ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ ΤΥΠΟΥ 27-12

1 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Βλέπει νέες εξαγορές και συγκέντρωση του κλάδου ο Μασούτης Πηγή: DEAL NEWS Σελ.: 25 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 149.8 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ, ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ Βλέπει νέες εξαγορές και συγκέντρωση του κλάδου ο Μασούτης Τα εγκαίνια ενός ακόμα καταστήματος στην Αττική προχώρησε ο Γιάννης Μασούτης της αλυ ­ σίδας Super market «Μασούτης», ο οποίος κά ­ νει πράξη το σχέδιό του για «απόβαση» από τη Βόρεια Ελλάδα που είναι «στρατηγείο» του και μέχρι πριν από λίγο καιρό δραστηριοποιεί- το, στα νότια. Μόνο στην Αττική πλέον η Μα ­ σούτης έχει 56 καταστήματα, με τελευταίο αυ ­ τό που εγκαινιάστηκε τώρα στο Περιστέρι και μπαίνει ανταγωνιστικά στον κλάδο στην περιοχή της πρωτεύουσας. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Γιάν ­ νης Μασούτης κάνει λόγο για την απήχηση που έχει εταιρία η του με το σλόγκαν «φτηνά και ελ ­ ληνικά» στο αθηναϊκό κοινό και δεσμεύεται να επεκτείνει ακόμα περισσότερο το δίκτυό του στην πρωτεύσουσα. Ο ίδιος «βλέποντας» ότι η τάση της συγκέ ­ ντρωσης στον κλάδο θα συνεχιστεί -προβλέπει ότι στην αγορά θα μείνουν 4-5 μεγάλοι παίκτες, είναι ανοικτός και για νέες εξαγορές μετά απ' αυτά της «Προμηθευτικής». Το 2020 η Μασούτης θέλει να δημιουργήσει στην Αττική δυο Grand Μασούτη και άλλα 10 νέα καταστήματα. Σήμερα η εταιρία που απα ­ σχολεί 8.500 εργαζόμενους διαθέτει ένα δίκτυο 331 καταστημάτων πανελλήνια και αναμένε ­ ται στα αποτελέσματά της να καταγράψει συ ­ νολικές πωλήσεις της τάξης των 830 εκ. ευρώ.

2 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΠΑΝΩ ΑΠ' ΟΛΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Πηγή: VITA Σελ.: 67 Ημερομηνία έκδοσης: 01-12-2019 Επιφάνεια: 601.76 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 9667 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ, ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΜΑΣΟΥΤΗΣ St· ΠΑΝΩ ΑΠ'ΟΛΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Στα σούπερ μάρκετ Μασούτηζΐ; είμαστε περήφανοι για τα rtpdlwfo που σας προσφέρουμε! Διαθέτοντας μια ολοκληρωμένη σειρά εξαιρετικών επιλογών ιδιωτικής ετικέτας, στρώνουμε το καθημερινό τραπέζι με πρώτης τάξεως υλικά, διαλεχτές γεύσεις και αδιαπραγμάτευτα υψηλή ποιότητα. Έτσι, κάθε γεύμα γίνεται μια... ανυψωτική εμπειρία.

3 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 6017.87 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ, ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Forbes

4 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ην επάνοδο ins ελληνι ­ κής οικονομίας σε θε ­ τική τροχιά πιστοποίη ­ σαν τα οικονομικά απο­ τελέσματα των ελληνι ­ κών επιχειρήσεων για το 2018, μια χρο ­ νιάς κατά την οποία σταθεροποιήθηκε η πορεία ανάκαμψης που ξεκίνησε να δρο ­ μολογείται έναν χρόνο νωρίτερα. Η στα ­ διακή βελτίωση του οικονομικού κλίμα ­ τος κατά τη διάρκεια του 2018 και, κυρί ­ ως, η προσδοκία μιας θετικής πολιτικής αλλαγής -κάτι που τελικά πιστοποιήθηκε στις αρχές του 2019- αποτέλεσαν τα κύ ­ ρια χαρακτηριστικά της χρονιάς κατά την οποία η πλειονότητα των ελληνικών επι ­ χειρήσεων πέτυχε να αυξήσει τον κύκλο εργασιών της, χωρίς όμως σε ορισμέ ­ νες περιπτώσεις να αποφευχθεί η πίε ­ ση στην κερδοφορία, κυρίως λόγω έκτα ­ κτων γεγονότων. Η γενική εικόνα που άφησε πίσω του το 2018 ήταν αυτή της ενίσχυσης των ενοποιημένων αποτελεσμάτων στους πε ­ ρισσότερους επιχειρηματικούς κλάδους. Χαρακτηριστικό ήταν ότι αρκετές επιχει ­ ρήσεις, πλείστες εκ των οποίων εισηγμέ ­ νες στο Χρηματιστήριο της Αθήνας, πέ- τυχαν ιστορικό υψηλό κερδοφορίας, ενώ σημαντικός ήταν και ο αριθμός των επι ­ χειρήσεων που «γύρισαν» σε κέρδη. Η άνοδος της κερδοφορίας, με βάση τα στοιχεία, κατά κύριο λόγο προήλθε από τους τομείς του εμπορίου, των υπηρεσι ­ ών και του τουρισμού. Περαιτέρω, όπως δείχνουν τα στοιχεία που επεξεργάστηκε η Deloitte, το 2018 αυξήθηκε ο αριθμός των επιχειρήσεων που υπερέβησαν το όριο των 100 εκατ. ευρώ σε επίπεδο κύ ­ κλου εργασιών σε σχέση με τις αντίστοι ­ χες του 2017. ΣΤΥΛΟΒΑΤΗΣ 0 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Συνολικά ίο οικονομικό κλίμα ήταν βελτιωμένο το 2018 σε σχέση με το 2017, ενώ οι προσδοκίες των νοικοκυ ­ ριών εμφανίστηκαν να έχουν βελτιωθεί. Μέσα στη χρονιά άρχισε να εδραιώνεται η αίσθηση πως οι επιπτώσεις ms κρίσης σε μεγάλο βαθμό έχουν εξομαλυνθεί και πως τα πραγματικά διαθέσιμα εισοδήμα ­ τα θα αυξάνονται στο επόμενο διάστημα 0110 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΥΞΗΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2018 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2017 Κ.Ε. ΔΙΑΦΟΡΑ % METRADA.E. 172.480 € 74.853 € 130% ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 2.117.789 € 1.150.369 € 84% ΚΑΡΑΤΖΗ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 182.606 € 100.483 € 82% FRAPORT ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ A 231.485 € 128.920 € 80% FRAPORT ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ Β 184.133 € 104.419 € 76% ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 2.204.390 € 1.368.209 € 61% SHELL & ΜΟΗ Α.Ε. ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ 351.990 € 223.941 € 57% WATT & VOLT Α.Ε. 164.035 € 105.372 € 56% HUAWEI ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Α.Ε. 185.801 € 128.121 € 45% ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε. 389.066 € 269.365 € 44% έστω και σταδιακά, αίσθηση που εδραι ­ Περαιτέρω, σε πολύ υψηλά επίπεδα ώθηκε περαιτέρω μέσα στο 2019. κινήθηκε ξανά και ο κλάδος των διυλι- Ένας από τους στυλοβάτες, για άλλη στηρίων, με τις τιμές του πετρελαίου να μία χρονιά, των θετικών επιδόσεων που κατέγραψαν οι επιχειρήσεις ήταν ο κλά ­ δος του τουρισμού. Ο τουρισμός το 2018 συνέβαλε άμεσα στη δημιουργία του 11,7% του ΑΕΠ της χώρας με 21,6 δισ. ευρώ, ενώ η άμεση συνεισφορά του του ­ ρισμού στο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 13,3% ή κατά 2,5 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2017. Το ρεκόρ των αφίξεων -33 εκατομμύ ­ ρια- που καταγράφηκε και η ραγδαία αύξηση των εσόδων αποτυπώθηκαν σε όλα τα επίπεδα, ενώ πολλαπλασιαστικά ήταν τα οφέλη για την οικονομία και για τους επιμέρους κλάδους από τις σημαντι ­ κές επενδύσεις που υλοποιήθηκαν στην ανάπτυξη και την ανακαίνιση ξενοδοχεί ­ ων και καταλυμάτων ευρύτερα. Περαιτέρω, το 2018 ο τραπεζικός κλά ­ δος έπειτα από πολλές χρήσεις είχε αυ ­ ξητική συνεισφορά στα κέρδη μετά από φόρους, παρά τις πιέσεις που δέχτηκε στη χρονιά. Η κεφαλαιακή θέση των ελ ­ ληνικών τραπεζών ξεκίνησε να ενισχύε- εκτοξεύουν τον τζίρο των διυλιστηρίων σε μια από τις καλύτερες επιδόσεις όλων των εποχών, παρά τους αρνητικούς εξω ­ γενείς παράγοντες, όπως η υποχώρηση ενδεικτικών περιθωρίων, η ισχυροποίη ­ ση του ευρώ έναντι του 2017, η σημαντι ­ κή πτώση των διεθνών τιμών αργού το δ τρίμηνο ’ του 2018 και η συνακόλουθη μείωση αξίας αποθεμάτων, αλλά και οι αυξημένες τιμές ρύπων C02. Αντίστοιχα καλά κινήθηκε βιομηχανικός ο κλάδος, που εμφάνισε αξιόλογη αύξηση στον κύ ­ κλο εργασιών, ο εμπορικός τομέας, με αύξηση πωλήσεων και κερδοφορίας, ενώ στον κλάδο των εταιρειών παροχής υπηρεσιών (εκτός τεχνικών εταιρειών) σημειώθηκε μικρή αύξηση του κύκλου εργασιών, αλλά σημαντική αύξηση της κερδοφορίας στο σύνολο του έτος. ΠΟΙΟΙ ΠΡΠΤΑΓΠΝΙΣΤΗΣΑΝ Για άλλη μία χρονιά την πρώτε · 'on της λίστας «Forbes - The Greek list ται περαιτέρω μέσω κινήσεων ενεργούς διαχείρισης των κινδύνων ισολογισμού, ενώ παράλληλα και η ρευστότητα άρχισε να βελτιώνεται, καθώς το εγχώριο τρα ­ πεζικό σύστημα ανέκτησε την πρόσβαση στις αγορές, μειώνοντας τη χρηματοδό ­ τησή του από το Ευρωσύστημα. Τη χρο ­ νιά αυτή άρχισε να γίνεται πιο φανερός ο μετασχηματισμός του ελληνικού τραπε ­ ζικού συστήματος, ενώ εντάθηκε η προ ­ σπάθεια των ελληνικών τραπεζών να δι ­ αχειριστούν τόσο τις επιπτώσεις της πο ­ λυετούς κρίσης και το υψηλό απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων όσο και τον εκσυγχρονισμό των επιχει ­ ρηματικών τους μοντέλων. 100+» καταλαμβάνει οΌμιλος Ελλη ­ νικών Πετρελαίων, ενώ και οι υπόλοι ­ πες θέσεις παρέμειναν αμετάβλητες σε σχέση με το 2017. Είναι χαρακτηριστι ­ κό πως οι πρώτοι της λίστας, ΕΛΠΕ και Motor Oil, πέτυχαν διψήφια αύξηση του κύκλου εργασιών τους το 2018 σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ενώ οι υπό­ λοιποι της πεντάδας παρέμειναν στα ίδια επίπεδα ή και ελαφρώς χαμηλότερα. Σαφέστατα, το 2018 για τον'Ομιλο των Ελληνικών Πετρελαίων ήταν μια εξαιρετική χρονιά, που συνοδεύτηκε από νέο ιστορικό ρεκόρ παραγωγής, το ρε ­ κόρ δεκαετίας στις πωλήσεις, αλλά και το ιστορικό ρεκόρ εξαγωγών. Τα θετι-

5 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 κά αποτελέσματα βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό oris ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις των διυλιστηρίων, που πέτυχαν υψηλή διαθεσιμότητα των μονάδων, ρεκόρ πα ­ ραγωγής και εξαγωγών, αλλά και ιστο ­ ρικό υψηλό της τελευταίας δεκαετίας σε όγκους πωλήσεων. Η ισχυρή κερδοφορία, παρά τους αρ ­ νητικούς εξωτερικούς παράγοντες, βα ­ σίστηκε στις θετικές επιδόσεις των διυλι ­ στηρίων, που πέτυχαν υψηλή διαθεσιμό ­ τητα των μονάδων και ρεκόρ παραγω ­ γής και εξαγωγών. Πέρα από την υψη ­ λή κερδοφορία, το 2018 χαρακτηρίστη ­ κε από την περαιτέρω βελτίωση του ισο ­ λογισμού του ομίλου, με εξομάλυνση παλιών οφειλών προς προμηθευτές και σημαντική μείωση του κόστους χρημα ­ τοδότησης. Εκτός από τα θετικά αποτελέσματα, το 2018 αποτέλεσε χρονιά κατά την οποία ο όμιλος εστίασε σε θέματα ανταγωνιστι ­ κότητας, θέτοντας τις βάσεις για ένα πρό ­ γραμμα ενίσχυσης. Στο πλαίσιο αυτό, ξε ­ κίνησαν πρωτοβουλίες που θα αποτελό­ σουν μέρος της στρατηγικής του ομίλου τα επόμενα χρόνια, όπως ψηφιακός μετα ­ σχηματισμός, βελτίωση ενεργειακής από ­ δοσης και μείωση των εκπομπών ρύπων, πρόγραμμα προμηθειών και ανάπτυξη σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. ΝΕΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΨΗΛΟ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΗ Αντίστοιχα, ο'Ομιλος Μότορ'Οιλ Ελ ­ λάς πέτυχε το 2018 αύξηση του όγκου των συνολικών πωλήσεων για ενδέκα ­ τη συνεχόμενη χρονιά, αξιοποιώντας τον εξαγωγικό του προσανατολισμό. Ο όγκος πωλήσεων εξωτερικού το 2018 δι ­ αμορφώθηκε στο 82,51% του συνολικού όγκου πωλήσεων της εταιρείας. Κατά τη διάρκεια της χρονιάς η παραγωγή του διυλιστηρίου του ομίλου ανήλθε στο νέο ιστορικό υψηλό των 13,3 εκατ. μετρικών τόνων, έναντι 13 εκατ. μετρικών τόνων τη χρήση 2017. Σημειώνεται ότι η στρατηγική της Μό- τορ'Οιλ στη χρήση 2018 επικεντρώθη ­ κε στην επίτευξη υψηλού βαθμού απα­ σχόλησης του διυλιστηρίου, στην κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο διάθεση της παραγωγής προϊόντων στις τρεις κύρι ­ ες αγορές στις οποίες παραδοσιακά δρα ­ στηριοποιείται (εσωτερική, εξαγωγές, ναυτιλία-αεροπορία) και στη δημιουρ ­ γία θετικών ταμειακών ροών. Σε επίπε ­ Οι 10 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Mt ΙΗ ΜΕΓΑΑ υ ΓΕΡί J λ vruyu i/cr 1 Μ ; _ Π L ! 1 Γλ L ί ^ΔΟΦϋΡίΑΣ ΚΕΡΔΗ ΚΕΡΔΗ Κ.Π.Φ. ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΠΡΟΦΟΡΩΝ ΠΡΟΦΟΡΩΝ ΔΙΑΦΟΡΑ 2018 2017 % LG ELECTRONICS ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 2.772 € 47 € 5798% ΑΝΑΜΕΤ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 2.064 € 70 € 2862% MERCEDES BENZ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 8.440 € 967 € 773% ΥΦΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 5.642 € 1 .153 € 389% ATTICA BANK 4.748 € 1 .134 € 319% ΠΡΟΚΤΕΡ & ΓΚΑΜΠΛ ΕΛΛΑΣ Ε.Π.Ε. 7.931 € 1.980 € 301% METRAD Α.Ε. 465 € 146€ 218% INTRALOT Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 40.230 € 12.940 € 211% AIGLON Α.Β.&Ε.Ε. 455 € 149€ 206% JANSSEN-CILAG ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε. 2.598 € 1.039 € 150% δο ομίλου, η Μότορ'Οιλ πέτυχε την επέ ­ κταση του χρονικού ορίζοντα ωρίμανσης του μεσοπρόθεσμου δανεισμού, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε σταθερά μει ­ ωμένη επιβάρυνση χρεωστικών τόκων, και διεύρυνε το χαρτοφυλάκιο των επι ­ χειρηματικών δραστηριοτήτων της μέσω στοχευμένων εξαγορών. Η ΑΡΧΗ TOY RESTART ΓΙΑ ΤΗ ΑΕΗ Τα οικονομικά αποτελέσματα της ΔΕΗ για το 2018 συνοδεύτηκαν από ζη ­ μίες προ φόρων ύψους 848 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των δραστη ­ ριοτήτων σε Μελίτη και Μεγαλόπολη), έναντι κερδοφορίας 270 εκατ. ευρώ, ως αποτέλεσμα της μείωσης του μερι ­ δίου αγοράς, της υψηλότερης δαπάνης για αγορές δικαιωμάτων C02, της επι ­ βάρυνσης από τις δημοπρασίες ΝΟΜΕ, προβλέψεων αποζημίωσης προσωπικού λόγω αποχώρησης κ.ά. Τα αρνητικά αυτά αποτελέσματα απο- τέλεσαν την απαρχή σημαντικών μέτρων που ελήφθησαν προκειμένου να πραγ ­ ματοποιηθεί ένα εκτεταμένο restart, κάτι που επικυρώθηκε με την αλλαγή management έπειτα από τις εκλογές του Ιουλίου 2019. Ήδη έχουν ληφθεί μέτρα από τον κύριο μέτοχο της εταιρείας, το ελληνικό Δημόσιο, για να οδηγήσουν τη ΔΕΗ σε σταθερό έδαφος και να απο­ καταστήσουν σταδιακά την κερδοφορία. Ήδη τα επόμενα τρίμηνα καταγράφε ­ ται βελτίωση των οικονομικών αποτελε ­ σμάτων και επαναφορά των ταμειακών ροών, ενώ το νέο business plan που ανακοίνωσε η Επιχείρηση προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αύξηση της λειτουρ ­ γικής κερδοφορίας (EBITDA) στα επί ­ πεδα των 420-470 εκατ. ευρώ το 2019, έναντι 150 εκατ. ευρώ το 2018. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝΟΠΑΠ Το 2018 σηματοδότησε την 60ή επέ ­ τειο από την ίδρυση του ΟΠΑΠ και σε αυτήν τη χρονιά ο Οργανισμός πέ ­ τυχε ρεκόρ τριμηνιαίων εσόδων GGR από το 2010 και EBITDA από το 2013, έτος έναρξης επιβολής εισφοράς επί του GGR. Με τα υψηλά ετών όσον αφορά τα έσοδα και την κερδοφορία του ΟΠΑΠ, το 2018 επιτεύχθηκε περαιτέρω πρόοδος στην υλοποίηση του «Οράματος 2020»

6 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΠΧΕΙΡΗΙΕΙΣ ME ΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΥΞΗΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ και ίων στρατηγικών προτεραιοτήτων τη? εταιρεία?. Ο Οργανισμό? προχώρη ­ σε στην ανάπτυξη του δικτύου Play, συ­ νεχίστηκε ο εκσυγχρονισμό? του δικτύου των πρακτορείων με βάση το πρόγραμ ­ μα «Retail Excellence 2020» και η υλο ­ ποίηση του προγράμματο? τεχνολογικού μετασχηματισμού τη? εταιρεία?. Σημειώνεται πω? τον Δεκέμβριο του 2018 ο ΟΠΑΠ ολοκλήρωσε την εξα ­ γορά ποσοστού 36,75% στην TCB Holdings Ltd έναντι συνολικού τιμήμα- το? 50 εκατ. ευρώ. Ακολούθησε, τον Ια ­ νουάριο 2019, η συμφωνία του ΟΠΑΠ για την απόκτηση του 51% των δραστη ­ ριοτήτων του Ομίλου Stoiximan στην Ελλάδα και την Κύπρο, υπό την GML Interactive Ltd, 100% θυγατρική εται ­ ρεία τη? TCB, έναντι συνολικού τιμή- ματο? 94,86 εκατ. ευρώ, πλέον των κα ­ θαρών ταμειακών διαθεσίμων κατά την ημέρα κλεισίματο?. Με την ολοκλήρωση τη? συναλλαγή?, ο ΟΠΑΠ θα έχει απο­ κτήσει τον από κοινού έλεγχο των δρα ­ στηριοτήτων του Ομίλου Stoiximan στην Ελλάδα και την Κύπρο. ΤΟ ΙΣΧΥΡΟ BRAND ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΟΤΕ Ισχυρέ? επιδόσει? κατέγραψε ο ΟΤΕ το 2018 στην Ελλάδα, χάρη στι? επεν ­ δύσει? σε δίκτυα και στο ισχυρό brand. Ο Οργανισμό? διατήρησε τα έσοδά του σταθερά και ενίσχυσε την κερδοφορία του, συνεχίζοντα? παράλληλα το επεν ­ δυτικό του πρόγραμμα, ενώ ενισχύθη- καν και οι ταμειακέ? ροέ?. Στην Ελλά ­ δα τα ετήσια έσοδα και το EBITDA αυ ­ ξήθηκαν κατά 1,5% και 4% αντίστοιχα, χάρη στην ενίσχυση των επιδόσεων σε βασικού? τομεί? τη? λειτουργία? του Ομί ­ λου, στι? υπηρεσίε? ευρυζωνικότητα? και οπτική? ίνα?, στη συνδρομητική τηλεό ­ ραση, στην κίνηση δεδομένων κινητή?, στη διείσδυση του mobile app, καθώ? ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2018 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2017 ΔΙΑΦΟΡΑ % ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. 9.769.155 € 7.994.690 € 1.774.465 € ΜΟΤΟΡΟΙΛ (ΕΛΛΑΣ) Α.Ε. 9.491.501 € 7.843.482 € 1.648.019 € ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ Α.Ε. 2.117.789 € 1.150.369 € 967.420 € ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. 2.204.390 € 1.368.209 € 836.181 € ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΥΠΕΡΑΓΟΡΕΣ ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Α.Ε.Ε. 3.011.502 € 2.524.292 € 487.2106 ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 1.402.700 € 1.185.531 € 217.1696 ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ 475.302 € 335.985 € 139.317 6 AUTOHELLAS (HERTZ) Α.Τ.Ε.Ε. 470.380 € 340.632 € 129.7486 SHELL & ΜΟΗ Α.Ε. ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ 351.990 € 223.941 € 128.0496 ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε. 389.066 € 269.365 € 119.7016 και στη διαχείριση του κόστου?. Χάρη στι? επενδύσει?, που έφτασαν τα 2 δισ. ευρώ την περασμένη εξαετία, ο Όμιλο? ΟΤΕ διαθέτει σήμερα το μεγα ­ λύτερο δίκτυο οπτικών ινών στην Ελλά ­ δα, το COSMOTE Fiber. Βάσει του τε- τραετού? επενδυτικού πλάνου που υλο ­ ποιεί, ύψου? 2 δισ. ευρώ, στόχο? του Ομίλου ΟΤΕ είναι το FTTH να γίνει δι ­ αθέσιμο σε περισσότερα από 300.000 νοικοκυριά και επιχειρήσει? το 2020, φτάνοντα? το 1 εκατομμύριο έω? το 2022. Το δίκτυο θα καλύπτει με οπτική ίνα και εγκαταστάσει? μεγάλη? κοινω ­ νική? σημασία?, όπω? πανεπιστημιακά ιδρύματα, κέντρα μεταφορών, βιομηχα ­ νικά πάρκα και δημόσια κτίρια. Η ΑΛΛΑΓΗ ΣΕΛΙΔΑΣ Αν και το 2018 μπήκαν οι βάσει? για μια αλλαγή σελίδα?, κάτι που συνέβη μέσα στο 2019, οι προκλήσει? για την ­ ελ ληνική οικονομία και τι? επιχειρήσει? παραμένουν.Όπω? σημειώνουν φορεί? και παράγοντε? τη? αγορά?, οι ελληνικέ? επιχειρήσει? μπορούν και πρέπει να εντ- σχύσουν περισσότερο την ανταγωνιστι- κότητά του?, δημιουργώντα? μεγαλύτε ­ ρε? προοπτικέ? για μέλλον.Όπω? το ση ­ μειώνει ο ΣΕΒ, πρέπει επιτέλου? να συ ­ νειδητοποιηθεί από όλου? ότι η χώρα, για να επιστρέφει σε ανάπτυξη 4%, όσο δηλαδή ήταν την εποχή τη? εφήμερη? ευημερία? (2000-2007), τώρα που δεν υπάρχουν δημοσιονομικά ελλείμμα ­ τα και εύκολο? δανεισμό?, χρειάζεται να αυξήσει την παραγωγικότητά τη? μέσω ιδιωτικών επενδύσεων. Η μεθοδολογία Με βάση τα πλέον πρόσφατα δημο ­ σιευμένα αποτελέσματα χρήση?, επελέ- γησαν είτε όμιλοι εταιρειών με συνολι ­ κό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκα ­ τομμυρίων ευρώ είτε εταιρείε? οι οποί- ε? δεν ανήκουν σε ομίλου?, αλλά έχουν πραγματοποιήσει κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ. Ω? εκ τούτου, θυγατρικέ? εταιρείε? ομίλων οι οποίε? έχουν κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ και ενοποιού ­ νται στον όμιλο έχουν περιληφθεί στι? ενοποιημένε? οικονομικέ? καταστήσει? για του? σκοπού? του παρόντο?. Παρότι έχουν συμπεριληφθεί εταιρείε? οι οποίε? ανήκουν σε ομίλου? στο εξωτερικό και ενοποιούνται στι? οικονομικέ? καταστή ­ σει? του ομίλου, για του? σκοπού? του παρόντο? και για λόγου? εντοπιότητα? δημοσιεύονται τα στοιχεία που αφορούν την εταιρεία και όχι τον όμιλο. Οι εταιρείε? ιεραρχήθηκαν σύμφω ­ να με τον κύκλο εργασιών (από τον υψη ­ λότερο στο χαμηλότερο). Σημειώνε ­ ται ότι στον κύκλο εργασιών περιλαμβά ­ νονται και τα έσοδα από διακοπτόμενε? δραστηριότητε? (σε όσε? περιπτώσει? υπήρχαν). Επίση?, ο κύκλο? εργασιών των εταιρειών δεν περιλαμβάνει φόρου? και άλλα ποσά που δεν αναλογούν στα συνολικά έσοδα (π.χ. cla back, τέλη ταξι ­ νόμηση?, συμμετοχή ελληνικού Δημοσί ­ ου, ΦΠΑ, ΕΦΚ κτλ.). Αναφορικά με τι? τραπεζικέ? εταιρείε?, σημειώνεται ότι ω? κύκλο? εργασιών ορίζονται τα μικτά έσο ­ δα από τόκου? και προμήθειε?. Αντίστοι ­ χα, σχετικά με τι? ασφαλιστικέ? εταιρεί- ε?, ω? κύκλο? εργασιών ορίζονται τα κα ­ θαρά δεδουλευμένα ασφάλιστρα. Σημειώνεται ότι η παρούσα λίστα εν ­ δεχομένου? να μην περιλαμβάνει ομίλου? εταιρειών ή/και εταιρείε? οι οποίε? δεν έχουν δημοσιεύσει οικονομικέ? καταστή ­ σει? έω? την ημερομηνία άντληση? των

