รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้เทคนิค SQ4R

การจดั การเรยี นรูใ้ นศตวรรษท่ี 21 รูปแบบการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ โดยใชเ้ ทคนิคSQ4R อาจารยผ์ สู้ อน ดร.รชั กร ประสีระเตสงั

ก คำนำ หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหน่ึงของวิชาทักษะและเทคนิคการสอน รหัสวิชา 5002506 จัดทาขึ้นเพื่อศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับเทคนิคการสอน รูปแบบการจัด กิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้เทคนิค SQ4Rและได้ศึกษาอย่างเข้าใจเพ่ือเป็น ประโยชนต์ อ่ การเรยี นรู้ ผู้จัดทาขอขอบพระคุณ ดร.รัชกร ประสีระเตสัง ที่คอยให้คาแนะและให้ ความรใู้ นการจดั ทาหนังสอื เลม่ น้ี จนสาเร็จไปไดด้ ้วยดี ผู้จัดทาหวังว่าหนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้จัดทา ผู้อ่าน และผู้ท่ี สนใจที่จะศึกษาเกยี่ วกับ รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้เทคนิค SQ4R ไม่มากก็น้อย หากหนังสือเล่มนี้มีข้อผิดพลาดประการใดผู้จัดทาขออภัยมา ณ ที่นีด้ ว้ ย คณะผ้จู ดั ทา

ข ำ นำ คานา ก สารบั ข ความหมายของวิ ีการสอนแบบSQ4R 1 ข้นั ตอนในการจัดกิจกรรมการเรยี นรโู้ ดยใช้วิ ีการสอนแบบSQ4R 2-3 บทบาทผ้สู อนในการจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้โดยใชว้ ิ ีการสอนแบบSQ4R 4-5 บทบาทผเู้ รียนในการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้โดยใชว้ ิ ีการสอนแบบSQ4R 6 ลักษณะสาคั ของการจัดการเรียนรูโ้ ดยใช้เทคนคิ สอนแบบ SO4R 7 ความแตกตา่ งของการจดั การเรียนร้โู ดยวิ ีสอนแบบ SO4R 8 กับการเรยี นรู้แบบปกติ ประโยชนแ์ ละขอ้ จากดั ของการจัดการเรียนร้โู ดยใช้เทคนคิ การสอนแบบ SQ4R 9 ข้อจากดั ของการจัดการเรียนร้โู ดยใช้เทคนิคการสอนแบบ SQ4R 10 สรปุ การจักกจิ กรรมการเรยี นรู้โดยใชเ้ ทคนิคการสอนแบบ SQ4R 11 การอา่ นจับใจความสาคั โดยใชเ้ ทคนิค SQ4R’’ 12-13 ตัวอยา่ งแผนจัดการเรียนรู้รปู แบบการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ 14-30 โดยใช้เทคนคิ SQ4R บรรณานกุ รม

