พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 151 Botany in school เคราฤษี ชอ่ื สามญั Spanish Moss ช่ือทอ้ งถิ่น/ชอ่ื อืน่ ๆ มอสเปน ชื่อวทิ ยาศาสตร์ Tillandsia usneoides L. ชื่อวงศ์ BROMELIACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นพืชทต่ี น้ ห้อยยอ้ ยลงมาจากคาคบไม้เปน็ สายยาว พบ น้อยท่ีมีรากเส้นเล็กๆ งอกออกมา ดอกกล่ินหอมอ่อนๆ ดดู น�ำ้ โดยทางใบสีเทาเงนิ ประโยชน์ เปน็ ไมป้ ระดบั

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 152 Botany in school รหสั 03021 เดฟ : Button Orchid, String of Nickels

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 153 Botany in school เดฟ ชือ่ สามัญ Button Orchid, String of Nickels ช่อื ท้องถ่ิน/ช่อื อ่ืนๆ - ชือ่ วทิ ยาศาสตร์ Dischidia nummularia Variegata ชื่อวงศ ์ APOCYNACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นพืชอิงอาศัยขนาดเล็ก ล�ำต้นเลื้อยพนั มีรากตามขอ้ ใช้ ยดึ เกาะ ทุกสว่ นของล�ำตันมนี ำ้� ยางสขี าว ใบ มี 2 แบบ คือ ใบขนาดเล็กรูปไข่แกมรี หนาอวบน�้ำแปลายแหลม โคนใบมน ผวิ เปน็ มนั ก้านใบสัน้ ส่วนแบบท่ี 2 จะมีลักษณะ กลมพอง คลา้ ยฝาหอย ประกบกนั เปน็ กระเปา๋ ผวิ ใบขรขุ ระ นูน ประโยชน์ เป็นไม้ประดับ

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 154 Botany in school รหสั 03023 ตะลงิ ปลงิ : Billmbi, Cucumber Tree, Tree Sorrel

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 155 Botany in school ตะลงิ ปลิง ชอ่ื สามญั Billmbi, Cucumber Tree, Tree Sorrel ชื่อทอ้ งถิน่ /ช่ืออ่ืนๆ กะลปิ ริง, หลิงปริง (ภาคใต)้ , บลิมิง (มาเลเซยี ) ช่อื วิทยาศาสตร์ Averrhoa Bilimbi L. ชื่อวงศ ์ OXALIDACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นไมย้ น่ ตน้ ขนาดเล็ก มกี ง่ิ ากา้ นสาขามาก เพราะหักง่าย เปลือกต้นมสี ีชมพู ผวิ เรียบมขี นนุม่ ปกคลมุ ตามกงิ่ ใบเปน็ ใบประกอบแบบขนนกกา้ นใบหนง่ึ กา้ นประกอบดว้ ยใบย่อย 11-37 ใบ ใบกว้างประมาณ 1 เซนติเมตร ยาว 2-5 เซนติเมตร มีสีเขียวออ่ น มีขนนุ่มปกคลุมอย่ปู ลาย ปลายค่ี เรียงสลบั กัน ใบย่อยอยู่ขอบขนาน ปลายเรยี วแหลม ชอ่ ดอกเป็นกระจุกอยู่ตามล�ำต้น มีกลีบดอกสีแดงอมม่วง ขนาดประมาณ 1.5 เซนติเมตร ดอกมี 5 กลีบ และมกี ลนิ่ อ่อน ๆ ทยอยบานไดน้ าน 1-2 สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับความดก เกสรกลางดอกมสี เี ขยี ว ผลมรี ปู รปี อ้ ม ยาวประมาณ 4-10 เซนตเิ มตร กวา้ งประมาณ 2 เซนตเิ มตร ฉำ่� นำ้� ปลายแหลม และเวา้ เปน็ พลตู น่ื ๆ 4 พู สเี ขยี วอมเหลอื ง เมอ่ื สกุ มสี เี หลอื ง เนื้อเหลว ออกเปน็ ช่อห้อย เมลด็ แบน ประโยชน์ มีรสเปรี้ยวใช้ในการประกอบอาหาร ทานเล่นกับน�้ำปลา หวาน สรพคุณเป็นสมนุ ไพรแก้พษิ ร้อนใน แกค้ ัน แก้ไอ