7 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 1 Η Μ Li A Αϊ ΐ EPH ΠΟΣΟΣ 11 AiA , Α ι _ γ ΙΣ π KEP zj ,ΟΦΟΡΙΑΣ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΕΡΔΗ ΠΡΟΦΟΡΩΝ ΚΕΡΔΗ ΠΡΟΦΟΡΩΝ ΔΙΑΦΟΡΑ % 2018 2017 OTE A.E. EUROLIFE ERB INSURANCE GROUP A.E. EUROBANK ERGASIAS, ΤΡΑΠΕΖΑ, A.E. ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ A.E. ΚΑΡΕΛΙΑ ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ A.E. INTRALOT A.E. ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ A.E. JUMBO A.E. Ο.Π.Α.Π. A.E. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ A.E. οικονομικών δεδομένων, η οποία ορίζε ­ ται η 3η Δεκεμβρίου 2019. Για όσου? ομίλου? ή και εταιρείες δεν έχουν δημο ­ σιεύσει οικονομικέ? καταστήσει? με τέλος χρήση? 31/12/2018, έχουν χρησιμοποιη ­ θεί τα πλέον πρόσφατα στοιχεία αυτών. Για λόγου? πληρότητα? τη? λίστα? και ανάδειξη? των μεγαλύτερων εταιρει ­ ών της ελληνική? αγορά?, έχουν προ ­ στεθεί ενδεικτικά και όμιλοι/εταιρείε? με στοιχεία του 2017. Η άντληση των οικονομικών δεδο ­ μένων που λήφθηκαν υπόψη (ήτοι κύ ­ κλο? εργασιών, κέρδη προ φόρων κτλ.) για την ανάλυση του κύκλου εργασιών εταιρειών πρόσφατων δημοσιευμένων οικονομικών καταστάσεων πραγματοποι ­ ήθηκε από τι? βάσει? δεδομένων (ICAP) που χρησιμοποιεί η Deloitte, καθώ? επί ­ ση? και από τι? ιστοσελίδες των εταιρει ­ ών, το ΓΕΜΗ κτλ. Ω? εκ τούτου, το πα ­ 331.700 € 170.400 € 161.300 € 198.337 € 81.379 € 116.958 € 167.000 € 120.000 € 47.000 € 239.683 € 199.830 € 39.853 € 102.841 € 71.762 € 31.079 € 40.230 € 12.940 € 27.2906 75.849 € 50.674 € 25.175 6 197.859 € 173.466 € 24.393 6 215.900 € 193.115 € 22.785 6 42.333 € 21.187 € 21.1466 ρόν αποτελεί συλλογή ήδη δημοσιευμέ ­ νων πληροφοριών, παρέχεται αποκλει ­ στικά για σκοπού? πληροφόρηση? και δεν συντστά οικονομοτεχνική ή λογιστική μελέτη, συμβουλή, γνωμοδότηση κ.λπ. Στη λίστα εμπεριέχονται και εται ­ ρείες για τι? οποίες δεν υπάρχει δημοσι ­ ευμένη η έκθεση ορκωτών λογιστών ή δεν έχει δημοσιευθεί ο ισολογισμό? του? στο ΓΕΜΗ ή στην ιστοσελίδα του?, αλλά έχουν παράσχει οι ίδιες τι? οικονομικέ? του? καταστάσεις στο μέσο επικοινωνί- α?/ιστοτόπου ενημέρωση? Capital.gr, με σκοπό να συμπεριληφθούν στην παρού ­ σα έκδοση του περιοδικού «Forbes». Επίση?, τα οικονομικά στοιχεία δεν έχουν αναμορφωθεί με τυχόν παρατη ­ ρήσει? από ορκωτού? ελεγκτέ?. Οι αριθμοδείκτε? έχουν προέλθει όπω? υφίστανται στι? βάσει? δεδομένων και δεν έχουν υποστεί οικονομοτεχνι ­ κό έλεγχο από την Deloitte. Ο υπολογι ­ σμό? των αριθμοδεικτών μπορεί να δια ­ φέρει σε σύγκριση με τον αντίστοιχο που χρησιμοποιεί η εκάστοτε εταιρεία. Ω? εκ τούτου, θα πρέπει να θεωρείται ενδεικτι ­ κή η τιμή τους. Τέλος, η Deloitte δεν έχει προβεί σε έλεγχο των οικονομικών δεδομένων. Σε τυχαίο και περιορισμένο δείγμα έχει προβεί στην αντιπαραβολή των οικονο ­ μικών δεδομένων (ήτοι κύκλο? εργασι ­ ών και κέρδη προ φόρων) με τι? αντί ­ στοιχες οικονομικέ? καταστάσεις εταιρει ­ ών, χωρίς κάποιο προφανές εύρημα. Disclaimer: Δεδομένου ότι το παρόν δεν ουνιοτά συμβουλή οποιουδήποτε εί ­ δους, γνωμοδότηση, ή/και μελέτη, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως τέτοια ή/και ως υπόδειξη για οποιαδήποτε ενέργετα. Ου- δεμία ευθύνη φέρει η Deloitte για οποιο- δήποτε λάθος/παράβλεψη κ.λπ. έχει εμ- φιλοχωρήσει οτα οικονομικά στοιχεία και τις πληροφορίες που έχει συλλέξει κατά τον ανωτέρω αναφερόμενο τρόπο, καθώς η συμβολή της ουνίσταται αποκλειστικά στη συλλογή και παρουσίαση αυτών και, ως εκ τούτου, δεν εγγυάται για την ακρί ­ βεια, πληρότητα ή/και ισχύ των εν λόγω στοιχείων. Επίσης, η Deloitte δεν θα ευ- θύνεται στην nepimmon που οποιοσδή ­ ποτε τρίτος επίλέξει να βασιστεί, να ενερ ­ γήσει ή/και να απέχει από οποιαδήπο ­ τε ενέργεια βάσει των πληροφοριών που περιέχονται στο παρόν. ΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΕΣΤΡΕ ΚΥΚΛΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΕΡΔΗ ΚΕΡΔΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΟΦΟΡΩΝ ΠΡΟΦΟΡΩΝ 2018 2017 2018 2017 MARFIN INVESTMENT GROUP A.E. 996.1646 879.581 € 50.3746 -73.903 6 ΑΙΓΑΙΩΝ ΟΪΛ A.E. 855.8776 827.1046 1.3396 -341 6 REVOIL Α.Ε.Ε.Π. 719.6326 708.153 6 1.4156 -4.895 6 ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ 475.3026 335.985 6 6.7066 -4.3446 ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε. 389.0666 269.365 6 8.651 6 -4.039 € ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ Α.Ε.Β.Ε. 359.6466 293.6146 1.683 6 -3.885 6 ΑΛΟΥΜΥΛ Α.Ε. 257.469 6 226.176 6 4106 -25.0386 ΥΓΕΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ 217.3886 205.972 6 15.8346 -1.7656 ΗΡΑΚΛΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΓΕΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ 198.0836 212.663 6 872 6 -8.143 6 HUAWEI ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Α.Ε. 185.8016 128.121 6 6.333 6 -1.5866 BSH ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ Α.Β.Ε. 152.8386 152.278 6 2.0346 -2.485 6 ΙΝΤΡΑΚΟΜ Α.Ε. ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΛΥΣΕΩΝ 136.6366 128.947 6 8.1686 -3.3046 ΡΟΣ (ΕΛΛΑΣ) Α.Ε. 135.475 6 159.603 6 47 6 -3.451 6 *ΜΗΤΣΗΣ CO. - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. 119.781 6 100.401 6 6.1676 -1.485 6 ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ Α.Ε. 107.402 6 108.728 6 566 -602 6 ΛΕΦΑΣ - ΦΩΣΤΗΡΑΣ - ΓΚΛΑΡΑΣ Α.Ε.Β.Ε. 104.3116 102.7806 305 6 -2026

8 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 01 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΚΥΚΛΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΩ ΤΩΝ 100 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΥΚΛΟΣ (ΟΜΙΛΟΥ/ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ) ΕΡΓΑΣΙΟΝ2018 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2017 Κ.Ε. ΔΙΑΦΟΡΑ% ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2018 ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2017 Κ.Π.Φ. ΔΙΑΦΟΡΑ% DEBT/EBITDA 2018 1. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. 9.769.155 € 7.994.690 € 22% 368.930 € 519.785 € -29% 6,2 2. ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ (ΕΛΛΑΣ) 9.491.501 € 7.843.482 € 21% 355.395 € 450.301 € -21% 3,4 3. Δ.Ε.Η 4.741.878 € 4.967.456 € -5% -848.830 € 270.558 € -99,3 4. Ο.Π.Α.Π. Α.Ε. 4.390.861 € 4.422.902 € -1% 215.900 € 193.115 € 12% 2,7 5. Ο.Τ.Ε 3.798.700 € 3.796.900 € 0% 331.700 € 170.400 € 95% 3,1 6. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Α.Ε.Ε. 3.011.502 € 2.524.292 € 19% -60.208 € -109.796 € 118,9 7. ALPHA BANK Α.Ε. 2.278.188 € 2.514.338 € -9% -289.353 € 96.663 € 8. ΕΛΙΝΟΪΛ Α.Ε. 2.204.390 € 1 .368.209 € 61% 4.302 € 6.252 € -31% 11,6 9. EUROBANK ERGASIAS 2.186.000 € 2.164.000 € 1% 167.000 € 120.000 € 39% 10. ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ Α.Ε. 2.117.789 € 1.150.369 € 84% 75.849 € 50.674 € 50% 5,6 11. ΑΛΦΑ ΒΗΤΑ - ΒΑΙΙΛΟΠΟΥΛΟΣ 1.986.336 € 2.100.319 € -5% 54.006 € 88.508 € -39% 12. ΠΕΙΡΑΙΩΣ, ΤΡΑΠΕΖΑ, Α.Ε. 1.874.000 € 2.200.000 € -15% -264.000 € -1.410.1 16€ 13. ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. 1.857.289 € 1.865.749 € 0% -25.761 € 39.744 € 17,3 14. ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. 1.526.514 € 1.526.721 € 0% 163.325 € 181.347 € -10% 6,2 15. TITAN Α.Ε. 1.490.097 € 1.505.803 € -1% 82.562 € 63.226 € 31% 5,1 16. ΓΕΚΤΕΡΝΑ Α.Ε. 1.402.700 € 1.185.531 € 18% 60.815 € 153.450 € -60% 12,0 17. ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 1.337.000 € 1.780.000 € -25% -13.000 € -385.000 € 18. ΜΕΤΡΟ Α.Ε.&Β.Ε. 1.190.626 € 1.172.126 € 2% 9.475 € 10.401 € -9% 16,3 19. ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. 1.187.440 € 1.127.625 € 5% 98.636 € 85.785 € 15% 3,8 20. MARFIN INVESTMENT GROUP 996.164 € 879.581 € 13% 50.374 € -73.903 € 17,2 21. ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΕΡΙΟΥ 931.317 € 914.084 € 2% 16.051 € 135.324 € -88% 12,2 22. VODAFONE ΠΑΝΑΦΟΝ - 897.900 € 871.500 € 3% 55.200 € 37.200 € 48% 23. INTRALOT Α.Ε. 870.833 € 930.595 € -6% 40.230 € 12.940 € 211% 7,7 24. ΑΙΓΑΙΟΝ ΟΪΛ Α.Ε. 855.877 € 827.104 € 3% 1.339 € -341 € 12,3 25. Δ. ΜΑΣΟΥΤΗΣ ΣΟΥΠΕΡΜΑΡΚΕΤ 770.349 € 761.589 € 1% 14.033 € 25.798 € -46% 11,5 26. JUMBO Α.Ε. 753.300 € 681.430 € 11% 197.859 € 173.466 € 14% 1,3 27. REVOIL Α.Ε.Ε.Π. 719.632 € 708.153 € 2% 1.415 € -4.895 € 12,0 28. ΑΒΑΞ Α.Ε. 582.505 € 673.077 € -13% -10.188 € -2.360 € 20,2 29. ΕΤΕΚΑΑ.Ε. 514.660 € 493.428 € 4% 3 19 € 147 € 117% 21,5 30. WIND ΕΛΛΑΣ 512.982 € 501.687 € 2% -47.480 € -70.91 0€ 6,3 31. CHIPITA Α.Ε. 510.158 € 460.987 € 11% 19.463 € 26.255 € -26% 7,3 32. QUEST ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. 497.680 € 436.449 € 14% 24.058 € 1 5.075 € 60% 5,4 33. COCA - COLA 3Ε ΕΛΛΑΔΟΣ 480.700 € 456.900 € 5% 16.400 € 12.500 € 31% 4,3 34. ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ 478.715 € 433.526 € 10% 239.683 € 199.830 € 20% 1,7 35. ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ 475.302 € 335.985 € 41% 6.706 € -4.344 € 13,1 36. ΙΝΤΡΑΚΟΜ Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ 470.697 € 397.129 € 19% 6.842 € 4.166 € 64% 15,7 37. AUTOHELLAS (HERTZ) Α.Τ.Ε.Ε. 470.380 € 340.632 € 38% 55.193 € 41.393 € 33% 3,8 38. DIXONS SOUTH - EAST EUROPE 456.879 € 407.878 € 12% 15.087 € 9.704 € 55% 39. ΠΕΝΤΕ Α.Ε. 449.970 € 482.772 € -7% 12.802 € 18.264 € -30% 5,7 40. FOURLIS Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ 448.486 € 434.059 € 3% 18.470 € 14.532 € 27% 5,5 (Σε χιλ. ευρώ)

9 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΥΚΛΟΣ (ΟΜΙΛΟΥ/ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ) ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2018 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2017 Κ.Ε. ΔΙΑΦΟΡΑ% ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2018 ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2017 Κ.Π.Φ. ΔΙΑΦΟΡΑ% DEBT/EBITDA 2018 41. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩΔΙΑ Α.Ε. 443.383 € 382.980 € 16% -7.353 € -5.280 € 19,0 42. ELPEDISON 442.855 € 414.299 € 7% -16.947 € -1 1.318 € 13,9 43. OLYMPIA GROUP Α.Ε. 438.344 € 1.389.207 € -68% -4.974 € 1.115.915 € 29,1 44. FRIGOGLASS Α.Β.Ε.Ε. 417.297 € 386.049 € 8% 11.799 € 30.375 € -61% 7,6 45. EUROLIFE ERB INSURANCE GROUP 408.571 € 457.364 € -11% 198.337 € 81.379 € 144% 46. ΣΙΔΕΝΟΡ Α.Ε. 389.066 € 269.365 € 44% 8.651 € -4.039 € 14,3 47. *ΕΛΑΪΣ - UNILEVER HELLAS Α.Ε. 382.160 € 400.950 € -5% -217.133 € 8.091 € 48. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ (ΕΛΤΑ) 363.267 € 323.251 € 12% -20.192 € -14.947 € 49. ΝΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤ. ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΖΩΗΣ 363.254 € 351.886 € 3% 2.400 € 1.139 € 111% 0,0 50. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ Α.Ε.Β.Ε. 359.646 € 293.614 € 22% 1.683 € -3.885 € 10,5 51. SHELL & ΜΟΗ ΑΕΡΟΠ. ΚΑΥΣΙΜΩΝ 351.990 € 223.941 € 57% 13.003 € 10.090 € 29% 1,5 52. ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε. 347.223 € 260.037 € 34% 9.203 € 4.328 € 113% 7,4 53. ΝΙΤΣΙΑΚΟΣ, θ., Α.Β.Ε.Ε. 346.937 € 324.457 € 7% 4.875 € 7.919 € -38% 11,2 54. ΣΑΡΑΝΤΗΣ, ΓΡ„ Α.Β.Ε.Ε. 343.996 € 299.682 € 15% 38.780 € 34.666 € 12% 2,7 55. NESTLE ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 339.629 € 336.026 € 1% 42.930 € 34.720 € 24% 2,6 56. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ Α.Ε. 339.41 1 € 308.792 € 10% 28.478 € 27.907 € 2% 5,2 57. BOEHRINGER INGELHEIM ΕΛΛΑΣ 325.922 € 228.440 € 43% 9.315 € 5.721 € 63% 18,4 58. ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Β.Ε.Ε. 322.733 € 318.509 € 1% 10.005 € 13.834 € -28% 5,9 59. ΕΥΔΑΠ Α.Ε. 322.413 € 327.343 € -2% 80.272 € 66.473 € 21% 2,4 60. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Α.Β.Ε. 320.895 € 262.834 € 22% 33.884 € 251.284 € -87% 4,9 61. ΒΡ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Α.Ε. 318.003 € 244.453 € 30% 20.125 € 19.121 € 5% 0,8 62. NOVARTIS (HELLAS) Α.Ε.Β.Ε. 310.566 € 315.731 € -2% 10.960 € 8.883 € 23% 3,2 63. ΑΝΕΔΗΚ ΚΡΗΤΙΚΟΣ Α.Ε. 310.348 € 229.807 € 35% 2.622 € 2.187 € 20% 15,9 64. ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS Α.Ε.Β.Ε. 308.858 € 286.098 € 8% 6.100 € 7.288 € -16% 6,2 65. ΜΟΥΧΑΛΗΣ Α.Ε.Ε. 303.767 € 276.938 € 10% 1.567 € 1.722 € -9% 6,5 66. ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ 300.030 € 287.190 € 4% 2.059 € 2.128 € -3% 67. KOSMOCAR Α.Ε. 299.570 € 256.688 € 17% 1.431 € 663 € 116% 9,8 68. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ Π.Ε. 292.251 € 280.246 € 4% 2.640 € 1.711 € 54% 21,0 69. Κ.Α.Ε. 290.182 € 301.712 € -4% 45.363 € 55.588 € -18% 2,9 70. ΜΑΡΚΕΤ IN Α.Ε.Β.Ε. 284.110 € 251.013 € 13% 1.857 € 1.364 € 36% 16,6 71. FORTHNET Α.Ε. 281.595 € 294.037 € -4% -34.243 € -32.852 € 13,6 72. ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. 279.370 € 283.139 € -1% 38.805 € 37.221 € 4% 1,1 73. ΣΟΓΙΑ ΕΛΛΑΣ Α.Β.&Ε.Ε. 276.199 € 293.415 € -6% 7.897 € 9.414 € -16% 4,9 74. ΖΑΡΑ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 269.547 € 241.625 € 12% 14.024 € 6.480 € 116% 2,1 75. FRIESLANDCAMPINA ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 267.562 € 270.017 € -1% -10.428 € 908 € -13,1 76. ΑΛΟΥΜΥΛ Α.Ε. 257.469 € 226.176 € 14% 410 € -25.038 € 14,9 77. ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε. 254.447 € 236.31 0€ 8% 4.169 € 5.823 € -28% 19,6 78. *ΜΑΡΚΕΤ IN ΑΚΙΝΗΤΩΝ Α.Ε. 251.583 € 230.034 € 9% 1.129 € 762 € 48% 79. ΑΓΡ. ΣΥΝΕΤΑΡΙΣΜΟΣ \"Η ΠΙΝΔΟΣ\" 250.074 € 219.892 € 14% 3.010 € 3.617 € -17% 80. ΑΔΜΗΕΑ.Ε. 249.236 € - € 109.368 € - € 10,9802 81. ‘ MOUZENIDIS TRAVEL Α.Ε. 248.920 € 181.163 € 37% -5.069 € -14.595 € 82. ΚΑΛΛΑΣ - ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.Ε. 231.716 € 219.292 € 6% 2.020 € 2.801 € -28% 17,1 83. FRAPORT ΠΕΡΙΦ. ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ A 231.485 € 128.920 € 80% 18.080 € 18.800 € -4% 11,1 84. ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS Α.Ε. 230.284 € 181.372 € 27% 15.037 € 10.775 € 40% 2,9 85. ΠΦΑΪΖΕΡ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 226.981 € 228.791 € -1% 18.481 € 13.508 € 37% 4,6 86. TELEPERFORMANCE HELLAS Α.Ε. 223.679 € 165.121 € 35% 46.793 € 31.822 € 47% 1,0 87. ΥΓΕΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ 217.388 € 205.972 € 6% 15.834 € -1.765 € 6,0 88. ΠΡΟΚΤΕΡ & ΓΚΑΜΠΛ ΕΛΛΑΣ 216.875 € 222.979 € -3% 7.931 € 1.980 € 301% 3,1 89. TOYOTA ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε. 213.533 € 180.205 € 18% 17.285 € 12.276 € 41% 2,3

10 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 THE GREEK LIST 10C ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΥΚΛΟΣ (ΟΜΙΛΟΥ/ΕΤΑΙΡΕΙΑΙ) ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2018 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2017 Κ.Ε. ΔΙΑΦΟΡΑ% ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2018 ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2017 Κ.Π.Φ. ΔΙΑΦΟΡΑΝ DEBT/EBITDA 2018 90. ΣΙΛΚΟΪΛΑ.Ε. 209.367 € 222.826 6 - % 6 -187 6 -333 6 20,2 91. SAMSUNG Α.Ε. 209.329 € 212.731 € - 2 % 4.1226 3.385 6 22 % 8,4 92. AIGLON Α.Β.&Ε.Ε. 208 . 31 0 € 168.942 6 23 % 455 6 1496 206 % 24,1 93. ΚΑΡΕΛΙΑ ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Α.Ε. 207.679 € 209.428 6 - 1 % 102.841 6 71.762 6 43 % 1,1 94. ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ Α.Ε. 206.826 € 197.963 6 4 % 17.6136 13.941 6 26 % 2,2 95. ΜΥΛΟΙ ΣΟΓΙΑΣ Α.Ε. 206.308 € 190.651 € 8 % 3.876 6 3.815 6 2 % 6,8 96. ΗΡΑΚΛΗΣ 198.083 € 212.663 6 - 7 % 8726 - 8.143 6 7,2 97. ΟΑΣΑ Α.Ε. 197.571 € 173.052 6 14 % - 50.398 6 - 6.608 6 88,7 98. ΝΗΡΕΥΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Ε. 197.272 € 206.683 6 - 5 % - 14.6546 23.312 6 87,5 99. ΣΤΑΘΜΟΣ 195.745 € 162.4606 20 % 30.847 6 25.275 6 22 % 6,5 ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ 100. ΕΛΛΑΓΡΟΛΙΠ Α.Ε.Β.Ε. 194.797 € 157.487 6 24 % 142 6 365 6 - 61 % 26,7 101. ΕΡΤ Α.Ε. 194.566 € 190.821 € 2 % 54.908 6 70.940 6 - 23 % 0,4 102. ΜΕΓΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε. 193.627 € 168.437 6 15 % 10.1586 4.6566 118 % 4,9 103. *ΣΥΝΕΤ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΩΝ 192 . 216 € 195.002 6 - 1 % 1.4126 1.101 6 28 % ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝ.Π.Ε. 104. ERGO ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε. 191.763 € 133.6466 43 % - 39.512 6 37.133 6 0,0 105. MERCK SHARP & DOHME \"MSD\" 191.742 € 180.5046 6 % 8.093 6 5.430 6 49 % 106 . Ε.Π.Α. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - 190.228 € 185.105 6 3 % 12.266 6 14.792 6 - 17 % 6,1 107. MEDIA SATURN 186.632 € 187.330 6 0 % - 16.7586 2.9086 - 4,3 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 108. ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. 186.201 € 168.190 6 11 % - 4.146 6 -342 6 98,7 109. GEN-I ATHENS Μ.Ε.Π.Ε. 186.006 € 172.783 6 8 % 421 6 406 6 4 % 44,6 110. HUAWEI ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Α.Ε. 185.801 € 128.121 6 45 % 6.333 6 - 1.586 6 13,2 111. FRAPORT ΠΕΡΙΦ. ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ Β 184.133 € 104.419 6 76 % - 12.406 6 1.628 6 16,5 112. ΠΕΙΡΑΪΚΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ 182.863 € 172.557 6 6 % 1.596 6 1.531 6 4 % 19,8 ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΣΠΕ 113. ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΘΗΝΩΝ Ε.Α.Ε. 182.749 € 169.267 6 8 % 9.409 6 5.797 6 62 % 11,5 114. ΚΑΡΑΤΖΗ Α.Ε. 182.606 € 100.483 6 82 % 9.9046 24.1396 - 59 % 5,4 115. ΑΤΤΙΚΑ ΠΟΛΥΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ Α.Ε. 181.315 € 178.848 6 1 % 12.193 6 12.082 6 1 % 6,3 116 . ΣΕΚΑ ΣΤΑΘΜΟΙ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ 179.691 € 156.235 6 15 % 8.3846 3.6406 130 % 0,8 ΠΛΟΙΩΝ ΔΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ 117. ΦΑΡΜΑΤΕΝ Α.Β.Ε.Ε. 178.809 € 176.1646 2 % 15.468 6 15.931 6 - 3 % 3,5 118. OLYMPIC ΕΤΕ Α.Ε. 177.427 € 169.906 6 4 % 27.175 6 19.1446 42 % 4,1 119. PRAKTIKER HELLAS ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε 177.242 € 172.0746 3 % - 1.605 6 101 6 43,7 120. ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Π.Ε. 175.625 € 175.732 6 0 % 1.522 6 2.482 6 - 39 % 13,7 ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ 121. ΕΛΓΕΚΑ Α.Ε. 174.195 € 170.645 6 2 % - 3.055 6 2.833 € 21,0 122. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ Α.Ε.Γ.Α. 173.289 € 168.9306 3 % 15.387 6 22.798 6 - 33 % 123. METRAD Α.Ε. 172.480 € 74.853 6 130 % 465 6 1466 218 % 15,8 124. BIC ΒΙΟΛΕΞ Α.Ε. 170.732 € 194.1396 - 12 % 10.902 6 35.342 6 - 69 % 1,2 125. BAZAAR Α.Ε. 168.955 € 162.628 6 4 % 3.421 6 3.3126 3 % 8,2 126. Α.Ν.Ε.Κ. Α.Ε. 168.235 € 164.7496 2 % - 12.656 6 8.7166 22,9 127. WATT & VOLT Α.Ε. 164.035 € 105.372 6 56 % 4.099 6 2.925 6 40 % 128. ΣΕΛΟΝΤΑ ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ Α.Ε.Γ.Ε. 160.944 € 171.8746 -6% - 34.9496 - 8.580 6 - 13,8 129. MERCEDES BENZ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 160.507 € 151.759 6 6% 8.4406 967 6 773 % 130. CROWN HELLAS CAN 159.921 € 166.219 6 -4% - 13.3106 4.199 6 - 3,8 131. ΠΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Ε.Π.Ε. 158 . 106 € 151.1536 5% 1.293 6 1.8696 -31% 18,1 132. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Ε. 1., Α.Ε. 157.989 6 149.1086 6% 12.201 6 10.6176 15% 3,6 133. GENERALI HELLAS ΑΝΩΝΥΜΟΣ 157.801 € 152.027 6 4% 4.191 6 8.802 6 - 52 % 0,0 ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ 134. ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΗ Α.Ε. 154.866 6 140.527 6 10% 1.058 6 723 6 46 % 11,9 135. Η & Μ HENNES & MAURITZ Α.Ε.Ε. 154.509 6 154.463 6 0% 8.288 6 5.9126 40 % 1,4

