SGK địa lí 9

C©u hái vµ bµi tËp 1. Dùa vµo néi dung bµi häc, em h·y lËp s¬ ®å c¸c ngµnh d˚ch vô theo mÉu d∂íi ®©y : 2. LÊy v˙ dô chøng minh r»ng ë ®©u ®«ng d©n th˘ ë ®ã tËp trung nhiÒu ho◊t ®éng d˚ch vô. 3. T◊i sao Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå Ch˙ Minh lµ hai trung t©m d˚ch vô lín nhÊt vµ ®a d◊ng nhÊt ë n∂íc ta ? Bµi 14 Giao th«ng vËn t¶i vµ b∂u ch˙nh viÔn th«ng Giao th«ng vËn t¶i vµ b∂u ch˙nh viÔn th«ng ®ang ph¸t triÓn rÊt nhanh. C¸c lo◊i h˘nh d˚ch vô nµy ngµy cµng ®a d◊ng vµ ho◊t ®éng cã hiÖu qu¶. I. Giao th«ng vËn t¶i 1. ˝ nghÜa Giao th«ng vËn t¶i cã ˝ nghÜa ®Æc biÖt quan träng ®èi víi mäi ngµnh kinh tÕ vµ ®èi víi sù ho◊t ®éng hiÖu qu¶ cña nÒn kinh tÕ th˚ tr∂êng. Giao th«ng vËn t¶i thùc hiÖn c¸c mèi liªn hÖ kinh tÕ trong n∂íc vµ ngoµi n∂íc. Nhê vµo viÖc ph¸t triÓn giao th«ng vËn t¶i mµ nhiÒu vïng khã kh¨n ®· cã c¬ héi ®Ó ph¸t triÓn. 50

2. Giao th«ng vËn t¶i ë n∂íc ta ®· ph¸t triÓn ®Çy ®ñ c¸c lo◊i h˘nh Giao th«ng vËn t¶i §∂êng §∂êng §∂êng §∂êng §∂êng §∂êng bé sflt s«ng biÓn hµng kh«ng èng B¶ng 14.1. C¬ cÊu khèi l∂îng hµng ho¸ vËn chuyÓn ph©n theo c¸c lo◊i h˘nh vËn t¶i (%) (kh«ng kÓ vËn t¶i b»ng ®∂êng èng) Khèi l∂îng hµng ho¸ vËn chuyÓn Lo◊i h˘nh vËn t¶i n¨m 1990 n¨m 2002 Tæng sè 100,00 100,00 §∂êng sflt 4,30 2,92 §∂êng bé §∂êng s«ng 58,94 67,68 §∂êng biÓn 30,23 21,70 §√êng hµng kh«ng 6,52 7,67 0,01 0,03 Quan s¸t b¶ng 14.1, h·y cho biÕt lo◊i h˘nh vËn t¶i nµo cã vai trß quan träng nhÊt trong vËn chuyÓn hµng ho¸. T◊i sao ? Lo◊i h˘nh nµo cã tØ träng t¨ng nhanh nhÊt ? T◊i sao ? §∂êng bé : HiÖn nay, c¶ n∂íc cã gÇn 205 ngh˘n km ®∂êng bé, trong ®ã cã h¬n 15 ngh˘n km ®∂êng quèc lé. VËn t¶i ®∂êng bé chuyªn chë ®∂îc nhiÒu hµng ho¸ vµ hµnh kh¸ch nhÊt, ®ång thêi còng ®∂îc ®Çu t∂ nhiÒu nhÊt. C¸c tuyÕn ®∂êng quan träng ®ang ®∂îc më réng, n©ng cÊp, tiªu biÓu lµ quèc lé 1A ch◊y tõ L◊ng S¬n ®Õn Cµ Mau, quèc lé 5, quèc lé 18, quèc lé 51, quèc lé 22, ®∂êng Hå Ch˙ Minh. NhiÒu phµ lín ®· ®√îc thay b»ng cÇu, nhê ®ã giao th«ng ®∂îc th«ng suèt. Tuy nhiªn, cßn nhiÒu ®∂êng hÑp vµ chÊt l∂îng xÊu. 51

H˘nh 14.1. L∂îc ®å m◊ng l∂íi giao th«ng, n¨m 2002 52

Dùa vµo h˘nh 14.1, h·y x¸c ®˚nh c¸c tuyÕn ®∂êng bé xuÊt ph¸t tõ thñ ®« Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå Ch˙ Minh. §∂êng sflt : Tæng chiÒu dµi ®∂êng sflt ch˙nh tuyÕn lµ 2632 km. §∂êng sflt Thèng NhÊt (Hµ Néi – Thµnh phè Hå Ch˙ Minh) cïng víi quèc lé 1A lµm thµnh trôc x∂¬ng sèng cña giao th«ng vËn t¶i ë n∂íc ta. C¸c tuyÕn ®∂êng sflt cßn l◊i ®Òu n»m ë miÒn Bflc. §√êng sflt lu«n ®√îc c¶i tiÕn kÜ thuËt. Dùa vµo h˘nh 14.1, h·y kÓ tªn c¸c tuyÕn ®∂êng sflt ch˙nh. §∂êng s«ng : M◊ng l∂íi ®∂êng s«ng cña n∂íc ta míi ®∂îc khai th¸c ë møc ®é thÊp, tËp trung ë l∂u vùc vËn t¶i s«ng Cöu Long lµ 4500 km vµ l∂u vùc vËn t¶i s«ng Hång lµ 2500 km. §∂êng biÓn : Bao gåm vËn t¶i ven biÓn vµ vËn t¶i biÓn quèc tÕ. Ho◊t ®éng vËn t¶i biÓn quèc tÕ ®∂îc ®Èy m◊nh do viÖc më réng c¸c quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo◊i. Ba c¶ng biÓn lín nhÊt lµ H¶i Phßng, §µ Nfing vµ Sµi Gßn. §∂êng hµng kh«ng : Hµng kh«ng ViÖt Nam ®· vµ ®ang ph¸t triÓn ®éi m¸y bay theo h√íng hiÖn ®◊i ho¸. §Õn n¨m 2004, hµng kh«ng ViÖt Nam ®· së h÷u nh÷ng m¸y bay hiÖn ®◊i nhÊt nh√ Boeing 777, Boeing 767,... M◊ng néi ®˚a cã 24 ®√êng bay ®Õn 19 s©n bay ®˚a ph√¬ng víi ba ®Çu mèi ch˙nh lµ Hµ Néi (Néi Bµi), §µ Nfing vµ Thµnh phè Hå Ch˙ Minh (T©n S¬n NhÊt). M◊ng quèc tÕ ngµy cµng ®√îc më réng, trùc tiÕp nèi ViÖt Nam víi nhiÒu n√íc ë ch©u ¸, ch©u ¢u, Bflc MÜ vµ ≠-xtr©y-li-a. H˘nh 14.2. CÇu Mü ThuËn bflc qua s«ng TiÒn 53

§∂êng èng : VËn t¶i ®∂êng èng ®ang ngµy cµng ph¸t triÓn, gfln víi sù ph¸t triÓn cña ngµnh dÇu kh˙. VËn chuyÓn b»ng ®∂êng èng lµ c¸ch hiÖu qu¶ nhÊt ®Ó chuyªn chë dÇu má vµ kh˙. II. B∂u ch˙nh viÔn th«ng ViÖc ph¸t triÓn b∂u ch˙nh viÔn th«ng cã ˝ nghÜa chiÕn l∂îc, gãp phÇn ®∂a ViÖt Nam trë thµnh mét n∂íc c«ng nghiÖp, nhanh chãng héi nhËp víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi. Nh÷ng d˚ch vô c¬ b¶n cña b∂u ch˙nh viÔn th«ng lµ ®iÖn tho◊i, ®iÖn b¸o, truyÒn dÉn sè liÖu, Internet, ph¸t hµnh b¸o ch˙, chuyÓn b∂u kiÖn, b∂u phÈm,... B∂u ch˙nh ®· cã nh÷ng b∂íc ph¸t triÓn m◊nh mÏ. M◊ng b∂u côc kh«ng ngõng ®∂îc më réng vµ n©ng cÊp. NhiÒu d˚ch vô míi víi chÊt l∂îng cao ra ®êi nh∂ chuyÓn ph¸t nhanh, chuyÓn tiÒn nhanh, ®iÖn hoa, tiÕt kiÖm qua b∂u ®iÖn. Trong t∂¬ng lai, nhiÒu d˚ch vô míi sÏ ra ®êi nh∂ mua b¸n hµng qua b∂u ch˙nh, khai th¸c d÷ liÖu qua b∂u ch˙nh,... MËt ®é ®iÖn tho◊i, mét chØ tiªu ®Æc tr∂ng cho sù ph¸t triÓn viÔn th«ng t¨ng rÊt nhanh, tèc ®é t¨ng lín h¬n møc t¨ng tr∂ëng cña kinh tÕ nãi chung. ViÖt Nam hiÖn lµ n∂íc cã tèc ®é ph¸t triÓn ®iÖn tho◊i ®øng thø hai thÕ giíi. H˘nh 14.3. BiÓu ®å mËt ®é ®iÖn tho◊i cè ®˚nh (sè m¸y/100 d©n) 54

Toµn m◊ng l∂íi ®iÖn tho◊i ®· ®∂îc tù ®éng ho¸, tíi tÊt c¶ c¸c huyÖn vµ tíi h¬n 90% sè x· trong c¶ n∂íc. §Õn gi÷a n¨m 2002, c¶ n∂íc cã h¬n 5 triÖu thuª bao ®iÖn tho◊i cè ®˚nh, gÇn 1 triÖu thuª bao ®iÖn tho◊i di ®éng. N¨ng lùc m◊ng viÔn th«ng quèc tÕ vµ liªn tØnh ®∂îc n©ng lªn v∂ît bËc. C¸c d˚ch vô nhfln tin, ®iÖn tho◊i di ®éng, ®iÖn tho◊i dïng thÎ, th∂ ®iÖn tö, truyÒn sè liÖu,... kh«ng chØ dõng ë c¸c thµnh phè lín nh∂ tr∂íc mµ ®· vµ ®ang ph¸t triÓn tíi hÇu hÕt c¸c tØnh. H¬n m∂êi n¨m qua ngµnh viÔn th«ng ®· thµnh c«ng trong viÖc ®i th⁄ng vµo hiÖn ®◊i. ViÖt Nam cã 6 tr◊m th«ng tin vÖ tinh, 3 tuyÕn c¸p quang biÓn quèc tÕ nèi trùc tiÕp ViÖt Nam víi h¬n 30 n∂íc, qua ch©u ¸, Trung CËn §«ng, ®Õn T©y ¢u. TuyÕn c¸p quang Bflc - Nam nèi tÊt c¶ c¸c tØnh thµnh. N∂íc ta hoµ m◊ng Internet vµo cuèi n¨m 1997. M◊ng Internet quèc gia lµ kÕt cÊu h◊ tÇng kÜ thuËt tèi quan träng ®Ó ph¸t triÓn vµ héi nhËp. Trªn c¬ së ph¸t triÓn Internet mµ hµng lo◊t d˚ch vô kh¸c ®· ®∂îc ph¸t triÓn nh∂ ph¸t hµnh c¸c b¸o ®iÖn tö, c¸c trang web cña c¸c c¬ quan, c¸c tæ chøc kinh tÕ, c¸c tr∂êng häc,... §ang h˘nh thµnh m◊ng gi¸o dôc vµ cã thÓ tiÕn hµnh d◊y häc trªn m◊ng, giao d˚ch bu«n b¸n trªn m◊ng,... Giao th«ng vËn t¶i vµ b∂u ch˙nh viÔn th«ng ®√îc ®Çu t√ lín vµ cã hiÖu qu¶. C¸c tuyÕn ®√êng ®√îc ®Çu t√ n©ng cÊp, c¸c cÇu míi ®ang thay cho phµ. Hµng kh«ng ®√îc hiÖn ®◊i ho¸, më réng m◊ng l√íi quèc tÕ vµ néi ®˚a. Sè ng√êi dïng ®iÖn tho◊i t¨ng vät. Sè thuª bao Internet còng ®ang t¨ng rÊt nhanh. C©u hái vµ bµi tËp 1. Trong c¸c lo◊i h˘nh giao th«ng ë n∂íc ta, lo◊i h˘nh nµo míi xuÊt hiÖn trong thêi gian gÇn ®©y ? 2. Dùa vµo h˘nh 14.1, h·y kÓ tªn vµ x¸c ®˚nh c¸c quèc lé ch˙nh. 3. X¸c ®˚nh trªn h˘nh 14.1, c¸c c¶ng biÓn lín ë n∂íc ta. 4. ViÖc ph¸t triÓn c¸c d˚ch vô ®iÖn tho◊i vµ Internet t¸c ®éng nh∂ thÕ nµo ®Õn ®êi sèng kinh tÕ - x· héi n∂íc ta ? 55

