกัรรากนใ งัยน้ันกาจกอน กามนวนาํจนปเปไยาหญูสณารบโนผแายบัรหาํตงึถมวรนาบน้ืพาญญปิมูภหใาํท งลยอน กัผ ชืพะลแรากีธิวยวดนตงอ้ืบเ งอเนตาษกัรลแูดรากนใูรมาวคคงอดอทยาถรากนใงอ่ืนเอตมาวคดาข น่ิถงอทนใยางดไาห่ีท รพไนุมส ดิกเมไะลแลผดไาววลแงอลดทะลแหะารคเิวรากนาผดไ น้ันนุรูสนุรกาจดอทยาถ่ีทูรมาวคคงอยดโ ะลแ พาภขุสมิรสเอ่ืพเายชใรากบักวย่ีกเรากะรปงาบอ่ืชเมาวคีมงคงัยมาต็กรไงายอ พาภขุสอตยารตนัอ ีมาว ยทพแรากรตสาศายทิวงาทรากนวบะรกยวดนจูสิพรากบัรดไมไงัยง่ึซ นาดะาพฉเพาภถรรมส ชใกาหงยีคเงาขลผอืรหยารตนัอดิกเหใอกจาอง่ึซ นัก ๆ อตกอบอืรห งาอดวอ าณษฆโาํคมาตณุคพรรส ะวยัวอกาจาํท่ีทาย รพไนุมสงชาย ดอืลเกอฟาย าลหเงอดาย กแดไ นานาลวเนปเงอ่ืนเอตะลแกามนวนาํจ งาบนคหใาํท งิรจนิกเณุคพรรส งาอดวออ่ืชเนวชาณษฆโรากีมกัม่ีท ๆ งาตดุชายงึถมวร วตัสกาซชืพกาซ กายาห่ีทฑณัภติลผกาจาํทาวงาอยดโิตกปนิกเงพแาคารีมดินชงาบาย นาทะรปบัรามาหอ้ืซ อ่ืชเงลหมุลก นชเิทาอ งิรจนิกเงาอวาลกกัม่ีทณุคพรรสง่ึซ ครโดัพราสดไาษกัรถรามาส ลาวรกัจบอลคณุคพรรส รพไนุมสาย าลหเงอดาย นชเ น้ึขกามดไราหาอนาทะรปบัรหใาํท ราหาอญิรจเะจวลแนิก- ดินชงาบ นานนทดไนางาํทถรามาส งัลาํกีมหใาํทะจวลแนิก- ีมหนีตงุอ วตัสกาซะวยัวองอดาย าลหเงอดาย นชเ น้ึขม่ิพเศพเงาทงัลพีมหใาํทวลแนิก- ฯลฯ าหเูงนีด ีรตสาย ดอืลเกอฟาย นชเ สใงอผณรรพวิผ ยาบสบัลหนอน ีดนยีวเลหไมลดอืลเหใาํทะจวลแนิก- ฯลฯ ูดะรบัขาย มิรสเ งดแอืรคเวาวกะลแ งาวกาขเ นชเ น้ึขญหในวสงาบะวยัวอ วาสนปเมุนหนปเหใาํทวลแนิก- นตนปเ วาสมาวคะลแ กองวรทมิรสเวาขอืรคเวาวก มุนหมาวค งอขยาลาํ้นกาจาํทง่ึซกนงัร นชเ ะวยัวองอขมอ่ืสเมาวคอืรหกแมาวคอละชยวชะจวลแนิก- ยากงาร่ีทนชยโะรปบักาคมุคมไงพแาคารีมญหในวสง่ึซ มสโอืรห มาลฉงอขบีรคอืรหมาลฉูห นอแงานกน ๆ งิรจบัรดไ กัมง่ึซ รากิพตไยัษะรกกแาย ๆ งาตดุชาย นชเ งัรอ้ืรเบสเกัออขขไ ยอ่ืมเดวปรากาอาษกัรวลแนิก- รากดิกเงึจน้ึขม่ิพเนาทะรปบัรงอตายดิตกัมจาอชใูผะารพเ กามยากงารอตยารตนัอนปเ่ีท ูนหราสมสผ าษกัรรากกแกายงรแนุรรากาอีมกัมยารตนัอดิกเอ่ืมเ ษิพมสะส ามงฝแ่ีท งิรจนิกเาณษฆโาํคนใอ่ืชเอืรห ๆ ดิผอ่ืชเมาวคกาจดิกเญหในวสวาลกงัดายชใราก ้ีนง้ัท หใาํทงัย้ีนกาจกอน กามนวนาํจนใชใะลแงอ่ืนเอตงายอชใกาหยากงารอตยารตนัอดิกเหใอก่ีทบยีงเยัภยวด

107 ่ีทณุคพรรสมาต ๆ งาตรากาอาษกัรรากนใลผีมมไยากงารอตนชยโะรปดิกเมไตแ งูสงาขนอคยาจชใาคยีสเ บอกะรปนวส ณุคพรรสาษกึศรวค ชใามพาภขุสมิรสเฑณัภติลผอืรหายาหอ้ืซะจนอก น้ันงัด งาอวาลก มไอืรหงอตกูถนยีบเะทขลเีมกาจาณราจิพยดโติลผูผงอขอืถอ่ืชเานมาวคะลแ ุยาอดมหนัว ติลผงลหแ นตนปเ ณารบโนผแยทพแะปลิศครโบอกะรปบใ ติลผรากตาญุนอบใีมอืรห. ยอ ารตีม รพไนุมสงชายะลแ าลหเงอดาย ดุชายชใรากนใงัวะรรวคอขะลแอ่ืชเมาวค ดุชาย1. มไยดโ ดมหนักมวร ดุช1 ะลง้ัรคนิกหใบัรหาํส อ้ืซูผบักหใวไมวรดัจยาขูผ่ีทาย งึถยามห ดุชาย จาอะลแาวกกามจาออืรห ด็มเ 3 – 5 ตแง้ัต ายีมะจกัมปไว่ัทยดโ นหไาลวเนิกะจรวค ดใดินชายนปเาวกยแ จ็รสเวไณุคพรรสกอบงบกาลฉพมิพ ๆก็ลเกิตสาลพงอซนใวไมวรดัจ นปเะจวไง้ัต่ีทอ่ืช กามดไยาขหใอ่ืพเ งิรจมาวคนิกเดวออโกัม ดุชายงอซนบวไพมิพ่ีทณุคพรรส กแดุชาย นผแนุขงดะรปดุชาย นสเยาจะรกดุชาย นชเ ณุคพรรสดวออโอืรหจในสมาวคดูดงึด่ีทอ่ืช ยีรเาลามขไ น้ันงัด ญัคาํสนปเนชยโะรปลผงุมะจกัมะลแ งิรจทแงายอายงอ่ืรเูรมาวคีมมไดุชายดัจูผกาจงอ่ืนเ กามงูสายกาจยารตนัอบัรดไสากอโีมงึจดุชายชใูผ ดุชายชใรากกาจยารตนัอ ๆง่ึนหดุชายนใ ยอ่ืมเดวปกแดุชายนใ นชเ ดานขนิกเายวัตบัรดไหใาํท นอซาํ้ซายวัตบัรดไ1. ายด็มเดานขอืรหีสะลนคายนปเจาอ นักงาตบบแปูรนใูยอะจ้ีนดวปกแายง่ึซ ดไ็ก ด็มเ2-3 ดวปกแายีมจาอ น้ึขม่ิพเายกาจษิพบัรดไายชใูผหใาํทดานขนิกเายบัรดไ่ีทราก นักนอืมหเดวปกแายวัตีมตแ นักาทเมไ กูมาํ้นดลายะนวีชิฏปาย ขไดลดวปกแาย ีมะจดัวหกแดุชายนใ นชเ นปเาํจมาวคนิกเายบัรดไ2. สัรวไอ้ืชเกาจดิกเ่ีทดัวหรากาอนใดไมไาษกัรชใะจะนวีชิฏปาย วลแ ๆงิรจตแ อไกแาย งลโกูมจหใาํทาย อไรากาอีมมไ นปเาํจมไขไดล ดวปกแาย ขไนปเวัหดวปมไาถ นักนอืมหเมไนคะลตแงอขดัวหรากาอะลแ ่ีทดินชกุทายนิกงอตนปเาํจมไน้ันาทเน้ึขดิกเ่ีทรากาอะาพฉเาทเรรบชใรวค ดัวหาษกัรราก อไกแายชใรวคมไ ดุชายนใูยอ กิตสาลพงอซนใูยอ่ีทดุชายาษกัรบ็กเราก ูยอมสผมอลปายอืรห พาภณุคมอ่ืสเายีมกัมดุชายนใ3. มอ่ืสเายหใาํท ามติลผมิดเทัษิรบ่ีทดวขนใูยอ่ีทบักาทเีดดไงสแอืรห นอรมาวค น้ืชมาวคนักถรามาสมไะจ นปเง่ึซ ยวดยาขามมอลปายาอเงึจกามรไาํกรากงอตยารงาบดุชงาบายดัจูผน้ันกาจกอน ว็รเพาภณุค กามยารตนัอ นปเ ว็รเดวรงายองลาทเรรบครโงอขรากาอหใอ่ืพเ ยวดปไงล ๆกามยารตนัอายสใกัมดุชายนใ4. หใาํทจาอ งิรจทแงายอครโงอขุตหเาสกแดไมไตแรากาอาทเรรบปไะจาย่ีทยดโยาขูผง้ัทอ้ืซูผงอขจใอพ่ีท น้ึขกามนปเครโ

108 ายาวกยีรเ่ีทอืรห ดยอรยีตเสาย อืค ดินชกุทบอืกเดุชายนใูยอดัจะลแกามงูสยารตนัอีม่ีทาย ครโงอขรากาอหใาํท งายอยาลหยามกามดไรากาอาทเรรบ์ิธทฤีมะารพเ ดุชายนใสใมยิน ลาวรกัจบอรค ยารตนัอดิกเหใาํท นซโาธมเาซกดเ นลโซโินดรพเ นชเ ดยอรยีตเสาย ยาหหใครโาษกัรมไะจตแว็รเงลาลเุท นอืมหเมลก มวบานห กันหนางาํทจใวัห งูสติหลโนัดมาวค าํ้นมวบรากาอดิกเหใาํทกามงูสชใูผอต หใาํทะลแงลดลครโนาทนาตมาวค ลผแนปเราหาอะาพเะรก ยางกัหะารปเ นุรพกูดะรกหใาํท รทนัจะรพ จใติจทาสะรปนาดิตกปดิผมาวคดิกเ ายชใรากะารพเะนวีชิฏปายบัรดไรากอืคยอบบพ่ีทาษกัรดานขบรคมไายดไะจดุชายชใ่ีทูผ5. ดุช3-4 งยีพเายนิกะจดุชายอ้ืซูผตแ ายงอขดินชตแวลแ ง้ัรค2-4 ะลนัว นัว3-5 ยอนงายอนิกงอตะนวีชิฏป ายอ้ืดบัลกะลแยาหมไครโ ดานขบรคมไายบัรดไหใาํทง่ึซ ดุชะลนัวนิกอืรห นัวง่ึนหนใดมหนิกจาอยดโ ยวดกีอ งย่ีสเยวปูผ น้ึขกามนปเยาหมไครโหใาํท ครโกูถมไายชใราก พาภณุคยีสเหใาํทงึจดุชายชใราก าษกัรรากนใงอทนิงเงอืลปเน้ิสนปเาํจมไยดโายชใรากกาจยารตนัอ ดอืลเายะลแ าลหเงอดาย2. ีรตสมุลกนใชใะจ้ีนมุลกายมิดเตแ วลแงาบาม้ีนดินชายนาทะรปบัรยคเะลแน็หเยคเจาอนคยาลห บอกะรปนวส ฟไูยอรากนทแชใอ่ืพเ รตุบดอลครากงัลหีรตสมุลกนใชใะลแ ิตกปมไูดะร ดอืลเงุราํบอ่ืพเ วาขนยีทเ ยทไกิรพ มยีทเะรก งดแงิลพเลูมตจเการ นชเ ดินชยาลหนอรด็ผเสรีม่ีทรพไนุมสีมะจายวัตงอข ่ีทะลแรพไนุมสนวสน้ิชนปเ่ีทง้ัทยาขีม บัราํตงอขดินชตแวลแ ๆน่ือมสผนวสะลแ งิข ศทเยชเบอกอืลปเ งัยกาจงอ่ืนเ งิรจทแ่ีทณุคพรรสงึถุบะระจ่ีทกาย้ีนมุลกนใายญหในวส ยาขาํ้นายะลแงผายนปเปูรจ็รเาํสติลผ ราสนปเญหในวสง่ึซายวัตงอขบอกะรปนวสงยีพเีมบารท่ีทาทเกินิลคงาทงอลดทรากงอขลผ ลูมอขดาข รากนุตะรก นอรกึสูระจยากงารูสาขเนาทะรปบัรอ่ืมเ ดินชยาลหนอรด็ผเราสะลแยหเะรมอหนัมาํ้น ถรามาสาวนางยารีม มยีทเะรกะลแ งดแงิลพเลูมตจเ นชเ บัราํตนใดินชยาลหรพไนุมส ติหลโนยีวเลหไ รากดลหใาํทะจายบัรดไอ่ืมเ ยีมเศพเูนหนใงอลดทรากนางยารีมะลแ กูลดมอ้ืนเมาลกงอขวัตบีบรากนุตะรก ยาลหะลแ ดไงทแหใาํทจาอ้ีนมุลกายนาทะรปบัรรวคมไภรรคง้ัต่ีทูผนใงัวะรรวค่ีทอขนปเงึจ ดไภรรคง้ัต กาจดิกเกัมนวอราก น้ึขนวอะลแราหาอญิรจเหใาํทนาทะรปบัรอ่ืมเ ยวดาลหเงอดรากีมะจบัราํต นในัมขไงอขมสะสรากีมงึจ(Fatty acid) นัมขไดรกกาจดิกเ่ีทนางงัลพงารสรากดลปไ่ีท) าลหเ (ลอฮอกลอแ ม่ืดราก้ีนกาจกอน นัวกุทนักอตดิตะลแ ๆ กามณามิรปนในาทะรปบัราถดไง็ขแบัตดิกเจาอะลแ ยากงาร อืค ๆดิผนักชใะลแอ่ืชเมาวคีมจาอ้ีนดอืลเายงอ่ืรเนใ ดไรากิพรากดิกเภรรคนใูยอ่ีทกราทก็ดเหใาํทจาอาลหเ 1 นิกเภรรคง้ัตรากอ่ืมเะาพฉเยดโง่ิยงายอรวคมไ่ีทง่ิสนปเง่ึซ งทแาํทายนปเชใปไรพไนุมสดอืลเายาํนราก รากกาจดิกเ่ีทกูลดมงันผอตงอืคเยาคะระลแวัตบีบราก นุตะรกรากกาจลผะลแ ลผดไยอคมไกาจงอ่ืนเ นอืดเ ดไรากิพามดิกเกราทหใุตหเนปเนวสงาบกูลดมงันผุบอ่ืยเงอขยาลาํทรากดิกเหใาํทจาอายหใ

109 รพไนุมสงชาย3. ศทเะรปนใยีชเอเะลแปรโุยศทเะรปงาทง้ัท ศทเะรปยาลหนในักมยิน่ีทนปเรพไนุมสายชใราก ยอฝาํคกอดงชาย นชเ น้ึขกามงชายนปเาํทามรพไนุมสงอขดินชนวนาํจม่ิพเรากีม กามบพนับุจจปยทไ วาขกอดาญห วมแดวนหาญห งึพมไนัอรากาอดิกเวลแนิกชใอ่ืมเ วยีดเดินชงยีพเ ๆวย่ีดเรพไนุมสชใะจกัม อืคงชายงอขีดอข นใ ยลเดไูรถรามาสมไารเ่ีทมสผายาราํตบักงาตดใดินชรพไนุมสกาจดิกเาวูรถรามาสมาต็กรไงายอคงสะรป ดไดิกเะลแ กามนักดาลตงอทนใยาขีม่ีทรพไนุมสงชายกาจดิกเ่ีทษิพนปเมาวคงอ่ืรเนางยารีมศทเะรปงาต รากาอยาลห ่ีทรพไนุมสชใกอืลเรากีมญหในวสกาจงอ่ืนเ กันกามบพมไงัย้ีนนาดนางยารยทไศทเะรปบัรหาํส นปเนชยโะรปชใ กขแมาขะมกฝอืรหบใงอขมสผนวสีม่ีทรพไนุมสาชีมงัวะรรวค่ีทตแ ยัภดอลปงาขนอค อืคดิกเ่ีทรากาอ น้ึขวยีรพเนุหหใาํทะจวลแนาทะรปบัรอืรหนวอมาวคดลายนปเุบะรอห่ียงาบ งอทยาบะราย สไาํสงอขวัตบีบรากนุตะรกปไะจ(Antharquinone) นนโิวคารทนอแมุลกราสนปเง่ึซกขแมาขะมกาจุตหเาส ดุยหอ่ืมเ นิชยคเนจนุตะรกรากบัรดไยากงารหใาํทะจ ๆยอบนาทะรปบัรราก ยาถบัขรากดิกเหใาํท ญหใ ๆ ยอ่ืรเกีอยาบะรายชใามบัลกงอตกูผงอทรากาอีม ิตกปมาตงอเดไยาถบัขถรามาสมไงึจยากงารนาทะรปบัร น่ืลอลหยวชะลแกากณามิรปม่ิพเปไ่ีทายกอืลเรวคนปเาํจกาหะลแ ๆนานนักอตดิต้ีนดินชายชใรวคมไงึจ นักอตดิตนาทะรปบัรรากตแ าวกยัภดอลปะจกุบวัหกาจดักสราส นชเ ยากงารูสาขเมึซดูดมไยดโะราจจุอ รากอตนัมขไรากงอตารเยากงาระารพเ ดไ็กรากงอตมาวคาวกยอนนัมขไบัรดไยากงารหใาํทจาอ ๆ นาน ยวดพีชงราํด นนโิวคารทนอแ มุลกราส

110 7 ่ีททบ ดิตพสเราสกาจบทะรกลผ ญัคาํสะระราส ราสงอขดาบะรรพแรากกาจบทะรกลผะลแุตหเาส าหญปหะารคเิวถรามาส จใาขเมาวค ูรมาวคีม บักงอขวย่ีกเ่ีทยามหฎกนาดูรมาวครพแยผเะลแ นชมุชนใดิตพสเง่ิสนักงอปรากนใมวรนวสีม ดไดิตพสเ ดไน่ือูผกแดิตพสเราส งัวหดาค่ีทูรนยีรเรากลผ ดไดิตพสเราสงอขดาบะรรพแรากกาจบทะรกลผะลแ ุตหเาสาหญปหะารคเิว1. นชมุชนใดิตพสเงสนักงอปรากนใอืมมวรมาวคีมะลแงย่ีลเกีลหรากนในติตับิฏป2. ดไน่ือูผกแดิตพสเง่ิสบักงอขวย่ีกเ่ีทยามหฎกนาดูรมาวครพแยผเ3. าหอ้ืนเยาขบอข นับุจจปนใดิตพสเราสงอขดาบะรรพแรากาหญป1 ่ีทงอ่ืรเ ดิตพสเราสงอขดาบะรรพแรากนักงอปรากงาทวนแ2 ่ีทงอ่ืรเ ดิตพสเราสบักงอขวย่ีกเ่ีทยามหฎก3 ่ีทงอ่ืรเ

111 นับุจจปนใดิตพสเราสงอขดาบะรรพแรากาหญป1 ่ีทงอ่ืรเ ะลแก็ดเมุลกนใะาพฉเยดโ น้ึขง่ิยกามงรแนุราวบันดิตพสเราสงอขดาบะรรพแรากาหญปนับุจจป ม่ิพเนยีรเกันก็ดเมุลกนใดิตพสเายดิตูผะลแพสเูผนวนาํจ าวบพขุสณราธาสงวรทะรกงอขิติถสกาจ นชวายเ ะลแาญญปิตส พาภขุสอตบทะรกลผงสมอยดิตพสเรากีมนยีรเยัวก็ดเ่ีทรากง่ึซ งวหนปเานหนจน้ึขกาม นในัขงขแรากะลแ ศทเะรปานฒัพรากอตาหญปนปเ งลดลรกาชะรปพาภณุคหใาํทูรนยีรเรากนใิธามส ตคานอนใปไอตกลโบัดะร ศทเะรปะลแ นชมุช นยีรเงรโ วัรคบอรคนใง้ัทนวดงรเงายอาหญปกแะลแนักงอปรวคงึจ้ีนง้ัท ดไงบแนัก ๆงาตะณษกัลนใยากงารอต์ิธทฤกออง่ึซ ทภเะรปยาลหยามกามูยอดิตพสเง่ิสีมนับุจจป ้ีนงัด ทภเะรป3 นปเ งวงรากีม งงนึมะวาภสนใูยองอมสหใาํทะจ้ีนทภเะรปดิตพสเง่ิส ทาสะรปดก์ิธทฤกออทภเะรป1. นตนปเ งหแาลหเ นชเ ทาสะรปมอลกาย บัลหนอนายกวพาํจะลแ นีอรโฮเ นฟรอม นฝ กแดไ มึซ กูถทาสะรป นตเน่ืตดิกเหใาํทะจ้ีนทภเะรปดิตพสเง่ิส ทาสะรปนุตะรก์ิธทฤกออทภเะรป2. ราสะลแฟแาก นีมาตฟเมอแามาย นคเคโ นัยขาย าบาย นชเ นใบัลหอืรหงวงรากาอีมหใมไ นุตะรก นวอมาวคดลายะลแ มอทะรก ่ีรหุบ นีอฟเาค าตงวลพาภ นอลหทาสะรปดิกเหใาํทะจ้ีนทภเะรปดิตพสเง่ิส ทาสะรปนอลห์ิธทฤกออทภเะรป3. าชญัก ตนมเีซวาวก ีด สอเ ลอแ นชเ น่ือูผะลแงอเนตอตยารตนัอาํทจาอ ุตหเาสีมมไยดโวัลกดาวห ววแูห ฯลฯ ๆ งาตวาวก รอนเนิท นิซนบเงอขยหเะรอไ ด็มเนปเ่ีทูรง้ัท ยามกามามกออดิตพสเราสงอขบบแปูรนย่ีลปเบัรปรากีมดไนับุจจป ้ีนกาจกอน นปเาวบันงึจ บอสจวรตมาตดิตะจ่ีทกายง่ึซ ๆงาตทภเะรปราหาออืรห มนข ม่ืดงอ่ืรคเนใมสผะลแ าํ้นนปเ ง่ิยงายอนปเนชวายเะลแ ก็ดเอตยารตนัอ ดิตพสเราสดิตรากงอขุตหเาส1.1 ้ีนปไอตยัจจปมาสกาจุตหเาสีมดิตพสเราสดิตรากาหญป กแดไ ลคคุบวัตนใยาภยัจจป1. นใูยองัลาํก นุรยัวูสาขเุยาองวชนในตม่ิรเะจญหในวสายพสเูผ าวบพกัม ลคคุบงอขยัว มหใกลปแ่ีทง่ิสนใน็หเกายอูรกายอ งอลกายอ งอนะคยัว งัลาํกชใรากาวอ่ืชเ นชเ งรแนุรมาวค ดิตพสเราสบักวย่ีกเดิคมาวคะลแ ิตคตจเ ูรมาวค- นักูสอตงอตมายหามรคใีรศ์ิดกัศีมูผ ีดดไกูลหใาํทกูลีตราก มาตาํทงฟอ่ืชเน่ือนคหใาํทงรแนุรดูพาํคชใอืรห ฯลฯ ะนชพแหใ บักรากดัจราก ราสอ่ืสรากะษกัท นชเ น่ือูผบักมวรูยอรากนในปเาํจ่ีทะษกัทดาข- นตนปเ มสะามหเ่ีทกอองดสแราก ธรกโมาวคบักรากดัจราก ดยีรคเมาวคะลแณมราอ

