กฏหมายที่ควรรู้บนโลกออนไลน์

แบบเรยี นรายวิชา กฎหมายท่ีควรรู้คู่โลกออนไลน์ รหัสวชิ า สค0200038 ระดับประถมศึกษา มัธยมศกึ ษาตอนต้น มัธยมศึกษาตอนปลาย สงวนลขิ สิทธ์ิโดย บรษิ ทั ส�ำนกั พิมพ์อมตะ จ�ำกดั



ค�ำนำ� แบบเรียนรายวิชา สค0200038 กฎหมายที่ควรรู้คู่โลกออนไลน์ เป็นรายวิชาท่ีใช้ในการเรียนส�ำหรับ นักศึกษา กศน. เพอ่ื นำ� มาใชก้ บั โลกในยคุ ปจั จบุ ันใหร้ เู้ ทา่ ทันการใช้ชวี ติ ในโลกออนไลน์ แบบเรยี นรายวิชา สค0200038 กฎหมายท่ีควรรคู้ ่โู ลกออนไลนน์ ้ี ประกอบไปดว้ ยสง่ิ ทคี่ วรเรยี นรเู้ ก่ยี วกับ กฎหมายในโลกออนไลน์ ทง้ั พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ ลขิ สทิ ธใ์ิ นโลกออนไลนท์ ค่ี วรรู้ และการหมน่ิ ประมาทในโลกออนไลน์ ผู้จัดท�ำหวังเป็นอย่างย่ิงว่า แบบเรียนรายวิชา สค0200038 กฎหมายท่ีควรรู้คู่โลกออนไลน์ จะสามารถ กอ่ ใหเ้ กดิ ประโยชนต์ ่อนักศกึ ษา กศน. ในการพัฒนาตนเองให้มีความรเู้ ทา่ ทนั โลกออนไลนใ์ นปัจจบุ นั และสามารถ นำ� ไปประยุกต์ใชไ้ ดโ้ ดยเกดิ ประสิทธิภาพต่อตนเองและสงั คม บรษิ ัท สำ� นักพิมพ์อมตะ จ�ำกัด รายวชิ า กฎหมายทค่ี วรร้คู ู่โลกออนไลน์ สค 0200038 ก

สารบญั ก ข คำ� น�ำ ค สารบัญ ง คำ� อธบิ ายรายวชิ า จ รายละเอียดคำ� อธบิ ายรายวชิ า ฉ ค�ำแนะนำ� การใชห้ นงั สือเรยี น ช โครงสรา้ งรายวชิ า 1 แบบทดสอบกอ่ นเรยี น 2 บทที่ 1 พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ 2 เรอ่ื งท่ี 1 ข้อควรรู้ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ 2 - ความหมายของ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ 2 - ความส�ำคัญของ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ 4 - สาระส�ำคัญของ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ 12 เรอ่ื งท่ี 2 การกระท�ำความผดิ เกย่ี วกบั พ.ร.บ คอมพิวเตอร์ และโทษท่ไี ดร้ บั 23 เรอ่ื งท่ี 3 ภัยคกุ คามทางโลกออนไลน ์ 26 เรอื่ งท่ี 4 กรณศี กึ ษา: การทำ� ผดิ กฎหมายคอมพิวเตอร์ ตาม พ.ร.บ.คอมพวิ เตอร์ 29 กิจกรรมท้ายบทท่ี 1 30 บทที่ 2 ลขิ สทิ ธ์ใิ นโลกออนไลนท์ ีค่ วรรู้ 30 เรอ่ื งที่ 1 ลิขสทิ ธิ์และเรอื่ งที่ควรรู้ 31 - ความหมายของลขิ สิทธิ์ 31 - การไดม้ าซึง่ ลขิ สิทธ์ิ 31 - หลกั เกณฑใ์ นการพจิ ารณางานลิขสิทธิ์ 32 - งานอันมีลิขสทิ ธิแ์ ละไม่มีลิขสิทธิ์ 32 - ประเภทของงานอันมลี ขิ สทิ ธิ์ 32 - ผู้ถือครองลขิ สิทธ์ิ 36 - การคุ้มครองลขิ สิทธแิ์ ละอายกุ ารค้มุ ครองลขิ สทิ ธ์ิ 36 เรอื่ งที่ 2 ประโยชน์ของลขิ สิทธิ์ 40 เร่อื งที่ 3 ขัน้ ตอนการแจ้งขอ้ มลู ลขิ สทิ ธ์ิ 40 เรอื่ งที่ 4 ประเภทของการละเมดิ ลขิ สทิ ธิ์ 40 - การละเมิดลขิ สิทธโิ์ ดยตรง 40 - การละเมดิ ลขิ สทิ ธโ์ิ ดยออ้ ม เรอื่ งท่ี 5 บทก�ำหนดโทษจากการละเมดิ ลขิ สทิ ธ์ิ รายวิชา กฎหมายท่ีควรร้คู โู่ ลกออนไลน์ ข สค 0200038

สารบญั 41 46 เรอ่ื งที่ 6 ข้อควรร้หู ากโดนละเมดิ ลขิ สิทธ์ิ 48 เรื่องที่ 7 กรณีศกึ ษา : การละเมิดลิขสิทธใ์ิ นโลกออนไลน์ 53 กจิ กรรมท้ายบทท่ี 2 54 บทท่ี 3 การหม่นิ ประมาทในโลกออนไลน์ 55 เรอ่ื งท่ี 1 ความหมายของการหมนิ่ ประมาท 57 เรอ่ื งท่ี 2 พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ และกฎหมายท่ีเกี่ยวกบั การหมิน่ ประมาทออนไลน์ 58 เรื่องที่ 3 ข้ันตอนการด�ำเนินการเมอื่ ถูกกระท�ำการหมนิ่ ประมาทออนไลน์ 59 เร่ืองที่ 4 บทลงโทษของการหม่ินประมาทออนไลน์ 61 เรื่องที่ 5 กรณศี ึกษา : การหมิ่นประมาททางออนไลน์ 63 กิจกรรมทา้ ยบทท่ี 3 66 แบบทดสอบหลงั เรียน 66 เฉลยแบบทดสอบกอ่ นและหลังเรยี น 73 เฉลยกิจกรรมท้ายบท 75 บรรณานุกรม ทมี่ าของภาพและข้อมลู รายวิชา กฎหมายท่คี วรรู้คู่โลกออนไลน์ สค 0200038

คำ� อธบิ ายรายวิชา สค0200038 กฎหมายที่ควรรู้ค่โู ลกออนไลน์ จ�ำนวน 2 หนว่ ยกติ ระดบั ประถมศกึ ษา มัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย มาตรฐานที่ 5.3 ปฏบิ ตั ิตนเป็นพลเมอื งดตี ามวถิ ีประชาธิปไตย มีจิตสาธารณะ เพอ่ื ความสงบสขุ ของสังคม ศกึ ษาและฝึกทกั ษะเกี่ยวกับเร่ืองดงั ต่อไปน้ี 1. พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ ขอ้ ควรรู้ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ การกระท�ำความผิดเกี่ยวกบั พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ และโทษทีไ่ ด้รับ ภัยคุกคามทางโลกออนไลน์ และกรณศี ึกษา : การท�ำผิดกฎหมายตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ 2. ลิขสทิ ธิ์ในโลกออนไลนท์ ีค่ วรรู้ ลิขสิทธ์ิและเรื่องที่ควรรู้ ประโยชน์ของลิขสิทธิ์ ข้ันตอนการแจ้งข้อมูลลิขสิทธ์ิ ประเภทของ การละเมดิ ลขิ สทิ ธ์ิ บทกำ� หนดโทษจากการละเมดิ ลขิ สทิ ธิ์ ขอ้ ควรรหู้ ากโดนละเมดิ ลขิ สทิ ธิ์ และกรณศี กึ ษา : การละเมดิ ลิขสิทธิใ์ นโลกออนไลน์ 3. การหมน่ิ ประมาทในโลกออนไลน์ ความหมายของการหมิ่นประมาท พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ และกฎหมายทเ่ี ก่ียวกับการหม่นิ ประมาท ออนไลน์ ขนั้ ตอนการด�ำเนินการเมอ่ื ถกู กระท�ำการหม่ินประมาทออนไลน์ บทลงโทษของการหม่ินประมาทออนไลน์ กรณีศึกษา : การหมนิ่ ประมาททางออนไลน์ การจดั ประสบการณก์ ารเรยี นรู้ บรรยายสรปุ กำ� หนดประเดน็ ศกึ ษาค้นควา้ ร่วมกัน ศึกษาคน้ คว้าด้วยตนเอง พบกลุ่ม อภิปรายผลการศกึ ษา ค้นคว้า สรปุ ผลการเรยี นรู้ทไ่ี ด้รว่ มกนั ฝึกปฏิบตั ิวเิ คราะห์กรณีศึกษา จดั ทำ� รายงานผลการวิเคราะห์กรณศี ึกษาสง่ ครู ผู้สอน นำ� เสนอผลการวิเคราะหก์ รณีศกึ ษา และบันทกึ ผลการเรียนรทู้ ไ่ี ดล้ งในเอกสารการเรียนรูด้ ้วยตนเอง (กรต.) การวดั และประเมนิ ผล ประเมินความก้าวหน้าขณะจัดประสบการณ์การเรียนรู้ด้วยวิธีการสังเกต ซักถาม การตอบค�ำถาม การตรวจรายงานผลการวิเคราะห์กรณีศึกษา และตรวจเอกสารการเรียนรู้ด้วยตนเอง (กรต.) และประเมินผลรวม หลงั จดั ประสบการณ์การเรยี นรู้เสรจ็ สน้ิ ดว้ ยวธิ ีการใหต้ อบแบบทดสอบวดั ความรู้ รายวิชา กฎหมายที่ควรรคู้ โู่ ลกออนไลน์ ค สค 0200038

รายละเอยี ดคำ�อธิบายรายวิชา สค0200038 กฎหมายที่ควรร้คู ่โู ลกออนไลน์ จำ�นวน 2 หนว่ ยกติ ระดับประถมศกึ ษา มธั ยมศึกษาตอนต้น และมธั ยมศึกษาตอนปลาย มาตรฐานที่ 5.3 ปฏิบัตติ นเปน็ พลเมอื งดตี ามวถิ ีประชาธปิ ไตย มจี ิตสาธารณะ เพอื่ ความสงบสุขของสงั คม ที่ หวั เรื่อง ตัวช้วี ดั เนอื้ หา จำ�นวน (ชว่ั โมง) 1. พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ 1. บอกความหมาย และ 1. ขอ้ ควรรู้ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ 30 อธิบายความสำ�คัญของ 1.1 ความหมายของ พ.ร.บ. พ.ร.บ. คอมพวิ เตอรไ์ ด้ คอมพวิ เตอร์ 2. ตระหนักถงึ ความสำ�คัญ 1.2 ความสำ�คญั ของ พ.ร.บ. ของ พ.ร.บ. คอมพิวเตอรไ์ ด้ คอมพิวเตอร์ 3. อธิบายสาระสำ�คญั ของ 1.3 สาระสำ�คัญของ พ.ร.บ. พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ คอมพิวเตอร์ แต่ละฉบับได้ 4. อธบิ ายการกระทำ�ความผิด 2. การกระทำ�ความผิดเก่ยี วกบั เกย่ี วกับ พ.ร.บ คอมพวิ เตอร์ พ.ร.บ คอมพวิ เตอร์ และโทษทีไ่ ด้รบั รูปแบบต่าง ๆ และโทษท่จี ะ ได้รับ 5. ตระหนักถงึ โทษท่จี ะได้ รบั จากการทำ�ผดิ เกีย่ วกับ พ.ร.บ.คอมพวิ เตอร์ 6. สามารถยกตวั อยา่ งของภัย 3. ภยั คกุ คามทางโลกออนไลน์ คุกคามทางโลกออนไลน์ได้ 7. ตระหนกั ถึงภยั คกุ คามทาง โลกออนไลน์ 8. วิเคราะหก์ รณีศึกษา : 4. กรณีศกึ ษา: การทำ�ผดิ กฎหมาย การทำ�ผิดตามกฎหมายตาม ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ ทกี่ ำ�หนด ให้ศึกษาได้ 9. ตระหนักถงึ ผลกระทบ ของการทำ�ผดิ กฎหมายตาม พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ รายวชิ า กฎหมายท่ีควรรู้คู่โลกออนไลน์ สค 0200038 ง

ท่ี หวั เรื่อง ตัวชวี้ ดั เน้ือหา จำ�นวน 2. ลขิ สิทธิใ์ นโลก (ชว่ั โมง) 1. อธบิ ายความหมายของ 1. ลขิ สทิ ธิ์และเร่อื งทค่ี วรรู้ ออนไลนท์ คี่ วรรู้ ลขิ สิทธิ์ การได้มาซึง่ ลขิ สทิ ธิ์ 1.1 ความหมายของลขิ สิทธ์ิ 25 หลักเกณฑใ์ นการพิจารณา 1.2 การได้มาซง่ึ ลิขสิทธ์ิ งานลิขสทิ ธ์ิ งานอนั มีลิขสิทธ์ิ 1.3 หลกั เกณฑใ์ นการพิจารณา และไม่มีลขิ สิทธ์ิ ประเภทของ งานลิขสิทธิ์ งานอนั มลี ิขสิทธิ์ ผ้ถู อื ครอง 1.4 งานอนั มลี ิขสิทธิ์และไมม่ ี ลขิ สทิ ธ์ิ ลิขสิทธ์ิ การค้มุ ครองลิขสทิ ธ์ิ 1.5 ประเภทของงานอนั มลี ขิ สทิ ธ์ิ และอายขุ องการคมุ้ ครอง 1.6 ผูถ้ อื ครองลขิ สิทธ์ิ ลขิ สิทธ์ิได้ 1.7 การคุ้มครองลิขสิทธ์แิ ละอายุ การคมุ้ ครองลขิ สิทธิ์ 2. บอกประโยชนข์ องลิขสทิ ธ์ิ 2. ประโยชนข์ องลขิ สิทธิ์ ได้ 3. ตระหนักถงึ ประโยชน์ของ ลิขสิทธิ์ 4. อธิบายขน้ั ตอนการแจ้ง 3. ข้นั ตอนการแจง้ ขอ้ มลู ลขิ สิทธ์ิ ข้อมูลลิขสทิ ธิไ์ ด้ 5. บอกความแตกต่างของ 4. ประเภทของการละเมดิ ลขิ สิทธิ์ การละเมดิ ลขิ สทิ ธิ์โดยตรงและ 4.1 การละเมิดลขิ สทิ ธิ์โดยตรง การละเมิดลขิ สทิ ธิโ์ ดยออ้ มได้ 4.2 การละเมดิ ลขิ สทิ ธโ์ิ ดยออ้ ม 6. บอกบทกำ�หนดโทษจาก 5. บทกำ�หนดโทษจากการละเมดิ การละเมิดลิขสิทธิ์ได้ ลิขสิทธ์ิ 7. บอกวิธกี ารปฏิบัติตน 6. ข้อควรรู้หากโดนละเมิดลิขสทิ ธิ์ หากโดนละเมิดลิขสทิ ธ์ิทาง โลกออนไลน์ได้ 8. วเิ คราะหก์ รณีศึกษา : การ 7. กรณีศึกษา : การละเมิดลิขสิทธิ์ ละเมิดลขิ สิทธ์ิในโลกออนไลน์ ในโลกออนไลน์ ได้ 9. ตระหนักถึงผลกระทบที่ เกดิ ขึ้นจากการละเมดิ ลขิ สิทธ์ิ ในโลกออนไลน์ รายวชิ า กฎหมายทคี่ วรรคู้ โู่ ลกออนไลน์ สค 0200038

ท่ี หัวเรอ่ื ง ตัวชวี้ ดั เนอ้ื หา จำ�นวน 3. การหมิ่นประมาท (ช่ัวโมง) ในโลกออนไลน์ 1. อธิบายความหมายของการ 1. ความหมายของการหม่ินประมาท 25 หม่นิ ประมาทได้ 2. พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ และ 2. อธบิ ายสาระสำ�คญั ของ กฎหมายท่เี กีย่ วกับการหมิ่นประมาท พ.ร.บ. คอมพวิ เตอรแ์ ละ ออนไลน์ กฎหมายทเ่ี กย่ี วกับการหม่ิน ประมาทออนไลนไ์ ด้ 3. ตระหนักถึงความสำ�คญั ของ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์และ กฎหมายทเี่ กย่ี วกับการหมนิ่ ประมาทออนไลน์ 4. สามารถบอกขัน้ ตอนและ 3. ขัน้ ตอนการดำ�เนินการเม่อื ถูก ขอ้ ปฏบิ ัตติ นในการดำ�เนินการ กระทำ�การหม่นิ ประมาทออนไลน์ เมื่อถูกหมิน่ ประมาทออนไลน์ ได้ 5. วิเคราะห์โทษของการหมิน่ 4. บทลงโทษของการหมิ่นประมาท ประมาทออนไลน์ ออนไลน์ 6. วเิ คราะห์กรณศี กึ ษา : การ 5. กรณีศกึ ษา : การหมน่ิ ประมาท หมิน่ ประมาททางโลกออนไลน์ ทางออนไลน์ ท่ีกำ�หนดให้ 7. ตระหนกั ถึงผลกระทบที่ เกดิ ขึน้ จากการฝา่ ฝนื พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ และกฎหมาย ทเ่ี กยี่ วกบั การหม่นิ ประมาท ออนไลนไ์ ด้ รายวชิ า กฎหมายท่คี วรรูค้ ่โู ลกออนไลน์ สค 0200038

ค�ำแนะนำ� ในการใช้หนังสือ แบบเรียนรายวิชา สค0200038 กฎหมายที่ควรรู้คู่โลกออนไลน์ เป็นหนังสือเรียนท่ีจัดท�ำขึ้นส�ำหรับผู้ เรียนนอกระบบ ในการศึกษาหนงั สือเรียนรายวชิ าเลือก ผู้เรยี นควรปฏบิ ตั ดิ งั น้ี 1. ศกึ ษาโครงสรา้ งรายวชิ าใหเ้ ขา้ ใจในหวั ขอ้ และสาระสำ� คญั ผลการเรยี นรทู้ คี่ าดหวงั และขอบขา่ ยเนอ้ื หา ของรายวชิ าน้นั ๆ โดยละเอียด 2. ศกึ ษารายละเอยี ดเนอื้ หาของแตล่ ะบทอยา่ งละเอยี ดและทำ� กจิ กรรมทกี่ ำ� หนด แลว้ ทำ� ความเขา้ ใจกอ่ น ทจี่ ะศึกษา 3. ปฏบิ ัติกจิ กรรมทา้ ยบทของแตล่ ะบท เพอ่ื ใชใ้ นการสรปุ ความรู้ ความเข้าใจของเน้ือหา ในเรอื่ งนน้ั ๆ อกี ครง้ั และการปฏบิ ตั กิ จิ กรรมแตล่ ะเนอ้ื หา แตล่ ะเรอื่ งผเู้ รยี นสามารถนำ� ไปตรวจสอบกบั ครแู ละเพอื่ นทรี่ ว่ มเรยี น ในรายวิชาและระดบั เดยี วกนั ได้ 4. หนังสอื เรยี นน้ีมี 3 บท บทที่ 1 พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ บทที่ 2 ลขิ สิทธ์ใิ นโลกออนไลน์ท่ีควรรู้ บทท่ี 3 การหมน่ิ ประมาทในโลกออนไลน์ รายวชิ า กฎหมายที่ควรร้คู โู่ ลกออนไลน์ จ สค 0200038

โครงสรา้ งรายวิชา รายวชิ า สค0200038 กฎหมายทีค่ วรรู้คโู่ ลกออนไลน์ สาระส�ำคัญ ศึกษาเกี่ยวกับกฎหมายท่ีเก่ียวข้องกับการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในปัจจุบัน ทั้ง พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ กฎหมายลิขสทิ ธ์ิ และกฎหมายทเ่ี กย่ี วข้องกบั การหมิ่นประมาท เพ่อื ทจ่ี ะใหผ้ ู้เรยี นมีความรคู้ วามเข้าใจท่ีถกู ต้อง เกีย่ วกับสทิ ธิต่าง ๆ ในโลกออนไลน์ ผลการเรียนรทู้ ีค่ าดหวงั 1. อธิบายความหมาย ความสำ� คัญ สาระส�ำคัญของ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอรไ์ ด้ พรอ้ มทงั้ มีความตระหนัก ถึงการกระทำ� ผิดกฎหมายและโทษทจี่ ะไดร้ บั 2. อธิบายความหมาย เห็นความส�ำคัญ บอกประโยชน์ของลิขสิทธิ์ได้ พร้อมท้ังสามารถแยกแยะ การละเมิดลิขสิทธิ์ในรูปแบบต่าง ๆ ได้ และมีความสามารถในการจัดการตนเองหากโดนละเมิดลิขสิทธิ์ในโลก ออนไลน์ 3. ตระหนักในความส�ำคัญของกฎหมายที่เก่ียวข้องกับการหมิ่นประมาท สามารถวิเคราะห์โทษที่ จะเกดิ ขึ้น และตระหนกั ถงึ ผลกระทบทเ่ี กิดขึ้นจากการหม่นิ ประมาท ขอบขา่ ยเน้ือหา บทท่ี 1 พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ บทท่ี 2 ลิขสทิ ธิ์ในโลกออนไลน์ที่ควรรู้ บทท่ี 3 การหมิน่ ประมาทในโลกออนไลน์ รายวิชา กฎหมายทค่ี วรรคู้ โู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 ฉ

แบบทดสอบก่อนเรียน ใหผ้ ู้เรยี นเลือกคำ� ตอบทถ่ี ูกต้องเพียงข้อเดยี ว 1. พ.ร.บ. คอมพิวเตอรค์ อื อะไร ก. สง่ิ ท่กี ำ� หนดขน้ึ มาสำ� หรบั คำ� แนะนำ� การใชค้ อมพิวเตอร์ ข. ชอื่ ยอ่ ของส�ำนกั งานคอมพวิ เตอรแ์ หง่ ประเทศไทย ค. กฎหมายท่กี �ำหนดขึ้นมาเพื่อก�ำหนดบทลงโทษจากการหมน่ิ ประมาทผู้อน่ื ในระบบคอมพวิ เตอร์ ง. พระราชบญั ญัติทีว่ า่ ด้วยการกระท�ำผิดเกยี่ วกบั คอมพิวเตอร์ 2. พฤติกรรมของบุคคลใด เปน็ การเขา้ ถึงคอมพิวเตอร์โดยมิชอบ ก. ก้อยเห็นกิบ๊ เปดิ เฟซบ๊กุ ทง้ิ เอาไว้ จึงแอบโพสต์ข้อความเลน่ โดยไม่ไดร้ บั อนุญาต ข. บอลเหน็ บ๊กิ เปิดอเี มลทงิ้ ไวใ้ นคอมพิวเตอร์ของบอล จงึ รบี กดออกจากระบบให้ ค. เจนส่งขอ้ ความในไลนห์ าจ๊บิ ในเวลา 10 โมงเชา้ เพ่อื สอบถามเสน้ ทางทจ่ี ะเดนิ ทาง ง. ตัม้ สง่ ขอ้ ความในอินสตาแกรมหาตอ้ ม ว่ามรี า้ นอาหารนา่ สนใจ 3. การตดั ตอ่ รูปภาพดารา และโพสต์ลงในเฟซบกุ๊ ถือเปน็ ความผดิ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ มาตราใด ก. มาตรา 10 ข. มาตรา 12 ค. มาตรา 16 ง. มาตรา 18 4. “ออยสร้างตัวตนปลอมในเฟซบุ๊กเป็นสไปรท์ เพ่ือน�ำไปคุยกับผู้อ่ืนหลาย ๆ คน” ออยกระท�ำความผิดตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ มาตราใด ก. มาตราที่ 5 การเข้าถึงระบบคอมพวิ เตอร์โดยมิชอบ ข. มาตราท่ี 9 การทำ� ให้เสยี หาย แก้ไข เปลย่ี นแปลง ขอ้ มลู โดยมชิ อบ ค. มาตราท่ี 11 การส่งขอ้ มูลรบกวนการใชค้ อมพวิ เตอรผ์ ู้อื่น ง. มาตราที่ 12 จ�ำหนา่ ยชุดค�ำสง่ั เพ่อื กระท�ำความผิด 5. ขอ้ ใดเป็นพฤติกรรมทจี่ งใจสนับสนนุ ใหม้ กี ารกระท�ำความผิดตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ ก. การใหเ้ พอ่ื นยืมโทรศัพท์มอื ถือ เพื่อนำ� ไปลองเล่นเกมใหมท่ ่ีตนเองเพ่งิ ดาวนโ์ หลดมา ข. การสง่ สวสั ดวี นั จนั ทร์และส่งขอ้ ความทักทายหาเพ่อื น ๆ ในไลน์กลุ่ม ค. การใหข้ อ้ มูลส่วนตัว เช่น ไลน์ อีเมล เบอร์โทรศพั ท์ ของผู้อ่นื เพอื่ สง่ จดหมายลูกโซ่ ง. การชว่ ยเพอ่ื นปดิ คอมพวิ เตอร์ท่วี างทิ้งไว้ โดยท่เี พอื่ นลมื ปิดก่อนออกไปทำ� ธุระ รายวิชา กฎหมายทค่ี วรรู้คู่โลกออนไลน์ ช สค 0200038