11 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΥΚΛΟΣ (ΟΜΙΛΟΥ/ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ) ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2018 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2017 Κ.Ε. ΔΙΑΦΟΡΑ% ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2018 ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2017 Κ.Π.Φ. ΔΙΑΦΟΡΑ% DEBT/EBITDA 2018 136. BSH ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ Α.Β.Ε. 152.838 € 152.278 6 0% 2.0346 -2.485 6 11,9 137. L'OREAL HELLAS Α.Ε. 152.625 € 140.237 6 9% 23.741 6 20.832 6 14% 0,9 138. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α.Ε. 150.639 € 137.227 6 10% 1.973 6 3.1016 -36% 12,5 139. ΚΑΥΚΑΣ, Β., Α.Ε. 149.360 € 132.966 6 12% 7.573 6 6.404 6 18% 5,3 140. SANOFI AVENTIS Α.Ε.Β.Ε. 148.817 € 166.408 6 -11% 2.3966 4.055 6 -41% 25,5 141. BAYER ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε. 148.436 € 151.3846 -2% 7.934 6 7.668 6 3% 16,4 142. ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΖΗΜΙΩΝ 146.714 € 142.228 6 3% 15.1586 10.431 6 45% 0,0 143. NETLINK ΣΥΣΤ. ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 145.639 € 133.878 6 9% 375 6 251 6 49% 3,5 144. ΥΦΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. 143.504 € 133.763 6 7% 5.642 6 1.1536 389% 6,5 145. ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ, NIK. 1., Α.Ε. 142.842 6 122.1466 17% 902 6 1.221 6 -26% 34,6 146. BMW ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 139.565 6 127.796 6 9% 3.4606 2.313 6 50% 19,3 147. ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΟΥ, Ν., ΑΦΟΙ, Α.Β.Ε.Ε. 139.108 6 153.477 6 -9% -708 6 4.049 6 23,6 148. ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε. 138.198 6 293.444 6 -53% -36.760 6 17.268 6 14,0 149. ΣΙΔΜΑ Α.Ε. 136.688 6 123.5136 11% -3.865 6 -2.640 6 36,4 150. ΙΝΤΡΑΚΟΜ Α.Ε. ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΛΥΣΕΩΝ 136.636 6 128.947 6 6% 8.168 6 -3.3046 4,5 151. ΑΧΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε. 135.963 6 127.531 6 7% 17.283 6 21.1496 -18% 0,0 152. ΡΟΣ (ΕΛΛΑΣ) Α.Ε. 135.475 6 159.603 6 -15% 47 6 -3.451 6 388,8 153. ΠΕΤΤΑΣ, Ν. ΠΑΥΛΟΣ, Α.Β.Ε.Ε. 135.373 6 157.4666 -14% 6.751 6 8.595 6 -21% 6,4 154. ΦΙΜΠΡΑΝ Δ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ Α.Ε. 135.3296 118.939 6 14% 14.163 6 9.687 6 46% 1,1 155. ΣΕΚΑΒΙΝ ΠΡΑΤΗΡΙΑ ΣΤΑΘΜΟΙ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ Α.Ε. 134.403 6 95.168 6 41% 3.430 6 1.438 6 139% 4,8 156. ΟΠΤΙΜΑ Α.Ε. 133.833 6 134.1426 0% 9.3076 6.667 6 40% 3,1 157. Ο.Λ.Π.Α.Ε. 132.931 6 111.531 6 19% 42.333 6 21.1876 100% 2,8 158. ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 132.7106 126.923 6 5% 5.1146 4.594 6 11% 5,6 159. GLAXOSMITHKLINE Α.Ε.Β.Ε. 132.070 6 123.536 6 7% 3.040 6 1.349 6 125% 16,2 160. ΦΑΜΑΡ Α.Β.Ε. 131.271 6 125.630 6 4% 5.827 6 6.868 6 -15% 161. ΗΡΩΝ II ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε. 131.0136 100.065 6 31% -6.270 6 1.958 6 12,7 162. LANDIS+ GYR Α.Ε 130.1426 118.568 6 10% 5.1906 7.5366 -31% 163. F.H.L. Η. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Α.Β.&Ε.Ε. 128.679 6 113.649 6 13% 70.523 6 64.720 6 9% 1,1 164. ΑΝΑΜΕΤ Α.Ε. 128.492 6 196.417 6 -35% 2.0646 70 6 2862% 9,5 165. ΒΙΟΛΑΡ Α.Ε. 127.878 6 152.530 6 -16% -3.603 6 1.089 6 -46,1 166. ΦΑΓΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ 127.800 6 143.404 6 -11% 8.885 6 9.935 6 -11% 7,1 167. SGB ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΔΙΟΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Α.Ε. 127.720 6 115.373 6 11% -7.495 6 -10.401 6 168. ΙΝΤΕΡΑΜΕΡΙΚΑΝ ΑΣΦ. ΖΩΗΣ 127.389 6 124.022 6 3% 2.713 6 11.726 6 -77% 0,0 169. ΚΛΕΜΑΝ ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε. 126.784 6 134.652 6 -6% 4.209 6 13.043 6 -68% 7,8 170. ΕΝΕΤ SOLUTIONS - LOGICOM Α.Ε. 126.555 6 115.3446 10% 2.187 6 4.467 6 -51% 11,3 171. DEMO Α.Β.Ε.Ε. 125.842 6 124.278 6 1% 12.997 6 13.8596 -6% 5,9 172. ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ Α.Ε. 124.969 6 118.7886 5% 249 6 8.2696 -97% 10,0 173. METLIFE Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΖΩΗΣ 124.546 6 127.403 6 -2% 21.3186 14.218 6 50% 0,0 174. GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ Α.Ε.Α.Ε. 124.5186 121.677 6 2% 17.7946 13.057 6 36% 0,0 175. ΑΙΑ ΦΑΡΜ Α.Ε.Ε. 123.222 6 114.411 6 8% 403 6 329 6 22% 176. ALLIANZ ΕΛΛΑΣ 123.051 6 123.247 6 0% 143 6 5.9166 -98% 0,0 177. NOTOS COM. ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ Α.Ε. 122.457 6 120.566 6 2% -8.576 6 -37.521 6 132,9 178. LEASEPLAN HELLAS Α.Ε. 122.0706 108.8296 12% 20.069 6 18.397 6 9% 11,7 179. ΠΑΥΛΙΔΗΣ Α.Ε. ΜΑΡΜΑΡΑ 121.6106 108.460 6 12% 66.421 6 54.868 6 21% 0,8 180. FCA GREECE Α.Ε. 120.122 6 107.162 6 12% 8.765 6 4.7946 83% 3,0 181. *ΜΗΤΣΗΣ CO. Α.Ε. 119.781 6 100.401 6 19% 6.167 6 -1.485 6

12 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  THE GREEK LIST Πηγή: FORBES Σελ.: 96-98,100,102- 107 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΚΥΚΛΟΣ (ΟΜΙΛΟΥ/ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ) ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2018 ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 2017 Κ.Ε. ΔΙΑΦΟΡΑ% ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2018 ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ 2017 Κ.Π.Φ. ΔΙΑΦΟΡΑ% DEBT/EBITDA 1 2018 | 182. ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ Α.Ε. 119.409 € 105.132 € 14% -2696 -1.0166 12,8 183. ΚΡΕΤΑ ΦΑΡΜ Α.Β.Ε.Ε. 117.792 € 108.115 € 9% -15.423 6 67 6 -138,5 184. ΑΒΒΑ.Ε. 117.556 € 93.987 € 25% 5.269 6 3.251 6 62% 9,3 185. ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ ΖΩΗΣ Α.Α.Ε. 117.400 € 108.959 € 8% 14.600 6 11.4746 27% 186. ΓΕΝΕΣΙΣ ΦΑΡΜΑ Α.Ε. 117.240 € 108.752 € 8% 12.947 6 14.2786 -9% 4,0 187. “ VESTAS HELLAS WIND TECHNOLOGY S.A. 116.329 € 162.544 € -28% 906 6 1.456 6 -38% 188. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΑΠΕ& ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Α.Ε. 116.254 € 200.827 € -42% 115.4046 197.111 6 -41% 10,6 189. MON DELEZ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 116.247 € 124.723 € -7% 5.837 6 3.186 6 83% 6,8 190. ADIDAS HELLAS Α.Ε. 115.835 € 103.464 € 12% 3.6306 2.687 6 35% 191. ATTICA BANK 115.454 € 137.302 € -16% 4.748 6 1.1346 319% 192. NOKIA Α.Ε. 114.670 € 127.066 € -10% 8.3176 5.723 6 45% 3,4 193. ΠΡΟΜΕΤΑΛΜΠΑΚΛΗ A.E.B.E. 114.626 € 79.870 € 44% 10.728 6 7.442 6 44% 1,4 194. LG ELECTRONICS ΕΛΛΑΣ Α.Ε. 114.550 € 106.770 € 7% 2.772 6 47 6 5798% 18,7 195. ELBISCO Α.Ε. 114.440 € 109.304 € 5% -2.744 6 -2.710 6 14,7 196. IMERYSA.E. 114.162 € 105.292 € 8% 35.707 6 31.8136 12% 197. ION Α.Ε. 113.327 € 113.077 € 0% 12.731 6 7.861 € 62% 4,0 198. “ MEETING POINT HELLAS A.E. 113.261 € 90.220 € 26% 1.326 6 547 6 142% 199. CRETAN HOLIDAYS K. ΜΠΑΝΤΟΥΒΑΣ A.E. 113.002 € 90.784 € 24% 3.2146 2.335 6 38% 11,1 200. MAMA PRODUCTS A.E. 112.762 € 106.431 € 6% 22 6 29 6 -23% 16,0 201. ELLINAIR A.E. 112.452 € 89.352 € 26% -10.7146 -5.637 6 -1,3 202. ‘ ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ A.E. 112.404 € 103.965 € 8% 14.2876 6.507 6 120% 203. ΜΕΒΓΑΛ A.E. 111.794 € 107.368 € 4% 3.3646 2.720 6 24% 8,7 204. ΕΛΤΡΑΚ A.E. 110.003 € 93.281 € 18% -1596 5.585 6 5,8 205. JANSSEN-CILAG A.E.B.E. 109.704 € 102.145 € 7% 2.598 6 1.0396 150% 206. ΤΕΚΜΩΡ A.E.B.E. 109.330 € 93.798 € 17% 12.0006 10.012 6 20% 1,2 207. ΕΛΑΣΤΡΟΝ A.E.B.E. 108.540 € 90.428 € 20% -1.095 6 3.131 6 16,2 208. ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ A.E. 107.402 € 108.728 € -1% 566 -602 6 12,8 209. TASTY FOODS Α.Β.Γ.Ε. 107.147 € 99.617 € 8% 6.9166 5.152 6 34% 2,7 210. ΔΩΔΩΝΗ A.E. 105.776 € 104.206 € 2% 2.6766 2.768 6 -3% 7,7 211. COSMOS ALUMINIUM A.E. 105.775 € 78.080 € 35% 6.175 6 5.582 6 11% 5,2 212. ΣΑΡΑΚΑΚΗ, ΑΦΟΙ, A.E.B.M.E. 105.168 € 89.775 € 17% -9.3986 -11.1686 82,9 213. MELLON TECHNOLOGIES A.E.B.E. 104.568 € 113.742 € -8% 2.362 6 3.201 6 -26% 214. ΛΕΦΑΣ- ΦΩΣΤΗΡΑΣ -ΓΚΛΑΡΑΣ 104.311 € 102.780 6 1% 305 6 -202 6 7,1 215. HELLENIC QUALITY FOODS AET 103.998 € 120.314 6 -14% -8.968 6 -3.411 6 118,7 216. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΖΑΧΑΡΗΣ 103.917 € 176.777 6 -41% -35.6246 4.617 6 -12,4 217. JOHNSON & JOHNSON A.E.&B.E. 103.798 € 103.447 6 0% 6.884 6 3.092 6 123% 218. REGENCY ENTERTAINMENT 102.759 € 105.668 6 -3% -10.361 6 -13.521 6 11,8 219. ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ 101.021 € 97.870 6 3% 3146 429 6 -27% 39,5 (Σε χιλ. ευρώ) Οι εταιρεία των οποίων η χρήση δεν τελειώνει 31/12 είναι οι εξήε: ΖΑΡΑ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., JUMBO Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ, ΣΟΓΙΑ ΕΛΛΑΣ Α.Β.&Ε.Ε., ΠΡΟΚΤΕΡ & ΓΚΑΜΠΛ ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ, MEDIA SATURN ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΛΛΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ & ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ Α.Ε., ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΖΑΧΑΡΗΣ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ, Η & Μ HENNES & MAURITZ Α.Ε.Ε., ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΟΥ, Ν„ ΑΦΟΙ, Α.Β.Ε.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ, ΒΙΟΛΑΡ Α.Ε., LANDIS+ GYR Α.Ε, ΠΦΑΪΖΕΡ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., DIXONS SOUTH - EAST EUROPE A.E.B.E., VODAFONE - ΠΑΝΑΦΟΝ A.E.E.T., MEETING POINT HELLAS A.E.. Με *οι όμ ιλοι/εταιρείεε για tis οποίεε έχουν χρησιμοποιηθεί τα αποτελέσματα χρήσηετου 2017 και υπήρχαν στην έκδοση του «Forbes» το 2018. Για tous ομίλουε ΜΑΡΚΕΤ IN ΑΚΙΝΗΤΩΝ και MOUZENIDIS TRAVEL Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ έχουν συμπεριληφθεί και θυγατρικέε εταιρεία αυτών, καθώε έχουν δημοσιεύσει αποτελέσματα για το 2017. Με ** ενδεικτικά αναφέρονται οι εταιρείεε για tis οποίεε έχουν χρησιμοποιηθεί τα αποτελέσματα χρήσηε του 2017 και δεν υπήρχαν στην έκδοση του «Forbes» το 2018. Αναφορικά με τον Ο.Π.Α.Π. σημειώνεται ότι os κύκλοε εργασιών έχουν χρησιμοποιηθεί οι «Μικτέε εισπράξειε από παιχνίδια».

13 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΜΑΣΟΥΤΗΣ Πηγή: EATME Σελ.: 15 Ημερομηνία έκδοσης: 01-12-2019 Επιφάνεια: 664.23 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ, ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Στα σούπερ μάρκετ Μασούτης ' ί είμαστε περήφανοι για τα προϊόντα που σας προσφέρουμε! Διαθέτοντας μια ολοκληρωμένη σειρά εξαιρετικών επιλογών ιδιωτικής ετικέτας, στρώνουμε το καθημερινό τραπέζι με πρώτης τάξεως υλικά, διαλεχτές γεύσεις και αδιαπραγμάτευτα υψηλή ποιότητα. Έτσι, κάθε γεύμα γίνεται μια... ανυψωτική εμπειρία. ''■BF aai 9 Η ί ' Jr, p H mmm· # kDPi' : «Μ·

14 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Η ΚοινΣΕπ από το Κιλκίς που δίνει νέες ιδιότητες στα υπολείμματα προϊόντων Πηγή: ΥΠΑΙΘΡΟΣ Σελ.: 20 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 563.51 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 1800 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ STARAMAK1 Η ΚοινΣΕπ από το K i A ki ' s που δίνει νέεε ιδιότητεε στα υπολείμματα προϊόντων Κ αλαμάκι από σιτάρι, βιοκαύσιμα από υπολείμματα καφέ, όλα παρα ­ δείγματα κυκλικήε οικονομίαε, αλλά και rebranding ms ποντιακήε ρακήε που παρασκευάζεται στο K i A ki ' s είναι ορισμένα από τα εγχειρήματα ms ΚοινΣΕπ Staramaki, που προσπαθεί με κοινωνική καινοτομία να στηρίξει την τοπική αγροτική οικονομία του νομού. To staramaki είναι το πρώτο «παιδί» ms επιχείρπσπε που κάνει, μάλιστα, αυτέε tis ημέρεε και τα αρχικά βήματά του, καθώε έχει ξεκινήσει το πιλοτικό πρόγραμμα διά- θεσήε του για επαγγελματική χρήση. Είναι κατασκευασμένο από το φυσικό στέλεχοε του σιταριού, καθώε χρησιμοποιεί και εκμε ­ ταλλεύεται το υποπροϊόν ms μεγαλύτερη5 καλλιεργπτική5 διαχείρισηε στο K i A ki ' s , ms μονοκαλλιέργειαε των σιτηρών. To staramaki, σύμφωνα με τον ηλεκτρο ­ λόγο μηχανικό και πρόεδρο ms ΚοινΣΕπ. Στέφανο Καμπέρη, αξιοποιεί το υπόλειμμα ms αγροτικήε καλλιέργειαε χωριό να το καίει, oncos είναι π συνήθηε πρακτική. «Δη ­ μιουργήσαμε ένα προϊόν από το υποπροϊόν pias καλλιέργειαε, το οποίο μέχρι σήμερα καιγόταν στα χωράφια. Αντί να ρυπαίνει την ατμόσφαιρα παίρνει μια νέα μορφή και έρχεται να αντικαταστήσει το πλαστικό. Το θετικό είναι ότι έχουν κερδοφορία οι αγρότεε γιατί παίρνουν χρήματα, εκτόε από αυτά που παίρνουν για τα σιτηρά και τπν καλλιέργειά tous , για την αξιοποίηση των υποπροϊόντων tous ». εξηγεί ο κ. Καμπέρηε. Ταυτόχρονα, τονίζει ότι όλη η φιλοσοφία και οι δράσειε ms επιχείρησηε στηρίζονται στο μοντέλο «moving to aid to drain», δηλαδή από την επιδοματική πολιτική στην αλλαγή σε πιο αυτόνομα μοντέλα. Συσκευασία Για την παραγωγή του έχουν συναφθεί συμβόλαια με αγρότεε ms περιοχήε, ενώ έχουν γίνει συμφωνίεε για προμήθειεε σπό ­ ρων και λιπασμάτων. Επιπλέον, όπωε λέει ο κ. Καμπέρπε, έχουν δομήσει πειραματικέε καλλιέργειεε σε τρειε διαφορετικέε περιφέ ­ ρει ms xo)pas, νοτιότερα και βορειότερα, otis οποίεε θα μελετήσουν τα χαρακτηριστι ­ κά από τι s αποδόσειε και tis ποικιλίεε του σιταριού ώστε το staramaki να γίνει ένα προϊόν που μπορεί να παραχθεί παντού και να κερδίσει κάθε περιφέρεια τα οφέλη από μια τέτοια χρήση. Η ομάδα που ασχολείται με το staramaki μελέτησε 14 διαφορετικέε καλλιέργειεε σίτου, ενώ ερευνώνται άλλεε επτά, ώστε τα καλαμά­ κια να αποκτήσουν μεγαλύτερη διάμετρο και να χρησιμοποιηθούν μελλοντικά για αναδευ- τήρεε. Τα στελέχη ms περσινήε σοδειάε, που έχουν συλλεχθεί με το χέρι και έχουν επεξερ ­ γαστεί μηχανικά, αναμένεται να αποδώσουν περίπου 500.000-600.000 staramakia. Η διάθεση θα γίνει με προωθητικέε κινή ­ σει και όχι από τα ράφια των σούπερ μάρ- κετ. Στην αγορά θα ανακοινωθεί η τιμή των 1 0 λεπτών ανά staramaki. Στο μοντέλο ms κυκλικήε omovopias εντάσσεται και η προω- θητική συσκευασία. η οποία είναι από καλάμι Δοϊράνηε και φιλοξενεί μέσα 8- 10 στελέχη. «Αυτό γίνεται για να προωθήσουμε ακόμη ένα προϊόν ms περιοχή5, έναν φυσικό πόρο. που και αυτό καίγεται γιατί εμποδίζει tis καλ- λιέργειεε», επισημαίνει ο κ. Καμπέρη5. Ποντιακή ρακή και υπολείμματα καφέ Ακόμη ένα προϊόν που έχει σχεδιάσει η ΚοινΣΕπ είναι το rebranding του αλκοολού- χου ποτού που παράγεται χύμα και ανεπίση ­ μα στο K i A ki ' s . «Ο νομόε παράγει ένα ποτό που οι ντόπιοι το ονομάζουν γράπα. Κάνα ­ με μια ιστορική αναδρομή και βρήκαμε ότι επειδή το Κιλκίε έχει Πόντιουε, τη ρακή την ονόμαζαν \"ραγούν\". Η ρακή πωλείται ανεπίσημα και χωριό κα ­ μιά αξία σε πλαστικό μπουκάλι. Το βάλαμε σε μια ωραία συσκευασία που δίνει το ποντιακό στοιχείο και με ένα απλό rebrand συνδέσαμε την κληρονομιά του τόπου με το προϊόν που είναι π... κρπτική ρακή του ποντιακού Κιλ- kis ». εξηγεί ο κ. Καμπέρηε.Ένα τελευταίο εγχείρημα αξιοποίησηε υποπροϊόντοε, αλλά και ανταλλακτικήε οικονομίαε που γίνεται σε συνεργασία με το ΕΚΕΤΑ, είναι η συλλογή, βασισμένη σε ένα αλγοριθμικό μοντέλο, των υπολειμμάτων καφέ, από τα καταστήματα του Κιλκίε. Αυτά ανταλλάσσονται με το Staramaki και γίνονται βιοκαύσιμα, πέλετ ή μπρικέτεε.

15 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΚΟΜΙΣΙΟΝ: Στον κανονισμό επίσημων ελέγχων υπόκεινται τα αγροδιατροφικό προϊόντα Πηγή: ΥΠΑΙΘΡΟΣ Σελ.: 49-50 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 560.52 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 1800 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ ΚΟΜΙΣΙΟΝ jK* Στον κανονισμό επίσημων 1ρ ελέγχων υπόκεινται τα • αγροδιατροφικά προϊόντα ΣΤΛ. 50

16 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΚΟΜΙΣΙΟΝ: Στον κανονισμό επίσημων ελέγχων υπόκεινται τα αγροδιατροφικό προϊόντα Πηγή: ΥΠΑΙΘΡΟΣ Σελ.: 49-50 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Ο κανονισμέ^ των επίσημων ελέγχων τέθηκε σε ισχύ από tis 14 Δεκεμβρί ­ ου, με αυστηρότερη προσέγγιση σε ό,τι αφορά tis επιθεωρήσει, γεγονόε που αναμένεται να μειώσει tis παρα- βάσεΐ5 an0Tns και υγιεινή5. Ο κανονισμόε, ο onoios εγκρίθηκε την άνοιξη του 2017, συγκέντρωσε πολλούε ξεχωριστούε vopous που πλέον καλύπτουν τα πάντα, από την υγι ­ εινή των τροφίμων έωε tous συνοριακούε ελέγχουε και τπν υγεία των φυτών μέχρι tis επιθεωρήσει κρέατοε στα σφαγεία. Μεταξύ των κύριων καινοτομιών είναι ένα εκτεταμένο πεδίο κάλυψηε, που αφορά τα φυτά, την υγεία των ζώων, την αυξημένη διαφάνεια, τα ενισχυμένα εργαλεία για την καταπολέμηση Tns an0ms σε τρόφιμα και ένα ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχων στα σύνορα. Ένα σημείωμα Tns Κομισιόν σχετικά με την έναρξη ισχύοε του κανονισμού εξηγεί ότι «οι νέοι κανόνεε απαι­ τούν από τα κράτη-μέλη να διενεργούν τακτι- κούε, αιφνιδιαστικούε, επίσημουε ελέγχουε με βάση τον κίνδυνο για την ανίχνευση δόλιων ή παραπλανητικών πρακτικών». Οι απαιτήσει περιλαμβάνουν τον έλεγχο Tns συμμόρφωση5 με τα πρότυπα εμπορίαε των γεωργικών προϊόντων και, σε περίπτω ­ ση απάτηε, ο κανονισμόε απαιτεί τα πρόστιμα που επιβάλλουν τα κράτπ-μέλη να αντανα- 0 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ αφορά τα φυτά, την υγεία των ζώων, την αυξημένη διαφάνεια, τα ενισχυμένα εργαλεία για την καταπολέμηση τ ns απάτηε σε τρόφιμα και ένα ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχων στα σύνορα Στον κανονισμό επίσημων ελέγχων υπόκεινται τα αγροδιατροφικό προϊόντα κλούν στο αναμενόμενο οικονομικό κέρδοε που θα έχει ο παραβάτηε ή να βασίζονται σε ένα ποσοστό του κύκλου εργασιών του. Καταπολέμηση ins γραφειοκρατία Zraxos του κανονισμού είναι, onions, να μειώσει τπ γραφειοκρατία, ευθυγραμμίζο- vtos διάφορουε ξεχωριστούε Kavovos. «Οι επιχειρήσει και οι Apx0s επωφελούνται από τη μείωση του διοικητικού φόρτου, tis αποδο- τικότερε5 διαδικασίε5 και tous ενισχυμένουε ελέγχου$», εξηγεί το σημείωμα ms EniTpon0s. Ακόμη, αναφέρει ότι «παρέχει μια βάση για ολοκληρωμένουε ελέγχου5 που βασίζονται στον κίνδυνο κατά μήκοε Tns αλυσίδαε των αγροδιατροφικών προϊόντων. Αυτό επιτρέπει otis Apx0s να κάνουν πιο στοχευμένου5 ελέγ- xous και να διαθέτουν tous nopous tous όπου χρειάζονται περισσότερο. Συγκεκριμένα, ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα πληροφορικήε θα επιτρέψει otis Αρχέ5 ελέγχου να παρακολου ­ θούν tis προβληματικέε εμπορικέε πρακτικέ5 με πιο αποτελεσματικό τρόπο». Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων σε όλα τα στάδια ηαραγωγήε, μεταποίησηε και διανομήε που διαχειρίζονται ζώα, φυτά, τρόφιμα, ζωοτροφέ5, καθώε και ορισμένα αγαθά, ουσίεε, υλικά ή εξοπλισμό διέπονται από tous v0ous Kavovos. Η συχνότητα των ελέγχων θα συνδέεται με tous κινδύνουε που παρουσιάζει ένα προϊόν ή μια διαδικασία σε σχέση με την απάτη, την υγεία, την ασφάλεια, την καλή μεταχείριση των ζώων ή, σε ορισμέ- vos περιπτώσειε, το περιβάλλον.

