การละเล่นไทย

การละละเล่นไทย 10 ประเภท

คานา การละเลน่ เด็กไทยเป็นการละเลน่ ของเดก็ ตงั้ แต่สมยั โบราณแต่ในปัจจุบนั มกั ไมค่ อ่ ยได้ พบเหน็ การละเล่นประเภทเหล่านก้ี นั บ่อยนกั เพราะยุคสมยั ทเี่ ปลย่ี นไปควรนามาเรยี นรู้ และอนรุ ักษส์ ืบทอดไว้ใหเ้ ด็กสมัยใหม่ได้รจู้ กั จัดทา เด็กหญิงณัฐนภา อนิ ทะปญั โญ ม.1/1 เดก็ หญิงมาริญาปะทนั ยะม.1/1

สารบัญ ก ข เรือ่ งหน้า 1 2 คานา 3 สารบญั 4 ตัง้ เต โมราเรยี กชอ่ื 5 หมาไลห่ ่าน โพงพาง 6 7 บอลลนู ด่าน/บอลลูนโป้ง 8 9 ลกู ช่วง 10 ตี่จบั 11 มา้ กา้ นกล้วย 12 กระโดดเชอื ก/กระโดดหนงั ยาง กระต่ายขาเดียว อา้ งองิ ผจู้ ัดทา

1.ต้งั เต การละเล่นตั้งเตคอื การกระโดดขาเดียวไปภายในชอ่ งสี่เหลย่ี มท่ขี ีดข้นึ บนพ้นื ขนาด 5 แถวคณู 2 คอลัมน์ (รวม 10 ช่อง) ทีละช่อง

2.โมราเรียกช่ือ โมราเรียกช่ือคือใช้ลูกปิงปองโยนขึ้นสูงเหนือหัวแล้วเอ่ยช่ือคนอื่นให้เข้ามารับที่ตก กระเด้งข้ึนมาจากพื้น 1 คร้ังหากวิ่งมารับทันก็จะเรียกชื่อคนอ่ืนต่อไปแต่ถ้ารับไม่ทัน จะต้องขว้างลูกปิงปองให้โดนคนอ่ืนถ้าปาไม่โดนจะต้องข้ึนแท่นแต่ถ้าปาโดนคนไหนคน น้ันก็จะต้องข้ึนแทนส่วนการขึ้นแท่นก็คือการไปยืนให้คนอื่นปาลูกปิงปองอัดที่น่อง ด้านหลังหากยืนขาไม่ชิดกันจนลูกปองรอดขาจะได้รับรางวัลให้ปาเพ่ิมอีก 5 ครั้งส่วนถ้า ลกู ปงิ ปองคาตดิ อยทู่ น่ี ่องก็จะโดนเพมิ่ อกี 10 ครงั้

3.หมาไล่ห่าน หมาไลห่ ่านคือเลอื กผ้เู ลน่ คนหนึง่ เปน็ หมาวิ่งไล่ อกี คนหนึง่ เป็นหา่ นว่งิ หนี ผู้เล่นนอกนั้น จับมือล้อมกันเป็นวง เมอื่ ห่านจวนตวั ก็จะว่งิ ลอดเข้าไปในวงล้อม ผูท้ ่เี ลน่ เปน็ ประตูต้อง พยายามกันไมใ่ ห้หมาเขา้ ไปในหรือนอกวงทันหา่ น กตกิ ามอี ยู่วา่ ช่วงใดทีผ่ ูเ้ ลน่ เป็นประตู พากนั น่งั ลง ถอื เปน็ การปิดประตู หากห่านใดไล่ทันและโดนจบั ได้กถ็ อื วา่ แพ้