6. ขอ้ ใดกล่าวถึง “ลิขสิทธิ์” ได้ถูกต้อง ก. สทิ ธแิ ตเ่ พยี งผเู้ ดยี วทจี่ ะกระทำ� การเกย่ี วกบั งานทผ่ี สู้ รา้ งสรรคไ์ ดร้ เิ รมิ่ โดยทำ� ตามแบบผลงาน สตปิ ญั ญา ความรู้ ความสามารถ และความวิรยิ ะอุตสาหะของผู้อน่ื ในการสรา้ งสรรค์ ข. สิทธิแต่เพียงผู้เดียวที่จะกระท�ำการใด ๆ เก่ียวกับงานท่ีผู้สร้างสรรค์ได้ริเร่ิมโดยการใช้สติปัญญา ความรู้ ความสามารถ และความวิริยะอุตสาหะของตนเองในการสร้างสรรค์ โดยไม่ลอกเลยี นงานของ ผู้อ่นื ค. สิทธิแต่เพียงผู้เดียวที่จะกระท�ำการผ่านหรือโดยอาศัยคอมพิวเตอร์ในการกระท�ำความผิด ซ่ึงมี วตั ถุประสงค์มุ่งตอ่ ระบบคอมพวิ เตอร์ ขอ้ มลู ของคอมพิวเตอรห์ รอื บคุ คล ง. ถูกทุกข้อ 7. การสรา้ งสรรค์ผลงานใด ทีไ่ มไ่ ด้รบั การคมุ้ ครอง ก. งานด้านสตู รอาหาร ข. งานเขยี นประเภทสิ่งพมิ พ์ ค. งานศิลปกรรมฝาผนงั ง. งานด้านดนตรี การแต่งท�ำนองและเน้อื รอ้ ง 8. อายกุ ารคุ้มครองลิขสิทธท์ิ ั่วไป จะมีอายุการคุ้มครองเทา่ ใด ก. ตลอดชีวติ และจะมอี กี 20 ปี นบั แต่ผสู้ รา้ งสรรคผ์ ลงานเสียชีวิต ข. ตลอดชวี ติ และจะมีอีก 30 ปี นบั แต่ผสู้ รา้ งสรรคผ์ ลงานเสยี ชวี ติ ค. ตลอดชีวิต และจะมีอกี 40 ปี นบั แตผ่ ู้สร้างสรรคผ์ ลงานเสยี ชวี ิต ง. ตลอดชวี ติ และจะมอี กี 50 ปี นับแตผ่ ู้สร้างสรรค์ผลงานเสียชีวติ 9. บุคคลใดท่ีไม่สามารถเป็นเจา้ ของลขิ สิทธิ์ ก. ผู้สร้างสรรคผ์ ลงาน ข. ผรู้ ับโอนสทิ ธิ์ ค. ผู้ปกครองของผสู้ รา้ งสรรคผ์ ลงาน ง. กระทรวง ทบวง กรม หรอื หนว่ ยงานอน่ื ๆ 10. เมอื่ ผลงานท่ีมลี ขิ สทิ ธ์ถิ กู ละเมิด เจ้าของผลงานสามารถดำ� เนนิ การทางกฎหมายได้อย่างไร ก. สง่ หนังสือเตอื นไปยังผลู้ ะเมิดลิขสทิ ธ์ิ ข. นำ� เอกสารหลักฐานไปแจ้งความต่อเจ้าหนา้ ที่ตำ� รวจ ค. ปรกึ ษาทนายความและผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับทรพั ย์สินทางปญั ญา ง. ถกู ทุกข้อ รายวิชา กฎหมายทค่ี วรรคู้ โู่ ลกออนไลน์ สค 0200038

11. ขอ้ ใดเป็นคำ� พดู ทแี่ สดงถึงการหม่ินประมาท ก. “ฉันรวู้ ่าเธอไมไ่ ด้ตื่นเช้าทกุ วันหรอก” ข. “แก!! เปน็ ไอห้ นา้ หมู” ค. “นี่ ๆ ฉนั จะบอกเธอว่าสมสมรรบั เงนิ สนิ บนจากผู้รับเหมา” ง. “เธอเอาเงนิ ทีย่ มื ไปมาคืนฉันภายใน 2 วันเลยนะ” 12. หากผูเ้ รยี นโพสตข์ อ้ ความใสร่ า้ ยผอู้ ื่นบนเฟซบกุ๊ ของตนเอง จะเป็นความผดิ ฐานหม่ินประมาทหรอื ไม่ ก. เขา้ ขา่ ยหมนิ่ ประมาท เพราะเปน็ การกลา่ วใสร่ ้ายบคุ คล โดยมีบุคคลที่ 3 รับรดู้ ว้ ย ข. ไมเ่ ข้าข่ายหมิ่นประมาท เพราะเป็นพนื้ ทีเ่ ฟซบุ๊กของตนเอง ค. ไม่เขา้ ข่ายหมน่ิ ประมาท เพราะเป็นสทิ ธิและเสรีภาพในการแสดงความคิดเหน็ ง. ไม่มีข้อใดกล่าวถูกต้อง 13. การหม่นิ ประมาทออนไลน์ในลกั ษณะใด มีโทษสงู ที่สดุ ก. การกลา่ วหมิน่ ประมาทผูอ้ นื่ ดว้ ยการสง่ ไลน์สว่ นตัวกบั เพ่ือน ข. การกลา่ วหม่นิ ประมาทผูอ้ ืน่ ด้วยการโพสต์เฟซบุ๊กแบบตงั้ ค่าเฉพาะเพอ่ื น 5 คนท่มี องเห็น ค. การกล่าวหม่นิ ประมาทผอู้ ่ืน ด้วยการลงสตอรี่เฉพาะเพอ่ื นสนิทในอนิ สตาแกรม ง. การกล่าวหม่นิ ประมาทผ้อู ่ืน ด้วยการโฆษณาในเฟซบุ๊ก แบบตั้งค่าเป็นสาธารณะ 14. สงิ่ ใดไม่สามารถนำ� มาใชเ้ ป็นหลักฐานในการแจง้ ความวา่ โดนหม่นิ ประมาทออนไลน์ ก. ภาพท่ีได้จากการบนั ทกึ หน้าจอขอ้ ความทโ่ี ดนหม่นิ ประมาท ข. ค�ำให้การของผ้ทู ีถ่ ูกหมิน่ ประมาท แบบเล่าโดยละเอยี ด ค. วิดโี อหน้าจอขั้นตอนการเข้าถึงขอ้ ความทีถ่ กู หม่ินประมาทในส่อื สงั คมออนไลน์ ง. ไมม่ ีขอ้ ใดกล่าวถกู ตอ้ ง 15. การคอมเมนตใ์ นเฟซบุ๊กดาราด้วยความคึกคะนองวา่ “พ่อแมอ่ อกจะหนา้ ตาดแี ต่ลูกหน้าตานา่ เกลยี ด จะใช่พ่อแท้ ๆ ม้ัยนะ” เป็นการกระทำ� ทหี่ มนิ่ ประมาทหรือไม่ เพราะเหตใุ ด ก. เปน็ การหมิ่นประมาท เพราะเปน็ การกลา่ วหาท�ำใหเ้ กิดความเข้าใจผดิ และเสอ่ื มเสยี ชอื่ เสียง ข. เป็นการหมนิ่ ประมาท เพราะถ้าพอ่ แมห่ น้าตาดี ไมม่ ที างท่ีลกู จะหน้าตาน่าเกลียด ค. ไมเ่ ปน็ การหม่นิ ประมาท เพราะเป็นการแสดงความคดิ เหน็ แบบตรงไปตรงมา ง. ไม่เป็นการหมิน่ ประมาท เพราะบนโลกออนไลนท์ กุ คนสามารถแสดงความคิดเห็นได้ รายวชิ า กฎหมายทคี่ วรร้คู โู่ ลกออนไลน์ สค 0200038

1บทท่ี พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ ปัจจุบันการพัฒนาการทางเทคโนโลยีมีการเปล่ียนแปลงอยู่ตลอดเวลาอย่างรวดเร็ว เครือข่ายสังคม ออนไลน์ต่าง ๆ ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจ�ำวันมากยิ่งขึ้น ท�ำให้เกิดการใช้งานคอมพิวเตอร์โดยมิชอบ เมื่อบุคคลใด ๆ ก็ตามท่ีน�ำเข้าข้อมูลที่ส่งผลเสียต่อบุคคลอื่น รวมไปถึงการใช้งานคอมพิวเตอร์ในการเผยแพร่ ข้อมูลที่เป็นเท็จ หรือมีลักษณะอนาจาร จึงต้องมีมาตรการเกิดขึ้นเพื่อเป็นการควบคุม ซึ่งมาตรการท่ีใช้เรียกว่า พระราชบัญญตั วิ า่ ดว้ ยการกระทำ� ความผิดเกีย่ วกับคอมพวิ เตอร์ เร่ืองท่ี 1 ขอ้ ควรรู้ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ ความหมายของ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ คือ พระราชบัญญัติท่ีว่าด้วยการกระท�ำผิดเก่ียวกับคอมพิวเตอร์ ซึ่งตั้งข้ึนมาเพ่ือ ปอ้ งกันและควบคมุ การกระท�ำผดิ ทีจ่ ะเกดิ ขึ้นไดจ้ ากการใช้คอมพวิ เตอร์ในรปู แบบตา่ ง ๆ ซ่งึ คอมพิวเตอร์นีเ้ ปน็ ได้ ทัง้ คอมพิวเตอรต์ งั้ โตะ๊ คอมพิวเตอร์โนต้ บุ๊ก สมารต์ โฟน รวมถึงระบบตา่ ง ๆ ทถี่ กู ควบคมุ ดว้ ยระบบคอมพิวเตอร์ หากผใู้ ดกระท�ำความผดิ ตาม พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์น้ี ก็จะตอ้ งไดร้ ับการลงโทษตามท่ี พ.ร.บ. ก�ำหนดไว้ ความสำ� คญั ของ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ การมี พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์น้ัน เป็นการช่วยลดการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล ลดความเส่ียงจากภัยคุกคาม ตา่ ง ๆ ทัง้ ในระดับบคุ คล ครอบครัว ชมุ ชน สงั คม ประเทศ และจากตา่ งประเทศ ทีจ่ ะมีผลกระทบตอ่ จติ ใจและ สวัสดิภาพของบุคคล ความม่นั คงของรฐั ความมน่ั คงทางเศรษฐกิจ ความมัน่ คงทางทหาร และความสงบเรียบร้อย ภายในประเทศ สาระส�ำคัญของ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ ในปัจจบุ นั ประเทศไทยมี พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ จ�ำนวน 2 ฉบบั ได้แก่ 1. พระราชบญั ญัตวิ ่าดว้ ยการกระทำ� ความผิดเกย่ี วกบั คอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 2. พระราชบญั ญตั วิ า่ ดว้ ยการกระท�ำความผดิ เกยี่ วกบั คอมพิวเตอร์ (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ. 2560 พ.ร.บ. วา่ ด้วยการกระทำ� ความผิดเกย่ี วกับคอมพวิ เตอร์ (ฉบับท่ี 2) พ.ศ. 2560 ที่สภานติ ิบัญญตั ิแหง่ ชาติ ให้ความเห็นชอบเมอื่ เดือนธนั วาคม เม่ือปี พ.ศ. 2559 และได้ประกาศลงราชกิจจานเุ บกษาเม่ือวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2560 มีผลบังคบั ใช้ในวันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2560

บเ นาือ่ งงสจ่วานกโโเคคพนรร.ื่อรงงง.สสบจรร.าา้ ้กาฉงงบขพขับอ.อรเงดง.เบนิมเน.้อื ทฉืห้อบ่ีบาหงัักบาคฎเกบัดหฎิมใมชหม้าทมยาี่บาเปังฉยคบ็นับฉับรบใะนชยับี้ม้มะนลี าเวกั้ีมเปลษีลา็นณักร1ษะะ0คณยลปะะ้าเี ควยมลลคีปา้ลาญั ยึง1หฉค0าบลใปบัึนงเีฉกดมบามิีปรับัญตโเดีคดหยวิมามาใมีสนโดากจรยานะรมกสตีสร�ำีคาะควรทญั าะบมทสกี่ตำจบั ่าคนกงัญกไาปรรทบะบี่ตทาัง่างคบสงับกไว่ ใปับนช้ กจึงามรบีกงัาครแับกใชไ้ ข้ จมึงใิ มหกี้ “าครแวากม้ไผขิดมหิใหม้่ิน“ปครวะามมาผทิด”หเมปิ่น็นปครวาะมมผาิดทต”ามเปพ็น.คร.วบา.มคผอิดมตพาวิ มเตพอ.รร์ .บ. คอมพิวเตอร์ ในอดีตมีการนำ� ฐานความผิดที่ใช้กับเร่ือองงฉ้ออโกงปลอมแปลงทางออนไลน์ ไไปปใใชช้ก้ ับกาารรหหมมิ่นิ ปรระมมาท ซ่ึงกฎหมายระบุว่า “ไม่สามารถยอมความได้” แแมม้ค้คู่คู วามจจะะเเจรจายอมมคคววาามมสสำ�ำเเร็จ หหรรือือตต้องการรถอนฟ้อง ศาลก็ไม่สามารถใช้ดุลพินิจที่จะไม่ลงโทษคู่ความได้ สส่ง่งผผลลใใหห้ม้มีคีคดดีฟีฟ้อ้องงรร้อ้องงขขึ้นึ้นศศาาลลจจำ�ำนนววนนมมาากกแแลละะเเกกิดิด ปปััญญหหาาททาางงปปฏฏิบิบัตัติ ิ ทท�ำำใใหห้กก้ รระะททบบตตอ่่อสสทิิทธธิเิเสสรรภีีภาาพพใในนกกาารรแแสสดดงงคคววาามมคคิดิดเหเห็น็นเพเพ่ือื่อแแกก้ป้ปัญัญหหาาดดังังกกลล่า่าวว จจึงึงมมีกีกาารรนนำ�ำ ท2“พท “พ2คคำ�.ำ.หหศศใใววห.ม.มหาา2ว2วก้้มกมดด55าาผผ6ร6รภภิดิดมมบ00บาาหีกหกี ังพัพงมมาามคมครรรีรีบัิ่นิ่น2ั2บแแววใปปกกมชมใหหรช้ไไ้รแก้แมขขมะ้กะกฎกวเเมวมฎพพ้ไหไ้ดดาขขาหมิ่มิ่มทเทเไไเเมพาพด”ตตด”ยา้แิ่มม่ิิมิมแ้ มยกออเเกีปตมตดด่ออ่ หิรมีมิปังหังกกะนนมมรจจขขสี้วี้ะวาาออิทดสดกกงงธิทพพ1ภิ1พพธรราคะิ.ะภค.พรรวรรวา.มา.าาบาบพมชาชม..มกบผบผคขาิดัคญญัดิ อกึ้นเอเญกญมขกม่ียัตพึ้ัต่ยีนพวิววิวิวกิว่ากา่เับเดตดับตค้วว้อคอยยอรอรกกม์ ม์ แาาพแพรตริวตกิวก่ไเเร่ไปตรตปะะอบอทบทรังรำั์งำ� ค์คแคคแับวลัวบลาใะาะใมชมหชหผ้ดผม้ดมิด้วิดว้ววเยดเยกดกปปี่ยย่ี22รวรวะกพะกพมับมนับนวควักคักลลององกมากมานฎพฎนพเหิวหเจิวจเม้ามเต้าตหาาอหอยนยรนรออ์า้ า้์((าทฉาทฉญญบ่ี บ่ี โโับาาดับดแแทยทยททีท่ท่ี 22นน้ังั้ง)) หมวด 1 ความผดิ เก่ียวกับคอมพิวเตอร์ หมวด 2 พนกั งานเจา้ หนา้ ที่ ➢ แกไ้ ขเพิม่ เติม ➢ แก้ไขเพม่ิ เตมิ อำนาจหน้าที่ (มาตรา 18) มาตรา 11 ความผิดฐานสง่ สแปมโดยปกปิดแหล่งทม่ี า (1) มหี นงั สือ/เรียกเพือ่ ให้ถ้อยคำ/เอกสาร มาตรา 12 เพิ่มโทษการเจาะระบบ การทำลายระบบ (2) เรียกข้อมูลจราจร ทเ่ี กย่ี วกับความมนั่ คง (3) สั่งใหส้ ง่ มอบข้อมูลท่ีอยู่ในครอบครอง มาตรา 14 ม่งุ เอาผิดการกระทำต่อทรพั ย์สินชัดเจนขนึ้ (4) ทำสำเนาขอ้ มลู ไม่ให้ตีความเอาความผิดกับการหมนิ่ ประมาท (5) สัง่ ใหส้ ่งมอบข้อมลู /อุปกรณ์ เอาความผิดการนำเข้าข้อมลู เท็จ ท่นี ่าจะทำให้เกดิ (6) ตรวจสอบ/เขา้ ถึง ความเสียหายตอ่ ความมั่นคงฯ ประเทศ สาธารณะ (7) ถอดรหัสลับ และเศรษฐกิจ/ก่อความตนื่ ตระหนก (8) ยึด/อายัดระบบ มาตรา 15 ผใู้ หบ้ รกิ ารทไี่ มล่ บเนอ้ื หาผิดกฎหมาย ➢ แกไ้ ขเพมิ่ เติมการ block เว็บไซต์ มาตรา 16 การเผยแพรภ่ าพตดั ตอ่ ภาพคนตาย ก็อาจ ตามมาตรา 20 ผดิ ได้ เพมิ่ เติมความผดิ ให้ครอบคลุมกรณตี า่ ง ๆ มาตรา 16 16/1 ใหย้ ดึ และทำลายภาพตัดตอ่ ได้ มากขึ้น เชน่ ความผิดเกี่ยวกับทรัพยส์ นิ ทางปัญญา สง่ิ ท่ีขดั ต่อความสงบเรียบร้อยและศลี ธรรม มกี าร แต่งตั้งคณะกรรมการกลัน่ กรองพิจารณาการปิดกน้ั ➢ แกไ้ ขเพิ่มเติมหนา้ ท่ขี องผูใ้ ห้บรกิ าร มาตรา 26 เก็บข้อมูลจราจรไม่น้อยกว่า 90 วนั แต่ไมเ่ กิน 2 ปี เปน็ กรณีพเิ ศษเฉพาะราย/เฉพาะคราว รายวชิ า กฎหมายท่ีควรร้คู โู่ ลกออนไลน์ 16 สค 0200038

เเรรอื่ ื่องงทที่ ี่22กกาารรกกรระะททำคำ� วคาวมาผมิดผเิดกเยี่ กว่ยี กวับกับพ.รพ.บ.ร.คบอ.มคพอิวมเพตอิวรเต์ แอลระ์ โแทลษะทโท่ีไดษ้รทับีไ่ ด้รับ พระราชบญั ญตั ิว่าดว้ ยการกระทำความผิดเกยี่ วกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 มกี ารระบุการ กระทำที่เป็นความผิดและโทษที่ควรรู้ ที่เกี่ยวข้องกับประชาชน ซึ่งระบุในหมวดที่ 1 “ความผิดเกี่ยวกับ คอมพวิ เตอร”์ มีมาตราท่คี วรรู้ 11 มาตรา ดงั ตอ่ ไปนี้ มาตรา ความผดิ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ พ.ศ. 2560 โทษจำคุก โทษปรับ ผใู้ ดเข้าถึงโดยมชิ อบซง่ึ ระบบคอมพิวเตอร์ทีม่ ี มาตรา 5 มาตรการป้องกนั การเข้าถงึ โดยเฉพาะ และ ไมเ่ กิน 6 เดือน ไมเ่ กิน 10,000 บาท มาตรการนั้น มิได้มีไว้สำหรบั ตน ผใู้ ดล่วงรู้มาตรการป้องกันการเขา้ ถึงระบบ มาตรา 6 คอมพิวเตอร์ทผ่ี ูอ้ ื่นจดั ทำขน้ึ เปน็ การเฉพาะ ถ้า ไมเ่ กิน 1 ปี ไมเ่ กิน 20,000 บาท นำมาตรการดังกล่าวไปเปิดเผยโดยมชิ อบใน ประการที่น่าจะเกดิ ความเสยี หายแกผ่ ูอ้ ืน่ ผใู้ ดเขา้ ถงึ โดยมชิ อบซง่ึ ข้อมูลคอมพิวเตอร์ท่มี ี มาตรา 7 มาตรการป้องกนั การเข้าถึงโดยเฉพาะ และ ไมเ่ กิน 2 ปี ไมเ่ กนิ 40,000 บาท มาตรการนั้นมิได้มีไว้สำหรบั ตน ผใู้ ดกระทำด้วยประการใดโดยมิชอบดว้ ยวธิ กี าร ทางอเิ ล็กทรอนิกส์เพ่ือดักรับไว้ซึง่ ขอ้ มูล มาตรา 8 คอมพิวเตอร์ของผู้อ่นื ท่ีอยรู่ ะหว่างการสง่ ใน ไม่เกิน 3 ปี ไม่เกิน 60,000 บาท ระบบคอมพิวเตอร์ และข้อมูลคอมพิวเตอรน์ ้นั มิไดม้ ีไวเ้ พ่ือประโยชน์สาธารณะหรอื เพื่อให้ บคุ คลทั่วไปใชป้ ระโยชน์ได้ ผู้ใดทำให้เสียหาย ทำลาย แก้ไข เปลย่ี นแปลง มาตรา 9 หรอื เพม่ิ เติม ไม่ว่าทงั้ หมดหรือบางส่วน ซง่ึ ไมเ่ กนิ 5 ปี ไม่เกิน 100,000 บาท ขอ้ มูลคอมพวิ เตอร์ของผอู้ นื่ โดยมชิ อบ ผู้ใดกระทำดว้ ยประการใดโดยมชิ อบ เพื่อให้ มาตรา 10 การท�ำงบางนาขนอขงอรงะรบะบคบอคมอพมวิพเิวตเอตรอ์ขรอ์ขงอผงู้อผนื่ ู้อถ่นื กู ถูก ไมเ่ กิน 5 ปี ไมเ่ กิน 100,000 บาท ระงับ ชะลอ ขัดขวาง หรอื รบกวนจนไม่ สามารถทำงานตามปกตไิ ด้ ผู้ใดส่งขอ้ มลู คอมพิวเตอรห์ รอื จดหมาย อเิ ลก็ ทรอนิกสแ์ กบ่ ุคคลอืน่ โดยปกปดิ หรอื มาตรา 11 ปลอมแปลงแหล่งท่มี าของการสง่ ขอ้ มูลดังกล่าว - ไมเ่ กิน 200,000 บาท อันเปน็ การรบกวนการใช้ระบบคอมพิวเตอร์ ของผู้อื่นโดยปกตสิ ขุ รายวชิ า กฎหมายทค่ี วรร้คู ู่โลกออนไลน์ สค 0200038 17