17 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Τα κρασιά του Βόρειου Αιγαίου στολίζουν το γιορτινό τραπέζι Πηγή: ΥΠΑΙΘΡΟΣ Σελ.: 53 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 958.87 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 1800 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ Τα κρασιά ίου Βόρειου Αιγαίου στολίζουν το γιορτινό τραπέζι Aiaorps 8iiK8i8S από Σάμο και Λήμνο r ns Mapias Αμπατζή Τ α γιορτινά τραπέζια ζητούν στο γεύμα και στο δείπνο καλό ελληνικό κρα- ί σί με ετικέτεε που αγαπάμε κι επι ­ λέγουμε ανάλογα με τα πιάτα που θέλουμε να συνοδεύσουν. Η «ΥΧ» ταξιδεύει οινικά στο Βόρειο Αιγαίο, που υπογράφει κάποιεε από τιε πλέον διάσημεε ελληνικέε ετικέτεε και πίνει στην υγειά σαε μετιε καλύτερεε ευχέε. Η κουζίνα αγαπάει το σαμιώτικο κρασί Η σαμιώτικη οινική κληρονομιά 3.000 ετών και η κυριαρχία του Άσπρου Μοσχάτου, διαμορφώνουν την οινική ταυτότητα του νη ­ σιού. «Από το μακρινό παρελθόν το σαμιώτικο κρασί προοριζόταν για εξαγωγέε και το γλυ ­ κό είναι αυτό που αντέχει στιε μεταφορέε. Το αμπέλι έχει αδιάλειπτη παρουσία στη ζωή των κατοίκων» περιγράφει ο πρόεδροε τηεΈνω- σηε Οινοποιητικών Συνεταιρισμών Σάμου, Ιωάννηε Σκούταε. Εξηγεί πωε τα Χριστού ­ γεννα παραδοσιακά είναι συνυφασμένα με το άνοιγμα νέων βαρελιών και τη δοκιμή νέων κρασιών. «Το Μοσχάτο τηε Σάμου διακρίνεται από ένα σύνθετο αρωματικό μπουκέτο, που είναι εντονότερο όταν είναι φρέσκο» επιση ­ μαίνει. εξηγώνταε πωε είναι η καταλληλότερη εποχή για τη δοκιμή του. Αναφέρει ότι την περίοδο των εορτών υπάρχει αύξηση στιε πωλήσειε και προσθέ ­ τει πωε δίνουν βάροε στα επιτραπέζια με έμφαση στιε «Ψηλέε Κορφέε» και τα γλυκά κρασιά, φρέσκα και παλαιωμένα. Εξωστρέφεια Στην κατεύθυνση τηε εξωστρέφειαε σχε ­ διάστηκε εορταστικό διήμερο πολιτιστικών δρώμενων, στιε 21 και 22 Δεκεμβρίου, με τπν παρουσίαση ενόε «φρέσκου» κρασιού του ΕΟΣ Σάμου. Το κοινό είχε την ευκαιρία να δοκιμάσει το «θβηηοε Nectar», το κλασικό λιαστό σαμιώτικο κρασί, το οποίο κυκλοφο ­ ρεί μόνο παλαιωμένο αλλά για τιε ανάγκεε τηε γευσιγνωσίαε εμφιαλώθηκαν ορισμένεε ποσότητεε φρέσκου. «Δοκίμασαν έναν αγνό χυμό 2-3 μηνών που διακρίνεται για την πολύ ιδιαίτερη γεύ ­ ση του και εκπλήσσει ευχάριστα». Η δοκιμή περιελάμβανε cocktail με κρασιά του Συ ­ νεταιρισμού, από τον bartender Δημήτρπ Βολονάκη. «Είναι ευχάριστεε οι μέρεε που ανοίγονται τα βαρέλια και όλοι δοκιμάζουν το κρασί του συνεταιρισμού, συγκρίνοντάε το με το δικό τουε». Ο ΕΟΣ Σάμου παραδοσιακά συνδέει το κρασί με την κουζίνα και, όπωε μεταφέρει ο κ. Σκούταε, από αυτή την άποψη έχουν ένα μικρό βιβλίο σαμιώτικων συνταγών παρασκευασμένων με κρασιά του συνε ­ ταιρισμού, προσφορά του -Σαμιώτη στην καταγωγή- σεφ Ανδρέα Λαγού. «Έχουμε ετοιμάσει καινούργιεε εξαιρετικέε συντα- γέε κι ευελπιστούμε να εκδοθούν το 2020». Επιπλέον, στο χριστουγεννιάτικο διήμερο, σε συνεργασία με τρειε σεφ από τη Λέσχη Αρ ­ χιμαγείρων Ελλάδοε, αποκάλυψαν μυστικά τπε σαμιώτικηε μαγειρικήε τέχνηε, μέσα από μαγειρέματα αφιερωμένα στα παιδιά. Λόγω του εξαγωγικού χαρακτήρα του συνεταιρισμού, οργανώνουν τιε γιορτέε πα ­ ρουσιάσει σε Γαλλία, Γερμανία και άλλεε χώρεε, ενώ παράλληλα τρέχει μια προσφορά συσκευασίαε δώρων σε γερμανική αλυσίδα 42 καταστημάτων. Ταυτότητα τηε Λήμνου το Μοσχάτο Αλεξανδρείαε Το Μοσχάτο Αλεξανδρείαε αποδίδει αυ ­ τοδίκαια στη Λήμνο καθεστώε Προστατευ- όμενηε Ονομασίαε Προέλευσηε για τουε γλυκούε («Μοσχάτο Λήμνου») και για τουε ξηρούε, ημίξηρουε και ημίγλυκουε οίνουε («Λήμνοε») και αντιπροσωπεύει το 80% τηε παραγωγήε. Με το Λημνιό ή Καλαμπό ­ κι φτιάχνονται τα ερυθρά κρασιά, εξηγεί ο γενικόε διευθυντήε τηε ΕΑΣ Λήμνου, Δη- μήτρηε Κράσσοε, προσθέτονταε ότι εηίσηε είναι ΠΟΠ. «Τον χειμώνα και τα Χριστούγεννα ο κό- σμοε επιλέγει ερυθρό κρασί, εμείε όμωε εί ­ μαστε δυνατοί στο Μοσχάτο Αλεξανδρείαε, που είναι ιδιαίτερο, λόγω του μικροκλίματοε και πρωταγωνιστεί στα τραπέζια μαε». Οι δύο ΠΟΠ ποικιλίεε επιτρέπουν τη δυναμική πα ­ ρουσία του Αγροτικού Συνεταιρισμού Λήμνου στον αμπελοοινικό χάρτη τηε χώραε. Ο Δεκέμβριοε αποτελεί τον μήνα με την υψηλότερη κατανάλωση και, σύμφωνα με τον κ. Κράσσο, παρέχουν παραδοσιακά μια ειδική προσφορά στουε πελάτεε τουε. Σε ερώτηση για την ανταπόκριση που τυγχάνει το Μοσχάτο Αλεξανδρείαε σε πανελλαδικό επίπεδο, διαβε- βαιώνει ότι πίνεται πανελλαδικά. Οι πελάτεε το βρίσκουν στιε μεγάλεε αλυσίδεε, αλλά και μέσω των συνεργατών τουε (κάβεε και χον ­ δρέμποροι) ανά περιοχή. Ο ίδιοε σημειώνει ότι τελευταία τα χρόνια επιχειρούν την προώθηση του Λημνιού, που πρωτοεμφανίστηκε στο νησί πριν από εκα- τοντάδεε χρόνια, έχονταε αναφορέε από τον Όμηρο, τον Ησίοδο και τον Πολυδεύκη και στπ συνέχεια η γηγενήε ποικιλία «ταξίδεψε» στη Χαλκιδική και τη Θράκη. «Πρόκειται για μία ποικιλία που έχει ιδιαιτερότητεε στην πα ­ ραγωγή τηε και προσπαθούμε να την αναπτύ­ ξουμε τα τελευταία χρόνια, ακολουθώνταε συγκεκριμένεε στρατηγικέε», αναφέρει. Συνδέονταε το ισχυρό brand του νησιού και του συνεταιρισμού με την κουζίνα, ο κ. Κράσσοε εξηγεί πωε το Μοσχάτο Αλεξαν ­ δρείαε, ωε κατεξοχήν αρωματικό κρασί, είναι ιδανικό για συνταγέε που αναδεικνύουν τα αρώματά του. «Είναι η εποχή που εμφιαλώ ­ νουμε το φρέσκο μαε κρασί, επομένωε πρό­ κειται για έναν απολύτωε αρωματικό οίνο, παραγόμενο σε μία ξηρική περιοχή, όπου δεν ποτίζονται τα αμπέλια. Επομένωε. είναι ιδανικό για συνταγέε», περιγράφει.

18 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Οι Ασιάτες δεν θέλουν ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Σελ.: 21,28 Ημερομηνία έκδοσης: 25-12-2019 Επιφάνεια: 483.43 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 14860 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ • Σούπερ μάρκει. οι Ασιάτες καταναλωτές θέλουν ευρωπαϊκά προϊόντα, από γυναικείες τσάντες μέχρι παιδικές τροφές, αλλά όχι χα ευρωπαϊκά σούπερ μάρκεχ. Ο ένας μετά τον άλλο οι μεγάλοι ευρωπαϊ ­ κοί όμιλοι πωλούν τις δραστηριότητες που έχουν αναπτύξει σε ασιατικές αγορές. Σελ. 28 Οι Ασιάτες δεν θέλουν ευρωπαϊκά σούπερ μάρκει Η βρετανική Tesco ανακοίνωσε προ ημερών ότι εξετάζει το ενδεχό ­ μενο πώλησης των επιχειρήσεων που έχει σε Ταϊλάνδη και Μαλαισία. Είχαν προηγηθεί, εντός του 2019, ο γερμανικός όμιλος Metro και ο γαλ ­ λικός Carrefour, οι οποίοι πούλησαν τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ που λειτουργούσαν στην Κίνα. Τη στιγμή που όλο και περισσότερες εταιρείες εξαρτώνται οικονομικά από τις πωλήσεις στην Ασία, οι ευρωπαϊκές αλυσίδες σούπερ μάρ ­ κετ αντιστρέφουν τη στρατηγική των δύο προηγούμενων δεκαετιών και αποχωρούν από τις ασιατικές αγορές. Φαίνεται πως οι Ασιάτες καταναλωτές θέλουν ευρωπαϊκά προϊόντα, από γυναικείες τσάντες μέχρι παιδικές τροφές, αλλά όχι τα ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η βρετανική Τεςςο, ο μεγαλύ ­ τερος όμιλος σούπερ μάρκετ στη Βρετανία, ο οποίος ανακοίνωσε προ ημερών ότι εξετάζει το ενδε ­ χόμενο πώλησης των επιχειρήσε ­ ων που έχει σε Ταϊλάνδη και Μα ­ λαισία. Είχαν προηγηθεί, εντός του 2019, ο γερμανικός όμιλος Metro και ο γαλλικός Carrefour, οι οποί ­ οι πούλησαν τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ που λειτουργούσαν στην Κίνα. Η βρετανική αλυσίδα ειδών ρουχισμού Marls & Spencer είχε κάνει το ίδιο στα τέλη του 2018. Η αποχώρηση των ευρωπαϊκών αλυ ­ σίδων σούπερ μάρκετ έρχεται σε αντίθεση με την τάση που υπάρχει στα είδη πολυτελείας, όπου εται ­ ρείες όπως η LVMH και η Kering απολαμβάνουν αυξημένη ζήτη ­ ση για τσάντες Lou^ Vuitton και για ρούχα Gucci. Ομοίως, εταιρεί ­ ες που παράγουν τροφές για μω ­ ρά, όπως η Danone και η Reckitt Benckiaer, εξαρτώνται όλο και πε ­ ρισσότερο από την πώληση προϊ ­ όντων τους στην Κίνα. Οι ευρωπαϊκές αλυσίδες σού ­ περ μάρκετ και τα ευρωπαϊκά πολυκαταστήματα φαίνεται πως έχουν αποφασίσει ότι μπορούν να ζήσουν χωρίς τις ασιατικές αγο ­ ρές. Στην περίπτωση της Κίνας, παρατηρείται μείωση της κατα ­ ναλωτικής δαπάνης εν μέσω του 0 ένας μετά τον άλλο οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί όμιλοι πωλούν τις δρα ­ στηριότητες που έχουν αναπτύξει σε ασιατικές αγορές. εμπορικού πολέμου με τις ΗΠΑ. Αν και οι ευρωπαϊκές αλυσίδες κα ­ ταστημάτων λιανικών πωλήσεων κατάφεραν σε μεγάλο βαθμό να μην εμπλακούν στα πολιτικά ζη ­ τήματα της Κίνας, σε αντίθεση με ορισμένες εταιρείες ειδών πολυ ­ τελείας που έκαναν το λάθος και βρέθηκαν αντιμέτωπες με μποϊ ­ κοτάζ, δεν έχουν καταφέρει να παρουσιάσουν κάτι διαφορετικό στην κινεζική αγορά, όπου εξα ­ κολουθούν να επεκτείνονται οι κι ­ νεζικές ανταγωνίστριές τους. Επί ­ σης, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σούπερ μάρκετ αντιμετωπίζουν σοβαρά προβληματα στις ευρωπα­ ϊκές αγορές, από την αβεβαιότητα που προκαλεί το Brexit μέχρι την αναστάτωση που προξενούν στη Γαλλία διαδηλώσεις οι που οργα ­ νώνουν τα εργατικά συνδικάτα αντιδρώντας στη μεταρρύθμιση του σηνταξιοδοτικού σηστήματος από την κυβέρνηση του Εμανου- έλ Μακράν. Η Τεςοο είχε προχωρήσει ήδη από το 2013 στη δημιουργία κοι ­ νοπραξίας με Κινέζους εταίρους, η οποία είχε απορροφήσει τη βρε ­ τανική επιχείρηση στην Κίνα. Το 2015 η εταιρεία είχε αποφασίσει την έξοδο από την αγορά της Νό ­ τιας Κορέας. Τα δυνητικά έσοδα από την πώληση της επιχείρησης της Τεςοο σε Ταϊλάνδη και Μα ­ λαισία θα μπορούσαν να ανέλ- θουν στα 9 δισ. ευρώ, χρήματα τα οποία η επιχείρηση θα μπο ­ ρούσε να επενδύσει στην αναδι ­ άρθρωση της Τεςεο στη Βρετανία. Η Τεςοο έχει περικόψει χιλιάδες θέσεις εργασίας και δοκιμάζει και ­ νοτομίες, όπως καταστήματα χω ­ ρίς ταμεία, ενώ αντιμετωπίζει όλο και πιο σκληρό ανταγωνισμό από εκπτωτικά σούπερ μάρκετ. Η Carrefour είχε αρχίσει να επεκτείνεται στην κινεζική αγο ­ ρά στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ανοίγοντας περισσότερες από 200 υπεραγορές όπου που ­ λούσε τα πάντα, από τρόφιμα μέ ­ χρι υπολογιστές. Τον περασμένο Ιούνιο η γαλλική αλυσίδα πούλησε το 80% της επιχείρησής της στην Κίνα στην τοπική ανταγωνίστρια Suning. Πριν από πέντε χρόνια η Carrefour είχε αποχωρήσει από την ινδική αγορά, ενώ έχει απο ­ χωρήσει και από Ιαπωνία και Νό ­ τια Κορέα. Λίγες δυτικές εταιρεί ­ ες πηγαίνουν αντίθετα σε αυτή την τάση, και το κάνουν συχνά με τη βοήθεια τοπικών εταιρειών. Η αμερικανική Walmart παρουσί ­ ασε τον Νοέμβριο σχέδια για το άνοιγμα περίπου 500 καταστημά ­ των στην Κίνα τα επόμενα πέντε με επτά χρόνια. BLOOMBERG

19 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Σε πόλεμο προσφορών επιδίδονται τα γερμανικά εκπτωτικά σούπερ μάρκετ Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Σελ.: 28 Ημερομηνία έκδοσης: 25-12-2019 Επιφάνεια: 266.53 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 14860 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ Σε πόλεμο προσφορών επιδίδονται τα γερμανικά εκπτωτικά σούπερ μάρκετ Γαλλική σαμπάνια με λιγότερα από 10 ευρώ και καταψυγμένος αστα ­ κός σε ασυναγώνιστη τιμή, είναι μόνο μερικά από τα προϊόντα που θα αντικρίσει κανείς αυτές τις μέρες στα ράφια των εκπτωτικών σούπερ μάρκετ της Γερμανίας. Οπως τονί ­ ζει σχετικό ρεπορτάζ της Deuteche Welle, την περίοδο των Χριστου ­ γέννων που παραδοσιακά θεωρεί ­ ται η πιο επικερδής για το λιανικό εμπόριο, τα γερμανικά εκπτωτικά σούπερ μάρκετ έχουν επιδοθεί σε έναν πραγματικό πόλεμο προσφο ­ ρών ειδών πολυτελείας, στην προ ­ σπάθεια τους να προσελκύσουν και να κερδίσουν τους καταναλωτές. «Την περίοδο των Χριστουγέν ­ νων οι καταναλωτές συμπεριφέρο- νται διαφορετικά απ ’ ό,τι την υπό ­ λοιπη χρονιά. Αγοράζουν σαφώς περισσότερα τρόφιμα και κατανα ­ λωτικά προϊόντα απ όσο ’ συνήθως και δεν υπολογίζουν τόσο το κό ­ στος», εξηγεί ο ειδικός σε θέματα εμπορίου της εταιρείας καταναλωτι ­ κών ερευνών Nieteen, Φρανκ Κίβερ. Σύμφωνα με έρευνα της Νίοΐςεη, 97% των Γερμανών συνδέουν τα Χριστούγεννα με το καλό φαγητό, ενώ «μόλις» το 90% με τα δώρα. Αυτό αντικατοπτρίζεται απόλυτα και στους αριθμούς: την εβδομάδα προ των Χριστουγέννων ο τζίρος του λιανικού εμπορίου τροφίμων είναι αυξημένος κατά 40% σε σχέ ­ ση με τον εβδομαδιαίο μέσο όρο. Εδώ και χρόνια τα εκπτωτικά σούπερ μάρκετ, όπως τα Aldi και Lidl, προσπαθούν να αποσπάσουν μερίδιο της τεράστιας αυτής πίτας, προσφέροντας πλέον κάθε Χριστού ­ γεννα τρόφιμα και ποτά πολυτελεί ­ ας, που δεν εμπεριέχει η γκάμα των προσφερόμενων προϊόντων τους κατά τον υπόλοιπο χρόνο. Ετσι, δί ­ πλα στο φθηνό τυρί gouda βρίσκει κανείς αυτές τις μέρες γαλλικό Tete de Moine που έχει πενταπλάσια τιμή και δίπλα στο παραδοσιακό ζαμπόν θα δει κανείς και το πολύ ακριβό ­ τερο ιταλικό Ρτοςςίπτίο di Parma. Μόνον τα Aldi Slid προσφέρουν αυτές τις μέρες πάνω από 50 τέτοια εκλεκτά είδη. Πώς αντιδρούν όμως οι καταναλωτές; Αγοράζουν εντέλει ακριβά προϊόντα από τα εκπτωτικά σούπερ μάρκετ; Ο ειδικός σε θέμα ­ τα εμπορίου Φρανκ Κίβερ έχει τις αμφιβολίες του: «Τα σούπερ μάρκετ τύπου Aldi και Lidl προσπαθούν εδώ και χρόνια να κερδίσουν με ­ ρίδιο της πίτας μέσω μιας μεγάλης γκάμας προϊόντων πολυτελείας σε προσιτές τιμές. Αλλά αυτό δεν απο­ δίδει τα προσδοκώμενα», όπως λέει. «Η τάση των τελευταίων χρόνων είναι ξεκάθαρη: Τα “ κλασικά ” σού ­ περ μάρκετ είναι οι νικητές αφού ανεβάζουν το μερίδιό τους κατά την περίοδο των Χριστουγέννων εις βάρος των εκπτωτικών σούπερ μάρκετ». Οπως εξηγεί ο ειδικός, τις μέρες των γιορτών οι καταναλωτές επιζητούν ποικιλία και εναλλαγή. ΓΓ αυτό και ψωνίζουν συχνότερα στα παραδοσιακά σούπερ μάρκετ απ ’ ό,τι κατά τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου. Η στρατηγική των Aldi και Lidl δεν κατάφερε να το αλλά ­ ξει αυτό, όπως λέει. «Αντιθέτως. Η τάση να ψωνίζει κανείς στα παρα ­ δοσιακά σούπερ μάρκετ πριν από τα Χριστούγεννα έχει ενισχυθεί». Σε συγκεκριμένα είδη προϊόντων όμως τα εκπτωτικά σούπερ μάρκετ έχουν καταφέρει να αυξήσουν τα τελευταία χρόνια σημαντικά τις πωλησεις τους κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων. Αυτό αφορά κυρίως παιχνίδια και είδη δώρων και διακόσμησης.

20 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Προτίμηση στα εγχώρια είδη διατροφής Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ Σελ.: 1,13 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 677.48 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 560 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ Προτιμούν τα τοπικά προϊόντα οι Έλληνες Έρευνα της IRI Υπέρ των τοπικών προϊόντων διατροφής τάσσονται οι 'Ελληνες καταναλωτές, οι οποίοι μετά τους Ιταλούς εμφανίζουν τα υψηλό ­ τερα ποσοστά προτίμησης στα εγχωρίως παραγόμενα είδη. Σύμ ­ φωνα με τα στοιχεία έρευνας της IRI σε επτά ευρωπαϊκές αγο­ ρές προκύπτει ότι 7 στους 10 καταναλωτές έχουν προτίμηση στα τοπικά προϊόντα, σελ. 13

21 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Προτίμηση στα εγχώρια είδη διατροφής Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ Σελ.: 1,13 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Προτίμηση στα εγχώρια είδη διατροφής Σύμφωνα με έρευνα της IRI, πάνω από 7 οπούς 10 Έλληνες καταναλωτές αγοράζουν ντόπια προϊόντα Της Δανάης Αλεξάκη [email protected] Υ πέρ των τοπικών προ- ιόντων διατροφής και δη μικρομεσαίων παραγω ­ γών τάσσονται οι Έλληνες κα ­ ταναλωτές, οι οποίοι μετά τους Ιταλούς εμφανίζουν τα υψη ­ λότερα ποσοστά προτίμησης στα εγχωρίως παραγόμενα εί ­ δη. Σύμφωνα με τα στοιχεία σχε ­ τικής έρευνας που πραγματο ­ ποίησε η εταιρεία IRI σε επτά ευρωπαϊκές αγορές (Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπα ­ νία, Ολλανδία, Ελλάδα) προκύ ­ πτει ότι 7 στους 10 καταναλω ­ τές έχουν ξεκάθαρη προτίμη ­ ση στα τοπικά προϊόντα. Στην Ελλάδα, το ποσοστό δια ­ μορφώνεται στο 76%, ήτοι σχε ­ δόν 8 στους δέκα καταναλωτές δηλώνουν ότι προτιμούν τα εγ ­ χώρια προϊόντα. Την υψηλότερη προτίμηση στα «ντόπια» προϊόντα εμφανί ­ ζουν οι Ιταλοί, καθώς το ποσο ­ στό που καταγράφεται αγγίζει το 83%. Στον αντίποδα, ένας στους δυο Ολλανδούς καταναλωτές δεν εμφανίζει προτίμηση για τη προέλευση των ειδών διατρο ­ φής που επιλέγει. Η υπεροχή των τοπικών προ ­ ϊόντων σε σχέση με τα εισαγό- μενα στην προτίμηση των Ευ­ ρωπαίων καταναλωτών αποδί ­ δεται σε διάφορους παράγον ­ τες με αιχμή: τη στήριξη των μι ­ κρών παραγωγών και την κα ­ λύτερη ποιότητα που τους απο ­ δίδουν οι καταναλωτές. Οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να δαπανήσουν περισσότερα για κάποιο προϊόν το οποίο θεωρούν ότι ανταποκρίνεται πιο πολύ στα δικά τους ποιοτικά κριτήρια. Ποιο είναι το σκεπτικό Σε ό,τι αφορά τις επιλογές των Ελλήνων, το 70% δηλώνει ότι επιλέγει ελληνικά προϊόντα για να υποστηρίξει τους εγχώριους μικρούς παραγωγούς, όταν το αντίστοιχο ευρωπαϊκό ποσοστό κυμαίνεται στο 53%. Αντίστοιχα, το 63% των Ελ ­ λήνων εκτιμά ότι τα τοπικά εί ­ δη έχουν καλύτερη ποιότητα και το 57% δηλώνει ότι υπερέ ­ χουν σε γεύση σε σχέση με τα αντίστοιχα εισαγόμενα. Παράλληλα, το 38% των Ελ ­ λήνων ερωτηθέντων κατανα ­ λωτών εκτιμά ότι τα τοπικά προϊόντα είναι πιο υγιεινά, ενώ το 29% τα επιλέγει για το οικολογικό τους αποτύπωμα, το οποίο εκτιμάται ότι είναι ­ μι κρότερο. Το ζήτημα της βιώσιμης ανά­ πτυξης εξελίσσεται σε έναν ιδι ­ αίτερα καθοριστικό παράγοντα επιλογής προϊόντων στους Ευ­ ρωπαίους καταναλωτές, το 32% των οποίων -κατά μέσο όρο- τον συμπεριλαμβάνει στους λόγους για τους οποίους θα προχωρή ­ σει στην αγορά ενός είδους δια ­ τροφής. Πορίσματα - επιβεβαίωση Τα πορίσματα της IRI αποτελούν ακόμα μια επιβεβαίωση αρκε ­ τών ερευνών που έχουν διε- ξαχθεί τα τελευταία χρόνια, ­ εν δυναμώνοντας τους υποστηρι- κτές της άποψης ότι «τα τοπικά προϊόντα μπορούν να θεωρη ­ θούν ως ένα κατάλληλο εργα ­ λείο ανάπτυξης της οικονομίας», αποτελώντας ταυτόχρονα ένα ισχυρό όπλο για τους εγχώρι ­ ους παίχτες της βιομηχανίας τροφίμων, που αποκτούν ένα «υπερπρονόμιο», αυτό της ελ ­ ληνικότητας, ενώ παράλληλα ανοίγει τις αναπτυξιακές προ­ οπτικές για τους μικρομεσαί- ους του κλάδου. Μολονότι ο παράγοντας «τι ­ μή» εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κριτήριο επιλογής, η διαφαινόμενη τάση, που επί ­ σης έχει καταγραφεί από πρό­ σφατες έρευνες, θέλει τους κα ­ ταναλωτές να εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να δαπανήσουν πε ­ ρισσότερα για κάποιο προϊόν διατροφής το οποίο θεωρούν ότι ανταποκρίνεται περισσότε ­ ρο στα δικά τους ποιοτικά κρι ­ τήρια. Ηλιιαακές ομάδες Αξίζει να επισημανθεί πάντως ότι η προτίμηση ή όχι προς τα τοπικά προϊόντα διαφοροποι ­ είται αναλόγως με την ηλικια- κή ομάδα στην οποία ανήκουν οι καταναλωτές. Πιο ένθερμοι υποστηρικτές στα εγχώρια εί ­ δη εμφανίζονται όσοι είναι άνω των 35 ετών, σε αντίθεση με τις νεότερες ηλικίες, οι οποίες ανα ­ γνωρίζουν περισσότερο τα σή ­ ματα των πολυεθνικών. Στρατηγικοί σχεδιασμοί Η ενδυνάμωση της δυναμικής των τοπικών προϊόντων σης προ ­ τιμήσεις των καταναλωτών δεν αφήνει ανεπηρέαστο το σχε ­ δίασμά των στρατηγικών απο ­ φάσεων των επιχειρήσεων, με τους πολυεθνικούς παίχτες να επιδιώκουν μεγαλύτερο εγχώ ­ ριο αποτύπωμα: είτε μέσω πα­ ραγωγικών εγκαταστάσεων στην χώρα, είτε μέσω εξαγορών μι ­ κρών τοπικών σημάτων, είτε μέ ­ σω σύναψης συνεργασιών με εγχώριους παραγωγούς κ.λπ. προκειμένου να τονίσουν το αν ­ ταποδοτικό όφελος που λαμ ­ βάνει η εγχώρια οικονομία από τη δική τους δραστηριότητα. Αντίστοιχα, οι εγχώριοι παί ­ χτες διεκδικούν μεγαλύτερη πα ­ ρουσία στο ράφι, προωθούν συ­ νέργειες όπως Πρωτοβουλία η «Ελλα-δικά μας», όπου συμμε ­ τέχουν 62 εταιρείες, προκειμέ ­ νου να θωρακίσουν τα επώνυμα σήματά τους και να εξασφαλί ­ σουν καλύτερες συνεργασίες εντός και εκτός συνόρων. [ SID.13250281]

22 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Αγριεύει η αντιπαράθεση Πηγή: KONTRANEWS Σελ.: 4 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 32.63 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 2650 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ Αγριεύει η αντιπαράθεση Αγριεύει η κατάσταση στην Γαλλία λόγω των κινητοποιήσεων κατά της προσπάθειας Μακράν να αλλάξει το ασφαλιστικό. Συνδικαλιστέςτης Γαλλι- κήςΔΕΗ κόβουν το ρεύμα από πολυ ­ εθνικές τη νύχτα και το ξαναβάζουν στα φτωχά νοικοκυριά που τους το έχουν κόψει. Επίσης \"Κίτρινα Γιλέ- κα\" στη Νότιο αλλία μπαίνουν Γ στα σούπερ μάρκετ Carrefour, γεμίζουν καροτσάκια με τρόφιμα και φεύγουν χωρίς να πληρώσουν, φωνάζοντας «θέλουμε κι εμείς να κάνουμε Χρι ­ στούγεννα».

