หลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทย

เอกสารประกอบการเรียน การสรา้ งองค์ความรูใ้ หมท่ างประวัติศาสตรไ์ ทย เลม่ ที่ ๓ เร่อื ง หลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทย นางสุนทรา เชยกลน่ิ เทศ ครชู านาญการพิเศษ วิชา ประวัติศาสตร์ ส๓๑๑๐๓ ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี ๔ กลุม่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

โรงเรยี นทรายมูลวิทยา สานักงานเขตการศึกษามัธยมศึกษา เขต ๒๘ สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พื้นฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

ก คำนำ เอกสารประกอบการเรยี น รายวชิ าประวัติศาสตรไ์ ทย รหัสวชิ า ส31103 ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 4 ผ้สู อน ได้จดั ทาขึน้ ตามหลกั สตู รการศึกษาขนั้ พ้ืนฐาน พ.ศ.2551 ได้เรยี บเรยี งขึ้นอย่างเปน็ ระบบ เพ่ือใช้ประกอบการ เรียนการสอนท่ีเนน้ ผู้เรยี นเป็นสาคญั เพ่ือพัฒนาการเรยี นการสอนและส่งเสริมให้ผเู้ รยี นเกดิ การเรยี นรู้ด้วย ตนเอง และมีความรู้ความเข้าใจในเนอ้ื หาสาระได้ดียงิ่ ข้ึน ซ่ึงจะช่วยพัฒนาความสามารถของนักเรยี นอย่างเตม็ ศักยภาพ เอกสารประกอบการเรยี น รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สาระประวตั ศิ าสตรไ์ ทย รหสั วชิ า ส31103 หนว่ ยท่ี 2 เร่ือง การสรา้ งองคค์ วามรู้ใหมท่ างประวตั ิศาสตร์ไทย เล่มที่ 3 เรอื่ ง หลักฐานทาง ประวตั ศิ าสตร์ ผู้จัดทาหวังเปน็ อยา่ งย่งิ ว่าเอกสารประกอบการเรียนเลม่ น้ี จะก่อให้เกิดประโยชนอ์ ยา่ งสูงสดุ ใน การศกึ ษาสาหรับนกั เรยี น และมปี ระโยชนต์ ่อการเรยี นการสอนแก่ครูผู้ในในกลุ่มสาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม และผู้สนใจทว่ั ไป สุนทรา เชยกลน่ิ เทศ

สำรบัญ ข เรอ่ื ง หน้า คานา ก สารบัญ ข คาชี้แจงการใช้เอกสารประกอบการเรียน 1 สาระสาคญั 2 จดุ ประสงค์ 2 แบบทดสอบก่อนเรียน 3 หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ 5 ลักษณะของหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ 6 ประเภทของหลกั ฐานทางประวัตศิ าสตร์ 10 บรรณานุกรม 11 ภาคผนวก 12 13 กระดาษคาตอบแบบทดสอบ 14 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 15 กิจกรรมท่ี 1 หลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ 17 กจิ กรรมท่ี 2 19 กิจกรรมท่ี 3 21 แบบทดสอบหลงั เรียน

คำช้แี จงกำรใชเ้ อกสำรประกอบกำรเรยี น รำยวชิ ำสงั คมศึกษำ ศำสนำและวัฒนธรรม สำระประวัติศำสตร์ รหัสวชิ ำ ส31103 ชั้นมธั ยมศกึ ษำปีท่ี 4 หน่วยกำรเรียนรทู้ ี่ 2 เรื่อง กำรสรำ้ งองคค์ วำมรู้ใหม่ทำงประวตั ิศำสตร์ไทย เลม่ ที่ 3 เรื่อง หลักฐำนทำงประวัตศิ ำสตร์ เอกสารประกอบการเรียนชดุ นี้ เป็นเอกสารที่ใชป้ ระกอบการเรยี น รายวิชาสังคมศกึ ษา ศาสนาและ วฒั นธรรม สาระประวตั ิศาสตร์ รหัสวชิ า ส31103 ชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 หนว่ ยที่ 2 เรอื่ ง การสรา้ งองคค์ วามรู้ ใหมท่ างประวัตศิ าสตร์ไทย เล่มที่ 3 เร่ือง หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ จดั ทาขึน้ เพ่ือให้นักเรยี นสามารถศึกษา ไดด้ ้วยตนเองตามลาดบั ข้ันตอน กจิ กรรมการเรียนการสอน ดังน้ี 1. ก่อนการเรยี นด้วยเอกสรประกอบการเรยี น นักเรียนควรศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ของเอกสาร ประกอบการเรยี นใหเ้ ข้าใจ เพื่อเป็นกรอบแนวทางในการเรยี นรู้ 2. นักเรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียนด้วยความซื่อสัตย์ เพ่ือวัดความรู้พ้ืนฐานของตนเองก่อนเรยี น แล้วตรวจคาตอนจากเฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น 3. ศึกษาเนื้อหาของเอกสารประกอบการเรยี นตามลาดับ ปฏิบัติตามข้นั ตอนท่ีกาหนดไวอ้ ย่าง เครง่ ครดั ทลี ะขั้นตอน พร้อมทงั้ ตอบคาถามในแตล่ ะกจิ กรรมเพื่อเป็นการทบทวนความรู้ความเข้าใจ ถ้า นกั เรยี นมีความสงสยั ไม่เข้าใจ หรือเกดิ ปัญหาในการปฏบิ ัติกจิ กรรม สามารถขอคาปรึกษา และคาแนะนาจาก ครูผสู้ อนไดต้ ลอดเวลา 4. เมื่อศกึ ษาเนื้อหาและตอบคาถามตามกจิ กรรมครบถว้ นแลว้ นกั เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรยี น พร้อมทง้ั ตรวจคาตอบจากเฉลพแบบทดสอบหลงั เรยี น ครจู ะทาหน้าท่เี ปน็ ผู้ใหค้ าแนะนาเปน็ ท่ปี รึกษาใหก้ ับนกั เรียน ฉะนน้ั ครจู ะต้องใหน้ ักเรียนปฏบิ ตั ติ าม ขน้ั ตอนของเอกสารประกอบการเรยี น อย่างเคร่งครัดและซ่อื สตั ย์ จงึ จะทาใหก้ ระบวนการเรียนการสอนเปน็ ไป อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ หากนกั เรียนได้คะแนนต่ากวา่ เกณฑ์ ให้กลับมาศึกษาเน้อื หาของเอกสารประกอบการเรียนอีกครั้ง สว่ นนกั เรยี นท่ีไดค้ ะแนนผ่านเกณฑ์แล้ว จงึ ไปศึกษาเนื้อในเอกสารประกอบการเรียนเล่มอื่นต่อไป