มาตรา ความผิด พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 โทษจำคุก โทษปรบั ผูใ้ ดสง่ ข้อมูลคอมพิวเตอร์หรือจดหมาย อเิ ลก็ ทรอนิกสแ์ กบ่ ุคคลอื่นอนั มลี กั ษณะเป็น การก่อใหเ้ กดิ ความเดือดร้อนรำคาญแกผ่ ู้รับ ข้อมลู คอมพิวเตอร์หรอื จดหมายอเิ ลก็ ทรอนิกส์ - ไม่เกิน 200,000 บาท โดยไม่เปดิ โอกาสใหผ้ รู้ ับสามารถบอกเลกิ หรือ แจ้งความประสงคเ์ พือ่ ปฏเิ สธการตอบรับได้ โดยง่าย ถ้าการกระทำความผดิ ตามมาตรา 5 มาตรา 6 มาตรา 7 มาตรา 8 หรือมาตรา 11 เป็นการ กระทำต่อขอ้ มูลคอมพิวเตอร์หรอื ระบบ มาตรา 12 คอมพิวเตอร์ทเ่ี ก่ยี วกับการรักษาความมัน่ คง ตั้งแต่ 1 ปี – 7 ปี 20,000 บาท – ปลอดภยั ของประเทศ ความปลอดภยั 140,000 บาท สาธารณะ ความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของ ประเทศ หรือโครงสรา้ งพ้ืนฐานอนั เปน็ ประโยชน์สาธารณะ ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนง่ึ เปน็ เหตุให้ 20,000 บาท – เกิดความเสยี หายต่อข้อมลู คอมพวิ เตอร์ หรือ ต้ังแต่ 1 ปี – 10 ปี 200,000 บาท ระบบคอมพวิ เตอรด์ ังกลา่ ว ถ้าการกระทำความผดิ ตามมาตรา 9 หรือ มาตรา 10 เปน็ การกระทำต่อ ตั้งแต่ 3 ปี – 15 ปี 60,000 บาท – ข้อมลู คอมพิวเตอร์หรอื ระบบคอมพิวเตอร์ตาม 300,000 บาท วรรคหน่ึง ถ้าการกระทำความผดิ ตามวรรคหนง่ึ หรือวรรค 100,000 บาท – สาม โดยมไิ ดม้ เี จตนาฆา่ แตเ่ ปน็ เหตุให้บุคคล ตั้งแต่ 5 ปี – 20 ปี 400,000 บาท อื่นถึงแก่ความตาย มาตรา ถ้ากระทำความผิดตามมาตรา 9 หรอื มาตรา ไมเ่ กนิ 10 ปี ไมเ่ กิน 200,000 บาท 12/1 10 เปน็ เหตใุ ห้เกดิ อนั ตรายแก่บุคคลอื่นหรือ ทรพั ยส์ นิ ของผ้อู ืน่ ถา้ กระทำความผิดตามมาตรา 9 หรอื มาตรา 100,000 บาท – 10 โดยมิไดม้ เี จตนาฆ่า แต่เป็นเหตใุ หบ้ คุ คลอน่ื ตงั้ แต่ 5 ปี – 20 ปี 400,000 บาท ถึงแก่ความตาย รายวิชา กฎหมายท่คี วรรู้คู่โลกออนไลน์ 18 สค 0200038

มาตรา ความผิด พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ พ.ศ. 2560 โทษจำคุก โทษปรบั ไม่เกิน 5 ปี 20,000 บาท ผูใ้ ดจำหนา่ ยหรอื เผยแพร่ชดุ คำสง่ั ทีจ่ ัดทำข้นึ ไมเ่ กิน 2 ปี ไมเ่ กนิ 40,000 บาท ไมเ่ กนิ 5 ปี ไม่เกนิ 100,000 บาท มาตรา 13 โดยเฉพาะเพื่อนำไปใช้เป็นเครือ่ งมือในการ กระทำความผดิ ตามมาตรา 5 มาตรา 6 มาตรา 7 ไม่เกิน 5 ปี ไมเ่ กิน 100,000 บาท มาตรา 8 มาตรา 9 มาตรา 10 หรอื มาตรา 11 ไม่เกิน 5 ปี ไม่เกนิ 100,000 บาท ไม่เกนิ 5 ปี ไมเ่ กนิ 100,000 บาท ผู้ใดจำหนา่ ยหรือเผยแพร่ชุดคำสัง่ ทีจ่ ัดทำขึ้น ไม่เกนิ 5 ปี ไม่เกนิ 100,000 บาท โดยเฉพาะเพ่ือนำไปใช้เปน็ เคร่ืองมือในการ กระทำความผิดตามมาตรา 12 วรรคหนึ่งหรอื วรรคสาม นำเข้าสรู่ ะบบคอมพวิ เตอรซ์ ึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ ทบี่ ิดเบือน หรือปลอม ไม่ว่าทั้งหมดหรือ มาตรา 14 บางส่วน หรือขอ้ มลู คอมพิวเตอร์อนั เปน็ เท็จ (1) โดนประการทีน่ ่าจะเกิดความเสยี หายแก่ ประชาชน อันมใิ ช่การกระทำความผดิ ฐานหมนิ่ ประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา นำเข้าสรู่ ะบบคอมพวิ เตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพวิ เตอร์ อันเปน็ เทจ็ โดยประการที่น่าจะเกิดความ เสยี หายตอ่ การรักษาความมั่นคงปลอดภัยของ มาตรา 14 ประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ ความม่ันคง (2) ในทางเศรษฐกิจของประเทศ หรอื โครงสร้าง พื้นฐาน อันเปน็ ประโยชน์สาธารณะของ ประเทศ หรือก่อให้เกิดความตื่นตระหนกแก่ ประชาชน นำเข้าสรู่ ะบบคอมพิวเตอรซ์ ่ึงข้อมูลคอมพวิ เตอร์ มาตรา 14 ใด ๆ อันเป็นความผิดเกยี่ วกับความมั่นคงแหง่ (3) ราชอาณาจักรหรือความผิดเกี่ยวกับการก่อการ ร้ายตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 14 นำเข้าสรู่ ะบบคอมพิวเตอรซ์ ึ่งข้อมูลคอมพวิ เตอร์ (4) ใด ๆ ที่มลี กั ษณะอันลามก และข้อมูลคอมพวิ เตอร์ นั้นประชาชนทั่วไปอาจเข้าถึงได้ มาตรา 14 นำเข้าสรู่ ะบบคอมพวิ เตอรซ์ ึ่งข้อมูลคอมพวิ เตอร์ (5) โดยรอู้ ยแู่ ลว้ วา่ เปน็ ข้อมลู คอมพวิ เตอรต์ าม (1) (2) (3) หรือ (4) รายวิชา กฎหมายทคี่ วรรู้คโู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 19

มาตรา ความผิด พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ พ.ศ. 2560 โทษจำคกุ โทษปรบั ไม่เกิน 5 ปี ไมเ่ กนิ 100,000 บาท ผู้ให้บรกิ ารผู้ใดให้ความรว่ มมือ ยินยอม หรือรู้ ไมเ่ กนิ 3 ปี ไมเ่ กนิ 200,000 บาท มาตรา 15 เห็นเปน็ ใจใหม้ ีการกระทำความผิดตามมาตรา 14 ในระบบคอมพวิ เตอรท์ ี่อยู่ในความควบคุม ไมเ่ กนิ 3 ปี ไม่เกิน 200,000 บาท ของตน ผูใ้ ดนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชาชน ทั่วไปอาจเขา้ ถึงได้ซ่ึงข้อมูลคอมพวิ เตอร์ท่ี ปรากฏเป็นภาพของผอู้ ่นื และภาพนน้ั เปน็ ภาพ มาตรา 16 ทเี่ กดิ จากการสร้างข้นึ ตัดตอ่ เติม หรือ ดดั แปลง ด้วยวิธีการทางอเิ ล็กทรอนิกส์ หรอื วธิ กี ารอ่นื ใด โดยประการท่ีน่าจะทำให้ผู้อ่นื นั้น เสียชอ่ื เสียง ถกู ดหู ม่นิ ถูกเกลียดชงั หรือไดร้ บั ความอบั อาย ถา้ การกระทำตามวรรคหนึ่งเปน็ การกระทำต่อ ภาพของผูต้ าย และการกระทำนน้ั น่าจะทำให้ บิดา มารดา คสู่ มรส หรอื บตุ รของผูต้ ายเสีย ช่อื เสยี ง ถกู ดูหมิ่น ถกู เกลียดชงั หรือไดร้ ับ ความอับอาย นอกจากนีส้ ามารถดูรายละเอียดพระราชบัญญตั ิฉบบั เต็มเพิ่มเติมได้ท่ี 1. พระราชบญั ญัตวิ ่าดว้ ยการกระทำความผิดเกย่ี วกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 http://web.krisdika.go.th/data/law/law2/%C771/%C771-20-2550-a0001.pdf 2. พระราชบญั ญตั ิว่าด้วยการกระทำความผดิ เกี่ยวกบั คอมพิวเตอร์ (ฉบบั ท่ี 2) พ.ศ. 2560 http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/010/24.PDF รายวชิ า กฎหมายทีค่ วรรู้คู่โลกออนไลน์ 20 สค 0200038

โดยท้ังหมดนีส้ ามารถสรปุ สาระสำ� คญั ตามแนวทางในการใชง้ านในชวี ิตประจำ� วันได้ ดงั นี้ 1. การฝากร้านตามโพสต์ต่าง ๆ ในเฟซบุก๊ (Facebook) หรืออนิ สตาแกรม (Instagram) ถอื เปน็ สแปม มีโทษปรบั 200,000 บาท 2. ส่งข้อความโฆษณาในรูปแบบของ SMS โดยไม่รับความยินยอม ให้ผู้รับสามารถปฏิเสธข้อมูลนั้นได้ หากผรู้ ับไม่สามารถปฏเิ สธไดถ้ อื เปน็ สแปม มีโทษปรับ 200,000 บาท 3. ส่งอีเมลขายของ ถอื เป็นสแปม มโี ทษปรบั 200,000 บาท 4. การกดถกู ใจ (Like) เรือ่ งเกยี่ วกบั การหม่นิ สถาบันพระมหากษัตรยิ ์ เส่ยี งเขา้ ขา่ ยความผดิ มาตรา 112 หรอื มีความผดิ ร่วม 5. การกดแบง่ ปัน (Share) ถอื เป็นการเผยแพร่ขอ้ มูล หากขอ้ มลู ทกี่ ดแบง่ ปัน (Share) มผี ลกระทบต่อ ผู้อื่น โดยเฉพาะท่กี ระทบต่อบุคคลที่ 3 อาจเข้าข่ายความผิดตาม พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ 6. หากมีการพบข้อมูลผดิ กฎหมายอยู่ในระบบคอมพวิ เตอร์ แต่ไมใ่ ชส่ ิง่ ที่เจา้ ของคอมพวิ เตอรก์ ระท�ำเอง สามารถแจง้ ไปยงั หนว่ ยงานทรี่ บั ผดิ ชอบได้ หากแจง้ แลว้ ลบขอ้ มลู ออกเจา้ ของกจ็ ะไมม่ คี วามผดิ ตามกฎหมาย เชน่ ความเห็นในเวบ็ ไซตต์ า่ ง ๆ รวมไปถงึ เฟซบุ๊ก ท่ใี ห้แสดงความคิดเห็น หากพบวา่ การแสดงความเหน็ ผดิ กฎหมาย เมือ่ แจ้งไปที่หน่วยงานทีร่ บั ผิดชอบเพ่ือลบได้ทนั ที เจ้าของระบบเวบ็ ไซต์จะไมม่ ีความผิด 7. ส�ำหรับผู้ดูแลเพจ (Admin) ที่เปิดให้มีการแสดงความเห็นต่าง ๆ เม่ือพบข้อความท่ีผิด พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ เมื่อลบออกจากพืน้ ที่ท่ีตนดูแลแลว้ จะถอื เป็นผพู้ ้นผดิ 8. หากมีการโพสต์สิ่งลามกอนาจาร ที่ท�ำให้เกิดการเผยแพร่สู่ประชาชนโดยทั่วไปได้ มีโทษปรับไม่เกิน 200,000 บาท 9. การโพสต์เกยี่ วกบั เดก็ เยาวชน ที่ไมไ่ ดร้ ับการยนิ ยอม จะต้องมีการปิดบังใบหนา้ ยกเวน้ เมอื่ เป็นการ เชดิ ชู ช่ืนชม ให้เกยี รติ 10. การใหข้ อ้ มูลเกยี่ วกบั ผเู้ สยี ชวี ิตในส่อื สังคมออนไลน์ จะตอ้ งไม่ท�ำใหเ้ กิดความเสือ่ มเสยี ชอื่ เสยี ง หรือ ท�ำให้ผู้เสยี ชีวติ และครอบครัวถูกดูหม่นิ เกลยี ดชัง ซง่ึ ญาติสามารถฟ้องร้องได้ตามกฎหมาย 11. การโพสต์ด่าว่าผู้อ่ืนในส่ือสังคมออนไลน์ ถือเป็นการหมิ่นประมาท มีความผิดกฎหมายอาญา โดยหากข้อความที่โพสต์น้ันไม่มีข้อมูลจริง หรือถูกตัดต่อ ผู้ถูกกล่าวหา สามารถเอาผิดผู้โพสต์ข้อความได้ มีโทษจ�ำคกุ ไม่เกนิ 3 ปี และมโี ทษปรับไมเ่ กนิ 200,000 บาท 12. หา้ มทำ� การละเมดิ ลขิ สทิ ธผ์ิ ใู้ ด ทงั้ ข้อความ เพลง ภาพวาด ภาพถา่ ย หรือวิดีโอ 13. การสง่ ต่อรูปภาพของผู้อ่นื เช่น ภาพกลา่ วสวัสดี ภาพอวยพรอวยพร นั้นสามารถทำ� ได้ หากไม่ได้ น�ำภาพไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือเพ่ือหารายได้ และจะต้องไม่เป็นการส่งต่อข้อความ บทความ หรือรูปภาพที่ เปน็ เทจ็ เปน็ ข่าวปลอม ซงึ่ น�ำมาสูค่ วามเสียหาย จะมโี ทษปรบั ไม่เกิน 100,000 บาท รายวชิ า กฎหมายท่ีควรรูค้ โู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 21

ตัวอย่างการกระทำความผิดตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ (ฉบับท่ี 2) พ.ศ. 2560 มาตรา 5 | ตัวอย่างการกระทำผดิ การเขา้ ถงึ ระบบคอมพิวเตอรข์ องผู้อ่นื โดยมชิ อบ ตวั อย่างเช่น - การเจาะระบบเพอื่ เข้าไปดูข้อมูลคอมพวิ เตอร์คนอนื่ โดยไมไ่ ดร้ บั อนญุ าต - การใช้ username / password ของผ้อู ืน่ Login เขา้ สรู่ ะบบ โดยไม่ไดร้ บั การอนุญาต ภาพท่ี 1 การเข้าถงึ ระบบคอมพวิ เตอร์ของผ้อู ื่นโดยมิชอบ มาตรา 9 | ตัวอยา่ งการกระทำผิด การทำลาย แก้ไข ดัดแปลง นำไฟล์อันตรายเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ จนทำให้ข้อมูลคอมพิวเตอร์ของ ผอู้ ื่นเกดิ ความเสยี หาย ตวั อย่างเชน่ - การนำซอฟต์แวร์ที่เป็นอันตราย หรือมัลแวร์ (Malware) เช่น ไวรัส เวิร์ม โทรจัน เป็นต้น มาสู่คอมพวิ เตอร์ของผู้อ่นื จนส่งผลให้ระบบคอมพวิ เตอร์เกิดความเสียหาย ภาพท่ี 2 รปู แบบต่าง ๆ ของมัลแวร์ (Malware) รายวชิ า กฎหมายทคี่ วรรคู้ โู่ ลกออนไลน์ 22 สค 0200038

มาตรา 11 | ตัวอย่างการกระทำผิด มาตรา 11 เมื่อตีความแล้วจะมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับพ่อค้าแม่ค้าที่ขายสินค้าออนไลน์โดยตรง เพราะมีความเกย่ี วขอ้ งกบั การโฆษณาสนิ คา้ บนอินเทอร์เน็ต ตัวอย่างเช่น - การส่งข้อมูลหรืออีเมลรบกวนผู้อื่น หรือสแปม (Spam) เพื่อขายสินค้าหรือบริการ ที่ผู้รับ ไมต่ ้องการ จนผู้รับเกิดความเดือดรอ้ นรำคาญแกผ่ ู้รับ โดยไมม่ ีปุม่ ใหก้ ดเลิกการรบั ขอ้ มูลหรืออเี มลน้นั - การฝากร้านในเฟซบุ๊ก (Facebook) อินสตาแกรม (Instagram) หรือ ทวิตเตอร์ (Twitter) แบบซ้ำ ๆ หรอื การฝากรา้ นโดยเจ้าของพืน้ ทีส่ ่ือสังคมออนไลนน์ ั้นไม่ได้อนุญาต จนเกิดความเดือดร้อน รำคาญแก่เจา้ ของพืน้ ท่ีสอื่ สงั คมออนไลน์น้ันหรือผ้พู บเห็น ภาพท่ี 3 การคอมเมนตฝ์ ากร้านโดยไม่ได้รบั อนุญาตจากเจ้าของพื้นท่ี เป็นการกระทำทผี่ ิดกฎหมาย มาตรา 12 | ตวั อยา่ งการกระทำผดิ การกระทำการทำลาย แก้ไข หรือ รบกวนข้อมูลหรือระบบคอมพิวเตอร์ของระบบสาธารณะ หรือ เกี่ยวขอ้ งกับความม่นั คงสาธารณะ ตวั อย่างเชน่ - การเจาะเข้าระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งควบคุมไฟฟ้าในนครหลวง และสั่งดับไฟฟ้าทั่วเมือง กอ่ ให้เกดิ ความวุ่นวายและมีผลกระทบเป็นวงกว้าง - การเจาะเข้าระบบของเฟซบุ๊กของสำนักข่าว และโพสต์ข้อความเท็จ สร้างให้เกิดความ สับสนของคนในประเทศ และเกิดความเสอ่ื มเสียตอ่ ความน่าเชื่อถือของสำนักข่าว - การเจาะเข้าระบบของบรษิ ทั ต่าง ๆ และนำข้อมูลลกู ค้าออกมาเพือ่ ใชป้ ระโยชน์ ภาพท่ี 4 การถกู เจาะเข้าระบบเพ่ือนำขอ้ มลู ลกู ค้า รายวชิ า กฎหมายทคี่ วรรู้คูโ่ ลกออนไลน์ สค 0200038 23

มมาาตตรราา1133||ตตวั วั ออยยา่ า่ งงกกาารรกกรระะททำ�ำผผดิ ดิ กกาารรจจำ�ำหหนน่าา่ ยยหหรรอื ือเเผผยยแแพพรร่ช่ชุดุดคคำำ� สสง่ั ั่งเเกก่ียยี่ ววกกับับรระะบบบบคคออมมพพิวิวเเตตออรร์เ์เพพื่อือ่ นนำำ� ไไปปใใชชก้ ้กรระะททำ�ำคคววาามมผผดิ ดิ ตตวั วั ออยยา่ า่ งงเเชชน่่น -- การเเปปน็ ็นผผจู้ ูำ้�จหำนหา่นย่าชยดุ ชคุดำ� สคงั่ ำทสใี่ ัช่งทร้ บี่ใกชว้รนบขกอ้ วมนลู ขค้อมพูลวิคเอตมอรพ์ หิวรเตอื อใชรใ้ ์นหกราืรอเใจชา้ใะนระกบาบรเคจอามะพรวิะเบตอบร์ เช่น โปรคแอกรมมพทิว�ำเ ตBอOรT์ NเEชT่นเพโปื่อรกแารกโรจมมทตำแี บBบODTiNstErTibเuพteื่อdกาDรeโnจiaมlตoีแfบSบervDicisetri(bDuDtoeSd) Denial of Service มเ มจาาตตตนรราาาห11มเ(ล ม4จD4าอาตDต|ตกน|oรตรลาตาSาัวหวัว)1อลง1อ-4ย-อ4ยโเ่าก่าชเโพเงปลพงป่นสกวน็กส็นตางาหตกหร์หรเนห์กานชกร่งึรรร่น่งึือรใอืโะใะนสพนทสกท่งฐสฐง่าำตาำ� ตราตผนผ่อโนอ่์หิดพคขดิ คขลสว้อ้อวอตามามมก์หมูลลู ผลลผเเทิดทอวดิ ท็จงก็จทว่ีมลี่มไ่าวไคีมีคมมงด่เดวเ่ีสปฟีป่าีฟิน็นอ้ม็น้อคคงสีคง้ารวินรว้อขา้อาคมงามง้าเยจเกจขกรราดิ ิดเิงยงิขพขหึน้ ื่อเึน้หพรมเมรือกอื่าอืาข็กบเกขก้อทเอ้ทบ็งมีส่ มิน่สีเูลงุดลูุดลินปปูกตลตลลควัูกัวอออ้าคอมมย้ายแแแา่ า่ แปงปตงเตลเ่ลไชชไ่มงง่นม่นใใ่มม่นนีกกีรราูาปูปรรแแสสบบ่่งงบมบมอตอตบ่า่าบงงสสินๆินๆคคโ้าโด้าจดจยรยรมิงมิงี ี การโพสตกข์าร่าโวพปสลตอข์ มา่ วกปารลโอฆมษณกาารธโรุฆกษิจณลกูาธโซรุ กท่ จิห่ี ลลูกอโกซลท่ วี่หงลเออากเงลนิวลงเูกอคา้าเงเินปลน็ กู ตค้น้า เป็นต้น -- กกาารรกกดดถถูกูกใใจจ (L(Likikee))หหรืรอือแแบบ่ง่งปปันันแแลละะสส่ง่งตต่อ่อ(S(Shhaarere))ข่ขาว่าหวหรืรอือขข้อ้อมมูลูลปปลลออมมออันันเปเป็น็นกกาารรใใหห้ ้ บุคคลอื่บนุคๆคลใอนื่นสๆ่ือสใันงคสมื่ออสอังคนมไอลอนน์ตไ่าลงน์ตๆ่างไดๆ้เหได็น้เขห้อ็นมขูล้อมปูลปอลมอดมังดกังลก่าลว่าดว้วดย้วยถถือือเปเป็น็นคคววาามมผผิดิดเเชช่นกัน เเชชน่ ่น การสง่ ขา่กวาปรสลง่อขม่าตวอ่ ปใลนอไลมนต์อ่ เใปน็นไตลน้ ์ เปน็ ตน้ -- กกาารรเเปปน็็นผผดู้ ู้ดแู ูแลลเพเพจจ(A(dAmdmin)inท)ป่ี ทลี่ปอ่ ลยใ่อหยม้ ใขีหา่ ้มวีขห่ารวอื หขอร้ ือมขลู ป้อลมอูลมปเลผอยแมพเผรยใ่ นแพพนื้รท่ในสี่ พอ่ื สื้นงั ทคี่สมื่อออสนังคไลมน์ ของตนเอองอนหไาลกนท์ขรอาบงตวนา่ เเปอน็งขหอ้ ามกูลทเทรา็จบแวล่า้วเไปม็น่มขกี ้อารมดูล�ำเเทน็จนิ แกลา้วรไลมบ่มอีกอากรจดาำกเนพิน้ืนกทาข่ี รอลงบตอนอเอกงจาถกือพเปื้น็นทคี่ขวอามงตผนิดเอง หรือเสียหอถ อืับายเอปาถน็ ยือคเหว-ป-ารกน็กมือาาคเผรรสวดิโโียาพพมหสสผาตตยิดห์ ์หรถรอืือือเเผเปผย็นยแคแพวพรารภ่ ม่ภาผพาิดพเปเลปอืลยือยภาภพาลพามลกามอกนอาจนาารจผาอู้ รน่ื ผูอ้อนัื่นเปอน็ันเเหปต็นใุ หเหผ้ ตอู้ ุใน่ื หไ้ผดูร้อ้ บัื่นคไดวา้รมับอคบั วอาามย ภาพท่ี 5 การหลอกขายสนิ ค้าออนไลน์ หมห เมนารารือต่ืออืตรงรเจาเสาสายี 1ยีก1เกช ก6ชนก6าอ่ืาอ่ืื่อาร|เร|เรสงกสตกเตจยีรปียัวราัวงะะงิดอกอท-ทตเย-กตยผำัวก�ำ่าาัวกา่ยกอกางรองาตารกยาเกยรรปัวเ่าราเผา่าเตงผเิรดผงรยผเนกยเเชกยแชยผรขแ่นรแพ่นแยะอพะพรพตทงทรข่รัวเำร่ขำ�ย่ภ้อตผ่ภอ้ผามานิดามวดิพลูพขชลู ขทอทนขอี่งสอี่สสงเรงู่สรยเ้าเย้าาายงางธวาขวขาชวึ้ชนร้ึนนชณนนสหหะู่สโรโรดาือดืออยธภยภาาไไามจรามพส่มณพ่มต่งีกตะกีผัาดัดาลรอตรตปใา่อปห่อจกก้ใสปอชปอ่งันิด้เิดันผยตเตาปลเวัปวัวใ็นตหช็นตนเน้นใเหขหชชขตอ้เตีวอยุใงุใิตหงาเหยเใว้ผยน้ผาชู้อาูสว้อนวื่นชัง่ืนชชคไนไนดีวมดิต้รนล้รนับใบัับ�ำนับกบเกสปเาาปางัรน็กรค็นดสดมสูหหงิู่หล่ิงผมรมผำิดือิ่น่ิดินบกอกาอฎากฎอจับหับหทหอมอม�ำาราาาใยืยอหยย้ เกดิ การแอสาดจงทคำวใหาม้เกคิดิดกเหาร็นแทสไี่ ดมง่เหควมาามะคสิดมเหถน็ูกดทหูไี่ มมเ่ ิ่นหมหาระอื สเมกลถียกู ดดชหู งั ไมด่นิ ้ หรอื เกลยี ดชงั ได้ -- กกาารรเเผผยยแแพพรรภ่่ภาาพพขขอองงผผเู้ ูส้เสยี ียชชวี ีวติ ิตเปเน็ปก็นากราลระลเมะเดิ มสิดทิ สธิทขิ ธอิขงผอเู้งสผยี ู้เชสวีียติ ชแีวลิตะแคลระอคบรคอรบวั คซรง่ึ ัวอาซจึ่งสอง่ าผจล ใหพ้ อ่ แมสห่ ่งรผือลคใหสู่ ม้พรอ่ สแขมอ่หงรผอื ตู้ คาูส่ ยมเรกสิดขคอวงาผมูต้ อาับยอเากยดิ คถวอื าเปม็นอับควอาามยผถดิ อื เปน็ ความผิด รายวชิ า กฎหมายทค่ี วรรคู้ ู่โลกออนไลน์ 24 สค 0200038