23 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Θα πιάσει το τελευταίο «γιατρικό» του Βακάλη; Πηγή: DEAL NEWS Σελ.: 31 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 263.68 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ Η ΘΕΣγαλα ΚΑΙ ΣΤΑ S/M Θα πιάσει το τελευταίο «γιατρικό» του Βακάλη; Η αλυσίδα που έφερε το 2013 την «επανάσταση» στην αγορά με την κα ­ θιέρωση των περίφημων «ATMs γά ­ λακτος», η Θεσσαλική ΘΕΣγάλα, «με ­ ταλλάσσεται» πλέον σε μια... τυπική γαλακτοβιομηχανία, στην προσπάθειά της για την εξασφάλιση μεγαλύτερων πωλήσεων και εσόδων, που τελικά θα την οδηγήσουν στην οριστική σωτη ­ ρία. Η αρχή έγινε πριν από λίγους μή ­ νες, όταν φιάλες με τυποποιημένο γά ­ λα της εταιρίας εμφανίσθηκαν στα ψυ ­ γεία μίνι-μάρκετς και η συνέχεια δί ­ νεται από την συμφωνία της ΘΕΣγάλα με τα σούπερ μάρκετ Κρητικός, τα οποία θα πωλούν (εκ παραλλήλου) και από τα ράφια τους τα προϊόντα της! Πριν από έναν χρόνο, περίπου, η συνεταιριστική αλυσίδα βρέθηκε στο χείλος του γκρεμού, «φορτωμένη» με οφειλές αρκετών εκατομμυρίων ευ ­ ρώ και όταν είδε τις προσπάθειες για την είσοδο στρατηγικού επενδυτή να αποτυγχάνουν, μετά το «ναυάγιο» των επαφών με τον επιτυχημένο βιο- μήχανο στον κλάδο του αλουμινίου Ξενοφώντα Καντώνια, στράφηκε στην λύση της υπαγωγής της στο άρθρο 106. Ο δρόμος της εξυγίανσης, βέβαια, είναι μακρύς ακόμα και ο ιδρυτής της, γιατρός οτο επάγγελμα Θανάσης Βα- κάλης, εφαρμόζει το τελευταίο του «γιατρικό» με την ελπίδα να «πιάσει» και να «θεραπεύσει» τις «πληγές» της ΘΕΣγάλα, σε συνδυασμό φυσικά με τις υπόλοιπες κινήσεις που γίνονται! Οι συνεταιριστές! προσδοκούν ότι με την έλευση του 2020, θα δουν την αλυ ­ σίδα τους να «ανεβάζει ταχύτητα», έχο ­ ντας πια διευρύνει όχι μόνο την προϊ- οντική της «γκάμα» (γάλατα, τυροκο ­ μικά, γιαούρτια, κρέμες, ρυζόγαλα), αλλά και το δίκτυο των σημείων δια- νομής-πώλησής τής, αφού, μετά το «άνοιγμα» στην λεγάμενη «μικρή» λια ­ νική, σειρά παίρνει η είσοδός της και στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφί ­ μων χάρη στο deal με τα Super Market ΚΡΗΤΙΚΟΣ, για την διάθεση της σειράς της σε επιλεγμένα καταστήματα...

24 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΤΟ 2019: ΕΤΟΣ ΟΡΟΣΗΜΟ ΤΟ 2020 ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Πηγή: ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ Σελ.: 49,60-61 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 2022.61 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 3500 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΤΟ 2019 ΕΤΟΣ ΟΡΟΣΗΜΟ ΤΟ 2020 ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΖΕΑ. 12-13

25 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΤΟ 2019: ΕΤΟΣ ΟΡΟΣΗΜΟ ΤΟ 2020 ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Πηγή: ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ Σελ.: 49,60-61 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Μπήκαν οι βάσεις για να «ξεριζωθεί» το κακό και μάλιστα με τον πλέον ανώδυνο για τα δημόσια οικονομικά τρόπο: η μείωση των συντελεστών ^ του ΦΠΑ αντί να φέρει μείωση εισπράξεων έφερε γενναία αύξηση ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΤΟ 2019 ΕΤΟΣ ΟΡΟΣΗΜΟ ΤΟ 2020 ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΠΑΠΑΔΗ Τ ο 2019 οι Ελληνες δεν απαλλάχθηκαν από ιη μάστιγα της υπερφορο- λόγησης. Τα κέρδη των επιχειρήσεων φορολογή ­ θηκαν με συντελεστή 29%, η κλίμακα φορολόγησης ίων φυσικών προσώπων παρέμεινε η ίδια, ουδεμία αλλαγή επήλθε για ενοίκια και μερίσματα. Μπήκαν, ωστό ­ σο, οι βάσεις για να «ξεριζωθεί» το κακό και μάλιστα με τον πλέον ανώδυνο για τα δημόσια οικονομικά τρόπο: η μείωση των συντελεστών ίου ΦΠΑ τον περασμένο Μάιο -μετατάχθηκε στο 6% η υπηρεσία παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ εστίαση και δε ­ κάδες κατηγορίες τροφίμων φορολογούνται πλέον με συντελεστή 13% αντί για 24%- αντί να φέρει μείωση εισπράξεων από τον ΦΠΑ ?ψερε γενναία αύξηση. Οσο για τη μεσοσταθμική μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 22% οδήγησε σε αύξηση του συντελεστή εισπραξιμότητας κοντά στο 85%. Υστερα από πολλά χρόνια, τα στοιχεία ίου 2019 αποτύπωσαν ίο επιθυμητό και το ευκταίο: η χρονιά κλείνει με αύξηση των φορολογικών εσόδων συγκριτικά με ίο 2018 όχι όμως εξαιτίας των νέων μέτρων, αλλά εξαπίας των φορολογικών ελαφρύνσεων οι οποίες ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ και των ρυθμίσεων προκειμένου οι οφειλέτες ιης 'εφορίας να μπορέσουν να τακτοποιήσουν μια και καλή τις εκκρεμότητες ίου παρελθόντος. Αυτό είναι και η σημαντικότερη «κλη ­ ρονομιά» που αφήνει το 2019 στο 2020: την απόδειξη ότι η μείωση του φορολογικού ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΟΤΙ ΕΧΕΙ ΑΡΧΙΣΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ «ΜΟΔΑ» Η ΠΛΗΡΩΜΗ ΜΕ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΑΡΤΑ συντελεστή μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των φορολογικών εσόδων και όχι σε μείωση. Με αυτή την «κληρονομιά» η ελπίδα είναι ότι το 2020 θα «αυτοχρηματοδοιηθούν» όχι μόνο ία ευνοϊκά μέτρα που ενσωματώ ­ θηκαν στον κρατικό προϋπολογισμό (όπως είναι η νέα φορολογική κλίμακα με τους μειωμένους φορολογικούς συντελεστές, η μείωση του συντελεστή φορολόγησης για τα μερίσματα αλλά και για τον φόρο εισοδήμα ­ τος νομικών προσώπων) αλλά και αυτά στα οποία αναφέρθηκε προ ημερών στη Βουλή ο πρωθυπουργός: η νέα μεσοσταθμική μείωση ίου ΕΝΦΙΑ κατά 8% και η μείωση ιης εισφο ­ ράς αλληλεγγύης, που «στοιχειώνει» ειδικά τη μεσαία τάξη κατά τουλάχιστον 20°/ο-30%. Το 2019 κλείνει με αυξημένα φορολο ­ γικά έοοδα για τον κρατικό προϋπολογισμό. Οι συνολικές εισπράξεις θα ξεπεράσουν ία 51,5 δισ. από 51,3 δισ. ευρώ. Δηλαδή, θα υπάρξει αύξηση σε σχέση με την περυσινή χρονιά τουλάχιστον κατά 200-300 εκαι. ευρώ. Στον προϋπολογισμό που κατατέθηκε στη Βουλή τον Νοέμβριο υπήρξε η εκτίμηση όχι τα φορολογικά έσοδα θα ανέλθουν φέτος σε 51,392 δισ. ευρώ. Ωστόσο, με την ολοκλήρω ­ ση του Νοεμβρίου, αποκαλύφθηκε πρόσθετη υπέρβαση στα φορολογικά έσοδα της τάξεως των 110 εκαχ. ευρώ. Αν ο ανοδικός ρυθμός συνεχιστεί και τον Δεκέμβριο (κάτι που αναμένεται ειδικά όσον αφορά χον ΕΝΦΙΑ, τον ΦΠΑ και τις εισπράξεις από φόρους παρελθόντων ετών λόγω και των δόσεων που καταβάλλονται από τις ρυθμίσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών), τότε η υπέρβαση έναντι του αναθεωρημένου στόχου μπορεί να προσεγγίσει ία 200 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα η χρονιά να κλείσει με φορολογικά έσοδα περίπου 51,5-51,6 δισ. ευρώ. Το γιατί είναι σημαντικό να κλείσει η χρονιά με αυξημένα φορολογικά έσοδα σε σχέση με ίο 2018 προκύπτει από ία εξής: Τον Μάιο, η προηγούμενη κυβέρνηση νο ­ μοθέτησε ιη μείωση ίου ΦΠΑ σε ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο, όπως επίσης στα τρόφιμα και την εστίαση (με εξαίρεση τον σερ- βιριζόμενο καφέ). Το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου είχε προϋπολογιστεί περίπου στα 450 εκατ. ευρώ (σ.σ. και στα 650 εκαχ. ευρώ για το 2020 καθώς το μέτρο εφαρμόστηκε από ία μέσα της χρονιάς). Τα έσοδα του ΦΠΑ όχι μόνο δεν μειώθηκαν, αλλά παρουσίασαν και γενναία αύξηση. Σε αυτό το «θαύμα» (σ.σ. οι συντελεστές να μειώνονται και τα έσοδα να ανεβαίνουν) χρωστάνε οι δικαιούχοι το έκτακτο κοινωνικό μέρισμα και την πρόωρη καταβολή του επιδόματος θέρμανσης. Ενώ για φέτος είχαν προϋπολογιστεί να εισπραχθούν 17,22 δισ. ευρώ από τον ΦΠΑ (και μάλιστα δεν υπήρχε καν η εικόνα όχι θα γίνουν μειώσεις συντελεστών όταν γρα ­ φόταν αυτή η πρόβλεψη), χελικώς η χρονιά θα κλείσει με εισπράξεις από τον ΦΠΑ άνω των 17,8-17,9 δισ. ευρώ. Προφανώς, το ότι η οικονομία κινείται με ρυθμό ανάπτυξης της τάξεως του 2% παίζει ρόλο. Το όχι οι εισπράξεις από τον τουρισμό κινούνται φέτος σε πολύ υψηλά επίπεδα επίσης θεωρείται πολύ σημαντικό. Οπως σημαντικό είναι και το όχι έχει αρχίσει να γίνεται «μόδα» η πληρωμή με πιστωτική κάρτα. Δεν είναι όμως μόνον αυτά. Η «συνταγή» να μειωθούν οι συντελεστές ίου ΦΠΑ για να αυξηθούν τα έσοδα είχε δοκιμα ­ στεί ήδη από to 2014. Και αποδείχτηκε και τότε επιτυχημένη. Η προηγούμενη κυβέρνηση έκανε το λάθος να δεχτεί την επαναφορά της εστίασης στο 24% και αυτό όχι μόνο δεν απέδωσε εισπρακτικά, αλλά, αντίθετα, προ- κάλεσε και νέα όξυνση της φοροδιαφυγής. Το λάθος διορθώθηκε από ιον Μάιο ίου 2019 (προλάβαμε έτσι και την τουριστική σεζόν που από πλευράς εισπράξεων φαίνεται να είναι η καλύτερη των τελευταίων ετών) και αυτό αποτυπώθηκε και στην πορεία των φορολογικών εσόδων. Το θετικό για το οικονομικό επιτελείο δεν είναι μόνο το ότι κλείνει εντός στόχου ο φετινός προϋπολογισμός. Είναι και το όχι αποδείχτηκε πως οι μειώσεις των συντελε ­ στών ΦΠΑ μπορούν να αφήσουν ανεπη ­ ρέαστα τα έσοδα σε μια χώρα στην οποία η διαφυγή εσόδων από τον συγκεκριμένο φόρο (VAT GAP) προσεγγίζει τα 5-6 δισ. ευρώ. Ετσι, κατοχυρώνεται ένα βασικό επιχείρημα εν όψει και των μεγάλων στόχων, που είναι να μειωθεί ο κεντρικός συντελεστής από το 24% στο 22% και ο χαμηλός συντελεστής από το 13% στο 11%.

26 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΤΟ 2019: ΕΤΟΣ ΟΡΟΣΗΜΟ ΤΟ 2020 ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Πηγή: ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ Σελ.: 49,60-61 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Τον Αύγουστο εκδόθηκαν τα εκκαθαριστικά ίου ΕΝΦΙΑ και ίο ποσό που βεβαιώθηκε ήταν μειωμένο περίπου κατά 570 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2018, καθώς το τελικό ποσό ίου κάθε ιδιοκτήτη μειώθηκε μεσοσχαθμικά κατά 22% (σ.σ. οι μειώσεις κυμάνθηκαν από ίο 10% για τις πολύ μεγάλες περιουσίες άνω του ενός εκατ. ευρώ μέχρι και χο 30% για τους έχοντες ατομική περιουσία κάτω των 60.000 ευρώ). Αυτό το ποσό των 570 εκατ. ευρώ δεν θα φανεί ποτέ ως μείωση εσόδων για τον απλούστατο λόγο ότι η μείωση έφερε αυξη ­ μένη εισπραξιμότηια χου φόρου. Η λογική επικράτησε και σε αυτό to επίπεδο. Τι νόημα έχει να βεβαιώνεις στους ιδιοκτήτες φόρους περιουσίας 3 και 3,5 δισ. ευρώ όταν ξέρεις ότι οι 20-25 στους 100 δεν θα πληρώσουν; Απλώς συσσωρεύεις πρόσθετα ληξιπρόθε ­ σμα χρέη. Με τη μείωση των συντελεστών, η εισπραξιμότηια έχει ήδη ανέβει στο 85%, ενώ οι προοπτικές είναι θετικές. Η περαιτέρω μεί ­ ωση των συντελεστών ίου ΕΝΦΙΑ εντός του 2020 μπορεί να αυτοχρηματοδοτηθεί μέσα από τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης. Με την αναθεώρηση των αντικειμενικών αξιών θα κληθούν να πληρώσουν και όσοι μέχρι χώρα έχουν ξεφύγει επειδή τα ακίνητά τους είναι εκτός αντικειμενικού συστήματος. Με την αποκατάσταση της δικαιοσύνης θα δημιουργηθεί δημοσιονομικός χώρος πολ ­ λών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και αυτός θα χρηματοδοτήσει και τη νέα μείωση ίων συντελεστών υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ. Ενδεικτικά της επιτυχίας των φετι ­ νών κινήσεων είναι και τα ακόλουθα στοι ­ χεία: Για το 2019 είχε προϋπολογιστεί να εισπραχθούν από τους φόρους ακίνητης περιουσίας περίπου 2,77 δια ευρώ από 3,057 δισ. ευρώ πέρυσι (σ.σ. είχε προγραμματιστεί μείωση ίου ΕΝΦΙΑ για το 2019 και από την προηγούμενη κυβέρνηση). Τελικώς, θα εισπραχθούν κοντά στα 2,75-2,8 δισ. ευρώ παρά το γεγονός όχι το ποσό της ελάφρυνσης σχεδόν διπλασιάστηκε. Ετσι, η ελάφρυνση ίων φορολογούμενων περίπου κατά 570 εκατ. ευρώ κοστίζει τελικώς 250 εκατ. ευρώ σε δημοσιονομικό επίπεδο. Η προηγούμενη κυβέρνηση νομοθέτησε χη ρύθμιση των 120 δόσεων και η σημερινή τη βελτίωσε ριζικά, ειδικά σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, οι οποίες με τις αποφάσεις ΣΥ- ΡΙΖΑ ουσιαστικά έμεναν εκτός ρυθμίσεων. Μετά τις βελτιωτικές κινήσεις, καταρρίφθηκε ακόμη ένας μύθος και αυτό επίσης θα ίο βρούμε μπροστά μας το 2020: ο μύθος έλεγε ότι οι ρυθμίσεις γκρεμίζουν την κουλτούρα πληρωμών και τελικώς κάνουν κακό στα φορολογικά έσοδα. Η πράξη έδειξε το διαφο ­ ρετικό. Οντως, στη χώρα των αλλεπάλληλων ρυθμίσεων μπορεί ο συνεπής να αισθάνεται αφελής. Ωστόσο, οι συνθήκες που επικράτη ­ σαν στη χώρα τα τελευταία 10 χρόνια, μόνο φυσιολογικές δεν θα μπορούσαν να χαρα ­ κτηριστούν. Την είχε ανάγκη η αγορά χη ρύθμιση των 120 δόσεων και αυτό φάνηκε στην πρά ­ ξη. Και η συμμετοχή ήταν μεγάλη και οι ει ­ σπράξεις πήγαν εξαιρετικά και διαψεύστηκαν οι θεσμοί που εκτιμούσαν ότι η νέα ρύθμιση θα δημιουργήσει «τρύπα» στα έσοδα. Ετσι, άνοιξε και ο δρόμος για τη βελτίωση της πάγιας ρύθμισης, την οποία οι οφειλέτες της εφορίας θα μπορούν να εκμεταλλεύονται όχι στιγμιαία, αλλά εις to διηνεκές.

27 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Νέα φορο-δώρα από το ΥΠ.ΟΙΚ Πηγή: DEAL NEWS Σελ.: 1,21 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 Επιφάνεια: 972.24 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Σελ.20 Τα νέα φορο-δώρα του ΥΠ.ΟΙΚ. ►►Τι θαπεριλαμβάνει το σ/ν που θα κατατεθεί την Άνοιξη

28 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Νέα φορο-δώρα από το ΥΠ.ΟΙΚ Πηγή: DEAL NEWS Σελ.: 1,21 Ημερομηνία έκδοσης: 27-12-2019 ΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ Νέα φορο-δώρα από το ΥΠ.ΟΙΚ — Θα περιλαμβάνονται στο φορολογικό νομοσχέδιο που θα κατατεθεί την άνοιξη Π έντε βασικές φοροελφρύνσεις - «δώρα» στη μεσαία τάξη, τους ελεύθερους επαγγελμα- τίες και τις επιχειρήσεις έχουν τεθεί στο μικροσκόπιο του οικονομικού επι­ τελείου με στόχο να περιλαμβάνονται στο φορολογικό νομοσχέδιο που πρό ­ κειται να καταθέσει η κυβέρνηση στη Βουλή την προσεχή άνοιξη. Το υψηλό δημοσιονομικό κόστος, όμως, καθιστά εξαιρετικά αμφίβολο το να νομοθετηθούν και να εφαρμοστούν όλες ταυτοχρόνως. Για αυτό τον λόγο η κυ ­ βέρνηση εξετάζει να μειωθούν η εισφο ­ ρά αλληλεγγύης, ο ΦΠΑ στα τρόφιμα και το τέλος επιτηδεύματος κλιμακωτά, αρ ­ χής γενομένης από το β' εξάμηνο του νέ ­ ου έτους και να ολοκληρωθεί η μείωσή τους το 2021 και το 2022, δηλαδή μετην περότωση της θητείας της. Όσον αφορά τη νέα μείωση των φο ­ ρολογικών συντελεστών των επιχειρή ­ σεων, το πιθανότερο σενάριο είναι να ψη ­ φιστεί, αλλά να τεθεί σε εφαρμογή από Μείωση εισφοράς αλληλεγγύης και του ΦΠΑ στα τρόφιμα και κλιμακωτή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος τις αρχές του 2021. Κυβερνητική απόφαση είναι το τρίτο κατά σειρά «κύμα» φορολογικών ελα ­ φρύνσεων να εστιάσει στους μισθωτούς, τους αυτοαπασχολούμενους και όλους τους μικρομεσαίους. Καταλύτης για τον χρόνο εφαρμογής των νέων παρεμβά ­ σεων στη φορολογία θα είναι η πορεία των εσόδων το πρώτο τρίμηνο και ο δη ­ μοσιονομικός χώρος που δημιουργείται, από τον οποίο θα χρηματοδοτηθούν όλες οι ελαφρύνσεις. Η κυβερνητική στρατηγική από το 2020 και μετά επιτάσσει το 80% του επι ­ πλέον δημοσιονομικού χώρου να κατευ- θύνεται σε φοροελαφρύνσεις και σε κα ­ μία περίπτωση σε παροχές τύπου 13ης ----- ________________ φρυνσεών ετσφάζέΥαι για τις επιχειρήσεις ?ί: σύνταξης ή κοινωνικού μερίσματος. ΤΑ ΝΕΑ ΜΕΤΡΑ Οι νέες φορολογικές παρεμβάσεις θο . αφορούν: • Τη μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης από 30%-50% αναδρομικά απάτην 1η Ιανουάριου 2020. Απαραίτητη προϋ ­ πόθεση για την ταχύτερη εφαρμογή της είναι η εξεύρεση του αναγκαίου δημο ­ σιονομικού χώρου μέσα από μια σειρά δράσεων με κυριότερη την πορεία των ηλεκτρονικών συναλλαγών που θα επι ­ τρέψει την υλοποίηση του μέτρου. Εναλλακτικά, η μείωση θα δρομολογη ­ θεί στο δεύτερο εξάμηνο αφού πρώτα διαπιστωθεί η καλή πορεία της οικο ­ νομίας και η αύξηση των δημοσίων εσόδων από τις παρεμβάσεις που δρομολογούνται. Η συγκεκριμένη ρύθμιση θα αποτε- λέσει έμμεση κυβερ ­ νητική στήριξη στα μεσαία εισοδήματα που είχαν τα μικρό ­ τερα οφέλη συγκρι ­ τικά με τους ελεύ ­ θερους επαγγελμα- τίεςαπότα φορολο ­ γικά μέτρα που ψηφίστηκαν πρό ­ σφατα στη Βουλή. Και αυτό, διότι η μεί ­ ωσή της στα εισοδή ­ ματα από 12.000 ευ ­ ρώ και άνω θα φέρει αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις περί ­ που 2 εκατομμυρίων φορολογουμένων. Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης, νομο ­ θετήθηκε το 2011, από τον τότε υπουργό Οικονομικών Ευάγ ­ γελο Βενιζέλο, ως «προσωρινό» μέτρο, ς σήμερα στον κρα- ιό, αφού αποτελεί ση- ων. Η εισφορά αλλη- ι κλιμακωτά στο κα- αλλά παρέμεινε τικό προϋπολογιι μαντική πηγή εσό λεγγύης, επιβάλλ θαρό άθροισμα όλων των εισοδημάτων του υπόχρεου ή στο τεκμαρτό, εάν αυ ­ τό είναι μεγαλύτερο. Για τους μισθωτούς και συνταξιούχους η εισφορά παρακρα- τείται κάθε μήνα από τα λογιστήρια και εάν υπάρχει διαφορά, καταλογίζεται και καταβάλλεται με την εκκαθάριση των φο ­ ρολογικών δηλώσεων. Ο ΦΠΑ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ - Τη μείωση του ΦΠΑ στα είδη δια ­ τροφής. Η μείωση του μεσαίου συντε ­ λεστή ΦΠΑ αποτελεί μία από τις προε ­ κλογικές δεσμεύσεις του πρωθυπουργού ο οποίος έχει προαναγγείλει τη δημιουρ ­ γία δύο συντελεστών 11% και 22%. Το επικρατέστερο σενάριο για μείωση του μεσαίου συντελεστή από 13% σε 11%, είναι να γίνει σε δύο φάσεις, δηλαδή να υπάρξει μείωση κατά μία μονάδα το β' εξάμηνο του 2020 και μία μονάδα το 2021. Δεν αποκλείεται να υπάρξει και ένα συνδυαστικό πακέτο που να περιλαμβά ­ νει μείωση του μεσαίου συντελεστή ΦΠΑ με μια πρώτη μείωση του ΦΠΑ στο του ­ ριστικό πακέτο που σήμερα βρίσκεται στο 24%. Τα βασικά καταναλωτικά αγαθά στο οποία ο συντελεστής ΦΠΑ θα μειωθεί εκ νέου είναι: Ψωμη γάλα, καφές, κακάο, τσάι, χαμομήλι, ζάχαρη, αλάτι, ξύδι, μπα ­ χαρικά, αλλαντικά, μαρμελάδες, σοκο- λάτες, γκοφρέτες, μπισκότα, παγωτά, κρουασάν, παξιμάδια, κονσέρβες, σνακ, δημητριακά, ηλιέλαια, σογιέλαια, καλα- μποκέλαια, φυτικές λιπαρές ουσίες. • Την κλιμακωτή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το β' εξάμηνο του 2020. Το μέτρο απαιτεί τουλάχιστον 300-400 εκ. ευρώ δημοσιονομικού χώ ­ ρου και θα προχωρήσει, καθώς με αυ ­ τό τον τρόπο θα σταλεί και μήνυμα τό ­ νωσης της επιχειρηματικής δραστη ­ ριότητας. Η πλήρης κατάργηση συνι- στά ελάφρυνση από 600 έως και 1.000 ευρώ για τις επιχειρήσεις και τους αυ ­ τοαπασχολούμενους. ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΦΙΑ Για το 2021 η «κάθοδος» ντελεστή στο 20% Το άλλο μεγάλο μέτωπο αφορά την πε ­ ραιτέρω μείωση του φορολογικού συντε ­ λεστή για τις επιχειρήσεις. Η κυβέρνηση ήδη έχει εξαγγείλει ότι ο τελικός στόχος είναι πράγματι να πέσει στο 20% ο συντελεστής φορολόγησης των νομικών προσώπων από 24% που είναι τώρα (δεδομένου ότι έχει ήδη ψηφιστεί το νέο φορολογικό που έφερε και τη μείωση από το 28% στο 24%). Το πιθανότερο, όμως, είναι να εφαρμο ­ στεί το 2021. Και αυτό διότι υπάρχει η σκέ ­ ψη αυτά τα 600 εκ. ευρώ που απαιτούνται για τη δεύτερη φάση μείωσης του συντελε ­ στή φορολόγησης των επιχειρήσεων να διο ­ χετευτούν προς την ταχύτερη μείωση άλ ­ λων φόρων που θα ανακουφίσουν κυρίως τη μεσαία τάξη, η οποία θεωρητικά έχει μέ ­ χρι στιγμής τα μικρότερα οφέλη σε σχέση με επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες. Με αυτό τον τρόπο ανακρούεται και το επιχείρημα της αντιπολίτευσης ότι ένα με ­ γάλο μέρος του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου διοχετεύεται για τις λίγες μεγάλες και υπερκερδοφόρες επιχειρήσεις της χώρας. Όσον αφορά τον ΕΝΦΙΑ, η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε νέα μείωση κατά 8% μεσο- σταθμικά, ενώ συνολικά στη διετία 2019- 2020, οι μειώσεις φθάνουν στο 30%. Ωστόσο, το μέτρο δεν θα είναι οριζόντιο, αλλά στοχευμένο. Τα έσοδα ύψους 400-500 εκ. ευρώ που προβλέπονται από την έντα ­ ξη 3.000 περιοχών στο σύστημα αντικειμε ­ νικού προσδιορισμού της αξίας των ακινή ­ των το 2020 και από την αναπροσαρμογή της φορολογητέας αξίας των αγροτεμαχίων παρέχουν τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να ψηφίσει δεύτερη μείωση του ΕΝΦΙΑ έπει ­ τα από αυτή που πραγματοποιήθηκε κατά το 2019.