2 สำระสำคัญ หลกั ฐานทางประวัติศาสตรม์ ีความสาคัญอย่างมากในการศึกษาค้นคว้า เพราะการศึกษาประวตั ศิ าสตร์ ต้องอาศัยหลักต่างๆถ้าไม่มหี ลกั ฐานการศึกษาประวตั ิศาสตรก์ ็จะไมถ่ ูกต้องหรอื ถกู ต้องน้อย จดุ ประสงค์กำรเรียนรู้ 1. บอกประเภทของหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ได้ 2. บอกลักษณะของหลกั ฐานทางประวัติศาสตรไ์ ด้ 3. บอกแหล่งรวบรวมหลกั ฐานทางประวัติศาสตร์ได้

3 แบบทดสอบกอ่ นเรยี น รหัส31103 เอกสำรประกอบกำรเรียนวชิ ำประวัติศำสตร์ ชั้นมธั ยมศึกษำปีท่ี 4 หน่วยกำรเรยี นท่ี 2 กำรสรำ้ งองคค์ วำมรู้ใหม่ทำงประวตั ิศำสตรไ์ ทย เวลำ 10 นำที เลม่ ท่ี 3 เร่อื ง หลักฐำนทำงประวัตศิ ำสตร์ คำชแี้ จง ให้นกั เรยี นเลอื กคำตอบที่ถูกต้องเพียงคำตอบเดียว โดยทำเครื่องหมำย x ลงในกระดำษคำตอบ 1. ขอ้ ใดคือหลักฐานชนั้ รองทั้งหมด 5. พระราชพงศวดารมเี น้อื หากลา่ วถึงเร่ืองใด ก. จดหมาย ภาพวาด กระเปา๋ ก. สถาบนั กษัตรยิ ์ ข. ภาพถ่าย บทความ วิทยานพิ นธ์ ข. พระพทุ ธศาสนา ค. ภาพยนตร์ หนังสอื งานวิจยั ค. สงครามกับอาณาจักรอนื่ ง. รูปป้ัน ข่าวหนงั สอื พมิ พ์ วีดิทัศน์ ง. ความสมั พนั ธก์ ับต่างประเทศ 2. หลกั ฐานชัน้ ตน้ มคี วามน่าเช่อื ถือเพราะอะไร 6. เพราะเหตใุ ดหลักฐานชนั้ ต้นจงึ มีความนา่ เชื่อถือ ก. ใหข้ อ้ มลู ท่เี กดิ ขนึ้ จริง มีการอ้างอิง มากวา่ หลกั ฐานชน้ั รอง ข. สรา้ งขน้ึ ดว้ ยความเป็นกลางไม่มอี คติ ก. หลกั ฐานชั้นรองใช้ขอ้ มูลจากหลกั ฐานชนั้ ตน้ ค. ให้ขอ้ มลู ทล่ี ะเอยี ดครบถว้ นสมบูรณ์ ข. หลกั ฐานช้ันต้นสร้างข้นึ โดยไม่มีอคตใิ นการ ง. สรา้ งขน้ึ จากผ้เู กีย่ วข้องในช่วงทเ่ี กดิ สรา้ ง เหตุการณ์ ค. หลักฐานช้ันตน้ ไม่มีการสอดแทรกความคดิ 3. เหตุใดศลิ าจารึกจึงเป็นหลักฐานที่เปน็ ลายลกั ษณ์ ของผู้สรา้ ง อักษรเก่าแก่ที่สุดเทา่ ท่มี ีการค้นพบในประเทศไทย ง. ผสู้ รา้ งหลกั ฐานชั้นต้นย่อมทราบขอ้ มูลของ ก. ศลิ าจารึกมคี วามคงทน เหตกุ ารณด์ ีกวา่ ข. ตวั อักษรบนจารึกมคี วามชัดเจน 7. แหล่งรวบรวมขอ้ มลู หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ ค. คนสมัยโบราณถนดั การใช้หนิ ในท้องถิน่ สว่ นใหญ่จะพบมาก ณ สถานท่ีในข้อใด ง. การบนั ทกึ ข้อมลู ลงบนหินทาได้ง่าย ก. โรงเรียน 4. ข้อใดคือคุณสมบัตเิ ด่นของข้อมูลท่ีได้จากจารกึ ข. ศาสนสถาน ก. เป็นหลกั ฐานทใี่ หข้ ้อมูลอยา่ งละเอยี ด ค. ห้องสมดุ ข. เปน็ หลกั ฐานท่ีให้ข้อมูลนัน้ ๆ ไดใ้ จความ ง. บา้ นคหบดี ค. เปน็ หลกั ฐานชั้นตน้ ที่บอกเร่ืองราวสาคัญ ง. เปน็ หลกั ฐานชัน้ ตน้ ทีบ่ อกเวลาสร้างไว้ ชัดเจน

4 8. หลกั ฐานประเภทใดท่บี นั ทกึ เรอื่ งราวในอดีต 10. การศกึ ษาเร่ืองราวของมนุษย์สมัยก่อน ภายใตก้ ารอปุ ถมั ภ์ของราชสานกั ประวตั ศิ าสตร์ควรศึกษาจากหลกั ฐานใด ก. พงศาวดาร ก. ศลิ าจารกึ ข. ตานาน ข. หลักฐานทางโบราณคดี ค. จดหมายเหตุ ค. พระราชพงศาวดาร ง. บันทกึ ของชาวต่างชาติ ง. บันทกึ ของชาวตา่ งชาติ 9. หลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตรข์ อ้ ใดอยู่ต่างสมัยจาก ขอ้ อ่นื ก. วดั พระศรีสรรเพชญ์ ข. จดหมายเหตุลาลแู บร์ ค. พระทนี่ งั่ จักรมี หาปราสาท ง. พระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวง ประเสรฐิ ฯ