112 งอเวัตมุคบวค ง้ัยบัยิตสดาขนคหใาํท ลอฮอกลอแม่ืดงอ่ืรคเะลแดิตพสเายชใราก- ดไมไ งรแนุราํทะรกอ่ืยหเน็หเยคเอืรหงรแนุราํทะรกรากน็หเยคเ- ยางดไงรแนุรมาวคอกหใาํทธรกโณมราอดิกเอ่ืมเ นาบนใูยอนปีม นชเ ยางดไธุวาอาห วัรคบอรคงอขูดงย้ีลเรากกาจยัจจป2. ดาขาหญปีมอ่ืมเ นชเ วัรคบอรคกาจนุนสบันสรากะลแจใาขเมาวคกัรมาวคดาข- อืลหเยวชาํนะนแาํคหใลแูดยอคญหใูผ งอ่ืรเนปเงรแนุรมาวคาวดิคะลแ งายอบบแน็หเหใาํท งรแนุรมาวคชใ่ีทนาบนใตโบิตเ- มคงัสนใิตกป ยาราํทกูถยคเ่ีทก็ดเนปเะลแษทโงลกูถราก- มรรกาญชาอบักงอขวย่ีกเมรรกิตฤพีม่ีทงอน่ีพอืรหมแอพีม- มอลดวแพาภสกาจยัจจป3. นคหใาํทดัออแมาวคะลแงอืมเมคงัส จิกฐษรศเ มคงัสงาทนักมยีทเาทเมไมาวค- ดยีรคเมาวคดิกเะลแ งูสนัขงขแ รกาชะรปมุลกนใงูสนางงาวรากีมะลแ ว็รเดวรงายอจิกฐษรศเงาทตโบิตเญิรจเราก- ยอนุยาอ งรแนุรมาวคพาภงดสแ่ีท พมิพอืสงันห นศัทรทโ รตนยพาภ นชเ อ่ืสกาจลพิธทิอ- ๆงาต มรรกิตฤพีมนค่ีทราก นชเ งรแนุรมาวคมรรกิตฤพนุนสบันส่ีทมคงัสงาทนาฐรตาม- มคงัสนใิตกปงอ่ืรเนปเงรแนุรมาวค ษทโงลรากบัรดไมไงรแนุรมาวค ยางดไธุวาอาห- ดิตพสเราสงอขบทะรกลผะลแ ยัภ ษทโ1.2 ะลแยากงารอตดิกเหใอก งรตยดโลผีมะจกาจกอน ดิตพสเราสชใรากกาจดิกเนัอยัภะลแษทโ ้ีนงัด ิตาชศทเะรปะลแ มคงัสบบะร วัรคบอรคบบะรอตบทะรกดิกเหใอกงัย วลแงอเพสเูผงอขจใติจ ๆงาตะวยัวอบบะระลแทาสะรปบบะรอตลผีมะจดิตพสเราสงอข์ิธทฤ พสเูผวัตอตยัภะลแษทโ1. ง้ัทมรทโดุรทะจายพสเ่ีทูผงอขยากงารพาภขุส าวบพะจน้ันงัด อมสเพสเ่ีทูผงอขจใติจนจดอลต ยากงารงอข นสบัสาํจมาวคะลแมอ่ืสเงอมส ยางยีลพเนออ งรแีมมไ าํ้ลควิผ ดีซบูซ มอผงารปูรีม นชเ จใติจะลแยากยาร ง็รเะมครโ จใวัหครโ จใยาหนิดเงาทบบะรครโ บสเกัอตไ บสเกัอบัตครโ นชเ ยางดไ ๆน่ืออ้ืชเดิตครโนปเ ยางนวรปรปแณมราอ งลมอ่ืสเจใติจพาภส ิตกปมไจใติจงาทะวาภสีม งลดละจยากงารนในาทนาติมูภ นปเดิตพสเายพสเูผหในัดกัลผะจ วาลกงัดน้ึขดิกเ่ีทยารลผกาจง่ึซ นาซงุฟกึสูรมาวค ลวงักกติว ารศเมึซ ยีสเญูส น่ัมอ่ืชเมาวคดาข มคงัสนใติวีชนินเาํดรากนใจใติจะลแยากงารง้ัทพาภถรรมสรไ่ีทลคคุบ

113 บสะรปจาอยารงาบพสเูผะลแ นยีรเรากอืรหนางรากจในสมไ งอเนตจในสมไ พาภกิลคุบ อตลผีม่ีทดิตพสเายงอข์ิธทฤกาจามงอ่ืนเนัอ มลกห นางาํทะณขงูส่ีทกาจกตดัลพ นชเ รากิพน้ัขงึถุตหเิตับุอ งอมสะลแทาสะรปบบะร งอเนตงอขงยีสเอ่ืชยีสเมอ่ืสเหใาํทะจกาจกอนดิตพสเราสดิตราก วัรคบอรคอตยัภะลแษทโ2. ลแูดยใงวหมไวัรคบอรคอตบอชดิผบัรมาวคดาข่ีทลคคุบนปเยาลกพสเูผหใาํทงัย วลแวัรคบอรคะลแ งอตกาจงอ่ืนเ วัรคบอรคงอขดไยาระลแจิกฐษรศเยีสเญูสงอต นุอบอมาวคดาขวัรคบอรคหใาํท วัรคบอรค ๆ งาตงรแยารครโกาจงอเนตาษกัรอ่ืพเยอนมไนวนาํจนิงเยีสเญูสงอตจาอยารงาบ ดิตพสเราสอ้ืซามนิงเาํน ดิกเ วัรคบอรคาหญปูสปไาํนง้ัทกีอ ดุส่ีทนใวัรคบอรคงอขะราภนปเยาลก ดิตพสเราสชใรากกาจดิกเนัอ นตนปเ วัรคบอรคนใยาภกยแกตแมาวคดิกเ ๆยอบนักทาวิวะาลเะทราก าวกึสูรมาวคีม่ีทูผนปเะจกาจกอนดิตพสเราสพสเ่ีทูผ จิกฐษรศเะลแมคงัสอตยัภะลแษทโ3. นชเ ดไมวรนวสมคงัสาหญปูสปไาํน่ีทมรรกิตฤพอืรหดิคมาวคีมจาองัย วลแมคงัสงาทสากอโยอดงอเนต นชถร นชเ ุตหเิตับุอาหญป ยพัรทงิชอ่ืพเน่ือูผยากงารยาราํท ้ีจ นลป นชเ มรรกาญชาอาหญปดิกเหใอก นจดอลต าคีมนัอลคคุบรกายพัรทยีสเญูสรากนปเาวบัน นตนปเ สดอเครโาหญปะลแ งูส่ีทกาจกตอืรห รรสดัจรากนใ มวรนวส มคงัสงอขะราภนปเหใาํท นชยโะรปรไงายอมวรนวสะลแงอเนตงอขนิสยพัรท ดุส่ีทนใดิตพสเราสดิตูผาษกัรดับาํบะลแมารปบารปรากนใณามะรปบงะลแ นางงรแ รกาลคุบ ดไวาลกจาอดิตพสเราสงอขสาทนปเกตะลแดิตพสเราสพสเ่ีทูผ ิตาชศทเะรปอตยัภะลแษทโ4. งอตลาบฐัรหใาํทดิตพสเราสพสเ่ีทูผกาจงอ่ืนเ ิตาชงอขงคน่ัมมาวคะลแจิกฐษรศเยาลาํทนอบ่ีทูผนปเ าว ูผาษกัรดับาํบะลแมารปบารปรากนใยาจชใอ่ืพเ ลาศาหมนวนาํจนิดนผแณามะรปบงะลแมคงัลาํกยีสเญูส หใาํท งอืมเนาบงอขขุสบงสมไมาวคดิกเ าคีมนัอลคคุบรกายพัรทยีสเญูสงอตหใาํท ดิตพสเราสดิต ยาดยีสเานงายอิตาชงอขญัคาํสงัลาํกยีสเญูสงอต ิตาชศทเะรปงอขงคน่ัมมาวคนอทน่ับ ดุรทจิกฐษรศเ นชวายเนปเดิตพสเราสพสเ่ีทูผาถะาพฉเยดโ

114 ดิตพสเราสงอขดาบะรรพแรากนักงอปรากงาทวนแ2 ่ีทงอ่ืรเ นใูยอายชใรากงอตูผีม อืคนักบอกะรปงายองอสณรากนาถสีมะารพเดไน้ึขดิกเดิตพสเายาหญป งาตยาฝงาต ้ีนงอสง้ัทบอกะรปคงอง่ึซ (Supply) ชใูผงอขรากงอตมาวคงอนสบอตอ่ืพเายีมบัก(Demand) มคงัส บักรากนินเาํดงอตงึจ ดิตพสเายาหญปขไกแรากน้ันงัด ซโกูลบบแนักะลแนักง่ึซนุนสบันสมิรสเงส นักวยีดเะณขนใ งลดิตพสเายรากงอตมาวคณามิรปดลงอตะจอืค นัก ๆมอรพปไงายองอสง้ัทบอกะรปคงอ าวนอืมหเูด้ีนงายองอสรากรตามงาวหะริตับิฏปงาทนใ ยวดดาลตนใดิตพสเายงอขณามิรปดลงอตะจ็ก นใายณามิรปดลรากงึถกึนะจญหในวสนคะารพเ าวกยอนจในสมาวคบัรดไะจรากงอตมาวคดลรากรตาม าวกกามยีสเดาลต าหญปนปเง่ึซดิผ่ีทงาทนใายชใอืรหดิตพสเายชใรากกาจดิกเ่ีทาหญป อืค ดิตพสเายาหญป ่ีทดิคมาวคกาจอืรหายงอข์ิธทฤกาจนชยโะรปบัรดไะจ่ีทงัวหดาคมาวคกาจามงอ่ืนเนัอยษุนมงอขมรรกิตฤพ นปเนคบักาย อืคาหญปงอขญัคาํสบอกะรปคงอ ๆงาตณรากนาถสนใง่ึพ่ีทนปเาย์ิธทฤยัศาอะจ าถมิรสเบอกะรปคงอนปเายชใรากอตอ้ือเ่ีทสากอโบักายชใหใจใงูจงรแีมยดโ กัลหบอกะรปคงอ ีมมไตแายตแีมอืรห ายีมมไตแนคตแีม น้ึขดิกเมไะจดิตพสเาหญปปไดาขง่ึนหงายอดใงายอบอกะรปคงอ ีมะจมแอืรห ดิกเมไาหญป ชใามายาอเนคหใจใงูจงรแีมมไตแายีมนคีมอืรห ดิกเมไาหญป ายชในค ีมมไ มสะามหเมไ่ีทนาถสนชเ ชใะจสากอโีมมไตแ ชใหใายีมะลแ ายชใกายอ่ีทนคีม ายชใหใจใงูจงรแ ายาหญป ดไมไน้ึขดิกเะจายชใรากยราจาอูรค มแอพาตยาสนใูยออืรห ดวงมขเารตจวรตจวราํตีม ณรกปุอ ดิกเมไดิตพสเ กาจดิกเ่ีทยษุนมงอขายชใรากมรรกิตฤพนักงอปรากกแดไงึจดิตพสเายาหญปนักงอปรากน้ันงัด ดิตพสเายชใมรรกิตฤพาํทหใมไนักงอปงอต่ีทยาขนใลคคุบง่ึซ งอเน้ันาย์ิธทฤกาจลผงัวหะลแายง่ึพดิคราก อืคนักยวดมุลก3 นปเกอองบแจาอ ายชใม่ิรเมไงัยะลแายชใยคเมไงัย่ีทมุลก1. วารคง้ัรคนปเชใ่ีทกวพ กิลเวลแชใงอลยคเ่ีทกวพนปเดไกออกนแาํจง่ึซายชใยคเ่ีทมุลก2. วลแายชใายดิตกวพะลแ ายดิตน้ัขงึถมไงัยตแาํจะรปนปเ ๆยอบชใ่ีทกวพ วลแามายดิตายชใกิลเะลแาษกัรดับาํบรากนาผ่ีทายดิตอืรหาํจะรปนปเายชใ่ีทมุลก3. ดไตคานอนใายดิตะลแ ายชใูผนปเะจ่ีทสากอโีม้ีนามวาลก่ีทมุลกมาสง้ัทลคคุบกาจงอ่ืนเ นางนินเาํดูผ่ีทยดโ มุลกมาสง้ัทลคคุบมุลคบอรคงอตนปเาํจงึจนักงอปนางยาขงอขมรรกจิก นักวยีดเนชเ มสะามหเหใอ่ืพเ ปไกออนักงาตกตแชใรากีธิวะลแรากรตามดนหาํกงอตะจมุลกะลตแยามหาปเ นักงอป มุลกะลตแยามหาปเงอขะาพฉเะณษกัลบัก อืคนักยวดบัดะร3 ีมงึจ(Prevention) นักงอปนาดนางะณษกัล (Primary Prevention) นาฐน้ืพน้ัขนักงอปราก (Secondary Prevention) งอส่ีทน้ัขนักงอปราก (Tertiary Prevention) มาส่ีทน้ัขนักงอปราก

115 (Primary Prevention) นาฐน้ืพน้ัขนักงอปราก1. ๆ ดใรากนินเาํดราก งึถยามห นตงอ้ืบเนักงอปรากาวกยีรเนคงาบอืรหนาฐน้ืพนักงอปราก ยวดจในิสดัตนชวายเหใ รวาถงายอดิตพสเายชใรากูสปไาํนะจ่ีทูตะรปดปนชวายเหในักมุคิมูภงารสอ่ืพเ ปไาขเหใมไนิดนผแงอขญหในวสนคนักงอปงุมรากนปเ งอลดทงย่ีสเะจดิคมไ ดิตพสเายชใมไะจ่ีทงอเนต รวาถงายอนักงอปรากนปเ ดิตพสเายาห ูสปไาํนญัคาํสจแญุกนปเะลแ ดุส่ีทญัคาํสมาวคีม่ีทนางนปเบันงึจนาฐน้ืพน้ัขนักงอปนาง มาวคีม่ีทนางนปเนักวยีดเะณขนใตแ ิตาชงอขดิตพสเายาหญปขไกแะลแนักงอปรากงอขจ็รเาํสมาวค ง่ึซ ศทเะรปงอขญหในวสนคบักหในาฐการงาวรากบักงอขวย่ีกเ่ีทนางนปเะารพเ กายดไาํทนอซบัซบัลส หใยาฝยาลหกาจอืมมวรมาวคยัศาอยดโ นยีรเยัวนพนจปไนักงอ่ืนเอตยัววายเงัยตแง้ัตงฝกูลปม่ิรเงอต าํทนักยวช (Secondary Prevention) งอส่ีทน้ัขนักงอปราก2. นักงอปราก งึถยามหง่ึนหยัน ยัน2 นปเงบแ่ีทยามหมาวคนในักชใ้ีนงอส่ีทน้ัขนักงอปราก วัตกาจม่ิรเ่ีทงอมดุจีมยดโ นคูสปไาขเายหใมไงาวขดัขรากนปเ่ีท ๆดใาํทะรกรากงึถยามหง่ึซ มอองาทยดโ ายาหปไาขเนคหใมไนักงอปงุม่ีทนาฐน้ืพน้ัขนักงอปรากบักมาขนักงรตง่ึซ กัลหาหญปนปเ่ีทดิตพสเาย นตง้ัตดุจนปเนค่ีทพาภงอมรากยวด มารปบารปรากบักวย่ีกเนางงึถมุลคบอรคงึจ้ีนยามหมาวคมาตงอส่ีทน้ัขนักงอปรากน้ันงัด ่ีทานหาจเงสราก ดิตพสเราสาหะวาสสปจวรตราก มขเจวรตราก น้ักดักสราก ดิตพสเายยาลาํทาผเ ดัยาอดึย ดิตพสเายชใูผกยแอ่ืพเกนแาํจบัจจวรตรากรตามงึถมวร นยีรเงรโนใมนแดอสรากาํทาํจะรปปไาขเจวราํต ยวดดิตพสเชใมไูผูสปไดิตพสเายรพแยผเถรามาสายดิตูผหใมไนักงอปอืรห ูฟนฟาษกัรดับาํบรากบัรปไ นใ วนแะนแพีชาอีมูผงอขรากงวนในักชใกัม่ีทยามหมาวคนปเง่ึนหยันกีอนวส ง่ึนหดินชดใดินชดิตพสเายชใ่ีทูผอืรห ดิตพสเายชใงอลยคเ่ีทูผหใอืลหเยวชรากนินเาํดรากงอขยามหมาวค ดินชดิตพสเายบักงอขวย่ีกเกิลเ ชใกิลเมรรกิตฤพนย่ีลปเบัรปหใ ายดิตมไงัยตแ ๆยอบชใอืรหวารคง้ัรคนปเ หใวนแะนแรากรตามยวดดิตพสเายกาจกออายดิตนคงึดอืรห ายกาจกออนคกยแรากรตามนปเ ๆน้ัน งอขดิตพสเายชใรากมรรกิตฤพง้ัยดุยหอ่ืพเน้ักดักสรากนนเ่ีทนักงอปรากนปเ ดับาํบชวเติจะลแาษกึรปาํค วลแามดิตพสเายบักงอขวย่ีกเณรากบสะรปีมอืรหดิตพสเายชใ่ีทูผมุลก (Tertiary Prevention) มาส่ีทน้ัขนักงอปราก3. ดิตูผบัรหาํสชใ่ีทรากรตามนปเ(Relapse) าํ้ซดิตรากนักงอปรากอืคมาส่ีทน้ัขนักงอปราก มิรสเรากรตามนปเ กีอมหใาํ้ซายดิตปไบัลกหใมไวลแายษิพนอถรากยวดาษกัรดับาํบรากบัรดไ่ีทดิตพสเาย ยัภดอลปงายอูยอวลแายกาจดาขยาหหใาษกัรรากบัรดไ่ีทยวปูผหใอ่ืพเ ยทพแรากงาทรากรตามนุนสบันส่ีท กีอายดิตปไบัลกนวหะจ่ีทนอกน้ึขนานวายดไดิตพสเายกาจ

116 งาทายดิตรากาอกาจยาหายดิตูผหใงุม่ีทดินชกุทรากรตามยัศาอะจมาส่ีทน้ัขรากงอปราก หใราก(Psychological therapy) ดับาํบชวเติจีธิวยวด(Rehabilitation) จใติจูฟนฟรากรตามยวดติจ (Recreational therapy) ดับาํบรากานทนันะลแ(Group therapy) ดับาํบมุลก(Social counseling) าษกึรปาํค นตนปเ งอขง่ึนหนวสนปเอืถกีอมหใายดิตปไบัลกหใมไวลแดับาํบ่ีทดิตพสเายดิตูผนักงอปราก รากนปเะจง่ึซกีอายชใปไบัลกหใมไน้ักดักสรากยวดงลายรากงอตมาวคดลงุม่ีทนักงอปรากนาดนาง ยวดดไน่ือนคหใอตรพแยผเปไายาํนาขเกวพหใมไนักงอป ชใราก ายชใงอลดทรากีมหใิมนักงอปรากนปเน้ัน นาฐน้ืพน้ัขนักงอปราก วลแปุรสยดโ วลแายดิต่ีทูผาํนบีรงรเรากนปเงอส่ีทน้ัขนักงอปราก น้ึขดิกเ ๆมหใยารดิตพสเูผีมหใิมอืรหดิผ่ีทงาทนใาย จใาขเมาวคีมงอตนปเาํจน้ันพาภิธทิสะรปีมงายอดไดิตพสเรากนักงอปรากาํทะจ่ีทรากะลแ าษกัรดับาํบปไ กแดไ น้ันายดิตรากดิกเหใาํท่ีทบอกะรปคงอ นอกยีสเดิตพสเรากาหญปงอขบอกะรปคงอะลแุตหเาสนใ ุตหเาสาหาษกึศงอตาํจงึจ นักงอปะลแขไกแนผแงาวราก ายดิตรากีมหใยวนาํออ้ือเ่ีทยัจจปะลแ าย นค ีม น้ันุตหเาสงึถงจะาจเ่ีทดิตพสเรากนักงอปรากน้ันงัด กัลหุตหเาสบักงรตหในักงอปรากหใะลแะาพฉเ กแดไ งาทวนแ3 งาทวนแ งารสงุมปไว่ัทยดโมคงัส่ีทยามหาปเนนเยดโนักงอปรากนปเ งาวกงวนในักงอปราก1. ดิตพสเายงอขงอนสบอตรากดละลแ มคงัสงอขรากงอตมาวคดล ายงอขยัภะลแษิพงึถกันหะรตหใมคงัส ราก ยามหฎกชใราก มรรธลีศมิรสเงารสราก พาภขุสานฒัพราก นชเ บบแปูรยาลหีมนางนินเาํดรากง่ึซ กแดไ งาวกวนแนในักงอปรากงอขีธิวลก ฯลฯ มคงัสานฒัพ ะลแะษกัทูรนยีรเรากดิกเหใอ่ืพเ ูรมาวคดอทยาถรากนใ าษกึศรากหใราก1.1 จใติจะลแงอเนตานฒัพรากงึถนนเยดโ ดิตพสเายาพง่ึพมไรากะลแติวีชพาภณุคงารสรากนใณรากบสะรป พีชาอบอกะรปรากนใะษกัทกฝะลแ ยัสินขุสงารส าคณุคีมงอเนตาวน่ัมอ่ืชเมาวคีมหใ ายาหญปงอขงอตกูถ่ีทราสวาขะลแลูมอขหใรากนปเ ราสวาขะลแลูมอขหใราก1.2 อตนชยโะรปดิกเหใชใปไาํนรากนใงอเนตยวดจในิสดัตะลแลูมอขกอืลเ หะารคเิวดไนชมุชหใอ่ืพเ ดิตพสเ งอเนต ่ีท ๆ งาตมรรกจิกดิกเหในุนสบันสะลแมิรสเงสรากยวด กอืลเงาทมรรกจิกดัจราก1.3 กาจจในสมาวคนบเงย่ีบเยวชาลวเชใรากนใกอืลเงาทนปเอ่ืพเนชมุชะลแลคคุบงอขนาฐน้ืพบักมสะามหเ จใติจะลแยากงารง้ัทานฒัพยวชรากนปเะลแมสะามหเมไ่ีทมรรกิตฤพ อตงย่ีสเ่ีทงหแงาบนชมุชอืรห มุลกงาบลคคุบะาพฉเนนเงุม บคแงวนในักงอปราก2. กแดไ บคแงวนในักงอปราก นางนินเาํดรากนใีธิวลก ดิตพสเรากาหญป นาดูรมาวคีมหในชาชะรปมุลกะลแาํนนกแมุลกกแมรบอกฝรากนปเ มรบอกฝราก2.1 ปไน้ันูรมาวคตกุยะรปาํนนกแมุลกหใคงสะรปดุจีมยดโ กูถ่ีทงาทนใายชใราก ดิตพสเรากนักงอปราก