1 ความหมายของวธิ ีการสอนแบบSQ4R วิธีสอนแบบSQ4R หมายถึง วิธีการสอนการอ่านวิธีหนึ่งซึ่งพัฒนามาจาก เทคนิค SQ3R เป็นวิธีการที่ช่วยฝึกทักษะการอ่านอย่างเป็นระบบเริ่มจากการ อ่านบทอ่านแบบคร่าวๆตั้งคำถาม จากบทอ่านเพื่อกระตุ้นความสนใจในบท อ่านมากยิ่งขึ้นดำเนินการอ่านอย่างละเอียดเพื่อหา คำตอบจากคำถามที่ตั้งไว้ จดบันทึกสาระสำคัญที่ได้จากการอ่านแล้วนำมาเขียนสรุปพร้อมทั้งมี การ วิเคราะห์วิจารณ์แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับบทอ่านเพื่อช่วยทำให้ผู้อ่านเข้าใจ เรื่องนั้นได้ อยา่ งแทจ้ ริงการสอนอา่ นแบบSQ4R เป็นการสอนทไี่ ดร้ บั การ พัฒนาและต้ังอยูบ่ นรากฐานแนวคิด ทางการเรียนการสอนภาษาคือทฤษฎีอภิ ปัญญา (Metacognition theory) ซึ่งเป็นแนวคิดหน่ึง ของจิตวิทยาการเรียนรู้ อภิปัญญากับการอ่านนั้น หมายถึงขั้นตอนหรือวิธีการที่จะทำให้การอ่าน บรรลผุ ลตามเปา้ หมาย มอี งคป์ ระกอบสำคัญอยู่ 2 สว่ น คอื ความตระหนกั รู้ และการควบคมุ กลไก ที่ใช้ในกระบวนการอ่าน รวมถึงวิธีการที่จะทำให้บรรลุ เป้าหมายของการเรียนรู้เน้นให้ผู้เรียน เรียนรู้ด้วยตนเองอย่างเป็นระบบจนกว่า จะเข้าใจในเรื่องที่อ่านมีการควบคุมกระบวนการต่าง ๆ อยา่ งเป็นขัน้ ตอน มี การควบคุมและตรวจสอบตนเอง ในระหว่างการอา่ น คือขั้นตอนการอา่ นและ การพูดคําตอบออกมาจากความจำของตนเองรวมถึงการประเมินหลังจาก อ่านเรื่องนั้นๆจบแล้ว คือในขั้นตอนการทบทวน หากยังจำเรื่องราวทั้งหมดไม่ ได้ก็จะกลับไปสู่ขั้นตอนการอ่านอีกคร้ัง หน่งึ เพอื่ รวบรวมขอ้ มลู

2 ข้นั ตอนในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้วิธกี ารสอนแบบSQ4R 1. ขน้ั นำเขา้ สบู่ ทเรยี น ขั้นตอนนีเ้ ปน็ ข้ันตอนทีจ่ ัดทำบรรยากาศให้รู้สึกสบาย ไม่เครยี ดเสนอสิ่ง เรา้ เพอ่ื ให้ผู้เรียนพรอ้ มทจ่ี ะเรยี นบทเรียนใหม่ การเสนอ เนื้อหาใหม่สำหรบั การอา่ น ผสู้ อนอาจจะ กำหนดให้ผ้เู รียนเตรียมมาเองหรือ ผสู้ อนจะเป็นผจู้ ดั เตรียมกไ็ ด้ เพราะการสอนอา่ นมีวัตถปุ ระสงค์ ใหผ้ อู้ า่ นได้ นำไปใชใ้ นชีวิตประจำวนั เพราะฉะนน้ั ส่อื ที่นำมาใชจ้ ึงควรเป็นของจรงิ (Authentic Materials) เช่น ใบโฆษณา ข่าว จดหมาย ใบสมคั รงาน จุลสาร ฯลฯ 2. ขนั้ สอน ซึง่ ขน้ั สอนสามารถแบง่ เป็นรายละเอียดได้ดงั นี้ 2.1 Survey (S) ใหผ้ ูเ้ รียนอา่ นเน้ือเรื่องอยา่ งคร่าวๆ เพ่อื หาจดุ สำคัญของ เร่ืองไม่ควรใช้ เวลานานเกินไป 2.2 Question(Q) การตง้ั คำถาม การตงั้ คำถามนี้จะทำให้ผ้อู า่ นอยากรอู้ ยาก เหน็ จงึ เพ่มิ ความเข้าใจในการอ่านมากย่งิ ขึ้น คำถามจะชว่ ยใหผ้ ู้อา่ นระลกึ ถึง ความรู้เดมิ ทมี่ ีอยเู่ กย่ี วกับเรอ่ื งที่ อา่ น คำถามจะชว่ ยใหผ้ อู้ ่านเขา้ ใจเรือ่ งไดเ้ รว็ และที่สำคญั กค็ ือคำถามจะต้องสมั พันธก์ ับเรอ่ื งราวที่ กำลงั อ่านในเวลา เดยี วกันก็ควรจะต้องถามตัวเองดูวา่ ใจความสำคญั ที่ผู้เขียนกำลังพูดถงึ อยู่ น้นั คือ อะไร ทาํ ไมจึงสำคัญ สำคัญอย่างไร และเก่ยี วขอ้ งกับอะไรหรือใคร บ้าง ตอนไหนและเมอื่ ไร อยา่ งไรกต็ าม ควรพยายามตัง้ คำถามให้ได้ เพราะ จะชว่ ยให้การอ่านในขนั้ ต่อไปเป็นการอ่านอย่าง มจี ดุ มุ่งหมาย และสามารถ จบั ประเด็นสำคญั ได้อยา่ งถกู ต้องไม่ผดิ พลาด