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 156 Botany in school รหสั 03024 ตนี ต๊กุ แก : Coat Buttons, Tridax Daisy

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 157 Botany in school ตีนตกุ๊ แก ชอ่ื สามญั Coat Buttons, Tridax Daisy ช่ือท้องถิ่น/ชื่ออน่ื ๆ หญ้าตีนตุ๊กแก, หญ้าตีนตุ๊กโต, หญ้าตุ๊บโต๋ (เชียงใหม่) เทยี นเศรษฐี (แมฮ่ อ่ งสอน), ตีนตุ๊กแก (กรงุ เทพฯ) ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ Tridax procumbens L. ชอื่ วงศ ์ ASTERACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ จดั เปน็ ไมล้ ม้ ลกุ และเปน็ วชั พชื ชนดิ หนงึ่ ทท่ี นแลง้ ไดด้ ี มอี ายุ เพียงฤดูเดียว มีรากแกว้ และมอี ายุไดห้ ลายปี ล�ำต้นทอด เล้อื ยไปตามพนื้ ดิน และชสู ่วนยอดตง้ั ตรง สงู ไดป้ ระมาณ 30-50 เซนติเมตร ส่วนข้อทีส่ มั ผสั พ้ืนดนิ จะออกราก ตาม ล�ำต้นจะมขี นยาวสขี าวขนึ้ ปกคลุม ตน้ มีขนาดเลก็ และเรียว สีขาวแกมสีเขียว ประโยชน์ เป็นไม้ประดบั

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 158 Botany in school รหัส 03033 เบิรด์ ออฟพาราไดซ์ : Bird of Paradise, Crane Flower

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 159 Botany in school เบริ ์ดออฟพาราไดซ์ ชื่อสามญั Bird of Paradise, Crane Flower ชือ่ ท้องถน่ิ /ชอื่ อืน่ ๆ ปกั ษาสวรรค์ ชอ่ื วิทยาศาสตร์ Strelitzia reginae Ait. ช่ือวงศ ์ STERLITZIACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นพืชดอก มีล�ำต้นท้ังท่ีเป็นล�ำต้นเด่ียว และออกเป็นกอ มี 2 ลกั ษณะ คอื มลี �ำตน้ ใตด้ นิ เปน็ เหงา้ และชนดิ ทม่ี ลี �ำตน้ เหนือดินเห็นชัดเจน เป็นใบเด่ียว รูปหอกแกมขอบขนาน คลา้ ยใบกลว้ ย ปลายใบแหลม ดอกมรี ูปทรงคลา้ ยนกท่ี ก�ำลงั กางปกี อาจจะออกเปน็ ดอกเดย่ี ว หรอื เปน็ ชอ่ ประมาณ 3 - 7 ดอก ออกจากโคนกาบใบ ประโยชน์ เป็นไม้ประดับ

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 160 Botany in school รหัส 03034 ปรง : Cycas Tree, Cycas Palm

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 161 Botany in school ปรง ชอ่ื สามัญ Cycas Tree, Cycas Palm ชอ่ื ทอ้ งถนิ่ /ชอ่ื อ่ืนๆ กา, กาเดาะ, กดู หลวา, บอกะ, มะพรา้ วเตา่ ดอย, มะพรา้ ว เต่าหลวง, มงุ่ ม่าง ชื่อวิทยาศาสตร์ Cycas cirinalis L. ชอ่ื วงศ์ CYCADACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เปน็ พชื ท่ีมีขนาดเลก็ คล้ายกับใบของปาล์ม แต่การเรียงตวั ของใบน้ันคล้ายกับเฟิร์นข้าหลวง คือมีการเรียงตัวอยู่ รอบๆ ศูนยก์ ลางของลำ�ตัว ประโยชน์ เปน็ ไมป้ ระดับ

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 162 Botany in school รหสั 03035 ประยงค์ : Chinese Rice Flower