5 หลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตรไ์ ทย เมือ่ ศึกษาประวตั ศิ าสตร์ไทย มักจะพบวา่ มเี ร่ืองราวทางประวัติศาสตร์ไทยอยู่หลายเรอื่ งที่ผศู้ ึกษา ตอ้ งการร้ใู นรายละเอียด แต่หาคาตอบได้คอ่ นข้างยากวา่ ทาไมถึงเป็นเชน่ น้ัน ปัญหาดังกล่าว เกิดจากการมีหลักฐานหรอื ข้อมลู ทางประวตั ศิ าสตรค์ ่อนข้างนอ้ ยและไม่สมบรู ณ์ ครบถว้ นเหมอื นกับบางชาติ เชน่ ประเทศจีน ซงึ่ มีหลกั ฐานและข้อมูลทีส่ มบูรณ์สามารถใหร้ ายละเอยี ดเกีย่ วกับ เรอ่ื งราวทางประวัติศาสตร์ได้มาก การทห่ี ลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์ไทยมนี ้อย อาจเป็นเพราะคนไทยไม่นยิ มการจดบันทึกและหลักฐานที่ มอี ยู่ก็ถกู ทาลายไปเพราะภัยสงคราม หรือเกิดความเสยี หายเพราะอากาศและอุณหภูมิ เนื่องจากขาดการเก็บ รกั ษาหลกั ฐานทด่ี ีทาใหห้ ลกั ฐานเกิดการชารดุ และเสยี หายได้ อยา่ งไรก็ตาม แมห้ ลักฐานทางประวตั ิศาสตรไ์ ทยที่เปน็ ลายลกั ษณ์อักษรจะมีอยู่ไม่มาก แตเ่ ราก็ สามารถใชห้ ลกั ฐานทางประวัติศาสตร์อ่นื ๆ มาชว่ ยในการทาการศกึ ษาคน้ ควา้ ได้ เช่น หลกั ฐานของ ชาวตา่ งชาตทิ ่ีบนั ทึกเรื่องราวทางประวัติศาสตรไ์ ว้ รวมทง้ั หลหักฐานประเภทโบราณสถาน โบราณวตั ถุ ภาพถา่ ย หรือหลักฐานทางโบราณคดี เปน็ ต้น ซึง่ จะทาให้ประวัติศาสตรไ์ ทยมคี วามสาคญั และทรงคุณค่าแก่ การศกึ ษาต่อไป ลักษณะของหลกั ฐำนทำงประวตั ิศำสตรไ์ ทย หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ (Historical Sources) หลักฐานทางประวตั ศิ าสตร์ หมายถึง ร่องรอยการ กระทา การพดู การเขียน การประดิษฐ์ การอย่อู าศยั ของมนุษย์ หรอื ลกึ ไปกว่าที่ปรากฏอยภู่ ายนอก คือ ความคดิ อ่าน โลกทัศน์ ความร้สู ึก ประเพณีปฏบิ ัติของมนุษยใ์ นอดตี ความรู้สกึ ของคนในปจั จุบัน สิง่ ท่ีมนุษยจ์ บั ต้องและทง้ิ ร่องรอยไว้ กล่าวไดว้ า่ อะไรกต็ ามทม่ี าเกี่ยวพนั กับมนุษย์ หรอื มนุษยเ์ ขา้ ไปเก่ียวพันสามารถใช้เปน็ หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ได้ทง้ั ส้ิน

6 หลกั ฐำนทีเ่ ป็นลำยลักษณ์อกั ษร 1. จำรึกหรือจำร ทาขึ้นเพือ่ ใช้อธิบายเรือ่ งราวเหตกุ ารณ์ท่ีเกดิ ขน้ึ ในสงั คม โดยมี ศลิ าจารึกหลักท่ี 1 วดั ศรชี ุม จุดมุง่ หมายอยา่ งใดอย่างหนึง่ จารกึ ของไทยปรากฏในหลาย ลกั ษณะ เชน่ จารึกบนแทน่ ศิลา หรอื ศลิ าจารกึ จารึกลงแผ่น ทอง เรียกว่า จาลึกลานทอง จารกึ ลงแผ่นเงิน เรยี กวา่ จารึกลาน เงิน จารกึ หรือจานบนใบลาน เรยี กวา่ หนังสือใบลาน จารึกเปน็ หลักการทางหวัด ไทยท่ีมีความสาคญั มาก โดยเฉพาะในสมัย สุโขทัย จารกึ ท่ีค้นพบในประเทศไทย มีประมาณ 500 ชิ้น เพื่อน เอกสารชน้ั ตน้ ท่ีคัดลอก แก้ไข ซ่งึ มีประโยชนใ์ นการสรา้ งกรอบ กาหนดเหตกุ ารณต์ ามวันเวลาสามารถให้ข้อมูลทางด้านสงั คมและ เศรษฐกิจได้อย่างดี และช่วยใหศ้ ึกษาวัฒนธรรมของท้องถ่ินได้อยา่ ง ลกึ ซึง้ ยงิ่ ข้นึ ศิลาจารกึ ทสี่ าคญั เชน่ ศลิ าจารึกสโุ ขทยั หลักที่ 1 หรอื ศิลาจารึกพ่อขนุ รามคาแหงมหาราช จารึกวดั ศรีชุม หรือศลิ าจารึกสโุ ขทัย ลกั ษณ์ ที่ 2 ซ่ึง ซึง่ ถือ เปน็ หลักการสาคัญ ที่นักประวัตศิ าสตรใ์ ช้เปน็ ขอ้ มูลในการศึกษาประวัติศาสตร์สุโขทยั อยา่ งไรก็ตาม จารึกมขี ้อจากัดทางด้านภาษาและการตีความ เพราะสานวนภาษาในจารกึ มีอายุหลายร้อยปี ขอ้ ความ ในจารึกจงึ อาจจะมีความหมายแตกต่างไปจากลาซาในปจั จุบนั ทาใหน้ กั ประวัตศิ าสตร์อาจดคี วามผิด ได้ นอกจากน้ีตวั อักษรของศลิ าจารกึ ก็อาจไม่ชัดเจนจนทาใหอ้ ่านยาก 2. พงศำวดำร เปน็ คารวมระหว่าง พงศ กบั อวตาร มีหมายความวา่ การอวตาร ของเผ่าพนั ธ์ุ บางแห่งเขยี นวา่ พระราชพงศาวดาร ซึ่งมี หมายความถึง การอวตารของเทพเจา้ (พระนารายณ์) ในศาสนา ฮนิ ดู ดังนั้น พงศาวดารจึงเป็นเร่ืองราวทีบ่ ันทึกเหตุการณ์ พระมหากษัตรยิ ผ์ เู้ ป็นประมุขของประเทศน้นั หรือพระราชกรณยี กิจของพระมหากษตั รยิ ์ที่เกี่ยวกับประเทศหรือศาสนาเป็นส่วน ใหญ่ https://sites.google.com/site/

7 3. ตำนำน ตานาน เป็นเรือ่ งทเี่ ร้าต่อ ๆ กันมาด้วยวาจา ต่อมาภายหลังจึงมกี ารจดบันทึกและ พิมพเ์ ผยแพร่ ดังนน้ั เรื่องท่ีอย่ใู นตานานจึงอาจถกู เปลี่ยนแปลงจากเรอื่ งเดมิ ได้เพราะการลืม ความไม่แมน่ ยาในการจดจาการแตง่ เติมเรอ่ื ง การไม่ให้ความสาคญั ในเร่อื งการเวลา จงึ มกี ารกลา่ วถึงเวลาอย่างกว้างๆ เรือ่ งท่ปี รากฏในตานาน มกั จะกล่าวถึงเรื่องในพระพุทธศาสนา เรอ่ื งราวของบุคคล เรื่องราวของปูชะนีสถาน เช่น ตานานมูล ศาสนา ตานานจามมะเทววี งศ์ ตานานพระแก้วมรกต ตานานอรุ งั พระธาตุ เป็นตน้ ตานานจงึ สะท้อนใหเ้ ห็นความเช่ือ ความศรทั ธาคติชาวบา้ น ดงั น้ัน ตานานจงึ มีประโยชนใ์ นการศึกษาประวตั ิศาสตรไ์ ทยอยมู่ าก แต่ก็ตอ้ งใช้ดว้ ย ความระมัดระวัง และตรวจสอบกับหลักฐานอื่นๆ ด้วย เชน่ หลกั ฐานทางโบราณคดเี ป็นต้น ตานานจามเทวีวงศ์ ตานานอรุ ังพระธาตุ https://sites.google.com/site 4. จดหมำยเหตุ จดหมายเหตุ เป็นหลักฐาน ทางประวตั ิศาสตร์ ประเภท พงศาวดาร แต่แตกต่าง กนั ตรงท่จี ดหมายเหตุ เปน็ การบนั ทกึ รว่ มสมยั บอกเกยี่ วกับวันเวลา ท่ีมีเหตกุ ารณ์ เกดิ ขน้ึ มลี ักษณะเดน่ ในเรอื่ งการให้รายละเอยี ด และความถูกต้องในเรือ่ งเวลา พรอ้ มทั้งแทรกความคดิ เหน็ ของผ้บู ันทกึ ลงไปด้วย จดหมายเหตแุ บ่งออกเป็น หลายประการ ได้แก่ จดหมายเหตขุ องหลวง จดหมายเหตุโหร จดหมายเหตุของ บคุ คล และเอกสารคาใหก้ ารของรัฐหรอื ฝ่ายปกครอง จดหมายเหตหุ ลวงอุดมสมบัติ https://sites.google.com/site