29 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  DEVA-ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΓΑΛΑΞΙΑΣ Πηγή: STARTUPPER Σελ.: 61 Ημερομηνία έκδοσης: 30-11-2019 Επιφάνεια: 588.57 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ 0 E M A DEVA -ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΓΑΛΑΞΙΑΣ Η ΠΡΩΤΗ ΚΑΡΤΑ ΠΙΣΤΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η DEVA δημιουργεί για τα Σούπερ Μάρκετ Γαλαξίαε την πρώτη κάρτα πιστότηταε με τεχνητή νοημοσύνη στην Ελλάδα Η DEVA και τα Σούπερ Μάρκετ Γαλαξίαε ανακοίνωσαν τη νέα καινοτόμα προσωποποιημένη ΚΑΡΤΑ BONUS ΓΑΛΑΞΙΑΣ, που θα διατεθεί crrous πελάτεε μέσα στο Δεκέμβριο του 2019 σε όλα τα καταστήματα πανελλαδικά. 0 Γαλαξίαε είναι η πρώτη αλυσίδα σούπερ μάρκετ που θα εντάξει πρόγραμμα ΑΙ Loyalty στην Ελλάδα. Για πρώτη φορά στο λιανικό εμπόριο οι καταναλωτέε θα έχουν τιε προσωπικέε τουε εκητώσειε, οι οποίεε θα είναι μοναδικέε και ξεχωριστέε για τον καθένα. Μια πρωτοβουλία που, εκτόε από την καινοτομία, συνδυάζει το προφίλ των πελατών του Σούπερ Μάρκετ Γαλαξίαε με τιε ξεχωριστέε ανάγκεε που έχει ο καθέναε. Για πρώτη φορά οι καταναλωτέε, μέσα από το προσωπικό τουε προφίλ, θα μπορούν να δουν τα ποσά που έχουν κερδίσει από τιε εκπτώσειε και τιε προσφορέε στο Γαλαξία, ενώ με χρήση τηε τεχνητήε νοημοσύνηε θα παρουσιάζεται επίσηε το ποσοστό για το προϊόν που ταιριάζει στον κάθε καταναλωτή. Επίσηε για πρώτη φορά η αλυσίδα Σούπερ Μάρκετ Γαλαξίαε θα παρέχει στουε καταναλωτέε συνέργειεε με μη ανταγωνιστικέε αλυσίδεε και εταιρείεε. Όπωε δήλωσε ο Γιώργοε Παπαδημητρίου, co-founder τηε DEVA: «Έχουμε το πρώτο ΑΙ Loyalty εγεΐσηη στην Ελλάδα. Για πρώτη φορά ο καταναλωτήε θα ενημερώνεται με μήνυμα για τπν ενέργεια στην οποία πρέπει να προβεί, ώστε να έχει τπ μέγιστη δυνατή απόδοση σε κάθε κωδικό. Δίνουμε έμφαση στο αιεΐοηηθΓ journey και σκοπόε μαε είναι κάθε καταναλωτήε να βλέπει εντελώε διαφορετικέε σελίδεε στο web8ite με βάση το τι καταναλώνει». «Η κάρτα ενεργοποιείται πριν τη λάβει ο πελάτηε στο ταμείο και είναι ταυτισμένη με τον αριθμό του τηλεφώνου του. Η καινοτομία όμωε έγκειται στο ότι ο ΓΑΛΑΞΙΑΣ δημιούργησε το δικό του \"νόμισμα\"», σημείωσε η Βάλια Παπαδημητρίου, co ­ founder και CEO τηε DEVA, «καθώε μέσα από ένα σύστημα ποντοδότησηε, δίνονται διαρκώε επιβραβεύσειε σε όσουε πελά- τεε είναι πραγματικά engaged».

30 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Τα δύο «big bang» της κρίσης Πηγή: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Σελ.: 35-36 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 1046.48 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ Π η γ ή : Ε υ ρ ω π α ϊκ ή Έ ν ω σ η Ζ υ θ ο π ο ιώ ν ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ του Γιώργου Μανέττα - [email protected] Τα δύο «big bang» της κρίσης Π έτυχαν κάτι μοναδικό. Ήταν από τις λίγες περιπτώσεις -μετρημένες στα δάκτυλα του χεριού- που όχι μόνο άντεξαν στην κρίση, αλλά γνώρισαν και πρωτοφανή άνθηση! Οι καταναλωτές αγκάλιασαν τα προϊόντα τους, παρότι έπρεπε να πληρώνουν κάτι παραπάνω, αναγνωρίζοντας την ποιότητα και τη διαφορετικότητα που πρόσφεραν. Οινοπαραγωγοίκαι μικροζυθοποιοί, κόντρα στις πολλαπλές αντιξοότητες, ακολούθησαν ανοδική πορεία καθ' όλη διάρκεια τη των τελευταίων χρόνων και σήμερα ατενίζουν το μέλλον με ακόμη μεγαλύτερη αισιοδοξία. Η άνοιξη της ελληνικής μικροζυθοποιίας «Άφρισε, αλλά δεν ξεφούσκωσε». Η ελ ­ ληνική μικροζυθοποιία, η οποία γνώρι ­ σε πρωτοφανή ανάπτυξη μέσα στην κρί ­ ση, απέδειξε πως δεν ήταν ένα παροδι ­ κό φαινόμενο, αλλά πως ήρθε για να μεί ­ νει. Παρότι πρόκειται για έναν ακριβό σπορ, οι μπίρες των μικροζυθοποιών συ ­ νεχίζουν να μεγαλώνουν το αποτύπωμά τους στην ελληνική αγορά, ενώ την ίδια ώρα έκαναν την εμφάνισή τους και ερα ­ σιτέχνες ζυθοποιοί, οι οποίοι παράγουν μικρές ποσότητες μπίρας, την οποία ενί ­ οτε διοχετεύουν σε κάποιες μπιραρίες, βγάζοντας ένα αρκετά καλό χαρτζιλίκι. Η ζήτηση αυξάνεται συνεχώς και τα προϊόντα τους, φρέσκες, απαστερίω- τες και αφιλτράριστες μπίρες υψηλής ποιότητας, διακρίνονται εντός και εκτός συνόρων. Πλέον ξεπερνούν τις 50, όταν το 2009 ήταν μόλις έξι, εκ των οποίων οι τρεις έκλεισαν στην πορεία, ενώ σε αυτές πρέπει να προστεθούν και οι λεγόμενοι «ζυθοποιοί-νομάδες», που δανείζονται εγκαταστάσεις τρίτων για την παραγω ­ γή της μπίρας τους - σύνηθες φαινόμε ­ νο στον χώρο αυτό. Η συνεργασία με με ­ γάλες εταιρείες διανομής αλκοολούχων ποτών είχε ως αποτέλεσμα κάποιες να βρουν σε μικρό χρονικό διάστημα θέση στα ράφια των μεγάλων σούπερ μάρκετ, αλλά και στο κανάλι της εστίασης, υπερ- βαίνοντας πολύ γρήγορα τα καταστήμα ­ τα τοπικής εμβέλειας. Η ελληνική μικροζυθοποιία περιλαμβά ­ νει από τη Μικροζυθοποιία Σερρών & Βορείου Ελλάδας, γνωστή περισσότερο από την μπίρα Voreia, με έδρα τις Σέρρες, μέχρι την Κρητική Ζυθοποιία με την μπί­ ρα. .. Χάρμα στον Πλατανιά Χανίων, από την Κέρκυρα με την Κερκυραϊκή Μικρο- ζυθοποιία και την Corfu Beer μέχρι την Ικαρία με την μπίρα Ικαριώτισσααπότην Ικαριακή Ζυθοποιία, οι ονομασίες της μπίρας που παράγουν οι μικροζυθοποι- ίες στην Ελλάδα είναι στην πλειονότητά τους ελληνικές, ενώ δεν λείπουν και οι ονομασίες με αρκετή δόση χιούμορ. Χα­ ρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι μπί­ ρες Κατσίκα της Μικροζυθοποιίας Φολε ­ γάνδρου, η Σκνίπα της Πρότυπης Μικρο- ζυθοποιίας Θεσσαλονίκης ή η μπίρα Φο ­ νιάς, που παράγεται από τη Μικροζυθο- ποιία Σαμοθράκης και παραπέμπει στον ομώνυμο καταρράκτη. «Τις ζητάει ο κόσμος» Η ανάγκη για την παραγωγή πιο ξεχωρι ­ στών προϊόντων, πιο ιδιαίτερων, πιο ειδι ­ κών, ήταν η κινητήριος δύναμη για την ανάπτυξη της μικροζυθοποιίας. Πρόκει ­ ται, όπως λένε άνθρωποι από τον χώ ­ ρο της μικροζυθοποιίας, για την ίδια τά ­ ση που εκδηλώθηκε στον χώρο του κρα ­ σιού στην Ελλάδα πριν από 25-30 χρόνια. «Κι έτσι, ενώ και εκεί υπήρχαν λίγες μόνο και μεγάλες οινοποιητικές επιχειρήσεις, εμφανίστηκαν στη συνέχεια το ένα μετά το άλλο πολλά κτήματα». Καταλυτικό ρόλο έπαιξε και η διάθεση των καταναλωτών να στηρίξουν τους Ελληνες παραγωγούς και τα ελληνικά σήματα. Κάτι που οδήγησε και τις πολυ ­ εθνικές του χώρου να επενδύσουν πολύ περισσότερο στην προβολή και προώ ­ θηση των αμιγώς ελληνικών σημάτων που έχουν στο χαρτοφυλάκιό τους. Εν ­ δεικτική είναι η κίνηση της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας να εξαγοράσει και να επα­ νακυκλοφορήσει την μπίρα Μάμος από κατανάλωση μπίρας, 2017 χιλιάδες εκατόλιτρα

31 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Τα δύο «big bang» της κρίσης Πηγή: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Σελ.: 35-36 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΤΡΟΦΙΜΑ-ΠΟΤΑ την Πάτρα, αλλά και πιο πρόσφατα η κυ- κλοφορίατηςμπίρας«Νύμφης» αποκλει ­ στικά για την περιοχή της Β. Ελλάδας. Πα ­ ράλληλα στην εταιρεία υπογραμμίζουν την ελληνική προέλευση των πρώτων υλών για άλατα προϊόντατους και «επιλέ ­ γουν ελληνικά» ακόμα και διεθνείς ετικέ ­ τες. Επιδιώκουν έτσι να περιλάβουν στην στρατηγική προώθησης, τον δυναμισμό της ανερχόμενης ζυθοποιίας με παραδο ­ σιακά brands που συνεχίζουν να ξεχωρί ­ ζουν στις προτιμήσειςτων καταναλωτών (π.χ. Amstel). Επιπρόσθετα, η εταιρεία μέ ­ σα από την Ένωση Ελλήνων Ζυθοποιών συμβάλει στην ανάπτυξη της μικροζυθο- ποιίας στην χώρα, παρέχοντας χρήσιμες συμβουλές και στήριξη σε όσους την ζη ­ τήσουν. Στελέχη της εταιρείας μιλώντας σε συνομιλητές τους ξεκαθαρίζουν πως δεν βλέπουν ανταγωνιστικά τους μικρο- ζυθοποιούς, αντίθετα, σημειώνουν πως είναι μια εξέλιξη θετική για την ελληνική αγορά. Όπως λένε άνθρωποι του χώρου, ο κό ­ σμος ζητά ελληνική μικροζυθοποιία, επει ­ δή ξέρει ότι είναι κάτι διαφορετικό και θέ ­ λει να το δοκιμάσει. «Ο Έλληνας κατανα ­ λωτής», επισημαίνουν, «έχει αρχίσει να μαθαίνει κάποια βασικά πράγματα: Όταν παίρνει ένα μπουκάλι μπίρας πλέον δεν το πιάνει, το ανοίγει και πίνει.Το παίρνει και γυρίζει και διαβάζει από πίσω. Διαβάζει για δύο βασικούς λόγους: πρώτος ο είναι για να μάθει πού παράγεται, αν είναι δηλαδή ελληνική η μπίρα, και ο δεύτερος είναι ότι κάθε μπίρα θέλει τη δική τηςθερμοκρασία σερβιρίσματοςγια να την πιεις». Ο ρόλος του τουρισμού Τη δυναμική της μικροζυθοποιίας ενι ­ σχύουν και οι τουρίστες, οι οποίοι αρέ- σκονται να δοκιμάζουν τοπικά προϊόντα, μεταξύ αυτών και τοπικές μπίρες. Στην Κρήτη, σύμφωνα με τον Βασίλη Βρέ- ντζο, sales manager της Σόλο, έχει βοη ­ θήσει σημαντικά το ότι οι επισκέπτες του νησιού γνωρίζουν από craft μπίρα, οπό ­ τε θα πάνε στα μαγαζιά και θα ζητήσουν local craft beer· και αυτό είναι που θα βά ­ λει τον επιχειρηματία σε σκέψη, ότι πρέ ­ πει να έχει και μια τέτοια μπίρα στο μαγα ­ ζί του να προσφέρει. Η μικροζυθοποιία στη χώρα μας έχει ση ­ μαντικά περιθώρια ανάπτυξης, καθώς σήμερα το μερίδιο αγοράς της αγγίζει το 1 % (εάν συμπεριληφθεί και η Βεργί ­ κατά κεφαλή κατανάλωση μπάρας, 2017 να, τότε υπερβαίνει το 6%), όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι στο 17%. Οι αριθμοί άλλωστε είναι αποκαλυπτικοί. Στην Τσε ­ χία λειτουργούν τουλάχιστον 420 μικρο- ζυθοποιίες, στην Ολλανδία 600, στο Βέλ ­ γιο 400, στη Γαλλία 1.000, ενώ στην Ιτα ­ λία, που έχει και τις περισσότερες μονά ­ δες, 1.200. Η σπιτική ζυθοποίηση και οι νομάδες... Πρόσφατα, μάλιστα, διοργανώθηκε και το πρώτο Athens Craft Beer Festival, ένα φε ­ στιβάλ μπίρας αφιερωμένο αποκλειστικά στις χειροποίητες (craft) μπίρες, ενδεικτι ­ κό των διαστάσεων που αποκτά το κίνημα της μικροζυθοποιίας,Το «παρών» έδωσαν 33 ζυθοποιίες, έκτων οποίων οι 9 ήταν από το εξωτερικό, ενώ παρουσιάστηκαν συνο ­ λικά 170 μπίρας όλων των ειδών. Ανάμεσα στις μικροζυθοποιίες που συμ ­ μετείχαν ήταν Dark Crops του Βασίλη Σέ- γκου, ο οποίος ασχολείται με την οικιακή ζυθοποίηση από το 2010, η Alea Brewing Co, μια φρέσκια μικροζυθοποιία που άνοιξε τις πόρτες της στο κοινό μόλις αυ ­ τό το καλοκαίρι, μετά από χρόνια των αν ­ θρώπων της στον χώρο της οικιακής ζυ ­ θοποίησης, η Clepsydra Nomad Brewing του Παναγιώτη Ζώτου, η Dreamer Brewing, η Noctua Μικροζυθοποιία Αθή ­ νας, η Satyr Brews, η Flaros του Όθωνα Θεοφάνους, η Midnight Circus, η μικρο- ζυθοποιία Monachus Brewing από την Αλόννησο, η Sknipa από τη Θεσσαλονί ­ κη, η Lola Beerano^ Λάρισα, η Valtinger από τη Χαλκιδική, η Ηλειακή Ζυθοποιία, η Κρητική Ζυθοποιία του Γιάννη Λιονά- κη, η Μικροζυθοποιία Καβάλας του Θά- νου Τσουκαλά και του Βαγγέλη Φάκα, η Mikonu από τη Μύκονο, η Μπίρα Χίου, και η Σόλο από την Κρήτη. Αρκετές από αυτές δρομολογούν ήδη σχέδια ενδυνάμωσης της παραγωγικής τους δυναμικότητας προκειμένου να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ζή ­ τηση. Ενδεικτικά, η μικροζυθοποιία Σό ­ λο προχώρησε σε αγορά εξοπλισμού και στις τέσσερις δεξαμενές μισού τόνου που διαθέτει και πρόσθεσε ακόμα πέντε δεξαμενές του ενός τόνου. Αν και η Σόλο δεν εξάγει στο εξωτερικό από το δικό της ζυθοποιείο, υπάρχει μία γραμμή παρα ­ γωγής με το ζυθοποιείο Arendal της Νορ ­ βηγίας, και η εταιρεία παράγει εκεί μπίρες Σόλο για την αγορά της Νορβηγίας. Δύο νέες δεξαμενές παρέλαβε πρόσφατα και η Noctua προκειμένου να επεκτείνει την παραγωγή της και να φτιάξει νέες συντα ­ γέςστο ζυθοποιείο της. Οι μπίρες της Noctua φτάνουν πλέον σε όλη την Ελλάδα, ενώ το επόμενο στάδιο είναι η επέκταση σε αγορές του εξωτερι ­ κού, όπου μέχρι τώρα γίνονται πολύ λίγα πράγματα. Τη σταδιακή αύξηση της πα ­ ραγωγής της έτσι ώστε να φτάσει σε πε ­ ρισσότερους καταναλωτές επιδιώκει και η ζυθοποιία Μυκόνου Mikonu των Αγγέ ­ λου Φερούς, Alyosha Καμπάνη και Αγγέ ­ λου Παρασκευόπουλου. Οι ετικέτες της διατίθενται και στο οργανωμένο λιανε ­ μπόριο, σε καταστήματα του δικτύου της ΑΒ Βασιλόπουλος στην Αθήνα, καθώς και στα τρία καταστή ματα Θανόπουλος. 0! Π η γ ή : Ε υ ρ ω π α ϊκ ή Έ ν ω σ η Ζ υ θ ο π ο ιώ ν

32 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Ο καφές ξαναγεννήθηκε και κεντρίζει το επενδυτικό ενδιαφέρον Πηγή: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Σελ.: 40-41 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 996.73 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ ΤΡΟΦΙΜΑ-ΠΟΤΑ του Γιώργου Μανέττα - [email protected] 0 καφές ξαναγεννήθηκε και κεντρίζει το επενδυτικό ενδιαφέρον Π ρόκειται για μια «σιωπηλή επανάσταση», που συντελέστηκε μέσα στην κρίση. Χιλιάδες καφεκοπτεία και δεκάδες αλυσίδες καφέ ξεφύτρωσαν σαν τα μανιτάρια σε κάθε γειτονιά των μεγάλων πόλεων, ενώ πολλές χιλιάδες νοικοκυριά απέκτησαν σύγχρονες μηχανές καφέ. Λέξεις όπως baristas, Arabica και Robusta εισέβαλαν στην καθημερινότητά μας, ενώ αρκετοί ήταν αυτοί που εγκατέλειψα ν εν μία νυκτί τον φραπέ για τον φρέντο εσπρέσο ή τον φρέντο καπουτσίνο. Ο χώρος του καφέ βίωσε κοσμο- γονικές αλλαγές μέσα σε λιγό ­ τερο από μία δεκαετία και συνε ­ χίζει να μεταλλάσσεται, ακολουθώντας τα σύγχρονα trends για έναν πιο «πρά ­ σινο» κόσμο. Την ίδια ώρα, καινούργιοι παίκτες με ισχυρό αποτύπωμα, όπως η Coca-Cola, επιχειρούν να μπουν δυναμι ­ κά στον κλάδο προκειμένου να εκμεταλ ­ λευτούν τη στροφή των καταναλωτών στα ροφήματα καφέ. Και όλα αυτά παρά την επιβολή του ΕΦΚστον καφέ, οποίος ο αποτελεί το μεγαλύτερο βαρίδι και τρο ­ χοπέδη στην ανάπτυξη του χώρου. Η δυναμική αποτυπώνεται στα επεν ­ δυτικά σχέδια που θέτουν σε εφαρμο ­ γή όλοι οι παίκτες του χώρου, οι οποί ­ οι αποσκοπούν στην τόνωση της ζήτη ­ σης. Οι βιομηχανίες καφέ σπεύδουν να εμπλουτίσουν το χαρτοφυλάκιό τους με νέους κωδικούς βασισμένους σε διάφο ­ ρες εξωτικές ποικιλίες και χαρμάνια μο ­ ναδικής έμπνευσης, ενώ οι αλυσίδες λια ­ νικής, όπως τα Coffee Island, τα Mikel, τα Starbucks, τα Flocafe, η Nespresso και πολλές ακόμη διερευνούν τις δυνατότη ­ τες ανάπτυξης νέων σημείων, εντός και εκτός Ελλάδας. «Υπάρχει αισιοδοξία και αυξημένες προσδοκίες για μεγαλύτερη ανάπτυξη της αγοράς τα επόμενα χρόνια. Αυτό κι ­ νητοποιεί παλαιότερους και νεότερους παίκτες, οι οποίες σπεύδουν να τοποθε- Πολλαπλά οφέλη απάτη μείωση του ΕΦΚ τηθούν», σημειώνει στην Οικονομική ο Γιάννος Μπενόπουλος, πρόεδρος της Ελ ­ ληνικής Ένωσης Καφέ. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Nespresso Hellas, η οποία δρομολογεί σημαντικές επενδύσεις τα επόμενα χρόνια, ποντάροντας και στην ανάκαμψη της οικονομίας. Όπως αναφέρει ο γενικός διευθυντής της Nespresso Hellas και υπεύθυνος για τη Nespresso στις υπόλοιπες χώρες των Βαλκανίων, Αντώνης Αυγερόπουλος, με- Σ ε μια φιλικότερη αντιμετώπιση της αγοράςτου καφέ ελπίζει ο Γ. Μπενόπουλος, σημειώνοντας πως ο ΕΦΚ που επιβλήθηκε την 1/1/2017 οτον κα ­ φέ υπονόμευσε την προοπτική του κλάδου και πα ­ ράλληλα οδήγησε σε αύξηση τιμών έως και 30% σε ορισμένα είδη. Επιπρόσθετα, οδήγησε σε έως και ­ δι πλασιασμό του κόστους της πρώτης ύλης, επηρεά ­ ζοντας σημαντικάτους επαγγελματίες του κλάδου. Το πρώτο αίτημα που θα ήθελαν οι άνθρωποι του κλάδου να γίνει αποδεκτό από τη νέα κυβέρνηση είναι η επιστροφή του ΕΦΚ στην περίπτωση όπου ο καφές επανεξάγεται, καθώς η ισχύουσα διαδικασία είναι ιδιαίτερα απαιτητική από οικονομική αλλά και διοικητική άποψη. Η διόρθωση του πλαισίου, επισημαίνει ο πρόε ­ δρος της ΕΕΕ, είναι πρωταρχικής σημασίας, ενώ δεν εμπεριέχει δημοσιονομικό κόστος. Κάθε φορολογι­ κή ελάφρυνση, όπως λέει, βοηθά την αγορά και ­ το νώνει τα δημόσια έσοδα. τά τη λειτουργία του νέου καταστήμα ­ τος στο εκπτωτικό χωριό McArthurGlen μέσα στον Νοέμβριο αναμένεται να λει ­ τουργήσει ένα ακόμη ση μείο «Nespresso Boutique» στην Πάτρα. Το συγκεκριμένο σημείο θα αποτελέσει το πρώτο κατάστημα εκτός των τειχών της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και θα σηματοδοτήσει την απαρχή για τη δημι ­ ουργία σημείων στις μεγάλες επαρχιακές πόλεις της χώρας. Στο ραντάρ βρίσκε-

33 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Ο καφές ξαναγεννήθηκε και κεντρίζει το επενδυτικό ενδιαφέρον Πηγή: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Σελ.: 40-41 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Η αξία τπς κατανάλωσης εντός σπιτιού (ΙΗ) ανέρχεται σε Π 40.000 τόνοι οε όγκο με ίο 40% νο καταναλώνεται εκτός σπιτιού (ΟΟΗ) και το 60% εντός απιτιού (ΙΗ) ενω στην αγορα εκτός σπιτιού στο 400 εκατ. 3δισ.€ Μέση κατανάλωση καφέ κούπες ημερπσίως V κούπες ημερπσίως [ κούπες ετησίως Αντίστοιχος φόρος (τιμές καταναλωτή) ται επίσης η πόλη του Ηρακλείου, στην οποία αναζητείται ο κατάλληλος χώρος που θα στεγάσει το εγχείρημα. Συνολικά, για την επόμενη οκταετία, η Nespresso Hellas σχεδιάζει να ανοίγει δυο νέα κα ­ ταστήματα τον χρόνο, δαπανώντας πε­ ρίπου 6 εκατ. ευρώ - όσα περίπου δα- πανήθηκαν και στη διάρκεια της κρίσης. «Οι ρυθμοί επενδύσεων τα επόμενα χρό ­ νια θα είναι αντίστοιχοι των προηγούμε ­ νων», λέει χαρακτηριστικά ο Α. Αυγερό- πουλος. Η κίνηση-έκπληξη... Στην προοπτική που παρουσιάζει ο χώ ­ ρος ποντάρει και η Coca-Cola. Η πολυ ­ εθνική εταιρεία εμφιάλωσης αναψυ ­ κτικών προχώρησε στην εξαγορά της Costa Limited (Costa Coffee), με στόχο να διεκδικήσει μερίδιο στον κλάδο μέσα από την κυκλοφορία ροφημάτων με βά ­ ση τον καφέ. Πρόκειται για μια τάση που κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερο έδαφος στις αγορές του εξωτερικού. Μάλιστα, ο γενικός διευθυντής της Coca-Cola 3Ε, Γιάννης Παπαχρήστου, ανέφερε πως η κατηγορία του καφέ αποτελεί σημαντι ­ κή ευκαιρία, με τεράστια περιθώρια. Την ενδυνάμωση της συνεργασίας τους ανα ­ κοίνωσαν και η Nestle μετη Starbucks για την αποκλειστική διάθεση των συσκευ ­ ασμένων προϊόντων της τελευταίας. Η συνεργασία περιλαμβάνει το λανσάρι- σμα των πρώτων καψουλών Starbucks, που έχουν αναπτυχθεί χρησιμοποιώντας αποκλειστικά καφέ και τεχνολογίες συ ­ στημάτων Nespresso και Nescafe Dolce Gusto, καθώς και κόκκους καφέ για αυτό ­ ματες μηχανές εσπρέσο. ...καιτο επενδυτικό ενδιαφέρον Την ίδια στιγμή, το επενδυτικό ενδια ­ φέρον, που παγκοσμίως κάνει τζίρο πά­ νω από 56 δισ. δολάρια, δεν περιορίζε ­ ται μόνο στην Coca-Cola HBC. Στην εν λόγω αγορά έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια και ο Βασίλης Κάτσος της VNK Capital, γνωστός από τη Pharmathen, κατέχοντας πλειοψηφικό πακέτο μετο ­ χών στην Cafetex, μητρική της αλυσίδας Coffeeway του Γιάννου Μπενόπουλου. Πέρυσι η Cafetex παρουσίασε τζίρο 11,67 εκατ. ευρώ, από 10,33 εκατ. ευρώ που ήταν το 2017, σημειώνοντας αύξη ­ ση 13%. Το σύνολο σχεδόν των εσόδων προήλθε από την πώληση καφέ σε σού ­ περ μάρκετ (private label), στη συγγενή εταιρεία Coffee Connection Α.Β.Ε.Ε. και στην αλυσίδα Γρηγόρης Μικρογεύμα- τα. Η μεγαλύτερη αύξηση πάντως των πωλήσεων προήλθε από την επέκταση της συνεργασίας της με τις υπεραγορές Σκλαβενίτη και τα LIDL. Βιομηχανία αξίας 250 δισ. Παρ'όλες τις δυσκολίες, η διείσδυση του καφέ αυξάνεται σε παγκόσμιο επίπεδο (περίπου 2-3% σε ετήσια βάση) και κερ ­ δίζει διαρκώς νέους καταναλωτές, χάρη στη μεγάλη ποικιλία που υπάρχει πλέον και τη νέα τάση με τις οικιακές μηχανές καφέ. Η βιομηχανία του καφέ είναι από τις μεγαλύτερες που υπάρχουν σε παγκό ­ σμιο επίπεδο, με περίπου 100 εκατομμύ ­ ρια ανθρώπους να εξαρτώνται άμεσα από αυτήν και την αξία της σε παγκόσμιο επίπεδο να ανέρχεται στο αστρονομικό ποσό των 250 δισ. δολαρίων (σε 50 δισ. δολ. υπολογίζεται ότι ανέρχεται η αξία της ευρωπαϊκής αγοράς). Η Βραζιλία είναι η μεγαλύτερη παραγω ­ γός χώρα καφέ στον κόσμο, ελέγχοντας το 35% της παγκόσμιας παραγωγής, ενώ η παγκόσμια κατανάλωση καφέ ανέρχε ­ ται σε 155 εκατομμύρια σακούλες των 60 κιλών. Στην Ελλάδα, η ετήσια κατά κε ­ φαλήν κατανάλωση διαμορφώνεται στα 510 φλιτζάνια ή στα 4 κιλά κατ'άτομο. Συνολικά, καταναλώνονται 40.000 τόνοι καφέ, με το 40% να αφορά την κατανά ­ λωση εκτός σπιτιού και το 60% την κατα ­ νάλωση εντός σπιτιού. Η αξία της κατα ­ νάλωσης εντός σπιτιού ανέρχεται σε 400 εκατ. ευρώ, ενώ στην αγορά εκτός σπι­ τιού ανέρχεται στα 3 δισ. ευρώ (τιμές κα ­ ταναλωτή). Βάσει των καταναλωτικών προτιμήσεων των Ελλήνων, ο ελληνικός καφές είναι η πρώτη επιλογή με 32%, ο στιγμιαίος ακολουθεί με 30% και έπονται ο εσπρέσο και ο φίλτρου με 28% και 10% αντίστοιχα. 03 Π η γ ή : έρ ευ να N ie ls e n για την Ε λ λ η ν ικ ή Έ ν ω σ η Κ α φ έ