Bµi 15 Th∂¬ng m◊i vµ du l˚ch Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ cµng ph¸t triÓn vµ më cöa, c¸c ho◊t ®éng th∂¬ng m◊i vµ du l˚ch cã t¸c dông thóc ®Èy s¶n xuÊt, c¶i thiÖn ®êi sèng vµ t¨ng c∂êng quan hÖ hîp t¸c kinh tÕ víi c¸c n∂íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. I. th√¬ng m◊i 1. Néi th√¬ng Nhê vµo nh÷ng thµnh tùu to lín cña c«ng cuéc §æi míi mµ c¸c ho◊t ®éng néi th√¬ng ®· thay ®æi c¨n b¶n. C¶ n√íc lµ mét th˚ tr√êng thèng nhÊt. Hµng ho¸ dåi dµo, ®a d◊ng vµ tù do l√u th«ng. HÖ thèng c¸c chî ho◊t ®éng tÊp nËp c¶ ë thµnh th˚ vµ n«ng th«n. C¸c thµnh phÇn kinh tÕ, ®Æc biÖt lµ kinh tÕ t√ nh©n ®· gióp cho néi th√¬ng ph¸t triÓn m◊nh mÏ. Quy m« d©n sè, søc mua cña nh©n d©n t¨ng lªn vµ sù ph¸t triÓn cña c¸c ho◊t ®éng kinh tÕ kh¸c ®· t◊o nªn møc ®é tËp trung kh¸c nhau cña c¸c ho◊t ®éng th√¬ng m◊i gi÷a c¸c vïng trong n√íc. H˘nh 15.1. BiÓu ®å tæng møc b¸n lÎ hµng ho¸ vµ doanh thu d˚ch vô tiªu dïng ph©n theo vïng, n¨m 2002 56

Quan s¸t h˘nh 15.1, h·y cho biÕt ho◊t ®éng néi th√¬ng tËp trung nhiÒu nhÊt ë nh÷ng vïng nµo cña n√íc ta ? Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå Ch˙ Minh lµ hai trung t©m th∂¬ng m◊i, d˚ch vô lín vµ ®a d◊ng nhÊt n∂íc ta. ë ®©y cã c¸c chî lín, c¸c trung t©m th∂¬ng m◊i lín, c¸c siªu th˚,... §Æc biÖt, c¸c d˚ch vô t∂ vÊn, tµi ch˙nh, c¸c d˚ch vô s¶n xuÊt vµ ®Çu t∂ nãi chung ®· lµm næi bËt h¬n n÷a vai trß vµ v˚ tr˙ cña hai trung t©m nµy. H˘nh 15.2. Chî §ång Xu©n, Hµ Néi H˘nh 15.3. Chî BÕn Thµnh, TP. Hå Ch˙ Minh 57

H˘nh 15.4. Trung t©m th√¬ng m◊i Trµng TiÒn, Hµ Néi H˘nh 15.5. Trung t©m th∂¬ng m◊i Sµi Gßn 2. Ngo◊i th∂¬ng Ngo◊i th∂¬ng lµ ho◊t ®éng kinh tÕ ®èi ngo◊i quan träng nhÊt ë n∂íc ta. NÒn kinh tÕ cµng ph¸t triÓn vµ më cöa th˘ ho◊t ®éng ngo◊i th∂¬ng cµng quan träng, cã t¸c dông trong viÖc gi¶i quyÕt ®Çu ra cho c¸c s¶n phÈm, ®æi míi c«ng nghÖ, më réng s¶n xuÊt víi chÊt l∂îng cao vµ c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n. H˘nh 15.6. BiÓu ®å c¬ cÊu gi¸ tr˚ xuÊt khÈu, n¨m 2002 (%) H·y nhËn xt biÓu ®å vµ kÓ tªn c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña n∂íc ta mµ em biÕt. N∂íc ta còng ®ang nhËp khÈu nhiÒu m¸y mãc thiÕt b˚, nguyªn liÖu, nhiªn liÖu. PhÇn nhËp khÈu l∂¬ng thùc thùc phÈm vµ hµng tiªu dïng chØ chiÕm tØ träng nhá. 58

H˘nh 15.7. ChÕ biÕn c¸ tra xuÊt khÈu HiÖn nay, n∂íc ta bu«n b¸n nhiÒu nhÊt víi th˚ tr∂êng khu vùc ch©u ¸ −Th¸i B˘nh D√¬ng nh∂ NhËt B¶n, c¸c n∂íc ASEAN, Trung Quèc, Hµn Quèc, ≠-xtr©y-li-a vµ vïng l·nh thæ nh√ §µi Loan. Th˚ tr∂êng ch©u ¢u vµ Bflc MÜ ngµy cµng tiªu thô nhiÒu hµng ho¸ cña ViÖt Nam. II. Du l˚ch Du l˚ch ngµy cµng kh⁄ng ®˚nh v˚ thÕ cña m˘nh trong c¬ cÊu kinh tÕ c¶ n∂íc, ®em l◊i nguån thu nhËp lín, gãp phÇn më réng giao l∂u gi÷a n∂íc ta víi c¸c n∂íc trªn thÕ giíi vµ c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n. N∂íc ta giµu tµi nguyªn du l˚ch tù nhiªn (phong c¶nh, b·i tflm ®Ñp, kh˙ hËu tèt, cã nhiÒu v√ên quèc gia víi c¸c ®éng, thùc vËt qu˝ hiÕm,...) vµ tµi nguyªn du l˚ch nh©n v¨n (c¸c c«ng tr˘nh kiÕn tróc, di t˙ch l˚ch sö, lÔ héi truyÒn thèng, c¸c lµng nghÒ truyÒn thèng, v¨n ho¸ d©n gian,...). NhiÒu ®˚a ®iÓm du l˚ch næi tiÕng ®· ®∂îc c«ng nhËn lµ di s¶n thÕ giíi : V˚nh H◊ Long, V∂ên quèc gia Phong Nha - KÎ Bµng, QuÇn thÓ di t˙ch Cè ®« HuÕ, Di t˙ch Mü S¬n, Phè cæ Héi An. N¨m 2002, c¶ n∂íc ®· ®ãn h¬n 2,6 triÖu l∂ît kh¸ch quèc tÕ vµ h¬n 10 triÖu kh¸ch trong n√íc. HiÖn nay, ngµnh du l˚ch ®ang cã chiÕn l∂îc ®Ó t◊o ra nhiÒu s¶n phÈm du l˚ch míi, t¨ng søc c◊nh tranh trong khu vùc. Néi th√¬ng ph¸t triÓn víi hµng ho¸ phong phó, ®a d◊ng. M◊ng l√íi l√u th«ng hµng ho¸ cã ë khflp c¸c ®˚a ph√¬ng. Ngo◊i th√¬ng më réng c¸c mÆt hµng vµ c¸c th˚ tr√êng xuÊt nhËp khÈu. Du l˚ch cã nhiÒu tiÒm n¨ng ph¸t triÓn. 59

C©u hái vµ bµi tËp 1. Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå Ch˙ Minh cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi nµo ®Ó trë thµnh c¸c trung t©m th∂¬ng m◊i, d˚ch vô lín nhÊt c¶ n∂íc ? 2. H·y x¸c ®˚nh trªn l√îc ®å ViÖt Nam mét sè trung t©m du l˚ch næi tiÕng. 3. V˘ sao n√íc ta l◊i bu«n b¸n nhiÒu nhÊt víi th˚ tr√êng khu vùc ch©u ¸ - Th¸i B˘nh D√¬ng ? Bµi 16. Thùc hµnh VÏ biÓu ®å vÒ sù thay ®æi c¬ cÊu kinh tÕ Cho b¶ng sè liÖu sau ®©y : B¶ng 16.1. C¬ cÊu GDP cña n√íc ta, thêi k˘ 1991 - 2002 (%) N¨m 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2002 Khu vùc Tæng sè 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 N«ng, l©m, ng√ nghiÖp 40,5 29,9 27,2 25,8 25,4 23,3 23,0 C«ng nghiÖp - x©y dùng 23,8 28,9 28,8 32,1 34,5 38,1 38,5 D˚ch vô 35,7 41,2 44,0 42,1 40,1 38,6 38,5 a) H·y vÏ biÓu ®å miÒn thÓ hiÖn c¬ cÊu GDP cña n∂íc ta, thêi k˘ 1991 - 2002. b) H·y nhËn xt biÓu ®å b»ng c¸ch tr¶ lêi c¸c c©u hái sau : - Sù gi¶m m◊nh tØ träng cña n«ng, l©m, ng√ nghiÖp tõ 40,5% xuèng cßn 23,0% nãi lªn ®iÒu g˘ ? - TØ träng cña khu vùc kinh tÕ nµo t¨ng nhanh ? Thùc tÕ nµy ph¶n ¸nh ®iÒu g˘ ?\\ 60

sù ph©n ho¸ l·nh thæ Bµi 17 Vïng trung du vµ miÒn nói bflc bé Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé lµ vïng l·nh thæ réng lín ph˙a bflc ®Êt n√íc víi nhiÒu thÕ m◊nh vÒ v˚ tr˙ ®˚a l˙, ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ. Gi÷a hai tiÓu vïng §«ng Bflc vµ T©y Bflc cã sù chªnh lÖch ®¸ng kÓ vÒ mét sè chØ tiªu ph¸t triÓn d©n c√, x· héi. C¸c tØnh §«ng Bflc : Hµ Giang, Cao B»ng, L◊ng S¬n, Qu¶ng Ninh, Bflc Giang, Th¸i Nguyªn, Bflc K◊n, Tuyªn Quang, Phó Thä, Yªn B¸i, Lµo Cai. C¸c tØnh T©y Bflc : Hoµ B˘nh, S¬n La, §iÖn Biªn, Lai Ch©u. DiÖn t˙ch : 100 965 km2 D©n sè : 11,5 triÖu ng∂êi (n¨m 2002) I. V˚ tr˙ ®˚a l˙ vµ giíi h◊n l·nh thæ Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé lµ vïng l·nh thæ ph˙a bflc, chiÕm 30,7% diÖn t˙ch vµ 14,4% d©n sè c¶ n∂íc (n¨m 2002). Quan s¸t h˘nh 17.1, h·y x¸c ®˚nh vµ nªu ˝ nghÜa v˚ tr˙ ®˚a l˙ cña vïng. Víi ®∂êng bê biÓn ko dµi tõ Mãng C¸i ®Õn Qu¶ng Yªn thuéc ®˚a bµn tØnh Qu¶ng Ninh, Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé kh«ng chØ cã phÇn ®Êt liÒn réng lín mµ cßn cã c¶ vïng biÓn giµu tiÒm n¨ng ë ph˙a ®«ng nam. II. §iÒu kiÖn tù nhiªn vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn Vïng Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé cã ®Æc ®iÓm chung lµ ch˚u sù chi phèi s©u sflc cña ®é cao ®˚a h˘nh. 61