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 163 Botany in school ประยงค์ ชอ่ื สามัญ Chinese Rice Flower ชือ่ ทอ้ งถ่นิ /ชือ่ อื่นๆ ขะยง, พะยงค์, ยม (ภาคเหนือ), ประยงคบ์ า้ น, ประยงค์ ใบใหญ่ (ภาคกลาง), หอมไกล (ภาคใต)้ ชอ่ื วิทยาศาสตร์ Aglaia odorata Lour ชื่อวงศ ์ MELIACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นไม้พมุ่ กงึ่ ไมย้ ืนตน้ ขนาดเลก็ ทรงพ่มุ ทึบคอ่ นข้างกลม มี ความสงู ของตน้ ประมาณ 2-3 เมตรและสงู ไม่เกนิ 5 เมตร ล�ำ ตน้ แตกกง่ิ กา้ นตงั้ แต่โคนตน้ เปลอื กล�ำ ตน้ เรยี บเปน็ สเี ทา ประโยชน์ เปน็ ไมป้ ระดบั , ใชร้ ากและใบน�ำ มาตม้ เปน็ ยาบ�ำ รงุ รา่ งกาย

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 164 Botany in school รหัส 03038 ปีบ : Cork Tree, Indian Cork

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 165 Botany in school ปบี ชือ่ สามัญ Cork Tree, Indian Cork ช่อื ทอ้ งถนิ่ /ชอ่ื อนื่ ๆ กาสะลอง ในภาษาไทยถ่ินเหนือ, เต็กตองโพ่ (กะเหรี่ยง กาญจนบรุ )ี ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ Millingtonia hortensis L. ชอ่ื วงศ ์ BIGNONIACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่มีความสูงประมาณ 10-20 เมตร ผลดั ใบ เรอื นยอดเปน็ พมุ่ ทรงกระบอก กง่ิ กา้ น มกั จะยอ้ ย ดอกมสี ีขาวหรอื ชมพู มกี ลน่ิ หอม ออกเป็นชอ่ แบบชอ่ กระจุกซ้อนตามปลายกง่ิ ช่อดอกขนาดใหญ่ ประโยชน์ เปน็ ไมป้ ระดับ, ดอกตากแห้งนำ�มามว้ นเปน็ บหุ ร่ีสบู รกั ษา รดิ สดี วงจมูก

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 166 Botany in school รหัส 03039 แปรงลา้ งขวด : Weeping Bottle Brush, Weeping Bottle Brush Flower

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 167 Botany in school แปรงลา้ งขวด ชื่อสามัญ Weeping Bottle Brush, Weeping Bottle Brush Flower ชือ่ ท้องถ่นิ /ช่ืออนื่ ๆ พู่นายพล, หลิวดอก (กรงุ เทพฯ) ช่ือวทิ ยาศาสตร์ Callistemon vimilanis ช่ือวงศ์ MYRTACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ ไม้ยืนต้น สงู 7-10 เมตร ใบเดย่ี วออกเวียนสลบั แผ่นใบ รปู ขอบขนานยาว ขอบใบเรยี บ ปลายใบแหลม โคนใบเรยี ว ใบมตี อ่ มน�ำ้ มนั ดอกชอ่ เกดิ ทปี่ ลายกง่ิ ดอกยอ่ ยสแี ดง กลบี ดอกเชอื่ มตดิ กนั เปน็ ถว้ ย เกสรเพศผู้มจี �ำ นวนมาก มกี า้ นชู อบั เรณูยาว สแี ดง เห็นเด่นชดั ผลเป็นรูปถ้วย มีส่วนของ กลีบเลยี้ งตดิ อยู่ ประโยชน์ เปน็ ไม้ประดับใหร้ ม่ เงา

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 168 Botany in school รหัส 03044 พิกุล : Spanish Cherry, Tanjong Tree, Bullet Wood