34 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Lidl. Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 10-11 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 1101.68 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 7710 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ I Deluxe Cr£me Bruise, 2 x 100 g, 8.95€ / I Kg I Deluxe Τσουρέκι γεμιστό με βανίλια και πραλίνα φουντουκιού και επικάλυψη σοκολάτας, 500 g, 11.98€ /1 Kg

35 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Lidl. Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 10-11 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 4.99 . i ife; I Deluxe Κουραμπιέδες N. ΚαρβάΛης, 450 g, 11,096/1 Kg Deluxe Τψ α μισού, 500 g, 6.986/1 Kg 3.49C Κάθε μέρα γιορτή στα Lidl! Οι πιο γιορτινές μέρες του χρόνου είναι εδώ και εμείς συμμετέχουμε στη χαρά σας, μοιραζόμαστε μαζί σας εμπειρίες, εκπληρώνουμε επιθυμίες, με εκλεκτά προϊόντα Deluxe που θα βρείτε αποκλειστικά στα καταστήματα Lidl. ΟΟΘΦ©Φ www.iidl-hellas.gr

36 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Ο «ΜΕΣΑΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» ΤΟΥ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΠΙΕΣΕΙΣ Πηγή: FORBES Σελ.: 68-70,72,74,76 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 3527.28 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 0 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Αριστοτέλης Παντελιάδης 0 «ΜΕΣΑΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» ΙΟΥ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΠΙΕΣΕΙΣ Ο Διευθύνων Σύμβουλοε tns METRO «βλέπει» και άλλο κύκλο συγκέντρωσή στην αγορά μέσα στα επόμενα δύο-τρία χρόνια, ενώ εκτιμά ncos υπάρχουν προοπτικέε στο εξωτερικό για το εγχώριο λιανεμπόριο. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΝΙΚΟΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟ ν//. I I Σ ίγουροι ότι η METRO θα συνεχίσει να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο oris εξελίξεις στο λιανεμπό ­ ριο και χονδρεμπόριο τροφίμων εμφανίζεται ο επικεφαλής της εταιρείας, κ. Αριστοτέλης Παντελιάδης. Στην εφ ’ όλης της ύλης συνέντευξη που παραχώρησε στο «Forbes», ο ισχυρός άνδρας της METRO, ο οποίος κατάφερε μαζί με την ομάδα του να ολοκληρώσει με επιτυχία την ενσωμάτωση του πρώην δικτύου της Βερόπουλος στον «οργανισμό» της εταιρείας του, ανοίγει τα χαρτιά του και δεν «μασάει» τα λόγια του όταν αναφέρει: «Εξελισσόμαστε γιατί θέλουμε να παραμείνουμε ζωντανοί». Εκτιμά πως η πρόκληση για όλους είναι να γίνουν αρκετά ικανοί ώστε να αναπτύσσονται σε μια μικρότερη, αρκετά διαφορετική και σίγουρα πιο αντα ­ γωνιστική αγορά. Ο κ. Παντελιάδης «βλέπει» και άλλο κύκλο συγκέντρωσης στην αγορά μέσα στα επόμενα δύο-τρία χρόνια, ενώ εκτιμά πως υπάρχουν προοπτικές στο εξωτερικό για το εγχώριο λιανεμπόριο. Σπεύδει, ωστόσο, να σημειώσει πως τα επόμενα χρό ­ νια η METRO πρέπει να επικεντρωθεί στην Ελλάδα και την Κύπρο (σ.σ. στις αρχές του 2020 εγκαινιάζει κατάστημα Cash & Carry). Μιλά για το project του Ελληνικού και γενικότερα της αναμόρφωσης του παραλιακού μετώπου, με την έννοια ότι αναβαθ ­ μίζει συνολικά την Αθήνα, αλλά και για τη συμβολή του τουρισμού στην κατανάλωση. Ενώ σχολιάζει τον αναπτυξιακό νόμο

37 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Ο «ΜΕΣΑΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» ΤΟΥ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΠΙΕΣΕΙΣ Πηγή: FORBES Σελ.: 68-70,72,74,76 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 AI ΚΙ Μ MIM()> FORBES | 69

38 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Ο «ΜΕΣΑΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» ΤΟΥ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΠΙΕΣΕΙΣ Πηγή: FORBES Σελ.: 68-70,72,74,76 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΑΔΗΣ αναφεροντα? πω?, αν και κινείται npos τη σωστή κατεύθυνση για την ελληνική οικο ­ νομία, έχει ελάχιστη επίδραση στο εμπόριο, και αυτή μάλλον αρνητική, όπω? λέει. Σε ό,τι αφορά τη μείωση Tns φορολογία?, λέει ότι είναι φυσικά καλοδεχούμενη, για να συ­ μπληρώσει: «Οταν ολοκληρωθεί το πλά ­ νο μειώσεων που έχει εξαγγείλει η κυβέρ ­ νηση, περιλαμβανομένου και του ΕΝΦΙΑ, τότε θα έχουμε ένα επίπεδο φορολόγηση? σε φυσιολογικά επίπεδα, το οποίο θα πάψει να αποτελεί αντικίνητρο για το επιχειρείν». _Το 2019 φαίνεται να κλείνει με οριακή αύξηση του κύκλου εργασιών του λιανε ­ μπορίου. Πώς αξιολογείτε τη φετινή επί ­ δοση για τη βιωσιμότητα και την επόμενη ημέρα του κλάδου; Παρότι στη δουλειά μου προσπαθώ να προετοιμάζομαι πάντα για το χειρότερο ενδεχόμενο, είμαι γενικά αισιόδοξο? και θέλω να βλέπω τα πράγματα από τη θετι ­ κή του? πλευρά. Η επίδοση τη? αγορά? τα τελευταία δύο χρόνια με ικανοποιεί ιδιαίτε ­ ρα. Επί οκτώ χρόνια περιμέναμε πότε εηι- τέλου? θα σταματήσει η πτώση. Ε, τώρα που έχουμε μια, έστω και αναιμική, άνο ­ δο, δεν μπορούμε να γκριντάζουμε. Από την άλλη μεριά, α? μη γελιόμαστε. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι η οριακή άνοδο? θα συνεχιστεί για αρκετά χρόνια ακόμα, δεν θα πάρουμε ποτέ πίσω το 25% τη? αγορά? που εξανεμίστηκε κατά τη διάρκεια τη? κρί ­ ση?, ούτε το διαθέσιμο εισόδημα θα επα- νέλθει εκεί που ήταν, ούτε θα γυρίσουν οι εκατοντάδε? χιλιάδε? άνθρωποι που έφυ ­ γαν από τη χώρα - όχι όλοι τουλάχιστον. Η πρόκληση για όλου? μα? είναι να γίνου ­ με αρκετά ικανοί ώστε να αναπτυσσόμαστε σε μια μικρότερη, αρκετά διαφορετική και σίγουρα πιο ανταγωνιστική αγορά. _Το δικό σας τριετές πλάνο ανάπτυξης έως το 2019 βασιζόταν σε μεγάλο βαθ ­ μό στην απορρόφηση της Βερόπουλος και την αντίστοιχη ανάπτυξη του δικτύου σας. Ποιος ο απολογισμός σήμερα; Όπω? είχαμε σχεδιάσει, στο τέλο? τη? προηγούμενη? χρονιά? ολοκληρώθηκε και η απορρόφηση τη? Βερόπουλο?.Όλα τα καταστήματα ανακαινίστηκαν, όλοι οι ερ ­ γαζόμενοι εκπαιδεύτηκαν στα νέα συστή ­ ματα και διαδικασίε? και, το πιο σημαντι ­ κό, γίναμε μια ενιαία και δυνατή ομάδα. Για να γίνουν όλα αυτά πράξη, χρειάστη ­ κε πολλή προσπάθεια από πολλού? αν ­ θρώπου? που έδωσαν τον καλύτερο εαυ ­ τό του?, αλλά και ένα επενδυτικό πρόγραμ ­ μα 120 εκατ. ευρώ. Άξιζε, όμω?, τον κόπο: Σήμερα η METRO είναι μια διαφορετική εταιρεία, όχι μόνο στο μέγεθο?, αλλά κυ- ρίω? στη δυναμική τη?.Έχουμε μια στα ­ θερή ανοδική πορεία και στου? δύο τομεί? δραστηριότητά? μα?, τα My market και τα METRO Cash & Carry. Βελτιώνουμε την κερδοφορία μα?, μάθαμε να αλλάζουμε και προχωράμε μπροστά βλέποντα? πλέ­ ον τι? αλλαγέ? ω? ευκαιρία για να γινόμα ­ στε καλύτεροι. _Η περίοδος των τελευταίων χρόνων χα ­ ρακτηρίστηκε από συγχωνεύσεις και συ­ χνά θεαματικές αλλαγές στο τοπίο του κλάδου. Θεωρείτε ότι έχει αποκατασταθεί μια ισορροπία ή αναμένετε νέες αλλαγές μέσω συγχωνεύσεων και εξαγορών; Ο κλάδο? μα? ήταν, και σε μεγάλο βαθ ­ μό -παρά τι? εξαγορέ? των τελευταίων ετών- παραμένει ακόμη, αρκετά διασπα- σμένο?. Μια τάση συγκέντρωση? υπέβο ­ σκε ήδη από την αρχή Tns χιλιετία?, η οι ­ κονομική ύφεση όμω? και η συνακόλουθη μείωση του κύκλου εργασιών του κλάδου επιτάχυναν αρκετά αυτήν τη διαδικασία. Είναι πολύ θετικό πω? η συγκέντρωση έγι ­ νε npos όφελο? του καταναλωτή. Δεν είναι τυχαίο πω? οι εταιρείε? που δεν άντεξαν ήταν και αυτέ? που δεν προσέφεραν ικα ­ νοποιητικέ? υπηρεσίε? στου? πελάτε? tous . Δεν θεωρώ ότι αυτή η διαδικασία συγκέ ­ ντρωση? έχει ολοκληρωθεί. Αντίθετα, πε ­ ριμένω και νέε? αλλαγέ? στο τοπίο του λια ­ νεμπορίου τροφίμων τα επόμενα δύο-τρία χρόνια. Προσωπικά πιστεύω ότι ο «μεσαί- os χώρο?» θα συνεχίσει να δέχεται σημα ­ ντικέ? πιέσει?. Στο μέλλον βλέπω να ευη- μερούν πολύ μεγάλε? και κάποιε? μικρέ?, αλλά εξειδικευμένε?, αλυσίδε? και μεμο ­ νωμένα καταστήματα. -Κλείνοντας τον κύκλο αναφοράς μας στο πρόσφατο παρελθόν, θα ήθελα να κα ­ ταγράφετε ποιες ήταν οι παράμετροι που έπαιξαν τον σημαντικότερο ρόλο στην επι ­ τυχία της απορρόφησης της Βερόπουλος και ποιο το μεγαλύτερο ρίσκο σε επιχειρη ­ ματικό αλλά και σε προσωπικό επίπεδο, με δεδομένο ότι εσείς πήρατε την απόφαση για μια σημαντική αλλαγή σε επίπεδο μεγε ­ θών της εταιρείας. Με δυο λέξει? θα έλεγα ότι οι καθοριστι ­ κοί παράγοντε? ήταν οι άνθρωποι και η τα ­ χύτητα. Στελέχη διαφόρων επιπέδων στη METRO πήραν το εγχείρημα προσωπικά και δούλεψαν σκληρά και με n00os, έδω ­ σαν τον καλύτερο εαυτό tous και πέτυχαν περισσότερα και από τα αναμενόμενα. Με ­ γάλη προσοχή δώσαμε εξαρχή? και στου? ανθρώπου? τη? Βερόπουλο?. Tous βοηθή ­ σαμε να σταθούν στα πόδια του?, στείλαμε ομάδε? έμπειρων ανθρώπων Tns METRO να tous υποστηρίξουν και να tous εκπαι ­ δεύσουν στα νέα συστήματα και tous εμπι ­ στευτήκαμε τα καταστήματα του δικτύου tous . Σε δεύτερη φάση, κάναμε αρκετέ? με ­ τακινήσει? ανθρώπων, δίνοντα? πάντα ιδι ­ αίτερη βαρύτητα στην απάλειψη του «εμεί? και εσεί?». Πολλά ικανά στελέχη τη? Βερό ­ πουλο? κατέχουν σήμερα εξέχουσε? θέσει? στον οργανισμό μα? και η προέλευση του καθενό? δεν έχει πια καμία σημασία. Ο δεύτερο? παράγοντα?' ήταν η ταχύτη ­ τα. Παρότι δεν είχαμε καμία προηγούμενη εμπειρία (σα? θυμίζω ότι η METRO δεν είχε προβεί σε καμία εξαγορά στην ιστορία Tns), σχεδιάσαμε αναλυτικά όλε? us ενέρ- γειέ? pas και τι? υλοποιήσαμε με ακρίβεια. Και το πιο εντυπωσιακό: μέσα στο χρονικό πλάνο που είχαμε θέσει. Στην πορεία κά ­ ναμε πολλά λάθη, τα περισσότερα από τα

39 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Ο «ΜΕΣΑΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» ΤΟΥ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΠΙΕΣΕΙΣ Πηγή: FORBES Σελ.: 68-70,72,74,76 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΑΔΗΣ οποία ία διορθώσαμε γρήγορα. Η μεγάλη εικόνα, όμως, είναι εξαιρετικά καλή. Ρωτάτε για το ρίσκο. Φυσικά και υπήρ ­ χε, και ήταν τεράστιο.Όπως ξεκαθάρισα από την πρώτη στιγμή, τόσο δημόσια όσο και εσωτερικά στην εταιρεία, δεν υπήρχε περιθώριο αποτυχίας, δεν υπήρχε τρόπος οπισθοχώρησης.Ή θα πετυχαίναμε ή θα βουλιάξαμε. Και αυτό, ξέρετε, μερικές φο ­ ρές ωθεί προς τα μπρος και βοηθά την επι ­ τυχία του εγχειρήματος. _Από την πλευρά σας, τι περιλαμβάνει πλέ ­ ον ο σχεδιασμός σας για τα επόμενα τρία χρόνια; Εχετε πρόσφατα αναφερθεί σε επενδύσεις της τάξης των 100 εκατ. ευρώ. Έχουμε πράγματι σχεδιάσει ένα έντονο επενδυτικό πλάνο, θα επεκτείνουμε και τα τρία Κέντρα Διανομής μας, ώστε να μπο ­ ρούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξή μας. θα ανοίξουμε αρκετά νέα καταστήματα και θα ανακαινίσουμε παλαιότερα. θα εισα ­ γάγουμε πολλές τεχνολογικές καινοτομί ­ ες στα καταστήματα, ενώ, ταυτόχρονα, συ ­ νεχίζουμε να επενδύουμε στο e-shop μας. Ανοίγουμε το Cash & Carry μας στη Λε ­ μεσό, το πρώτο βήμα ms METRO εκτός Ελλάδας. Σε εφαρμογή ενός νέου τρόπου προσέγγισης του χώρου της εστίασης από τα Cash & Carry, επενδύουμε σε ένα εκτε ­ ταμένο δίκτυο πωλητών και οχημάτων δι ­ ανομής. Με μία λέξη, εξελισσόμαστε γιατί θέλουμε να παραμείνουμε ζωντανοί. -Τουλάχιστον η Αθήνα, σε επίπεδο αγο ­ ράς, φαίνεται να αποκτά και διαφορετι ­ κά χαρακτηριστικά. Σταδιακά καθίσταται εντονότερος τουριστικός προορισμός, την ώρα που το Airbnb έχει κερδίσει σημαντι ­ κό μερίδιο αγοράς. Υπάρχει, μάλιστα, σε τελικό στάδιο σχεδιασμού μια τεράστια δο ­ μική αλλαγή, μέσα απά το project του Ελ ­ ληνικού. Πόσο έχει επηρεάσει αυτό το λια ­ νεμπόριο, πόσο τον δικό σας κύκλο εργα ­ σιών και τι θέση έχει στον σχεδίασμά σας για την επόμενη μέρα; Ο τουρισμός μας επηρεάζει θετικά, τόσο άμεσα όσο και έμμεσα. Επηρεάζει, φυσικά, τα Cash & Carry, γιατί ο τουρίστας αγορά ­ ζει από μικρά καταστήματα και τρώει, πίνει καφέ και ποτό έξω.Έχοντας το 45% αυτής της αγοράς, είμαστε ιδιαίτερα ωφελημένοι. Αφορά όμως και το σούπερ-μάρκετ, στον βαθμό που οι Airbnb τουρίστες χρειάζονται υλικά για να μαγειρέψουν. Είναι, επίσης, δεδομένο ότι ο τουρι ­ σμός ευνοεί ολόκληρη την οικονομία, κα ­ θώς φέρνει ζεστό χρήμα, το οποίο κυκλο ­ φορεί. Είμαι αισιόδοξος για το project του Ελληνικού και γενικότερα της αναμόρφω ­ σης του παραλιακού μετώπου, με την έν ­ νοια ότι αναβαθμίζει συνολικά την Αθή ­ να ως τουριστικό προορισμό. Μην ξεχνά ­ τε ότι σε απόσταση δύο-τριών ωρών κατοι ­ κούν εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαί ­ οι που έχουν ακούσει πολλά για την Ελλά ­ δα και οι περισσότεροι δεν την έχουν ακό ­ μη επισκεφθεί. Με τις απευθείας αεροπο ­ ρικές συνδέσεις, μια long-weekend εκδρο ­ μή είναι το λιγότερο που μπορούμε να πε ­ ριμένουμε. -Εκτός της Κύπρου, υπάρχει πρόσφο ­ ρο έδαφος εισόδου και σε άλλες γειτονι ­ κές αγορές, είτε στο χονδρεμπόριο είτε στο λιανεμπόριο; Φυσικά και υπάρχει.Έχουμε άλλωστε ένα λαμπρό παράδειγμα, τον Βερόπου- λο, που, ενώ απέτυχε στην Ελλάδα, πηγαί ­ νει εξαιρετικά στη Βόρεια Μακεδονία και πολύ καλά στο Βελιγράδι, θεωρώ ότι το ελληνικό λιανεμπόριο, εξαιτίας του έντο ­ νου ανταγωνισμού που αντιμετωπίζει, εί ­ ναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό. Αν όμως με ρωτάτε για τη METRO, θα έλεγα ότι βα ­ σικό συστατικό της επιτυχίας στο επιχει- ρείν αποτελεί η ισορροπία μεταξύ της τόλ ­ μης και της επίγνωσης των δυνατοτήτων της επιχείρησης. Τα επόμενα χρόνια πρέ­ πει να επικεντρωθούμε στην Ελλάδα και την Κύπρο. «Σιο μέλλον βλέπω να ευπμερούν πολύ μεγάλες και κάποιες μικρές, αλλά εξειδικευμένες, αλυσίδες και μεμονωμένα καταστήματα» -Υπάρχει χώρος κινήσεων και στη λιανική αγορά της Κύπρου; Η Κύπρος είναι γεμάτη σούπερ-μάρκετ κάθε μεγέθους, από συνοικιακά καταστή ­ ματα μέχρι υπεραγορές. Και καθώς οι μέ ­ χρι πρότινος τοπικοί παίκτες ανοίγουν κα ­ ταστήματα και σε άλλες πόλεις, πέρα από τη βάση τους, ο ανταγωνισμός μεγαλώ ­ νει ακόμα περισσότερο. Κατά την άποψή μου, η Κύπρος δεν χωρά άλλη μία αλυσί ­ δα σούπερ-μάρκετ. Από την άλλη μεριά, όμως, παρέχει ευκαιρίες για εξαγορές. -Υπάρχει στον κλάδο σας μια γενικότερη τάση αξιοποίησης των τεχνολογιών, τόσο σε επίπεδο καθημερινής διαχείρισης όσο και σε επίπεδο παροχής υπηρεσιών προς τους πελάτες εντός των καταστημάτων. Πώς τοποθετείστε απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα; θα έλεγα ότι στα καταστήματά μας εισερ ­ χόμαστε στη δεύτερη φάση του ψηφιακού μετασχηματισμού. Η πρώτη φάση αφορού ­ σε την εισαγωγή της βασικής τεχνολογίας, κάποια PC δηλαδή στους χώρους διοίκη ­ σης του καταστήματος και στα ταμεία, κα ­ θώς και φορητά τερματικά που κάνουν δι ­ άφορες δουλειές μέσα στο κατάστημα. Η φάση που ξεκινά τώρα είναι πολύ πιο εντυ ­ πωσιακή και περιλαμβάνει διαδραστικές οθόνες επαφής με τον πελάτη για πληρο ­ φόρηση, διασκέδαση, έκδοση κουπονιών κ.λπ., οθόνες για προώθηση προϊόντων σε διάφορα σημεία του καταστήματος, tablet σε όλα τα τμήματα του καταστήματος για απευθείας ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων σε αυτά, ζυγαριές με οθό ­ νες που μεταδίδουν πληροφορία και μη ­ νύματα σε αυτόν που ψωνίζει και διάφορα applications για τον πελάτη, πέρα, φυσικά, από το ίδιο το ηλεκτρονικό κατάστημα. _Τον τελευταίο χρόνο καθίσταται εντονότε ­ ρη -σε ευρύτερο επίπεδο επικαιρότητας- η διασύνδεση της βιωσιμότητας και της πρά­ σινης ανάπτυξης των εταιρειών. Πόσο επη ­ ρεάζει τη λειτουργία σας; Αποτελούσε πάντοτε πεποίθησή μου ότι η φροντίδα προς το περιβάλλον μπο ­ ρεί και πρέπει να συνάδει με εξοικονόμη ­ ση πόρων. Αυτό στη METRO το έχου ­ με κάνει πράξη, έχοντας επενδύσει αρκε ­ τά εκατομμύρια σε τεχνολογικά συστήματα που επιτυγχάνουν μεγάλη εξοικονόμηση

40 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Ο «ΜΕΣΑΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» ΤΟΥ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΠΙΕΣΕΙΣ Πηγή: FORBES Σελ.: 68-70,72,74,76 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΑΔΗΣ ενέργειας.'Εχουμε ολοκληρώσει την αλλα ­ γή όλων των φωτιστικών σωμάτων σε όλα μας τα καταστήματα με φωτιστικά σχεδια ­ σμένα από το δικό μας τμήμα έρευνας και ανάπτυξης, τα οποία έχουν βραβευθεί δι ­ εθνώς και παράγουν εξαιρετικό αισθητικό αποτέλεσμα με τη μέγιστη οικονομία. Το ίδιο κάναμε και στα Κέντρα Διανομής μας και, από τον προηγούμενο χρόνο, έχου ­ με ξεκινήσει τη μετάβαση σε ψυκτικά μέσα πολύ πιο φιλικά προς το περιβάλλον, που δεν χρησιμοποιούν φρέον και επιτυγχά ­ νουν, επίσης, σημαντική οικονομία. Ξεκι ­ νούμε να χρησιμοποιούμε, επίσης, την πα- ραγόμενη θερμότητα των ψυγείων για θέρ ­ μανση του καταστήματος. θα συνεχίσουμε στην κατεύθυνση αυτή, γιατί είναι υποχρέωσή μας προς την κοινω ­ νία και τον πλανήτη. Είμαστε, άλλωστε, η πρώτη εταιρεία του κλάδου που απέκτησε πρόσφατα ISO 50001. θα επιμείνω, όμως, ότι η έξυπνη και διατηρήσιμη πράσινη ανά ­ πτυξη είναι αυτή που ωφελεί ταυτόχρονα το περιβάλλον και τον επενδυτή. Η έννοια της βιωσιμότητας έχει και μια άλλη διάσταση: Μια επιχείρηση πρέπει να είναι έμπρακτα ενταγμένη στην κοινω ­ νία στην οποία δραστηριοποιείται. Να επι ­ στρέφει, δηλαδή, αξία στο κοινωνικό σύ ­ νολο. Η δέσμευση της METRO στα θέ ­ ματα υπεύθυνης συμπεριφοράς είναι δια ­ χρονική και πολυδιάστατη. Η εταιρεία έχει ενοποιήσει όλες τις καλές πρακτικές που ανέκαθεν εφάρμοζε σε μια ολοκληρωμέ ­ νη ομπρέλα δράσεων Εταιρικής Κοινωνι ­ κής Ευθύνης υπό τον τίτλο «Πράξεις Ευθύ ­ νης», με έμφαση στην κοινωνία, τους εργα ­ ζομένους, τους πελάτες και το περιβάλλον. Μέσω αυτών, υποστηρίζει σταθερά και σε ετήσια βάση το έργο μεγάλου αριθμού φι ­ λανθρωπικών ιδρυμάτων και φορέων. Τοποθετώντας στο επίκεντρο των προ ­ τεραιοτήτων μας τους εργαζομένους μας, έχουμε σχεδιάσει και παρέχουμε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα, ενώ, παράλληλα, υλοποιούμε μαζί τους εθελοντικές δράσεις με σημείο αναφοράς την ομαδικότητα και επίκεντρο την τοπική κοινωνία: Τα «Χιλιό ­ μετρα Προσφοράς», με αγώνες δρόμου φι ­ λανθρωπικού χαρακτήρα σε όλη την Ελ ­ λάδα, και τις δράσεις αστικής παρέμβασης «Πάμε Μπροστά - Δίνουμε Πίσω», μέσω των οποίων αναβαθμίζουμε πλατείες και πάρκα σε μεγάλες ελληνικές πόλεις κοντά σε καταστήματά μας. _Πόσο επηρεάζουν τη λειτουργία της εται ­ ρείας οι πρόσφατες αλλαγές μέσω του νέου αναπτυξιακού νόμου και των παρεμ ­ βάσεων στη φορολογία; Σύμφωνα με μια πατροπαράδοτη πε ­ ποίθηση της ελληνικής Πολιτείας, εμπό ­ ριο και ανάπτυξη δεν πάνε μαζί. Το εμπό ­ ριο θεωρείται στη χώρα που το γέννησε λί- γο-πολύ παρασιτικό επάγγελμα και δεν πε ­ ριλαμβάνεται ποτέ στα κίνητρα των ανα ­ πτυξιακών νόμων.Έτσι, παρότι αναμφί ­ βολα ο νέος αναπτυξιακός νόμος κινεί ­ ται προς τη σωστή κατεύθυνση για την ελ ­ ληνική οικονομία, έχει ελάχιστη επίδρα ­ ση στο εμπόριο, και αυτή μάλλον αρνητι ­ κή. Ακόμα και δραστηριότητες οι οποίες σε άλλους κλάδους επιδοτούνται, μια εμπορι ­ κή επιχείρηση πρέπει να τις χρηματοδοτή ­ σει μόνη της. Σας αναφέρω, για παράδειγ ­ μα, τις υπηρεσίες logistics: Στη METRO έχουμε τρία Κέντρα Διανομής συνολικής έκτασης 80.000 τετραγωνικών μέτρων, από τα οποία διακινούμε εμπορεύματα αξί ­ ας 1 δισ. κάθε χρόνο. Οι επεκτάσεις που πρόκειται σύντομα να υλοποιήσουμε, έκτα ­ σης 25.000 τετραγωνικών μέτρων, θα πρέ ­ πει να γίνουν αποκλειστικά με δικά μας κε ­ φάλαια. Πέρα από αυτά, ο αναπτυξιακός νόμος περιλαμβάνει κάποιες ρυθμίσεις ιδιαίτε ­ ρα αρνητικές για το εμπόριο, όπως την αύ ­ ξηση του κόστους εργασίας των εργαζομέ ­ νων μερικής απασχόλησης, παραγνωρί ­ ζοντας προφανώς πόσο απαραίτητη είναι αυτή για ένα εμπορικό κατάστημα. Σε ό,τι αφορά, τέλος, τη μείωση της φο ­ ρολογίας, είναι φυσικά καλοδεχούμενη. από «Ρωτάτε για το ρίσκο. Φυσικά και unripm, και ήταν Όπωε ξεκαί την πρώτη τόσο δημόσι και εσωτερικι εταιρεία, δεν υπήρχε περιθώριο αι δεν υπήρχε οπισθοχώρη θα πετυχαή Βουλιάζαμε». στην ή θα