เรื่องท่ี 3 ภภยั ยั คคกุ ุกคคาามมททาางงโลโลกกออนอนไลไนล์น์ การใช้งานของเทคโนโลยีสารสนเทศที่เชื่อมต่อกับระบบอินเทอร์เน็ต เป็นสิ่งที่ช่วยให้ผู้ใช้สามารถ ติดต่อสื่อสารและเข้าถึงข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ได้สะดวกและรวดเร็ว แต่หากใช้งานในโลกออนไลน์อย่างไม่ ระมัดระวัง อาจก่อให้เกิดปัญหาจากการคุกคามในรูปแบบต่าง ๆ เกิดขึ้นได้ ดังนั้นการเรียนรู้การใช้งานของ เทคโนโลยีสารสนเทศท่ีเชื่อมต่อกับระบบอินเทอร์เน็ต จงึ มคี วามสำคัญเป็นอย่างมาก จะตอ้ งมีการใช้งานอย่าง เหมาะสมและปลอดภัย รรปู ปู แแบบบบขขอองงภภัยยั คคุกุกคคาามมจจาากกโโลลกกออออนนไไลลนนท์ ์ทเ่ี เี่กกดิ ดิ ขขนึ้ ้ึนมมี 3ี 3รปู รปูแบแบบไดไแ้ ดก้แ่ ก่ากราครกุ คคุกาคมาโมดยดใว้ ชย้ หเนลื้อักหจาิตทว่ีไิทมย่เหามกาาะรสคมกุ คกาามรดควุ้กยคเานม้อื โหดายทใช่ีไม้ห่เลหกั มจาติ ะวสทิ มยาแ ล แะกลาะรกคากุรคุกามคดาม้วยดโ้วปยรโแดกยรโปมรดแงักตรอ่มไปดนังต้ี อ่ ไปนี้ 1. การคุกคามด้วยเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม เนื่องจากข้อมูลในโลกออนไลน์มีเป็นจำนวนมาก ทุกคน สามารถนำข้อมูลของตนเองเข้าสู่ระบบได้ ซึ่งอาจทำให้ข้อมูลไม่ได้รับการตรวจสอบ และในบางแหล่งข้อมูล อาจมีเนื้อหาไมเ่ หมาะสม เช่น เนื้อหาทีเ่ กีย่ วขอ้ งกับการใช้ความรนุ แรง รูปภาพลามกอนาจาร เว็บไซต์ชักชวน เลน่ การพนันออนไลน์ เป็นต้น ภาพที่ 6 ตัวอย่างเว็บไซต์พนันออนไลน์ท่ีสามารถค้นได้จาก www.google.com วันท่ี 14 เมษายน พ.ศ. 2565 รายวชิ า กฎหมายทคี่ วรรู้คโู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 25

2. การคกุ คามโดยใชห้ ลักจิตวิทยา เปน็ การคุกคามทใี่ ช้หลกั จติ วทิ ยาในการหลอกลวงเพื่อให้ได้ข้อมูล ที่ต้องการ เช่น การสรา้ งเวบ็ ไซต์ หรอื ไลน์ เลยี นแบบองค์กรหรือบุคคลที่มชี ่ือเสียงหรือเป็นที่น่าเช่ือถือ เพื่อทำ ให้ผู้ใช้เข้าใจผิด แล้วกรอกข้อมูล รวมทั้งให้รหัสผ่านต่าง ๆ ซึ่งทำให้ถูกเข้าระบบและก่อให้เกิดความเสียหาย ทางดา้ นขอ้ มลู ต่าง ๆ รวมถึงทรพั ยส์ ินได้ ภาพที่ 7 ตัวอยา่ งการปลอมเว็บไซตห์ ลอกผใู้ ช้วา่ มีการแจกรางวลั เพื่อหลอกเอาข้อมูล ภาพท่ี 8 ตัวอย่างการปลอมไลนข์ องธนาคาร เพ่ือหลอกเอาข้อมูลของผ้ใู ช้ รายวิชา กฎหมายท่คี วรรคู้ ูโ่ ลกออนไลน์ 26 สค 0200038

นอกจากนีก้ ารคกุ คามทางจติ วิทยายังรวมไปถงึ การถูกกลนั่ แกล้งบนโลกออนไลน์ หรือ Cyberbullying คอื การรังแกของเดก็ และเยาวชนในสื่อสังคมออนไลน์ สามารถเกดิ ขึ้นได้ตลอด 24 ชั่วโมง จากกรณีพิพาทหรือ การทะเลาะเบาะแว้งระหว่างเด็กกับเด็กด้วยกัน โดยที่ใช้เครื่องมือสื่อสารอย่างสมาร์ตโฟน แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์ เชื่อมต่อเครือข่ายสังคมออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ อินสตาแกรม โปรแกรมแชท หรือ เวบ็ ไซต์ต่าง ๆ เปน็ เคร่ืองมือหลักในการรงั แกและกลน่ั แกล้งกนั ภาพที่ 9 การถูกกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ หรือ Cyberbullying การกล่นั แกลง้ กนั ในโลกออนไลน์ มี 6 รูปแบบ ดงั ต่อไปนี้ 1) การโจมตีในรปู แบบการขู่ทำร้าย หรอื ใช้ถอ้ ยคำหยาบคาย เปน็ การโพสต์ขอ้ ความด่าทอ ให้ร้าย หรือขู่ทำร้าย ผ่านช่องทางการสนทนา หรือโพสต์แบบสาธารณะบนพื้นที่ในสื่อสังคมออนไลน์ของ ผู้ถูกกระทำ เช่น การทักข้อความในเฟซบุ๊ก อินสตาแกรม หรือไลน์ มาว่าจะดักทำร้าย การโพสต์ด้วยถ้อยคำ หยาบคาย หรอื กล่าวหาบนหนา้ เฟซบ๊กุ เปน็ ต้น ภาพท่ี 10 ตวั อย่างการโจมตใี นรูปแบบการขู่ทำรา้ ย หรอื ใช้ถอ้ ยคำหยาบคาย รายวิชา กฎหมายท่ีควรรคู้ ู่โลกออนไลน์ สค 0200038 27

2) การคุกคามทางเพศแบบออนไลน์ โดยการพูดจาคุกคามทางเพศผ่านสื่อสังคมออนไลน์ การส่งภาพหรอื วดิ ีโอลามกโป๊เปลือยมาให้โดยทีผ่ ู้รับไม่ได้ตอ้ งการ การบังคับให้แสดงกิจกรรมทางเพศรูปแบบ ต่าง ๆ ผา่ นกล้อง การแฉหรอื ตัดตอ่ ภาพโป๊เปลือยไปโพสต์ในส่ือสังคมออนไลนต์ ่าง ๆ เพื่อให้ได้รับความอบั อาย 3) การแอบอ้างตัวตนของผู้อื่น โดยการเข้ารหัสของบุคคลอื่น แล้วสวมรอยเป็นบุคคลนั้น เพอื่ กลนั่ แกลง้ ในรูปแบบตา่ ง ๆ หรอื เพือ่ ทำใหเ้ กดิ ความอบั อาย เกิดไดง้ า่ ยในกรณที เี่ ปดิ เผยรหสั ผ่านของตนเอง ให้ผู้อื่นรู้ เช่น ให้เพื่อนสมัครเฟซบุ๊กหรือไลน์แทนตนเอง ในกรณีนี้ก็อาจโดนกลั่นแกล้งด้วยการถูกสวมรอยใช้ เฟซบกุ๊ โพสต์ข้อความหยาบคาย ใหร้ า้ ยบุคคลอน่ื รูปโป๊ คลปิ วดิ ีโอลามก ติดต่อเพ่ือนในรายชื่อเพื่อหยิบยืมเงิน หรอื กล่าวรา้ ยตา่ ง ๆ หรอื สร้างความเสยี หายในรูปแบบอ่นื ๆ ภาพท่ี 11 ตวั อย่างการถูกแอบอา้ งตัวตน 4) การแบล็กเมล เป็นการนำความลับหรือภาพลับของผู้อื่นมาเปิดเผยผ่านเครือข่ายสังคม ออนไลน์ เพื่อให้มีการส่งต่อกันไปอย่างกว้างขวาง หรือการใส่ร้ายป้ายสี เช่น ตัดต่อรูปภาพ หรือการแอบ ถา่ ยภาพหลดุ มาโพสต์เพือ่ ประจาน และใหผ้ ้อู ืน่ ได้แสดงความคิดเห็นอย่างสนุกสนาน ซง่ึ จะทำใหเ้ กดิ ความทุกข์ ใจต่อผู้ถกู กระทำอย่างมาก และในหลายกรณนี ำไปส่กู ารเสยี ชีวติ ได้ ภาพที่ 12 การแบลก็ เมล รายวิชา กฎหมายท่ีควรรู้คู่โลกออนไลน์ 28 สค 0200038

5) การหลอกลวง เป็นการทำให้หลงเชื่อในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งการพูดคุย ให้ความเห็นอกเห็นใจ ทำให้เชือ่ จนสนิทใจ จากนนั้ นดั ให้ออกมาเจอเพื่อทำมิดีมิร้าย หรอื การหลอกลวงใหผ้ ู้เสยี หายโอนเงินไปให้ด้วย วธิ ีการตา่ ง ๆ ภาพท่ี 13 ตวั อย่างการหลอกลวง 6) การสร้างกลุ่มในสื่อสังคมออนไลน์เพื่อโจมตีโดยเฉพาะ เป็นการสร้างกลุ่มเพื่อรวบรวม คน และนำเสนอข้อมลู ท่ีทำใหเ้ กิดความรู้สึกเกลียดชงั หรอื ทำใหเ้ กดิ ความอบั อาย เช่น การตั้งเพจแอนตี้ โจมตี บุคคลหนึ่งขึ้นมา มีการจับผิดทุกอิริยาบถ แล้วนำมาถกประเด็นให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลที่ตนเองไม่ชอบ หรอื อาจมกี ารโน้มนา้ วใหค้ นอ่ืนรู้สึกรังเกียจ และกดี กันใหอ้ อกจากกลุ่มสงั คมท่ีอยู่ ภาพที่ 14 ตัวอย่างการสรา้ งกล่มุ ในส่อื สงั คมออนไลน์เพ่ือโจมตโี ดยเฉพาะ รายวิชา กฎหมายท่ีควรรู้คโู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 29

3. การคุกคามโดยใช้โปรแกรม เป็นการคุกคามโดยการใช้เครื่องมือด้านไอทีในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อ ก่อใหเ้ กดิ 3ป.ญั กหาารกคับุกผคใู้ าชม้งาโดนยมใรีชูป้โแปบรแบกตรา่ งมๆเปด็นังกตาอ่ รไปคุกนค้ี ามโดยการใช้เครื่องมือด้านไอทีในรูปแบบต่าง ๆ เพ่ือ ซS แแ จซจกSแไฟPฮึ่งดนPดฮึง่อ่ โAโ็กหลก็AหใบปปหเMเ์มมหMไกรกรเ้ฟาาแกรแอ)อ)ยลยกือิดกรร ไอไ์หอร์สปส์รใววเิมนิเมารารัญรลลมืสอมสรัสัสก็็กหาแูใาแปคคทนทารรกกออแรกถถรรนนมมอบส11สบัเูปเอไจไจพพน)่)่ววบวผนวแาานนิกิิววรรู้ใขกบะิกะกชเัสเสสัสสอารตตรสบา้งไ์ใแไแะระงอรอม์ในาขมปปบคเบนคนรร่สรอ่สนมมุบก์นบรุ์กนปูาางื้อมูปคคมคิยคเิยมแ((นหรีSอามาแาอSมาบปูื้อpรมามมรบแpมแบถแลหaถพจจพaพบพขตบmต่อาmาาิวรวิขรอรบลรกกลเ่ผเ่ผ)องวต)ตว่อตไไ่าวข่าเจงวจออวนลปา่เงน้อขพปรพรรรงวอ็นมอ้อัส์เสบเ์็นัสบงขุปขๆชลูุปมคาไชคไ้า้ากืว่อทมูลวกอสมื่อดอมรรเรี่ททรมาาเงัาราสัมณัสรณมรตำทพ่ีียททไียพไใถ์เาอ่ดกำ�์�ดเำำิวชหกริชวแลไ้ลขใ้เื่อขเ้ปถหืเ่ตสอพาสกาอมตอแนยง่ยมอ่ง้เิดงรตงอกผพผข้ีกขรต่อทก่อิรดล้อล์แ้อรา่อันาาย์แกอกมร่ทลมยรตงูเสลรัรนูละสาลูอเูเระะ่คงอะไงอต่งไสาดทขทดเอสขรีเยรบคม้อ้อบ้อบื้ออีบเากีรมกีคลีกตยคตขีับ(ือดลวUสด(อ่กวอ่่าผขUาว้แสา้วคSคับยใู้่ามยSมยปชBแอออผยทBท้ง)มมปมิูน้ใอ)าี่ผชี่ผพพมเินเนเู้ชรู้ร้งท(ชิววิเอับCาับ่นทเ(เอ่นินนตตCไoไอรมมอเอแอomแ์รเท่ไ่ไรรฟินนฟm์เดดอ์์pนลเ็ตล้รร้รรรทpu็ตช้วอ้อชค์วเอนutคไมมงงไวeดรดtต็ขขวททาreร์เารออม้ังน้ังฟrทมฟเเVเ็ตปปม์้งัเมรV์ iรใทน็ทrน็ัก็วักiน็วurทกัมัมสสกสuสรs้ังาบ่งาูบง่งูปูงsใรผรผ์ไ์ไนaแจเaเด่าด่าจปปnบรึงnนนรรึงิดูปดิdคบฟฟdทคทโโแวก์อว์าาอEบEรเาเงรงกกปป--ตรรรตบาmmา็น็แนะะิดิดสกสบนบตตaตaตใใาห้บบหนบ้นiiั้รงั้งll้้ โโปปรรแแกกรรมมเพเพอื่ ื่อปปอ้ ง้อกงนักสันแสปแมปเมปน็ เประ็นบรบะแบอบนแตอสี้ นแตปี้สมแแปละมไแวลรสัะโไดวยรปัสอ้โดงกยนัปท้อเี่ งคกรันอื ขทา่ี่เยคอรนิือเขท่าอยรอเ์ นินต็ เทหอรรอื ์เในช็ซ้ตอหฟรตือแ์ ใวชร้์ กซรออฟงตส์แแวปรม์กเรมอลงใสนแจปุดมทเ่รีมะลบในบจขุดอทงผร่ี ้ใูะชบร้ บับข-สอง่งอผเีู้ใมชล้รจบั า-สก่งออินีเเมทลอลร์จเ์ นากต็ อเนิ พเ่อืทเอปร็นเ์ นก็ตารชเพ่วอื่ยเคปดั ็นคกราอรงชส่วแยปคมัดครองสแปม ภาพที่ 15 ไวรัสคอมพิวเตอรแ์ ละอีเมลสแปม ข ข้ออ้ มมลููลนน้นั้นั จจะะทท�ำำไไดด22้โ้โ))ดดยภยภกกัยยั าาจจรราานนกกำ�ำกกขขาอ้้อารมรมขขลูลู โสสโมมำ�ำยคคยขญััญขอ้ ้ททอมาามลู งงูลคค(ออU(มมUnพพnaวิิวuaเเtuตตhออthoรรro์ทท์ izrอ่ีีอ่ iezยยdeู่ใใู่ นนdฮฮLาาLoรรog์ด์ดgicดดicaสิิสalกกl์์&&ซซึ่งึ่งPมมPhีีกกhyาาyรรssขขiiccโโaaมมllยยขขAA้ออ้ccมมcceูลูลeจsจsssาา))กกกฮฮกาาาารรรร์ดด์ขขดดโโมิสมสิ กกยย์์ ไไดด้้ 22 รรปููปแแบบบบ ดดงังั นนี้้ี 22..11)) กกาารรขขโโมมยยฮฮาารร์ดด์ ดดสิสิ กก์ออ์ ออกกจจาากกเเคครรื่อ่ืองงคคออมมพพิวิวเเตตออรร์์ คคือือ กกาารรเเปปลลย่ี่ยี นนแแปปลลงง ทท�ำำลลาายย ยกเลกิ หยรกือเขลโิกมยหขร้อือมขลู โทมายงขค้ออมมูลพทิวาเตงคออร์มโพดิวยเผติดอกรฎ์ โหดมยาผยิดกสว่ฎนหใมหาญยจ่ สะก่วรนะใทหำ�ญโด่จยะบกรคุ ะคทลำในโดอยงคบ์กุครคเลพใอื่ นตออ้ งงคก์การร ปกปดิ ธุรกเพรือ่รมตท้องผ่ี กดิ าปรกปตกิ ปโดิ ยธกรุ การเรปมลท่ยี ี่ผนดิ แปปกลตงิ ขโด้อยมกลู าตรา่ เงปๆล่ยี ในแรปะบลงบข้อมลู ต่าง ๆ ในระบบ 2.2) กกาารรขขโโมมยยขข้อ้อมมูลูลใในนฮฮาารร์ด์ดดดิสิสกก์โ์โดดยยกกาารรเเจาะระบบคอมพิวเตอร์หรือแฮ็กเกอร์ คือ การหคาือชก่อางโรหหวา่ขชอ่องงรโะหบวบ่ขอเงพระื่อบแอบบเลพักื่อลแออบบเลขัก้าสลู่รอะบบเขบ้าสเพู่ระื่อบสบื ขเ้อพมื่อูลสคืบวขา้อมมลูลับควหารมือลแับอบหดรูขือ้อแมอูลบขด่าูขว้อสมาูลร ขององค์กขร่าวหสราือรขเพอื่องอกงาครท์กร�ำลหารยือขเ้อพมื่อูลกขา่ารวทสำาลรายใขห้อเกมิดูลคขว่าาวมสเาสรียใหหา้เยกแิดกค่อวงาคม์กเสรียเหชา่นยแกกา่อรงลคบ์กรรายเช่นือผกู้ใาชร้งลานบ ในระบบรกายาชรลื่อบผใู้รชา้งยากนาใรนหรนะบ้ีขบองกอางรคล์กบรราเปยก็นาตร้นหนใี้ขนอปงัจอจงุบคั์นกรกาเรปเ็นจตาะ้นรใะนบปบจั คจอบุ มันพกิวาเรตเจอาระ์เประ็นบปบัญคหอามทพี่เิวกเิดตขอึ้นร์ จ�ำนวนมเาปก็นปเนญั ่ือหงาจทากีเ่ กมิดีเขคึ้นรือจขำน่ายวนเชมื่อามกโยเนงถอื่ ึงกจัานกทมั่วีเโคลรกือขท่า�ำยใเหช้่ืผอูม้ทโ่ีแยองบถลึงกั นัลทอัว่บโเลขก้าสทู่รำะใบหบ้ผจู้ทึงี่แมอาบไดลั้จกาลกอทบ่ัวเขโล้ากสู่ และยากทรี่จะบะดบำ� จเงึนมินากไดารจ้ ใานกกทาัว่ รโจลัดกกแารลปะยัญาหกาทอจี่ ยะา่ ดงำเดเน็ดินขกาดารในการจัดการปญั หาอย่างเด็ดขาด รายวิชา กฎหมายที่ควรรู้คโู่ ลกออนไลน์ 30 สค 0200038

3) การคุกคามจาก Web Application Hacking เป็นภัยจากการเจาะระบบคอมพิวเตอร์ ที่เข้ามาเปลี่ยนหน้าเว็บไซต์ให้ไม่สามารถใช้งานได้ หรือการเจาะระบบคอมพิวเตอร์เข้ามาเพื่อแก้ไขหน้า เว็บไซต์ด้วยจุดประสงค์เพื่อการก่อกวน ในปัจจุบันนักเจาะระบบคอมพิวเตอร์หรือแฮ็กเกอร์ (Hacker) มีการ พัฒนาอย่างมาก เป็นการทำเพื่อหารายได้มากกว่าการทำเพื่อความสนุก และมีการเปลี่ยนรูปแบบการเจาะ ระบบเพียงหน้าแรกของเว็บไซต์ มาเป็นการฝังตัวในระบบ และนำข้อมูลความลับองค์กรออกมาเพื่อทำรายได้ ให้ตนเอง ภาพท่ี 16 ตัวอย่างการเจาะระบบเวบ็ ไซต์ของกระทรวงศึกษาธกิ ารเพื่อความสนุกที่เกิดข้ึนในอดีต วนั ท่ี 28 มนี าคม พ.ศ. 2556 ภาพท่ี 17 ตัวอย่างการเจาะระบบเว็บไซต์ของกระทรวงสาธารณสุขเพอื่ การสร้างรายได้ วันท่ี 6 กันยายน พ.ศ. 2564 รายวชิ า กฎหมายทคี่ วรรูค้ ู่โลกออนไลน์ สค 0200038 31