Côn Đảo H˘nh 17.1. L√îc ®å tù nhiªn vïng Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé MiÒn nói Bflc Bé ®Æc tr√ng b»ng ®˚a h˘nh nói cao vµ chia cflt s©u ë ph˙a t©y bflc, cßn ë ph˙a ®«ng bflc phÇn lín lµ ®˚a h˘nh nói trung b˘nh. Dùa vµo h˘nh 17.1, x¸c ®˚nh v˚ tr˙ c¸c má : than, sflt, thiÕc, apatit vµ c¸c dßng s«ng cã tiÒm n¨ng ph¸t triÓn thuû ®iÖn : s«ng §µ, s«ng L«, s«ng G©m, s«ng Ch¶y. D¶i ®Êt chuyÓn tiÕp gi÷a miÒn nói Bflc Bé vµ ch©u thæ s«ng Hång cã tªn gäi lµ trung du Bflc Bé vµ ®√îc ®Æc tr∂ng b»ng ®˚a h˘nh ®åi b¸t óp xen kÏ nh÷ng c¸nh ®ång thung lòng b»ng ph⁄ng. §©y lµ ®˚a bµn thuËn lîi cho viÖc ph¸t triÓn c¸c vïng chuyªn canh c©y c«ng nghiÖp, x©y dùng c¸c khu c«ng nghiÖp vµ ®« th˚. Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé gåm hai tiÓu vïng : §«ng Bflc vµ T©y Bflc víi nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ thÕ m◊nh kinh tÕ. 62

B¶ng 17.1. §iÒu kiÖn tù nhiªn vµ thÕ m◊nh kinh tÕ ë Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé TiÓu vïng §iÒu kiÖn tù nhiªn ThÕ m◊nh kinh tÕ §«ng Bflc Nói trung b˘nh Khai th¸c kho¸ng s¶n : than, sflt, ch˘, kÏm, vµ nói thÊp. C¸c thiÕc, b« xit, apatit, pirit, ®¸ x©y dùng... Ph¸t d·y nói h˘nh triÓn nhiÖt ®iÖn (U«ng B˙,... ). Trång rõng, c©y c¸nh cung. c«ng nghiÖp, d√îc liÖu, rau qu¶ «n ®íi vµ cËn Kh˙ hËu nhiÖt nhiÖt. Du l˚ch sinh th¸i : Sa Pa, hå Ba BÓ,... ®íi Èm cã mïa Kinh tÕ biÓn : nu«i trång, ®¸nh bflt thuû s¶n, ®«ng l◊nh. du l˚ch v˚nh H◊ Long. T©y Bflc Nói cao, ®˚a h˘nh Ph¸t triÓn thuû ®iÖn (thuû ®iÖn Hoµ B˘nh, thuû hiÓm trë. Kh˙ hËu ®iÖn S¬n La trªn s«ng §µ)... Trång rõng, c©y nhiÖt ®íi Èm cã c«ng nghiÖp l©u n¨m, ch¨n nu«i gia sóc lín mïa ®«ng (cao nguyªn Méc Ch©u). ˙t l◊nh h¬n. C¨n cø vµo b¶ng 17.1, h·y nªu sù kh¸c biÖt vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ thÕ m◊nh kinh tÕ gi÷a hai tiÓu vïng §«ng Bflc vµ T©y Bflc. VÒ mÆt tù nhiªn, Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé còng gÆp kh«ng ˙t khã kh¨n. §˚a h˘nh b˚ chia cflt m◊nh, thêi tiÕt diÔn biÕn thÊt th∂êng, g©y trë ng◊i cho ho◊t ®éng giao th«ng vËn t¶i còng nh∂ tæ chøc s¶n xuÊt vµ ®êi sèng, nhÊt lµ ë vïng cao vµ biªn giíi. Kho¸ng s¶n tuy nhiÒu chñng lo◊i, ph©n bè kh¸ tËp trung, song tr÷ l∂îng nhá, ®iÒu kiÖn khai th¸c phøc t◊p. ViÖc chÆt ph¸ rõng bõa b·i ®· dÉn tíi xãi mßn, s◊t lë ®Êt, lò qut, lµm cho chÊt l√îng m«i tr∂êng b˚ gi¶m sót nghiªm träng. III. §Æc ®iÓm d©n c∂, x· héi Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé lµ ®˚a bµn c∂ tró xen kÏ cña nhiÒu d©n téc ˙t ng∂êi : Th¸i, M∂êng, Dao, M«ng,... ë T©y Bflc ; Tµy, Nïng, Dao, M«ng,... ë §«ng Bflc. Ng∂êi Kinh c∂ tró ë hÇu hÕt c¸c ®˚a ph∂¬ng. §ång bµo c¸c d©n téc cã nhiÒu kinh nghiÖm canh t¸c trªn ®Êt dèc, kÕt hîp s¶n xuÊt n«ng nghiÖp víi l©m nghiÖp, ch¨n nu«i gia sóc lín, trång c©y c«ng nghiÖp, c©y d∂îc liÖu, rau qu¶ «n ®íi vµ cËn nhiÖt. Tuy nhiªn, gi÷a §«ng Bflc vµ T©y Bflc cã sù chªnh lÖch ®¸ng kÓ vÒ mét sè tiªu ch˙ ph¸t triÓn d©n c√, x· héi. 63

H˘nh 17.2. Ruéng bËc thang ë miÒn nói Bflc Bé B¶ng 17.2. Mét sè tiªu ch˙ ph¸t triÓn d©n c√, x· héi ë Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé (§«ng Bflc, T©y Bflc) vµ c¶ n∂íc, n¨m 1999 Tiªu ch˙ §¬n v˚ t˙nh §«ng Bflc T©y Bflc C¶ n√íc MËt ®é d©n sè Ng√êi/km2 136 63 233 TØ lÖ gia t¨ng tù nhiªn cña d©n sè % 1,3 2,2 1,4 TØ lÖ hé nghÌo % 17,1 13,3 Thu nhËp b˘nh qu©n ®Çu ng√êi mét th¸ng Ngh˘n ®ång 210,0 295,0 TØ lÖ ng√êi lín biÕt ch÷ % 89,3 73,3 90,3 Tuæi thä trung b˘nh N¨m 68,2 65,9 70,9 TØ lÖ d©n sè thµnh th˚ % 17,3 12,9 23,6 Dùa vµo sè liÖu trong b¶ng 17.2, h·y nhËn xt sù chªnh lÖch vÒ d©n c√, x· héi cña hai tiÓu vïng §«ng Bflc vµ T©y Bflc. 64

Nhê thµnh tùu cña c«ng cuéc §æi míi, ®êi sèng cña ®ång bµo c¸c d©n téc ®· ®∂îc c¶i thiÖn. Ph¸t triÓn c¬ së h◊ tÇng, n∂íc s◊ch n«ng th«n, ®Èy m◊nh xo¸ ®ãi, gi¶m nghÌo lµ nh÷ng vÊn ®Ò ®ang ®∂îc quan t©m hµng ®Çu trong nhiÒu dù ¸n ph¸t triÓn kinh tÕ miÒn nói Bflc Bé. Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé cã ®iÒu kiÖn giao l∂u kinh tÕ - x· héi víi §ång b»ng s«ng Hång, Bflc Trung Bé, ®ång thêi víi c¸c tØnh ph˙a nam Trung Quèc vµ Th∂îng Lµo. Tµi nguyªn kho¸ng s¶n, thuû ®iÖn phong phó vµ ®a d◊ng. Kh˙ hËu nhiÖt ®íi Èm cã mïa ®«ng l◊nh th˙ch hîp cho c©y c«ng nghiÖp cËn nhiÖt vµ «n ®íi. §©y lµ ®˚a bµn c∂ tró cña nhiÒu d©n téc, ®êi sèng mét bé phËn d©n c√ vÉn cßn nhiÒu khã kh¨n nh√ng ®ang ®√îc c¶i thiÖn. C©u hái vµ bµi tËp 1. H·y nªu nh÷ng thÕ m◊nh vÒ tµi nguyªn thiªn nhiªn cña Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé. 2. T◊i sao trung du Bflc Bé lµ ®˚a bµn ®«ng d©n vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cao h¬n miÒn nói Bflc Bé ? 3. V˘ sao viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ, n©ng cao ®êi sèng c¸c d©n téc ph¶i ®i ®«i víi b¶o vÖ m«i tr∂êng tù nhiªn vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn ? 65

Bµi 18 Vïng trung du vµ miÒn nói bflc bé (tiÕp theo) Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé lµ ®˚a bµn ph¸t triÓn nhiÒu ngµnh c«ng nghiÖp quan träng nh√ khai kho¸ng vµ thuû ®iÖn. C¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®a d◊ng, ®Æc biÖt lµ trång c©y c«ng nghiÖp, c©y d∂îc liÖu, rau qu¶ cËn nhiÖt vµ «n ®íi. C¸c thµnh phè c«ng nghiÖp ®ang ph¸t huy vai trß trung t©m kinh tÕ vïng. IV. T˘nh h˘nh ph¸t triÓn kinh tÕ 1. C«ng nghiÖp Côn Đảo H˘nh 18.1. L∂îc ®å kinh tÕ vïng Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé 66

X ¸c ®˚nh trªn h˘nh 18.1 c¸c nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn, thuû ®iÖn, c¸c trung t©m c«ng nghiÖp luyÖn kim, c¬ kh˙, ho¸ chÊt. Nhê cã nguån thuû n¨ng vµ nguån than phong phó mµ ngµnh c«ng nghiÖp n¨ng l∂îng cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn m◊nh, bao gåm c¶ thuû ®iÖn vµ nhiÖt ®iÖn. Ngoµi thuû ®iÖn Hoµ B˘nh, Th¸c Bµ, viÖc triÓn khai mét sè dù ¸n lín nh∂ thuû ®iÖn S¬n La (2400 MW), thuû ®iÖn Tuyªn Quang (342 MW) ®· gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña vïng vµ kiÓm so¸t lò cho ®ång b»ng s«ng Hång. H˘nh 18.2. §Ëp thuû ®iÖn Hoµ B˘nh trªn s«ng §µ H·y nªu ˝ nghÜa cña thuû ®iÖn Hoµ B˘nh. NhiÒu tØnh ®· x©y dùng c¸c x˙ nghiÖp c«ng nghiÖp nhÑ, chÕ biÕn thùc phÈm, s¶n xuÊt xi m¨ng, thñ c«ng mÜ nghÖ trªn c¬ së sö dông nguån nguyªn liÖu dåi dµo t◊i chç. 2. N«ng nghiÖp Lóa vµ ng« lµ c¸c c©y l√¬ng thùc ch˙nh. C©y lóa chñ yÕu ®√îc trång ë mét sè c¸nh ®ång gi÷a nói nh√ : M√êng Thanh (§iÖn Biªn), B˘nh L√ (Lai Ch©u), V¨n ChÊn (Yªn B¸i), Hoµ An (Cao B»ng), §◊i Tõ (Th¸i Nguyªn). Ng« ®√îc trång nhiÒu trªn c¸c n√¬ng rÉy. Nhê ®iÒu kiÖn sinh th¸i phong phó nªn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cã t˙nh ®a d◊ng vÒ c¬ cÊu s¶n phÈm (nhiÖt ®íi, cËn nhiÖt ®íi, «n ®íi) vµ t∂¬ng ®èi tËp trung vÒ quy m«. Mét sè s¶n phÈm cã gi¸ tr˚ trªn th˚ tr∂êng nh∂ : chÌ, håi, hoa qu¶ (v¶i thiÒu, mËn, m¬, lª, ®µo,...). 67