117 มรรกิตฤพีมะลแูรมาวคีมหใน้ันนชาชะรปมุลกนวส น่ิถงอทงอขพาภสบักงอลคดอสหในชมุชนใิตับิฏป งรตยดโดิตพสเรากนาตอต ่ีทตขเบอขตใยาภ ๆ งาตอ่ืสมดะรรากยดโราสวาขรพแยผเรากนปเ คงรณรราก2.2 าหญปกแรากนใมวรนวสีมามาขเะลแาหญปงึถกันหะรต วัตน่ืตรากดิกเนชาชะรปหใ วไดนหาํก ว็รเดวรงายองลปแนย่ีลปเรากงอขลผงัวห่ีทรากีธิวนปเ มคงัสงาทรากิตับิฏปราก2.3 ฯลฯ ติลผงลหแงาลดาวก มุสว่ัมงลหแดัจข นชเ ูผ าคูผ่ีทูยอยามหาปเยดโ ดุส่ีทบคแงวนในนเ่ีทนักงอปรากนปเ ษศเิพีณรกนักงอปราก3. ่ีทลคคุบ งอเนตงอขาหญปบักญิชผเงัลาํก่ีทลคคุบ นชเ วัรคบอรคะลแ งูสงย่ีสเมาวคีม่ีทูผอืรห ดิตพสเายดิต กแดไ ้ีนษศเิพีณรกนในักงอปรากนใีธิวลก วลแามายษิพนอถรากนาผ่ีทายดิตูผ กยแกตแวัรคบอรค นตงอขาหญปะลแมรรกิตฤพบักวย่ีกเบารทดไายดิตูผหใอ่ืพเ าหญปหะารคเิวราก3.1 ายดิตรากนใ ่ีทีณรกนใิตับิฏปกอืลเบัรหาํสิตับิฏปงาทวนแหใรากนปเ าํนะนแาษกึรปาํคหใราก3.2 ดิตพสเายชใรากงย่ีลเกีลหอ่ืพเาหญปดิกเ วนแหใะลแงลวัรคบอรคนในัดดกมาวคดลอ่ืพเ วัรคบอรคกแาษกึรปาํคหใราก3.3 งอเนตงอขาหญปดลอ่ืพเงูสงย่ีสเมาวคีม่ีทูผอืรหดิตพสเายดิตูผงอขวัรคบอรคกแิตับิฏป นักงอปอ่ืพเ งอตกูถงายอพาภขุสะลแายงอ่ืรเูรมาวคหใรากนปเ าษกึศขุสหใราก3.4 กีอดิผ่ีทงาทนใายชใปไบัลกราก จาอ่ีทาหญปญิชผเงัลาํก่ีทะณขนใายดิตูผกแหใจใงัลาํกม่ิพเอ่ืพเ จใงัลาํกหใราก3.5 กีอดิผ่ีทงาทนใชใปไาํน ดันถมาวคะลแถรามาสมาวคมาตติวีชงราํดรากนใงาทวนแนปเอ่ืพเ พีชาอกฝราก3.6 นชยโะรปนปเหใงาวาลวเชใะลแ จิกฐษรศเนาดนัดดกมาวคดลรากนปเนตงอข นักงอปรากนปเะจาวมไีธิวลกยาลหดไนัก ๆมอรพิตับิฏปปไาํนถรามาสงายอกุทีธิวลก นปเง่ึซาํ้ซดิตรากนักงอปอืรห ดิผ่ีทงาทนใายชใรากดิกเหใิมนักงอปอ่ืพเคงสะรปุถตัวีมอืรห นหไบัดะรนใ มวรนวสีมามาขเรวคงอขวย่ีกเ่ีทยาฝกุท ดิตพสเราสดิตรากาหญปกแะลแนักงอปรากงอขญัคาํสจใวัห งัจงิรจงายอรากนินเาํด

118 ดิตพสเราสบักงอขวย่ีกเ่ีทยามหฎก3 ่ีทงอ่ืรเ ีดงายอนปเดิตพสเายงอขพาภงึถงดสแ่ีทวาลกาํคนปเ” มคงัสอตษิพนปเ ติวีชอตยัภนปเดิตพสเาย“ ะลแนักงอปรากนใกามงายอนปเญัคาํสมาวคหใิตาชกุท่ีทาหญปนปเดิตพสเายงอ่ืรเาหญปนับุจจปนใ บักวย่ีกเดิผมาวคาํทะรกูผษทโงละลแมุกบัจถรามาสิตาชะลตแง่ึซลกาสดิผมาวคนปเาวอืถะลแมารปบารป ีทนัทดไดิตพสเาย ดินชุถตัวอืรหีมคเราส“ ้ีนงัดวไดิตพสเายาวาํคงอขยามหมาวคหใดไดิตพสเายบักวย่ีกเยามหฎก อตลผดิกเหใาํทวลแ ๆดใรากะรปยวดอืรห ดีฉ บูส มด นาทะรปบัรยดโะจาวมไยากงารูสาขเพสเอ่ืมเง่ึซ ๆดใ ีม ายดาขอ่ืมเายนอถรากาอีม บัดาํลนปเน้ึขพสเรากดานขม่ิพเงอต นชเ ญัคาํสะณษกัลนใจใติจะลแยากงาร งลมรทโดุรทะจปไว่ัทยดโพาภขุสะลแ าลวเดอลตงรแนุรงายอจใติจะลแยากงารงาทง้ัทพสเรากงอตมาวค พสเายนปเติลผชใจาออืรห ษทโหใดิตพสเายนปเติลผลผหใอืรหนปเ่ีทชืพงอขนวสอืรหชืพงึถมวรหใบัก าวบารทหใาํทดิตพสเายงอขยามหมาวคกาจ” ยวดษทโหใดิตพสเายติลผรากนใชใ่ีทีมคเราสะลแษทโหใดิต นจจใติจะลแยากงารอตลผดิกเวลแพสเาถ ดไดิตพสเายนปเจาอชืพ ดิตพสเายงอขะณษกัลาขเ่ีทงาบรไะอ ษทโหใดิตพสเายนปเ่ีทน้ันาทเหะารคเงัสง่ิสนปเง่ึซ นีอรโฮเตแะาพฉเชใิม ดไมไดาข ยามหฎกมาตษทโงลทบะลแดิตพสเายงอขทภเะรป ทภเะรป5 นปเกอองบแษทโหใดิตพสเายงอขทภเะรป งบแดไยามหฎกมาต นฝ นีอรโฮเ นชเ งรแยารดินชษทโหใดิตพสเาย1 ทภเะรป 1 ทภเะรปษทโหใดิตพสเายง่ึซงอรคบอรคนใวไีมอืรห กอองส าขเาํน ยานหาํจ ติลผ ดใูผหใิมมาห  1ตแง้ัตษทโงาวะรนฝาฝูผ ยาระาพฉเอืสงันหนปเตาญุนอ ฯ.ตมร ่ีทมาตรากชารงาทนชยโะรปอ่ืพเตแนวเ งอรคบอรคนใวไีมอืรหยานหาํจ่ีทดิตพสเายนวนาํจตแวลแ ติวีชราหะรปงึถป นฟรอม นชเ ปไว่ัทษทโหใดิตพสเาย2 ทภเะรป ยานหาํจถรามาสตแ2 ทภเะรปษทโหใดิตพสเายง่ึซกอองสอืรห าขเาํน ติลผดใูผหใิมมาหยามหฎก บัรดไง่ึซูผอืรหายะลแราหาอรากมรรกะณครากิธาขลเกาจตาญุนอบัรดไอ่ืมเดไงอรคบอรคนใวไีมอืรห าษกัรชใบัรหาํสนปเาํจ่ีทนวนาํจนิกเมไ่ีทงอรคบอรคนใวไีมรากบัรหาํส ดัวหงัจขุสณราธาสอืรหยามหบอม ษทโงาวะรนฝาฝูผ ตาญุนออขงอตมไมรรกชวเพีชาชิวบอกะรปูผงอขงอรบัรอืสงันหีมยดโ วัตะาพฉเครโ ดิผมาวคงอขาบเกันหมาวคตแวลแติวีชดอลตกุคาํจงึถ ป5 นิกเมไกุคาํจ มสผอไกแาย นชเ ยวดูยอมสผนวสนปเ2 ทภเะรปดิตพสเายีม่ีทษทโหใดิตพสเาย3 ทภเะรป นีอคเคโ บัรดไตแนวเ3 ทภเะรปษทโหใดิตพสเายง่ึซกอองสอืรห าขเาํน ติลผดใูผหใิมมาหยามหฎก นผแายทภเะรปรกัจาณาอชารนใาขเงสอืรหาํนยาข ติลผหใตาญุนอบัรดไ่ีทาคนารนปเงอตง่ึซ ตาญุนอ นิกเมไกุคาํจงึถ ป1 นิกเมไกุคาํจษทโงาวะรนฝาฝูผ รากาํทดปเ่ีทาลวเดอลตาํจะรปรกชัสภเีมะลแนับุจจป ป3

119 2 ทภเะรปอืรห1 ทภเะรปษทโหใดิตพสเายติลผรากนใชใ่ีทีมคเราส4 ทภเะรป ษทโหใดิตพสเายง่ึซงอรคบอรคนใวไีมอืรหกอองสอืรห าขเาํน ติลผดใูผหใิมมาหยามหฎก ป – 10 ป 1 ตแง้ัตกุคาํจษทโงาวะรนฝาฝูผ ตาญุนอีรตนมฐัรตแนวเ4 ทภเะรป มอทะรกชืพ าชญัก นชเ4 ทภเะรปงึถ1 ทภเะรปนใูยอาขเดไิม่ีทษทโหใดิตพสเาย5 ทภเะรป ษทโหใดิตพสเายง่ึซงอรคบอรคนใวไีมอืรห กอองส าขเาํน ยานหาํจ ติลผดใูผหใิมยามหฎก ป – 15 ป 2 ตแง้ัตกุคาํจษทโงาวะรนฝาฝูผ ตาญุนอีรตนมฐัรตแนวเ5 ทภเะรป ยหเะรราสบักวย่ีกเษทโงลทบ ราสาํนหใมไมุคบวครากรตาม ดนหาํก. 2533 ศ.พ ยหเะรราสชใรากนักงอปดนหาํกชาระรพมาต ดิผมาวคีม วาลกงัดรากรตามมาติตับิฏปมไนฝาฝูผหใดนหาํกะลแรากะรปยาลหวไดิผ่ีทงาทนใชใามยหเะร ้ีนงัดดยีอเะลยารีมง่ึซ ษทโบัรงอตะลแ ุจรรบะนชาภ่ีทมาวคอขอืรหพาภีมหใดัจงอต ยหเะรราสยาขูผอืรห าขเาํนูผ ติลผูผหใดนหาํก1. กุคาํจษทโบัรงอตนฝาฝูผ วาลกงัดยหเะรราสชใรากงัวะรหในอืตเรากนปเอ่ืพเ ยหเะรราสุจรรบอหบีหอืรห บัรปง้ัทาํจง้ัทอืรห ทาบน่ืมหงอสนิกเมไบัรปอืรหปงอสนิกเมไ าษกึศนาถสยดโยาขรากนปเตแนวเ ปด็จเบิสนิกเมไุยาอีม่ีทูผกแยหเะรราสยาขดใูผหใมไมาห2. ง้ัทอืรห ทาบน่ืมหง่ึนหนิกเมไบัรปอืรห ปง่ึนหนิกเมไกุคาํจษทโบัรงอตนฝาฝูผ นอสรากนยีรเรากนใชใอ่ืพเ บัรปง้ัทาํจ ยหเะรราสดิตูผนปเาวูรรวคอืรหูรนตง่ึซน่ือูผกแยหเะรราสหใอืรห าหดัจ ยาขดใูผหใมไมาห3. บัรปง้ัทาํจง้ัทอืรห ทาบน่ืมหงอสนิกเมไบัรปอืรห ปงอสนิกเมไกุคาํจษทโบัรงอตนฝาฝูผ ดับาํบ ยหเะรราสชใน่ือลคคุบหใงวลกอลหยาบุอชใอืรห มิรสเงสงยุย าํนกัช จใงูจดใูผหใมไมาห4. ทาบน่ืมหงอสนิกเมไบัรปอืรห ปงอสนิกเมไกุคาํจษทโบัรงอตนฝาฝูผ จใติจอืรหยากงารงอขรากงอตมาวค บัรปง้ัทาํจง้ัทอืรห ีธิวมดดูสีธิวยดโาวมไ จใติจ อืรหยากงารงอขรากงอตมาวคดับาํบยหเะรราสชใดใูผหใมไมาห5. บัรปง้ัทาํจง้ัทอืรห ทาบน่ืมหงอสนิกเมไบัรปอืรหปงอสนิกเมไกุคาํจษทโบัรงอตนฝาฝูผ ดใน่ือ ดิผ่ีทาํทะรกรากนปเงัย วลแยากงารอตษทโนปเะจกาจกอนยหเะรราสดิตพสเราก าวอมสเกึละรงึพ ยวดยามหฎก นใูยอนักชใ ๆงาตบยีบเะระลแิตัญญับชาระรพกออรากีม่ีท ดิตพสเายบักงอขวย่ีกเ่ีทยามหฎก ้ีนง้ัท อืค ดไ ๆมุลกนปเดัจถรามาสง่ึซ บับฉยาลหีมนับุจจป กแดไ ายวัตบักวย่ีกเ่ีทยามหฎก1. . 2522ศ.พ ษทโหใดิตพสเายิตัญญับชาระรพ1.1 . 2545ศ.พ5) ่ีทบับฉ( ษทโหใดิตพสเาย บ.ร.พ1.2 . 2535ศ.พ มิตเม่ิพเขไกแ. 2528 ศ.พ ทาสะรปะลแติจอต์ิธทฤกออ่ีทุถตัวิตัญญับชาระรพ1.3

120 . 2533ศ.พ ยหเะรราสชใรากนักงอปดนหาํกชาระรพ1.4 . 2495ศ.พ ฑณัภคภโมุคบวคิตัญญับชาระรพ1.5 กแดไ รากรตามบักวย่ีกเ่ีทยามหฎก2. .2519ศ.พ ดิตพสเายมารปบารปะลแนักงอปิตัญญับชาระรพ2.1 .2545ศ.พ4) ่ีทบับฉ( ดิตพสเายมารปบารปะลแนักงอปิตัญญับชาระรพ2.2 .2545ศ.พ ดิตพสเายดิตูผพาภรรมสูฟนฟิตัญญับชาระรพ2.3 ะลแดิผาํทะรกรากดนหาํกอขงึถจใาขเมาวคาํทาษกึศรวคงึจาษกึศกัน นยีรเกัน นชาชะรป กแวาลกงัดูรมาวครพแยผเาํนะนแรวคง้ัทมอรพดิผาํทะรกรากงย่ีลเกีลหอ่ืพเ ดิตพสเายบักวย่ีกเ่ีทษทโงลทบ นักมวรง้ัทมวร ดิตพสเายงอขยัภษทโงึถกันหะรตหใ นชมุชนในชาชะรปะลแ วัรคบอรคนใกิชามส นอ่ืพเ ปไอต นชมุชนในชวายเะลแก็ดเูสดาบะรรพแรากนักงอปคงรณร นใษทโบัรงอตศทเะรปกอนอืรหนใาํทะรกะจาวมไดิตพสเายบักวย่ีกเดิผมาวคาํทะรกราก ้ีนง้ัท นใวไวาลก่ีทมาตะลแรวคมสมาตหใษทโนอยหดลจาอลาศ วลแามศทเะรปงาตกาจษทโบัราถง่ึซศทเะรป งายองาบาํทะรกรากหใดนหาํกรากีมงึจ ดิตพสเายมารปบารปะลแนักงอปรากนใงัจงิรจมาวคงึถนตนอต นอืมสเษทโงาวะรงอตดิผมาวคาํทะรกมายายพูผหใษทโดนหาํก นชเ น่ือยามหฎกาวกกันหษทโบัรงอต ีมษทโงอข3 นใ2 งยีพเษทโบัระจดิผมาวคาํทะรกมายายพูผาญาอยามหฎกมาตง่ึซ จ็รเาํสดิผมาวคาํทะรก ดิผมาวคาํทะรกูผกวดะสมาวคหใ อืลหเยวช นุนสบันสูผ้ีนกาจกอน น้ันาทเน้ันดิผมาวคบัรหาํสดนหาํก ลาศกูถงอตะจ ดิผมาวคาํทะรกรากกาจามดไ่ีทนิสยพัรทะลแ ดิผมาวคาํทะรกูผบักวยีดเนชเษทโงาวะรงอต รากบารทบืสรากงอ่ืรเนใะลแ ดิผมาวคาํทะรกรากบักงอขวย่ีกเมไน้ันนิสยพัรทาวดไนจูสิพกาจกอน บิรง่ัส รากบอกะรป ๆ ดในาฐกัลหอืรหราสกอเีชญับงสาํคยอถหใดใลคคุบกยีรเจานาํอีม่ีทานหาจเดิผาํทะรก าํทะรกรากีมาวยัสงสรวคนัอุตหเีมีณรกนในาฐกัลหนคจวรตอ่ืมเนาถสหคเนใปไาขเจานาํอีมะลแาณราจิพ ่ีทานหาจเดิตพสเายบักวย่ีกเดิผมาวคาํทะรกรากนาฐกัลหบพะลแบอสจวรตอ่ืมเ ดิตพสเายบักวย่ีกเดิผมาวค ง่ึซ ลาศงอขาณราจิพนวบะรกมาตปไอตลาศงอฟนวนาํสาํทะลแดิผาํทะรกูผนวสบอสะลแมุกบัจจานาํอีม นปเดิตพสเายบักวย่ีกเดิผมาวคกาจงอ่ืนเกันห่ีทษทโนปเงคดิผมาวคาํทะรกูผบัรหาํสบัรดไะจ่ีทษทโ นตงาขนใวไวาลก่ีทมาตญัคาํสมาวคหใดไิตาชะลตแ่ีทงรแยารดิผมาวค

121 8 ่ีททบ ติจพาภขุสอ่ืพเติวีชะษกัท ญัคาํสะราส ปไูรมาวคาํนถรามาสะลแ รากะรป10 ง้ัทติวีชะษกัทงอขญัคาํสมาวคบักวย่ีกเจใาขเมาวคูรมาวคีม มสะามหเงายอดไงอเนตงอขวัรคบอรคติวีชาหญปกแราก นางาํทรากนในัวาํจะรปติวีชนใชใตกุยะรป ดไน่ือูผวัรคบอรคกแาหญปกแรากนใชใปไติวีชะษกัทรากนวบะรกาํนถรามาสนจดอลต งัวหดาค่ีทูรนยีรเรากลผ ติวีชะษกัทงอขญัคาํสมาวค ยามหมาวคงึถกอบถรามาส1. งอตกูถงายอดไรากะรป3 ติวีชนในปเาํจ่ีทติวีชะษกัทงึถยาบิธอถรามาส2. าหอ้ืนเยาขบอข ติวีชะษกัทงอขญัคาํสมาวค ยามหมาวค1 ่ีทงอ่ืรเ นตูรรากนใกันหะรตรากะษกัท2 ่ีทงอ่ืรเ ณมราอบักรากดัจรากะษกัท3 ่ีทงอ่ืรเ ดยีรคเมาวครากดัจรากะษกัท4 ่ีทงอ่ืรเ ติวีชะษกัทงอขญัคาํสมาวค ยามหมาวค1 ่ีทงอ่ืรเ ติวีชะษกัทงอขยามหมาวค ลคคุบง่ึซ ง่ึนหงอ่ืรเดใงอ่ืรเนใญานาํชินาํชมาวคะลแนจเดัจมาวค งึถยามห(Skill) ะษกัทาวาํค ราก นาอราก น่ือูผบักมวรนางาํทราก าฬีกราก พีชาอรากะษกัท กแดไ ูรนยีรเรากกาจดไน้ึขงารสถรามาส ะษกัทนปเง่ึซ ฯลฯ ียลโนโคทเชใรากงาทะษกัท าษาภงาทะษกัท รตสาศติณคงาทะษกัท รากดัจราก นอส ่ีทะษกัทนปเน้ันวาลกงัดะษกัทง่ึซ ิตับิฏปรากกาจอืรห าํทะรกรากกาจนจเดัชดไน็หเงอมถรามาส่ีทกอนยาภ ีมยดโ ดไมคงัสนใูยอพีชงราํดถรามาส ีด่ีทติวีชีมน้ันาลหเะษกัทีมูผหใาํทะจ่ีทติวีชงราํดรากอตนปเาํจ ง่ึซSkill for Living อืรหLivelihood Skill าวกยีรเ้ีนทภเะรปะษกัทง่ึซ วาลกงัดะษกัทีมมไูผาวกีด่ีทสากอโ Life Skill าวกยีรเ่ีท ติวีชะษกัทบักงายอะลนคนปเ ายทิวติจ มคงัสงิชเถรามาสมาวคอืรหะณษกัลณุค งึถยามหงึจLife Skill อืรห ติวีชะษกัท น้ันงัด ่ีท ๆงาตณรากนาถสญิชผเถรามาสลคคุบหใยวชะจ่ีทนใยาภะษกัทนปเ่ีท(Phychosocial Competence) มไ ตคานอนใวัตบัรปรากบัรหาํสมอรพมาวคมยีรตเะลแ พาภิธทิสะรปีมงายอดไนัวาํจะรปติวีชนใน้ึขดิกเ

122 ฯลฯ มรรธยิรจ มรรธณุค มอลดวแง่ิส ยัภดอลปมาวค ดิตพสเาย สดอเ พาภขุสลแูดรากงอ่ืรเนปเะจาว ขุสมาวคีมงายอดไมคงัสนใูยอติวีชีมถรามาสหใอ่ืพเ นัวาํจะรปติวีชนใญิชผเงอต่ีทาหญปกแรากนใถรามาสมาวค อืค็ก ติวีชะษกัท ๆยางวาลกะจอืรห นใวัตบัรปรากบัรหาํสมอรพมยีรตเะลแขุสมาวคีมงายอดไน่ือูผบักมวรูยอถรามาส ยัภดอลปดอรูยอหใอ่ืพเ ตคานอ ติวีชะษกัทงอขญัคาํสมาวค งายองลปแนย่ีลปเรากีมกาจงอ่ืนเ ติวีชนินเาํดรากนในอซบัซมาวคีมนับุจจปมคงัสกาจงอ่ืนเ น้ึขกามงยแดัขมาวคะลแนัขงขแรากีม ียลโนโคทเะลแ ลูมอขราสวาข มคงัส จิกฐษรศเนาดนใว็รเดวร ูสถรามาส นัขงขแรากนใถรามาสมาวคีม งลปแนย่ีลปเมาวคอตนัทหใวัตบัรปงอตนปเาํจมาวคีมลคคุบ มาวคีม พีชาอานฒัพะลแนตานฒัพอ่ืพเชใามียลโนโคทเาํนกัจูร ลผีมุตหเีมงายอดไ ๆงาติตฤกิวสแะรก ะลแณมราอมุคบวคถรามาสมาวคีม ธสเิฏปกอืลเบัรกอืลเรากนใณาญณราจิวีมะลแณรากนาถสจใาขเ นใูยอะจงึจ น่ือูผบักมวรูยอรากนใคงสะรปงึพ่ีทิตับมสณุคีมะลแ ติวีชีถิวนใน้ึขดิกเ่ีทงยแดัขมาวคราหิรบ ขุสมาวคีมงายอดไมคงัส นปเาํจ่ีทติวีชะษกัท มุลกูยอติวีชะษกัทีม มาต็กรไงายอ่ีทนาถสะลแมรรธนฒัวมาตนักงาตกตแมาวคีมะจติวีชะษกัท ้ีนงัด วไดนหาํกดไกลโยัมานอรากคงอยอดโีมงอตรวคนคกุท่ีทญัคาํสจใวัหนปเอืถ่ีทง่ึนห วารงอ่ืรเบักวย่ีกเจในิสดัตรากนใถรามาสมาวคนปเ(Decision Making) จในิสดัตรากะษกัท1. บักวย่ีกเ่ีทงอเนตงอขาํทะรกรากบักวย่ีกเจในิสดัตถรามาสลคคุบาถ นชเ บบะรีมงายอดไติวีชนใ ๆงาต จในิสดัตรากกาจดไ่ีทลผะลแกอืลเงาทนิมเะรปยดโ ติวีชนใยัภดอลปมาวคอืรห พาภขุสนาดมรรกิตฤพ จใติจะลแยากงารง้ัทีด่ีทพาภขุสีมรากอตลผีมะจ็ก มสะามหเงอตกูถ่ีทงาทกอืลเ นใน้ึขดิกเ่ีทาหญปบักรากดัจรากนใถรามาสมาวคนปเ(Problem Solving) าหญปกแรากะษกัท2. ขไกแนิกเตโญหใาหญปนปเมาลกุลจาอนจ จใติจะลแยากงาทดยีรคเมาวคดิกเมไบบะรีมงายอดไติวีช นใยวชนวสนปเะจ่ีทดิครากนใถรามาสมาวคนปเ (Creative Thinking) ครรสงารสดิครากะษกัท3. ตแนใน้ึขดิกเะจ่ีทลผง้ัทมวร ๆงาตกอืลเงาทาหนคอ่ืพเ ครรสงารสดิครากยดโาหญปขไกแะลแจในิสดัตราก มสะามหเงายอดไนัวาํจะรปติวีชนใชใบัรปามณรากบสะรปาํนถรามาสะลแ กอืลเงาทะล หะารคเิวดิครากนใถรามาสมาวคนปเ(Critical Thinking) ณาญณราจิวีมงายอดิครากะษกัท4. ติวีชนินเาํดรากอตลผีม่ีทารเวัตบอรูยอ่ีทณรากนาถสอืรหาหญปนิมเะรปะลแ ๆงาตลูมอข รากนใถรามาสมาวคนปเ(Effective Communication) พาภิธทิสะรปีมงายอราสอ่ืสรากะษกัท5. ะลแมรรธนฒัวบักมสะามหเงายอดไงอเนตงอขดิคกึนกึสูรมาวคงึถกอองดสแอ่ืพเงาทาทะลแดูพาํคชใ