4) การคุกคามจากโปรแกรมด้วยการเจาะระบบเพื่อโจมตีสาธารณูปโภคพื้นฐาน (Cyber Terrorist/Critical Infrastructure Attack (SCADA attack)) เป็นการคกุ คามที่เกดิ ขึ้นส่งผลกระทบตอ่ ระบบสาธารณปู โภคพนื้ ฐานในวงกวา้ ง จากการทอี่ งคก์ รและผใู้ หบ้ รกิ ารตา่ ง ๆ เชอ่ื มโยงระบบเขา้ กบั อนิ เทอรเ์ นต็ มากขึ้น ซง่ึ อนิ เทอร์เนต็ จะเปดิ ช่องให้เกดิ ภัยคุกคามไดม้ ากข้ึน เช่น - ภยั คกุ คามครงั้ ใหญใ่ นปี พ.ศ. 2553 ทข่ี ดั ขวางการทำ� งานของโปรแกรมวนิ โดวสใ์ นโรงงานผลติ พลงั งานนวิ เคลยี รท์ อ่ี หิ รา่ น จนทำ� ใหต้ อ้ งหยดุ การปฏบิ ตั งิ านไปชว่ั ขณะ สรา้ งความตระหนกใหก้ บั เจา้ ของโรงงาน อตุ สาหกรรมและผู้ใหบ้ รกิ ารระบบสาธารณูปโภคเปน็ อยา่ งมาก - ภยั คุกคามในปี พ.ศ. 2562 ท่ีมีการเรียกคา่ ไถค่ ุกคามการท�ำงานของโรงงานอลมู เิ นยี มที่มฐี าน การผลติ ระดบั โลกแหง่ หนงึ่ และอกี เหตกุ ารณห์ นงึ่ ทผ่ี ผู้ ลติ ชน้ิ สว่ นเครอ่ื งบนิ ASCO ในรฐั นวิ เจอรซ์ ที่ ไี่ ดถ้ กู คกุ คาม จนต้องปดิ โรงงานบางแหง่ ในหลายประเทศ ส่งผลใหต้ อ้ งยตุ กิ ารจ้างงานพนกั งานจ�ำนวนพันกว่าคนลง - ภยั คุกคามในเดือนกมุ ภาพนั ธ์ ปี พ.ศ. 2563 พบคำ� ขทู่ จ่ี ะวางสารพษิ ในน�ำ้ ทผี่ ลติ โดย Tampa H2O Supply ในรฐั ฟลอรดิ า้ - ภัยคุกคามในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2563 ท่ีประเทศไทย การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคถูกโจมตี จากมลั แวร์เรียกค่าไถ่จนสง่ ผลให้ แอปพลิเคชนั PEA Smart Plus ไม่สามารถใชง้ านได้ชวั่ คราว ตงั้ แตว่ ันที่ 13 มถิ ุนายน พ.ศ. 2563 5) การคุกคามจากมัลแวร์ (Malicious Software : Malware) มปี ระเภทตา่ ง ๆ ดงั น้ี 5.1) ไวรัสคอมพิวเตอร์ (Computer Virus) เป็นโปรแกรมท่ีถูกเขียนข้ึนด้วย เจตนาก่อกวนผู้ใช้งานคอมพิวเตอร์ ท�ำให้เกิดความร�ำคาญ และน�ำไปสู่ความเสียหายของระบบคอมพิวเตอร์ โดยไวรัสคอมพิวเตอร์จะติดมากับไฟล์งานต่าง ๆ และจะท�ำงานเม่ือมีการเปิดไฟล์งานนั้นข้ึนมาใช้งาน รูปแบบ ของไวรสั คอมพิวเตอร์มี 7 ประเภท ดังน้ี - ไวรสั เลยี นแบบ (Companion Virus) จะแอบแฝงตามไฟลต์ า่ ง ๆ และคอยสรา้ ง ไฟล์ข้ึนมาใหม่โดยเลียนแบบไฟล์ในระบบเดิม แล้วหลอกให้ระบบเรียกไฟล์ท่ีสร้างเลียนแบบขึ้นมาใช้งานแทน ไฟลจ์ ริง - ไวรัสโปรแกรม (Program Virus) ถา้ มีการเรียกใชไ้ ฟล์ท่ีติดไวรัสประเภทนี้กจ็ ะท�ำให้ ไวรสั แพร่เชอ้ื ไปยงั ทกุ ไฟล์ทสี่ ามารถติดตอ่ ไปได้ - ไวรัสบู๊ต (Boot Virus) เป็นไวรัสที่คอยก่อกวนไฟล์สำ� คัญ ๆ ท่ีส�ำหรับเปิดเครื่อง ในตอนแรกจะทำ� ให้ไมส่ ามารถเข้าส่วู ินโดว์ได้ - ไวรัสสองหน้า (Multipartite Virus) สามารถติดเช้ือได้ทั้งโปรแกรมและการเข้าสู่ วนิ โดว์ไดพ้ รอ้ ม ๆ กนั ถอื เป็นไวรสั ทม่ี ีความสามารถสูง - ไวรสั มาโคร (Macro Virus) ทำ� การแพรก่ ระจายเชอื้ เฉพาะไฟล์ทเี่ ป็นเอกสารเท่านั้น เพอื่ ท�ำให้ข้อมลู ที่เกบ็ ไว้ในไฟล์เกิดความเสียหายหรอื เปลีย่ นแปลงไป รายวชิ า กฎหมายทคี่ วรรคู้ ่โู ลกออนไลน์ 32 สค 0200038

55.2.2)) หหนนออนนออินินเทเทออรเ์รน์เนต็ ็ต(W(Woormrm) )เปเปน็ ็นโปโรปแรกแรกมรทมส่ี ทาี่สมาามรถารทถำ� ทสำ�ำเสนำาเตนัวาเตอัวงแเอลงะแแลพะร่ กแรพะรจ่กายรไะปจยางั ยคไอปมยพังิวคเอตมอรพ์อิวืน่ เตๆอรท์อำ� ื่นใหเ้ๆกดิทคำวใาหม้เเกสิดียคหวาายมตเอ่ สรียะหบบายคตอ่มอพระิวบเตบอคร์อกมาพรปิวเอ้ ตงอกรนั ์หกนาอรนปค้อองมกพันวิหเตนออรนท์ ี่ ดคี อคมอื พกิวาเรตออปั รเ์ทดี่ดตี โคปือรแกการรมอทัปี่ใเชด้ทต้งัโหปมรแดกใหรมท้ ทันี่ใสชม้ทยั ั้งอหยมเู่ สดมใหอ้ทตันิดสตมง้ั ัยโปอรยแู่เสกมรมอตตริดวตจสั้งโอปบรไแวกรสัรมแตลระวหจลสีกอเบลไย่ี วงรกัสารแเลปะดิ ตสคอ กตไหบใคงาาเีัวอหปาอ่าัมตลมรปนม้บใงมลรเีกนารพใจรปพทๆรนเะคกิาวิลถรวิีไ่ชระอเาไมะเีท่ตะยาร ปรมตจแ่บชอ�ำะงพใอำนงกนบรชบรติาวใ่์า้ใบอเ์ทจนเัวนเพรตินเลแำปไพเกอื่อดงขเหปรทาใื่อาร ้ทลชะิดรไนอโ์ ี่บมชใง่้จเเอรชนจพท่สามญั ์เีเ้าากนชื่มี่อามตลชะามนใ็ตาคีลงธีรรชาไอนทะลห55ด้ใเรไ5มลบนากัมีถ..่า้ไ.34พคขมกบลก3่สเ)ช)ทาิวอาค)า่เแ่อืมรพสรเมี่บบอนมตมา้ลปื่อามเัญห่อ้าใโตกักราโพจทมโรจชถ่อบ็ลยทแ์ิวรามีธทเขอแหเรจยคหนตตำอ้วบรจเนัรลงาคีลอมรอืเือันาคก่ง์อข(รรลู (ขนTทา็บม์ะมบSข(า่ไรrTบกีีขp่พมอตัยดoาr้อบงyรหคิาว้joรaคไเมwเเอมคมตตคjหnอูลaมaารส่ิดอรามnขยHrพดอืาหรกeพอเติมิวoข์ลนHค)หวิงเา่าrขตอคอเเoแsรรยตปบอนeอมลือถrออน็sัตรมอะเรพื่นVรeช์ไโระินขพเ์ปดิiว่ือเrคบอ้ๆเVิวค้เรuทมรแมตบเiแรsซrตตอ่ือลลูอเดกu)ง่ึอ่คงอระสริตรเใsนเ์รเรไปช่ว์นม)มคมน์้ัเือนก้แน็คท็ตีรกเส่ขาปลบโไือรี่เาา่าปดรขจะื่็นอุคขรมยโแ้ยีระขงคจา่โตาอแกนสปน้อยมลริดื่นก่่งขมรัค้นถขตอหผรึ้นแูลอใอ้ๆ่ืนเีมลชนพกมไสมมคใ้งดซรือ่อๆา่วพลูหาอ้แมเึ่งปนนผนิว้คพมใเกคฏบใู้อเพชใอ่ือพชต่อนเิิุค้นกขมอ่ืส้สวิอมรรคา้อพนเอเธระหพตทรลม�ำดกิว์ไบสัโิอวดอขอูเลสาจบตเผร้้อรืร่นผตอ่มท์แา่ออใ์มเู้ใงอตนหลนรถี่ินชๆกูลรีเ์ทะบ้กู็เ้ตพเาต์ททรลเไ�ำบรรา่พื่อมี่ถหงขอจกิใรงปช่าสื่อูกบัสระรานง้านฏๆบ์เจรผสตั นามช เุำิเร่าร่งนข สต็ไ้าาขรนปผปา้เลธไรจ้อครไลดใกถงเุเปมชะรล้ใขาใจ่อืใใ้หูไลชขร้านนมำ�ง้้ ่ คอมพวิ เตอร์ เพอื่ การโฆษณ5า.ส4นิ )คสา้ ปตา่างยๆแวอรา์จ(สSรpา้ yงwควaาreม)รำ� เคปา็นญโปแกรแผ่ กใู้ ชรง้ มาทนี่เเนขีอื่ยงนจขาึ้นกมจะาเทพำ� ื่อใหสเ้อปดดิ สห่อนงา้ กตาา่ รงใโชฆ้งษาณนา ขเ้ึนครมื่อาบงคอ่ อยมๆพหิวรเตืออสรป์ าเยพแื่อวกราบ์ ราโงฆตษัวกณส็ า่งสผินลคให้าไ้ตม่า่สงาๆมาอราถจใชส้งรา้านงอคนิ วเาทมอรรำเ์ คนา็ตญไดแ้ ก่ผู้ใช้งานเนื่องจากจะทำให้เปิด หนา้ ตา่ ง โฆษณาข ึ้นมาบอ่ ย5.ๆ5)หรโปอื สรแปกายรมแวโฆร์บษาณงตาัวก(A็สdง่ ผvลeใrหti้ไsมinส่ gามSาuรถpใpชo้งาrtนeอdนิ เทSoอfรt์เwน็ตaไrดe้ : Adware) คือ โปรแกรมท่ีสามารถแสดงห5ร.ือ5ด)าโวปโหรลแดกสรื่อมโโฆฆษษณณาาต่า(งAdๆvไeปrtยiัsงiคnอgมSพuิวpเตpอoรr์ทte่ีไดd้รSับoกfาtรwตaิดrตeั้ง:โปAรdแwกaรrมeน)ี้ไวค้ไือด้ อโัตปโรนแมกตั ริมที่สามารถแสดงหรือดาวโหลดสื่อโฆษณาต่าง ๆ ไปยังคอมพิวเตอร์ที่ได้รับการติดตั้งโปรแกรมนี้ไว้ได้ อตั โนมตั ิ 5.6) โปรแกรมเรียกค่าไถ่ (Ransomware) เป็นโปรแกรมที่ไม่ได้ออกแบบมาเพ่ือ ขโมยข้อมูลของผู้ใช้ แตเ่ ป็น5โ.ป6ร)แโกปรรมแทกีท่ รำ�มกเารรียเกขค้าร่าหไถสั ่ห(รRือaลn็อsกoไmฟลw์ aทreงั้ ไ)ฟเลป์เ็นอโกปสราแรกรปูมภทาี่ไมพ่ไดว้อดิ อโี อกแโบดบนมผใู้าชเพง้ าื่อน จขะโไมมย่สขาอ้ มมาลู รขถอเปงผิดใู้ ไชฟ้ แลต์ตเ่่าปง็นโๆปรไแดก้ รเปม็นทลท่ี ักำกษาณรเะขก้าารรหทสั �ำหงราือนลท็อี่แกตไกฟตล่า์ ทงจ้ังาไฟกลม์เัลอแกวสรา์ชรนริดูปอภื่นาพๆวเิดนโี ่ือองโจดานกผผใู้ ู้ใชช้ง้งาานน จจะะตไอ้มง่สจา่ามยาเรงินถตเปาิดมไขฟอ้ ลค์ตวา่ามงเๆรยี ไกดค้ ่าเปไถ็นท่ ลี่ปักรษาณกฏะกเพารือ่ ทปำลงดาลน็อทกี่แแตลกะตก่าขู้ งอ้ จมาูลกตม่าัลงแๆวรก์ชลนบั ิดคอนื ื่นมาๆ เนื่องจากผู้ใช้งาน จะต้องจ่ายเงินตามขอ้ ความเรยี กคา่ ไถ่ทป่ี รากฏ เพื่อปลดล็อกและกูข้ อ้ มูลตา่ ง ๆ กลบั คืนมา ภาพท่ี 18 การคุกคามของมัลแวร์ 6 ชนิด รายวิชา กฎหมายท่ีควรรูค้ โู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 33

6) การคุกคามจาก Network infrastructure overloading เป็นการคุกคามท่ีเกิดจาก การดาวน์โหลดไฟล์คลิปและไฟล์ภาพยนตร์ ท�ำให้เคร่ืองคอมพิวเตอร์เข้าสู่ระบบอินเทอร์เน็ตได้ช้าลง และ สง่ ผลให้ระบบอินเทอร์เน็ตล่มในทส่ี ดุ 7) การคกุ คามจาก Rush in Development for E-Business/M-Business เป็นการคกุ คามที่เกดิ ขน้ึ จากระบบการใช้บริการทีเ่ น้นความรวดเรว็ เชน่ - การใช้ระบบธนาคารออนไลน์ หรือ E-Banking อาจมีช่องว่างให้ถูกเจาะระบบเข้ามาขโมย ขอ้ มลู รหสั ลบั ทส่ี ง่ มาจากระบบบรกิ ารท่ีเนน้ ความรวดเร็ว - การถูกขโมยหมายเลขบัตรเครดิต จากการซ้ือสินค้าและช�ำระเงินด้วยบัตรเครดิตผ่านทางระบบ อินเทอร์เน็ต โดยจะต้องตรวจสอบว่าระบบมีการรักษาความปลอดภัย ซึ่งเว็บไซต์จะต้องมีรูปกุญแจล็อก อย่ทู ีม่ มุ ขวาลา่ งของเวบ็ ไซต์ หรอื URL จะตอ้ งระบุ https:// เท่าน้นั - การแอบอ้างตัวตนบุคคล เช่น การนำ� หมายเลขบตั รประชาชน หมายเลขบัตรเครดติ หนงั สือเดนิ ทาง และข้อมลู ส่วนบุคคลอนื่ ๆ ของผู้ถูกกระท�ำไปใช้แอบอา้ งเพ่ือหาผลประโยชน์ - การสแกมทางคอมพิวเตอร์ เป็นการกระท�ำโดยใช้คอมพิวเตอร์เป็นเครื่องมือในการหลอกลวงผู้อื่น ปัจจบุ ันมีรปู แบบทแี่ ตกตา่ งกันมากมาย 8) การคกุ คามจาก Script Kiddies inside Organization เปน็ การนำ� เครอ่ื งมอื ของระบบการรกั ษา ความปลอดภยั และเครอ่ื งมือระบบการเจาะขอ้ มลู ไปใชใ้ นทางทผ่ี ดิ รวมถงึ การใชอ้ ปุ กรณ์เสรมิ อืน่ ๆ ในการเจาะ ระบบข้อมลู ทำ� ให้ชอ่ งทางการบุกรุกสามารถมาไดจ้ ากทุกท่ีทุกเวลา 9) การคกุ คามจากการละเลยคำ� เตอื นของระบบการระวงั ภยั (Information Security) เปน็ การขาด การวางแผนและการจดั ระบบความปลอดภัยในคอมพวิ เตอร์ในดา้ นต่าง ๆ ได้แก่ - การรกั ษาความปลอดภยั ในคอมพวิ เตอร์สว่ นบุคคล - การรกั ษาความปลอดภยั ในระบบฐานขอ้ มูล - การรกั ษาความปลอดภยั ในเครอื ข่ายการส่อื สารข้อมูล - การปอ้ งกันทางกายภาพ - การวเิ คราะหค์ วามเสีย่ ง - ประเดน็ ในแง่กฎหมาย - จรรยาบรรณในเร่อื งความปลอดภยั ในระบบคอมพิวเตอร์ รายวิชา กฎหมายที่ควรรู้คโู่ ลกออนไลน์ 34 สค 0200038

แนวทางป้องกนั ภยั คกุ คามจากโลกออนไลน์ ในการใช้งานสว่ นบุคคล มีแนวทางป้องกนั ภยั คุกคามจากโลกออนไลนเ์ บอ้ื งตน้ ดังตอ่ ไปน้ี 1. ก่อนเข้าสู่ระบบต่าง ๆ เพ่ือใช้งานผ่านระบบอินเทอร์เน็ต จะต้องระวังการถูกแอบดูรหัสผ่าน (Password) และเมื่อไม่ได้อยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ควรต้ังค่าหน้าจอให้อยู่ในสถานะที่ต้องระบุรหัสผ่านเพ่ือ เขา้ ใช้คอมพิวเตอรเ์ สมอ 2. การก�ำหนดรหัสผ่าน (Password) ควรมีความยาวไม่ต�่ำกว่า 8 ตัวอักษร เป็นตัวอักษรใหญ่ ตัวอักษรเล็ก ตัวเลข และใช้อักขระพิเศษ ท่ีไม่ตรงกับความหมายในพจนานุกรม เช่น SupA0986# เป็นต้น ช่วยให้ยากต่อการคาดเดา 3. สังเกตขณะเปิดเคร่ืองว่ามีโปรแกรมไม่พึงประสงค์เปิดโปรแกรมขึ้นมาพร้อมกับการเปิดเครื่อง หรือไม่ หรือสังเกตระยะเวลาการเปิดเครื่องคอมพิวเตอร์ หากใช้เวลาเปิดเครื่องนานผิดปกติ อาจเป็นไปได้ว่า เครอื่ งคอมพิวเตอรต์ ิดปัญหาจากไวรสั หรือปัญหาอน่ื ๆ ได้ 4. ตรวจสอบและอัปเดตระบบปฏิบัติการ (Operating System) ต่าง ๆ ให้เป็นเวอร์ชันปัจจุบัน อยู่เสมอ โดยเฉพาะโปรแกรมป้องกันภัยในเคร่ือง เช่น โปรแกรมป้องกันไวรัส โปรแกรมไฟร์วอลล์ เป็นต้น ควรใชร้ ะบบปฏบิ ตั กิ ารและซอฟตแ์ วรท์ มี่ ลี ขิ สทิ ธิ์ เพอ่ื ชว่ ยลดชอ่ งโหวใ่ นการเขา้ โจมตจี ากการคกุ คามรปู แบบตา่ ง ๆ 5. ลงซอฟตแ์ วรท์ ่ใี ชง้ านเทา่ ท่จี �ำเปน็ เพอ่ื ปอ้ งกนั การถูกคุกคามจากการแฝงไวรสั ในรปู แบบตา่ ง ๆ 6. ไม่ควรเข้าเว็บไซต์ท่ีมีความเส่ียงต่อการถูกคุกคาม เช่น เว็บไซต์การพนันออนไลน์ เว็บไซต์ลามก อนาจาร เว็บไซตแ์ นบไฟล์ .EXE เว็บไซตท์ ่มี หี น้าต่าง Pop-up ขึ้นมาจ�ำนวนมาก และเวบ็ ไซตท์ ม่ี ี Link ไม่ตรง กบั ช่อื เว็บไซต์ 7. สังเกตความปลอดภัยของเว็บไซต์ท่ีให้บริการธุรกรรมออนไลน์ โดยเว็บไซต์ท่ีปลอดภัยควรมีการท�ำ HTTPS ซึ่ง HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure) คอื โปรโตคอลการสื่อสารอนิ เทอร์เนต็ ท่ีช่วย รักษาความสมบูรณ์ของข้อมูลท่ีส่งระหว่างคอมพิวเตอร์ของผู้ใช้กับเว็บไซต์ รวมทั้งเก็บข้อมูลน้ันไว้เป็นความลับ จะมกี ารเขา้ รหสั ขอ้ มลู มใี บรบั รองทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (Certificate Authority) เชน่ https://www.facebook.com 8. ไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนตัวผ่านส่ือสังคมออนไลน์ (Social Network) เช่น เลขท่ีบัตรประชาชน เลขที่หนงั สอื เดนิ ทาง ประวัติการทำ� งาน เบอรโ์ ทรศพั ทส์ ว่ นตัว ข้อมลู ทางการแพทย์ หมายเลขบัตรเครดิต 9. ศึกษาถึงข้อกฎหมายเกี่ยวกับการใช้อินเทอร์เน็ต ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท�ำความผิด เก่ียวกบั คอมพวิ เตอร์ และปฏบิ ตั ติ ามอย่างเหมาะสม 10. หม่ันศึกษาหาความรเู้ กีย่ วกับเทคโนโลยตี า่ ง ๆ ในการใชอ้ ินเทอรเ์ นต็ และศึกษาข้อมลู ให้รอบดา้ น เกยี่ วกบั แนวทางแนวทางปอ้ งกนั ภัยคกุ คามทางอนิ เทอรเ์ นต็ เพอ่ื การรกั ษาความม่นั คงปลอดภัยในโลกออนไลน์ ไมห่ ลงเชื่อส่ิงตา่ ง ๆ ในโลกออนไลน์โดยง่าย รายวชิ า กฎหมายที่ควรรู้คโู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 35