Th∂¬ng hiÖu chÌ Méc Ch©u (S¬n La), chÌ San (Hµ Giang), chÌ T©n C∂¬ng (Th¸i Nguyªn) ®∂îc nhiÒu n∂íc ∂a chuéng. C¨n cø vµo h˘nh 18.1, x¸c ®˚nh ®˚a bµn ph©n bè c¸c c©y c«ng nghiÖp l©u n¨m: chÌ, håi. Nhê nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi nµo mµ c©y chÌ chiÕm tØ träng lín vÒ diÖn t˙ch vµ s¶n l∂îng so víi c¶ n∂íc ? Nhê viÖc giao ®Êt, giao rõng l©u dµi cho hé n«ng d©n mµ nghÒ rõng ph¸t triÓn m◊nh theo h√íng n«ng - l©m kÕt hîp, gãp phÇn n©ng cao ®êi sèng c¸c d©n téc vµ b¶o vÖ m«i tr√êng sinh th¸i. §µn tr©u ë Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé chiÕm tØ träng lín nhÊt trong c¶ n√íc (57,3%). Ch¨n nu«i lîn còng ph¸t triÓn, ®Æc biÖt ë c¸c tØnh trung du, chiÕm kho¶ng 22% ®µn lîn cña c¶ n√íc (n¨m 2002). NghÒ nu«i c¸, t«m ë ao, hå, ®Çm vµ vïng n∂íc mÆn, n√íc lî ven biÓn tØnh Qu¶ng Ninh bflt ®Çu ®em l◊i hiÖu qu¶ kinh tÕ râ rÖt. Tuy nhiªn, s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n do thiÕu quy ho◊ch, ch∂a chñ ®éng ®∂îc th˚ tr∂êng. 3. D˚ch vô Gi÷a Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé vµ §ång b»ng s«ng Hång ®· h˘nh thµnh mèi giao l√u th√¬ng m◊i l©u ®êi. HÖ thèng ®∂êng sflt, ®∂êng « t«, c¶ng ven biÓn (côm c¶ng Qu¶ng Ninh) nèi liÒn hÇu hÕt c¸c thµnh phè, th˚ x· ë Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé víi c¸c thµnh phè ë §ång b»ng s«ng Hång, nhÊt lµ thñ ®« Hµ Néi. X ¸c ®˚nh trªn h˘nh 18.1, c¸c tuyÕn ®∂êng sflt, ®∂êng « t« xuÊt ph¸t tõ thñ ®« Hµ Néi ®i ®Õn c¸c thµnh phè, th˚ x· cña c¸c tØnh biªn giíi ViÖt - Trung vµ ViÖt - Lµo. C¸c tØnh biªn giíi cña vïng cã quan hÖ trao ®æi hµng ho¸ truyÒn thèng víi c¸c tØnh V©n Nam, Qu¶ng T©y (Trung Quèc) vµ Th∂îng Lµo. Mét sè khu kinh tÕ më ®∂îc x©y dùng t◊i c¸c cöa khÈu biªn giíi ViÖt - Trung sÏ thóc ®Èy giao l∂u hµng ho¸ vµ ph¸t triÓn du l˚ch. T˘m trªn h˘nh 18.1 c¸c cöa khÈu quan träng thuéc biªn giíi V iÖt - Trung : Mãng C¸i, H÷u Ngh˚, Lµo Cai. V˚nh H◊ Long ®∂îc UNESCO c«ng nhËn lµ di s¶n thiªn nhiªn thÕ giíi. §Òn Hïng, P¸c Bã, T©n Trµo,... lµ nh÷ng ®˚a ®iÓm du l˚ch h√íng vÒ céi nguån. Sa Pa, Tam §¶o, Ba BÓ,... lµ nh÷ng ®˚a ®iÓm du l˚ch sinh th¸i, nghØ d√ìng hÊp dÉn. 68

Ho◊t ®éng du l˚ch trë thµnh thÕ m◊nh kinh tÕ cña vïng, ®ång thêi gãp phÇn cñng cè vµ ph¸t triÓn quan hÖ h÷u ngh˚ gi÷a c¸c d©n téc hai bªn ®∂êng biªn giíi. V. c¸c trung t©m kinh tÕ C¸c thµnh phè Th¸i Nguyªn, ViÖt Tr˘, H◊ Long, L◊ng S¬n lµ nh÷ng trung t©m kinh tÕ quan träng. Mçi thµnh phè ®Òu cã mét sè ngµnh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ®Æc tr∂ng. X ¸c ®˚nh trªn h˘nh 18.1 v˚ tr˙ cña c¸c trung t©m kinh tÕ. Nªu c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ®Æc tr∂ng cña mçi trung t©m. C¸c thµnh phè Yªn B¸i, §iÖn Biªn Phñ, Lµo Cai vµ S¬n La ®ang trë thµnh c¸c trung t©m kinh tÕ cña vïng. ThÕ m◊nh kinh tÕ chñ yÕu cña vïng lµ khai th¸c kho¸ng s¶n, thuû ®iÖn, nghÒ rõng, ch¨n nu«i gia sóc, trång c©y c«ng nghiÖp l©u n¨m, rau qu¶ cËn nhiÖt vµ «n ®íi. C¸c thµnh phè cã v˚ tr˙ quan träng lµ Th¸i Nguyªn, ViÖt Tr˘, L◊ng S¬n, H◊ Long. C¸c cöa khÈu quèc tÕ quan träng : Mãng C¸i, H÷u Ngh˚, Lµo Cai. C©u hái vµ bµi tËp 1. V˘ sao khai th¸c kho¸ng s¶n lµ thÕ m◊nh cña tiÓu vïng §«ng Bflc, cßn ph¸t triÓn thuû ®iÖn lµ thÕ m◊nh cña tiÓu vïng T©y Bflc ? 2. Nªu ˝ nghÜa cña viÖc ph¸t triÓn nghÒ rõng theo h√íng n«ng - l©m kÕt hîp ë Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé. 3. Dùa vµo b¶ng 18.1, vÏ biÓu ®å cét vµ nhËn xt vÒ gi¸ tr˚ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ë hai tiÓu vïng §«ng Bflc vµ T©y Bflc. B¶ng 18.1. Gi¸ tr˚ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ë Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé (tØ ®ång) N¨m 1995 2000 2002 TiÓu vïng 320,5 541,1 696,2 6179,2 10657,7 14301,3 T©y Bflc §«ng Bflc 69

Bµi 19. Thùc hµnh §äc b¶n ®å, ph©n t˙ch vµ ®¸nh gi¸ ¶nh h∂ëng cña tµi nguyªn kho¸ng s¶n ®èi víi ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ë trung du vµ miÒn nói Bflc Bé 1. X¸c ®˚nh trªn h˘nh 17.1 v˚ tr˙ cña c¸c má : than, sflt, mangan, thiÕc, b«x˙t, apatit, ®ång, ch˘, kÏm. 2. Ph©n t˙ch ¶nh h∂ëng cña tµi nguyªn kho¸ng s¶n tíi ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ë Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé. a) Nh÷ng ngµnh c«ng nghiÖp khai th¸c nµo cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn m◊nh ? V˘ sao ? b) Chøng minh ngµnh c«ng nghiÖp luyÖn kim ®en ë Th¸i Nguyªn chñ yÕu sö dông nguyªn liÖu kho¸ng s¶n t◊i chç. c) Trªn h˘nh 18.1, h·y x¸c ®˚nh : - V˚ tr˙ cña vïng má than Qu¶ng Ninh. - Nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn U«ng B˙. - C¶ng xuÊt khÈu than Cöa ≠ng. d) Dùa vµo h˘nh 18.1 vµ sù hiÓu biÕt, h·y vÏ s¬ ®å thÓ hiÖn mèi quan hÖ gi÷a s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm than theo môc ®˙ch : - Lµm nhiªn liÖu cho c¸c nhµ m¸y nhiÖt ®iÖn. - Phôc vô nhu cÇu tiªu dïng than trong n√íc. - XuÊt khÈu. 70

Bµi 20 Vïng ®ång b»ng s«ng hång §ång b»ng s«ng Hång cã tÇm quan träng ®Æc biÖt trong ph©n c«ng lao ®éng cña c¶ n∂íc. §©y lµ vïng cã v˚ tr˙ ®˚a l˙ thuËn lîi, ®iÒu kiÖn tù nhiªn, tµi nguyªn thiªn nhiªn phong phó vµ ®a d◊ng, d©n c∂ ®«ng ®óc, nguån lao ®éng dåi dµo, mÆt b»ng d©n tr˙ cao. C¸c tØnh, thµnh phè : Hµ Néi, H¶i Phßng, VÜnh Phóc, Hµ T©y (*), Bflc Ninh, H¶i D∂¬ng, H∂ng Yªn, Hµ Nam, Nam §˚nh, Th¸i B˘nh, Ninh B˘nh. DiÖn t˙ch : 14860 km2 D©n sè : 17,5 triÖu ng∂êi (n¨m 2002) I. V˚ tr˙ ®˚a l˙ vµ giíi h◊n l·nh thæ Vïng §ång b»ng s«ng Hång bao gåm ®ång b»ng ch©u thæ mµu mì, d¶i ®Êt r˘a trung du víi mét sè tµi nguyªn kho¸ng s¶n, tµi nguyªn du l˚ch vµ v˚nh Bflc Bé giµu tiÒm n¨ng. Quan s¸t h˘nh 20.1, h·y x¸c ®˚nh : - R anh giíi gi÷a §ång b»ng s«ng Hång víi c¸c vïng Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé, Bflc Trung Bé. - V ˚ tr˙ ®¶o C¸t Bµ, ®¶o B◊ch Long V Ü. II. §iÒu kiÖn tù nhiªn vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn S«ng Hång gfln bã ngµn ®êi nay víi d©n c∂ cña vïng ®ång b»ng ch©u thæ mang tªn dßng s«ng nµy. Dùa vµo h˘nh 20.1 vµ kiÕn thøc ®· häc, nªu ˝ nghÜa cña s«ng Hång ®èi víi sù ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ ®êi sèng d©n c√. Tµi nguyªn qu˝ gi¸ nhÊt cña vïng lµ ®Êt phï sa s«ng Hång. §iÒu kiÖn kh˙ hËu vµ thuû v¨n thuËn lîi cho viÖc th©m canh t¨ng vô trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Thêi tiÕt mïa ®«ng rÊt phï hîp víi mét sè c©y trång ∂a l◊nh. (*) Tõ 1 - 8 - 2008, Hµ T©y ®√îc s¸p nhËp vµo thµnh phè Hµ Néi 71

Côn Đảo H˘nh 20.1. L∂îc ®å tù nhiªn vïng §ång b»ng s«ng Hång Quan s¸t h˘nh 20.1, h·y kÓ tªn vµ nªu sù ph©n bè c¸c lo◊i ®Êt ë §ång b»ng s«ng Hång. Tµi nguyªn kho¸ng s¶n cã gi¸ tr˚ ®¸ng kÓ lµ c¸c má ®¸ (H¶i Phßng, Hµ Nam, Ninh B˘nh), st cao lanh (H¶i D∂¬ng), than n©u (H√ng Yªn), kh˙ tù nhiªn (Th¸i B˘nh). Nguån tµi nguyªn biÓn ®ang ®√îc khai th¸c cã hiÖu qu¶ nhê ph¸t triÓn nu«i trång, ®¸nh bflt thuû s¶n, du l˚ch,... 72

III. §Æc ®iÓm d©n c∂, x· héi §ång b»ng s«ng Hång lµ vïng d©n c∂ ®«ng ®óc nhÊt c¶ n∂íc. MËt ®é d©n sè trung b˘nh 1179 ng√êi/km2 (n¨m 2002). H˘nh 20.2. BiÓu ®å mËt ®é d©n sè cña §ång b»ng s«ng Hång, Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé, T©y Nguyªn vµ c¶ n√íc, n¨m 2002 Dùa vµo h˘nh 20.2, cho biÕt §ång b»ng s«ng Hång cã mËt ®é d©n sè cao gÊp bao nhiªu lÇn møc trung b˘nh cña c¶ n√íc, cña c¸c vïng Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé, T©y Nguyªn ? MÆc dï tØ lÖ gia t¨ng tù nhiªn cña d©n sè trong vïng gi¶m m◊nh nh√ng mËt ®é d©n sè vÉn cao. MËt ®é d©n sè cao ë §ång b»ng s«ng Hång cã nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n g˘ cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ? B¶ng 20.1. Mét sè tiªu ch˙ ph¸t triÓn d©n c√, x· héi ë §ång b»ng s«ng Hång vµ c¶ n∂íc, n¨m 1999 Tiªu ch˙ §ång b»ng C¶ n√íc §¬n v˚ t˙nh TØ lÖ gia t¨ng tù nhiªn cña d©n sè 1,4 TØ lÖ thÊt nghiÖp ë ®« th˚ s«ng Hång 7,4 TØ lÖ thiÕu viÖc lµm ë n«ng th«n 26,5 Thu nhËp b˘nh qu©n ®Çu ng√êi mét th¸ng % 1,1 295,0 TØ lÖ ng√êi lín biÕt ch÷ 90,3 Tuæi thä trung b˘nh % 9,3 70,9 TØ lÖ d©n thµnh th˚ 23,6 % 26,0 Ngh˘n ®ång 280,3 % 94,5 N¨m 73,7 % 19,9 73