4.โพงพาง โพงพาง คือ ช่ือของกับดักปลาชนิดหน่ึง ผู้ท่ีเล่นเป็น “ปลา” จะถูกผูกตาแล้วหมุน 3 รอบ ผู้เล่น อกี คนอ่ืนล้อมวงร้องวา่ “โพงพางเอ๋ย สาเภาเข้าลอด ปูปลาตาบอด เข้าลอดโพงพาง” จบแล้วถาม ว่า “ปลาเป็นหรือปลาตาย?” ถ้าปลาตอบว่า “ปลาตาย” แปลว่าห้ามขยับ แต่ถ้าตอบว่า “ปลา เป็น” ก็ขยับได้ หากผู้เล่นเป็นปลา แตะถูกตัวคนใดคนหน่ึงแล้วทายชื่อถูก ผู้นั้นจะต้องกลายเป็น ปลาแทน ถา้ ไม่ถกู ก็ให้ทายใหม่ เดก็ แบง่ เป็นสองทมี เป็นทมี ดกั จับ กบั ทีมหนี โดยทที่ ีมจับ แต่ละคนจะตั้งด่านวิ่งได้เฉพาะตามแนว เสน้ ตรง และเส้นนอน ของพ้ืน ด่านแรกจะจบั มอื ทีมหนีกอ่ นท้งั สองฝงั่ ซา้ ยและขาว แลว้ กช็ ูแขนขึ้น พูดว่าบอลลูน…(ลากยาว) และพูดว่าโป้ง สิ้นสุดคาว่าโป้งให้ทีมหนีว่ิงไปผ่านด่านให้ได้ โดยหลบ หลกี วงแขนดักจับ วิ่งผ่านลงไปจนสุดด่าน แล้วว่ิงย้อนกลับข้ึนไปยังจุดเริ่มต้น ถ้าผ่านหมดทุกด่าน ก็จะชนะโพงพางคือช่ือของกับดักปลาชนิดหน่ึงผู้ท่ีเล่นเป็น “ปลา” จะถูกผูกตาแล้วหมุน 3 รอบผู้ เล่นอีกคนอ่ืนล้อมวงร้องว่า “โพงพางเอ๋ยสาเภาเข้าลอดปูปลาตาบอดเข้าลอดโพงพาง” จบแล้ว ถามว่า “ปลาเปน็ หรือปลาตาย?” ถา้ ปลาตอบว่า “ปลาตาย” แปลว่าหา้ มขยบั

5.บอลลนู ด่าน/บอลลูนโปง้ เดก็ แบ่งเปน็ สองทีมเป็นทีมดักจับกบั ทมี หนีโดยทีท่ มี จับแต่ละคนจะตง้ั ดา่ นวง่ิ ไดเ้ ฉพาะ ตามแนวเสน้ ตรงและเสน้ นอนของพื้นดา่ นแรกจะจับมือทีมหนกี ่อนทงั้ สองฝัง่ ซา้ ยและ ขาวแลว้ กช็ ูแขนขึน้ พดู วา่ บอลลูน…(ลากยาว) และพูดวา่ โป้งสิ้นสดุ คาวา่ โปง้ ใหท้ ีมหนีวง่ิ ไปผ่านดา่ นให้ไดโ้ ดยหลบหลีกวงแขนดกั จบั วง่ิ ผา่ นลงไปจนสุดด่านแล้ววงิ่ ยอ้ นกลับข้ึนไป ยงั จุดเรมิ่ ต้นถา้ ผ่านหมดทกุ ด่านก็จะชนะ

6.ลกู ช่วง ใช้ผา้ เชด็ หน้าผืนใหญห่ รือเศษหญ้าแห้งมาผกู ปมเปน็ ลกู ช่วงแบง่ ผู้เลน่ เป็น 2 ฝา่ ยเทา่ กนั เริม่ เล่นด้วยการโยนลกู ชว่ งให้อีกฝ่ายหนึ่งรบั ถา้ ฝา่ ยตรงขา้ มรบั ได้กจ็ ะตอ้ งเอาลูกช่วงนน้ั ปากลับมายงั ฝา่ ยที่โยนมาถา้ ปาถกู ตัวผูเ้ ลน่ คนใดคนหนง่ึ ฝา่ ยท่โี ยนมากจ็ ะได้คะแนน ความสนุกจะอยู่ทล่ี ีลาในการหลอกลอ่ ชิงไหวชิงพรบิ ของการหลบและการปาลูกช่วงซ่ึง อาจจะทาให้อีกฝา่ ยหนง่ึ สบั สน