เรเรอื่ อ่ื งงทที่ 4ี่ 4กกรณรณีศกึศี ษึกาษ:าก:ากราทรำทผ�ำิดผกิดฎกหฎมหายมคาอยมคพอมิวเพติวอเรต์ ตอารม์ ตพาม.ร.พบ..คร.อบม.คพอวิ มเตพอวิรเ์ ตอร์ ตFเเอไปพม อเเ ตF ไ aันวั ปพมน็aเ่นัรวัcอเก็น่เรcปาeเอเกยนิพาปeะเb็นยนิพา่ะียbเ็นoา่เ5งขเียทงoขเ5งoกวกบพกกคว้าทกงปจ็กo้ากคพกบกววkรธิเิาวาขรกทปฤาจ็ คขกีริธิเาาวkณรรทรีกรณฤ่าารแคตจลกี ณรร่อ่ารรีกนณกมแารยอตลลึีศงรอ่ิกงกนยีาทมจใาำอรรีกลคอศีิกทงีทโะาหกึะใรรคึงำ�ีกรขีปะ่มทอาะโหกวะกึรโำรหะท่ี้เขมษปวาทอ้ททรีอ้โกกบหราษแใมเ้ษทอ้ข์าร�ีำบทาค้อตกหษมำมษิดแงบุ์ขคกมตใ�ำาคท่าุษวคงริดคก้เบคหผกปคบา่าทครผววกกาวี่คคันวปวาิดบ้เวรรวว1าลิดมขี่จิดันกาวลารกรก1ับจามขอเหสเมามพกิดกับ:หาทมรสปไเอพงอม:นผาตทเรมร.ะไกผอนจ็ตง็ปนรบ.ตมระกกิึื่นดท่เ่งจ็รรดิตเบึ่ึกง.กป็นกท่นืขเ่ขถรบรณ.เเตำถเึกกขทบขนิกรณ้าปกระอ้ต�ำ่าผ.รท่าิน้อา้ีมะต่ีร.ะีท่ยผ่ียยมรระิดคยมี1รี่ตมะทั้งผีเะววะำหิดรูลค1ะดร0อีผบใ้ังูล�ำกหโู้คกเูปต0นอจบูป0ใ็นมดพโู้คตบบััวบนจ0่าตจมกพ,บต็นพท่าว0คสาคจง,กคะึพก0คึงสกท0ี่าิวทอมตะอใอๆท0ิวอตมท0เหี่ทมใผภ์ำมๆตมเ0ีหม่มภ์ผี่ใม้พม�ตำกิดาพบอพหพ้มีาใิดลีบลพลีอ่อิวทกิวารหิ้วคพีลวิัทกัเักกรนาทเ่อต่ีเ์ ตเ้คตเนักกท์มตษษเ่ีษตทนตึกอกนอษิดมเกึาณณอณอเีท่จกริดรเพขาตณเรระก์ิด่ีจต์ะพะขตะ้ึนรอ์ล์ตโิดะะคเาเอเ้นึราลพนัอินออาเโคมวาันอนิพนสเมนจ1นวาปเนจพตสด4มติปา1น็ พดๆติ์ลตม.ัง4เกๆน็ ร(เอภังเ.ง์ลก2ัทง.เรอพภบียใทา(งวัง)พ.จ็นยี2างบรพใ.วลจ็ คกเนร)งสพใ้อลป.ใกอน่อใ้อคืสอ่จจใมเอ่็นนมใจเมปอื่อสงึจโหฟใเกทตพมโสพั็นงึงหฟเ้ พซาตค่ทอำิวังพกกเ้สซรกใ่อคบเมมส�ำิดาิวตหตนบิดมใมอตาุ๊กรคเ์อขหเ้ำุก๊ตมคอานอ์จขวรข้อ้เวมอวีกอนา้า�ำ้จอ์ว้อคนัาีกมขมรขาน้าไคันมควล์รทอาต้.ขอไว1มทตเาวลรนง่ืนอี่คปา4ม1เา.่นืโี่น์งตว1มป1พิดเม5เโต(์านร4เิช5ด2พเสเชเมระผืท่สอน)ิเงตสะ(ิงหเสผยงิงว2็จต่ือท์ถหวตยงินจหว่า)เ้องู่กา็จ์ถนหขว่าากาจงตเตู“กกก่าา้าขคาร“้ตอำตตครสก้ะามตรึตกง�ำะึกิม่รงวสวรึกรึกใบทะพาทิ่งจะนวทพใงบท่ีนบร.เวจนภโศรร.บ่ีนำุคดทาเศภุีดยา.รเคง�ำอตษ.ขพาียก2ตโเอมัว้ขาจ2พทกท5สัวมพไ”�ำ้า5ส6ท”อษี่ปปคพไ6ิว0อบี่ปลปจรยุกิเว0ลบสางรตำยังเงบกสาสตควังอบกส่ือนฏวนุอกรฏนน่ือ์ร์ สสงั งัคคมมออออนนไลไลนน์แแ์ลลว้ ว้ออาาจจททำำ�ใหใหผ้ ้ผูอ้ ู้อนื่ ่นื เกเกิดดิคคววาามมตตนื่ ื่นตตรระะหหนนกกหหรรอื ือสสรรา้ ้างงคคววาามมเสเสยี ียหหาายยแแกกบ่ บ่ ุคคุคคลลออนื่ ื่นไดได้ ้ ภาพท่ี 19 กรณีมผี โู้ พสต์ภาพตึกเพลนิ จิตเอียงในเฟซบุ๊ก วนั ท่ี 15 สิงหาคม พ.ศ. 2560 รายวชิ า กฎหมายทค่ี วรรู้คู่โลกออนไลน์ 36 สค 0200038

ตัวอยา่ งกรณีศึกษาที่ 2 : จบั เครอื่ งส�ำอางปลอมขายผ่านเวบ็ ไซตก์ ว่า 30 ล้านบาท วิเคราะหข์ า่ ว เจา้ หน้าทก่ี รมสอบสวนคดพี ิเศษและเจ้าหนา้ ทีก่ รมทรพั ย์สนิ ทางปัญญา ได้จบั กมุ นายส้มโอ กลุ สงคราม ซ่ึงเป็นผู้ค้าและเจ้าของเว็บไซต์ www.bevershops.com ได้เปิดจ�ำหน่ายเครื่องส�ำอางปลอม น�้ำหอมปลอม เครื่องหนังปลอม และนาฬิกาปลอมยี่ห้อดัง จ�ำนวนกว่า 20,000 ช้ิน พร้อมอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ 3 เครื่อง และสินค้าที่ละเมิดลิขสิทธิ์หลายรายการ ทั้งกระเป๋า เส้ือผ้า เข็มขัด แว่นตา และนาฬิกา มูลค่าความเสียหาย มากกว่า 30 ล้านบาท ซ่ึงผู้ต้องหาเป็นผู้ค้ารายใหญ่ทางอินเทอร์เน็ตที่จ�ำหน่ายสินค้าปลอมผ่านทางเว็บไซต์ มาเป็นเวลานาน โดยวิธีการจ�ำหน่ายน้ันจะให้ลูกค้าส่ังซื้อทางอินเทอร์เน็ตและโอนเงินผ่านบัญชีธนาคาร ก่อนท่ีจะส่งไปทางไปรษณีย์ ส�ำหรับยอดขายในแต่ละเดือนของเว็บไซต์ดังงกล่าวมีมูลค่าการซ้ือขายเดือนละ ไม่ต�ำ่ กว่า 3 ลา้ นบาท หรือไม่ต�่ำกว่า 1 แสนบาทต่อวนั พฤตกิ รรมการกระทำ� ผิด จ�ำหนา่ ยสนิ ค้าปลอมผา่ นทางเวบ็ ไซตม์ าเป็นเวลานาน โดยนำ� สินคา้ เข้ามาทางภาคตะวนั ออกโดยวธิ ีการ จ�ำหนา่ ยนั้นจะใหล้ กู คา้ ส่งั ซ้ือทางอินเทอร์เน็ตและโอนเงนิ ผ่านบัญชธี นาคาร ก่อนท่ีจะสง่ ไปทางไปรษณีย์ บทลงโทษ กระทำ� ความผดิ เกย่ี วกับคอมพวิ เตอร์ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ มาตรา 14 ตอ้ งระวางโทษจำ� คกุ ไม่เกนิ 5 ปี หรอื โทษปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรอื ทั้งจ�ำทงั้ ปรับ วธิ ีการปอ้ งกันการกระทำ� ความผิดทเ่ี กิดขึ้น เจา้ หนา้ ที่ทเี่ กย่ี วข้องทกุ ฝา่ ยทกุ หน่วยงานควรจบั กมุ ผกู้ ระท�ำผดิ อยา่ งต่อเนื่องและเครง่ ครัด สรา้ งองคก์ ร ในการป้องกันและปราบปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ตขึ้นมาโดยเฉพาะ เพื่อเร่งรัดและปราบปรามการกระท�ำความผิด จับกุม และสืบหาต้นตอการผลิตสินค้าหรือการน�ำเข้า แบบผิดกฎหมาย เพ่ือลดการเกิดปัญหาการหลอกลวงผู้บริโภคในโลกออนไลน์ นอกจากน้ีควรมีมาตรการอย่าง เครง่ ครัดในการตรวจสอบร้านค้าออนไลน์และสินคา้ ท่นี �ำมาจำ� หนา่ ยอีกด้วย แหล่งทมี่ าข่าว : กรณีศกึ ษาความผิด พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ เพื่อการศึกษาวิชากฎหมายและจริยธรรมส่ือสารมวลชน สาขาเทคโนโลยีการโทรทัศน์และวิทยุกระจายเสียง คณะเทคโนโลยสี ่ือสารมวลชน มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร http://nganyerjangloey.blogspot.com/2016/04/6.html จากไทยรัฐออนไลน์ รายวชิ า กฎหมายทค่ี วรรู้คโู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 37

เสอลแตหวพสนกหกมมปธิารนั่ารากออลารรลใก ม ช นมน บตวแ ม สฝห ก ็กีนตรงณรือเอ้นษกบ.ะาธิลดุงั่อ่า่รออืาออารุตปบถารพภไมจยลกีธๆณนงตณสือะีศเนนถบรกกราดรา็นิปมโนาากัแารทนวไสือึกาสกัโจงจๆ้รสะทอศีกพ1เรดพษพาบห็นนขายาาบัจษาใเพาใวยรท6กึบบกวกวพวนรร้ลหงอหยวุร์ณสกุขน่กเง�ำอบ1นคศาืา่ั่ยีนอเธิิษบัราอาพเี้คุทีาฤถยบยน้กพกกวบบววตตน้้เนคอเ6าจทวงพัอะีรเะงกีนหินเทคมทคาูกตันล่ื่าอบั่ิธเิการ้อาล์ีวสชุค้ีเล(ทคาา้ร้ียอฤโอ่ีทา(ทาคจถทตงวลน็นกีรีโ่ยะนนีกกินงพงท3มหือนงามภญค็กังวเิชตลวรจ8สหำ้ารา่า์มรโอ้ทโลใ่ีอทนใะารามาบอฝำ่ี่นสาทลาดปญิกพงค3หรทนมยามะบา:อืา2งก็รหรมน่ีโมเ�ำ8พกมับีกัห่ตทโง้ารอโะรวควก้อสอพรสนำท�่ษกจวมถหาปท1ครทส์ข:าธทุสอามออ์ทภหราา้ีโ่าาะเเ่กูมงรับ่กตา้บัามสวือค0กนกอ้จวมสครพรนษจงา่นมงมัที่าภมกนกว่ตีาข์รบัทอติร์ภอตจจีอโาาโกุามคงมวมร้าบยับสบิกากพผมีป่มันนาทรมเ2พรา่เอ่ีทมำาร์ภิตากรน่ือสาวภปอตงตตุแตสาพาุิรมวดีขทกฏเษกนยตกพวผสผ่ีปนรนัโางวา2กิอห)ิยารล็ภ์อ์นรนีททัอขนาัยาแบิจวราลมตพถิิดมข)หเ�ำฏสอพกกงผสะนราเเรอรหะกงนง้วำอษลาธติตัรไ์ลูภไกขอชลนร์ทาาิบรอ์อลมาัพนผกมุ่คหเถทดะดกงื์สู้ะหอนสจงิงือย้อุงดงรลาะท่ือวีกติ็พจีบัตาธเ2ลรู้เุูกอ้รกต้รจาำมใกึใผบำ�่ือพกวามุุ่ททหถพนะงมดสค์ยใ1ะนิงวนทอืง.นไผื่นดัลาคบีหหิธู้อลรจศเนูกขมำ�เาคัาพกศทใ5.้วื่อมโุทวคสกลมทิดีกต1มกุปะะ่ืนทนลาามนผ.หนณโลยเ่เโ1ชลตธิ.ำแรอ่ืงนปวา0กทอ่.มกจี่เเไรศินังดลสิล่2ทิดนปม5ัโกีากคกาโมัวอ่ืมรลิะตสียมนิกรีมี้กยำ�.แลาทือ่ใงโ5ยนมรี่เ่ิปนากอีย่ษลวงิ่เดแะังเโนลนปีคค่อกโอผีัยงลยกส6ารษต2กรกัวัน่ืนคาปาร3ทภตณใบมยนวเถ่ียวน้ปูโะอียนิีัง5ค5อขมอทะเนยนมใพต่งรษลาาีรนีว่าาาคก4โภปากนื่ะด6จ้อรมนชผ่เีะ่อือพโมพดัรยีไงกย4ขเม3ทจมาตดคัอาี5์ใกลิตงจาดุดามแิดรงออ้สนหตนคโ้อสาดรอผี่เพอ็ดดัรซทวจจกนปเด้าานด้ลานมรทรแัมจโต่อชูง่รกั้นออริดเอขึ่งตนดยโหาายทอพำีวเจ็ดักะนือไลพะ่ีเน้ั์ลรับดภีแงนเหดนทยากรถ่ออ้ันกปภลนมจ้าอขปเสตโูปะำ�ขงันยดเลอ็การมรไนไูกเี่สรมทนดิ้หารเะาแดตาห้นใาอ้ต็อนกลนลปพกปียะธือวูปีผะนนงพน.ชตขดจ์ษลนท็กคสัลวง4์ไงดิลน์เภันกยบันักรโค็นกขปู้น�ำชท้อะกค.ึ้นขลัะเปร้้านกีท่นกัชงขะ์จวบรเาาผซด์คโอวภใภกงิตงบัอทักกวณอนรใรัฐรุน.ดษกะะนระพึน้าู้ก่ึงชก็รางบคาคนาติ้อบยีเรยงมบัผ่ีชาท์ใทเปาตโะพปเมรอรงรทพสู้นพอเรพะาเงนนทนสหพกู้คุดรไ.รยีนี่อ้ขแตำะูฏบปรรารมองักีย4่ไทเมททอศเรยีรหปยวรสคนทตกงุบัูป่วอนา้ขสข้อิคบงแีกเสเ่ะอ�ำดู่ีเปิชนตน่ื่ีอมตรฏญจโวกก่ิงดขรหำาุ้ไนใึกกเมราบอัคตทงสรียาชเแมมกีทชะาา่แ์ล์คอแับิบินอจอริดญหเตสิงนดวิกยบง�ำอ่จนม้สทตาธเ่ัทุดจงบีกวีตยงเาัตงใจ่อืากอสลคเำาหะงรใยิงำ�ผ2ตห่ลเาำ้งนนสดกียั้งบนบริกมานลดินหรด่อรวัตงเใทคใม0มยิค่ะดญาอื่้วกนรเักกีาายหนผต์ามา็กเงูแัง้ลฟ0วำ�ผอื่ชงรยา่จ็Tซจลฟเารง2เกมมดิงิคดน้ผเ่นลีาคใาก,ัรากคิดอื่รคซIรึัาฟ่บง00วจาหซกผูแCา่ๆงเมู้อเกยีมักยวี่าวยสฐTดมภวกยัพ00บรับคกบซอดิลผ้Aื่นกาานนเยาัาวาIรงัธกสม0,่ียารจๆื่อกุ๊Cวกนุกอู้รมุ๊ก0บมCมับนถแนมั้กนซ้ายอพรียวธัานะเAุมาน่ื0าสตบสเุก๊งูหพก้นัใึ่พั้าบเถทยกนงมนมปสขรตจจำ0คCขขต่วนััวมางนโง่เนูกมิม่ับคนำาเหชอเนาน็ทส้ะอนพรขึ้้ัวทนาหนั้ปขพำบตจักภออรค�ำงญืน่ียตธ่สสแ�ำงอ้ึนตสภนใเา้น็โาเัดงัเานเรมาอหสแิชกภนนต่วนา้จดอขดัวภดหงิตรางึ่าทสรพตพธมยีน่ือจยรำัวดไาส้้าาต็กธยงยงเน์พาลัถยง่ว่อปด์เอืลชลยัเพภพ้ยเคิตงิแกวถตมพัดา่หสงชแรนืส่ไออใก็ทตคอ่ืัมงาเเนวัจ�ำาวา่ิปวอใกีตลสรลอนิียหงตตอแกนมัเดลพนวัธ้ังาเ้ถงือาใ่อาชใ(าบงสลัวอแตต่จับงเยนหมากังเตชคศรลนมมทู้ตสยีสฟั(กลรอ่ลหกำมมถพอก้่สอกก้านึกวาแเนกกัง้งิมาว์ทษะรซับะตูกมนเมนอำเาับัิมษพจบาลออเวนไพใ์ปถั้งรบณิมดเอกมกสมงำ�าพมึหภะนา่น.กพนงรปพากู็นรื่บุูก๊หออทกจอเชมสไสะร่ย็าจรส์ขับายานร.ดพ.หมภชงสดมัานงบั้ังบอ่ืพรใมนือมจคถอ้่จับานเหูับกหป่รค่ือยัรรา่.วิ่นำดหาบา.ดม.ทตวาคนาบั้บับนือมลพงัง นั้เบรเดจรังนาัดรยคุคต วิต่ี)หน.ถคาพับถดบนา่ิงถตหาลต�มำกลศาแคือิ่)อนน็นงัอทบนิรนูกรัดูาคกุคเาลัมวใางึกปถลมขเนตอ้สมใาคเกวอมแนตอคครไาทออเษกกูทบนุพลยปามิอนพเติราายสปกมลัดดงเันวลวเา่ีงมหเไิุ่รวยโอบตแกเไืบคอื่ทลอทพตีิตม็บชทเียทโต1ดสเเนุปหกลัดสนดดวงสดเี่ไต่ียอ่ืิ่เวอรดไ6ัอรนืบ้ต1พม้าตยี็็นบช่งตว้ซวาวียู้ทจเนอใดชศรัด6สสตดทย่รดิ่อนนจมยัปน่เไอยตัมกรััังนงพั์ทตซวู้จวา่อ้วีชารว์์ีี ปททมนนต่อักย็จร์ร่างั ์์ี์ี ภาพที่ 20 กรณแี ถลงการจบั กุมผู้ตัดต่อรูปนักเรียนหญงิ ในเฟซบุก๊ ทำภาพลามกอนาจารลงทวิตเตอร์ รายวชิ า กฎหมายท่คี วรรู้ค่โู ลกออนไลน์ 38 สค 0200038

กจิ กรรมทา้ ยบทท่ี 1 ให้ผู้เรยี นตอบคำถามต่อไปน้ี 1. พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์คอื อะไร และมคี วามสำคัญอย่างไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ ฉบบั ที่ 2 มกี ารแกไ้ ขเพิม่ เตมิ จากฉบบั ที่ 1 ในหมวดท่ี 1 และหมวดท่ี 2 อยา่ งไรบา้ ง หมวดท่ี 1 .............................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................... ........... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ...................................................................................................................................................... ........................ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................... ..................................... หมวดท่ี 2 .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. รายวชิ า กฎหมายท่ีควรรคู้ โู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 39

3. ให้ผู้เรยี นบอกว่า ข้อความท่กี ำหนดใหเ้ ป็นการกระทำผิด พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์มาตราใด มีความผิดอย่างไร 3.1 การใช้ username/password ของผอู้ ่ืน Login เขา้ ส่รู ะบบ โดยไมไ่ ด้รับอนญุ าต .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3.2 การฝากร้านในเฟซบุ๊กหรืออินสตาแกรม โดยเจ้าของพื้นที่ไม่ได้อนุญาตจนเกิดความเดือดร้อน รำคาญแกเ่ จา้ ของเพจหรือผ้พู บเห็น .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3.3 การเจาะเข้าระบบคอมพวิ เตอร์ของการไฟฟ้าในนครหลวง และสั่งดับไฟฟ้าท่ัวเมอื ง อันก่อให้เกิด ความวุ่นวายและมีผลกระทบเปน็ วงกว้าง ................................................................................................................................................................... ........... .............................................................................................................................................................................. 3.4 การกด like ขา่ วปลอมในเฟซบกุ๊ และนำขา่ วปลอมน้ันส่งตอ่ ในกลุม่ ไลน์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3.5 การถ่ายภาพผูเ้ สียชวี ิตจากเหตกุ ารณ์อุบตั ิเหตุท่ีพบเจอ และนำไปโพสตล์ งในเฟซบกุ๊ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 4. ยกตวั อยา่ งของภยั คุกคามทางโลกออนไลน์ท่ีผู้เรยี นเคยพบเจอ 3 ตวั อยา่ ง และบอกผลกระทบทจี่ ะไดร้ ับ 1) .......................................................................................................................... ................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2) .......................................................................................................................... ................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3) .......................................................................................................................... ................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. รายวิชา กฎหมายทีค่ วรรคู้ โู่ ลกออนไลน์ 40 สค 0200038

5. ให้ผู้เรยี นยกตวั อย่างกรณีศึกษาเกี่ยวกบั การกระทำความผดิ พ.ร.บ. คอมพวิ เตอร์ พร้อมวเิ คราะห์ตามหัวข้อ ที่กำหนดให้ หวั ขอ้ ข่าว .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. วิเคราะหข์ ่าว .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ...................................................................................................................................................................... ........ .............................................................................................................................................................................. พฤตกิ รรมการกระทำผิด .............................................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................... ......................................... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. บทลงโทษ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. วธิ ีการปอ้ งกนั การกระทำความผดิ ท่เี กิดขน้ึ ..................................................................................................................................................................... ......... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ........................................................................................................................................................ ...................... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ........................................................................................................................................... ................................... รายวชิ า กฎหมายทค่ี วรร้คู ูโ่ ลกออนไลน์ สค 0200038 41