Quan s¸t b¶ng 20.1, nhËn xt t˘nh h˘nh d©n c√, x· héi cña vïng §ång b»ng s«ng Hång so víi c¶ n∂íc. §ång b»ng s«ng Hång lµ vïng cã kÕt cÊu h◊ tÇng n«ng th«n hoµn thiÖn nhÊt trong c¶ n∂íc. Víi chiÒu dµi tæng céng h¬n 3000 km, hÖ thèng ®ª ®iÒu ®∂îc x©y dùng vµ b¶o vÖ tõ ®êi nµy qua ®êi kh¸c, kh«ng chØ lµ bé phËn quan träng trong kÕt cÊu h◊ tÇng mµ cßn lµ nt ®éc ®¸o cña nÒn v¨n ho¸ s«ng Hång, v¨n ho¸ ViÖt Nam. H˘nh 20.3. Mét ®o◊n ®ª biÓn ë ®ång b»ng s«ng Hång §ång b»ng s«ng Hång cã mét sè ®« th˚ h˘nh thµnh tõ l©u ®êi. Kinh thµnh Th¨ng Long, nay lµ Thñ ®« Hµ Néi ®∂îc thµnh lËp tõ n¨m 1010. Thµnh phè c¶ng H¶i Phßng lµ cöa ngâ quan träng h∂íng ra v˚nh Bflc Bé. Tuy nhiªn, ®êi sèng ng√êi d©n ë §ång b»ng s«ng Hång còng cßn nhiÒu khã kh¨n do c¬ cÊu kinh tÕ chuyÓn d˚ch chËm, d©n sè qu¸ ®«ng. §ång b»ng s«ng Hång cã v˚ tr˙ ®˚a l˙ thuËn lîi trong giao l∂u kinh tÕ - x· héi víi c¸c vïng trong n∂íc. §Êt phï sa s«ng Hång rÊt mµu mì, th˙ch hîp víi th©m canh lóa n√íc. Kh˙ hËu nhiÖt ®íi Èm cã mïa ®«ng l◊nh lµ ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn vô ®«ng thµnh vô s¶n xuÊt ch˙nh. §©y lµ vïng d©n c√ ®«ng ®óc nhÊt n√íc ta, nguån lao ®éng dåi dµo, kÕt cÊu h◊ tÇng n«ng th«n t√¬ng ®èi hoµn thiÖn. Mét sè ®« th˚ ®√îc h˘nh thµnh tõ l©u ®êi. 74

C©u hái vµ bµi tËp 1. §iÒu kiÖn tù nhiªn cña §ång b»ng s«ng Hång cã nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n g˘ cho ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ? 2. TÇm quan träng cña hÖ thèng ®ª ®iÒu ë §ång b»ng s«ng Hång ? 3. Dùa vµo b¶ng sè liÖu sau : B¶ng 20.2. DiÖn t˙ch ®Êt n«ng nghiÖp, d©n sè cña c¶ n∂íc vµ §ång b»ng s«ng Hång, n¨m 2002 Tiªu ch˙ §Êt n«ng nghiÖp D©n sè (ngh˘n ha) (triÖu ng∂êi) Vïng 9406,8 C¶ n∂íc 79,7 855,2 §ång b»ng s«ng Hång 17,5 VÏ biÓu ®å cét thÓ hiÖn b˘nh qu©n ®Êt n«ng nghiÖp theo ®Çu ng∂êi ë §ång b»ng s«ng Hång vµ c¶ n∂íc (ha/ng∂êi). NhËn xt. Bµi 21 Vïng ®ång b»ng s«ng hång (tiÕp theo) Trong c¬ cÊu GDP, c«ng nghiÖp - x©y dùng vµ d˚ch vô ®ang chuyÓn biÕn t˙ch cùc ; n«ng, l©m, ng√ nghiÖp tuy chiÕm tØ träng thÊp nh√ng gi÷ vai trß quan träng. Vïng kinh tÕ träng ®iÓm Bflc Bé ®ang t¸c ®éng m◊nh ®Õn s¶n xuÊt vµ ®êi sèng. C¸c thµnh phè Hµ Néi, H¶i Phßng lµ hai trung t©m kinh tÕ lín nhÊt cña vïng. IV. T˘nh h˘nh ph¸t triÓn kinh tÕ 1. C«ng nghiÖp C«ng nghiÖp ë §ång b»ng s«ng Hång h˘nh thµnh sím nhÊt ViÖt Nam vµ ph¸t triÓn m◊nh trong thêi k˘ ®Êt n∂íc thùc hiÖn c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®◊i ho¸. 75

H˘nh 21.1. BiÓu ®å c¬ cÊu kinh tÕ cña §ång b»ng s«ng Hång (%) C¨n cø vµo h˘nh 21.1, h·y nhËn xt sù chuyÓn biÕn vÒ tØ träng khu vùc c«ng nghiÖp - x©y dùng ë §ång b»ng s«ng Hång. Gi¸ tr˚ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ë §ång b»ng s«ng Hång t¨ng m◊nh tõ 18,3 ngh˘n tØ ®ång (n¨m 1995) lªn 55,2 ngh˘n tØ ®ång, chiÕm 21% GDP c«ng nghiÖp cña c¶ n√íc (n¨m 2002). Côn Đảo H˘nh 21.2. L∂îc ®å kinh tÕ §ång b»ng s«ng Hång 76

PhÇn lín gi¸ tr˚ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp tËp trung ë c¸c thµnh phè : Hµ Néi, H¶i Phßng. C¸c ngµnh c«ng nghiÖp träng ®iÓm cña §ång b»ng s«ng Hång lµ : c«ng nghiÖp chÕ biÕn l√¬ng thùc thùc phÈm, s¶n xuÊt hµng tiªu dïng, s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng vµ c«ng nghiÖp c¬ kh˙. S¶n phÈm c«ng nghiÖp quan träng cña vïng lµ m¸y c«ng cô, ®éng c¬ ®iÖn, ph∂¬ng tiÖn giao th«ng, thiÕt b˚ ®iÖn tö, hµng tiªu dïng nh∂ : v¶i, sø d©n dông, quÇn ¸o, hµng dÖt kim, giÊy viÕt, thuèc ch÷a bÖnh, v.v. Dùa vµo h˘nh 21.2, cho biÕt ®˚a bµn ph©n bè cña c¸c ngµnh c«ng nghiÖp träng ®iÓm. H˘nh 21.3. Lflp r¸p m¸y cµy ë C«ng ti c¬ kh˙ n«ng nghiÖp Th¸i B˘nh 2. N«ng nghiÖp VÒ diÖn t˙ch vµ tæng s¶n l∂îng l∂¬ng thùc, §ång b»ng s«ng Hång chØ ®øng sau §ång b»ng s«ng Cöu Long, nh√ng lµ vïng cã tr˘nh ®é th©m canh cao. B¶ng 21.1. N¨ng suÊt lóa cña §ång b»ng s«ng Hång, §ång b»ng s«ng Cöu Long vµ c¶ n√íc (t◊/ha) Vïng N¨m 1995 2000 2002 44,4 55,2 56,4 §ång b»ng s«ng Hång 40,2 42,3 46,2 36,9 42,4 45,9 §ång b»ng s«ng Cöu Long C¶ n∂íc Dùa vµo b¶ng 21.1, h·y so s¸nh n¨ng suÊt lóa cña §ång b»ng s«ng Hång víi §ång b»ng s«ng Cöu Long vµ c¶ n∂íc. 77

HÇu hÕt c¸c tØnh ë §ång b»ng s«ng Hång ®Òu ph¸t triÓn mét sè c©y ∂a l◊nh ®em l◊i hiÖu qu¶ kinh tÕ lín nh∂ c¸c c©y ng« ®«ng, khoai t©y, su hµo, bflp c¶i, cµ chua vµ trång hoa xen canh. Vô ®«ng ®ang trë thµnh vô s¶n xuÊt ch˙nh ë mét sè ®˚a ph∂¬ng. Nªu lîi ˙ch kinh tÕ cña viÖc ®∂a vô ®«ng thµnh vô s¶n xuÊt ch˙nh ë §ång b»ng s«ng Hång. §µn lîn ë §ång b»ng s«ng Hång chiÕm tØ träng lín nhÊt c¶ n∂íc (27,2%, n¨m 2002). Ch¨n nu«i bß (®Æc biÖt lµ nu«i bß s÷a) ®ang ph¸t triÓn. Ch¨n nu«i gia cÇm vµ nu«i trång thuû s¶n ®√îc chó ˝ ph¸t triÓn. 3. D˚ch vô Nhê kinh tÕ ph¸t triÓn mµ ho◊t ®éng vËn t¶i trë nªn s«i ®éng. Thñ ®« Hµ Néi vµ thµnh phè H¶i Phßng lµ hai ®Çu mèi giao th«ng vËn t¶i quan träng. Dùa trªn h˘nh 21.2 vµ sù hiÓu biÕt, h·y x¸c ®˚nh v˚ tr˙ vµ nªu ˝ nghÜa kinh tÕ - x· héi cña c¶ng H¶i Phßng vµ s©n bay quèc tÕ Néi Bµi. Hµ Néi, H¶i Phßng ®ång thêi lµ hai trung t©m du l˚ch lín ë ph˙a bflc ®Êt n∂íc. §ång b»ng s«ng Hång cã nhiÒu ®˚a danh du l˚ch hÊp dÉn, næi tiÕng lµ Chïa H∂¬ng, Tam Cèc - B˙ch §éng, C«n S¬n, Cóc Ph∂¬ng, §å S¬n, C¸t Bµ,... H˘nh 21.4. §ªm trªn ®¶o C¸t Bµ B∂u ch˙nh viÔn th«ng lµ ngµnh ph¸t triÓn m◊nh ë §ång b»ng s«ng Hång. Hµ Néi lµ trung t©m th«ng tin, t∂ vÊn, chuyÓn giao c«ng nghÖ, ®ång thêi lµ mét trong hai trung t©m tµi ch˙nh, ng©n hµng lín nhÊt cña n∂íc ta. 78

V. C¸c trung t©m kinh tÕ vµ vïng kinh tÕ träng ®iÓm Bflc Bé Hµ Néi, H¶i Phßng lµ hai trung t©m kinh tÕ lín nhÊt ë §ång b»ng s«ng Hång. C¸c thµnh phè Hµ Néi, H¶i Phßng vµ H◊ Long (Qu¶ng Ninh) t◊o thµnh tam gi¸c kinh tÕ m◊nh cho vïng kinh tÕ träng ®iÓm Bflc Bé. X ¸c ®˚nh trªn h˘nh 21.2, v˚ tr˙ cña c¸c tØnh, thµnh phè thuéc vïng kinh tÕ träng ®iÓm Bflc Bé. Vïng kinh tÕ träng ®iÓm Bflc Bé t◊o c¬ héi cho sù chuyÓn d˚ch c¬ cÊu kinh tÕ theo h∂íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®◊i ho¸, sö dông hîp l˙ tµi nguyªn thiªn nhiªn, nguån lao ®éng cña c¶ hai vïng §ång b»ng s«ng Hång, Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé. Vïng kinh tÕ träng ®iÓm Bflc Bé Hµ Néi, H∂ng Yªn, H¶i D∂¬ng, H¶i Phßng, Qu¶ng Ninh, Hµ T©y, Bflc Ninh, VÜnh Phóc DiÖn t˙ch : 15,3 ngh˘n km2 D©n sè : 13 triÖu ng∂êi (n¨m 2002) Khu vùc c«ng nghiÖp t¨ng m◊nh vÒ gi¸ tr˚ vµ tØ träng trong c¬ cÊu GDP cña vïng. NghÒ trång lóa n√íc cã tr˘nh ®é th©m canh cao. Ch¨n nu«i gia sóc, ®Æc biÖt lµ nu«i lîn chiÕm tØ träng lín. Vô ®«ng víi nhiÒu c©y trång √a l◊nh ®ang trë thµnh vô s¶n xuÊt ch˙nh. Hµ Néi, H¶i Phßng lµ hai trung t©m c«ng nghiÖp, d˚ch vô quan träng nhÊt. Vïng kinh tÕ träng ®iÓm Bflc Bé thóc ®Èy chuyÓn d˚ch c¬ cÊu kinh tÕ cña c¶ hai vïng §ång b»ng s«ng Hång,Trung du vµ miÒn nói Bflc Bé. C©u hái vµ bµi tËp 1. Tr˘nh bµy ®Æc ®iÓm ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ë vïng §ång b»ng s«ng Hång thêi k˘ 1995 - 2002. 2. S¶n xuÊt l√¬ng thùc ë §ång b»ng s«ng Hång cã tÇm quan träng nh√ thÕ nµo ? §ång b»ng s«ng Hång cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi vµ khã kh¨n g˘ ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt l√¬ng thùc ? 3. Chøng minh r»ng §ång b»ng s«ng Hång cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn du l˚ch. 79