7.ตจี่ ับ แบ่งผู้เลน่ เปน็ สองฝา่ ยมเี สน้ แดนตรงกลางตวั แทนฝา่ ยที่รกุ จะตอ้ งสง่ เสยี ง “ต”่ี ไม่ใหข้ าด เสียงและจะตอ้ งพยายามแตะตวั คนใดคนหนึง่ ของฝ่ายรบั มาเป็นเชลยสว่ นฝา่ ยรบั หาก เหน็ วา่ คนทร่ี ุกมากาลงั จะหมดแรงหายใจจะถอยกลับก็จะพยายามจบั ตวั ไว้ให้ไดห้ ากคน ที่รุกเข้ามาขาดเสยี ง “ต”ี่ กอ่ นกลบั เข้าแดนของตนก็จะตอ้ งตกเปน็ เชลยของอีกฝา่ ย

8.ม้ากา้ นกล้วย ตามปกตแิ ลว้ หมู่บา้ นของคนไทยในอดตี มักจะปลกู ตน้ กลว้ ยไวแ้ ทบทุกแหง่ ดังนั้นใบกลว้ ยจึงเปน็ ส่งิ ท่ถี กู นามาใช้ประโยชนห์ ลายๆอยา่ งซ่งึ หนึ่งในน้ันกค็ อื การนามาทาเป็นม้าก้านหล้วยซ่งึ แลว้ แต่เดก็ จะเล่นมา้ ก้านกลว้ ยในรปู แบบไหนไมว่ ่าจะเปน็ การว่ิงแข่งหรือว่ิงไล่กันหรอื จะนามาเลน่ ตอ่ สูก้ นั

9.กระโดดเชอื ก/กระโดดหนังยาง การกระโดดเชือกมี 2 แบบคือการกระโดดเชือกเด่ียวและการกระโดดเชอื กหมใู่ ชห้ นัง หนังยางถักรอ้ ยจนเปน็ เส้นยาวหรอื เชอื กปอยาวพอท่จี ะตวดั พ้นศรี ษะขมวดหวั ทา้ ยเพอื่ กันเชือกลุ่ยเวลาเลน่ แกวง่ เชอื กดว้ ยมอื ท้ังสองขา้ งแล้วกระโดขึ้นลงตรงกลางการกระโดด เชอื กหมจู่ ะใช้เชือกท่ียาวกว่ามีผูเ้ ล่นสองคนจับหวั ทา้ ยขา้ งละคนคอยแกว่งหรอื ไกวเชอื ก สามารถกระโดดไดพ้ รอ้ มกันหลายๆคน

10.กระต่ายขาเดยี ว การเลน่ ไลจ่ ับชนดิ หนง่ึ โดยคนที่เป็นกระตา่ ยยนื ดว้ ยขาข้างเดยี วแลว้ กระโดดเขยง่ เคลอ่ื นทีไ่ ล่จับ (แตะถูกตัว) เด็กคนอ่ืนภายในพนื้ ทท่ี กี่ าหนดถ้าใครโดนจบั ได้กต็ อ้ งออก จากการแขง่ ขันเพื่อรอรอบต่อไป

แหล่งอ้างองิ ขอบคณุ เรอื่ งจาก :เพชรมายา(2017) เร่ือง :การละเล่นไทย ( ออนไลน์ ) เขา้ ถงึ ได้จาก:https://th.wikipedia.org/wiki/

ผู้จัดทา เดก็ หญงิ ณัฐนภา อินทะปัญโญ เลขท่2ี 0 เด็กหญิงมาริญา ปะทนั ยะ เลขท3ี่ 1 ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที1่ /1 เสนอ คุณครู ปภสั สร ก๋าเขยี ว วิชา การสรา้ งหนงั สืออเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ โรงเรยี นแจ้ห่มวิทยา สังกดั สานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา มธั ยมศกึ ษาเขต 35 ภาคเรยี นที่2 ปีการศึกษา2562

นี่ก็คือการละเล่นของเด็กไทยในอดีตต้ังแต่หลายสิบปีก่อน ซึ่งเช่ือว่ามีเด็กสมัยใหม่น้อย มากทจี่ ะไดส้ ัมผสั การละเล่นสุดคลาสสิคท่ีมีเสน่ห์เหล่าน้ี แล้วคุณล่ะ เคยเล่นการละเล่น เหลา่ นท้ี ้ังหมดกอี่ ยา่ ง หรือจะมกี ารละเลน่ อน่ื ใดนอกเหนือจากนี้อีกหรอื ไม่