2บทที่ ลิขสิทธ์ใิ นโลกออนไลนท์ คี่ วรรู้ ในปัจจุบันมีการใช้ส่ือสังคมออนไลน์เป็นจ�ำนวนมาก ท�ำให้เกิดการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาเกิดข้ึน มากเช่นกัน จึงได้มีการกำ� หนดการคุ้มครองลิขสิทธิ์งานต่าง ๆ มากขึ้น และมีการขยายความคุ้มครองไปถึงการ ใช้งานบนโลกออนไลน์ เชน่ บทความ หนังสอื ซอฟตแ์ วร์ เพลง รูปภาพ ภาพวาด ภาพถ่าย ภาพข่าว ภาพยนตร์ ละครต่าง ๆ ที่อยู่ในส่ือสังคมออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ก ไลน์ อินสตาแกรม เป็นต้น เพ่ือให้ผู้สร้างสรรค์ผลงาน ได้รับการคุ้มครอง จึงมีการเพิ่มบทก�ำหนดโทษต่าง ๆ อีกด้วย การมีความรู้เกี่ยวกับลิขสิทธิ์จึงเป็นส่ิงส�ำคัญ ท่จี ะชว่ ยใหส้ ามารถใชง้ านสือ่ สังคมออนไลนไ์ ด้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ เร่อื งท่ี 1 ลขิ สทิ ธแิ์ ละเร่ืองทค่ี วรรู้ ความหมายของลิขสทิ ธ์ิ ค�ำว่า “ลิขสทิ ธิ์” เปน็ ค�ำทมี่ คี �ำจ�ำกดั ความท่หี ลากหลายดังต่อไปน้ี องคก์ ารทรัพยส์ ินทางปญั ญาโลก (WIPO) ได้ให้ค�ำจ�ำกัดความของค�ำวา่ “ลิขสิทธ์ิ” ไวว้ า่ ลขิ สทิ ธ์ิ หมายถึง ความคุม้ ครองอนั ชอบด้วยกฎหมายของผู้สรา้ งสรรค์งานอันมลี ิขสิทธ์ิ เพราะ เหตุท่ีผู้สร้างสรรค์ได้ผลิตงานข้ึนมา โดยเน้ือหาแห่งความคุ้มครองลิขสิทธ์ิประกอบไปด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจและ ธรรมสทิ ธิ ธนะชยั ผดุงธิติ ไดใ้ ห้คำ� จำ� กัดของค�ำวา่ “ลิขสิทธิ์” ไวว้ า่ ลิขสิทธิ์ หมายถึง สิทธิเพียงผู้เดียวท่ีกระท�ำการใด ๆ ตามพระราชบัญญัติน้ีเกี่ยวกับงานท่ี ผสู้ ร้างสรรคไ์ ด้ทำ� ขึน้ (ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537, มาตรา 4) ราชบณั ฑติ ยสถาน ไดใ้ หค้ �ำจำ� กดั ของค�ำวา่ “ลิขสิทธ”ิ์ ไวว้ า่ ลิขสิทธ์ิ หมายความว่า (น.) สิทธิแต่ผู้เดียวท่ีกฎหมายรับรองให้ผู้สร้างสรรค์กระท�ำการใด ๆ เก่ียวกบั งานทตี่ นไดก้ ระทำ� ข้ึน อนั ได้แก่ สิทธทิ จี่ ะท�ำซำ้� ดดั แปลง หรอื น�ำออกโฆษณา ไมว่ า่ ในรูปลกั ษณะอยา่ งใด หรือวธิ ีใด รวมท้ังอนุญาตให้ผอู้ ืน่ น�ำงานไปท�ำเชน่ ว่านน้ั มาตรา 4 แห่ง พ.ร.บ. ลิขสทิ ธ์ิ พ.ศ. 2537 บัญญตั ิวา่ ลิขสิทธิ์ หมายความว่า สิทธิแต่ผู้เดียวท่ีจะท�ำการใด ๆ ตามพระราชบัญญัติน้ีเก่ียวกับงานท่ี ผู้สรา้ งสรรคไ์ ด้ทำ� ขึ้น ดังน้ันค�ำว่า “ลิขสิทธิ์” ย่อมหมายถึง สิทธิเพียงผู้เดียวของผู้สร้างสรรค์ ในฐานะท่ีผู้สร้างสรรค์คือ เจ้าของลิขสิทธ์ิ เพื่อให้เจ้าของลิขสิทธ์ิมีสิทธิเพียงผู้เดียวในการแสวงหาผลตอบแทนจากงานสร้างสรรค์ ท้ังน้ี ไม่ว่าการท�ำซ้�ำ การดัดแปลง การเผยแพร่ต่อสาธารณชน หรือน�ำออกโฆษณาด้วยวิธีการใด โดยสิทธิแต่เพียง ผเู้ ดียวตามกฎหมายลขิ สทิ ธิน์ ้ี ยอ่ มเป็นไปตามทพ่ี ระราชบัญญัติลขิ สิทธ์ิ พ.ศ. 2537 กำ� หนดไว้ โดยลิขสิทธิน์ ้ันถอื ว่าเป็นทรพั ย์สนิ ทางปัญญารปู แบบหนง่ึ ซึง่ ใช้ได้กับการน�ำเสนองานสรา้ งสรรค์ใด ๆ จะคมุ้ ครองผลงานทันทท่ี ่ีสรา้ งสรรค์ผลงาน โดยไม่ตอ้ งขนึ้ ทะเบยี นอย่างเป็นทางการ

การไดม้ าซึ่งลขิ สทิ ธิ์ สิทธใิ นลิขสิทธนิ์ น้ั จะเกดิ ข้ึนโดยทันทีนบั ต้งั แตผ่ ู้สร้างสรรค์ไดส้ ร้างสรรคผ์ ลงาน โดยไมจ่ ำ� เป็นตอ้ งจด ทะเบียน ดังน้นั เจา้ ของลิขสิทธจิ์ ึงควรท่จี ะปกป้องคมุ้ ครองสิทธิของตนเอง โดยการเก็บรวบรวมหลักฐานต่าง ๆ ที่แสดงว่าได้ท�ำการสร้างสรรค์ผลงานน้ันขึ้น เพ่ือประโยชน์ในการพิสูจน์สิทธิ หรือความเป็นเจ้าของของตนเอง หากไดเ้ กิดการกล่าวอ้างสทิ ธจิ ากผู้อืน่ ในการแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาน้ัน เป็นเพียงการแจ้งต่อหน่วยงานราชการ ว่าตนเองเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานท่ีแจ้งไว้เท่านั้น ไม่ถือเป็นการรับรองสิทธิของเจ้าของลิขสิทธ์ิแต่อย่างใด โดยผู้แจ้งจะต้องรับรองตนเองว่าเป็นเจ้าของผลงานที่น�ำมาแจ้งข้อมูลลิขสิทธ์ิ และเอกสารหนังสือรับรองที่ กรมทรพั ยส์ ินทางปญั ญาออกให้ ก็ไมไ่ ดเ้ ป็นรับรองวา่ ผแู้ จ้งเป็นเจา้ ของลิขสทิ ธิ์ หากมีข้อพิพาทเก่ียวกบั เจ้าของ ลิขสทิ ธ์ิ และจ�ำเป็นต้องอาศยั การวินิจฉัยชขี้ าดของศาล ซ่ึงตอ้ งพิจารณาขอ้ เทจ็ จริงเปน็ รายกรณไี ป หลกั เกณฑ์ในการพิจารณางานลขิ สทิ ธิ์ ในการพิจารณางานลิขสิทธิ์ มีหลกั เกณฑด์ งั ตอ่ ไปน้ี 1) เป็นงานทีแ่ สดงออกถงึ ความคดิ (expression of idea) 2) เปน็ งานท่ีริเริม่ สรา้ งสรรค์ด้วยตนเอง (originality) 3) การทมุ่ เทกำ� ลัง ความรู้ ความสามารถ ความตั้งใจวิริยะอุตสาหะในการสรา้ งสรรค์ 4) มีลกั ษณะเข้าขา่ ยตามประเภทของงานที่กฎหมายลขิ สิทธริ์ ับรอง 5) เป็นงานท่ีไมข่ ัดตอ่ กฎหมายและศีลธรรมอนั ดี งานอันมีลขิ สิทธ์ิและไมม่ ีลิขสิทธ์ิ โดยปกติแล้วลิขสิทธ์ิของผลงานจะเกิดข้ึนทันที่ที่ผู้สร้างสรรค์ได้สร้างสรรค์ผลงาน แต่มีผลงานบาง ประเภททไ่ี มถ่ ือวา่ มลี ิขสทิ ธ์ิ มดี ังต่อไปนี้ 1) ข่าวประจ�ำวันและข้อเท็จจริงต่าง ๆ ท่ีมีลักษณะเป็นเพียงข่าวสารอันมิใช่งานในแผนกวรรณคดี แผนกวิทยาศาสตร์ หรอื แผนกศิลปะ 2) รัฐธรรมนูญ และกฎหมาย 3) ระเบยี บ ขอ้ บังคับ ประกาศ คำ� สงั่ คำ� ช้ีแจง และหนังสอื โต้ตอบของกระทรวง ทบวง กรม หรอื หนว่ ยงานอืน่ ใดของรัฐหรอื ของทอ้ งถิน่ 4) ค�ำพิพากษา คำ� สั่ง ค�ำวินจิ ฉัย และรายงานของราชการ 5) ค�ำแปลและการรวบรวมสิ่งต่าง ๆ ตามขอ้ 1) – 4) ซ่ึงกระทรวง ทบวง กรม หรอื หนว่ ยงานอนื่ ใด ของรัฐหรือของท้องถิ่นจดั ทำ� ข้ึน 6) ความคดิ ขนั้ ตอน กรรมวธิ ี ระบบ วธิ ีใชห้ รือวธิ ีท�ำงาน แนวความคิด หลกั การ การค้นพบ หรือ ทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์ หรือคณติ ศาสตร์ รายวชิ า กฎหมายทีค่ วรร้คู โู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 43

ประเภทของงานอันมีลิขสทิ ธ์ิ มี 9 ประเภท ไดแ้ ก่ 1) งานวรรณกรรม เชน่ หนังสอื บทความ บทกลอน โปรแกรมคอมพิวเตอร์ 2) นาฏกรรม เชน่ ทา่ เตน้ ท่ารำ� ทป่ี ระกอบขึ้นเปน็ เร่ืองราว 3) ศลิ ปกรรม เชน่ ภาพวาด ภาพถ่าย 4) ดนตรีกรรม เช่น ท�ำนองเพลง หรอื เน้ือรอ้ งและท�ำนองเพลง 5) โสตทศั น์วสั ดุ เช่น วีซีดคี าราโอเกะ 6) ภาพยนตร์ 7) สิ่งบันทกึ เสยี ง เชน่ ซีดเี พลง 8) งานแพรเ่ สียงแพร่ภาพ เชน่ รายการโทรทัศน์ 9) งานอ่ืนใดในแผนกวรรณคดี แผนกวทิ ยาศาสตร์หรอื แผนกศลิ ปะ เชน่ การเพ้นทศ์ ลิ ปะบนรา่ งกาย ผูถ้ อื ครองลิขสทิ ธิ์ ผู้ถือครองสิทธ์ิ คอื บุคคลท่เี ป็นเจ้าของลิขสทิ ธ์ิ ไดแ้ ก่ บคุ คลดังตอ่ ไปนี้ 1) ผสู้ รา้ งสรรคง์ าน โดยความคดิ รเิ ริม่ ของตนเอง โดยไมล่ อกเลยี นงานของบคุ คลอื่น และอาจหมาย รวมถึงผสู้ ร้างสรรค์งานรว่ มกนั ดว้ ย 2) ผูส้ ร้างสรรค์ในฐานะพนกั งานหรอื ลกู จา้ ง 3) ผู้ว่าจา้ งในกรณีวา่ จา้ งให้บุคคลอืน่ สร้างสรรคง์ าน 4) ผูด้ ัดแปลง รวบรวม หรอื ประกอบกนั เข้า โดยได้รับอนญุ าตจากเจา้ ของลิขสทิ ธ์ิ 5) กระทรวง ทบวง กรม หรือหนว่ ยงานอืน่ ใดของรัฐหรอื ของทอ้ งถนิ่ 6) ผรู้ ับโอนลิขสทิ ธิ์ การคมุ้ ครองลิขสิทธิ์และอายกุ ารคุ้มครองลิขสิทธ์ิ การคมุ้ ครองสทิ ธิ์ เจา้ ของลิขสิทธิ์ มีสิทธิแต่เพยี งผูเ้ ดยี วท่ีจะกระทำ� การใด ๆ ต่องานอันมลี ิขสทิ ธ์ขิ อง ตนดังน้ี 1) ทำ� ซ�ำ้ หรือดดั แปลงใหม่ 2) เผยแพร่ตอ่ สาธารณชน 3) ใหเ้ ชา่ ต้นฉบับ หรือส�ำเนางานโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ โสตทศั นวสั ดุ ภาพยนตร์ หรอื สง่ิ บันทกึ เสยี ง 4) ให้ประโยชน์อนั เกิดจากลิขสทิ ธแ์ิ ก่ผูอ้ นื่ 5) อนญุ าตให้ผอู้ ่นื ใช้สิทธติ าม 1), 2), หรอื 3) โดยจะกำ� หนดเงื่อนไขอย่างใดหรือไมก่ ็ไดท้ ่ีไม่เป็นการ จำ� กดั การแขง่ ขันโดยไมเ่ ปน็ ธรรม รายวิชา กฎหมายท่ีควรร้คู โู่ ลกออนไลน์ 44 สค 0200038

แนวทางการคมุ้ ครองลิขสทิ ธบิ์ นอินเทอร์เนต็ โดยทวั่ ไปงานอันมีลิขสทิ ธิอ์ าจถูกน�ำออกเผยแพรต่ ่อสาธารณชนได้ 4 ลกั ษณะดว้ ยกนั 1) การเผยแพร่ดว้ ยการจำ� หนา่ ย 2) การเผยแพร่ด้วยการคิดค่าบริการเพื่อเข้าถึงข้อมลู 3) การเผยแพร่เนื้อหาของงานโดยไมค่ ิดค่าตอบแทน 4) การเผยแพรในระบบดิจิทัลออนไลน์ การเผยแพรงานลักษณะ 1) การจ�ำหน่ายโอนกรรมสิทธิ์วัตถุที่บรรจุงานท่ีมีลิขสิทธิ์ เช่น หนังสือ ภาพวาด แผ่นซีดี เป็นต้น ผู้ที่เสียค่าตอบแทนเพ่ือเข้าถึงงานลักษณะน้ีจะมีสิทธิโดยการที่จะใช้ประโยชน์จาก งานนนั้ เช่น เมอ่ื ซอ้ื หนังสอื มาหน่งึ เลม่ ย่อมสามารถอา่ นหรอื ใชป้ ระโยชน์จากเน้ือหาในหนงั สอื นั้นได้ตลอดไป การเผยแพร่งานลักษณะ 2) การคิดค่าบริการเพ่ือเข้าถึงข้อมูลจะมีลักษณะที่มีความถาวรน้อยกว่า ลักษณะ 1) เพราะเป็นกรณีที่ผู้ประสงค์จะเข้าถึงข้อมูลยอมที่จะจ่ายเงินเพื่อแลกกับสิทธิที่จะเข้าไปใช้ประโยชน์ จากงานในชั่วระยะเวลาจ�ำกดั เช่น การใชเ้ ครอื ข่ายทวี ใี ยแก้วนำ� แสง การเปน็ สมาชิกฐานขอ้ มลู ออนไลน์ การใช้ แอปพลิเคชันในการดูภาพยนตร์ เป็นต้น ค่าตอบแทนที่ให้ จะมีลักษณะเป็นการตอบแทนการเข้าถึงข้อมูล ซง่ึ จะมลี ักษณะจ�ำกดั ในเร่อื ง เวลา เม่อื ก�ำหนดเวลาดังกล่าวได้ส้ินสดุ ลง สิทธิในการเข้าถึงงานยอ่ มระงบั ไป การเผยแพร่งานลักษณะ 3) จะไม่มีการคิดค่าตอบแทนจากเจ้าของงาน เน่ืองจากเจ้าของงานมี ความประสงค์จะเผยแพร่งานนั้นสู่สาธารณชนในวงกว้าง การเผยแพร่งานในลักษณะโฆษณา ประชาสัมพันธ์ เรื่องใดเร่ืองหน่ึง เช่น การโฆษณาโดยใช้แผ่นป้ายโฆษณา วิทยุโทรทัศน์ เป็นต้น การเผยแพร่งานลักษณะน้ีมัก เป็นท่ีต้องการของสาธารณชนน้อยกว่าการเผยแพร่ในสองลักษณะแรก เพราะกระท�ำโดยมีวัตถุประสงค์ท่ีจะ ชักจูงใจสาธารณชน โดยมจี ดุ ประสงค์บางอย่าง เชน่ เพอ่ื จูงใจให้บรโิ ภคสินคา้ เปน็ ต้น การเผยแพร่งานลักษณะ 4) คือ การเผยแพร่งานผ่านระบบอินเทอร์เน็ต การเผยแพร่งานนี้ จะมีความแตกต่างจากลักษณะแรกและลักษณะที่สองตรงท่ีไม่มีการคิดค่าตอบแทน (นอกจากค่าใช้จ่ายในการ ซ้ือวัสดอุ ปุ กรณ์ และคา่ ธรรมเนียมการใช้อนิ เทอรเ์ น็ต) และแตกตา่ งจากการเผยแพรง่ านในลกั ษณะทส่ี าม ตรงที่ มิได้มีเป้าหมายในการชักจูงใจสาธารณชนหรือในการโฆษณาประชาสัมพันธ์ อินเทอร์เน็ตได้สร้างช่องทาง การเผยแพรง่ านสสู่ าธารณชนโดยไมม่ ขี ้อจำ� กดั ท้ังในเรอ่ื งเวลา สถานท่ี และปริมาณ เหมอื นกับส่อื อ่นื ๆ อายุการคุม้ ครองลิขสิทธิ์ โดยทว่ั ไป การคมุ้ ครองลขิ สทิ ธิ์ จะมผี ลเกดิ ขนึ้ โดทนั ทที ม่ี กี ารสรา้ งสรรคผ์ ลงาน โดยความคมุ้ ครองนจี้ ะมี ตลอดอายขุ องผู้สร้างสรรค์ และจะคุ้มครองต่อไปอีก 50 ปี นบั แต่ผสู้ รา้ งสรรคเ์ สียชวี ติ หากแต่มงี านบางประเภท ทจ่ี ะมีอายุการค้มุ ครองแตกตา่ งกนั ดงั นัน้ อายุการคมุ้ ครองสามารถแยกได้โดยสรปุ ดงั นี้ 1) อายกุ ารคมุ้ ครองทว่ั ไป ลขิ สทิ ธจ์ิ ะมตี ลอดอายผุ สู้ รา้ งสรรค์ และจะมตี อ่ ไปอกี 50 ปี นบั แตไ่ ดส้ รา้ งสรรค์ ถงึ แกค่ วามตาย – กรณีทีน่ ติ ิบุคคลเป็นผสู้ รา้ งสรรค์ ลขิ สิทธ์จิ ะมอี ายุ 50 ปี นับแตไ่ ดส้ ร้างสรรคง์ านนน้ั ขึน้ – กรณีท่ีผูส้ รา้ งสรรคใ์ ช้นามแฝง หรือไมป่ รากฏช่อื ผ้สู ร้างสรรค์ลขิ สทิ ธ์มิ อี ายุ 50 ปี นบั แตไ่ ด้ สร้างสรรคง์ านนัน้ ขึน้ รายวิชา กฎหมายที่ควรรคู้ ู่โลกออนไลน์ สค 0200038 45

2) งานภาพถ่าย โสตทัศนวสั ดุ ภาพยนตร์ สง่ิ บันทกึ เสียง หรอื งานแพร่เสยี ง แพร่ภาพ ลขิ สิทธ์มิ ีอายุ 50 ปี นับแตไ่ ด้สร้างสรรค์งานนน้ั ขนึ้ 3) งานทส่ี ร้างสรรค์โดยการจา้ งหรอื ตามคำ� สง่ั ของกระทรวง ทบวง กรม หรอื หน่วยงานอื่นใดของรฐั ใหม้ ีอายุ 50 ปี นับแต่ไดส้ รา้ งสรรค์งานนัน้ ขน้ึ 4) งานศิลปะประยุกต์ ลิขสิทธ์ิมีอายุ 25 ปี นับแต่ได้สร้างสรรค์งานน้ันข้ึน กรณีท่ีได้มีการโฆษณา งานตาม 1) – 3) ในระหวา่ งระยะเวลาตาม 4) ใหล้ ิขสทิ ธม์ิ ีอายุ 25 ปี นบั แต่ไดม้ ีการโฆษณาเปน็ ครัง้ แรก แนวความคิดพ้นื ฐานตามกฎหมายลิขสทิ ธิ์ แนวความคิดพื้นฐานตามกฎหมายลขิ สทิ ธ์ิ มีสาระส�ำคญั อยูบ่ นพนื้ ฐานสิทธิ 2 ประการ ดังต่อไปน้ี 1. แนวความคิดด้านความเป็นธรรมแก่ผู้สร้างสรรค์ เน่ืองด้วยงานสร้างสรรค์แต่ละชิ้นย่อมเกิดขึ้น จากสติปัญญา ความเช่ียวชาญ ความอุตสาหะ และจินตนาการของผู้สร้างสรรค์ ซ่ึงผู้สร้างสรรค์จะต้องทุ่มเท ท้ังก�ำลังทรัพย์และสติปัญญา จนเกิดเป็นงานสร้างสรรค์ที่มีคุณประโยชน์ต่อสังคม เพื่อความเป็นธรรมแก่ ผสู้ รา้ งสรรค์ และเพอื่ การตอบแทนแกผ่ สู้ รา้ งสรรค์ สงั คมจงึ ควรมอบสทิ ธพิ เิ ศษแกผ่ สู้ รา้ งสรรค์ ทำ� ใหผ้ สู้ รา้ งสรรค์ สามารถเก็บเกีย่ วผลตอบแทนจากงานสรา้ งสรรคข์ องตนไดภ้ ายในระยะเวลาอันจำ� กดั 2. แนวความคิดด้านประโยชน์ของสังคม การพัฒนางานสร้างสรรค์ของมนุษย์ย่อมมีพ้ืนฐานจาก การตอ่ ยอดความคิดจากงานสร้างสรรค์ช้ินอน่ื ๆ ซ่งึ ในแง่ของลิขสิทธน์ิ ั้น ผู้สรา้ งสรรค์สมควรได้รบั สทิ ธิแตเ่ พยี ง ผ้เู ดียว เพอ่ื การแสวงหาประโยชน์จากงานสร้างสรรคข์ องตน แต่สังคมกย็ งั สามารถไดร้ ับสิทธิพิเศษบางประการ หากสาธารณชนประสงค์จะใช้ประโยชน์จากผลงานที่ถูกสร้างสรรค์ช้ินนั้น กฎหมายลิขสิทธิ์จึงสร้างระบบ กฎหมายเพ่ือคุ้มครองสิทธิของสังคมด้วย ในเวลาเดียวกับที่กฎหมายลิขสิทธิ์มอบสิทธิพิเศษแก่ผู้สร้างสรรค์งาน อนั มีลขิ สทิ ธิ์ พระราชบญั ญัตลิ ขิ สทิ ธ์ิ พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ คือ กฎหมายลิขสิทธิ์ท่ีมีวัตถุประสงค์ให้ความคุ้มครอง ป้องกันผลประโยชน์ ท้ังทางเศรษฐกจิ และทางศีลธรรม ซ่ึงบุคคลพึงได้รบั จากผลงานสรา้ งสรรค์อันเกดิ จากความนกึ คดิ และสตปิ ัญญา ของตน นอกจากนี้ยังมุ่งท่จี ะสนบั สนนุ ส่งเสริมใหเ้ กดิ การสร้างสรรคผ์ ลงาน เม่ือผู้สร้างสรรค์ได้รับผลตอบแทนจากแรงกายและสติปัญญาของตน ได้รับผลประโยชน์ตอบแทน จากการลงทนุ จะท�ำให้เกดิ ก�ำลังใจที่จะคิดค้นสรา้ งสรรคแ์ ละเผยแพร่ผลงานใหแ้ พร่หลายออกไปมากย่งิ ขน้ึ ซึ่ง เปน็ ประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศชาติ ทง้ั ด้านเศรษฐกจิ สังคม และเทคโนโลยี การกระตุ้นให้เกิดการพัฒนา สติปัญญาของคนในชาติเปน็ ปัจจยั สำ� คัญท่สี ุดที่จะน�ำไปสู่การพฒั นาท่ยี งั่ ยนื ตอ่ ไปในอนาคต พระราชบัญญตั ลิ ิขสิทธิ์ในประเทศไทย ไดม้ กี ารประกาศใช้พระราชบญั ญัตลิ ิขสทิ ธ์ิ พ.ศ. 2537 เพ่ือใช้ บงั คับแทนพระราชบญั ญัติลขิ สิทธิ์ฉบบั เดิม ไดแ้ ก่ รายวิชา กฎหมายท่ีควรรูค้ ่โู ลกออนไลน์ 46 สค 0200038