Bµi 22. Thùc hµnh VÏ vµ ph©n t˙ch biÓu ®å vÒ mèi quan hÖ gi÷a d©n sè, s¶n l∂îng l∂¬ng thùc vµ b˘nh qu©n l∂¬ng thùc theo ®Çu ng∂êi 1. Dùa vµo b¶ng 22.1, vÏ biÓu ®å ®√êng thÓ hiÖn tèc ®é t¨ng d©n sè, s¶n l√îng l√¬ng thùc vµ b˘nh qu©n l√¬ng thùc theo ®Çu ng√êi ë §ång b»ng s«ng Hång B¶ng 22.1. Tèc ®é t¨ng d©n sè, s¶n l√îng l√¬ng thùc vµ b˘nh qu©n l√¬ng thùc theo ®Çu ng√êi ë §ång b»ng s«ng Hång (%) Tiªu ch˙ N¨m 1995 1998 2000 2002 D©n sè 100,0 103,5 105,6 108,2 100,0 117,7 128,6 131,1 S¶n l√îng l√¬ng thùc 100,0 113,8 121,8 121,2 B˘nh qu©n l√¬ng thùc theo ®Çu ng√êi 2. Dùa vµo biÓu ®å ®· vÏ vµ c¸c bµi häc 20, 21, h·y cho biÕt : a) Nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi vµ khã kh¨n trong s¶n xuÊt l∂¬ng thùc ë §ång b»ng s«ng Hång. b) Vai trß cña vô ®«ng trong viÖc s¶n xuÊt l∂¬ng thùc thùc phÈm ë §ång b»ng s«ng Hång. c) ¶nh h√ëng cña viÖc gi¶m tØ lÖ gia t¨ng d©n sè tíi ®¶m b¶o l√¬ng thùc cña vïng. 80

Bµi 23 Vïng bflc trung bé Vïng Bflc Trung Bé cã tµi nguyªn kho¸ng s¶n, rõng, biÓn, tµi nguyªn du l˚ch kh¸ phong phó vµ ®a d◊ng, nh∂ng còng cã nhiÒu thiªn tai, g©y kh«ng ˙t khã kh¨n trong s¶n xuÊt vµ ®êi sèng. Ng∂êi d©n cã truyÒn thèng cÇn cï lao ®éng, dòng c¶m. C¸c tØnh : Thanh Ho¸, NghÖ An, Hµ TÜnh, Qu¶ng B˘nh, Qu¶ng Tr˚, Thõa Thiªn - HuÕ. DiÖn t˙ch : 51 513 km2 D©n sè : 10,3 triÖu ng∂êi (n¨m 2002) I. V˚ tr˙ ®˚a l˙ vµ giíi h◊n l·nh thæ Bflc Trung Bé lµ d¶i ®Êt hÑp ngang, ko dµi tõ d·y Tam §iÖp ë ph˙a bflc tíi d·y B◊ch M· ë ph˙a nam. Ph˙a t©y lµ d¶i nói Tr∂êng S¬n Bflc, gi¸p víi n∂íc Céng hoµ D©n chñ Nh©n d©n Lµo, ph˙a ®«ng lµ BiÓn §«ng. Quan s¸t h˘nh 23.1, h·y x¸c ®˚nh giíi h◊n l·nh thæ vµ nªu ˝ nghÜa v˚ tr˙ ®˚a l˙ cña vïng. II. §iÒu kiÖn tù nhiªn vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn Quan s¸t h˘nh 23.1 vµ dùa vµo kiÕn thøc ®· häc, h·y cho biÕt d¶i nói Tr∂êng S¬n Bflc ¶nh h∂ëng nh∂ thÕ nµo ®Õn kh˙ hËu ë Bflc Trung Bé. Bflc Trung Bé cã sù kh¸c biÖt gi÷a ph˙a bflc vµ ph˙a nam d·y Hoµnh S¬n. Dùa vµo h˘nh 23.1 vµ h˘nh 23.2, h·y so s¸nh tiÒm n¨ng tµi nguyªn rõng vµ kho¸ng s¶n ph˙a bflc vµ ph˙a nam d·y Hoµnh S¬n. Tõ t©y sang ®«ng, c¸c tØnh trong vïng ®Òu cã nói, gß ®åi, ®ång b»ng, biÓn vµ h¶i ®¶o. Thiªn tai th√êng x¶y ra, g©y nhiÒu khã kh¨n cho s¶n xuÊt vµ ®êi sèng d©n c√ Bflc Trung Bé. B»ng kiÕn thøc ®· häc, h·y nªu c¸c lo◊i thiªn tai th√êng x¶y ra ë Bflc Trung Bé. 81

Côn Đảo H˘nh 23.1. L∂îc ®å tù nhiªn vïng Bflc Trung Bé 82

H˘nh 23.2. BiÓu ®å tØ lÖ ®Êt l©m nghiÖp cã rõng ph©n theo ph˙a bflc vµ ph˙a nam Hoµnh S¬n (%) H˘nh 23.3. C«ng tr˘nh thuû lîi ë H∂ng Lîi, NghÖ An iii. §Æc ®iÓm d©n c∂, x· héi Bflc Trung Bé lµ ®˚a bµn c∂ tró cña 25 d©n téc. Trong ph©n bè d©n c∂ vµ ho◊t ®éng kinh tÕ cã sù kh¸c biÖt theo h∂íng tõ ®«ng sang t©y. Ng∂êi Kinh sinh sèng chñ yÕu ë ®ång b»ng ven biÓn ; cßn vïng miÒn nói, gß ®åi ph˙a t©y lµ ®˚a bµn c∂ tró chñ yÕu cña c¸c d©n téc ˙t ng∂êi. 83

B¶ng 23.1. Mét sè kh¸c biÖt trong c∂ tró vµ ho◊t ®éng kinh tÕ ë Bflc Trung Bé Khu vùc C¸c d©n téc Ho◊t ®éng kinh tÕ §ång b»ng ven Chñ yÕu lµ ng∂êi S¶n xuÊt l∂¬ng thùc, c©y c«ng biÓn ph˙a ®«ng Kinh nghiÖp hµng n¨m, ®¸nh bflt vµ nu«i trång thuû s¶n. S¶n xuÊt c«ng nghiÖp, th∂¬ng m◊i, d˚ch vô. MiÒn nói, gß ®åi Chñ yÕu lµ c¸c d©n NghÒ rõng, trång c©y c«ng nghiÖp ph˙a t©y téc : Th¸i, M∂êng, l©u n¨m, canh t¸c trªn n∂¬ng rÉy, Tµy, M«ng, ch¨n nu«i tr©u, bß ®µn. Bru - V©n KiÒu,... Quan s¸t b¶ng 23.1, h·y cho biÕt nh÷ng kh¸c biÖt trong c√ tró vµ ho◊t ®éng kinh tÕ gi÷a ph˙a ®«ng vµ ph˙a t©y cña Bflc Trung Bé. §êi sèng d©n c∂, ®Æc biÖt ë vïng cao, biªn giíi vµ h¶i ®¶o cßn nhiÒu khã kh¨n. §iÒu nµy ¶nh h∂ëng rÊt lín tíi tr˘nh ®é ph¸t triÓn chung cña vïng. B¶ng 23.2. Mét sè tiªu ch˙ ph¸t triÓn d©n c√, x· héi ë Bflc Trung Bé vµ c¶ n∂íc , n¨m 1999 Tiªu ch˙ §¬n v˚ t˙nh Bflc C¶ n√íc MËt ®é d©n sè Trung Bé TØ lÖ gia t¨ng tù nhiªn cña d©n sè TØ lÖ hé nghÌo Ng√êi/km2 195 233 Thu nhËp b˘nh qu©n ®Çu ng√êi mét th¸ng % 1,5 1,4 TØ lÖ ng√êi lín biÕt ch÷ Tuæi thä trung b˘nh % 19,3 13,3 TØ lÖ d©n sè thµnh th˚ Ngh˘n ®ång 212,4 295,0 % 91,3 90,3 N¨m 70,2 70,9 % 12,4 23,6 Dùa vµo b¶ng 23.2, h·y nhËn xt sù chªnh lÖch c¸c tiªu ch˙ cña vïng so víi c¶ n√íc. 84

Ng∂êi d©n Bflc Trung Bé cã truyÒn thèng lao ®éng cÇn cï, dòng c¶m, giµu ngh˚ lùc trong ®Êu tranh víi thiªn tai vµ chèng ngo◊i x©m. Vïng cã nhiÒu di t˙ch l˚ch sö, v¨n ho¸. Di t˙ch Cè ®« HuÕ, Nh· nh◊c Cung ®˘nh HuÕ lµ nh÷ng di s¶n v¨n ho¸ thÕ giíi ®· ®√îc UNESCO c«ng nhËn. Bflc Trung Bé lµ cÇu nèi gi÷a c¸c vïng l·nh thæ ph˙a bflc vµ ph˙a nam ®Êt n∂íc, gi÷a n∂íc ta víi Céng hoµ D©n chñ Nh©n d©n Lµo. Trong vïng cã mét sè tµi nguyªn quan träng : rõng, kho¸ng s¶n, biÓn. §©y lµ ®˚a bµn c∂ tró cña 25 d©n téc, ®êi sèng cßn nhiÒu khã kh¨n. C©u hái vµ bµi tËp 1. §iÒu kiÖn tù nhiªn ë Bflc Trung Bé cã nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n g˘ ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ? 2. Ph©n bè d©n c√ ë Bflc Trung Bé cã nh÷ng ®Æc ®iÓm g˘ ? 3. S√u tÇm t√ liÖu (bµi viÕt, ¶nh) vµ viÕt tãm tflt, giíi thiÖu vÒ v√ên quèc gia Phong Nha - KÎ Bµng hoÆc thµnh phè HuÕ. Bµi 24 Vïng bflc trung bé (tiÕp theo) So víi c¸c vïng kinh tÕ kh¸c trong n∂íc, Bflc Trung Bé tuy cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, nh∂ng ®ang ®øng tr∂íc triÓn väng lín nhê ph¸t huy c¸c thÕ m◊nh vÒ tù nhiªn, d©n c√, x· héi. IV. T˘nh h˘nh ph¸t triÓn kinh tÕ 1. N«ng nghiÖp Nh˘n chung, Bflc Trung Bé gÆp nhiÒu khã kh¨n trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. N¨ng suÊt lóa còng nh∂ b˘nh qu©n l∂¬ng thùc cã h◊t (lóa, ng«) theo ®Çu ng∂êi ®ang ë møc thÊp so víi c¶ n∂íc. Nªu mét sè khã kh¨n trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cña vïng. 85