123 ราก มชน่ืชมาวคงดสแราก รากงอตมาวคงดสแราก น็หเดิคมาวคงดสแรากนปเะจาวมไ ๆงาตณรากนาถส ฯลฯ ธสเิฏปราก อืลหเยวชราก นอืตเกัตราก งอรอตาจรขเราก งอรอข นใถรามาสมาวคนปเ(Interpersonal Relationship) ลคคุบงาวหะรพาภธนัพมัสงารสรากะษกัท6. วายนืยดไวไพาภธนัพมัสาษกัรถรามาสะลแ นักะลแนักงาวหะรีด่ีทธนัพมัสมาวคงารสราก จใาขเะลแกัจูร าหนครากนใถรามาสมาวคนปเ(Self Awareness) นตนใูรกันหะรตรากะษกัท7. วัตูรารเหใยวชะจง่ึซ งอเนตงอขรากงอตมไ่ีทง่ิสะลแรากงอตมาวคูร งอเนตงอขยีสเอข ีดอขูร นชเ งอเนต ๆน่ือะษักทานมัพรากงอขนาฐน้ืพนปเงัย้ีนะษกัทะลแ ๆงาตณรากนาถสอืรหดยีรคเมาวคบักญิชผเาลวเงอเ น่ือูผจใน็หเกอน็หเมาวค จในิสดัตราก พาภธนัพมัสงารสราก ราสอ่ืสราก นชเ อืรหนอืมหเมาวคจใาขเรากนใถรามาสมาวคนปเ(Empathy) น่ือูผจใน็หเะลแจใาขเรากะษกัท8. พีชาอ วิผีส อ่ืชเมาวค านสาศ าษกึศรากบัดะร ยัว ศพเ ถรามาสมาวคนาดนใ ลคคุบงาวหะรงาตกตแมาวค มาวคบัรดไอืรห าวกยอด่ีทน่ือลคคุบอืลหเยวชรากดิกเ ารเกาจงาต่ีทน่ือลคคุบบัรมอยถรามาสหใยวช ฯลฯ สดอเอ้ืชเดิตูผ ดิตพสเายดิตูผ นชเ นอรดอืดเ งอขณมราอูรบัรรากนใถรามาสมาวคนปเ (Coping with Emotion) ณมราอบักรากดัจรากะษกัท9. มาวคะลแธรกโณมราอบักรากดัจรากีวูร รไงายอมรรกิตฤพงดสแรากอตลผีมณมราอาวูร น่ือูผะลแงอเนต มสะามหเงายอดไจใติจะลแยากงารอตบลงาทลผงส่ีทกศโารศเ ุตหเาสงึถูรบัรรากนใถรามาสมาวคนปเ(Coping with Stress) ดยีรคเมาวคบักรากดัจรากะษกัท10. รากดิกเหใอ่ืพเ ดยีรคเมาวคบัดะรมุคบวครากนใงาทวนแะลแ ดยีรคเมาวคยาลคนอผีธิวูร ดยีรคเมาวคงอข พาภขุสนาดาหญปดิกเมไะลแมสะามหเงอตกูถ่ีทงาทนนใปไมรรกิตฤพนบเนย่ีบเ ติวีชะษกัทงารสรากนใีธิวลก ้ีนงัด นวส2 นปเดไงบแถรามาส รากะรป10 นปเจาํ่ทติวีชะษกัทกาจ นชเ นัวาํจะรปติวีชนใิตกปาหญปญิชผเชใ่ีทนาฐน้ืพถรามาสมาวค อืค ปไว่ัทติวีชะษกัท1. ฯลฯ ราหาอคภโิรบราก กยแกตแวัรคบอรค วัตบัรปราก นอ่ืพเบคราก พาภขุส ดยีรคเมาวค สดอเครโ ดิตพสเาย นชเ ะาพฉเาหญปญิชผเรากนในปเาํจ่ีทถรามาสมาวค อืค ะาพฉเติวีชะษกัท2. ฯลฯ ศพเงาทดิมเะลงวลกูถราก มวทาํ้น มหไฟไ

124 นตูรรากนใกันหะรตรากะษกัท2 ่ีทงอ่ืรเ าํทูรนยีรเง่ันามงอตะจารเ่ีทรไะอญัคาํสกัลสะจานมไนอืมหเูด่ีทวัตลกใงอ่ืรเนปเ งอเนตกัจูรราก ่ีทกามนวนาํจนคหใาํท่ีทาขเูภงับมผนสเบักดไบยีรปเ ดวยง่ิยงายอญัคาํสมาวคามบัลกาวทตแ จใาขเมาวค งอถงายอาขเงอขกัจูรรากอืคน่ันยลเูรมไาขเ่ีทง่ึนหง่ิสกาจงอ่ืนเ ดอรมไวัตาอเตแวัหมวทยามกามูรมาวคีมมแ งอเน่ันทแ กรแบัดนัอนปเูรนยีรเรวคารเ่ีทญัคาํสนาฐน้ืพนปเบันงอเนตกัจูรรากวลแงิรจนปเมาวคนใ่ีท ๆง้ัท ีมนตาวูรกาจงอ่ืนเ ติวีชนินเาํดรากนในจเดัช่ีทยามหาปเีมรากูสปไาํนะจงอเนตกัจูรรากกาจงอ่ืนเ ติวีชนใดุส รไะอพีชาอบอกะรป รไะอนยีรเะจรวคนตาวูรงึจน้ันงัด ดในาดนใถรามาสมาวคะลแบอชมาวค ดันถมาวค มิตเม่ิพเรไะอูรมาวคาหงวสแรวค ปไนปเหใงอเนตงอข ๆงาตนาดนใูรนยีรเรากะษกัทานฒัพรากนใดันถนต่ีทวัตะาพฉเีธิวกัจูรราก าววัตูร นชเ จ็รเาํสลผบสะรปงึจดใีธิวชใรวคาวนตงอขอืสงันหนยีรเรากคินคทเูร ิทาอ พาภิธทิสะรปีมงายอ อมสเาํ่มสงายอนยีรเทบนวทบทะลแดยีอเะลงายอดจีธิวชใงอตงึจ ีดมไาํจมาวค ่ีทณรากุตหเีมอ่ืมเ นอรจในคนปเาววัตูรารเอ่ืมเ ิทาอ ีทงวทนัทงายอขไกแรากบัรดไติวีชนในออดุจ วัตกยแะจ่ีทกอืลเงึจารเน้ันงัด ดไงรแนุรมาวคชใรากูสปไาํนจาอ้ีนนชเณรากนาถสนใูยอกาหุตหเาสูรารเ ดุส่ีทีด่ีทขไกแรากีธิวาหดิคอ่ืพเณมราอิตสบงสง่ันามกออ ามน้ันาหญปาวูรกาจงอ่ืนเ พาภิธทิสะรปีมงายอติวีชนใน้ึขดิกเ่ีทาหญปขไกแรากะษกัทานฒัพราก ่ีทดใรากีธิวาหรวคะลแาหญปญิชผเมายอ่ืมเดในชเณมราอบัรปรวคงอเนตาวูระลแ มไอืรหนตกาจามุตหเาส ีดยวดดไปไงวลุลหใาหญปกแรากนใดุส่ีทกามงอเนตบัรหาํสะามหเ ีมงอเนตหใาํทะจวลแาํท่ีทรไะอาวูรกาจงอ่ืนเ าํทกอืลเนต่ีทง่ิสนใงิรจทแ่ีทขุสมาวคบพนคราก ูสปไาํนะลแงยแดัขมาวคาหญปดลรากนปเนัอ น้ึขง่ิยกามดไน่ือูผจใาขเะลแูรนยีรเรากูสปไาํน ดไขุสมาวค ามมาตีด่ีทพาภรติม มาตาํทบบแนยีลเ มคงัสสแะรกมาตปไยอลปยดโติวีชชใกัมง่ึซ งอเนตกัจูรมไ่ีทูผบักมาขนักงรต พสเายพสเ นอ่ืพเบักรตเวย่ีทเปไรากยวดติวีชนใขุสมาวคาหงวสแ นชเ นจเดัช่ีทนืยดุจดาขยดโ งาขบอรนค มไงึจาขเยาทดุส นอ่ืพเมาตกอืลเอืรหน้ันะณขมยินาคมาตยัลายทิวาหมาขเบอสะจ่ีทะณคกอืลเราก ดิต กัจูรมไ่ีทนค้ีนกาจกอน ามมาตยามกามาหญปูสปไาํนะลแดไติวีชนใงิรจทแ่ีทขุสมาวคบักบพถรามาส มไอืรหงอเนตกาจามน้ันน้ึขดิกเ่ีทาหญปาวูดมไะจกัมวลแกามยดโ าหญปบักานหญิชผเงอตอ่ืมเมายงอเนต ีดยวดดไปไงวลุลหใาหญปกแะจ่ีทกายรากนปเงึจ นอกวไาอเน่ือูผษทโอืรหณรากุตหเษทโกัมตแ กัจูรรากกาจงอ่ืนเ นฝกฝะลแูรนยีรเงอตนคกุทารเ่ีทญัคาํสะษกัทนปเงึจงอเนตกัจูรรากะษกัท นาผะาพเมบรากนวบะรกนาผงอตตแงอเดไามน้ึขูรถรามาสะจวลแ ๆยฉเูยอง่ัน่ีทงอ่ืรเนปเดไมไน้ันงอเนต กตะจ่ีทอ่ืพเ ๆงาตวลหเมลดาลพดิผมาวค ดวปบ็จเ งัวหดิผมาวค กูถงอลดิผงอลราก ๆงาตณรากบสะรป กจะรกนปเอืถง่ึซงาขบอรลคคุบบักธนัพมัสิฏปรากนาผง้ัทมวร งอเนตกัจูรรากนใาญญปงาทกึลผนปเ ทราตสกออรากนใบยีรปเดไรากนปเง่ิยรไาทเว็รเงอเนตกัจูรง่ิยยดโ งอเนตกัจูรนยีรเดไารเหใีดน้ัชนอทะส

125 บสะรปะลแขุสมาวคีมงายอติวีชชใรากนใญัคาํสนาฐการนปเงัยง้ัทมวร น้ันาทเว็รเดไติวีชยามหาปเูสปไ ๆงาตนัดดกงรแะลแาหญปงาลกมาทจ็รเาํสมาวค รากนใดุสกรแญัคาํสลคคุบนปเมแอพยดโ วายเยัวตแง้ัตม่ิรเรวคงึจงอเนตกัจูรรากะษกัทนฝกฝราก หใรากนใยาลหกาลห่ีทสากอโงารสรวคมแอพ ยาลหกาลห่ีทสากอโดปเกาจม่ิรเยดโ งอเนตาหนคกูลยวช าํทมแอพยดโ จในสกูล่ีท ๆงาตมรรกจิก นาบนางาํทราก ิทาอ ดุส่ีทกามหใ ๆงาตง่ิสนใงอลดทูรนยีรเดไกูล มาต็กรไงายอ ๆงาตณรากบสะรปกาจูรนยีรเดไกูลหใรากนใกวดะสมาวคยวนาํอ นุนสบันสูผนปเ่ีทานห นางาํทราก ิทาอ กูลบัรหาํสยัภดอลปะลแครรสงารส่ีทมรรกจิกนปเาวงอรกดัครวคมแอพวาลกงัดมรรกจิก วย่ีกเบ็กเปไอขกูล นชเ งอ่ืรเกุทกูลจใมาตชใมไ าฬีกยาคาขเราก านฒัพาสาอยอคาขเราก ๆงาตรคัมสาสาอ ง่ึซ นตนปเ) ูรคน้ึข( ศพเงาทณรากบสะรปาหนืคงาลกวย่ีทเปไอขอืรห คซไรอตเอมงกแกาจณรากบสะรป มแอพ จในิสดัตรากะลแดิคมาวคนใะรสิอหใ ดไกูลบักยารตนัอดิกเจาอะลแครรสงารสมไ่ีทมรรกจิกนปเ กาฝงึจ ดิตมไบอสตแยทพแนยีรเกายอมแอพ ิทาอ งอ่ืรเกุทปไกูลติวีชรากงบยอค่ีทรากจ็ดผเกันนปเรวคมไ อ่ืพเ ดไหใยทพแะณคาขเบอสงอตกูลหใดิคมาวคงฝกูลปะลแนัดดกงรแงารสมายายพ กูลบักวไงัวหมาวค ่ีทมแอพ มไอืรห้ีนนาดนใดันถมาวคีมอืรหบอชะจกูลาวงึนาํคมไยดโ งิรจนปเหใมแอพงอขนฝมาวคาํท งอเวัตยวดดไ ๆงาตง่ิสกอืลเรากนใจในิสดัตถรามาสดไกูลหใสากอโดปเรวคงึจงอเนตกัจูรกูลหใานถรารป รากนาผบัรดไะจกูล่ีท ษทโอืรห นชยโะรป ยีสเอข ีดอขงึถ ๆงาหูยอะนแ้ีชยอค่ีทานหาํทมแอพยดโ ูสปไาํนะจจาอะลแงอตกูถมไ่ีทงาทนใปไนปเกูลงอขจในิสดัตรากาวน็หเมแอพกาหง่ึซ ๆน้ันจในิสดัต จใาขเดไกูลหใลผุตหเงึถงจแ้ีชยดโ ดไวาลกงัดาํทะรกรากง้ัยบัยรากนใจานาํอชใถรามาสมแอพ ดไยารตนัอ มุมนใงอเนตน็หเดไกูลหในอทะสางเกจะรกนปเ่ีทานหาํทงอตมแอพ งอเนตน็หเกูลหในอทะสกจะรกนปเ งอเนตกัจูรจาออืรห งิรจนปเมาวคกาจดิผ อืค ญัคาํสรากกัลหยดโ ยอดดุจ ีดดุจ ง็ขแดุจ นออดุจง้ัท ๆงาต มปนปเดิกเ าคยอดงอเนตงอมกูลหใาํทจาอง่ึซ ยราจาอ ูรค งูฝนอ่ืพเ งาขบอรนคงอขดูพาํคนาผ ๆดิผงายอ งอ่ืรเนใงอเวัตบักวย่ีกเ ๆดิผ่ีทจใาขเมาวคีมกูลหใยอลปมแอพกาหาวนัยนืยยัจิวนางีมยดโ จใติจนใยอด จใาขเกูล่ีทง่ิส ว็รเยดโน้ัน ๆดิผ่ีทจใาขเมาวคบัรปบีรรากีมมไกาหะลแ งิรจมาวคนปเดไมไ่ีท ๆง้ัท ๆงาต ดุส่ีทนใงิรจมาวคนปเยาลกบัลกะจน้ัน ๆดิผงอเนตบักวย่ีกเ นปเาว กตบอสกูล่ีทรตสาศติณคาชิวบอสรากลผงอ่ืรเาวอตนยีรเงรโ่ีทูรคนดโจาอกูล นชเงายอวัต นปเ่ีทานหาํทรวคมแอพวาลกงัดีณรกนใ ้ีนาชิวนใวลแ่ีทม็ตเงายอมายายพกูลน็หเมแอพ่ีท ๆง้ัท บึทวัหก็ดเ มาวคงอขงอ่ืรเนใจใิมูภคาภมแอพ่ีทง็ขแดุจีมกูลาวจใงัลาํกหใะลแงอตกูถ่ีทมุมนใน็หเกูลหในอทะสกจะรก าชิวนใดันถมไกูละารพเจาอ้ีนนชเามกออนยีรเรากลผ่ีทมาต็กรไงายอตแ รยีพเน่ัมหนัยขมาวค งิรจจใง้ัต งอมรากนใจใาขเมาวคบัรปรากีมมไมแอพกาหมาต็กรไงายอ ยอถอทายอปไอตมายายพกูลหใะลแ วาลกงัด จ็รเาํสมาวคบสะรปนัวีมมไะจาขเะลแ บึทวัหนคนปเาวอมสเงอเวัตาํ้ยกอตะจกูล ้ีนงอ่ืรเนใกูลงอขงอเนต กูลงอขณมราอ มรรกิตฤพตกเงัสน่ัมหรากยดโ งอเนตหะารคเิวดิคดไกูลหใกุตะรก ยลเดไนยีรเรากติวีชนใ รากนทแงอเนตบักวย่ีกเูรนยีรเดไกูลปไกออมาถาํคง้ัตม่ิรเะรแ ๆงาตณรากุตหเกาจอืรห ๆงาตะวาภสนใ ณรากนาถสษทโอืรห น่ือูผษทโ

126 ีมงัยาวงาออืรห งอ่ืรเูรมไนอสูรคะารพเาวษทโวลแ ีดมไนนแะคดไบอสอขาํทกูลอ่ืมเ นชเงายอวัต าวกยแนยีรเ่ีทูรคบักบยีทเบยีรปเปไรวคมไารเาวดิคดไกูลหใกุตะรกรวคมแอพ กีอาขเาวกยแนยีรเ่ีทนอ่ืพเ งอ่ืรเนออดุจีมกูล นชเ ง็ขแดุจนออดุจงึถงอเวัตหะารคเิวกูลหใบักมอรพ งอ่ืรเูรมไนอสูรคาวษทโอืรห นาอจใ ง้ัตะจกูลาวน็หเมไมแอพามนาผ่ีทะารพเ มไอืรหอืสงันหนาอรากนใาลวเราหิรบราก ยันิวบยีบเะร งาวงอตกูลปไอตง้ัรคบอสรากนใน้ันงัด บอสลกในอตนาองรเามตแยลเนยีรเทบนวทบทอืรหอืสงันห นตนปเ ้ีนาวกกามหในัยขะลแีดหในยีรเรากนผแ าขเรากนใถรามาสมาวคีมะลแ ดุส่ีทดิชลกใกูลงอขติวีชน็หเ่ีทูผนปเมแอพ ิตสนอืตเะลแนอสราก บักกัจูรมาวคาํทะยแกยแะจ่ีทถรามาสมไงัยงอเกูลก็ดเนปเมาวคนใง่ึซ ดุส่ีทกามาขเงอขนตวัตนปเมาวคจใ ะลปยอลปมแอพกาหกูลงอขงายองาบมรรกิตฤพยดโ ดไามกอองดสแนต่ีท ๆงาตณมราออืรหมรรกิตฤพ ง่ิยะลแ ตโนจปไกูลวัตดิต่ีท ๆยแยัสินนปเะาพเมบจาอ ๆน้ันมรรกิตฤพ ๆน่ินเตแิตสนอืตเนอสง่ัสมไยลเะล นใีทนัทกูลิตสนอืตเะลแนอสง่ัสงอตงึจมแอพน้ันงัด กายดัดกแมไ ยางดัดนออมไงอนาํทาขเ กายกแง่ิยตโ นักมวรขไกแงาทวนแาหะลแงรแยารมาวคงึถน็หเกูลหใ้ีชมอรพ ๆงาตคงสะรปงึพมไ่ีทมรรกิตฤพ งึถกูลบักยุคดูพรวคมแอพ ยางธรกโ ณมราอาจเนคนปเยัสินปุอีมกูลาวน็หเมแอพ นชเงายอวัต หในฝกฝรากนในักมวรรากีธิวาหง้ัทมอรพ วายะยะรนใาขเงอขติวีชบักรไงายอยีสเลผงสะจาว้ีนอขนออดุจ านหาํนกึสูรมาวคณมราอชใยดโ ๆดิผงายอ ๆงาตณรากุตหเอตงอนสบอตมไ นตงอขณมราอนัทาทเูรกูล อ่ืมเงอตกูถงายองนอสบอตหใกูลนอส ธรกโณมราอนุตะรกาม่ีทณรากนาถสอตงย่ีลเกีลหกูลหในอสิทาอ งอเนติติถสยาลาํทหใกูลยาทาท นักยุคดูพามยอควลแนอกณมราอิตสบงส ๆบยีงเ่ีทาหปไนิดเรากยดโ ธรกโ ธรกโหใกฝรวคปไอตง้ัรค ีทนัทามน้ึขธรกโะจณมราอบสมไ่ีทณรากุตหเบพอ่ืมเมิดเตแ นชเ งลาชธรกโหใ นตนปเ งลาช ราก ๆดใูรนยีรเรากาวกง่ิยกามญัคาํส่ีทูรนยีรเรากนวบะรกนปเบันทแงอถงายองอเนตกัจูรนยีรเราก งอขนาฐการนปเะลแขุสมาวคง่ึซามาํนนัอ ติวีชง้ัทดอลตวายะยะรูรนยีรเรากนวบะรกนปเงอเนตกัจูรนยีรเ นาบกจะรกนปเะลแงอเนตกัจูรนยีรเดไกูลหใสากอโดปเูผญัคาํสลคคุบนปเมแอพยดโ ติวีชนใจ็รเาํสมาวค รไนชเนปเน้ันาขเงอขงิรจทแ่ีทนตวัตาวงอตกูถงายอน็หเดไกูลหในอทะส่ีทกรแ

127 ณมราอบักรากดัจรากะษกัท3 ่ีทงอ่ืรเ มารคงสงอขุตหเนตนปเจาอณรมาอ ยษุนมงอขง่ึนหงายอจานาํองรท่ีทงัลพนปเณมราอ งาทนใ นักยวดยษุนมงาวหะรดินชยาลหกีอ ๆน่ืองยแดัขมาวคะลแ ิตาชอ้ืชเงอ่ืรเงยแดัขมาวค มรรกาญชาอ มาวค กัรมาวค ยมริภอานะลแมางยวสงายอกุทง่ิสกุทหใาํท ติวีชงอขยพิทาํ้นนปเณมราอมาขนักงรต ยามหมาวคะลแาคณุคีมติวีชหใาํทตแนวลนัขบขกลตมาวคอืรห จใดพมาวค นิลพเดิลพเมาวค นานสกุนส น้ิสง้ัท ง่ิสยาลห อืคณมราอ? รไะออืคณมราอ วลแวาลกดไงัดจใงูจรากบักวยีดเนชเญัคาํสมาวคีมณมราอ ะรีรสงาทงลปแนย่ีลปเรากีมดิกเนจ ุยว่ัยกูถง่ึซยากงารงอขะวาภส อืค ณมราอ ง่ึนหะนศัทนใ งายอยาลห ง่ึนหะนศัทกีอนใ นตนปเ งดแานห น้ึขงรแะลแว็รเจใยาหราก ว็รเนตรจพีช น่ัสจใ นชเ งายอ ๆยาลหายทิว จใอพกึสูรมาวคนปเจาอ ุยว่ัยกูถ่ีทยากงารงอขะวาภสกาจนวสงาบงยีพเน้ึขดิกเง่ึซกึสูรมาวคอืค ณมราอ งาทาทอืรห านหีส ดูพาํค งยีสเาํ้นยวดามกอองดสแารเนค่ีทง่ิสนปเงัยณรมาอ ดไ็กจใอพมไอืรห ีดมไณมราอบักรากดัจีธิว าวมหใดิคหใ” ดไมไขลเาชิวาํทนัฉ“ นชเ ารศเมึซหใาํท่ีทดิคมาวคีมารเอ่ืมเ ีดงแนใกลโงอม1. หใวิตยวชนอ่ืพเหใอืรห ษศเิพูรค ูรคาหปไวลแ” ดไาํทะจ็กนัฉงอตกูถ่ีทอืลหเยวชมาวคบัรดไนัฉาถ“ งจ ีดมไงอ่ืรเนยีขเมาห ้ีนมลเกึทนับดุมสนใ นัวกุทนอนาขเนอกนยีขเวไมลเกัสกึทนับดุมสาห2. านหกลปแนคีม นชเงายองอ่ืรเนยีขเหใตแ ยอนหกายะจจาอกรแนอต น้ันนัวนใน้ึขดิกเ่ีท ๆีดงอ่ืรเตแนยีขเ วัตาฆดิค่ีทนค าวบพาษกึศรากกาจ ๆีดงอ่ืรเตแาหงอมารเหใดิคมาวคนย่ีลปเะจนัม าํทจใง้ัตงอลดไาถ หใม้ิย หาดปัสงอสงยีพเดไ ๆีดงอ่ืรเกึทนับนยีขเม่ิรเกาจงัลหน้ึขีดรากาอีมยาต ดไะารเวัหอธเหใาํท่ีทนคบักูยอาลวเชใ3. าํทะจงอเวัตงอขณมราองึถูรกันหะรตราก นัวงวชะลตแาลวเนใงอเนตงอขกึสูรมาวคบักจใสใ4. งดสแ าชเนอตดุส่ีทีดกึสูรารเาถ นชเ มสะามหเงายอดไวัตนในางงัลพบัดะรบักาํทงอตารเ่ีทนางูคบัจารเหใ หใาวดิคารเ่ีทูรคบักยุคอืรห ารเจใติจยาราํท่ีทนอ่ืพเอจเปไ นชเ ๆดยีรคเนางบักรากดัจาลวเอืคาชเนอตาว ณมราองาทงัลพชใงอตมไ่ีทมรรกจิกาํทวไาอเน้ันงวชาลวเบ็กเหใ ยาบนอตงรแดมหารเิตกปาถ ดิผารเดรกเ ดยีรคเอืรหยอ่ืนหเาลวเ ๆดยีรคเรไะอาํทายอ นอ่ืพเบักูยออืรหอืสงันหนาอ นชเ กาม งอเวัต่ีทาลวเงวช าวบพนคงาบงิญหูผ นอืดเงอข ๆงาตงวชาลวเนใงอเวัตณมราอตกเงัส5. นอืดเบอรบักธนัพมัสีดมไณมราอ ยากงัลาํกกออราก จใติจะลแยากงารง้ัทงรแง็ขแารเหใยวชยากงัลาํกกออราก ยากงัลาํกกออ6. รากม่ิพเยวชะจยากงัลาํกกออราก ดไขุสมาวคีมะลแบงสกึสูรหใาํทถรามาส ีทาน20 ะลนัวคแยอนงายอ ขุสมาวคีมะลแีดกึสูรมาวคดิกเหใาํท่ีทยากงารนใีมคเราสนปเนฟรอดนอเ ยวดยากงารงอขนฟรอดนอเติลผ ดิตพสเายง่ึพงอตมไยดโ ิตาชมรรธมาต ะยแกยแงอรตรตไกัจูร7.