- พระราชบญั ญตั ลิ ขิ สทิ ธ์ิ พ.ศ. 2521 โดยมผี ลบังคบั ใชเ้ มอ่ื วันที่ 21 มนี าคม พ.ศ. 2538 - พระร-าชพบระัญรญาชตั บิลัญขิ สญิทตั ธลิ ิ์ พิขส.ศิท.ธ2์ิ 5ให2้ค1วโาดมยคมุม้ ผี คลรบองั งคตบั ่อใโชปเ้ รมแื่อกวรันมทคี่ อ2ม1พมิวนี เตาคอมร์ โพด.ยศจ. ัด2เ5ป3น็ 8ผ ลงานทาง ว รรณกรรม-ปพรระะเรภาทชหบนญั ึ่งญแตั ลลิ ะขิ งสาทินธทิ์ ใี่ไหดค้้จัดวาทมำคขมุ้น้ึ คกร่ออนงวตันอ่ ทโปี่พรรแะกรรามชคบอญั มญพัตวิ เินตี้ใอชร้บ์ โังดคยับจดั แเลปะน็ เผปล็นงงาานนทาทงี่ไวดร้รรับณคกวรารมม คปุ้มรคะเรภอทงลหิขนสง่ึ ิทแธลิ์ตะางามนพทรไี่ะดรจ้ าดัชทบำ�ัญขญน้ึ กัตอ่ินนี้ จวะนั ไทดพี่ ้รรับะครวาาชมบคญั ุ้มญคตัรอนิ งใ้ี ชลบ้ิขงัสคิทบั ธิ์ตแลามะพเปรน็ ะงราานชบทไัญี่ ดญร้ บั ัตคินว้ีแามม้วค่ามุ้ ปครระอเงทลศขิ ไสททิ ยธิ์ ทจกยลลทคตะงัาริขาิวขาไรมพัมงาสมสลกีปมพยิท่ชิทะฎส์ญัตรธัดเธหะนิมริ์ซเญิ์มจระมิดทง่ึ าานาเหลาาปชเเยงิขปนปบค็นปคสน็ักวญั็นกัญ้มุิทรปาารญคู้ถธมญจัระริ์ซึงตัตจแายอคึ่งนิรยักเเงะปวะสี้ปป้ลจเาหน็ำ�น็ญัวะิขมคนปลไกสหสดญัักัจาาิท�ำาร้รจรนคธทบทัู้ถยัแ์มิาัญี่ปคจ่ีึงสกนาคะวลขำป้ เแาวนาปคอัญมายลำ�ญัน็งมคหไเ้กวรหปสมุ้าทาะตสำครแย่ีจคุกู่รคทะตะัญอาุ้มี่ปเน่ครงวขคลำลควลอไราขิมุ้าาปงยอสนมคกสเงทิราหเาลู่กขนอธรติขาต้ิ์างคแุรสทใาลุ้มคจิทมรว้คมุ้ ขพพัธรคแอ์ิรยอรแตะงส์งอรลค่ปลนิ งาะวิขรททชาทสะารบมัศทิชงัพญัเปนธขายญิ์ญัช้าคส์ แใตันตนิญจลนิิทโทขะาดแ้ีี่ถอาททมยงูกงัศยี่วป้ทปตนา่ง่ััญรั่ว้อปคยะไงญนืตรชปเะิทกกาาใเว่ถีี่ยชทนทาู่กวนศเก่ยี กรตโไัง่าดทื่อับอ้ ยรยยงงกปืนเทลจากรกะิั่วขรายี่วมไคสบว่าปกีุ้มิกกทปใฎคบัานรธหรราก์ิเยปรมมอาัง่ือารกงรไยทงาคามลบครุ้รม่ชิขมลุ้ัปพคัดสะครยรเเิทราอจ์สมอมธงินนดิ งิ์ พรพะรระารชาชบบัญญั ญญัตตั ิลลิ ิขขิ สสิททิ ธธ์ิท์ิทใี่ี่ใชชใ้ ้ในนปปจั ัจจจบุ ุบนั ันเปเน็ ปพ็นรพะรราะชรบาชญั บญัญตั ญลิ ขิ ัตสิลทิ ิขธส์ิ พิท.ศธ.์ิ 2พ5.ศ3.72ฉ5บ3บั 7แรฉกบมับกี แารรปกรมะีกกาารศ ปใชร้เะมกื่อาวศันใทช้เี่ ม2ื่อ1วันธันทวี่ า2ค1มธันพว.ศา.คม25พ3.7ศ.แ2ล5ะ3ฉ7บับแลปะรฉับบปับรุงปลร่าับสปุดรขุงอลง่าปสัจุดจขุบอันงใปนัจปจี ุบพัน.ศใน. ป2ี5พ6.5ศ.ได25้ม6ีก5ารไปดร้มับีกปารรุง ปเมร่ือบั วปนั รทงุ เี่ ม2อื่4วกันมุ ทภี่ 2าพ4ันกธุม์ ภพา.ศพ.นั 2ธ5์ 6พ5.ศ(.ฉ2บ5บั 6ท5ี่ 5(ฉ)บพับ.ศท.ี่ 52)56พ5.ศ. 2565 พรพะรระารชาบชญับญัญญตั ลิ ตั ิขลิ สขิ ิทสธิทิ์ ธพิ์ .พศ..ศ2.5235737มรีมาีรยาลยะลเะอเียอดยี กดากราแรกแ้ไกข้ไเขพเ่มิพเ่มิ ตเมิ ติมดงัดตัง่อตไอ่ ปไนป้ีนี้ ที่ วนั ทีป่ ระกาศ แก้ไขเพมิ่ เตมิ โดย หนว่ ยงานทแ่ี ก้ไข 1 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2556 ประกาศสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ศาลรฐั ธรรมนญู 2 5 กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. 2558 ลงวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2556 สภานิติบัญญตั ิ พระราชบัญญตั ลิ ิขสิทธ์ิ (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ. 2558 สภานิติบัญญตั ิ พระราชบญั ญตั ลิ ิขสทิ ธิ์ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558 สภานิตบิ ญั ญตั ิ 3 11 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2561 พระราชบญั ญตั ิลิขสทิ ธ์ิ (ฉบบั ท่ี 4) พ.ศ. 2561 4 24 กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. 2565 พระราชบญั ญัติลิขสิทธิ์ (ฉบบั ท่ี 5) พ.ศ. 2565 พรพะรระารชาบชญับญั ตัญิลัติขิลสิขิทสธิท์ิ ธพิ์ .ศพ.ศ2.532753(7ฉบ(ับฉทบ่ีับ5ท) ี่ พ5.)ศ.พ2.ศ56. 525จ6ะ5มีผจละบมังีผคลบั บใชังค้ในับวในัช้ใทนี่ ว2ัน3ทส่ี งิ 2ห3าคสมิงหพา.คศม. 2พ5.ศ65. 2ม5ีก6า5รแมกีก้ไาขรเแพก่มิ ้ไเขตเมิพ่มิ ดเงัตนมิ ี้ ดงั นี้ -- กกาารรเพเพิ่ม่ิมเตเติมิมมมาาตตรรกกาารรรระะงงับับกกาารรลละะเมเมิดิดลลิขิขสสิทิทธธิ์บ์ิบนนสสื่อื่อออออนนไไลลนน์ ์ซซึ่ง่ึงผผู้ใูช้ใช้บ้บรริกิกาารรสสื่อื่อสสังังคคมม ออออนนไไลลนน์์ เเชชน่่น เเฟฟซซบบุ๊กุ๊กยยทู ูทบู ูบจจะะสสามามาราถรถนนำ� ผำลผงลางนาทนีล่ทะี่ลเะมเดิ มลิดขิ ลสิขทิ สธิทอ์ิ ธอิ์อกอจกากจราะกบรบะบไดบ้ทไนัด้ททีันเมทอ่ื ี เไมดื่อร้ ับไดก้ราับรแกจาง้รเแตจอื ้งน เอแรแ จตลอวาลือะนดกะนคเไเครจลมุ้จุ้ม็ว้านาคมคข์ไกรารอดอเกอ งจร้ งยงลว้าตติง่ดิขขอ่ขอ่เสอไรึ้นไปิทงว็ป--ลอธมอก์ิีกิขากกีาโกสารด55ยริทเย0พเ0ิ่งธพไขิ่มปมิป์ิ่มึ้นเโ่ตี ีตเหดหต้อิมลยลิมงกงัไผังกมจาจ่าารา่ตนารกขก้อกขผยผงยรู้สาู้สผะายรรบ่ยาา้อา้นอวงางนาสกยสยรกรุครุคระารวควรคบา์ผาทผ์มวมลาลนคคงงงุ้มกาศุ้มาคนาานครรเลเรสทอสอยีงียาซงชงงช่ึงงาีวศจวีานิตาิตนะภลชภา่วาพซยพึ่ถงรถจะ่า่ายะงยับไชไปก่วปตายตลรรลลอะอะดงดเับชมชวีกิดีวิตาลิตขริขขอลสองะิทงผเผธมู้สู้ส์ิบิรดรน้าล้างสงิขส่ือสสรอรริทรอคธคน์ผิ์บ์ผไลลลนงนงสาาน์ไ่ือนด้ รายวชิ า กฎหมายท่ีควรรคู้ ู่โลกออนไลน์ สค 0200038 47

เร่อื งท่ี 2 ประโยชนข์ องลขิ สทิ ธิ์ ประโยชนข์ องการมีลขิ สทิ ธ์ินนั้ สามารถแบง่ เปน็ ประโยชนต์ ่อบุคคล 2 รปู แบบ ดังน้ี 1. ประโยชนข์ องเจ้าของลขิ สทิ ธ์ิ เจา้ ของลขิ สทิ ธขิ์ องผลงานทกุ ชนดิ จะไดร้ บั ความคมุ้ ครองตามกฎหมายลขิ สทิ ธิ์ และมสี ทิ ธแ์ิ ตเ่ พยี งผเู้ ดยี ว ท่ีจะกระท�ำการต่าง ๆ เกี่ยวกับงานที่ผู้สร้างสรรค์ได้ท�ำขึ้น ดังนั้น เจ้าของลิขสิทธิ์จะมีสิทธิ์อย่างชอบธรรม ในการท�ำซ�้ำ ดัดแปลง เผยแพรต่ อ่ สาธารณชน และให้เช่าตน้ ฉบบั หรอื สำ� เนางานอันมลี ิขสิทธ์ิของตน รวมทง้ั ให้ ประโยชน์ท่ีเกิดจากลิขสิทธ์ิแก่ผู้อื่น หรืออนุญาตให้ผู้อ่ืนใช้ลิขสิทธิ์ของตนท้ังหมดหรือบางส่วนก็ได้ โดยเจ้าของ ลิขสิทธยิ์ อ่ มไดร้ ับคา่ ตอบแทนที่เป็นธรรม 2. ประโยชนข์ องประชาชนหรือผู้บริโภค การคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิในผลงานลิขสิทธ์ิ มีผลให้เกิดแรงจูงใจแก่ผู้สร้างสรรค์ผลงานท่ีจะ สร้างสรรค์ผลงานท่ีมีประโยชน์และมีคุณค่าออกสู่ตลาด ส่งผลให้ผู้บริโภคได้รับความรู้ ความบันเทิง และได้ใช้ ผลงานทม่ี ีคุณภาพ เร่อื งท่ี 3 ขัน้ ตอนการแจง้ ข้อมลู ลขิ สทิ ธิ์ สิทธิในลิขสิทธิ์นั้น จะเกิดขึ้นโดยทันทีนับต้ังแต่ผู้สร้างสรรค์ได้สร้างสรรค์ผลงาน โดยไม่จ�ำเป็นต้อง จดทะเบียน ส่วนการแจ้งข้อมูลลิขสิทธ์ิต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญานั้น เป็นเพียงการแจ้งต่อหน่วยงานราชการ ว่าตนเองเป็นเจ้าของลิขสิทธ์ิในงานท่ีแจ้งไว้เท่านั้น เผื่อเกิดกรณีมีข้อพิพาทเกี่ยวกับเจ้าของลิขสิทธ์ิ และจ�ำเป็น ต้องใชห้ ลักฐานในการยนื ยนั การแจง้ ขอ้ มูลสทิ ธ์ิจงึ มีความจ�ำเปน็ วธิ ดี ำ� เนินการแจ้งขอ้ มลู ลิขสิทธ์ิ สามารถท�ำได้ ดังตอ่ ไปน้ี 1. การกรอกข้อมูลและระบรุ ายละเอยี ดต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ 1) ช่ือเจ้าของลิขสิทธิ์ ให้ระบุช่ือสัญชาติ หมายเลขบัตรประจ�ำตัวประชาชนหรือนิติบุคคล (แล้วแต่กรณี) และทอ่ี ยูข่ องเจา้ ของลิขสิทธ์ิ 2) ช่ือตัวแทน กรณีท่ีเจ้าของลิขสิทธ์ิต้องการมอบอ�ำนาจให้กับผู้รับมอบอ�ำนาจมาด�ำเนินการ ใด ๆ เกี่ยวกบั การรับแจ้งข้อมลู ลิขสทิ ธ์แิ ละระบุถงึ ขอบเขตอำ� นาจของผู้รบั มอบอ�ำนาจ โดยให้ระบุ ช่ือ สญั ชาต ิ หมายเลขบตั รประจ�ำตัวประชาชนหรอื นติ ิบุคคล (แลว้ แตก่ รณี) และทีอ่ ยู่ของผู้รบั มอบอำ� นาจ 3) สถานทตี่ ดิ ตอ่ ในประเทศไทย ใหร้ ะบสุ ถานทแี่ ละเบอรโ์ ทรศพั ทท์ ส่ี ามารถตดิ ตอ่ เจา้ ของสทิ ธิ หรือตัวแทน เพือ่ สะดวกในการตดิ ตามเอกสารและผลงาน กรณเี อกสารและผลงานมคี วามไม่ครบถ้วน 4) ช่ือผู้สรา้ งสรรคห์ รือนามแฝง ให้ระบุช่อื สัญชาติ หมายเลขบตั รประจำ� ตวั ประชาชน หรือ นติ ิบคุ คล ท่ีอยู่ผสู้ รา้ งสรรค์ นามแฝง กรณผี สู้ รา้ งสรรค์เป็นนติ ิบคุ คลให้ระบุ วนั เดอื น ปี ทจี่ ดทะเบียนนติ บิ ุคคล และกรณีที่ผูส้ ร้างสรรคเ์ สยี ชวี ิตแลว้ ใหร้ ะบุ วนั เดอื น ปี ทีผ่ สู้ รา้ งสรรคเ์ สียชวี ติ 5) ช่ือผู้สร้างสรรค์ร่วมหรือนามแฝง ให้ระบุชื่อ สัญชาติ หมายเลขบัตรประจ�ำตัวประชาชน หรือนิติบุคคล ท่ีอยู่ของผู้สร้างสรรค์หรือนามแฝง กรณีมีผู้สร้างสรรค์ร่วมมากกว่า 1 คน ให้ระบุในช่องน้ี กรณีผู้สร้างสรรค์ร่วมเป็นนิติบุคคล ให้ระบุ วัน เดือน ปี ท่ีจดทะเบียนนิติบุคคล และกรณีท่ีผู้สร้างสรรค์ร่วม เสียชีวิตแล้ว ให้ระบุ วัน เดอื น ปี ทีผ่ สู้ ร้างสรรคเ์ สียชวี ิต รายวชิ า กฎหมายทค่ี วรรู้คู่โลกออนไลน์ 48 สค 0200038

6) ชื่อผลงาน ให้ระบุช่ือผลงานที่สะกดถูกต้อง เพ่ือประโยชน์ในการระบุในหนังสือรับรอง การแจ้งขอ้ มลู 7) ประเภทของงาน ให้ระบุประเภทของงานและลักษณะงานที่ประสงค์จะยื่นแจ้งข้อมูล พร้อมระบผุ ลงานทยี่ น่ื ประกอบคำ� ขอ เช่น หนังสือ 1 เลม่ หรือแผ่นซดี ี 1 แผ่น เป็นตน้ 8) ความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ ให้ระบุว่าเป็นเจ้าของลิขสิทธ์ิโดยวิธีใด เช่น เป็นผู้สร้างสรรค์ ผู้ว่าจ้าง ผู้รบั จ้าง นายจา้ ง หรอื ผ้รู บั โอนลขิ สทิ ธ์ิ เป็นตน้ 9) ลักษณะการสร้างสรรค์ ให้ระบุว่า เป็นผู้สร้างสรรค์ขึ้นเองท้ังหมด สร้างสรรค์บางส่วน โดยระบวุ า่ มสี ่วนใดบ้างหรอื เป็นกรณีอ่นื ๆ เช่น เปน็ ผู้รวบรวมผลงานหรอื ผดู้ ัดแปลงผลงาน เปน็ ตน้ 10) สถานที่สร้างสรรค์ ใหร้ ะบวุ า่ การสร้างสรรค์ผลงานกระท�ำในประเทศใด 11) ปที ่ีสรา้ งสรรค์ ใหร้ ะบุปีที่ทำ� การสร้างสรรคผ์ ลงาน 12) การโฆษณางาน ให้ระบุ วัน เดอื น ปี และประเทศท่ีมกี ารโฆษณาครั้งแรก โดยการทำ� ส�ำเนางานออกจ�ำหน่ายโดยความยินยอมของผู้สร้างสรรค์และส�ำเนางานมีจ�ำนวนมากพอสมควร กรณียังไม่มี การโฆษณางานให้ระบุโดยท�ำเครื่องหมายในช่องยังไม่ได้โฆษณาในต่างประเทศหรือไม่ โดยให้ท�ำเครื่องหมาย ลงในชอ่ งการแจง้ หรือจดทะเบียน (แลว้ แตก่ รณี) 13) การแจง้ /จดทะเบยี นลิขสิทธใิ์ นต่างประเทศ ให้ระบวุ ่าเคยแจง้ /จดทะเบยี นลิขสทิ ธ์ิ 14) การอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์/โอนลิขสิทธิ์ ให้ระบุเครื่องหมายลงในช่องว่าเคยอนุญาต/ โอนลิขสิทธ์ิหรือไม่ เช่น หากไม่เคยอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์/โอนลิขสิทธ์ิ ให้ท�ำเครื่องหมายในช่องไม่เคยอนุญาต ใหผ้ ู้อืน่ ใช้ลขิ สิทธ์ิหรอื โอนลิขสทิ ธใ์ิ นงานของตน หากเคยอนญุ าตใหใ้ ช้ลิขสิทธ์/ิ โอนลิขสิทธ์ิ ใหร้ ะบุว่าอนญุ าตให้ ใชห้ รอื โอนลขิ สทิ ธ์ิแกใ่ คร เม่อื ใด เปน็ การอนุญาตโอนลิขสิทธ์โิ ดยใหส้ ิทธิทง้ั หมดหรือบางสว่ น และมีระยะเวลา ในการอนญุ าต/โอนลิขสิทธเิ์ ท่าใด 15) การเผยแพร่ข้อมูลลิขสิทธ์ิ ให้ระบุว่าอนุญาตให้คนอ่ืนตรวจดูเอกสารในแฟ้มค�ำขอแจ้ง ขอ้ มลู ลขิ สิทธิ์และผลงานหรือไม่ 16) การลงนามในค�ำขอ ให้เจา้ ของลิขสทิ ธหิ์ รอื ตวั แทนเป็นผลู้ งนาม 2 ใบต่อทา้ ยคำ� ขอแจง้ ขอ้ มลู ลขิ สิทธิ์ 2. ใบตอ่ ทา้ ยค�ำขอแจ้งข้อมูลลขิ สทิ ธิ์ ในกรณีท่ีข้อมูลท่ีกรอกในค�ำขอ (ลข.01) มีจ�ำนวนมาก และผู้ขอไม่อาจกรอกข้อมูลได้ครบถ้วนใน แตล่ ะขอ้ เช่น ในกรณที ี่มีเจ้าของลิขสทิ ธิ์ ตัวแทน ผู้สรา้ งสรรค์ร่วมมากกว่า 1 คน ผู้ขอสามารถระบุขอ้ มูล เพ่มิ เตมิ ได้ในใบต่อท้าย ผ้ลู งนามในใบต่อท้าย คอื เจ้าของลิขสิทธ์ิ หรอื ตวั แทน 3. แบบแสดงรายละเอยี ดเกยี่ วกบั การสรา้ งสรรคผ์ ลงานโดยยอ่ ให้ระบุวิธีการและข้ันตอนในการสร้างสรรค์ผลงานโดยย่อหรือแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน ผลู้ งนามในแบบแสดงรายละเอยี ดการสรา้ งสรรค์ผลงานโดยย่อ คอื เจา้ ของลิขสทิ ธิ์หรือตัวแทน 4. หนังสือรบั รองความเปน็ เจา้ ของงานลขิ สิทธ์ิ ใหร้ ะบชุ ื่อเจ้าของลิขสทิ ธิ์ ทอี่ ยู่ ทะเบียนนติ บิ คุ คล รายวชิ า กฎหมายทีค่ วรรู้คโู่ ลกออนไลน์ สค 0200038 49

5. ผลงานลิขสิทธิท์ ่ีใชย้ น่ื ประกอบคำ� ขอ – วรรณกรรม เช่น หนังสอื ชดุ เอกสาร แผน่ ซีดี เปน็ ตน้ – โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เช่น ส�ำเนา Source Code จ�ำนวน 10 หน้าแรก และ 10 หน้า สุดท้าย หรอื ส่งซีดีหรอื แผน่ ดสิ ก์บรรจโุ ปรแกรมคอมพิวเตอร์ และในกรณที ีม่ ี Source Code นอ้ ยกว่า 50 หน้า ใหส้ ่งแผ่นซีดีหรอื แผ่นดิสก์บรรจโุ ปรแกรมคอมพวิ เตอร์ โดยเจ้าของลิขสิทธอ์ิ าจผนกึ และลงลายมือชื่อก�ำกับ – นาฏกรรม เชน่ แผ่นซดี ี ภาพการแสดงพรอ้ มบรรยายประกอบท่าทางทกุ ขน้ั ตอน เป็นต้น – ศิลปกรรม เชน่ ภาพถา่ ยผลงาน ภาพรา่ งผลงาน ภาพพิมพ์เขียว เป็นตน้ – ส่ิงบันทกึ เสยี ง เชน่ แผ่นซดี ี เทปเพลง เปน็ ตน้ – โสตทัศนวสั ดุ เชน่ แผน่ ซดี ี แผ่นดีวดี ี เปน็ ต้น – ภาพยนตร์ เช่น แผน่ ซีดี แผน่ ดวี ดี ี เปน็ ต้น – ดนตรีกรรม เช่น เนือ้ เพลง แผน่ ซีดี เทปเพลง โน้ตเพลง เปน็ ตน้ – แพร่เสยี งแพร่ภาพ เช่น แผ่นวซี ีดี แผน่ ซีดี เป็นตน้ – งานอน่ื ใดอนั เป็นงานในแผนกวรรณคดี แผนกวทิ ยาศาสตร์ หรอื แผนกศลิ ปะ เช่น ภาพถ่าย ของผลงาน เป็นต้น 6. เอกสารทใ่ี ช้ประกอบการแจง้ ขอ้ มูลลขิ สิทธ์ิ 1) สำ� เนาบัตรประชาชน พร้อมรับรองสำ� เนาถูกต้อง (กรณีเป็นบคุ คลธรรมดา) 2) ส�ำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคล ที่นายทะเบียนออกให้ไม่เกิน 6 เดือน ของเจ้าของลิขสิทธ์ิ (กรณีเปน็ นติ ิบคุ คล) 3) หนังสือมอบอ�ำนาจติดอากรแสตมป์ 30 บาท พร้อมส�ำเนาบัตรประชาชนของผู้รับมอบ อ�ำนาจ พรอ้ มรับรองสำ� เนาถูกต้อง (กรณมี กี ารมอบอ�ำนาจ) 4) หน่วยงานหรือองค์กรของรัฐบาลใช้ส�ำเนาหนังสือแต่งต้ังผู้บริหารหน่วยงานหรือองค์กรฯ รวมทัง้ ส�ำเนาบัตรประชาชนของผ้ยู ่นื คำ� ขอ พรอ้ มรบั รองสำ� เนาถูกตอ้ ง 5) มลู นธิ ิใช้ส�ำเนาหนงั สือการจดทะเบยี นตั้งมลู นิธิ พร้อมรบั รองส�ำเนาถูกต้อง รายวิชา กฎหมายทค่ี วรรู้คูโ่ ลกออนไลน์ 50 สค 0200038