8 5. เอกสำรทำงรำชกำร เอกสารทางราชการ เป็นเอกสารท่เี ก่ียวข้องกับการบริหารราชการและการปกครองที่รฐั บาล มตี อ่ ข้าราชการทัง้ ส่วนกลางและส่วนภมู ภิ าค เช่น รายงานการตรวจสอบราชการ รายงานความคดิ เห็นเพื่อกราบ บังคมทูล รายงานการประชุม เปน็ ต้น กอ่ นสมยั รัตนโกสนิ ทร์ เอกสารทางราชการส่วนใหญ่ได้ชารุดเสยี หายไป มาก ประตอบรับในสมยั โบราณยังไม่มีระบบการจดั เก็บเอกสารราชการ จนกระทง่ั ได้มกี ารตัง้ กระทรวง ทบวง กรม ขึ้นในสมยั ราชการท่ี 5 จงึ ได้เร่มิ การจัดเก็บเอกสารอย่างเปน็ ระบบ โดยเก็บไวท้ ่หี อจดหมายเหตแุ ห่งชาติ เป็นแหลง่ สาคัญ 6. บนั ทึกของชำวต่ำงชำติ บันทึกของชาวต่างชาติ ชาวตา่ งชาติทีเ่ ดนิ ทางเข้ามาในดนิ แดนประเทศไทย สมยั ตา่ งๆ มที ้ังท่ีเปน็ นักการทตู พอ่ คา้ ได้บันทึกเรื่องราวต่างๆ ท้ังที่ เกี่ยวกบั ประวตั ิศาสตร์ ภมู ิศาสตร์ วัฒนธรรม การดารงชีวิต เป็นตน้ ทาให้ เราได้ทราบเหตุการณ์ทางประวตั ิศาสตร์ไทยมากข้นึ กว่าเดิม บันทึกทสี่ าคัญ ของชาวต่างชาตใิ นสมัยอยธุ ยา เช่น พงษาวดารกรุงศรีอยธุ ยา ฉบับฟาน ฟลตี หรอื วัน วลติ พ่อค้าชาวฮอลดั ดา ท่มี าประจากรงุ ศรีอยธุ ยาสมยั สมเดจ็ พระเจ้าปราสาททอง จดหมายเหตลุ าลแู บร์ โดย ซมิ องค์ เดอ ลา ลู แบร์ ราชทตู ชาวฝรง่ั เศส ทีเ่ ค้ามาเจรญิ สัมพนั ธไมตี ไทยในสมยั สมเดจ็ พระ นารายณม์ หาราช ในสมัยรตั นโกสนิ ทร์ บันทกึ ของชาวต่างชาตมิ ากข้ึน เช่น เล่าเร่ืองกรุงสยาม ของ สงั ฆราชปาลเลอกวั ซ์ เผยแผ่ ศาสนาคริสตใ์ น เมอื งไทยเป็นเวลานานจึงอาจทาให้มีการเขา้ ใจผิดในวฒั นธรรมของไทยใน บางเร่อื ง เพราะฉะนน้ั ในการศกึ ษาจึงตอ้ งระมัดระวังในประเดน็ เหลา่ นี้ พงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับวัน วลิต https://sites.google.com/site 7. เอกสำรส่วนบุคคล เอกสารสว่ นบคุ คล เปน็ บันทึกสว่ นตัวของผทู้ ่เี กี่ยวข้องกับเหตุการณ์นั้น ๆ ถือว่าเป็นเอกสารทาง ประวตั ศิ าสตร์ที่มปี ระโยชน์มาก เอกสารส่วนบุคคลท่สี าคัญ เช่น จดหมายเหตุพระราชกจิ รายวนั ในรัชกาลที่ 5 จดหมายเหตคุ วามทรงจาของกรมหลวงนรนิ ทรเทวี และบนั ทกึ ของคณะราษฎรหลายทา่ นทีเ่ กยี่ วข้องกับการ เปล่ยี นแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 เป็นต้น

9 หลักฐำนทไี่ มเ่ ป็นลำยลักษณ์อักษร หลักฐานทไี่ มเ่ ป็นลายลักษณ์อักษร ส่วนใหญเ่ ป็นหลกั ฐานประเภทโบราณสถาน โบราณวตั ถุ เชน่ โบสถ์ วิหาร โครงกระดูกมนษุ ย์ เครอื่ งมือเคร่ืองใช้ตา่ ง ๆ ซึ่งจดั ว่าเปน็ หลกั ฐานทมี่ ีคุณคา่ และสามารถใช้ข้อมลู ทาง ประวตั ิศาสตร์ได้เป็นอยา่ งมาก 1. โบรำณสถำน โบราณสถาน หมายถงึ ส่ิงก่อสรา้ งโดยฝีมือมนษุ ย์ขนาดต่างๆกัน อยู่ตดิ กบั พืน้ ดินไม่อาจนาเคลอื่ นท่ีไป ได้ เช่น กาแพงเมือง คเู มือง วงั วัด ตลอดจนสิง่ ก่อสร้างท่ีอยูใ่ นวดั และวัง เช่น โบสถ์ วิหาร เจดีย์ และที่อยู่ อาศัย การศึกษาค้นควา้ เกีย่ วกบั โบราณสถาน จาเปน็ ต้องเดนิ ทางไปยังสถานท่ตี ั้งของโบราณสถานนนั้ ๆ ปราสาทเขาพนมร้งุ ทมี่ า https://www.google.co.th/ 2. โบรำณวตั ถุ โบราณวตั ถุ หมายถึง สิ่งของโบราณท่มี ีลกั ษณะตา่ งๆกนั สามารถนาตดิ ตวั เคลื่อนย้ายได้ ไม่วา่ สง่ิ ของนน้ั ๆ จะเกดิ ขึ้นตามธรรมชาติ เปน็ ส่งิ ที่มนษุ ย์ประดิษฐข์ ึน้ หรอื เป็น สว่ นหนง่ึ ส่วนใดของโบราณสถาน และสง่ิ ของที่มนุษยป์ ระดษิ ฐข์ ึ้นเหลา่ นี้เกดิ ขนึ้ ในสมัยประวัติศาสตร์ เช่น พระพทุ ธรูป เทวรูป รูปเคารพต่างๆ เคร่ืองประดบั และเคร่ืองมือเครือ่ งใช้ต่างๆ การศกึ ษาค้นควา้ เกีย่ วกับโบราณวตั ถุ ไม่จาเปน็ ต้องเดินทางไปยงั สถานที่ทางประวัติศาสตรเ์ สมอไป และสามารถไปศึกษาได้จากแหล่งรวบรวมทัง้ ของราชการ เช่น พพิ ธิ ภณั ฑสถานแห่งชาติ เคร่อื งปนั้ ดิน หม้อบา้ นเชยี ง เผาบ้านเชยี ง ทม่ี าภาพ : ทมี่ าภาพ :ttp://gaprobot.spaces.live.com/ http://www.thaitourzone.com/eastno blog/cns!EDF1593B634FDF0!319.entry rth/udon/museum.JPG