128 กึสูรมาวคะลแดิคมาวคบยีบเะรดัจยวชงลพเงยีสเงอขะวหงัจ าวบพง่ึนหน้ิชยัจิวนาง งลพเงฟ8. อ้ืนเมาลกงอขดยีรคเงึตมาวคดลยวชะลแ จใติจนใยาภงคน่ัม งลยอนวย่ีดเดดโกึสูระลแน่ือนคบักนัพกูผกึสูรารเนคหใาํทอืลหเยวชมาวคอขราก นอ่ืพเาหรทโ9. บักอืมบัรารเหใยวชะจง่ึซ ามกออีดกึสูรหใาํท่ีทนมโรอฮง่ัลหยากงารหใยวชดอกบอโราก10. อตดิตครโนปเีดณมราอ ขุสมาวคีม่ีทนคงาลกมาทูยอ ดไณมราอ นุรยัวงอขศพเงาทณมราอบักรากดัจรากนใงาทวนแ ยวดบอกะรป ะณษกัล 2 ูยอญัคาํส่ีทิตับิฏปรากงาทวนแีม นุรยัวงอขศพเงาทณมราอบักรากดัจราก ศพเงาทรากงอตมาวคยาลคนอผอ่ืพเิตับิฏปรากงาทวนแะลแ ศพเงาทณมราอบังะรอ่ืพเิตับิฏปรากงาทวนแ ศพเงาทณมราอบังะรอ่ืพเิตับิฏปรากงาทวนแ ง่ิสอตงย่ีลเกีลหะจ่ีทรากนใมายายพมาวค งึถยามห ศพเงาทณมราอบังะรอ่ืพเิตับิฏปรากงาทวนแ น้ึขกามม่ิพเ่ีทศพเงาทณมราอดิกเหในุตะรกาม่ีทกอนยาภารเ งาทกอองดสแ่ีทมาวคอขอืรหพาภีม่ีทInternet อ่ืสอืรหรตนยพาภอืรหอืสงันหูดรากงย่ีลเกีลห1. ศพเงาทณมราอดิกเหใุยว่ัยรากนปเง่ึซ ศพเ มไยดโ ๆนลเนอนราก นชเ ปไนิกเยาบสมาวคหใงาวยอลปวัตาํทอืรหิตับิฏปรากงย่ีลเกีลห2. ศพเงอ่ืรเบักงอขวย่ีกเ่ีทรากานตนิจง่ันอืรหนัวงาลกนฝง่ันรากบัลห ง่ึซ มาขงรตศพเบัก ๆงาตะณษกัลนใสัผมัสกูถรากสากอโดิกเหใอก่ีทณรากนาถสงย่ีลเกีลห3. ราก(60%) บูจดอกราก(10%) นขแอืถอืมบัจราก นชเ ดไศพเงาทณมราอดิกเหใอกกัมวาลกงัดาํทะรกราก (100%) มลโาลเราก(80%) าํลคบูล ณมราอดิกเหในุตะรกงาทวนแนในอผกัพรตเวย่ีทเหในวชกัชกูถอ่ืมเธสเิฏปกัจูระลแงย่ีลเกีลห4. ูสปไาพาํนถรามาสง่ึซ ๆงาตามเนึมม่ืดงอ่ืรคเ ลอฮอกลอแม่ืดราก นืคงาลกวย่ีทเงอท่ีทนาถส นชเ ศพเงาท ดไศพเงาทณมราอดิกเราก

129 ดยีรคเมาวครากดัจรากะษกัท4 ่ีทงอ่ืรเ ง่ึซ งอเน่ันยากงารงอขนวสยาลหอืรหง่ึนหนวสดในวสอ้ืนเมาลกงอขวัตดหราก อืคดยีรคเมาวค ง้ัรคกุทาวบพาษกึศรากีม ปไ ๆว่ัทวหไนอ่ืลคเวัตงรทราก นชเ ติวีชงราํดรากนใอมสเูยอีมงอตนปเาํจนคกุท นใง่ึนหงหแดใงหแอ้ืนเมาลกงอขวหไนอ่ืลคเ วัตดหรากีมงอตะจน้ึขดิกเงายองาบณมราอีมอืรหดิคารเ่ีท อมสเูคบวคน้ึขดิกเยากงาร นิกเ่ีทดินชดยีรคเมาวคนปเ น้ันษทโนปเ่ีทดยีรคเมาวคตแ ษทโะลแนชยโะรปง้ัทีมดยีรคเมาวค งึตะวาภนใูยอารเนคอ่ืมเ ติวีชอตยารตนัอะลแครรสปุอนปเยาลกบัลกนชยโะรปนปเะจ่ีทนทแ นปเาํจมาวค วัห นชเ ๆงาตงลปแนย่ีลปเรากีมยากงาร่ีทยดโ” ีนห“ อืรห” ูส“ ะจ่ีทมอรพมยีรตเมาวคดิกเะจยากงารดยีรคเ มอรพ ยากงารว่ัทลลซเงย้ีลเปไ ๆงาตราหาอราสะลแนจเิซกออาํนะจง่ึซดอืลเดีฉอ่ืพเ น้ึขว็รเะลแงรแนตเจใ นีลานีรดอบัขรากีม ๆน้ืตจใยาหรากนปเตแ น้ึขีดจใยาหราก ว็รเงายอดอืลเสแะรกกาจกออยีสเงอขดัจขบัก อ่ืพเง็รกเดหอ้ืนเมาลก น้ึขกามงสแบัรดไหใอ่ืพเยายขาตนาม ดอืลเสแะรกูสาขเ ๆน่ือนมโรอฮะลแ าผเรากีมะารพเ กอออ่ืงหเ วัตดหราหาอยอยะวยัวอณวเิรบดอืลเนสเ ีนหอืรหูสมยีรตเ วหไนอ่ืลคเรากมยีรตเ ะวาภสูสบัลกะจยากงารปไนพนาผณรากิตฤกิวอ่ืมเ น้ึขม่ิพเยากงารงอขิมูภหณุอหใาํท น้ึขกามราหาอญาลผ นปเูยองควลแดิกเอ่ืมเ นปเาํจมาวคนิกเกามน้ึขดิกเ่ีทดยีรคเมาวคอืค ยารตนัอนปเ่ีทดยีรคเมาวคตแ ิตกป ๆงิรจมาคกุครากนปเ่ีทณรากุตหเีมมไยดโน้ึขดิกเอืรห ิตกปมาตปไยาหอืรหดลมไาํจะรป ติวีชอตดยีรคเมาวคงอขลผ ๆงาตนวสมาตยอ่ืมเดวป วัหดวป นชเ ๆงาตยากงาทยาบสมไรากาอ กแดไ ยากงาทพาภขุสอตลผ มไนอน ยอบยีสเงอทกูผงอทรากาอ ะาพเะรกครโ งูสติหลโนัดมาวค จใวัหงอขิตกปดิผมาวค ยากงารงอข ฯลฯ ศพเงาทพาภถรรมสมอ่ืสเ ดืหบอห บัลห งคน่ัมมไณมราอ ลผุตหเรไงายอวัลก ารศเมึซ ลวงักกติวมาวคูสปไาํน จใติจพาภขุสอตลผ งายองาบทาสะรปครโอืรหยางงลปแนย่ีลปเ ดยีรคเมาวคงอขุตหเาส ศากาอ ตนยงอ่ืรคเ รกัจงอ่ืรคเกาจปไนิกเงัดงยีสเ กแดไ ะวาภลม นชเ ปไว่ัทมอลดวแพาภส- นตนปเ ดยียเดัยดยีสเดยีบเงายอนักูยอราก งลมแาฆาย งออะลนุฝ ยีสเาํ้น ยีสเปไอทนัวคกาจยีสเ ยาจยาราวกยอนดไยาร นชเ จใอพานมไ่ีทจิกฐษรศเพาภส- งนหแาํตนอ่ืลเ น้ัขนอ่ืลเ นางาํทาขเ นยีรเาขเนัขงขแบอสราก นชเ มคงัสงาทมอลดวแพาภส- นตนปเ ิตกปนปเน่ือนคบักงวแะาบเะาลเะท งยแดัขอขีมกัม น่ืรบารมไ่ีท ๆน่ือนคบักพาภธนัพมัสีม- ยัสิว ะนชาอเูสอตมายายพงอต น่ือนคาวกยอตาํ่ตงอเนตกึสูรมาวค- น่ือูผอืนหเจานาํอีมรากงอต-

130 ีธิวยาลหีมดยีรคเมาวคดลีธิว าย ะาพเะรกนใดรกดลาย ดวปกแาย มดาย งอมหาย นชเ ายชใราก กแดไ ุตหเยาลป่ีทขไกแีธิว1. กีอดไน้ึขดิกเน้ันดยีรคเมาวคหใาํทจาอ ุตหเนต่ีทดยีรคเมาวคขไกแดไมไวาลกงัดรากีธิวตแ ทาสะรปมอลก อืคดุส่ีทีด่ีทีธิว นาง นชเ ดยีรคเมาวคดิกเหใยวนาํออ้ือเ่ีทติวีชีถิวงลปแนย่ีลปเขไกแ กแดไ ุตหเนต่ีทขไกแีธิว2. นตนปเ ๆยางบบแยากงารราหิรบ ยากงัลาํกกออกฝ บอช่ีทกรเิดอ มาวคดล นรปนอผ นัขงขแรากดล นชเ ติวีชนินเาํดรากอติตคนศัทะลแยัสินงลปแนย่ีลปเ3. ๆงาตงอ่ืรเนใดวงมขเ มิรสเงสยวช ทภเะรปงาบม่ืดงอ่ืรคเ ราหาอาวูร นชเ รากานชภโบักวย่ีกเจใาขเมาวคูรมาวคาห4. ดยีรคเมาวค ีดงแนใน่ือูผงอม ีดงแนใงอเวัตงอม นชเ น่ือูผะลแงอเวัตอติตคนศัทงลปแนย่ีลปเะลแจวราํส5. กอนยาภมคงัสะลแวัรคบอรคนในคอตพาภธนัพมัสงุรปบัรปะลแจวราํส6. ๆยางบบแยากงัลาํกกออราก ิธามสกฝราก ีธิวกูถหใจใยาหกฝราก นชเ งรตยดโยาลคนอผกฝ7. ยมรน่ืร่ีทพาภกึน รากานติจชใราก นิดเ นืย นอน ง่ันาทจวราํสราก ดวนราก อ้ืนเมาลกยาลคนอผกฝราก ดลีธิวชใกอืลเะลแ รไะอุตหเาสกาจดิกเ าวูดนวทบทกึนมายายพงอล ามน้ึขดยีรคเมาวคดิกเอ่ืมเ อืรหยาลคนอผดยีรคเมาวคหใาํทจาอ นักมวรีธิวยาลหอืรหง่ึนหีธิวดใีธิวามวาลก่ีทวาลกงัดดยีรคเมาวค ดไ็กยลเดยีรคเมไ มรรกจิก นยีรเน้ัชนใอนสเาํนะลแษาดะรกนใงาลนาดมาถาํคบอตนยีขเ รไงายอติวีชนินเาํดรากอตลผีมงอเนตนใูรกันหะรตรากนใญัคาํสมาวค1. รไงายอดไธรกโณมราอบักรากดัจถรามาสารเ2. รไงายอดไาํทดยีรคเมาวคบักรากดัจถรามาสารเะลแ รไงายอพาภขุสอตลผงสดยีรคเมาวค3.

131 9 ่ีททบ ลาบิภาขุสกัลหมาตปูรจ็รเาํสราหาอยานหาํจพีชาอ ตแพาภยกัศบักูยอน้ึขง่ึซ ยาลหกาลห่ีทราหาอทภเะรปมรรกรตษกเรากาจติลผลผีมยทไศทเะรป วลแ ปูรจ็รเาํสราหาอฑณัภติลผนปเปูรรปแามรตษกเรากาจติลผลผาํนราก ปไนักงาตกตแ่ีทคาภิมูภะล กีอนปเ กลโว่ัทน่ือคาภิมูภนใดาลตะลแ นยีซเาอดาลต ศทเะรปนใยาภดาลตคภโิรบูผดาลตูสาคนิสยาจะรก จในส่ีทูผบัรหาํสพีชาอดิกเหใาํท่ีทง่ึนหงาทงอช ๆ มอรพกามนวนาํจบิดุถตัวปูรรปแอ่ืพเียลโนโคทเงาทรากานฒัวิวชในับุจจปนใราหาอมอนถราก หใณารบโยัมสราหาอมอนถรากีธิวมรรกงุรปบัรปอืรห ปูรจ็รเาํสง่ึกอืรหปูรจ็รเาํสราหาอฑณัภติลผนปเนัก ราหาอบ็กเรากุยาอดืยอ่ืพเะลแ สัผมัสอ้ืนเ สร น่ิลก ีส ดาอะสมาวคนาดนใง้ัท น้ึขีดพาภณุคีม่ีทฑณัภติลผดไ ูรมาวค นาฐน้ืพรตสาศายทิวงาทูรมาวคยัศาองอตรตษกเรากลผติลผมอนถรากียลโนโคทเ นานดไหใน้ัน นปเหใ รตษกเรากลผติลผปูรรปแรากนใูรมาวคบักูคบวค รากดัจรากะลแจิกรุธมคงัสงาทนาฐน้ืพ น่ิลก ีส นชเ ดไสัผมัสอืรหน็หเงอม่ีทะณษกัลนใง้ัทน้ึขง่ิยีดหใมิดเงอขงุรปบัรปอืรห มหใดินชฑณัภติลผ รากานชภโงาทาคณุค นชเ น็หเมไงอม่ีทง่ิสง้ัทมวร นตนปเ วยีนหเมาวค มุนมาวค ปูรรปแ รากนวบะรกอืรห มตงุหรากนอตน้ัขนาผดไ่ีทราหาอ งึถยามห ปูรจ็รเาํสราหาอฑณัภติลผ านเมไยดโรวคมสอพนานาลวเนปเดไบ็กเถรามาสน้ันราหาอหใอ่ืพเียลโนโคทเชใยดโรตษกเรากลผติลผ ดไ็กนาทะรปบัรนอกนอรหในุอมไอืรหนุอะจ รากงอตอ่ืมเีทนัทดไนาทะรปบัรอืรหม่ืดถรามาส ยีสเ งอลกุจรรบอืรห งอปะรกดระปบัส นชเ งอปะรกุจรรบราหาอ อืคยาลหรพแนักกัจูร่ีท้ีนทภเะรปฑณัภติลผ ดสมน นชเ รปแรากนวบะรกอืรหมตงุหรากนอตน้ัขนาผดไ่ีทราหาอ งึถยามห ปูรจ็รเาํสง่ึกราหาอฑณัภติลผ ะจงึจนอกงตแงุรปอืรหสรงุรปะลแมตงุหปไาํนงอตะจ นักวยีดเนชเนานดไวไบ็กเถรามาสะลแ วลแปูร นตนปเ งกแกิรพาํ้น ม่ืดนอกาํ้นมสผงอตง่ึซ นขมขเมไลผาํ้น นชเ ดไนาทะรปบัร จาออืรหูยอีม่ีทยีรทนิลุจอ้ืชเาฆอืรหยาลาํทราก อืคญหใกัลหยดโ ราหาอมอนถรากอืรหปูรรปแราก รกาชะรปะลแ น้ึขกามีมรตษกเรากลผติลผนับุจจป ปไดมหหใยีสเานเรากดิกเหใาํทะลแ ราหาอนใน้ึขดิกเ วไบ็กเถรามาสหใรตษกเรากลผติลผมอนถอ่ืพเ ียลโนโคทเชใงอลดทะลแาวคนคาษกึศรากีมดไงึจน้ึขกาม ามมกแีสงัรชใราก งอปะรกราหาอาํทรากนใยีรทนิลุจอ้ืชเาฆอ่ืพเาํ้นอไกาจนอรมาวคชใราก นชเ นานดไ รากยาลาํทรากนปเงัยะลแ งลาชีมคเงาทงลปแนย่ีลปเรากหใาํทมซไนอเงอขายิริกิฏปยาลาํทอืรหง้ัยบัยอ่ืพเ อืค นับุจจปนใกามนักชใ่ีทราหาอมอนถรากีธิวมรรกงึถวาลกะจ้ีน่ีทนใ ยวดกีอยีรทนิลุจงอขตโบิตเญิรจเ งอปะรกราหาอฑณัภติลผ นชเ งูสนอรมาวคชใยดโราหาอมอนถราก• ง็ขแกอืยเราหาอฑณัภติลผ นชเ น็ยเมาวคชใยดโราหาอมอนถราก•

132 งผฟแาก งอยหาลป นชเ งหแหใาํทรากยดโราหาอมอนถราก• ูชยาสมสาํ้น ว้ิอีซ นชเ งอดกัมหรากยดโราหาอมอนถราก• ีสงัรบาอญหใวัหมอห นชเ ีสงัรชใยดโราหาอมอนถราก• งูสนอรมาวคชใยดโราหาอมอนถราก1. ะลแกายาหกุบีดามอต กุบีดกาจาํท่ีทง่ิยงายอะาพฉเยดโามานฒัพงุรปบัรปรากีมดไุจรรบะนชาภ ่ีทกุบีดงอขณามิรปดัยหะรปหใาํท กุบีดยวดนาดงอสง้ัทวิผบอืลคเก็ลหเนผแยวดาํท่ีทงอปะรกชใงึจ น้ึขงพแ ยางบุบอืคยีสเอขีมตแาบเกันหาํ้นง่ึซมยีนเิมูลอกาจาํท่ีทงอปะรกชใรากีมดไ็กนักวยีดเะณข กามดไชใ มไมยีนเิมูลองอปะรกชใรากตแ ดสมน อืรห ม่ืดงอ่ืรคเ อืรห มไลผาํ้นุจรรบอ่ืพเงอปะรกาํทชใงึจกามนวส ่ีทบอกะรปนวสนปเะจะนชาภกาจอืนหเกอน กุบีดบอืลคเก็ลหเนผแกาจาํท่ีทงอปะรกบักาทเยาลหรพแ งูสนอรมาวคชใะจาว กามญัคาํสมาวคีม็กราหาองอขทภเะรปวลแรตษกเรากลผติลผมอนถรากนใญัคาํส ยดโ รตษกเรากงาทลผติลผมอนถรากกาจงอ่ืนเ าษกัรบ็กเรากงอต่ีทราหาอนใยีรทนิลุจอ้ืชเาฆรากนใดใาทเ มิตเรากีมงึจน้ันงัด ดไนาทะรปบัระจมอรพ่ีทกุสราหาอนปเดสกาจราหาองอขพาภสนย่ีลปเะจนอรมาวค ปูรรปแราก\" าวกยีรเนับุจจปนใง่ึซ มหใดินชราหาอฑณัภติลผนปเพาภสนย่ีลปเอืรห ๆ งาตงุรปงอ่ืรคเ นาวหราหาอนปเาถอืรหวาคราหาอบัรหาํส ศทเงอ่ืรคเะลแ กัผ วตัสอ้ืนเง้ัทีมะจจาอบอกะรปนวส\" ราหาอ ชใงอตนปเาํจ วกแดวขนใราหาออืรหงอปะรกราหาอติลผรากีธิวมรรก นตนปเ มอ่ืชเาํ้นนใุจรรบมไลผ นชเ ธนัพมัสงอตะจชใ่ีทนอรมาวค ีรทนิลลุจอ้ืชเยาลาํทอ่ืพเะลแ กุสนใยาภุจรรบ่ีทราหาอหใาํทอ่ืพเ นอรมาวค นาทะรปบัรานมไะลแม่ินดวข/งอปะรกนใุจรรบ่ีทราหาอหใาํทะจจาอ ปไนิกเงูสนอรมาวคชใาถะารพเนัก ะลแมวบงอปะรกดิกเ ยีสเน้ันราหาอหใาํทะจง่ึซูยออืลหเงลห ยีรทนิลุจีมะจจาอปไนิกเาํ่ตนอรมาวคาถ ดป่ีทะนชาภนใุจรรบ่ีทราหาอนใอ้ืชเาฆรากงึถยามห นอรมาวคชใยดโราหาอมอนถราก ดุส่ีทนใดไดิบเะร นใมซไน็อเงอขายิริกิฏปรากกาจอืรหยีรทนิลุจอ้ืชเกาจดิกเ่ีทยีสเานเอืรหยาลสมอ่ืสเรากนักงอปอ่ืพเ ทินส าครากบัดะรอ้ืชเาฆราก(Sterilization) อ้ืชเาฆราก อืค บัดะร3 ีมนอรมาวคยดโอ้ืชเาฆราก ราหาอ  (Pasteurization)รอตเสาปบบแอ้ืชเาฆรากะลแ(Commercially sterilization) ูยอีม่ีทยีรทนิลุจหใอ่ืพเ นัดมาวคตใยาภงูสนอรมาวคชใยดโราหาอมอนถรากงึถยามห อ้ืชเาฆราก ยาลาํทกูถดมหง้ัท ูยอีม่ีทยีรทนิลุจยาลาํทอ่ืพเงูสนอรมาวคชใยดโราหาอมอนถรากงึถยามห าครากบัดะรอ้ืชเาฆราก ดไวไบ็กเถรามาสะลแ ยารตนัอนปเมไยดโดไคภโิรบถรามาส ๆ น้ันราหาอหใอ่ืพเดมหง้ัทบอืกเราหาอนใ ิตกปะวาภนใยีสเานเมไยดโนาน ดอืดเาํ้นงอขิมูภหณุอาวกาํ่ตนอรมาวคชใยดโราหาอมอนถรากงึถยามห รอตเสาปบบแอ้ืชเาฆราก นใบ็กเรวคนชเ น่ืองายอะวาภสบักูคบวคนินเาํดงอต้ีนง้ัทตแ นวสงาบยีรทนิลุจยาลาํทอ่ืพเ.) ซ100 าวกาํ่ต( o งูสอืลกเอืรห ลาตาํ้นณามิรปีมอืรห าํ่ต ชอเีพ ีมน้ันราหาออืรห วลแติลผรากงัลหยาภน็ยเูต