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 169 Botany in school พกิ ลุ ช่อื สามัญ Spanish Cherry, Tanjong Tree, Bullet Wood ชอ่ื ท้องถิ่น/ชอ่ื อ่นื ๆ ซางดา, กุล, พกิ ลุ ป่า, ตนั หยง ชื่อวิทยาศาสตร์ Mimusops elengi L. ชื่อวงศ์ SAPOTACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ เปน็ ไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 8-15 เมตร ทรง พุ่มกลมแน่นทึบ แตกก่ิงจ�ำนวนมาก เปลือกนอกสีน�้ำตาล อมเทา มรี อยแตกตามยาวของล�ำตน้ เนอ้ื ไมด้ า้ นในเปน็ เนอื้ แขง็ สีอมเหลืองอ่อน ใบเรยี งเวียนสลับ ใบเดีย่ ว รูปรแี กม ขอบขนาน กว้าง 2-6 เซนติเมตร ยาว 7-15 เซนติเมตร ปลายใบแหลมเปน็ ตง่ิ สน้ั ๆ ของใบเรยี บและเปน็ คลน่ื มดี อก เปน็ ดอกเดยี่ วหรือดอกขอ่ ออกเปน็ กระจกุ ตามซอกใบใกล้ ปลายกง่ิ กลีบเลย้ี งเรยี งเป็น 2 ช้นั ๆ ละ 4 กลีบ กลบี ดอก สีขาวมี 24 กลีบ เรยี งเป็น 2 ช้นั ชน้ั ในมี 16 กลีบ ชัน้ นอก 8 กลบี โคนเชอ่ื มกนั เลก็ นอ้ ย มกี ลน่ิ หอม ดอกบานวนั เดยี ว แล้วโรย เมอ่ื ใกล้โรยดอกจะเปลี่ยนเปน็ สเี หลอื งอมน้ำ� ตาล ผลมีลักษณะเปน็ ผลเดย่ี ว รูปไข่ กวา้ ง 1- 1.5 เซนตเิ มตร ยาว 2.5-3 เซนติเมตร ปลายแหลม ผิวเรียบ ผลออ่ นสี เขยี ว ผลสกุ สแี ดงหรอื สแี ดงอมสม้ รสหวานอมฝาด มเี มลด็ แขง็ แบนรี ประโยชน์ มีกลิ่นหมอเย็น ใชแ้ ตง่ กลิ่นเครือ่ งสำ�อาง เข้ายาหอม ยา นัตถ์ แกล้ ม แก้ไข้ บำ�รุงหัวใจ แกป้ วดหวั

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 170 Botany in school รหัส 03045 พลิ ังกาสา

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 171 Botany in school พลิ งั กาสา ช่อื สามัญ - ชื่อท้องถิ่น/ช่อื อืน่ ๆ ลงั พสิ า(ตราด), ทลุ งั กาสา รวมใหญ่ (ชมุ พร), ตาปลา ราม จงิ จ�ำ จำ้� ก้อง ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ Ardisia polycephala Wall. exA. Dc. ชอื่ วงศ ์ MYRSINACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ ไมพ้ ุ่มหรือไมย้ ืนตน้ ขนาดเลก็ สูง 1-4 เมตร แตอ่ าจสงู ได้ ถึง 10 เมตรใบเปน็ ใบเดีย่ ว เรียงสลับกนั ออกหนาแนน่ ที่ ปลายกง่ิ รปู รถี งึ รปู ไข่ ผวิ ใบและขอบใบเรยี บ แผน่ ใบมตี อ่ ม เหน็ เปน็ จดุ ๆ กระจายอยทู่ วั่ ไป ใบหนามนั กา้ นใบสนั้ สแี ดง ดอกสขี าวแกมชมพู กา้ นช่อดอกยาว 1.5-2.5 เซนตเิ มตร ก้านดอกย่อยยาว 8-15 มลิ ลิเมตร ตดิ กันที่โคนเปน็ หลอด สัน้ ๆ ปลายแยกเปน็ 5 แฉก แตล่ ะแฉกรปู ใบหอก ปลาย กลีบดอกแหลม กลบี เลีย้ งสเี ขยี ว โคนเชอื่ มตดิ กัน ปลาย แยกเป็น 5 แฉก ผลรปู ทรงกลมแปน้ ผวิ เรยี บ ขนาดเสน้ ผ่าศนู ยก์ ลางราว 6 มลิ ลเิ มตร ผลอ่อนสีแดง เมอ่ื สกุ มีสี มว่ งเขม้ ประโยชน์ เป็นไมป้ ระดบั

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 172 Botany in school รหสั 03046 พดุ ศุภโชค : Gardenia Cape Jasmine