10 ประเภทของหลักฐำนทำงประวัติศำสตร์ 1. หลักฐำนชนั้ ตน้ หรอื หลกั ฐำนปฐมภูมิ เป็นหลกั ฐานที่มาจากเหตุการณ์ท่เี กดิ ขึน้ ในสมยั นัน้ จรงิ ๆ โดยมกี ารบันทกึ ของผ้ทู ่ีเกย่ี วกับเหตกุ ารณโ์ ดยตรง หรือผู้ทร่ี ู้เหตกุ ารณ์นนั้ ด้วยตนเอง ดงั นน้ั หลักฐานช่วง ตน้ จงึ เป็นหลกั ฐานท่ีมีความสาคญั และน่าเชื่อถือมากทสี่ ุด เพราะบันทึกของบุคคลท่ีเก่ียวข้องกับเหตกุ ารณ์ หรอื ผ้อู ยู่ในเหตุการณ์บนั ทึกไว้ เชน่ จดมายเหตุ คาสมั ภาษณ์ เอกสารทางราชการ บันทกึ ความทรง จา กฎหมาย หนงั สือพิมพ์ ภาพยนตร์ สไลด์วีดิทศั น์ แถบบันทึกเสยี ง โบราณสถาน แหลง่ โบราณคดี โบราณวตั ถุ การใชห้ ลักฐานช้นั ตน้ ในการศึกษาค้นควา้ ทางประวตั ศิ าสตร์จะทาให้การศึกษามีความน่าเชอ่ื ถอื มาก ข้ึนแตผ่ ู้ศึกษาควรใช้หลกั ฐานอย่างระมดั ระวัง เพราะหลกั ฐานบางอยา่ งจะกล่าวถงึ เพียงด้านเดียว การนา หลักฐานชั้นตน้ มาใช้จึงตอ้ งมีการประเมนิ คุณคา่ ของหลกั ฐานอยา่ งรอบคอบเสยี ก่อน 2. หลักฐำนชั้นรองหรือหลักฐำนทุติยภูมิ เปน็ หลักฐานท่ีเขียนข้นึ โดยบุคคลที่ไม่ได้มีสว่ นเกย่ี วขอ้ ง กบั เหตกุ ารณน์ ้นั โดยตรง โดยมกี ารเรียบเรียงขึน้ ภายหลงั จากเกดิ เหตุการณ์น้นั ๆ สว่ นใหญอ่ ยใู่ นรูปของ บทความทางวิชาการและหนงั สอื ต่างๆ เชน่ พงศาวดาร ตานาน บันทกึ คาบอกเล่า ผลงานทางการศกึ ษา ค้นควา้ ของนักวิชาการ สาหรบั หลกั ฐานชั้นรองนน้ั มีข้อดี คือ มีความสะดวกและงา่ ยในการศกึ ษาทาความ เข้าใจ เนื่องจากเป็นข้อมูลได้ผา่ นการศึกษาคน้ ควา้ ตรวจสอบข้อมลู วิเคราะห์เหตุการณ์และอธบิ ายไวอ้ ย่าง เป็นระบบ โดยนกั ประวตั ิศาสตร์มาแลว้ สาหรับหลักฐานช้นั รองนัน้ มีข้อดี คือ มีความสะดวกและง่ายในการศึกษาทาความเข้าใจ เน่ืองจากเปน็ ขอ้ มลู ได้ผา่ นการศกึ ษาค้นคว้า ตรวจสอบข้อมูล วิเคราะห์เหตกุ ารณแ์ ละอธิบายไว้อย่างเป็นระบบ โดยนัก ประวัตศิ าสตรม์ าแลว้ พิพธิ ภัณฑสถำนแห่งชำติ พระนคร นบั เปน็ พพิ ธิ ภณั ฑสถานสาหรับประชาชน แหง่ แรกของประเทศไทยซ่ึงต้งั ขน้ึ เมื่อ พ.ศ. 2402 แต่เดิมเป็น “พระราชวังบวรสถาน มงคล” หรอื “วังหน้า” ซง่ึ ประกอบด้วย พระ ท่นี ่ังและพระตาหนกั อนั เป็นสถาปตั ยกรรม ไทยท่ีงดงามอีกแหง่ หนึง่ ในรชั สมยั รชั กาลท่ี 4 ได้ทรงจดั ตง้ั พิพธิ ภณั ฑส์ ่วนพระองคข์ น้ึ ท่ี พระ ทน่ี ัง่ ประพาส พพิ ธิ ภณั ฑ์ ซงึ่ ทรงโปรดเกลา้ ฯ ใหส้ รา้ งขน้ึ ในพระบรมมหาราชวังเพือ่ เก็บ รกั ษาโบราณวตั ถุ ศลิ ปวตั ถุ ซึง่ เปน็ เคร่อื งราช บรรณาการตา่ ง ๆ นบั ว่าเปน็ บอ่ เกดิ ของ พพิ ธิ ภัณฑใ์ นสมยั ตอ่ มา