133 นปเทินสดป่ีทะนชาภนใุจรรบ่ีทราหาอมุลกงบแดไ ราหาอรากียลโนโคทเะลแรตสาศายทิวกัน \\ อืค มุลก2 ๆ ญหใมุลก มไลผกวพนปเกามนวส4.5 าวกาํ่ต ชอเีพ าคีม่ีทราหาออืค(acid foods) ดรกนปเ่ีทราหาอมุลก1. นตนปเ งดแบย๊ีจเะรก ศทเอืขเะม นชเ วย้ีรปเสรีม่ีทกัผอืรห มส ดระปบัส นชเ ะจกามนวส าวกงูสอืรห4.5 ชอเีพ าคีม่ีทราหาออืค(low acid foods) าํ่ตดรกนปเ่ีทราหาอมุลก2. นตนปเ ง่ัรฝมไอนหะลแ นออกฝดพโวาข าลป ูมห อ้ืนเ นชเ ๆ งาตกัผะลแ วตัสอ้ืนเกวพาํจราหาอนปเ ุจรรบชใงอปะรก งอปะรกดระปบัสาํทนางงรโ

134 งอปะรกราหาอาํทรากนอตน้ัขงายอวัต บิดุถตัวอ้ืซบัร1. งตแดัต งาล2. บัดะรดัจ, ดานขกอืลเดัค3. กวล4. ดวข/งอปะรกุจรรบ5. ุจรรบาํ้นอืรหงุรปงอ่ืรคเมยีรตเ<----- ดวข/งอปะรกนใงลุจรรบาํ้นมิตเ6. ศากาอลไ7. กึนผดป8. นอรมาวคยวดอ้ืชเาฆ9. น็ยเงอปะรกหใาํท10. กาลฉดป11. งอลก/บีหุจรรบ12. บ็กเงอห13. ยาขงส14. คภโิรบูผ15. ติลผรากบักวย่ีกเชใ่ีทอืมงอ่ืรคเ1.1 นปเมไงอตงอปะรกราหาอติลผรากีธิวมรรกบักวย่ีกเรกัจงอ่ืรคเะลแชใงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเปไว่ัทยดโ ษิพนปเมไ่ีทุดสัวยวดาํทงอตง้ัรคยาลหดไชใ่ีทะนชาภ อมสเดาอะส่ีทพาภสนใูยองอตะลแ พาภขุสอตยารตนัอ รวค ๆ งาตะนชาภาํทชใ่ีทุดสัว ูยองาคกตกรปกสง่ิสีมหใิมนักงอปอ่ืพเยางดไดาอะสมาวคาํทหใบบแกออะลแ งาล่ีทุดสัวนปเรวค ราหาอบักายิริกิฏปาํทมไ ษิพนปเมไ นอละาทเะกอืรหกตแยอรีมมไ บยีรเวิผีม่ีทุดสัวนปเ นชเ ชใงอตนปเาํจ่ีทรากะรปงาบคงสะรปุถตัวอ่ืพเนวเกย ยางมึซดูด่ีทุดสัวนปเมไ ยางดไดาอะสมาวคาํทะลแ นักงาตกตแรกัจงอ่ืรคเะลแชใงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเีมะจปูรจ็รเาํสราหาอติลผ่ีทนาถสนใ นวไกัมหรากนใมไงัถ อืค ทภเะรป3 นปเดไกอองบแวลแญหในวสตแ ฑณัภติลผงอขดินชะลแทภเะรปตแวลแปไกออ ติลผรากีธิวมรรกนในปเาํจ่ีทชใงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ• ติลผรากงอขนอตน้ัขมาตรกัจงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ• ฑณัภติลผงอขทภเะรปมาตรกัจงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ• ติลผรากีธิวมรรกนในปเาํจ่ีทชใงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ1.1.1 าวมไราหาอปูรรปแมรรกหาสตุอรากรากจิกบอกะรปูผงอขนปเาํจง่ิสนปเ้ีนชใงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ งอปะรกราหาอติลผรากง่ิยงายอะาพฉเยดโ ญหใดานขอืรหก็ลเดานข บิดุถตัว นชเ ๆ งาตง่ิสงอขรตามิรปอืรหกันหาํ้นง่ัชรากนใชใ ดัว งวต ง่ัชงอ่ืรคเ1) ดานข ๆ ยาลหีมะจรวค ดัว งวต ง่ัชงอ่ืรคเ ราหาองุรปงอ่ืรคเ

135 บอสจวรตะลแมุคบวครากีมงอตะจ ติลผรากนใกามนปเาํจงอขนปเ ิมูภหณุอดัวงอ่ืรคเ2) าลวเดอลตูยอติลผงาวหะร ๆ งาตนอตน้ัขมาติมูภหณุอ อืลกเณามิรปดัวอืมงอ่ืรคเ3) ลาตาํ้นณามิรปดัวอืมงอ่ืรคเ4) งาด-ดรกนปเมาวคดัวอืมงอ่ืรคเ5) (Heat penetration equipment) งอปะรกนใุจรรบ่ีทราหาองอขนอรมาวคดัวอืมงอ่ืรคเ6) ้ีนรากนใชใ่ีทอืมงอ่ืรคเ วลแงอปะรกาฝดปะลแุจรรบกาจงัลหอ้ืชเาฆรากนใชใงอตะจ่ีทาลวเาหณวนาํคอ่ืพเ งอปะรกงอขดุส่ีทาชงึถาขเนอรมาวค่ีทดุจ ณ ิมูภหณุอดัวชใง่ึซ(Thermocouples) ลปเปัคอมรอทเ าวกยีรเ (Cover าฝอขงาวหะรนักวย่ีกเรากงอขะณษกัล งอปะรกบ็ขเะตงอขดานขดัวอืมงอ่ืรคเ7) หใาํทะจจาอ นาฐรตามมาตปไนปเมไาถ กามญัคาํสง่ิสนปเ(Body hook) งอปะรกวัตงอขอขะลแhook) ดไว่ัรงอปะรก าขเดัอมลบูสยดโ มไอืรหว่ัระจงอปะรกาวบอสดท งอปะรกนในัดมาวคจวรตอืมงอ่ืรคเ8) ดุผศากาองอฟีมะจว่ัรงอปะรกาถ าํ้นนใงลงอปะรกมุจวลแรากงอต่ีทนัดมาวคงลปเดไนจงอปะรกนใปไ ่ีทาขเหใงอปะรกาฝดปงอ่ืรคเบัรปรากาํทงอตะจง่ึซบ็ขเะตยอรมาตามกออ ติลผรากงอขนอตน้ัขมาตรกัจงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ1.1.2 นใชใอ่ืพเอืคติลผรากงอขนอตน้ัขมาตกอองบแงอปะรกราหาอาํทรากนใชใ่ีทรกัจงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ บิดุถตัวงตแดัตะลแ มยีรตเ งาลราก• กวลราก• มตงุหราก• ุจรรบราก• ศากาอลไราก• าฝดปราก• ยีรทนิลุจอ้ืชเยาลาํทราก• มาตปไนักงาตกตแจาอรกัจงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ ฑณัภติลผงอขทภเะรปมาตรกัจงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ1.1.3 บักงาตกตแะจมอยงอปะรกดระปบัสาํทบัรหาํสรกัจงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ นชเ ติลผะจ่ีทราหาองอขทภเะรป งอปะรกาลปาํทนางงรโงอขรกัจงอ่ืรคเอืมงอ่ืรคเ ราหาอติลผ่ีทนาถสดาอะสมาวคาํทราก1.2 งายอยารตนัอดิกเหใาํทะจะารพเดุส่ีทกามยีรทนิลุจอ้ืชเงึถงึนาํคงอตะจ\" ะณษกัลขุส\" งอขงแนใ อืค อืมงอ่ืรคเะลแนคบักง้ัทาํทงอตง่ึซยีรทนิลุจณามิรปมุคบวครากีมงอตงึจ คภโิรบูผงอขพาภขุสอตกาม ราหาอบักสัผมัสสากอโีมงลมแะลแวตัสหใิมนักงอป1) อืรหราหาอาํทูผวัตอืรหาผอ้ืสเกาจ ๆ งาตกรปกสง่ิสนักงอปะจ้ีนอ้ืสเง่ึซนอปเนักอ้ืสเสใรวค2) ามงลนลหมผหใมไนักงอปอ่ืพเมผมุลคาผีมอืรหกวมหมวสะลแ ราหาอฟริสเ

136 อ่ืพเ อมสเูยอดาอะสหใราหาอมยีรตเงอห าํ้นงาอ ราหาอมยีรตเะตโ อืมงอ่ืรคเ รกัจงอ่ืรคเาษกัร3) ดไตโบิตเญิรจเหใยีรทนิลุจอ้ืชเงย้ีลเราหาอนปเะจง่ึซูยออืลหเงลหราหาอษศเนักงอป นัวกุทง้ิทรวคราหาอษศเ4) ดาอะสะจรวค น็ยเงอห น็ยเูต งอขบ็กเงอห บิดุถตัวบ็กเงอห5) รากนักงอปะลแกวดะสนางาํทะจอ่ืพเ่ีทนปเหใบ็กเอืรหงาวรวค ๆ งาตอืมงอ่ืรคเะลแ รกัจงอ่ืรคเ6) ยาหยีสเ นางนคงอขกรปกสมาวคนักงอปอ่ืพเงยีพเอพาํ้นงอหีม7) ปกุทาํจะรปนปเนางนคงอขพาภขุสจวรต8) ีด่ีทอืมมวรมาวคะลแาํนะนแาํคอ่ืพเ ลาบฐัรงอข\" บอสจวรตูผ\" บักอืมมวระจรวคติลผูผ9) าํนะนแ\" บอสจวรตูผ\" ่ีทมาต ๆ งาตดุจขไกแะจรวค10) นางงรโกาจอืลหเ่ีทนวสะลแ กาก ราหาอษศเยาลาํทราก1.3 อืค งแงอสดไยีสเลผดิกเหใาํทะจมอยยีสเาํ้นะารพเ กามญัคาํส่ีทงอ่ืรเนปเ น้ันยีสเาํ้นยาบะรราก ดิกเะจมอยกรปกสมอลดวแง่ิสาถะารพเ จิกบอกะรปรากนใยัภดอลปมาวคะลแดาอะสมาวค1) ยางดไน้ึขนปอืจเราก ูผกแนวกบร่ีทนปเมอยูยอราหาอษศเีมะลแาํ้นยาบะรราก งยีคเลกใูยอูผบัรหาํสยัภดอลปมาวค2) ูยอูผอตกายงุยะลแกาบาํลมาวคดิกเหใอกมอยาํ้นนใงลยีสเงอขยอลปรากะาพฉเยดโ ดไงยีคเลกใยัศาอ งาทยาลป น็ยเมาวคชใยดโราหาอมอนถราก2. ่ีทน้ืพอืรหงอขง่ิสกาจกออนอรมาวคดัจาํกรากีธิวมรรกงึถยามห(Refrigeration) น็ยเมาวคหใราก อืคะณษกัล2 นปเกอองบแ้ีนงลน็ยเหใาํทรากง่ึซ งลดลิมูภหณุอีมหใรากงอตอืรหน็ยเหใาํทรากงอต่ีท ง็ขแกอืยเดุจอืนหเูยอตแ งลดลน้ันงอขง่ิสงอขิมูภหณุอหใาํทรากงึถยามห(Chilling) น็ยเชแราก งลาํ่ตราหาองอขิมูภหณุอดลรากนปเะจราหาอน็ยเชแรากนชเ ูยอมิดเพาภสงคงัยน้ันง่ิสงอขยดโ น้ันง่ิสงอข o ง็ขแาํ้นนปเง็ขแอืรหพาภสรปแน้ันราหาอนใบอกะรปคงออืรหาํ้นหใาํทมไงอตตแ. ซ-1 ่ีทมแ ง่ิสงอขง็ขแกอืยเดุจาวกงลาํ่ตดลน้ันงอขง่ิสงอขิมูภหณุอหใาํทรากงึถยามห(Freezing) ง็ขแชแราก นปเ่ีทีณรกนในชเงอขง่ิสนใบอกะรปคงองอขพาภสนย่ีลปเรากดิกเหใาํทะจง็ขแชแราก.) ซ-40 งึถ(-1 น้ัน o ชใปไาํนจาอมไยีรทนิลุจหใาํท ง็ขแาํ้นนปเพาภสรปแราหาองอขอ่ืยเอ้ืนเนใาํ้นหใาํทะจดัจน็ยเมาวค ราหาอ ยาตหใยีรทนิลุจยาลาํทดไมไดัจน็ยเมาวคตแ ดไ วลหเงอขบักง็ขแงอขงาวหะรลุดมสะวาภดิกเ่ีทิมูภหณุอ อืค(Freezing point) ง็ขแกอืยเดุจ ดกมาวค ณ ง็ขแงอขนปเะนาถสนย่ีลปเวลหเงอข่ีทิมูภหณุออืรห ศากายรรบ1 นาฐรตามดกมาวค ณ ศากายรรบ1 นาฐรตาม

137 ีธิวยาลหีมน็ยเมาวคยวดราหาอมอนถราก ะลแ ว็รเดไราหาองอขิมูภหณุอดละจราหาอชแรากนใชใ่ีทง็ขแาํ้นงอขน็ยเมาวค ง็ขแาํ้นชใราก1) .ซ0 บักงยีคเลกใิมูภหณุอีมนจงลน็ยเน้ันราหาอหใาํทะจ็กอพงยีพเง็ขแาํ้นณามิรปีมาถ o ราสดไหใาํทะจ ๆ น่ือยีรทนินออืลกเอืรหงกแอืลกเมสผง็ขแาํ้นชใราก ง็ขแชแมสผราสชใราก2) .ซ0 าวกาํ่ติมูภหณุอีม่ีทมสผ o -80 ณามะรปิมูภหณุอีม ง็ขแนจน็ยเ่ีทดซไกออดไนอบราค อืคงหแง็ขแาํ้น งหแง็ขแาํ้นชใราก3) o นัว2-3 าลวเะยะรนใงสนขรากบัรหาํสะามหเ วลแามง็ขแชแรากนาผ่ีทราหาอาษกัรบ็กเรากนใชใ. ซ o -196 ิมูภหณุอ่ีทอไนปเยาลกยหเะระจิตกปนัดมาวค่ีทวลหเนจเรตโนไ วลหเนจเรตโนไชใราก4) นจเรตโนไกาจงอ่ืนเะลแ ว็รเดวรงายอดไงลน็ยเราหาอหใาํทถรามาส่ีทดุสาํ่ติมูภหณุอนปเ้ีนิมูภหณุอ ณ. ซ คภโิรบูผะลแราหาอบักยารตนัอนปเมไ ยอ่ืฉเสกแนปเ อืคนอืรเนาบมาตะาพฉเยดโ ปไว่ัทยดโนักชใ่ีทน็ยเมาวคาํทงอ่ืรคเ น็ยเมาวคาํทงอ่ืรคเชใราก5) น็ยเูต งหแาํทรากยดโราหาอมอนถราก3. อืคีธิวยาลหีมงหแาํทรากนใรากกัลห (Hot air dryer) นอรมลบอูต ยติทาองสแบอูต นชเ ราหาอบักสัผมัสนอรมลสแะรกชใ1) (Spray ยอฝนพบบแงหแบองอ่ืรคเ อืคชใ่ีทอืมงอ่ืรคเ นอรมลนใปไวลหเงอขนปเ่ีทราหาอนพ2) dryer)

138 ง้ิลกกูลบบแงหแบองอ่ืรคเ อืคชใ่ีทอืมงอ่ืรคเ นอรง้ิลกกูลงอขานหวิผสัผมัสนขราหาอหใ3) Roller dryer) อืรห(Drum dryer ง่ึซ ศากาญญุสงอหนใอไนปเยาลกวลแง็ขแาํ้นนปเหใาํ้นาํท่ีทพาภสนใราหาอนใน้ืชมาวคดัจาํก4) (Freeze dryer) ง็ขแกอืยเบบแงหแบองอ่ืรคเยดโ ง็ขแกอืยเบบแงหแราหาอหใาํทรากนปเ (Microwave) ฟวเรคโมไชใยดโราหาอนใน้ืชมาวคดล5) ตแ ปไกออรตษกเรากลผติลผนใูยอีม่ีทน้ืชมาวคอืรหาํ้นลไงอตะจอืค งหแหใราหาอาํทรากนใกัลห ราหาองอขดินชตแวลแยอนกามฑณัภติลผนใูยออืลหเน้ืชมาวคีมงัยะจ ชใ่ีทอืมงอ่ืรคเงอขิมูภหณุอ อืค ิมูภหณุองอขงาตกตแมาวคีม่ีทดุจงรตดิกเะจ นอรมาวคทเยาถราก อืค บบแ3 ีมนอรมาวคทเยาถราก งหแหใาํทรากงอต่ีทราหาอะลแ บอรากนใ งยีคเงาขูยอ่ีทง่ึนหลุกลเมโกีองัยปไง่ึนหลุกลเมโกาจนอรมาวคทเยาถรากนปเ นอรมาวคาํนราก1) ง็ขแงอขนปเะณษกัลีม่ีทราหาอบักดิกเะจง่ึซ ่ีทงาวงอชนาผาพกูถะจนอรมาวคสแะรกยดโ วลหเงอขนปเ่ีทราหาอบักดิกเะจ นอรมาวคาพราก2) ง่ึนหดินชกีอวลหเงอขงัยปไง่ึนหดินชวลหเงอขกาจสกแอืรหศากาอนปเ ีณรกนใน้ึขดิกเะจง่ึซราหาองัยปไนอรมาวคีสงัรผแรากยดโนอรมาวคทเยาถรากนปเ ีสงัรผแราก3) ง็ขแกอืยเบบแงหแบอรากะลแ ศากาญญุสนใราหาอบอ ้ีนง้ัท ดไ็กบบแ3 อืรห2 ง้ัทนักมอรพน้ึขดิกเจาองหแบอรากนในอรมาวคทเยาถราก ิตับิฏปงาทนใ งหแบอปไาํน่ีทราหาองอขะณษกัลบักูยอน้ึข มาวคบัรดไอ่ืมเราหาองอขานหวิผ่ีทาม่ีทนอ่ืลคเะจน้ืชมาวคอืรห าํ้น ราหาอนใาํ้นงอข่ีทนอ่ืลคเราก บอรากงาวหะรนในอร งหแบองอ่ืรคเ ีม็กบบแะลตแ บบแยาลหีมน้ันงหแหในักวยีดเวารคนใกามนวนาํจราหาอบอรากนใชใ่ีทอืมงอ่ืรคเ ดานขยาลห บองรโอืรหูต อืคนางาํทรากกัลหีมยดโ ยติทาองสแกาจนอรมาวคชใ่ีทบองรโอืรหบอูต1) นบงลกต น้ัสน่ืลคีสงัรนปเญหในวสง่ึซยติทาองสแอ่ืมเ สใุดสัวยวดาํทง่ึซ ยติทาองสแบัรงผแยวดบอกะรป ปไะจ้ีนนอรมาวคง่ึซ นอรมาวคีสงัรนปเนย่ีลปเะลแูตนใยาภ าํดีสุดสัวงัยปไนาผุละทะจวลแ้ีนงสแบัรงผแ อืรห บอูตงอขศากาอยาบะรงอชงาทปไกออนาผะลแ ามกออยหเะรราหาอนใาํ้นหใาํทราหาอบักบทะรก งอขานหวิผหใอ่ืพเ ง้ัรค1-2 ะลนัว น้ันฑณัภติลผบัลกรวคบอรากงาวหะรนใ งหแราหาอหใาํทลผีม บองรโ บักชใะจ้ีนยติทาองสแบอูตกามนวส อมสเาํ่มสะลแว็รเงหแหใาํท นอรมาวคบักสัผมัสดไนวสกุทฑณัภติลผ อืคยติทาองสแกาจนอรมาวคชใ่ีทบอูตชใรากบัรหาํสีดอข ชืพญัธะลแ มไลผ กัผกวพ อมสเาํ่มสะลแ ยวสีสฑณัภติลผดไ(1) ดไปไาขเงลมแอืรหงออะลนุฝหใมไมุคบวคถรามาสะารพเดาอะส(2)

139 ดไกาตรากนใาลวเดัยหะรปหใาํท ิตาชมรรธมาตดดแกาตรากาวกยอนาลวเชใ(3) มาสนใง่ึนหณามะรป ดาถยาลหดไติลผลผสใะจ่ีทดาถงาวถรามาสบอูตนใะารพเ กาตรากนใ่ีทน้ืพดัยหะรป(4) น้ัชยาลหอืรห าอเะลแ น็ยเนอตนใมร่ีทาขเกาตงัลาํก่ีทราหาอบ็กเงอตมไะารพเ นางงรแดัยหะรป(5) งลดลงหแราหาอติลผรากนในุทนตหใาํทลผีมง่ึซ นอกยัมสนอืมหเาชเนอตนใกาตกออ ง้ิลกกูลบบแงหแบองอ่ืรคเ ดาถอืรหูตบบแนอรมลยวดงหแบองอ่ืรคเ ดไะจกามนวส้ีนทภเะรปบองอ่ืรคเบักชใ่ีทนอรมาวค น่ืองลหแกาจนอรมาวคชใ่ีทงหแบองอ่ืรคเ2) รากกัลหชใยดโ ดานขยาลหบบแยาลหีมง่ึซมรรกหาสตุอบัดะรนใชใกามนวส สกแอืรห าฟฟไสแะรกกาจ นชเ ยอสชใรากงอขนชยโะรปตแวลแนักงาตกตแ่ีท บัรหาํสดาถีมนวนฉนปเ่ีทุดสัวยวดุบบอูต ดาถอืรหูตบบแนอรมลยวดงหแบองอ่ืรคเ(1) งอลดทนางบัรหาํสอืรห ยอนณามิรปีม่ีทราหาอบอชใะจ้ีนดินชอืมงอ่ืรคเ บอะจ่ีทราหาองาว รากงอต่ีทราหาอาํน คงมโุอยาลคะณษกัลีม งอ่ืนเอตบบแนอรมลยวดงหแบองอ่ืรคเ(2) ีดอพงหแะจ็กคงมโุอกาจกออนอ่ืลคเราหาออ่ืมเ คงมโุอนในอรมลนาผนอ่ืลคเ่ีทนาพยาสนบงาวงหแบอ งหแบอมไลผ อืรห กัผ นชเ ราหาองายอวัต ่ีทวลหเงอขดีฉงอต อืค้ีนบบแบองอ่ืรคเงอขนางาํทราก ยอฝนพบบแงหแบองอ่ืรคเ(3) มไลผาํ้น งผขไ ปูรจ็รเาํสงผฟแาก นชเ ามาขเนาผนอรมลีม่ีทูตนใปไาขเงออะลนปเนพงหแหใาํทรากงอต นตนปเ งผบุซ งผ ง่ึซนอรมาวคาํนบบแนอรมาวคหใ้ีนบบแงหแาํทงอ่ืรคเ ง้ิลกกูลบบแงหแบองอ่ืรคเ(4) งรต งอ่ืรคเาขเนอปะลแนขะณษกัลีมงอตงหแาํทะจ่ีทราหาอ มินสดอลปก็ลหเยวดาํทง้ิลกกูลยวดบอกะรป ราหาองัยปไง้ิลกกูลกาจทเยาถะจนอรมาวค ๆ งาบมลฟนผแนปเง้ิลกกูลงอขกอนวิผ นผแ(freezer) ดัจน็ยเราหาอหใาํท่ีทงอ่ืรคเยวดบอกะรป ง็ขแกอืยเบบแงหแบองอ่ืรคเ(5) พาภสนใปไกออราหาอกาจาํ้นลไรากอืค้ีนบบแงหแาํทรากนใรากกัลห ศากาญญุสูตะลแ นอรมาวคหใ