3 2.3 Read (R) คอื การอา่ นข้อความในบทเรยี นหรือตอนนัน้ อีกอยา่ ง ละเอยี ดและใน ขณะเดยี วกนั ก็คน้ หาคำตอบสำหรบั คำถามที่ไดต้ ้ังไวใ้ นข้นั น้ี จะเปน็ การอ่านเพ่ือจบั ใจความและ จบั ประเดน็ สำคัญโดยแท้จรงิ ขณะทีก่ ำลงั อา่ นอยู่ ถ้านกึ คําถามได้ กอ็ าจจดบันทกึ ไว้ในที่วา่ งรมิ หนา้ หนังสือก่อน แลว้ ตัง้ ใจอ่านต่อไปจนกว่าจะได้คำตอบท่ตี อ้ งการ 2.4 Record (R) ให้ผู้เรียนจดบันทึกขอ้ มลู ตา่ ง ๆ ทไ่ี ด้อา่ นจากขัน้ ตอนที่ 3 โดย มงุ่ เน้นจด บนั ทกึ ในส่วนทีส่ ำคญั และจำเป็น โดยใช้ข้อความรัดกุมหรอื ยอ่ ๆ ตามความเข้าใจของผเู้ รยี น 2.5 Recite(R) ใหผ้ เู้ รยี นสรปุ ใจความสำคญั โดยพยายามใชภ้ าษาของตนเอง ถ้ายังไม่แนใ่ จใน บทใดหรือตอนใด ใหก้ ลบั ไปอ่านใหม่ 2.6 Reflect(R) ให้ผู้เรยี นวิเคราะหว์ ิจารณ์บทอา่ นท่ผี ูเ้ รยี น ได้อ่านแล้วแสดง ความคดิ เหน็ ในประเด็นที่ผู้เรียนมคี วามคิดเห็นสอดคล้องหรือมีความคดิ เห็น ไม่ สอดคลอ้ ง บางครั้งอาจขยายความสิ่งท่ไี ดอ้ ่านโดยการเช่ือมโยงความคิด จากบทอา่ นกบั ความรเู้ ดมิ โดยใชภ้ าษาทถี่ กู ตอ้ ง 3. ขน้ั สรปุ และประเมนิ ผล ผสู้ อนจะต้องไม่ลมื ว่า การส้ินสุดการเรยี นรู้ จะ ตอ้ งมกี ารวดั ประเมินผลว่าผ้เู รียนได้ความรู้ตามจุดประสงคห์ รอื ไม่ เป็นการ ประเมินความสามารถเพื่อนำผลมา พัฒนาผู้เรียนและชว่ ยผู้เรียนท่ีอ่อน โดย อธิบายเพมิ่ เติมให้แบบฝกึ หดั มากขึ้น หรอื สาํ หรับผทู้ ่เี รียน ดกี อ็ าจจะให้แบบ ฝึกเสรมิ ใหม้ ที กั ษะเพมิ่ ขึ้นอกี ก็ได้ (สุคนธ์ สินธพานนท์, 2545)