11 บรรณำนุกรม กระทรวงศกึ ษาธิการ. หลักสูตรแกนกลำงกำรศึกษำขั้นพื้นฐำน พทุ ธศกั รำช 2551. กรุงเทพฯ : ชมุ นมุ สหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย จากัด, 2552. สานกั วชิ าการและมาตรฐานการศกึ ษา. ตวั ชีว้ ดั และสำระกำรเรียนรู้สังคมศึกษำ ศำสนำ และวฒั นธรรม ตำม หลกั สูตรแกนกลำงกำรศึกษำขั้นพนื้ ฐำน พทุ ธศกั รำช 2551. กรุงเทพฯ : ชมุ นุมสหกรณ์ การเกษตรแห่งประเทศไทย จากัด, 2552. สานกั วชิ าการและมาตรฐานการศกึ ษา. แนวปฏิบัตกิ ำรวดั และประเมินผลกำรเรยี นรู้. : ชุมนมุ สหกรณ์ การเกษตรแห่งประเทศไทย จากัด, 2552. สานกั วิชาการและมาตรฐานการศึกษา. แนวทำงกำรจดั กิจกรรมกำรเรยี นร้เู พอ่ื พฒั นำทักษะกำรคิดตำม หลักสูตรแกนกลำงกำรศกึ ษำขัน้ พืน้ ฐำน พทุ ธศักรำช 2551 กลุม่ สำระกำรเรยี นรสู้ ังคมศึกษำ ศำสนำ และวัฒนธรรม ระดับมธั ยมศึกษำ. : ชมุ นุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จากัด, 2552. ชมพนู ุท นาทรี ักษ์ และคณะ. ประวัตศิ ำสตร์ เล่ม 1 ประวัตศิ ำสตรไ์ ทย : เวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ ประเดน็ วภิ าคบคุ คลสาคัญ และภูมปิ ัญญาไทย . กรงุ เทพฯ : พัฒนาคุณภาพวิชาการ, 2551. ธีระ นชุ เป่ียม. ประวตั ศิ ำสตรไ์ ทย. กรงุ เทพฯ : สานักพิมพ์แมค็ , 2551. ประสทิ ธิ์ เอื้อตระกลู วิทย์. ประวัตศิ ำสตรไ์ ทย 4-6. กรุงเทพฯ: สานักพิมพเ์ อมพนั ธ์, 2551. สุพรรณี ชะโลธร และคณะ. ประวัติศำสตร์. กรุงเทพฯ : สานกั พิมพ์ประสานมิตร (ปสม.) , 2551

12 ภำคผนวก

13 ชื่อ – สกลุ กระดำษคำตอบแบบทดสอบ ................................................................................. ชั้น ................ เลขท่ี ........ คำชแ้ี จง ใหน้ กั เรียนเลือกคำตอบท่ีถูกต้องเพียงคำตอบเดียว โดยทำเคร่ืองหมำย x ลงในกระดำษคำตอบ ขอ้ ก ข ค ง 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. คะแนนทไ่ี ด้ สรปุ ผลกำรประเมนิ ให้นักเรียนกรอกคะแนนก่อนเรียน ลงในชอ่ งสรปุ ผลการประเมิน และใหค้ ดิ ระดับคุณภาพ ตามเกณฑ์การตัดสิน แลว้ กรอกลงตรงทก่ี าหนดให้ เกณฑ์การตดั สิน ระดบั คณุ ภาพ สรปุ ผลกำรประเมิน ระดับ 0-1 คะแนน ปรบั ปรงุ ระดับ 2-4 คะแนน พอใช้ ( ) ผา่ น ( ) ไมผ่ า่ น ระดับ 5-7 คะแนน ดี .................. ………………… คะแนนท่ไี ด้ ระดบั คณุ ภาพ ระดบั 8-10 คะแนน ดมี าก

14 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น หน่วยกำรเรยี น 2 กำรสรำ้ งองคค์ วำมรู้ใหม่ทำงประวัตศิ ำสตรไ์ ทย เล่มท่ี 3 เรือ่ ง หลักฐำนทำงประวัติศำสตร์ ขอ้ คำตอบ 1. ค 2. ง 3. ก 4. ค 5. ก 6. ง 7. ข 8. ก 9. ค 10. ข

15 กจิ กรรมที่ 1 หลกั ฐำนทำงประวตั ศิ ำสตรไ์ ทย คำชแ้ี จง พิจำรณำภำพหลักฐำนทำงประวัติศำสตร์ แลว้ นำหมำยเลขจำกภำพเติมหลังขอ้ ควำม 1 23 45 ขอ้ ควำม หมำยเลข 1. หลกั ฐานท่สี ามารถใช้ศึกษาเก่ียวกบั ขนบธรรมเนียมประเพณี ในรชั สมัยสมเดจ็ พระ นารายณม์ หาราช (พ.ศ.2199-2231) 2. หลกั ฐานทแี่ สดงถงึ อารยธรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ มีวิวฒั นาการทางด้าน วฒั นธรรม สงั คม และเทคโนโลยยี าวนานกวา่ 5,000 ปี 3. หลักฐานท่ีใชศ้ กึ ษาเกย่ี วกับความเช่อื ทางพระพุทธศาสนาแบบมหายานพทุ ธ ประวตั ิ และประวัตศิ าสตร์ของล้านนา 4. หลกั ฐานทใ่ี ชแ้ สดงการเข้าสู่สมัยประวตั ศิ าสตรข์ องดินแดนประเทศไทยเนือ่ งจากมี การระบุศกั ราชอย่างชัดเจน 5. หลักฐานท่ใี ช้ศึกษาเร่ืองราวต้ังแตแ่ รกสถาปนากรงุ ศรอี ยุธยา จนถงึ สมัยสมเดจ็ พระ นเรศวรมหาราช (พ.ศ.2133-2148)

16 แนวคำตอบกจิ กรรมที่ 1 คำชี้แจง พิจำรณำภำพหลกั ฐำนทำงประวตั ิศำสตร์ แล้วนำหมำยเลขจำกภำพเติมหลังข้อควำม 1 23 45 ขอ้ ควำม หมำยเลข 1. หลกั ฐานท่ีสามารถใชศ้ ึกษาเก่ยี วกบั ขนบธรรมเนยี มประเพณี ในรชั สมัยสมเด็จพระ 3 นารายณม์ หาราช (พ.ศ.2199-2231) 4 2. หลักฐานทแี่ สดงถงึ อารยธรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ มีววิ ฒั นาการทางดา้ น 2 วฒั นธรรม สังคม และเทคโนโลยยี าวนานกว่า 5,000 ปี 1 3. หลกั ฐานทใ่ี ช้ศกึ ษาเกีย่ วกับความเชื่อทางพระพุทธศาสนาแบบมหายานพุทธ 5 ประวตั ิ และประวตั ิศาสตรข์ องลา้ นนา 4. หลกั ฐานทีใ่ ชแ้ สดงการเขา้ ส่สู มัยประวตั ิศาสตร์ของดนิ แดนประเทศไทยเนือ่ งจากมี การระบุศกั ราชอย่างชัดเจน 5. หลักฐานทใ่ี ช้ศึกษาเรื่องราวตง้ั แตแ่ รกสถาปนากรงุ ศรอี ยุธยา จนถงึ สมยั สมเดจ็ พระ นเรศวรมหาราช (พ.ศ.2133-2148)