140 กามจ็รเาํสมาวคบสะรป่ีทฑณัภติลผงายอวัต นอรมาวคาํนรากบบแนปเนอรมาวคทเยาถราก ศากาญญุส ปูรจ็รเาํสงผฟแาก อืคดุส่ีท 13x106 ่ีถมาวคน่ืลคฟวเรคโมไชใรากีมดไ้ีนะณข ฟวเรคโมไชใ่ีทบบแงหแบอูต(6) ฑณัภติลผงายอวัต ยวสีส ีดพาภณุคีมะจดไ่ีทฑณัภติลผะลแ ีลปาํ่ลหะก นชเ กัผงอขน้ืชมาวคดลอ่ืพเ ลิกเซไ ีส งอขพาภณุคงคงัยง่ึซ งผมสาํ้นฑณัภติลผ อืค ศากาญญุสชใรากบักมวรฟวเรคโมไบบแงหแบอูตชใ่ีท วไมสงอขสระลแ น่ิลก งอดกัมหรากยดโราหาอมอนถราก4. กัมหรากนวบะรกชใถรามาส น้ึขกามีมายทิววีชลุจนาดนใียลโนโคทเงาทานหวากมาวคนับุจจป หใพาภิธทิสะรปีม่ีทุธนัพยาสะลแ์ิธทุสิรบยีรทนิลุจชใรากีมะลแ น้ึขกามดไ ๆ มหใฑณัภติลผติลผอ่ืพเ งายอบิดุถตัวชใกาจงอ่ืนเ นักมอรพติลผะจกัม ้ีนดินช2 ง้ัทฑณัภติลผ วย้ีจเาตเะลแว้ิอีซ ดุสงูสติลผลผ ว้ิอีซดไหใาํท ว้ิอีซติลผอ่ืพเ สิรานมัลคโ สัวาลฟ สัลลิจรอพเสอแ ารอ้ืชเรอปสชใรากีมนับุจจปนใ นักวยีดเ ดไหใาํท นฝูดฤนใ ๆ น่ือดินชารอ้ืชเกาจนอปเนปรากงอ่ืรเาหญปีมยคเมิดเง่ึซ ปดอลตอมสเาํ่มสพาภณุคีม่ีท ราสนปเง่ึซ นิซกอทาลฟอ ราสงารสมไชใ่ีทารอ้ืชเรอปสอืคง่ิยญัคาํส่ีทะลแ รวค่ีทาทเีดมไพาภณุคีม่ีทว้ิอีซ ง็รเะมอก ีสงัรชใยดโราหาอมอนถราก5. งอขีสงัรผแราก วายะลแน้ัสง้ัทน่ืลควายมาวคีมง่ึซ งสแบักยาลคอืรหงสแน่ืลค งึถยามห ีสงัร อืคราสสงอขดุส่ีทก็ลเยวนหกาจามง่ึซ น่ืลคอืรห คาภุนองอขาํ้นยาสยาลคะณษกัลีมพาภตนัมมักราส นักงาตกันหาํ้นีมตแนักนอืมหเีมคเงาทะณษกัลีมง่ึซ ๆ งาตดินชูณามรปยวดบอกะรปง่ึนหดินชุตาธ ูณามรป มอนถรากนใชใ่ีทีสงัร ปทโซโอไ าวกยีรเ้ีนนักงาตกตแกันหาํ้นีมตแนักวยีดเุตาธงอข ๆ งาตดินชูณามรป ้ีนงัดง่ึนหีสงัรดใีสงัรชใจาอน้ันราหาอ -ลอบคโ อืค ้ีนีสงัรดินเาํกนตนปเ่ีทราส ราหาอมอนถรากนใกามชใมยิน่ีทีสงัรนปเ ามมกแีสงัร1) -137มยีซเีซอืรห60 นาล5 บักาทเ อืรห าวกาํ่ต่ีทนางงัลพบัดะรยวดนางาํท่ีทซกอเีสงัรติลผงอ่ืรคเกาจดไ ซกอเีสงัร2) ตลวโนอรตก็ลเิอ อืรหาวกาํ่ต่ีทนางงัลพบัดะรยวดนางาํท่ีทนอรตก็ลเิอีสงัรติลผงอ่ืรคเกาจดไ นอรตก็ลเิอีสงัร3) ตลวโนอรตก็ลเิอ นาล10 บักาทเ ีสงัรยวดราหาอมอนถรากกัลห5.1 รากหใาํทอืรห ยีรทนิลุจงอขตโบิตเญิรจเรากง้ัยบัยอืรหยาลาํทปไะจราหาอนใปไงลยาฉ่ีทีสงัร ูยอน้ึข้ีนง้ัท ยีสเานเมไยดโนานนืยุยาอีมน้ันราหาอาษกัรบ็กเรากหใาํทลผีมง่ึซ งลดลีมคเงาทงลปแนย่ีลปเ ้ีนงัดดไปุรสะจอพง่ึซ ีสงัรยาฉรากนใคงสะรปุถตัวะลแบัรดไราหาอ่ีทีสงัรณามิรปะลแราหาองอขดินชบัก ราหาอนบยาฉ่ีทีสงัรณามิรป าษกัรบ็กเรากงาวหะรนใกัผชืพงอขกองรากมุคบวค1) ดไดุสงูสย่ีลฉเีสงัรณามิรปีมน้ันราหาอหใตาญุนอขุสณราธาสงวรทะรกง่ึซ ยรกเลโิก0.05-0.12 ณามะรป

141 ยีสเญูสรากดละลแกองรากมุคบวคถรามาสง่ึซ นตนปเ ง่ัรฝนัม ญหใมอห มยีทเะรก นชเ ยรกเลโิก0.15 งึถ นอืดเ6 าวกนานดไน็ยเงอหนใบ็กเรากงาวหะรนใกันหาํ้น นบยาฉ่ีทีสงัรณามิรป าษกัรบ็กเรากงาวหะรนใงลมแงอขุธนัพรพแรากมุคบวคราก2) ีสงัรณามิรปีมน้ันราหาอหใตาญุนอขุสณราธาสงวรทะรกะลแ ยรกเลโิก0.2-0.7 ณามะรป้ีนทภเะรปราหาอ มุคบวคะลแงลมแขไยาลาํทะจีสงัรง่ึซ นตนปเ งหแาลป ศทเงอ่ืรคเ ว่ัถ วาข นชเ ยรกเลโิก 1 ดไดุสงูสย่ีลฉเ ยานหาํจรากอรงาวหะรอืรห าษกัรบ็กเรากงาวหะรนในอนหวัตะลแงลมแงอขุธนัพรพแราก ณามะรปีสงัรยวดวตัสอ้ืนเะลแลเะทราหาอีสงัรยาฉราก ดสราหาอาษกัรบ็กเรากุยาอดืย3) ุจรรบงอต้ีนง้ัทตแ น้ึขนานดไาษกัรบ็กเถรามาสหใาํท กามดไงลยีรเีทคบแณามิรปดลยวชะจ ยรกเลโิก1-3 ะจ ยรกเลโิก0.3-1 ณามิรปยวดีสงัรยาฉาถ ยวลก งวมะม นชเ มไลผนวส น็ยเงอหนใบ็กเะลแะนชาภนใ นวส น้ึขนานบ็กเรากุยาอหใาํท าษกัรบ็กเรากงาวหะรนใงลมแงอขุธนัพรพแรากมุคบวคะลแกุสรากอละช งลยีสเานเหใาํทุตหเาสนปเ่ีทยีรทนิลุจยาลาํทยวชะจ ยรกเลโิก3 ณามะรปยวดีสงัรยาฉาถ ่ีรอบเอรตส ยรกเลโิก1-2 ณามะรป ีสงัรยาฉรากะลแ ยานหาํจรากงาวหะรนใอืรหาษกัรบ็กเรากุยาอดืยหใาํท นวสงาบ น้ึขนานะยะรีมยานหาํจรากหใาํท ด็หเงอขนาบรากอละชถรามาสะจ อ้ืชเอืรหิธายพีมจาอวตัสอ้ืนเกาจาํท่ีทฑณัภติลผ ราหาอนใิธายพะลแครโอ้ืชเยาลาํท4) ยรกเลโิก0.15 ณามะรปาํ่ตีสงัรยวดดไยาลาํทถรามาส บิดาลปนใีม่ีทบัตมไบใิธายพ นชเ ดไูยอดิตครโ ะจ ยรกเลโิก2-3 ณามะรปนใีสงัรยาฉาถ ๆ บิดนาทะรปบัรมยินยทไนค่ีทูมหกาจฑณัภติลผนปเง่ึซมนหแ บักามดิตะจจาอ่ีทิธายพยาลาํทะลแ งวรงอทดิกเหใาํทุตหเาสนปเง่ึซ าลลนเมโลาซ อ้ืชเยาลาํทะจ่ีทอพงยีพเ ดไ็กมนหแาํทนอกูมหอ้ืนเ ีสงัรยาฉรากนวบะรก5.2 อ่ืพเูณามรปนางงัลพนางกันาํส ยดโรากนินเาํดะลแมุคบวค ราหาอีสงัรยาฉรากยทไศทเะรปนใ ะลแชใ่ีทีสงัรงอขณามิรปบักวย่ีกเนาฐรตามนวส นางงัลพรากะลแียลโนโคทเรตสาศายทิวงวรทะรก ิตนัส ีมีสงัรยาฉรากนวบะรกนาผะจ่ีทราหาอ ขุสณราธาสงวรทะรกงอขศากะรปมาตปไนปเงอตยัภดอลปมาวค บีหุจรรบรากน้ันงัด ปูรจ็รเาํสง่ึกะลแปูรจ็รเาํสราหาอฑณัภติลผะลแ วย่ีกเบ็กเรากงัลหรตษกเรากติลผลผง้ัท นัม ญหใมอหนวส งอตบใยวดมุหอหง่ึซ อยูมห มนหแ นชเ ฑณัภติลผงอขดินชมาตนปเาํจมาวคีมจาออห มสะามหเ่ีทอหบีหอืรหะนชาภนใุจรรบงอต้ีนาลหเลผติลผีสงัรยาฉรากนใ นตนปเ มุหอหง่ิสีมมไ ง่ัรฝ รากบัรดไะลแ ีสงัรดินเาํกกึตกาจกาหกยแกึตนใูยอง่ึซ ีสงัรงอขปูรนใาฟฟไน่ืลคนางงัลพนาผปไาํน อืรห ยารตนัอนปเมไะจาวนักะรปกัลหนปเ ยัภดอลปมาวคนาดนาฐรตามดไงรแง็ขแงคน่ัมหใบบแกออ ดไนชมุชอตมอลดวแง่ิสาหญปดิกเหใอก ราหาอมอนถรากนใชใ่ีทีสงัรณามิรป5.3 นางงัลพยาถอืรหยาคดไีสงัร วลแีสงัรยาฉรากนาผอ่ืมเมาต็กดใราหาอ ยรกเ าวกยีรเีสงัรงอขยวนห บักาทเดรแ100 ง่ึซ ดรแนปเดัวีสงัรงอขยวนห ยรกเ1 าวกยีรเ มัรกลโิก1 นวนาํจราหาออต ลูจ1 บักาทเหใ งาวหะรูณามรปนางงัลพรากงวบทะลแกลโยัมานอรากคงอ ยรกเลโิก1 บักาทเยรกเ1,000 ะลแ ยรกเ1

142 นใยัภดอลปมาวคีมะจ ยรกเลโิก10 นิกเมไ ีสงัรบัดะรยวดมาต็กดใราหาอีสงัรยาฉราก าวปุรสดไ ศทเะรป ราหาอ่ีทีสงัรงอขณามิรปมาต็กรไงายอตแ ปไงลปแนย่ีลปเรากานชภโงาทาคณุคหใาํทมไะลแ คภโิรบราก มาตะลแราหาองอขดินชมาตนักงาตกตแง่ึซ ขุสณราธาสงวรทะรกงอขศากะรปมาตปไนปเงอตบัรดไ ๆ งาตบัดะรนใราหาอมอนถรากยวดาวคงสะรปุถตัว กาลฉงดสแราก5.4 นในชยโะรปนปเง่ึซ ลูมอขบารทบัรดไคภโิรบูผหใอ่ืพเมาวคอขงดสแกาลฉีมงอตีสงัรบาอราหาอ ้ีนปไอตงัดดยีอเะลยารุบะรงอตะจกาลฉนใยดโ คภโิรบามราหาออ้ืซกอืลเราก ีสงัรยาฉูผะลแติลผูผงอขญหในางกันาํสงอขง้ัต่ีทะลแอ่ืช1) \"วลแ........อ่ืพเีสงัรยาฉรากนาผดไ่ีทราหาอ\" าวมาวคอขงดสแยดโ ีสงัรยาฉรากนใคงสะรปุถตัว2) )ีสงัรยาฉรากงอขคงสะรปุถตัวุบะรหใวไนวเ่ีทมาวค( ีสงัรยาฉรากาํท่ีทปะลแนอืดเนัว3) วลแีสงัรยาฉรากนาผดไ ๆ น้ันราหาอาวยามหงอ่ืรคเงดสแ4) อืรหนุอปไาํนถรามาสอ้ืซูผ วลแยอรบยีรเวไงุรปยาขูผ่ีทราหาอ งึถยามหปูรจ็รเาํสราหาอ อ้ืซกอืลเราก มหใงุรปอืรหบอกะรปหใง่ัสคภโิรบูผ่ีทราหาองึถมวร้ีนปูรจ็รเาํสราหาอ ีทนัทดไนาทะรปบัร ดาอะสยากงตแยาขูผ งออะลนุฝะลแ งลมแนัก ดปกปง่ิสีมราหาอสใะนชาภ ดาอะสยาข่ีทนาถสตกเงัสรวค ราหาอลาบิภาขุสกัลหกูถ นใุจรรบ่ีทคภโิรบมอรพยอรบยีรเติลผ่ีทราหาอ งึถยามห ีทนัทคภโิรบมอรพ่ีทปูรจ็รเาํสราหาอ )งอบวจแ งดแาตกิรพาํ้น ครรวสกิรพาํ้น าผเกิรพาํ้น( ปูรจ็รเาํสกิรพาํ้น นชเ ีทนัทดไยานหาํจมอรพะนชาภ วาข ปป่ีรหะรก ม็คเบอรก บัพงอท นัตงอท นวมงอท ทราสายะรก นตแวาข นตแงัรมนข( ๆงาตมนข )วย้ีคเบขมนข บอรกบอมนข รคแอเ ้ีกกุค บอรกงปมนข งอทยอฝ ดอยหงอท บิยหงอท วลแดอท่ีทบยีรกเ ง่ัรฝ งอดงวมะม นวกดระปบัส นวกยวลก ยนเบอยวลก บาฉยวลก กาตยวลก( ปูรรปแมไลผะลแกัผชืพ งอยหูมห กุสมตม็คเขไ (วตัสกาจฑณัภติลผ) ม่ิอชแงวมะม ม่ิอชแนัดะม ียหง่ัรฝ ียหงวมะม ียหมยะม งอด )ฯลฯ ครรวสอ้ืนเ นผแูมห นผแาลป ครรวสูมห นผแูมห บุทูมห คภโิรบูผดุชนปเวไงุรปงอ่ืรคเมอรพ บิดุถตัวมยีรตเดัจยาขูผ่ีทราหาอ งึถยามห งุรปมอรพราหาอ งอขะณษกัละารพเุยาอดมหนัวอืรหติลผ่ีท ป นอืดเ นัวตกเงัสรวค นาบ่ีทงอเบอกะรปปไาํนวลแอ้ืซถรามาส ดุส่ีทกามดไพาภณุคมอ่ืสเอืรหยีสเดูบสากอโีม นอรมาวคนาผดไมไงัยราหาอ

143 ลาบิภาขุสกัลหมาตปูรจ็รเาํสราหาอยานหาํจพีชาอ ปูรจ็รเาํสราหาอติลผูผกาจฑณัภติลผยายนอ่ืลคเรากนวบะรก อืค ปูรจ็รเาํสราหาอยานหาํจพีชาอ งสนขราก ฑณัภุจรรบ อหบีหุจรรบราก ติลผรากนอตน้ัขตแง้ัต ลาบิภาขุสกัลหงึนาํคยดโ คภโิรบูผงัยปไ ปูรงัด คภโิรบูผงึถฑณัภติลผง่ัทะรก ยานหาํจอรอ่ืพเบ็กเดัจรากะลแ คภโิรบูผ ะลแงสนขราก ติลผรากนวบะรก าษกัรบ็กเ ฑณัภุจรรบะลแ งรตงาทงอชชใะจจาอง่ึซ คภโิรบูผะลแ งาลกนค ติลผูผ ยวดบอกะรป ยานหาํจดัจรากงาทงอช ปูรงัด คภโิรบูผงัยปไ งาลกนคนาผ ติลผูผกาจ มอองาทงอชชใะลแ คภโิรบูผงัยปไติลผูผกาจ คภโิรบูผ ติลผูผ คภโิรบูผ งาลกนค ติลผูผ ปูรจ็รเาํสราหาอฑณัภติลผดาลต ศทเะรปนใยาภดาลต1. นยีซเาอบัดะรศทเะรปงาวหะรดาลต2. กลโว่ัทน่ือคาภิมูภบัดะรศทเะรปงาวหะรดาลต3. รากบักวย่ีกเนางนินเาํดราก งึถยามห ปูรจ็รเาํสราหาอฑณัภติลผบัรหาํสดาลตรากงาทมสะรปนวส งอขรากงอตมาวคบักมสะามหเ นักนวสดัสดไยาขรากมิรสเงสรากะลแ าคารดนหาํกราก ยานหาํจราก ติลผ 4Ps) าวกยีรเอืรห( มคงัสงอขรากงอตมาวคบักงอลคดอสะลแ นัขงขแรากพาภส าคกูล

144 งอขรากงอตมาวคมาตงรตะลแลาบิภาขุสกัลหกูถปูรจ็รเาํสราหาอฑณัภติลผ งึถยามห1. Product าคกูล บัรมอยะลแจใอพงึพาคกูล มสะามหเมาวคีมาคาร งึถยามห2. Price อืรห งาลกนคนาผยาขอืรห ยานหาํจรากงาทงอชาณราจิพยดโยานหาํจดัจราก งึถยามห3. Place อรอ่ืพเาษกัรบ็กเรากนอตน้ัขอืรห รไงายอดไาคนิสงายอวัตกจแรากนใทาบทบีมาวงสนขรากาณราจิพ ลาบิภาขุสกัลหงึถงึนาํคงอต้ีนง้ัท ยานหาํจ อืรห ยามหาปเดาลตบักมสะามหเหใ ๆ งาตอ่ืสชใราก ดาลตรากมิรสเงสราก งึถยามห4. Promotion ยดโยาขราก อืค รากนวบะรกยวดบอกะรปง่ึซ าคาร าคนิสยานหาํจดัจ่ีทนาถสบารทดไาคกูลหใราสอ่ืสราก อ่ืพเปมตสแชใราก มถแงอข งอปูคกจแ งายอวัตงอขกจแรากีธิวยวดยาขรากมิรสเงสราก ยาขนางกันพชใ ธนัพมัสาชะรปรากะลแ ๆ งาตลัวงารหใรากนจดอลต าคนิสกลแ ยาขรากบบแปูร นวนาํจ ณามิรปีมาํจง้ัรคะลตแยาขรากยดโ อ้ืซูผบักหใาคนิสยาขราก อืค งสยาข งสยาขราก1. ดไอตยาขปไาํนะจ่ีทอพกามกูถาคารีมาคนิสาคารหใอ่ืพเ กาม งอนสชใปไรากิรบะลแาคนิสอ้ืซ่ีทาคกูลกแรากิรบะลแาคนิสยาขรากงึถยามห กีลปยาขราก2. อตยาขรากจิกรุธอ่ืพเชใิม งรตยดโงอเนตงอขรากงอตมาวค อตยาขอนสเาํนรากงอขะณษกัลนใรากิรบอืรหาคนิสดาลตาํทราก งึถยามห งรตยาขราก3. ชใิม่ีทน่ือ่ีทนาถสอืรห น่ือูผงอขอืรหคภโิรบูผงอขนางาํท่ีทนาถสอืรหยัศาอูยอ่ีท ณ งรตยดโคภโิรบูผ น้ัชยาลหอืรหวยีดเน้ัชะรสิอยานหาํจูผอืรหงรตยาขนทแวัตนาผยดโ ะรุธิตกปนปเาครากบอกะรป่ีทนาถส บักมสะะามหเ ีด่ีทลเาํทาหราก อืคนอกาํทงอต่ีทกรแง่ิส พีชาอบอกะรปรากบัรหาํสลเาํทกอืลเราก กวดะส่ีทมคานมครากะลแ าคกูลณามิรป ติลผูผอืรหรากบอกะรปงลหแ งึถงึนาํคงอตะจยดโ จิกรุธ ลาบิภาขุสกัลหมาตปูรจ็รเาํสราหาอาคนิสงาวดัจรากะลแนารงตแกตดัจราก ้ีนปไอตง่ิสงึถงึนาํคงอตญัคาํสมาวคีม าคนารงตแกตดัจราก กแหใยาหยีสเมาวคาํทกัมดดแงสแะลแอพงยีพเมไกัมิตาชมรรธงาวสงสแ นารนใยาภงาวสงสแ1. วัซวัมูด่ีทนาราวกกามดไาคนิสอ้ืซามาขเหใาคกูลจใงูจ็กตแงูสยาจชใาคีมะจมแ าฟฟไงสแชใราก าคนิส กัสนปเะจาฟฟไาคาวูรรวคงาวสงสแงอ่ืรเจในิสดัตนอก ทนซเสรเอโูลฟดอลหกาจงสแชใกอืลเรวคนารนใ ยวดาคนิสยาขรากบักาคมุคะจงึถงวด่ีกนวนาํจชใงอตะลแ ดใาทเ ีส วลแมางยวส งาวสสใดสหใาคนารีสาทรากกาจกอน นารนใยาภะลแกอนยาภีสงตแกตราก2. ะลแนจเดัช าคนิสน็หเนคูผหใงอตะจน้ึขีดูดาคนารหใงตแกตามาํนถรามาส็กาคนิสวัตะลแ อหบีหงอข มางยวส