4 บทบาทผู้สอนในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้วธิ ีการสอนแบบSQ4R ขน้ั สอนซึ่งกระทำการสอนตามระบบของวิธกี ารสอนแบบ SQ4R มี 6 ขัน้ ตอน 1. Survey (S) ผู้สอนสอนให้ผอู้ า่ นอ่านอย่างครา่ วๆ เพอื่ หาจดุ สำคัญของเรื่อง การอ่านในข้นั นี้ ผู้สอนควรจำกัดเวลาให้ไมค่ วรใช้เวลาเกินไป ผูส้ อนสอนการ เรียบเรยี งแนวคิดตา่ ง ๆ จากสิง่ ทีไ่ ด้ อา่ นคร่าวๆ 2. Question (Q) ผสู้ อนให้ผ้เู รียนต้ังคำถามจากเร่ืองที่เรียน ในขั้นน้ที ำให้ผอู้ ่านมี ความอยากรู้ อยากเห็น ดงั นน้ั จงึ เพ่มิ ความเขา้ ใจในการอา่ นมากยิ่งขน้ึ คำถาม จะชว่ ยใหผ้ ู้อ่านระลึกถึงความรู้ เดมิ ท่ีมีอยเู่ กย่ี วกบั เรื่องท่ีอ่าน คำถามจะชว่ ยให้ ผอู้ ่านเข้าใจเร่อื งได้เร็ว และทีส่ ำคญั คือ คำถาม จะต้อง สมั พนั ธ์กับเร่ืองราวที่ กำลังอ่าน ในเวลาเดียวกันกค็ วรจะต้องถามตวั เองดูว่าใจความสำคญั ท่ผี ้เู ขยี น กำลงั พดู ถงึ อยู่นั้นคืออะไร ทำไมจึงสำคัญสำคัญอยา่ งไร และเกยี่ วขอ้ งกบั อะไรหรือใคร บา้ งตอนไหน และเมื่อไร อยา่ งไรกต็ ามควรพยายามต้งั คำถามให้ ไดเ้ พราะจะชว่ ยใหก้ ารอ่านในข้นั ต่อไปเปน็ ไปอย่างมจี ุดมุง่ หมายและสามารถ จับประเดน็ สําคัญไดถ้ ูกตอ้ งไมผ่ ดิ พลาด

5 3. Read (R) ผ้สู อนให้ผเู้ รียนอ่านขอ้ ความในบทหรือตอนนั้น ๆ อยา่ ง ละเอยี ดและใน ขณะเดยี วกัน ก็ใหผ้ เู้ รยี นค้นหาคำตอบสำหรบั คำถามที่ไดต้ ง้ั ไว้ ในขัน้ น้จี ะเป็นการอา่ นเพื่อจับ ใจความและจับประเด็นสำคญั ๆ โดยแทจ้ รงิ ขณะทกี่ ำลงั อา่ นอยู่ ถ้านกึ ถึงคำถามได้อกี ก็ อาจใช้วิธี จดบันทึกไว้ในทว่ี ่างรมิ หนา้ หนงั สอื ก่อนแล้วต้ังใจอย่างตอ่ ไปจนกวา่ จะได้คำตอบทีต่ ้องการ 4. Record (R) ผสู้ อนใหผ้ ู้เรียน จดบนั ทกึ ขอ้ มูลตา่ ง ๆ ทไ่ี ดอ้ า่ นจาก ขน้ั ตอนที่ 3 โดยมุ่งจด บนั ทึกในสว่ นทีส่ ำคัญและสง่ิ ท่ีจำเป็น โดยใช้ขอ้ มลู อย่างรดั กุมหรือย่อ ๆ ตามความเขา้ ใจของ ผเู้ รยี น 5. Recite (R) ผสู้ อนใหผ้ ู้เรียนให้เขียนสรุปใจความสำคญั โดยพยายามใช้ภาษา ของตนเองถา้ ยัง ไมแ่ น่ใจในบทใดหรือตอนใดให้กลบั ไปอ่านใหม่ 6. Reflect (R) ผสู้ อนใหผ้ เู้ รยี นวิเคราะหว์ จิ ารณ์ บทอา่ นท่ผี ู้เรยี นไดอ้ า่ นแล้ว แสดงความคดิ เห็น ในประเด็นทผ่ี ้เู รียนมีความคิดเห็นสอดคล้องหรอื ความคิดเหน็ ไมส่ อดคลอ้ ง เตียง TC- 3, 14. เอบี ซี?... HE