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 173 Botany in school พดุ ศุภโชค ชอ่ื สามญั Gardenia Crape Jasmine ช่อื ทอ้ งถิ่น/ช่ืออืน่ ๆ พุดศรลี งั กา, พดุ แคระ ช่อื วิทยาศาสตร์ Gardenia jasminoides ชอ่ื วงศ์ RUBIACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ เปน็ พรรณไมย้ นื ตน้ ขนาดเลก็ ลกั ษณะเปน็ พมุ่ เตยี้ ล�ำตน้ สงู 1-3 เมตร ใบเปน็ ใบเดยี่ ว แตกออกเป็นค่ตู รงกนั ข้าม ตาม ข้อของกง่ิ ลักษณะของใบเป็นรูปมนรี ปลายใบแหลม ผิว ใบเรยี บสเี ขยี ว ดอกเปน็ ดอกเดยี่ ว ออกตามปลายยอดหรอื ปลายก่ิง ช่อหน่ึงมี 5-6 ดอก แลว้ แต่ชนดิ พนั ธุ์ ดอกมกี ลน่ิ หอม สขี าว ประโยชน์ เปน็ ไมป้ ระดับ

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 174 Botany in school รหสั 03055 มะตาด : Elephant Apple, Chulta

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 175 Botany in school มะตาด ชอ่ื สามัญ Elephant Apple, Chulta ช่ือท้องถน่ิ /ช่อื อื่นๆ สม้ ปรุ, ส้านกวาง, ส้านทา่ , ส้านป้าว, ส้านปรุ, ส้านใหญ่ (เชยี งใหม)่ , แสน้ (นครศรธี รรมราช, ตรงั ), สน้ั , บกั สน้ั ใหญ่ (อสี าน), แอปเป้ลิ มอญ, สา้ นมะตาด (ไทใหญ่) ช่อื วทิ ยาศาสตร์ Dillenia indica L. ชอ่ื วงศ์ DILLENIACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ จัดเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่และมีความสูง ประมาณ 10-20 เมตร เปน็ ไม้ไมผ่ ลดั ใบ ลักษณะตน้ เป็น ทรงเรอื นยอดทรงพมุ่ กลมหรอื รปู ไข่ เปน็ ทรงพมุ่ ทบึ ล�ำตน้ ของมะตาดมกั คดงอ ไมต่ งั้ ตรง ผลเปน็ ผลเดยี่ วสด ลกั ษณะ เปน็ รปู ทรงกลมใหญอ่ วบ ประโยชน์ เป็นไม้ประดับ, ผลมีรสเปรี้ยวใช้รับประทานเป็นยาบ�ำรุง ร่างกาย

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 176 Botany in school รหัส 03057 มะเฟือง : Carambola, Star Fruit

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 177 Botany in school มะเฟอื ง ชอื่ สามัญ Carambola, Star Fruit ชอ่ื ท้องถ่ิน/ชือ่ อนื่ มะเฟืองส้ม (สกลนคร), มะเฟอื งเปรี้ยว, สะบือ, เฟอื ง ชื่อวิทยาศาสตร์ Averrhoa carambola L. ช่อื วงศ์ OXALIDACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ ไม้ยืนต้นขนาดกลางสงู 8-12 เมตร แตกกงิ่ ก้านสาขามาก ล�ำต้นสั้น เรือนยอดแน่นทึบ ล�ำต้นสีน้�ำตาลอมแดง ผิว ขรุขระ ใบประกอบแบบขนนก ออกเรียงสลับ กลีบดอก สีชมพู ถึงม่วงแดง ผลสด รปู กลมรี อวบน�ำ้ มสี นั เดน่ ชดั ลกั ษณะเป็นกลีบขน้ึ เปน็ เฟอื ง 5 เฟอื ง มองเห็นเป็นสนั โดย รอบผล 5 สัน เมือ่ ผ่าตามขวางจะเป็นรปู ดาว 5 แฉก ประโยชน์ เป็นไมป้ ระดับให้ร่มเงา, ผลรบั ประทานมีวติ ามินซีสูง

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 178 Botany in school รหัส 03063 โมก : Water Jasmine, Bonsai Plant