17 กจิ กรรมที่ 2ตานาน จารึก คำช้แี จง ใหน้ ักเรียนอำ่ นขอ้ ควำมเก่ียวกับลักษณะของหลกั ฐำนทำงประวัตศิ ำสตรต์ อ่ ไปน้แี ล้วทำพงศาวดาร เครอื่ งหมำย / ลงในช่องับน ึทกของต่างชาติ จดหมายเหตุ ลกั ษณะของหลกั ฐำน เอกสารทางราชการ 1. ผบู้ ันทกึ มีทงั้ นักการทูต พ่อคา้ นักเผชิญโชคที่ เดินทางข้ามมาในดินแดนประเทศไทยสมัยต่าง ๆ 2. บนั ทกึ ร่วมสมัยทีบ่ อกเกยี่ วกับวนั เวลาที่มเี หตกุ ารณ์ เกดิ ขน้ึ 3. หลกั ฐานช้นั ต้นทีน่ ่าเช่อื ถือ แตม่ ีข้อจากัดทางด้าน ภาษาและการตีความ 4. ราชสานกั ใหก้ ารอปุ ถัมภ์ เน้ือหาจะเกย่ี วกบั อาณาจัก และกษัตริยท์ ่ีปกครอง 5. เรอ่ื งทเ่ี ลา่ ต่อกนั มาด้วยวาจา ภายหลังตอ่ มามีการจด บนั ทกึ และพิมพเ์ ผยแพร่ 6. การนาหลกั ฐานไปใช้ต้องระมดั ระวงั เพราะผูจ้ ด บันทกึ มวี ัฒนธรรม ความคิดท่ีแตกตา่ งจากคนไทย 7. จารลงบนวัสดุหลายประเภท เชน่ แท่นศลิ า หรือ แผ่นศลิ า แผน่ ทอง แผน่ เงิน ใบบาน เปน็ ตน้ 8. หลักฐานทใี่ ห้คณุ คา่ มากในการศึกษาประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะสมยั อยธุ ยาและรัตนโกสินทร์จนถงึ ต้นรัชกาล ท่ี 5 9. หลักฐานทมี่ ีลักษณะเดน่ ในเรอื่ งการให้รายละเอยี ด และความถูกต้องในเรื่องเวลา มกี ารแทรกความคิดเหน็ ของผบู้ ันทึกลงไปดว้ ย 10. หลกั ฐานทเี่ กีย่ วข้องกับการบรหิ ารราชการและการ ปกครองทีร่ ัฐมตี ่อขา้ ราชการท้ังส่วนกลางและสว่ น ภมู ภิ าค

18 แนวคำตอบ กจิ กรรมที่ 2 คำชแี้ จง ใหน้ ักเรยี นอ่ำนข้อควำมเก่ยี วกับลักษณะของหลกั ฐำนทำงประวตั ิศำสตร์ตอ่ ไปนแ้ี ลว้ ทำ เครอื่ งหมำย / ลงในชอ่ ง ลกั ษณะของหลักฐำน ตานาน จารึก พงศาวดาร ับนทึกของชาวต่างชาติ จดหมายเหตุ เอกสารทางราชการ 1. ผบู้ นั ทกึ มีท้ังนักการทูต พ่อค้า นกั เผชญิ โชคท่ี / เดนิ ทางข้ามมาในดนิ แดนประเทศไทยสมยั ตา่ ง ๆ 2. บนั ทกึ ร่วมสมัยทบี่ อกเก่ยี วกับวันเวลาท่มี ีเหตกุ ารณ์ / เกิดขึ้น 3. หลกั ฐานชัน้ ต้นท่ีน่าเช่ือถือ แตม่ ขี ้อจากัดทางด้าน / ภาษาและการตคี วาม 4. ราชสานกั ให้การอุปถัมภ์ เนอ้ื หาจะเก่ยี วกบั อาณาจัก / และกษตั รยิ ท์ ่ีปกครอง 5. เรอ่ื งท่ีเล่าตอ่ กันมาดว้ ยวาจา ภายหลงั ตอ่ มามีการจด / บันทกึ และพิมพเ์ ผยแพร่ 6. การนาหลกั ฐานไปใช้ต้องระมดั ระวัง เพราะผจู้ ด / บันทึกมีวฒั นธรรม ความคิดที่แตกต่างจากคนไทย 7. จารลงบนวสั ดหุ ลายประเภท เช่น แท่นศลิ า หรอื / แผ่นศิลา แผ่นทอง แผน่ เงนิ ใบบาน เปน็ ต้น 8. หลักฐานทใี่ หค้ ุณคา่ มากในการศกึ ษาประวตั ศิ าสตร์ / โดยเฉพาะสมยั อยธุ ยาและรตั นโกสนิ ทรจ์ นถึงตน้ รัชกาล ที่ 5 9. หลักฐานทีม่ ีลักษณะเด่นในเร่อื งการให้รายละเอยี ด / และความถกู ต้องในเรื่องเวลา มีการแทรกความคดิ เหน็ ของผู้บันทึกลงไปด้วย 10. หลกั ฐานที่เกยี่ วข้องกบั การบรหิ ารราชการและการ / ปกครองทร่ี ฐั มีต่อข้าราชการทั้งสว่ นกลางและส่วน ภูมภิ าค

19 กิจกรรมที่ 3 1. ประเภทของหลักฐาน ( ) หลกั ฐานชั้นตน้ ( ) หลกั ฐานชั้นรอง ศิลาจารึกสโุ ขทัย หลักท่ี 1 2. ความน่าเชอื่ ถือของหลกั ฐาน ( ) น่าเช่อื ถือ ( ) ไมน่ า่ เชื่อถอื 3. ความสาคัญของหลกั ฐานทางประวัตศิ าสตร์ …………………………………………………………………. …………………………………………………………………. …………………………………………………………………. ………………………………………………………………… ………………………………………………………………… เจดยี ท์ รงดอกบวั ตมู 1. ประเภทของหลักฐาน หรอื เจดยี ์ทรงพมุ่ ข้าวบิณฑ์ ( ) หลักฐานช้ันตน้ ( ) หลักฐานชน้ั รอง 2. ความน่าเชื่อถือของหลกั ฐาน ( ) นา่ เช่ือถือ ( ) ไมน่ า่ เชอื่ ถือ 3. ความสาคัญของหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ …………………………………………………………………. …………………………………………………………………. …………………………………………………………………. …………………………………………………………………. …………………………………………………………………. ………………………………………………………………….

20 แนวคำตอบกิจกรรมท่ี 3 1. ประเภทของหลักฐาน ( ) หลกั ฐานชน้ั รอง ( / ) หลักฐานชัน้ ตน้ 2. ความนา่ เชือ่ ถือของหลักฐาน ( / ) น่าเช่อื ถือ ( ) ไม่นา่ เชือ่ ถอื ศิลาจารกึ สโุ ขทยั 3. ความสาคัญของหลักฐานทางประวัตศิ าสตร์ หลกั ท่ี 1 เปน็ หลักฐานทีใ่ หข้ ้อมูลของอาณาจกั รสุโขทยั หลายๆ ดา้ น ทง้ั การเมือง การปกครอง เศรษฐกจิ สังคม ขนบธรรมเนยี มประเพณี และวิถีชีวิตความเปน็ อยู่ ของคน เจดียท์ รงดอกบวั ตมู 1. ประเภทของหลักฐาน หรือเจดยี ท์ รงพ่มุ ข้าวบิณฑ์ ( / ) หลักฐานช้ันต้น ( ) หลักฐานช้ันรอง 2. ความน่าเชือ่ ถือของหลกั ฐาน ( ) น่าเชอื่ ถอื (/ ) ไมน่ ่าเชอ่ื ถือ 3. ความสาคัญของหลกั ฐานทางประวัตศิ าสตร์ เปน็ โบราณสถานในวัดมหาธาตุ เป็นเจดยี ์ที่มี ลกั ษณะเด่นท่ีสดุ ในกลุ่มเจดยี ์ทรงดอกบัวตมู ในสมัย สุโขทยั ด้วยกนั ลกั ษณะขอเจดีย์แสดงให้เหน็ ว่าได้รับ อทิ ธิพลมาจากเจดีย์ทรงปรางค์ของขอมประยุกต์เขา้ กับเจดยี ท์ รงกลมแบบลงั กา