H˘nh 24.1. BiÓu ®å l∂¬ng thùc cã h◊t b˘nh qu©n ®Çu ng∂êi, thêi k˘ 1995-2002 Nhê viÖc ®Èy m◊nh th©m canh, t¨ng n¨ng suÊt nªn d¶i ®ång b»ng ven biÓn c¸c tØnh Thanh Ho¸, NghÖ An, Hµ TÜnh trë thµnh nh÷ng n¬i s¶n xuÊt lóa chñ yÕu ë Bflc Trung Bé. Mét sè c©y c«ng nghiÖp hµng n¨m nh∂ l◊c, võng,...®∂îc trång víi diÖn t˙ch kh¸ lín trªn c¸c vïng ®Êt c¸t pha duyªn h¶i. Vïng ®åi gß ph˙a t©y trång nhiÒu c©y ¨n qu¶, c©y c«ng nghiÖp l©u n¨m, ch¨n nu«i tr©u bß ®µn, trong khi vïng ven biÓn ph˙a ®«ng ph¸t triÓn réng r·i nghÒ nu«i trång, ®¸nh bflt thuû s¶n. Ch√¬ng tr˘nh trång rõng, x©y dùng hÖ thèng hå chøa n√íc ®ang ®√îc triÓn khai t◊i c¸c vïng n«ng - l©m kÕt hîp nh»m ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, gi¶m nhÑ thiªn tai vµ b¶o vÖ m«i tr√êng. Quan s¸t h˘nh 24.3, h·y : - X ¸c ®˚nh c¸c vïng n«ng - l©m kÕt hîp. - Nªu ˝ nghÜa cña viÖc trång rõng ë Bflc Trung Bé. 2. C«ng nghiÖp Dùa vµo h˘nh 24.2, nhËn xt sù gia t¨ng gi¸ tr˚ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp ë Bflc Trung Bé. Nhê cã nguån kho¸ng s¶n, ®Æc biÖt lµ ®¸ v«i, Bflc Trung Bé ph¸t triÓn c«ng nghiÖp khai kho¸ng vµ s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng. §©y lµ nh÷ng ngµnh c«ng nghiÖp quan träng hµng ®Çu H˘nh 24.2. BiÓu ®å gi¸ tr˚ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cña Bflc cña vïng. Trung Bé, thêi k˘ 1995-2002 (gi¸ so s¸nh 1994) 86

Côn Đảo C¸c ngµnh c«ng nghiÖp H˘nh 24.3. L∂îc ®å kinh tÕ vïng Bflc Trung Bé Quan s¸t h˘nh 24.3, x¸c ®˚nh v˚ tr˙ c¸c c¬ së khai th¸c kho¸ng s¶n : thiÕc, cr«m, titan, ®¸ v«i. 87

C¸c ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn gç, c¬ kh˙, dÖt kim, may mÆc, chÕ biÕn thùc phÈm víi quy m« võa vµ nhá ®ang ph¸t triÓn ë hÇu hÕt c¸c ®˚a ph∂¬ng. C¬ së h◊ tÇng kÜ thuËt vµ c«ng nghÖ, còng nh∂ viÖc cung øng nhiªn liÖu, n¨ng l∂îng cña vïng ®ang ®∂îc c¶i thiÖn. 3. D˚ch vô Nhê v˚ tr˙ cÇu nèi gi÷a Bflc Bé víi c¸c tØnh ph˙a nam nªn Bflc Trung Bé lµ ®˚a bµn trung chuyÓn mét khèi l∂îng lín hµng ho¸ vµ hµnh kh¸ch gi÷a hai miÒn Nam - Bflc ®Êt n∂íc ; tõ Trung Lµo, §«ng Bflc Th¸i Lan ra BiÓn §«ng vµ ng∂îc l◊i. Quan s¸t h˘nh 24.3, x¸c ®˚nh v˚ tr˙ c¸c quèc lé 7, 8, 9 vµ nªu tÇm quan träng cña c¸c tuyÕn ®∂êng nµy. Trong xu thÕ kinh tÕ më, du l˚ch còng bflt ®Çu ph¸t triÓn. Sè l√îng kh¸ch du l˚ch tíi Bflc Trung Bé ngµy cµng t¨ng nhanh. H·y kÓ tªn mét sè ®iÓm du l˚ch næi tiÕng ë Bflc Trung Bé. H˘nh 24.4. Ng«i nhµ B¸c Hå t◊i Kim Liªn, Nam §µn, NghÖ An V. C¸c trung t©m kinh tÕ Thanh Ho¸, Vinh, HuÕ lµ c¸c trung t©m kinh tÕ quan träng cña vïng Bflc Trung Bé. X ¸c ®˚nh trªn h˘nh 24.3, nh÷ng ngµnh c«ng nghiÖp chñ yÕu cña c¸c thµnh phè nµy. 88

Thµnh phè Thanh Ho¸ lµ trung t©m c«ng nghiÖp lín ë ph˙a bflc cña Bflc Trung Bé. Thµnh phè Vinh lµ h◊t nh©n ®Ó h˘nh thµnh trung t©m c«ng nghiÖp vµ d˚ch vô cña c¶ vïng Bflc Trung Bé. Thµnh phè HuÕ lµ trung t©m du l˚ch lín ë miÒn Trung vµ c¶ n√íc. Bflc Trung Bé ®ang nç lùc ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp b»ng viÖc t¨ng c∂êng ®Çu t∂ th©m canh trong s¶n xuÊt l∂¬ng thùc, ph¸t triÓn c©y c«ng nghiÖp, ch¨n nu«i, nghÒ rõng, ®¸nh bflt vµ nu«i trång thuû s¶n. Vïng ®ang ®Èy m◊nh c«ng nghiÖp khai th¸c kho¸ng s¶n, s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng, chÕ biÕn n«ng s¶n xuÊt khÈu, ph¸t triÓn d˚ch vô, du l˚ch. C©u hái vµ bµi tËp 1. Nªu nh÷ng thµnh tùu vµ khã kh¨n trong ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp ë Bflc Trung Bé. 2. T◊i sao nãi du l˚ch lµ thÕ m◊nh kinh tÕ cña Bflc Trung Bé ? 3. S√u tÇm t√ liÖu vÒ khu di t˙ch quª B¸c Hå t◊i Kim Liªn, Nam §µn, NghÖ An. 89

Bµi 25 Vïng duyªn h¶i nam trung bé Duyªn h¶i Nam Trung Bé cã vai trß quan träng trong sù liªn kÕt Bflc Trung Bé, §«ng Nam Bé víi T©y Nguyªn, ®ång thêi kÕt hîp kinh tÕ vµ quèc phßng gi÷a ®Êt liÒn víi c¸c quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr∂êng Sa trªn BiÓn §«ng. Sù phong phó cña c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn ®· t◊o cho vïng nhiÒu tiÒm n¨ng ®Ó ph¸t triÓn mét nÒn kinh tÕ ®a d◊ng, ®Æc biÖt lµ kinh tÕ biÓn. C¸c tØnh, thµnh phè : §µ Nfing, Qu¶ng Nam, Qu¶ng Ng·i, B˘nh §˚nh, Phó Yªn, Kh¸nh Hoµ, Ninh ThuËn, B˘nh ThuËn. DiÖn t˙ch : 44 254 km2 D©n sè : 8,4 triÖu ng∂êi (n¨m 2002) I. V˚ tr˙ ®˚a l˙ vµ giíi h◊n l·nh thæ Víi h˘nh thÓ hÑp ngang, ko dµi tõ §µ Nfing ®Õn B˘nh ThuËn, Duyªn h¶i Nam Trung Bé lµ cÇu nèi Bflc Trung Bé víi T©y Nguyªn vµ §«ng Nam Bé. Dùa vµo h˘nh 25.1, h·y x¸c ®˚nh : - V ˚ tr˙, giíi h◊n cña vïng Duyªn h¶i Nam Trung Bé. - Hai quÇn ®¶o : Hoµng Sa, Tr∂êng Sa ; c¸c ®¶o : L˝ S¬n, Phó Qu˝. Duyªn h¶i Nam Trung Bé víi nhiÒu ®¶o vµ quÇn ®¶o cã tÇm quan träng vÒ kinh tÕ vµ quèc phßng ®èi víi c¶ n∂íc. II. §iÒu kiÖn tù nhiªn vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn C¸c tØnh Duyªn h¶i Nam Trung Bé ®Òu cã nói, gß ®åi ë ph˙a t©y, d¶i ®ång b»ng hÑp ph˙a ®«ng b˚ chia cflt bëi nhiÒu d·y nói ®©m ngang s¸t biÓn, bê biÓn khóc khuûu cã nhiÒu vòng, v˚nh. T˘m trªn h˘nh 25.1 : - C¸c v˚nh Dung QuÊt, V ©n Phong, Cam Ranh. - C¸c b·i tflm vµ ®˚a ®iÓm du l˚ch næi tiÕng. 90

H˘nh 25.1. L∂îc ®å tù nhiªn vïng Duyªn h¶i Nam Trung Bé 91

Vïng n∂íc mÆn, n∂íc lî ven bê th˙ch hîp cho nghÒ nu«i trång thuû s¶n (nu«i t«m hïm, t«m só). Trªn mét sè ®¶o ven bê tõ tØnh Qu¶ng Nam ®Õn tØnh Kh¸nh Hoµ cã nghÒ khai th¸c tæ chim yÕn (yÕn sµo) ®em l◊i gi¸ tr˚ kinh tÕ cao. C¸c quÇn ®¶o Hoµng Sa, Tr∂êng Sa trªn BiÓn §«ng cña n∂íc ta cã ˝ nghÜa lín vÒ kinh tÕ vµ quèc phßng. §Êt n«ng nghiÖp ë c¸c ®ång b»ng hÑp ven biÓn th˙ch hîp ®Ó trång lóa, ng«, sfln, khoai, rau qu¶ vµ mét sè c©y c«ng nghiÖp cã gi¸ tr˚ nh∂ b«ng v¶i, m˙a ®∂êng. Vïng ®Êt rõng ch©n nói cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn ch¨n nu«i gia sóc lín, ®Æc biÖt lµ nu«i bß ®µn. Ngoµi gç, rõng cßn mét sè ®Æc s¶n qu˝ nh∂ quÕ, trÇm h∂¬ng, s©m quy, k˘ nam vµ mét sè chim thó qu˝ hiÕm. Kho¸ng s¶n ch˙nh cña vïng lµ c¸t thuû tinh, titan, vµng. Duyªn h¶i Nam Trung Bé lµ vïng th√êng b˚ h◊n h¸n ko dµi ; thiªn tai g©y thiÖt h◊i lín trong s¶n xuÊt vµ ®êi sèng, ®Æc biÖt trong mïa m√a b·o. T˙nh ®Õn n¨m 2002, ®é che phñ rõng cña vïng cßn 39%. HiÖn t√îng sa m◊c ho¸ cã nguy c¬ më réng ë c¸c tØnh cùc Nam Trung Bé (Ninh ThuËn, B˘nh ThuËn). Còng nh∂ Bflc Trung Bé, vÊn ®Ò b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng ë ®©y cã tÇm quan träng ®Æc biÖt. T◊i sao vÊn ®Ò b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng cã tÇm quan träng ®Æc biÖt ë c¸c tØnh cùc Nam Trung Bé ? III. §Æc ®iÓm d©n c∂, x· héi Trong ph©n bè d©n c∂ vµ ho◊t ®éng kinh tÕ cã sù kh¸c biÖt gi÷a vïng ®åi nói ph˙a t©y vµ ®ång b»ng ven biÓn ph˙a ®«ng. B¶ng 25.1. Mét sè kh¸c biÖt trong ph©n bè d©n c√ vµ ho◊t ®éng kinh tÕ theo h∂íng tõ ®«ng sang t©y ë Duyªn h¶i Nam Trung Bé Khu vùc D©n c∂ Ho◊t ®éng kinh tÕ §ång b»ng Chñ yÕu lµ ng∂êi Kinh, mét bé phËn nhá Ho◊t ®éng c«ng nghiÖp, ven biÓn lµ ng∂êi Ch¨m. MËt ®é d©n sè cao, ph©n th∂¬ng m◊i, du l˚ch, khai bè tËp trung ë c¸c thµnh phè, th˚ x·. th¸c vµ nu«i trång thuû s¶n. §åi nói Chñ yÕu lµ c¸c d©n téc : C¬-tu, Ch¨n nu«i gia sóc lín (bß ph˙a t©y Ra-glai, Ba-na, £-®ª,... MËt ®é d©n sè ®µn), nghÒ rõng, trång c©y thÊp. TØ lÖ hé nghÌo cßn kh¸ cao. c«ng nghiÖp. 92