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 179 Botany in school โมก ชอ่ื สามัญ Water Jasmine, Bonsai Plant ช่ือทอ้ งถิ่น/ช่อื อื่นๆ โมกหลวง ชื่อวิทยาศาสตร์ Wrightia religiosa Benth. ชือ่ วงศ์ APOCYNACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ โมกเป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลาง ล�ำต้นกลมเรียบมีจุด เล็กๆ สขี าวประท่ัวต้น แตกก่งิ กา้ นสาขารอบล�ำตน้ ไม่เปน็ ระเบียบ ใบเป็นใบเดียวออกเรียงกันเป็นคู่ตามก้านใบ มี ขนาดเล็กรูปไข่ ปลายใบมนแหลม โคนใบแหลม คลา้ ยใบ แก้ว เน้ือใบบางสีเขียว ออกดอกตามซอกใบเป็นช่อๆ ละ 3-5 ดอก โดยจะควำ่� หน้าลงส่พู ื้นดิน ดอกสีขาว กล่ินหอม ดอกบานเต็มท่ีมีขนาดประมาณ 2 เซนติเมตร ออกดอก ตลอดปี ประโยชน์ เป็นไม้ประดับ, ปลูกท�ำร้ัว, รากใช้ผสมกับยาสมุนไพรตัว อืน่ ใช้รกั ษาโรคผวิ หนงั

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 180 Botany in school รหัส 03064 ยี่โถ : Sweet Oleander, Rose Bay

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 181 Botany in school ยี่ โถ ช่อื สามัญ Sweet Oleander, Rose Bay ช่ือท้องถิน่ /ชอื่ อื่นๆ ยี่โถไทย, ย่ีโถจนี , ยี่โถดอกขาว, ย่ีโถดอกแดง (ภาคกลาง) อินโถ (ภาคเหนอื ) ช่อื วิทยาศาสตร์ Nerium oleander L. ชอ่ื วงศ์ APOCYNACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เปน็ ไม้พมุ่ ทีม่ คี วามสูงประมาณ 2 เมตร เปลือกของลำ�ตน้ มสี เี ทาเรยี บ มียางสีขาวคล้ายน้�ำ นม ใบเด่ยี ว มรี ูปรา่ งรี ปลายและโคนใบแหลมคลา้ ยหอก ขอบใบเรยี บหนาแขง็ มสี ี เขยี วเขม้ ดอกมสี ชี มพู ขาว มที งั้ ดอกซอ้ นและดอกชน้ั เดยี ว โดยดอกทม่ี ีชนั้ เดียวจะมีกลบี ดอก 5 กลบี เวลาดอกบาน จะมีกลน่ิ หอม ประโยชน์ เป็นไมป้ ระดับ

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 182 Botany in school รหสั 03069 เล็บครุฑ : Geranium Aralia

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 183 Botany in school เลบ็ ครุฑ ช่ือสามญั Geranium Aralia ช่ือทอ้ งถ่นิ /ชือ่ อน่ื ๆ ครุฑผักชี, ครุฑก้านด�ำ , เลบ็ ครุฑฝอย (ภาคกลาง) ชื่อวิทยาศาสตร์ Polyscias fuilfoylei (L.) Harms ช่ือวงศ์ ARALIACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เลบ็ ครุฑก้านดำ� ไมพ้ ุม่ สูง 80 ซม.-1 เมตร ล�ำ ตน้่ สนี ้�ำ ตาล เข้มถึงดำ� ใบเว้าแหว่ง ปลายใบมน ใบสีเขียวเข้ม ประโยชน์ เป็นไมป้ ระดับ

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 184 Botany in school รหสั 03073 สนทะเล : Australian Pine Tree, Whistling Pine Tree, Sea, Oak

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 185 Botany in school สนทะเล ชอ่ื สามัญ Australian Pine Tree, Whistling Pine Tree, Sea, Oak ชอ่ื ทอ้ งถน่ิ /ช่ืออื่นๆ ครฑุ ผักชี, ครุฑกา้ นด�ำ , เลบ็ ครุฑฝอย (ภาคกลาง) ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ Casuarina equisetifolia J.R. & C. Forst ช่ือวงศ์ CASUARINACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นพรรณไม้ยืนต้น ไม่ผลัดใบ ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ลกั ษณะของทรงพมุ่ เปน็ รปู กรวยแคบ ปลายแหลม มคี วาม สูงของล�ำตน้ ประมาณ 10-20 เมตร ล�ำตน้ มลี กั ษณะตรง ก่ิงชะลูดข้ึนไปทางปลายยอด มีกิ่งท�ำมุมป้านหรือตั้งฉาก กับล�ำต้นและไม่เป็นระเบียบ ส่วนก่ิงย่อยเป็นสีเขียวเรียว เล็กมากคลา้ ยรปู เข็มตอ่ กันเปน็ ปล้องๆ ประโยชน์ เป็นไม้ประดับให้รม่ เงา, ไม้ใช้ท�ำ เฟอรน์ ิเจอร์