แบบทดสอบหลังเรยี น 21 เอกสำรประกอบกำรเรียนวิชำประวตั ศิ ำสตร์ หน่วยกำรเรยี นท่ี 2 กำรสรำ้ งองคค์ วำมรใู้ หมท่ ำงประวัติศำสตรไ์ ทย รหัส31103 เล่มท่ี 3 เร่อื ง หลักฐำนทำงประวตั ศิ ำสตร์ ช้ันมธั ยมศกึ ษำปีที่ 4 เวลำ 10 นำที คำช้ีแจง ให้นักเรยี นเลือกคำตอบทถี่ กู ต้องเพียงคำตอบเดียว โดยทำเครื่องหมำย x ลงในกระดำษคำตอบ 1. แหลง่ รวบรวมขอ้ มลู หลักฐานทางประวัติศาสตร์ 5. การศึกษาเร่ืองราวของมนุษยส์ มยั ก่อน ในทอ้ งถน่ิ ส่วนใหญจ่ ะพบมาก ณ สถานท่ใี นข้อใด ประวัตศิ าสตร์ควรศึกษาจากหลักฐานใด ก. โรงเรียน ก. ศิลาจารกึ ข. ศาสนสถาน ข. หลกั ฐานทางโบราณคดี ค. หอ้ งสมดุ ค. พระราชพงศาวดาร ง. บ้านคหบดี ง. บนั ทกึ ของชาวตา่ งชาติ 2. เหตุใดศลิ าจารกึ จงึ เปน็ หลักฐานทเี่ ป็นลายลกั ษณ์ 6. ขอ้ ใดคือหลกั ฐานชั้นรองท้ังหมด อักษรเกา่ แกท่ สี่ ุดเทา่ ทมี่ ีการค้นพบในประเทศไทย ก. จดหมาย ภาพวาด กระเป๋า ก. ศลิ าจารึกมีความคงทน ข. ภาพถ่าย บทความ วิทยานิพนธ์ ข. ตวั อักษรบนจารกึ มีความชดั เจน ค. ภาพยนตร์ หนังสือ งานวิจยั ค. คนสมยั โบราณถนดั การใช้หิน ง. รปู ปั้น ข่าวหนังสอื พมิ พ์ วดี ิทศั น์ ง. การบนั ทกึ ข้อมูลลงบนหินทาได้งา่ ย 7. เพราะเหตใุ ดหลักฐานชนั้ ตน้ จงึ มคี วามนา่ เชื่อถือ 3. หลกั ฐานประเภทใดทบ่ี ันทึกเร่ืองราวในอดีต มากว่าหลกั ฐานชน้ั รอง ภายใตก้ ารอปุ ถัมภข์ องราชสานกั ก. หลกั ฐานช้นั รองใชข้ อ้ มูลจากหลกั ฐานช้นั ต้น ก. พงศาวดาร ข. หลักฐานชน้ั ตน้ สร้างขนึ้ โดยไม่มีอคตใิ นการ ข. ตานาน สร้าง ค. จดหมายเหตุ ค. หลักฐานชั้นตน้ ไมม่ ีการสอดแทรกความคิด ง. บนั ทึกของชาวต่างชาติ ของผสู้ รา้ ง 4. หลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตรข์ ้อใดอยตู่ ่างสมยั จาก ง. ผูส้ รา้ งหลักฐานช้ันตน้ ย่อมทราบข้อมูลของ ข้ออืน่ เหตุการณ์ดีกว่า ก. วดั พระศรสี รรเพชญ์ ประเสริฐฯ ข. จดหมายเหตลุ าลแู บร์ ค. พระที่น่ังจักรีมหาปราสาท ง. พระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบบั หลวง

22 8. หลักฐานชั้นต้นมคี วามน่าเชื่อถอื เพราะอะไร 10. ข้อใดคือคุณสมบตั ิเดน่ ของข้อมลู ที่ไดจ้ ากจารึก ก. ใหข้ ้อมลู ท่เี กดิ ข้ึนจริง มีการอา้ งองิ ก. เป็นหลกั ฐานที่ให้ข้อมูลอยา่ งละเอียด ข. สรา้ งขน้ึ ดว้ ยความเป็นกลางไม่มีอคติ ข. เป็นหลักฐานทใี่ หข้ อ้ มูลนั้น ๆ ไดใ้ จความ ค. ใหข้ ้อมูลที่ละเอียดครบถว้ นสมบูรณ์ ค. เปน็ หลักฐานชน้ั ต้นทบี่ อกเร่ืองราวสาคญั ง. สร้างข้นึ จากผเู้ กี่ยวข้องในชว่ งท่ีเกดิ ง. เปน็ หลกั ฐานช้นั ตน้ ทบี่ อกเวลาสร้างไว้ เหตุการณ์ ชดั เจน 9. พระราชพงศวดารมเี นื้อหากล่าวถึงเรอื่ งใด ก. สถาบันกษตั ริย์ ข. พระพุทธศาสนา ค. สงครามกบั อาณาจักรอ่ืน ง. ความสมั พันธก์ ับตา่ งประเทศ

23 เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น หน่วยกำรเรียน 2 กำรสรำ้ งองค์ควำมรูใ้ หม่ทำงประวัตศิ ำสตรไ์ ทย เล่มท่ี 3 เร่อื ง หลกั ฐำนทำงประวัตศิ ำสตร์ ข้อ คำตอบ 1. ข 2. ก 3. ก 4. ค 5. ข 6. ค 7. ง 8. ง 9. ก 10. ค

24 ใบบันทกึ คะแนน หน่วยกำรเรียน 2 กำรสรำ้ งองค์ควำมรู้ใหม่ทำงประวัติศำสตรไ์ ทย เล่มท่ี 3 เรื่อง หลักฐำนทำงประวตั ิศำสตร์ คะแนนทไ่ี ด้ ................... ช่อื – สกุล ................................................................................ ช้ัน ................. เลขที่ ............ ท่ี กจิ กรรม คะแนน คะแนนทไ่ี ด้ 1. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น 10 2. กจิ กรรมที่ 1 10 3. กิจกรรมท่ี 2 10 4. กิจกรรมท่ี 3 10 5. แบบทดสอบหลังเรียน 10 50 รวม