6 บทบาทผเู้ รยี นในการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ โดยใช้วธิ ีการสอนแบบSQ4R 1. Survey (S) ผเู้ รยี นอา่ นสำรวจเรื่องราวคร่าวๆ เชน่ ช่อื เรือ่ ง ชอื่ ตวั ละคร จุด มุ่งหมาย สถานที่ ปัญหาท่พี บในเรอื่ ง ฯลฯ) 2. Question(Q) ผ้เู รยี นคำถามเรือ่ งที่อา่ นลกั ษณะคำถามทเี่ ก่ียวข้องกบั เน้อื เร่ืองและคาํ ถามท่ี เกีย่ วกับการวเิ คราะหอ์ งค์ประกอบของเรื่อง ใครทำอะไร ท่ไี หน อย่างไร 3. Read (R1) ผู้เรยี นอา่ นเนื้อเรอ่ื งอย่างละเอียดและค้นหาคำตอบของ คำถามท่ีไดต้ ง้ั ไวใ้ หถ้ ูกต้อง และสมบรู ณ์ 4. Record (R2) ผูเ้ รยี นจดบันทึกสาระสำคัญต่าง ๆ ทไี่ ดจ้ ากการอ่านบนั ทึก ขอ้ มูลต่าง ๆ ทีไ่ ด้ อา่ นจากขน้ั ตอนที่ 3 โดยมงุ่ จดบนั ทกึ ในสว่ นท่ีสำคัญและส่ิงท่ี จำเปน็ โดยใช้ขอ้ ความอย่างรดั กุม หรอื ย่อ ๆ ตามความเข้าใจของผู้เรยี น 5. Recite (R3) ผเู้ รยี นเขียนสรุปใจความสำคัญ โดยพยายามใชภ้ าษาของ ตนเองถา้ ยงั ไมแ่ น่ใจ ในบทใดหรือตอนใดใหก้ ลับไปอ่านใหม่ 6. Reflect (R4 ให้ผูเ้ รียนวิเคราะหว์ ิจารณ์บทอ่านที่ผู้เรยี นได้อ่านแลว้ แสดง ความคดิ เหน็ ใน ประเด็นทีผ่ ูเ้ รียนมีความคิดเห็นสอดคลอ้ งหรอื ความคิดเห็นไม่ สอดคล้อง บางครง้ั อาจขยายความ ส่งิ ที่ไดอ้ า่ น โดยการเชือ่ มโยงความคดิ จาก บทอ่านกับความรู้เดิมโดยใชภ้ าษาอยา่ งถูกต้อง