C¨n cø vµo b¶ng 25.1, h·y nhËn xt vÒ sù kh¸c biÖt trong ph©n bè d©n c√, d©n téc vµ ho◊t ®éng kinh tÕ gi÷a vïng ®ång b»ng ven biÓn víi vïng ®åi nói ph˙a t©y. B¶ng 25.2. Mét sè tiªu ch˙ ph¸t triÓn d©n c√, x· héi ë Duyªn h¶i Nam Trung Bé vµ c¶ n∂íc, n¨m 1999 Tiªu ch˙ §¬n v˚ t˙nh Duyªn h¶i C¶ Nam Trung Bé n√íc MËt ®é d©n sè TØ lÖ gia t¨ng tù nhiªn cña d©n sè Ng√êi/km2 183 233 TØ lÖ hé nghÌo Thu nhËp b˘nh qu©n ®Çu ng√êi mét th¸ng % 1,5 1,4 TØ lÖ ng√êi lín biÕt ch÷ Tuæi thä trung b˘nh % 14,0 13,3 TØ lÖ d©n sè thµnh th˚ Ngh˘n ®ång 252,8 295,0 % 90,6 90,3 N¨m 70,7 70,9 % 26,1 23,6 Dùa vµo b¶ng 25.2, h·y nhËn xt vÒ t˘nh h˘nh d©n c√, x· héi ë Duyªn h¶i Nam Trung Bé so víi c¶ n√íc. Ng∂êi d©n ë ®©y cã ®øc t˙nh cÇn cï lao ®éng, kiªn c∂êng trong ®Êu tranh chèng ngo◊i x©m, b¶o vÖ Tæ quèc, giµu kinh nghiÖm trong phßng chèng thiªn tai vµ khai th¸c vïng n∂íc réng lín trªn BiÓn §«ng. Duyªn h¶i Nam Trung Bé lµ ®˚a bµn cã nhiÒu di t˙ch v¨n ho¸ - l˚ch sö. Trong ®ã, Phè cæ Héi An vµ Di t˙ch Mü S¬n (Qu¶ng Nam) ®∂îc UNESCO c«ng nhËn lµ di s¶n v¨n ho¸ thÕ giíi. H˘nh 25.2. Phè cæ Héi An, Qu¶ng Nam 93

H˘nh 25.3. Di t˙ch Mü S¬n, Qu¶ng Nam Duyªn h¶i Nam Trung Bé lµ cÇu nèi gi÷a Bflc Trung Bé víi §«ng Nam Bé, gi÷a T©y Nguyªn víi BiÓn §«ng. Vïng cã mét sè thÕ m◊nh vÒ du l˚ch vµ kinh tÕ biÓn. H»ng n¨m, thiªn tai th∂êng g©y thiÖt h◊i lín. §êi sèng c¸c d©n téc c∂ tró ë vïng nói ph˙a t©y cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n. C©u hái vµ bµi tËp 1. Trong ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, vïng Duyªn h¶i Nam Trung Bé cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi vµ khã kh¨n g˘ ? 2. Ph©n bè d©n c√ ë Duyªn h¶i Nam Trung Bé cã nh÷ng ®Æc ®iÓm g˘ ? T◊i sao ph¶i ®Èy m◊nh c«ng t¸c gi¶m nghÌo ë vïng ®åi nói ph˙a t©y ? 3. T◊i sao du l˚ch l◊i lµ thÕ m◊nh kinh tÕ cña vïng ? 94

Bµi 26 Vïng duyªn h¶i nam trung bé (tiÕp theo) Trong c«ng cuéc §æi míi, Duyªn h¶i Nam Trung Bé cã nh÷ng b∂íc tiÕn ®¸ng kÓ theo h∂íng khai th¸c thÕ m◊nh kinh tÕ biÓn, ph¸t huy sù n¨ng ®éng cña d©n c∂ trong nÒn kinh tÕ th˚ tr∂êng. Thµnh tùu nµy ®√îc thÓ hiÖn trong c¸c ngµnh n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp vµ d˚ch vô. C¸c thµnh phè biÓn vµ vïng kinh tÕ träng ®iÓm miÒn Trung cã vai trß quan träng. IV. t˘nh h˘nh ph¸t triÓn kinh tÕ 1. N«ng nghiÖp B¶ng 26.1. Mét sè s¶n phÈm n«ng nghiÖp ë Duyªn h¶i Nam Trung Bé Tiªu ch˙ N¨m 1995 2000 2002 1026,0 1132,6 1008,6 §µn bß (ngh˘n con) 339,4 462,9 521,1 Thuû s¶n (ngh˘n tÊn) V ˘ sao ch¨n nu«i bß, khai th¸c vµ nu«i trång thuû s¶n lµ thÕ m◊nh cña vïng ? Khã kh¨n cña vïng lµ quü ®Êt n«ng nghiÖp rÊt h◊n chÕ. S¶n l∂îng l∂¬ng thùc b˘nh qu©n lµ 281,5 kg/ng√êi, thÊp h¬n møc trung b˘nh c¶ n∂íc (463,6 kg/ng∂êi, n¨m 2002). Nh÷ng c¸nh ®ång hÑp ven biÓn cã diÖn t˙ch nhá, ®Êt xÊu, thiÕu n∂íc vµ th∂êng b˚ b·o lôt vÒ mïa m√a. Ng∂ nghiÖp lµ thÕ m◊nh cña vïng, chiÕm 27,4% gi¸ tr˚ thuû s¶n khai th¸c cña c¶ n∂íc (n¨m 2002). C¸c mÆt hµng xuÊt khÈu chñ yÕu lµ mùc, t«m, c¸ ®«ng l◊nh. Quan s¸t h˘nh 26.1, h·y x¸c ®˚nh c¸c b·i t«m, b·i c¸. V ˘ sao vïng biÓn Nam Trung Bé næi tiÕng vÒ nghÒ lµm muèi, ®¸nh bflt vµ nu«i h¶i s¶n ? 95

H˘nh 26.1. L∂îc ®å kinh tÕ vïng Duyªn h¶i Nam Trung Bé 96

H˘nh 26.2 Nu«i t«m hïm ë Nha Trang, Kh¸nh Hoµ NghÒ lµm muèi, chÕ biÕn thuû s¶n kh¸ ph¸t triÓn, næi tiÕng lµ muèi Cµ N¸, Sa Huúnh, n√íc mflm Nha Trang, Phan ThiÕt. Nhµ n∂íc ®ang ®Çu t∂ lín cho c¸c dù ¸n trång rõng phßng hé, ®ång thêi x©y dùng hÖ thèng hå chøa n∂íc nh»m h◊n chÕ t¸c h◊i cña thiªn tai (lò qut, h◊n h¸n) vµ chñ ®éng cÊp n∂íc cho s¶n xuÊt vµ sinh ho◊t. 2. C«ng nghiÖp B¶ng 26. 2. Gi¸ tr˚ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cña vïng Duyªn h¶i Nam Trung Bé vµ cña c¶ n∂íc, thêi k˘ 1995 - 2002 (ngh˘n tØ ®ång) Vïng N¨m 1995 2000 2002 Duyªn h¶i Nam Trung Bé 5,6 10,8 14,7 C¶ n√íc 103,4 198,3 261,1 Dùa vµo b¶ng 26.2, h·y nhËn xt sù t¨ng tr√ëng gi¸ tr˚ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp cña Duyªn h¶i Nam Trung Bé so víi c¶ n∂íc. 97

C¬ cÊu c«ng nghiÖp cña vïng b∂íc ®Çu ®∂îc h˘nh thµnh vµ kh¸ ®a d◊ng gåm c¬ kh˙, chÕ biÕn thùc phÈm, chÕ biÕn l©m s¶n, s¶n xuÊt hµng tiªu dïng (dÖt, may,...). Mét sè c¬ së khai th¸c kho¸ng s¶n ®ang ho◊t ®éng nh√ khai th¸c c¸t (Kh¸nh Hoµ), titan (B˘nh §˚nh),... C¸c thµnh phè §µ Nfing, Quy Nh¬n lµ trung t©m c¬ kh˙ söa ch÷a, c¬ kh˙ lflp r¸p. 3. D˚ch vô Nhê ®iÒu kiÖn ®˚a l˙ thuËn lîi nªn c¸c ho◊t ®éng vËn t¶i trung chuyÓn trªn tuyÕn Bflc - Nam diÔn ra s«i ®éng. C¸c thµnh phè c¶ng biÓn võa lµ ®Çu mèi giao th«ng thuû bé võa lµ c¬ së xuÊt nhËp khÈu quan träng cña c¸c tØnh trong vïng vµ T©y Nguyªn. Du l˚ch lµ thÕ m◊nh kinh tÕ cña vïng. C¸c b·i biÓn næi tiÕng : Non N√íc, Nha Trang, Mòi N,... vµ c¸c quÇn thÓ di s¶n v¨n ho¸ : Phè cæ Héi An, Di t˙ch Mü S¬n lµ nh÷ng n¬i hÊp dÉn du kh¸ch trong vµ ngoµi n√íc. V. c¸c Trung t©m kinh tÕ vµ vïng kinh tÕ träng ®iÓm miÒn Trung C¸c trung t©m kinh tÕ ë Duyªn h¶i Nam Trung Bé ®Òu lµ nh÷ng thµnh phè biÓn víi c¸c ho◊t ®éng xuÊt nhËp khÈu, du l˚ch nhén nh˚p. X ¸c ®˚nh trªn h˘nh 26.1, v˚ tr˙ cña c¸c thµnh phè §µ Nfing, Quy Nh¬n, Nha Trang. V ˘ sao c¸c thµnh phè nµy ®∂îc coi lµ cöa ngâ cña T©y Nguyªn ? Vïng kinh tÕ träng ®iÓm miÒn Trung Thõa Thiªn - HuÕ, thµnh phè §µ Nfing, Qu¶ng Nam, Qu¶ng Ng·i, B˘nh §˚nh. DiÖn t˙ch : 27,9 ngh˘n km2 D©n sè : 6,0 triÖu ng∂êi (n¨m 2002) Vïng kinh tÕ träng ®iÓm miÒn Trung ®· t¸c ®éng m◊nh tíi sù chuyÓn d˚ch c¬ cÊu kinh tÕ ë c¸c vïng Duyªn h¶i Nam Trung Bé, Bflc Trung Bé vµ T©y Nguyªn. §∂êng Hå Ch˙ Minh, hÇm ®∂êng bé qua ®Ìo H¶i V©n,... sÏ thóc ®Èy c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ liªn vïng. 98

Ng∂ nghiÖp lµ thÕ m◊nh cña vïng, bao gåm nu«i trång, ®¸nh bflt thuû s¶n. C«ng nghiÖp c¬ kh˙, chÕ biÕn n«ng s¶n thùc phÈm kh¸ ph¸t triÓn. D˚ch vô vËn t¶i, du l˚ch tËp trung ë c¸c thµnh phè, th˚ x· ven biÓn nh∂ : §µ Nfing, Quy Nh¬n, Nha Trang. Vïng kinh tÕ träng ®iÓm miÒn Trung cã tÇm quan träng kh«ng chØ víi vïng Duyªn h¶i Nam Trung Bé mµ víi c¶ Bflc Trung Bé vµ T©y Nguyªn. C©u hái vµ bµi tËp 1. Duyªn h¶i Nam Trung Bé ®· khai th¸c tiÒm n¨ng kinh tÕ biÓn nh∂ thÕ nµo ? 2. Dùa vµo b¶ng sè liÖu sau, h·y vÏ biÓu ®å cét thÓ hiÖn diÖn t˙ch nu«i trång thuû s¶n ë c¸c tØnh, thµnh phè cña vïng Duyªn h¶i Nam Trung Bé n¨m 2002 vµ nªu nhËn xt. B¶ng 26.3. DiÖn t˙ch mÆt n∂íc nu«i trång thuû s¶n theo c¸c tØnh, n¨m 2002 C¸c tØnh, §µ Qu¶ng Qu¶ng B˘nh Phó Kh¸nh Ninh B˘nh thµnh phè Nfing Nam Ng·i §˚nh Yªn Hoµ ThuËn ThuËn DiÖn t˙ch 0,8 5,6 1,3 4,1 2,7 6,0 1,5 1,9 (ngh˘n ha) 3. Nªu tÇm quan träng cña vïng kinh tÕ träng ®iÓm miÒn Trung ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ ë Bflc Trung Bé, Duyªn h¶i Nam Trung Bé vµ T©y Nguyªn. 99