145 ่ีทาคนิสงาวดัจบัรหาํสะามหเ่ีทนปเ นาราขเงาท ๆ ลกใ นาราขเงาทณวเิรบาคนิสงาวดัจราก3. หใ้ีนณวเิรบวไาคนิสดัจงอตงึจ กออาขเนาผนิดเงอตนคกุทาคกูล่ีท่ีทนปเะารพเ ษศเิพนปเยาขอนสเรากงอต ่ีทๆยอน ๆ ก็ลเงอขาหรวค นิงเะราํชะจ่ีทอรวถแาขเาคกูล่ีทนิงเะราํชะตโณวเิรบะาพฉเยดโ ๆ งิรจาตะตเ วไงาวดัจามอ้ืซมืลจาอาคกูล วไงาวดัจงอตะจนักมวรชใอืรห นักงึลคยาลคะณษกัลีม่ีทาคนิส าคนิสงอขูมหดวมหดัจราก4. นตนปเ วย้ีคเบขมนข, ่ีรอกเบเะลแดสงปมนขทภเะรป, มลดัอาํ้นทภเะรปม่ืดงอ่ืรคเ, ม่ืดาํ้น นชเ นักยวด งอขดินชกอบยาปดิตรากนปเ ดใ่ีทูยอาคนิสาวูรหใอ่ืพเ าคนิสงอขทภเะรปกอบยาปดิตราก5. มาตวไดิตะจจาอ รากงอตาคกูล่ีทมาตาคนิสาหนครากนใกวดะสอ่ืพเวลแูมหดวมหนปเ วไดัจ่ีทมาตาคนิส รวคมไะลแ าํจะรปนปเูยองาวรวค ดใดุจ ณ งาวดใาคนิส งอขงาวน้ัชอืนหเงาลกง่ึกะลแ งอหงันผ อ้ืซามาขเะวแ่ีทปไอตง้ัรคนใาหนคาลวเยีสเงอตาคกูลหใาํทะจะารพเ ปไนิกเยอบาคนิสงาว่ีทงลปแนย่ีลปเ นาร่ีทาคนิส น้ึขกามม่ิพเาคนิสงอขดยีอเะลยารนใจในสกัมญหในวสาคกูลนับุจจป าคนิสาคารยาปดิตราก6. น้ันงัด ุยาอดมหนัวะลแติลผนัว ๆ น้ันฑณัภติลผชใรากาํนะนแาํค าคนิสอ่ืช ฑณัภุจรรบงอขบบแปูรง้ัท วัตนบวไกอบาคารดิตงอตอืคยวดปไงลดุส่ีทญัคาํสง่ิสนปเง่ึซาคนิสวัตบักหใม่ิพเาคารกอบยาปดิตงอตะจ นปเนักยาข่ีททภเะรปงาบาคนิส อืรห ดไนาอะจนิงเบ็กเนางกันพะลแาคกูล่ีทอพนจเดัช หใน้ิชกุทาคนิส ดไาลวเะลแนางงรแดัยหะรปยวชรากนปเะจ รอตเสปโอืรหยาปนผแงอขปูรนใาคารดิตะจจาอ กามนวนาํจ ะลแน็หเาคกูลหใยวชะจาคนิสงาวน้ัช่ีทวไาคารดิตะจจาอ นักอห่ียงาตตแนักวยีดเดินชาคนิสนปเกาห าคารีมาคนิสอ่ืมเ มหในักาคารดิตรากนในางงรแะลแาลวเชใงอตะจาวมแงึถ ดไนักาคารบยีทเบยีรปเ งัยง้ัท าคกูลบักกวดะสมาวคงึถมวรมิตเม่ิพเดยีอเะลยาระลแนชยโะรปหใรากนปเ็กตแ มหใงลปแนย่ีลปเ ยวดกีอาคนิสาคนิงเบ็กเกยีรเรากนใกวดะสรากนปเ

146 มาวคดิกเะลแกวดะสหใอ่ืพเ าคนิสอ้ืซกอืลเหใาคกูลจใงูจรากอตญัคาํสมาวคีม าคนิสงาวดัจราก ้ีนปไอตง่ิสงึถงึนาํครวคจใอพงึพ าคกูลงอขจใอพงึพมาวค1. ยาขะจารเ่ีทณวเิรบนใวไาคนิสดัจ2. ดุส่ีทกามหใาตยาสบัดะรนใวไาคนิสดัจ3. อมสเูยอม็ตเหใน้ัชนบานหนาดาคนิสดัจ4. ีดรากนปเะจาคนิสงอขดานขมาตดไบัดะรบัรปน้ัช5. กันกามมไาคนิสีมะจมแมางดงูดหใาคนิสนุนหงอลกชใราก6. บยีบเะรนปเหใดัจรวค ดานขยาลห บบแยาลหีม ดินชงาบาคนิส ยอรบยีรเบยีบเะรนปเมาวค7. มาต ดัจรวคะลแ นักยวดวไาอเรวคนัก ๆ นอืมหเ่ีทาคนิสน้ันงัด าคกูลงอขบยีทเบยีรปเรากนใกวดะส ดไ็กยวด ง่ิดวนแนใดัจะจอืรหนักวยีดเบัดะรนใูยอะลแ นอนวนแ นอกามาคนิสงาวมายายพอมสเมหใาคนิสนอกากเาคนิสยาขงอตารเ นอกยาขงอตนอกามาคนิส8. มหใาคนิสนอืมหเดาอะสสใดสูดหในอกาม่ีทาคนิสาํทรวค อมสเานหวถแวไ ามปไนิดเาคกูลหในารนใยาภนิดเงาทงัผงาวดัจรากยดโ าคนิสงอขลหไว่ัรรากงย่ีลเกีลหนักงอป9. กอ็ตสงาล ษศเิพาคารดลาคนิสนปเดัจรวคุยาอดมหลกใ ดุราํช บุบาคนิส ูร็กยาห ยาง็กบิยหอืค กวดะสดไ กาหงาตวไยาขกยแดัจรากยวด

147 ลาบิภาขุสกัลหมาตาคนิสงัลคลแูดะลแรากดัจราก อ่ืพเบัรูผหใาคนิสงสดัจราก งึถยามห บ็กเดัจราก บัรรากนใรากดัจรากนปเ าคนิสงัลครากดัจราก ดิกเหใอ่ืพเ็กาคนิสงัลคบักงอขวย่ีกเ่ีทนวสนใ จิกรุธนินเาํด ราหิรบรากนใกัลหยามหาปเ ยาขรากมรรกจิก นักงอปราก าคนิสบิยหราก บ็กเรากงอขพาภณุคมุคบวคราก นุทงลรากบักมุคหใบบะรนปเรากนินเาํดราก กาจ่ีทม็ตเนชยโะรปชใรากะลแ ดุส่ีทาํ่ตนางนินเาํดรากนุทนตหใอ่ืพเนางนินเาํดรากกาจยีสเญูสรากดล ่ีทน้ืพ ยาขนางนใศิลเนปเมาวคอ่ืพเะณษกัลณุค หใาํทะจ่ีท ๆ งาต คินคทเ ณรากบสะรป ะษกัทยัศาอยดโ ลคคุบวัตกาจน้ึขดิกเะจีด่ีทรากิรบราก ้ีนปไอตงัดีม กีอรากิรบชใามาขเบัลกกายอะลแ จใอพงึพมาวคดิกเรากิรบบัรูผ ง้ัททเมุทจใรคัมสมาวคีมงอตรากิรบหใูผ(Service Mind) รากิรบนาดนางนใกัรจใติจีมงอต• รากิรบนางนใบอชะลแกัรจใีมงอตดไ่ีทานหิตับิฏปะจ่ีทูผ ะลสยีสเมาวคีม จใงรแะลแยากงรแ บอชดิผบัรนต่ีทนางนใูรมาวคีมงอตรากิรบหใูผ(Knowledge) รากิรบหใ่ีทนางนใูรมาวคีมงอต• หใิมอ่ืพเ อนสเาํน่ีทาคนิสงอขงอ่ืรเนใ าํยนมแะลแงอตกูถงายอดไรากิรบบัรูผกาจมาถกัซอขบอตถรามาส่ีท อมสเาํ่มสงายอน้ึขม่ิพเ ๆ มหใีลยโนโคทเ กาจูรมาวคาหยาวขนวขงอต ะลแ ยาหยีสเ ดาลพดิผมาวคดิกเ งาชมาวคีมนคนปเวัตะาพฉเะณษกัลีมงอตะจรากิรบนางาํทูผ(Observe) ตกเงัสงาชมาวคีม• ดิคามาํนมายายพะจ็กรากิรบบัรูผงอขจใอพ่ีทนปเะจงึจรไงายอรากิรบาวูรบัรรากีมกาหะารพเ ตกเงัส อืรหาคกูลงอขรากงอตมาวคงอนสบอตะลแจใอพมาวคดิกเ น้ึขง่ิยีด่ีท รากิรบดิกเหใ ครรสงารส น้ึขง่ิยกาม ดไรากิรบบัรูผ จใติจีมมาวคงึถงดสแะจ นรอืรอืตะรกมาวคมรรกิตฤพ(Enthusiasm) นรอืรอืตะรกมาวคีมงอต• รากิรบบัรูผอืลหเยวชรากนใ ีด่ีทณษกัลพาภดิกเหใาํทะจ ยใงวหมาวคงดสแอืลหเยวชหใ บัรนอตรากนใ ะลแ กึสูรมาวค ดิคมาวคกาจกอองดสแ่ีทง่ิสนปเาจาวายิริก(Manner) พาภุสาจาวายิริกีมงอต• รากิรบบัรอขอตดิตะจ่ีทจใยาบสมาวคีมรากิรบบัรูผอืรหาคกูลหใอ่ืพเน้ันงัด ีด่ีทพาภกิลคุบดิกเหใลผงส บักดิตดึยรวคมไ ๆ มหใดิคมาวคีมรวครากิรบหใูผ (Creative) ครรสงารสม่ิรเิรดิคมาวคีมงอต• รากีธิวนย่ีลปเบัรปรากีมมไน้ันงายอปไาํท็กรไงายอามิตับิฏปยคเ ูยอาํท่ีทรากิรบอืรหณรากบสะรป น้ึขีดหใรากิรบนางปูริฏปรากนใ ๆ มหใดิคมาวคีมรวคงึจ รากิรบหใ อืลหเยวชมาวคหใ่ีทนางนปเรากิรบนาง (Emotional control) ดไณมราอมุคบวคถรามาสงอต• ะจรากิรบบัรูผกาจทายรามายิริกน้ันงัด นักงาต่ีทาษกึศรากีม น้ัชนชยาลหยามกามนคูผะปบพงอต น่ือูผกาจ รากิรบหใูผง่ึซ ีดมไทายรามายิริก วารวากาจดูพ ินหาํตกูถะจจาอ จใงัดดไมไรากิรบบัรูผอ่ืมเ นักงาตกตแ ีดงายอนปเดไณมราอิตสมุคบวคถรามาสงอต

148 มาวคอขอตดิตะจญหในวสรากิรบบัรูผ(Calmness) น้ึขดิกเ่ีทาหญปกแรากนใิตสีมงอต• ะลแุตหเาสงึถหะารคเิวถรามาสงอตะจรากิรบหใูผ นวดงรเาหญปีม่ีทาคกูลีณรกงาบตแ ิตกปมาตอืลหเยวช รากิรบหใรากนใกอืลเงาทยาลหกาจดุส่ีทีด่ีทกอืลเงาทกอืลเะจจาอ ิตสีมงายอาหญปขไกแรากนใีธิวาหดิค าคกูลกแ หใูผนปเรากิรบนางาํทูผ อืลหเยวชรากนปเรากิรบราก(Attitude) ีดรากิรบนางอติตคนศัทีม• ดิคมาวคีมดใูผาถ รากิรบหใะจ่ีทจใม็ตเะลแ บอช่ีทงาทนใรากิรบนางอตกึสูรมาวคดิคมาวคีมงอตงึจ ีดลผนปเหใรากิรบนางาํทะจจาอมไ็ก น่ือูผกาจรากิรบบัรรากนใจใอพะจมแ รากิรบนางบอชมไกึสูรมาวค ่ีทม็ตเงายอนางิตับิฏปะลแ รากิรบนางอตญัคาํสมาวคหใะจ็ก ีดรากิรบนางอติตคนศัทีมดใลคคุบาถ ดไ ศิลเนปเมาวคูสปไาํนะลแาคณุคีมรากิรบนางหใลผนปเ ะลแ ดาลตรากงาทนางนาดนใ(Responsibility) รากิรบบัรูผอืรหาคกูลอตบอชดิผบัรมาวคีม• งอยกยรากยวดรากิรบบัรูผอืรหาคกูลงอขญัคาํสมาวคน็หเหใิตคนศัทงฝกูลปราก รากิรบนางะลแ ยาขราก มาวคีมรากิรบหใูผ หใอ่ืพเ็ก้ีนง้ัท” อมสเกูถยาฝนปเาคกูล“ ะลแ” ดุส่ีทญัคาํส่ีทลคคุบอืคาคกูล“ าว ดุส่ีทีดงายอาคกูลอตบอชดิผบัร ปูรจ็รเาํสราหาอยานหาํจรากงาทงอชบักคภโิรบูผมรรกิตฤพ รากนใรากนวบะรกง้ัทมวรกอองดสแราก งึถยามห(consumer behavior) คภโิรบูผงอขมรรกิตฤพ รากิรบะลแาคนิสชใรากบักงรตยดโงอขวย่ีกเ่ีทลคคุบะลตแงอขจในิสดัต คภโิรบูผมรรกิตฤพาษกึศรากงอขนชยโะรป คภโิรบูผงอขาคนิสอ้ืซจในิสดัตรากอตลพิธทิอีม่ีทยัจจปงึถจใาขเดาลตรากกันหใยวช1. นใคภโิรบูผงอขาคนิสอ้ืซจในิสดัตรากนใมรรกิตฤพขไกแงาทนหาหถรามาสงอขวย่ีกเูผหใยวช2. น้ึขง่ิยกามจิกรุธงอขงอนสบอตรากนใถรามาสมาวคบักงอลคดอสะลแงอตกูถดไมคงัส น้ึขีดดไาํทถรามาสฑณัภติลผานฒัพรากะลแดาลตานฒัพรากหใยวช3. บักงรตหใ คภโิรบูผงอขรากงอตมาวคงอนสบอตรากอ่ืพเ ดาลตนวสงบแรากนในชยโะรปอ่ืพเ4. รากงอต่ีทาคนิสงอขดินช นัขงขแูคบยีรปเดไมาวคอ่ืพเ ๆ งาตจิกรุธงอขดาลตรากธทุยลกงุรปบัรปรากนใยวช5. คภโิรบูผงอขจใอพงึพมาวคนิมเะรปราก ะลตแบักูยอน้ึขง่ึซ นักนอืมหเมไะจง่ึซยษุนมงอขจใติจนใยาภกึสูรมาวค งึถยามห จใอพงึพมาวค ีมะจ ีดยวดงอนสบอตรากบัรดไอ่ืมเกามจใง้ัตมาวคีมอืรหงัวหดาคาถ ดใง่ิสง่ึนหง่ิสบักยามหดาคะจาวลคคุบ งอนสบอตรากบัรดไมไอ่ืมเง่ิยงายอนปเจใอพงึพมไอืรหงัวหดิผจาอมาขงรตงาทนใตแ กามจใอพงึพมาวค ยอนีมอืรหกามีมะจาววไจใง้ัต่ีทง่ิสบักูยอน้ึข้ีนง้ัท วไงัวหดาค่ีทาวกยอนบัรดไอืรหวไงัวหดาค่ีทมาต

149 รากิรบรากงอขพาภณุคนิมเะรปอ่ืพเญัคาํสยัจจป ง้ัทมุลคบอรคง่ึซ รากิรบหใูผบักอตดิตอืรหบพาขเรากนใกวดะสมาวค งึถยามห กวดะสมาวค1. บพาขเรากนใคภโิรบูผกแหใกวดะสมาวคยวนาํอถรามาสะจ่ีทรากีธิวะลแ ง้ัต่ีทนาถส รากนินเาํดดปเ่ีทาลวเ นตนปเ อตดิตปไรากกแกวดะส่ีท่ีทนใูยอง้ัตรากิรบหใ่ีทนาถส นชเ รากิรบหใูผบักอตดิตอืรห ะลแจใาขเรากอตยาง่ีทาษาภยวดาคกูลกแลูมอขหใะลแราสอ่ืสราก งึถยามห ราสอ่ืสอตดิตราก2. รากบักงอขวย่ีกเ่ีท ๆ งาตงอ่ืรเนใาคกูลงอขมชิตาํคอืรห ะนแอนสเอขนจดอลต น็หเดิคมาวคงฟบัรราก รากคงองอขรากิรบหใ นางิตับิฏปะจ่ีทะษกัทะลแถรามาสมาวคูรมาวคีมรากิรบหใูผ่ีทราก งึถยามห ถรามาสมาวค3. นตนปเ ฑณัภติลผลูมอขหใะษกัทะลแูรมาวค นชเ ีดงายอนปเดไรากิรบ าคกูลวัตนใอืถบันมาวคีม ยอรบยีรเพาภุสมาวคีมรากิรบหใูผ่ีทราก งึถยามห พาภุสมาวค4. ยวดราสอ่ืสรากะลแ สใมจแมยแม้ิย่ีทานหบใยวดรากิรบหใราก นชเ คภโิรบูผอตรติมนปเะลแ บอคบอร นตนปเ พาภุสมาวค ะลแงยีสเอ่ืช รากิรบหใูผงอขยตัสอ่ืซมาวคะลแดไอืถอ่ืชเมาวค งึถยามห อืถอ่ืชเานมาวค5. ีด่ีทณษกัลพาภ ะลแนอนนแงายอวไาญญัสดไ่ีทนางิตับิฏปรากนใถรามาสมาวค งึถยามห าวงคนสเงคมาวค6. นตนปเ าคกูลกแบักวไงจแดไ่ีทมาตรากิรบหใราก นชเ าํยนมแ ว็รเดวรงายอรากิรบหใะจ่ีทรากิรบหใูผงอขจใม็ตเมาวค งึถยามห ว็รเดวรงายองอนสบอตราก7. นตนปเ ดในัทีทนัทบบแ นิงเยาจรอตเนาคเ ณ รากิรบบัรูผกแรากิรบหใราก นชเ จใอพงึพมาวคจวราํสราก รากงุรปบัรปะลแานฒัพรากนใทาบทบีมะลแญัคาํส่ีทอืมงอ่ืรคเนปเาคกูลจใอพงึพมาวคจวราํสราก น็หเหใงดสแ่ีทนางยวนหูสปไบัลกนอปลูมอขนปเจวราํสรากกาจดไ่ีทลูมอข กามงายอรากคงอนในางาํท รากลผดัว้ีชวัตนปเะลแ รากิรบชใ/อ้ืซกอืลเรากมรรกิตฤพ นชเ าคกูลงอขรากงอตมาวคะลแมรรกิตฤพงึถ ณษาภมัสราก ตกเงัสราก กาจม่ิรเจาอ จใอพงึพมาวคดัวรากคินคทเ าํยนมแ่ีทรากคงองอขนางิตับิฏป ยัจิวาํทรากนวบะรกงึถนจ มาถบอสบบแ าววไวาลกีธนาค ะมตาหม ่ีท กาหงาตารเ ารเงิพง่ึพอ่ืพเามดไิมาขเ ้ีนงหแ่ีทนาถส ณ ารเนอืยเามดไ่ีท ดุส่ีทญัคาํสนคกขแ อืค“ อืคาขเชใบัรราก าวตแกาห ารเกวพงอขนางิตับิฏปรากะวหงัจ ดัขาม่ีทลคคุบชใิมาขเ าขเยัศาอาพง่ึพงอต ้ีนงหแ่ีทนาถสงอขง่ึนหนวส อืคาขเ ตแ านหกลปแลคคุบ ชใิมาขเ ารเกวพงอขนางงหแคงสะรปุถตัว ีมารเกวพหใ มอยรากยวด ารเกวพหะารคเงสงัลาํก่ีท กาหงาตาขเ าขเหะารคเงสรากชใิม ารเกวพกาจรากิรบ ”าขเชใบัรดไสากอโ

150 ยาขรากมิรสเงสราก มรรกจิกดัจรากยดโ รากิรบอืรหาคนิสอ้ืซจในิสดัตรากนุตะรก่ีทมรรกจิกนปเยาขรากมิรสเงสราก ดลราก าคนิสงาวดัจรากะลแาคนิสงดสแราก มถแงอขอนสเราก นชเ ๆ งาตยาขรากมิรสเงสะลแดาลตราก ยาขดอยนุตะรกยวชอ่ืพเ ๆ น่ือรากีธิวะลแ ยีณษรปไงาทดาลตราก ลกไงาทดาลตราก าคาร ยาขรากมิรสเงสรากีธิว ยาขาคารกาจดละจจาอยดโ าคนิสาคารดลรากนปเญหในวสาคารดลนาดยาขรากมิรสเงสราก• ม่ิพเรากอืรห นตนปเ ธุพนัวกุท25% าคารดลราก าลวเงวชนปเ ๆ งาตน่ัชมโรปโดัจราก นชเ ิตกรป นตนปเ าคารม่ิพเมไตแณามิรปม่ิพเ300 ารตก็อเ ยอซาตกลแ นชเ มิดเาทเาคารยาขยดโาคนิสณามิรป งอตรวคงึจ้ีนธทุยลกชใจในิสดัตราก งลดล่ีทรไาํกกาจนุทนตีมะจ ้ีนาคารดลรากกาจน้ึขม่ิพเ่ีทยาขดอย ยวดาคนิสารตงอขงยีสเอ่ืชอตบทะรกลผงึถงึนาํครวคะลแ บอคบอรงายอาณราจิพ งอปูคชใรากยดโยาขรากมิรสเงสราก• ยดโยาขรากมิรสเงสรากชใรากงอขกัลหคงสะรปุถตัว าคารดลรากนใง่ึนหรากีธิวกีอนปเ งอปูค นชเงายอวัต งายอยาลหงอปูคกจแรากคินคทเีมยดโ ดุส่ีทกามหใงอปูคชใาคกูลหในุตะรกราก อืค งอปูคชใ าํ้ซอ้ืซรากนุตะรกอ่ืพเฑณัภุจรรบนบวไงอปูคดิตราก- าคนิสอ้ืซชใปไคภโิรบูผหใอ่ืพเราสยตินอืรห พมิพอืสงันหนใงอปูคกจแราก- อ่ืมเมถแงอขบัรดไะจาคกูลยดโ กามนักชใีม่ีทีธิวนปเมถแงอขหใรากยดโยาขรากมิรสเงสราก• นตนปเ น้ิชง่ึนหมถแงอขบัรดไะจ็ก น้ิชบิสบรคาคนิสอ้ืซ นชเ ดนหาํก่ีทมาตบรคอ้ืซ นับุจจปนใกามนักชใีม่ีทง่ึนหีธิวกีอนปเลัวงารหใะลแนัขงขแรากยดโยาขรากมิรสเงสราก• ีด่ีทณุคพรรสงึถาํนะนแวาลกาม กัรานวัตงตแ(Pretty) ยวสวาสีมะจ็ก ๆ งาตาคนิสงดสแนางมาตะาพฉเยดโ งอขจในสมาวคงอรกยีรเอ่ืพเ ๆ ยอน ๆ ก็ลเลัวงารงอขมอรพ ๆ ยางมาถาํคบอตสมกเดัจะลแ าคนิสงอข งอตกูถดไมาถาํคบอตะลแมรรกจิกมวราขเ่ีทูผบักหใก็ลเยวราํชงอขกจแรากีมะลแ ามปไนาผนิดเ่ีทาคกูล นตนปเ บใบนแราก อืค็กนักมยิน่ีทตแ ีธิวยาลหีมะจจาอ็ก้ีนีธิวง่ึซคชโงิชรากยดโยาขรากมิรสเงสราก• มวรปไงส ง่ึนหงายอดใงายอ รอกเก๊ิตส กาลฉยาป อืรห นวสน้ิชดัตหใอืรห าคนิสบักมอรพามลัวงารนุล กูถมไงอตะจนวสน้ิชอืรห นวสน้ิชงสะจ่ีทรากนใกวดะสมาวคงอ่ืรเงัวะรดัมะรงอตะจ็ก้ีนรากีธิวง่ึซ คชโงิช กรแนคะกแูผนปเะจอ้ืซูผ่ีทนอกูดนาอะกแบอแ ชใอืรหาคนิสอ้ืซามาํจะรปาคกูลหในุตะรกรากนปเ าํจะรปาคกูลบัรหาํสยาขรากมิรสเงสราก• ่ีทมาตดไลมไมสะสอ่ืมเ ีรฟนิบงอ่ืรคเว๋ัตนปเกลแอ่ืพเลมไมสะสรากีม นิบรากยาส นชเ ๆ ยอบรากิรบ ะลแ ทาบ300 กุทบรคราหาอนาทะรปบัรอ่ืมเารตบัทะรปรากีม นซเอืรห ิจูฟนุป่ีญราหาอนารอืรห ดนหาํก าคนิสอ้ืซามาคกูลหในุตะรกรากนปเ ดนหาํก่ีทมาตบรคอ่ืมเนาจ1 ราหาออืรห ดลนวสรตับนปเกลแามาํน นตนปเกิชามสบัรหาํสษศเิพดลนวสหใวลแกิชามสรตับาํทรากีมนัมาํ้นมปอืรห ๆ ยอบรากิรบชใอืรห