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 186 Botany in school รหัส 03078 แสยก : Redbird Cactus, Slipper - Flower, Jew - Bush

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 187 Botany in school แสยก ชอ่ื สามัญ Redbird Cactus, Slipper - Flower, Jew - Bush ชอ่ื ทอ้ งถิ่น/ชื่ออนื่ ๆ เคยี ะไก่ให้ (ภาคเหนอื ), วา่ นสลี (แม่ฮ่องสอน), แสยกสาม สี (ภาคกลาง) ชื่อวิทยาศาสตร์ Euphorbia tithymaloides (L.) Poit. ชื่อวงศ ์ EUPHORBIACEAE ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ เป็นไม้พมุ่ ขนาดเล็ก สูงประมาณ 40-100 ซม. มีน้ำ� ยาง มาก ล�ำตน้ หกั งอไปมาท�ำใหเ้ ปน็ รปู ซกิ แซก ลกั ษณะกลมฉำ�่ นำ�้ มสี เี ขยี ว ผวิ เรยี บ เปน็ ใบเดยี่ ว ออกเรยี งสลบั กนั ซา้ ยขวา ในระนาบเดียวกัน ลักษณะใบรูปไข่ ฐานใบกลมมัน หรือ แหลม ขอบใบเรียบหรือเป็นคล่นื ประโยชน์ เป็นไมป้ ระดบั

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 188 Botany in school รหัส 03083 หางนกยงู ไทย : Barbados Pride, Dwarf Poinciana, Peacock Flower

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 189 Botany in school หางนกยูงไทย ชอ่ื สามัญ Barbados Pride, Dwarf Poinciana, Peacock Flower ชอ่ื ทอ้ งถิน่ /ชื่ออน่ื ๆ ขวางยอย (นครราชสมี า), จ�ำ พอ (แม่ฮ่องสอน), ซมพอ, ส้มผอ่ , สม้ พอ (ภาคเหนือ) ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ Caesalpinia pulcherrima Sw. ชือ่ วงศ ์ LEGUMINOSAE - CAESALPINIOIDEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ไม้พ่มุ สงู 3 -4 ม. ล�ำต้นเกล้ยี งหรือมหี นาม แตกกง่ิ ก้าน สาขาจ�ำนวนมาก เรือนยอดโปร่ง ใบประกอบแบบขนนก สองชน้ั ปลายคู่ รปู รแี กมขอบขนานหรอื รปู ไขก่ ลบั ปลายใบ มนหรือเว้า ฐานใบมนหรือเบี้ยว ขอบใบเรยี บ ผิวด้านหลัง ใบสีเข้มกวา่ ด้านทอ้ ง ดอกชอ่ ออกบริเวณซอกใบ ปลายกิง่ หรือส่วนยอดของต้น ดอกมีหลายสีตามพันธุ์ ผลเป็นฝัก แบน เมลด็ รูปแบนรี ประโยชน์ เป็นไมป้ ระดับให้ร่มเงา

พฤกษศาสตร์ในโรงเรียน 190 Botany in school บรรณานกุ รม โครงการอนรุ ักษพ์ ันธกุ รรมพชื อนั เนอ่ื งมาจากพระราชดาริ สมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. 2543. สวนพฤกษศาสตร์โรงเรยี น. โครงการอนุรักษพ์ นั ธุกรรมพชื อันเนื่องมาจากพระราชดาริ สมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี : กรงุ เทพฯ. โครงการอนรุ ักษ์พันธุกรรมพชื อนั เนอ่ื งมาจากพระราชดาริ สมเด็จพระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมาร.ี 2551. แนวทางดาเนนิ งานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน โครงการ อนุรกั ษพ์ นั ธุกรรมพืชอนั เน่ืองมาจากพระราชดาริ สมเดจ็ พระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารี : กรงุ เทพฯ. โครงการอนรุ กั ษ์พันธุกรรมพืชอันเนอื่ งมาจากพระราชดาริ สมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี. 2559. แผนแม่บท โครงการอนุรักษ์พันธกุ รรมพชื อนั เนอ่ื งมาจาก พระราชดาริ สมเดจ็ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี : กรุงเทพฯ. เตม็ สมติ นิ นั ทน.์ 2557. ชื่อพรรณไมแ้ หง่ ประเทศไทย = Thai plant names (พมิ พ์ครัง้ ที่ 2). ส�ำ นกั หอพรรณไม้ ส�ำ นักวิจยั การอนรุ ักษป์ ่าไม้และพนั ธพ์ ชื กรมอุทยานแห่งชาติ สตั วป่าและ พันธ์พืช : กรงุ เทพฯ. เอ้ือมพร วสี มหมาย. 2552. ไมป้ า่ ยืนต้นของไทย 1 : Wild Trees in Thailand 1. ส�ำ นักพิมพเ์ ออ้ื มพร วีสมหมาย : กรุงเทพฯ