41 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  Ο «ΜΕΣΑΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» ΤΟΥ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΔΕΧΕΤΑΙ ΠΙΕΣΕΙΣ Πηγή: FORBES Σελ.: 68-70,72,74,76 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΑΔΗΣ «Η METRO εισέρχεται στη δεύτερη φάση ψηφιακού μετασχηματισμού. Η πρώτη φάση αφορούσε την εισαγωγή τηε Βασικής τεχνολογίας στα καταστήματα». Όταν ολοκληρωθεί ίο πλάνο μειώσεων που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση, περιλαμ- βανομένου και του ΕΝΦΙΑ, ο οποίος δεν άλλαξε ακόμη καθόλου για ns επιχειρή ­ σεις, τότε θα έχουμε ένα επίπεδο φορολό- γησης σε φυσιολογικά επίπεδα, το οποίο θα πάψει να αποτελεί αντικίνητρο για το επιχειρείν. _Για τον καταναλωτή η... 100% «ελληνι ­ κότητα» μιας επιχείρησης φαίνεται να λει ­ τουργεί. Αλλωστε, ακόμα και μη ελληνι ­ κές επιχειρήσεις προσπαθούν να αναδεί ­ ξουν τα στοιχεία της ελληνικότητάς τους. _Τι ρόλο παίζει για εσάς η ελληνικότητα αυτή σήμερα; Είμαστε υπερήφανοι για το γεγονός ότι η METRO είναι μια 100% ελληνική εται ­ ρεία. θεωρούμε, επίσης, πολύ σημαντι ­ κό ότι στον κλάδο μας πολλές ελληνικές επιχειρήσεις έχουν πετύχει και μεγαλώ ­ σει, ενώ πολλές σημαντικές πολυεθνικές έχουν αναγκαστεί να αποχωρήσουν. Από την άλλη πλευρά, δύο σημαντικές διεθνείς επιχειρήσεις εμφανίζουν εξαιρετικές επιδό ­ σεις, ενώ αρκετές ελληνικές πτώχευσαν ή αναγκάστηκαν να πουληθούν. σημαίνει Τι τελικά όλο αυτό; Κατά τη γνώμη μου, δεν είναι η εθνικότητα αυτή που καθορίζει την προτίμηση του καταναλωτή. Είναι να κά ­ νεις καλά τη δουλειά σου και να εξυπηρε ­ τείς σωστά τον πελάτη σου. _ Εχοντας πλέον ξεφύγει από τα μεγέθη μιας μέσης ελληνικής ιδιόκτητης επιχεί ­ ρησης, πώς αντιλαμβάνεστε τον ρόλο της «οικογενειακής» επιχείρησης στην Ελλάδα; Τι έχει αλλάξει στον τρόπο που την αντι ­ λαμβάνεστε; Η METRO είναι μια από τις μεγαλύτε ­ ρες επιχειρήσεις στην Ελλάδα σε αριθμό εργαζομένων και σε κύκλο εργασιών. Σε έναν τόσο βαρύ και περίπλοκο οργανισμό, η έννοια της οικογενειακής ιδιοκτησίας δεν μπορεί να έχει καμία σχέση με το κλασικό στερεότυπο μιας μικρής επιχείρησης, όλες τις καίριες θέσεις της οποίας καταλαμβά ­ νουν μέλη της οικογένειας. Υπάρχει, όμως, μια ειδοποιός διαφο ­ ρά και είναι πολύ σημαντική σε μια οικογε- «Ο αναπτυξιακός νόμος περιλαμβάνει κάποιες ρυθμίσεις ιδιαίτερα αρνπτικές για το εμπόριο, όπως τπν αυξπσπ του κόστους εργασίας των εργαζομένων μερικής απασχόλπσπς» νειακή επιχείρηση, όσο μεγάλη και αν εί ­ ναι. Η τελική ευθύνη των κρίσιμων απο ­ φάσεων βαραίνει το ή τα μέλη της οικογέ ­ νειας που ασκούν την ανώτατη διοίκηση. Δεν υπάρχει κανένα διοικητικό συμβού ­ λιο ή executive committee κάπου στο εξω ­ τερικό να μοιραστεί το βάρος και την ευθύ ­ νη. Αυτό δίνει μεγάλη ταχύτητα απόφασης, αλλά μερικές φορές κάνει τη ζωή λίγο πιο δύσκολη. -Πώς αντιλαμβάνεστε την εξέλιξη των δι ­ ατροφικών τάσεων και πώς προσαρμόζε ­ στε σε αυτήν; Μια τεράστια αλλαγή προς το καλύτερο βρίσκεται σε εξέλιξη στον δυτικό κόσμο σε ό,τι αφορά τα ζητήματα διατροφής. Τόσο η διόγκωση του φαινομένου της παχυσαρκί ­ ας όσο και ένας διαφορετικός τρόπος σκέ ­ ψης των millennial βοηθούν στην καθιέ ­ ρωση της ισορροπημένης διατροφής χω ­ ρίς ακρότητες ως κυρίαρχη τάση. Ο κλά ­ δος μας βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής και, ως εταιρεία, ανπληφθήκαμε από την πρώτη στιγμή το μήνυμα. Όχι απλώς προσαρμοστήκαμε, αλλά το αγκαλιάσαμε και σήμερα πρωτοπορούμε στη χώρα μας στην κατεύθυνση αυτή. Κάτω από τον τίτλο «Μάθε, Φάε, Ζήσε» εντάσ ­ σουμε μια πλειάδα δράσεων, που ξεκινούν από τη διαμόρφωση της ποικιλίας και φτά ­ νουν σε όλες τις προωθητικές ενέργειες, για να βοηθήσουμε τους πελάτες μας να τρα ­ φούν πιο υγιεινά χωρίς να χάσουν την από ­ λαυση που προσφέρει το καλό φαγητό.

42 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΕ BRUNCH Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 44 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 552.6 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 7710 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ EDITOR ’ S CHOICE ΚΑΛΕΣΜΑΣΕ BRUNCH ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΜΑΣ Ξυπνάμε με την ησυχία μαε και γεμίζουμε ίο τραπέζι λιχουδιέε. Μέχρι να μαζευτούν οι φίλοι, εκχυλίζουμε τσάι και ανοίγουμε τα βάζα με us μαρμελάδεε. BLACKBERRY ORGANIC JAM Μαρμέλαδα μαύρα μούρα από την Corphes. Τα φρούτα καλλιεργούνται βι- οδυναμικά και με ολιστική προσέγγιση, σε υψόμετρο 830 μ. Συλλέγονται χωρίς μηχανικά μέσα και μεταποιούνται σε ένα μικρό εργαστήριο στον κάμπο της Θεσσαλίας. Με 80% περιεκτικότητα σε φρούτο, χωρίς πρόσθετα, είναι μια εξαι ­ ρετική, πολύ αγνή μαρμελάδα. Κατάστημα Γαστρονόμοβ DR BANOFFEE Το άλειμμα καραμέλας βουτύρου με μπανάνα της Jukeros by Dimitris Chomatas είναι η απόλυτη απόλαυση, σαν το αγαπημένο μας γλυκό μπανό- φι κλεισμένο σε βάζο. Ιδανικό για να συνοδεύσετε μπισκότα μπαχαρικών, τσουρέκια ή τσίζκεϊκ. θανόπουλοε ΤΣΑΙ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ Εξαιρετικής ποιότηταςμαύρο τσάι σε 80 φακελάκια. Το χρυσό, μεταλλικό κουτί με την ανάγλυφη διακόσμηση φέρνει χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα στο σπί ­ τι και δυνατά αρώματα στο φλιτζάνι μας. Μέσα; Προϊόν δίκαιου εμπορίου. Marks & Spencer ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΚΟΥΡΑΜΠΙΕΔΕΣ Οι σιφναίικες Λιχουδιές της Αθηνάς εί ­ ναι μικροί χειροποίητοι θησαυροί. Κα- λοδουλεμένοι, από αγνές πρώτες ύλες, αφράτοι και τραγανοί, με το αμυ γδαλάκι τους, μοσχοβολάνε αιγοπρόβειο βού ­ τυρο. Σαν κουραμπιέδες χωρίς άχνη. Το Πανεοπωλείον tns Μεσογειακήε Διατροφή$ ΠΡΩΙΝΟ ΞΥΠΝΗΜΑ < Τριπλό σταντ για κεράσματα, 10 €, Ikea > Αεροστεγή < Κθύπε5 δοχεία Circus, Mr Fox, 58 € Alessi, από 30 €, to σει ίων Notos Home τεσσάρων, . ι 1 jdr 44 ΟΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΣΕΛ. 145

43 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΕΝΑΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΦΟΥΡΝΑΡΗΣ Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 54-56 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 1602.64 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 7710 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ πρόοωπο ΜΙΚΡΟΣΩΜΟΣ, ΜΕ ΠΛΑΤΥ ΧΑΜΟΓΕΛΟ και μικρά μάτια, που γίνονται δυο σχισμές όταν γελάει, ο Kamel Saci, γεννη ­ μένος στη νότια Γαλλία, απαντά σε mail, το κινητό του χτυπάει συνεχώς. Από το παρουσιαστικό του σίγουρα δεν τον περνάς για φούρναρη, κι αυτό επειδή για χρόνια ήταν επαγγελματίας αθλητής του τζούντο. Αυτό σήμαινε καθημερινές πολύωρες προπονήσεις και απαιτητικό πρόγραμμα παράλληλα με το σχολείο. Ζούσε μια σκληρή ζωή, λόγω της φύσης του αθλή ­ ματος. Ώσπου ένας τραυματισμός στο γόνατο, στην ηλικία των δεκαεννέα, τον κρατάει μακριά από τους αγώνες και τότε αποφασίζει να αναζητήσει μια δουλειά μερικής απασχόλησης. Βρίσκει σε έναν φούρνο. «Το συναίσθημα που μου προκάλεσε η πρώτη επαφή με τη ζύμη ήταν στην αρχή πολύ ευχάριστο, αν και δεν ήμουν πολύ καλός στη δουλειά.Ήταν κεραυνοβό ­ λος η αίσθηση. Δεν μπορώ να σ ’ το εξηγήσω», παραδέχεται σήμερα. Αυτή η δουλειά, που έμελλε να διαρκέσει έναν μήνα, ήταν η αρχή για μια καριέρα 22 χρόνων, η οποία συνεχίζεται με μεγάλη δυναμική. Σήμερα, στα 41 του χρόνια έχει συν ­ δέσει το όνομά του με 200 αρτοποιεία σε όλο τον κόσμο. «Ως επαγγελματίας αθλητής ταξίδευα πολύ και συχνά. Σε κάθε πόλη έψαχνα για καλό ψωμί και απογοητευόμουν. Είχα αρχίσει να αναρωτιέμαι αν ο κόσμος είχε ανάγκη από έναν καλό αθλητή ή από έναν καλό αρτοποιό. Αποφάσισα να μην ψάξω δουλειά στον τομέα των επιχειρήσεων που είχα σπου ­ δάσει και γράφτηκα σε μια σχολή αρτοποιίας στο Παρίσι, αυτή του Eric Kayser. Παράλληλα, δούλευα δίπλα του. Λίγο καιρό μετά, κάποιοι επενδυτές έψαχναν έναν αρτοποιό για μια δουλειά στο Λονδίνο. Αποφάσισα να μετακομίσω εκεί. Δεν μιλούσα λέξη αγγλικά. Το πρότζεκτ είχε μεγάλη επιτυχία, Μου έδωσε ραντεβού νωρίε το πρωί και θεώρησα πωε εννοεί στιε δέκα. Ποιοε δίνει συνέντευξη στιε οκτώ; Μα ο Kamel Saci είναι αρτοποιόε και η μέρα του ξεκινά eras δύο τα ξημερώματα. ΑΠΟ ΤΗ Νένα Δημητρίου ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Χριστίνα Γεωργιάδου καθώς όλα ήταν φτιαγμένα στο χέρι.Ήμουν εκεί ήδη έναν χρόνο, όταν ήρθε ένα ζευγάρι Ισπανών για πρωινό και ζή ­ τησαν να μιλήσουμε. Η γυναίκα, αρτοποιός τέταρτης γενιάς στη Βαρκελώνη, μου πρότεινε να συνεργαστούμε, πήρα άδεια μία εβδομάδα και πήγα. Χτίσαμε έναν ξυλόφουρνο στο κέντρο της πόλης και το μαγαζί έγινε talk of the town. Ήταν πριν από δεκατέσσερα χρόνια», θυμάται ο Kamel. Μετά το Λονδίνο, δεν χρειάστηκε να ψάξει ποτέ για δου ­ λειά. Τον έβρισκαν οι δουλειές. Το 2008, ήταν σε μια μεγάλη επιχείρηση στην Αμερική και είχε στη δούλεψή του 100 αρτοποιούς.Έχει ανοίξει μαγαζιά σε όλο τον κόσμο, από την Ταϊλάνδη μέχρι το Μεξικό και το Πουέρτο Ρίκο, ως σύμβουλος αρτοποιός. Οι New York Times έχουν αφιερώσει αρκετές αράδες σε αυτόν, λέγοντας πως φτιάχνει το καλύτερο ψωμί στην πόλη. Δημιουργήθηκε έτσι ένα ενδιαφέρον «βουητό» γύρω από το όνομά του, που έφτασε μέχρι εδώ.Ένας Έλ ­ ληνας επιχειρηματίας επικοινώνησε μαζί του και πριν από

44 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΕΝΑΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΦΟΥΡΝΑΡΗΣ Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 54-56 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019

45 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΕΝΑΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΦΟΥΡΝΑΡΗΣ Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 54-56 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΠΡΟΣΩΠΟ Από ns πιο χαρακτηριστικά δημιουργία του Kamel Saci που αξίζει να δοκιμάσετε στο Dope (Biioons 25, Μοναστηράκι) είναι τα ρολά κανέλαΞ και τα canneles. τρία χρόνια ο Saci βρέθηκε να σχεδιάζει την κουζίνα του Queen Bee στο Κολωνάκι, μια μοντέρνα γαλλική brasserie με εξαιρετικά κρουασάν. Το δεύτερο εγχείρημά του στην Αθήνα είναι το Dope, στο νέο, αναπλασμένο εμπορικό τρίγωνο στο Μοναστηράκι. Από εδώ βγαίνουν μερικά από τα νοστιμότερα μπριός, αλμυρά και γλυκά, τάρτες και εξαιρετικά bagel ψω ­ μάκια. To cannele είναι ένα μικρό ποίημα. Απέξω τραγανό, με υπέροχη κρούστα. Μέσα μαλακό, απαλό και κυψελωτό, τέλειο. «Κάθε πρωί φτιάχνονται όλα, είναι πάντα φρέσκα. Αυτό δεν το διαπραγματεύομαι στις συνεργασίες μου. Γι ’ αυτό και δίνω βάρος στην εκπαίδευση.Έχω μια ομάδα δέκα ατόμων που εργάζονται για μένα, σεφ και αρτοποιοί που εκπαιδεύουν το νέο προσωπικό. Συνεργάζομαι με αρχιτέκτο ­ νες και σχεδιαστές. Όλα τα μαγαζιά έχουν κάποια στάνταρ και δεν γίνεται να πετύχει η δουλειά χωρίς αυτά. Αν έχεις μόνο 10.000 ευρώ, δεν μπορείς να ανοίξεις αρτοποιείο στην Αθήνα. Αν δεν έχεις δύο εκατομμύρια ευρώ, δεν μπορείς να ανοίξεις αρτοποιείο στη Νέα Υόρκη», λέει ο ίδιος. Στους φούρνους που ανοίγει δίνει ένα κομμάτι από το δικό του προζύμι. Είναι παλιό, το «ταΐζει» συνέχεια, ταξιδεύει με αυτό. Το πήρε μαζί του πριν από είκοσι χρόνια, όταν έφυγε από την πρώτη δουλειά. «Σε κάθε προορισμό διαφοροποιώ τις συνταγές. Κατ ’ αρχάς, δεν υπάρχουν κοινά υλικά σε όλο τον κόσμο. Είναι ασύμφορο οικονομικά και επιβλαβές για το περιβάλλον να μεταφέρεις αλεύρι από την Ευρώπη. Άρα οι συνταγές πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τις διαθέσι ­ μες πρώτες ύλες. Κυρίως όμως το κάνω επειδή οι άνθρωποι έχουν άλλες ανάγκες και συνήθειες στην Ασία, στην Ευρώπη ή στη Λατινική Αμερική. Στην Κίνα προτιμούν μόνο τα μαλακά αρτοποιήματα, τα μπριός, το ψωμί χωρίς κόρα. Τα μαλακά ψωμιά προτιμούν και οι Μεξικανοί. Στις συνταγές που κάνω γΐ αυτούς βάζω πάντα γάλα και ζάχαρη, για να τις φέρω στα γούστατους. Πρέπει να ελίσσεσαι ως αρτοποιός. Μπορεί να χρειαστεί να ψήσεις ψωμί στην άμμο, αν είσαι στην Αφρική, ή να ζυμώσεις μόνο από καλαμποκάλευρο, αν είσαι στο Μεξικό», επισημαίνει ο σεφ και συνεχίζει: «Βλέπεις, το ψωμί είναι για όλους. Δεν μπορείς να αποκλείεις κανέναν από αυτό. Το τρώνε όλοι, είτε είναι εκατομμυριούχοι είτε φτωχοί. Δεν είναι χαβιάρι, είναι απαραίτητο και όλοι πρέπει να έχουν πρόσβαση σε αυτό. Γΐ αυτό, ό,τι φτιάχνω θέλω να αρέσει σε όλους, είτε είναι 7 είτε 77 χρονών, θέλω να μπορούν να το απολαύσουν». Είναι ιδέα μου ότι ανοίγουν συνεχώς φούρνοι; «Συμβαίνει σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνίτες-αρτοποιοί προσπαθούν να φτιάξουν κάτι υγιεινό για να σώσουν τη φήμη του ψωμιού, που είχε “ χαλάσει ” με το κακό έτοιμο ψωμί από το σούπερ μάρκετ. Τώρα περισσότερο από ποτέ, έχουμε ανάγκη να τρεφόμαστε καλύτερα. Και το καλό ψωμί πρέπει να είναι πάντα στο τραπέζι μας». Ο ίδιος τρώει ψωμί συνήθως στις οκτώ το πρωί, όταν βρίσκεται στον φούρνο και το ψωμί βγαίνει ζεστό. Κόβει ένα κομμάτι και βάζει πάνω μία κουταλιά βούτυρο. Μεταξύ τους οι φουρναραίοι το λένε «το δείπνο των αρτοποιών». Τους επόμενους μήνες ανοίγει δύο δικά του καταστήματα στο Παρίσι, κοντά στα Ηλύσια Πεδία.Έχει κρατήσει άραγε καμιά συνταγή μόνο για τον δικό του φούρνο; «Δεν υπάρχουν μυστικές συνταγές. Οι ζύμες θέλουν ιδιαίτερη φροντίδα, εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Χρειάζεται να μελετή ­ σει κανείςτοτι συμβαίνει, πώς αλλάζει η συμπεριφορά των υλικών όταν αναμειγνύονται. Είναι τρόπος, ο όχι η συνταγή».

46 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  GREECE’S FINEST FOODS Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 61 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 536.08 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 7710 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ Η Ελλάδα φημίζεται για τα τοπικά προϊόντα της. Εμείς φημιζόμαστε ότι επιλέγουμε τα καλύτερα για σας. Ταξιδεύουμε σε όλη την Ελλάδα, δοκιμάζουμε και επιλέγουμε ό,τι καλύτερο και πιο αυθεντικό έχει να προσφέρει η ελληνική γη. Ελάτε να ανακαλύψουμε μαζί τις χάρες της χώρας μας μέσα από τα εξαιρετικής ποιότητας και γεύσης προϊόντα μικρών Ελλήνων παραγωγών. Καταστήματα: Βουλής & Μητροπόλεως 15, Αθήνα, εντός ξενοδοχείου Electra Metropolis, T/211-41.10.236 Κηφισίας 41-43, εμπορικό κέντρο Avenue, εντός υπεραγοράς Σκλαβενίτη, Τ/211-18.24.912 GREECE ’ S FINEST FOODS γαστρονομος H r O Ρ

47 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 64-87 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 Επιφάνεια: 13168.89 cm² Αρθρογράφος: Κυκλοφορία: 7710 Θέματα: ΜΑΡΚΕΤ αφιέρωμα ·.·? ^'ΜΟΝΤΕΡΝΑ f/ <► * , Τα γλυκά του Στέλιου Παρλιάρου ♦ ^σχοβο^ουν μπαχαρικά, ρούμι και πορτοκάλι, (^ρκο^άτα και καβουρδισμένους ξηρούς ιΛρπους. Μόλις καθίσει το σύννεφο από άχνη, αποκαλύπτονται οι πιατέλες πάνω στις οποίες στρογγυλοκάθονται γλυκά εντυπωσιακά, κανονικά στολίδια.

48 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 64-87 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΧΡΙΣ μ ΓΕΝΝΑ ΣΥΝΤΑΓΕΣ Στέλιοε Παρλιάροε, (Dunns Xpuaav0i6ns, Πόπη Χρυσανθίδου food styling I te A ios Παρλιάροε, φωτογραφίες Βαγγέλη5 Πατεράκπ5 επιμελεια φωτογραφιςης Ιωάννα Αλεξάτου, βοηθος φωτογράφου Μυρτώ Ιατροπούλου MAKEUP Ιωάννα Τσελέντα Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΟ INTERNI (ΑΝΑΠΑΥΣΕΩΣ 50, ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ, 210-80.36.700) V,· fc I ju X

49 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 64-87 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 || ‘ ■γΜ

50 ; ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1  ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Πηγή: ΓΛΥΚΕΣ ΑΛΧΗΜΕΙΕΣ Σελ.: 64-87 Ημερομηνία έκδοσης: 31-12-2019 ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ TapiES με γεύση αμυγδάλου και γλάσο ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΕΛΙΟ ΠΑΡΛΙΑΡΟ ΖΥΜΗ 1 δόση ζύμη$ από τη σελ. 86 ΓΕΜΙΣΗ 180 γρ. ζάχαρη άχνη 390 γρ. αμύγδαλα αναποφλοίωτα, αλεσμένα σε σκόνη 30 γρ. Grand Marnier ή άλλο λικέρ πορτοκαλιού ξύσμα από 1 πορτοκάλι 150 γρ. φρεσκοστυμμένοβ xupos πορτοκαλιού πορτοκάλι γκλασέ, για τη διακόσμηση (βρίσκουμε σε deli, μαγαζιά με ξηρού5 καρπούε και σε ζαχαροπλαστεία - μπορούμε να το αντικαταστήσουμε με πορτοκάλι γλυκό κουταλιού, καλά στραγγισμένο και εντελώβ στεγνό) ΓΛΑΣΟ 400 γρ. ζάχαρη άχνη 70-80 γρ. ασπράδι αυγού (υπολογίζουμε 2-3 ασπράδια, ανάλογα με το μέγεθόβ tous) ΖΥΜΗ Ζυμώνουμε τα υλικά για τη ζύμη όπωε στη συνταγή τηε σελ. 86. Αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί για μισή ώρα στο ψυγείο (τυλιγμένη σε μεμβράνη) και την ανοίγουμε σε φύλλο πάχουε 3 χλστ. Τη στρώνουμε μέσα σε 12 ατομικά τσέρκια ή φορμάκια διαμέτρου 8-10 εκ. και ύψουε 3 εκ., φροντίζονταε να καλύπτονται και τα τοιχώματα. (Εναλλα ­ κτικά, φτιάχνουμε μια μεγάλη τάρτα σε φόρμα διαμέτρου 24 εκ.) Καλύπτουμε τιε ζύμε5 με λαδόκολλα, τιε γεμίζουμε μέχρι επάνω με ρύζι και ψήνουμε στουε 170°C για 20 λεπτά. Έπειτα αφαιρούμε το χαρτί και το ρύζι και τιε ψήνουμε μόνεε τουε για άλλα 10 λεπτά. Αφήνουμε να κρυώσουν. ΓΕΜΙΣΗ Σε ένα μπολ ανακατεύουμε όλα τα υλικά. Γεμίζουμε τιε τάρ- τεε, αφήνονταε περιθώριο 2 χλστ. από την επιφάνεια. ΓΛΑΣΟ Χτυπάμε στο μίξερ για 2-3 λεπτά την άχνη με το ασπράδι, μέχρι να φτιάξουμε ένα μείγμα λείο και ημίρρευστο. ΨΗΣΙΜΟ Καλύπτουμε την επιφάνεια κάθε τάρταε με το γλάσο και ψή ­ νουμε σε φούρνο προθερμασμένο στουε 160°C για 5 λεπτά. Tis αφήνουμε να κρυώσουν και διακοσμούμε με τα πορτο­ κάλια γκλασέ. Διατηρούνται εκτόε ψυγείου. ΜΕΡΙΔΕΣ: 12 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: 45' ΑΝΑΜΟΝΗ: 30' ΨΗΣΙΜΟ: 35'