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 191 Botany in school : คณะกรรมการชุมนุมพฤกษศาสตร์ในโรงเรียน (โรงเรยี นสาธิต “พิบลู บำ�เพ็ญ” มหาวิทยาลยั บรู พา) รุ่นที่ 1 ปกี ารศึกษา 2559-2560 : ทีมงานในการถ่ายภาพและรวบรวมข้อมลู พรรณไม้ ในโรงเรียน นางสาวชนิกา เหลืองบริสุทธิ์ นางสาวนพวรรณ รักถ่ินเกิด นายศภุ กติ ติ์ ซาง นางสาวฟา้ ใส เกดิ สันเทยี ะ นางสาวทัดทรวง ธาราดล นางสาวนธญั วลัย พมิ พ์ถนอม

พฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น 192 Botany in school ประวัตผิ เู้ ขียน ผูช้ ว่ ยศาสตราจารยท์ นงศกั ด์ิ ประสบกติ ตคิ ณุ โรงเรียนสาธติ “พิบลู บําเพ็ญ” มหาวิทยาลัยบรู พา การศกึ ษา 2528 : สําเร็จการศกึ ษา การศกึ ษาบัณทติ (กศ.บ.) วิชาเอกฟิสกิ ส์ มหาวทิ ยาลยั ศรนี ครินทรวิโวฒ บางแสน 2534 : สาํ เรจ็ การศกึ ษา ศลิ ปศาสตรมหาบณั ทิต (ศศ.ม.) เอกการสอนวทิ ยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ประสบการณ์และความเชี่ยวชาญพเิ ศษ 2555 : จัดทําหลักสตู รสถานศึกษาโรงเรียนสาธิต “พบิ ลู บําเพ็ญ” มหาวิทยาลยั บรู พา 2556 : จดั ทาํ หลักสตู ร โครงการสนบั สนนุ การจดั ต้ังหอ้ งเรยี นวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน โดยกํากบั ดูแลของมหาวทิ ยาลยั (โครงการ วมว.) โรงเรียนสาธิต “พิบลู บาํ เพ็ญ” มหาวิทยาลยั บูรพา - การจดั การอบรม การจัดกจิ กรรมการเรียนรทู้ างวิทยาศาสตร์ - การออกแบบกจิ กรรมคา่ ยวิทยาศาสตร์ - เป็นวทิ ยากรในหลักสตู รพฒั นาครู - หลกั สตู รการพฒั นาผลสัมฤทธท์ิ างการเรยี นและความสามารถในการแก้ปัญหาของนักเรียน โดยใช้ รูปแบบการเรยี นรู้แบบปญั หาเป็นฐาน (PBL) สําหรับครปู ระถมศึกษา - หลกั สตู รการพฒั นาผลสมั ฤทธท์ิ างการเรยี นและความสามารถในการแกป้ ญั หาของนกั เรยี น โดยใช้ รปู แบบการเรียนรู้แบบปญั หาเปน็ ฐาน (PBL) สําหรับครูมัธยมศึกษา - การออกแบบการจดั กิจกรรมการเรียนสอนแบบสะเต็มศึกษา (STEM Education ) ในระดับโรงเรยี น ผลงานตีพมิ พ์ หนงั สอื “กจิ กรรม เกม เพื่อการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร”์ : Activities & games for science learning. ชลบุรี : สาธิตบูรพา, 2563.