7 ลกั ษณะสำคัญของการจัดการเรียนรโู้ ดยใช้เทคนิคสอนแบบ SO4R ลักษณะสำคัญของการจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีสอนแบบ SO4R เป็นวิธีการ จัดการเรียนรู้ การอ่านตำราที่เป็นระบบ ช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจตำราที่อ่านด้วย ตนเอง เน้นที่การอ่านซ้ำๆ จนกว่า จะเขา้ ใจและจดจำเรื่องราวทีอ่ า่ นได้ ประกอบด้วย 6 ขน้ั ตอน คือ ขน้ั สำรวจ เป็นการดแู บบผ่านไป อย่างคร่าวๆ และดู หัวข้อย่อยในแต่ละบท รวมถึงคำถามและสรุปใจความท้ายบท เพื่อนำไปตั้ง คําถามที่ได้มาจากบทอ่าน เช่น ใคร อะไร ทำไม อย่างไรและเมื่อไร ซึ่งจะช่วย ให้การอ่านมี จุดมุ่งหมายและจับประเด็นที่สำคัญได้ หลังจากนัน้ ผู้เรียนต้อง กลับมาอ่านเน้ือหาซ้ำอีกครั้งอย่าง ละเอียด การอ่านอย่างแท้จริงเกิดขึ้นในขั้นนี้ เป็นการอ่านเพื่อค้นหาคำตอบของคำถามที่ได้ตั้งไว้ แล้วในขั้นนี้หากนึกถึงเนื้อ ความอะไรได้อีกก็จดบันทึกลงไป เมื่อได้คำตอบแล้ว ใช้คำพูดของตน เพื่อสรุป คำตอบในขั้นตอนนี้ และแสดงให้เห็นถึงความเข้าใจของผู้อ่านด้วยว่าเข้าใจ ประเด็น ถูกต้องหรือไม่ หลังจากนั้นเขียนคำตอบที่ได้ เพื่อสรุปใจความเรื่องราว ที่ได้อ่านประกอบด้วย ใจความหลัก และใจความสนับสนุน ซึ่งครอบคลุมเนื้อหา ทั้งหมด และทบทวนสิ่งต่าง ๆ ที่ได้จด บันทึกย่อไว้และเขียนสรุปใจความหลัง จากที่ได้อ่านจบแล้ว เป็นการทวนคำถามคำตอบ หากไม่ แนใ่ จสว่ นใดของเรอื่ ง ใหก้ ลับไปอ่านใหมเ่ พ่ือจำได้ดขี นึ้ (สุคนธ์ สินธพานนท์, 2545)

8 ความแตกต่างของการจัดการ การอ่านจับใจความของนักเรียนที่จัดการเรียนรู้ เรยี นรโู้ ดยวธิ ีสอนแบบ SO4R โดยวิธีสอนแบบ SO4R สูงกว่า วิธีการจัดการเรียนรู้โดย วิธีสอนแบบปกติวิธีการจัดการเรียนรู้เรื่องการอ่าน จับ กับการเรียนรู้แบบปกติ ใจความโดยใช้วิธีสอนแบบ SQ4R สามารถพัฒนา ความสามารถทางการอ่าน จับใจความของนักเรียนได้ ดีกว่าวิธีสอนแบบปกติอาจเนื่องมาจากวิธีสอนแบบ SQ4R เป็นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ไปทีละ ขนั้ ตอน โดยเร่มิ จาก 1. ขนั้ นำเข้าสู่บทเรยี น มีการกระตนุ้ ความสนใจของนกั เรยี นเพอ่ื เชือ่ มโยงเขา้ สู่ เรื่องที่จะอา่ น 2. ขนั้ สอน ซ่ึงข้ันสอนสามารถแบง่ เป็นรายละเอียดไดด้ ังนี้ (Survey-S) สำรวจบทอา่ น และอา่ น เนือ้ เรอ่ื งอย่างคร่าวๆ (Question) ตง้ั คำถามจากเรอ่ื งที่อ่าน (Read) อา่ นเนอ้ื เร่ืองและค้นหา คำตอบสำหรบั คำถามที่ตัง้ ไว้แลว้ จดบันทกึ (Record) จดบันทกึ ข้อมูลต่าง ๆ ท่ีได้จากการอ่านโดย บันทกึ ตามความเข้าใจของ ตนเอง (Recite) สรุปเร่ืองท่ีอา่ นโดยใชภ้ าษาของตนเอง Reflect-R) วิเคราะหว์ ิจารณ์บทอา่ น แสดงความคิดเห็น 3. ข้นั สรปุ นักเรียนและครรู ่วมกนั สรุปผลการเรยี นรู้ทั้งด้านเนือ้ เรอื่ งและ วธิ ีการอา่ น ครู ตรวจสอบผลการเรียนรดู้ ว้ ยคำถาม ซงึ่ เปน็ การประมวล ความรูท้ ไี่ ดเ้ รยี นไปแล้วเขา้ ด้วยกันและ ชว่ ยสร้างความเขา้ ใจในบทอ่านไดด้ ี ข้ึนการจัดการเรยี นรู้โดยวิธสี อนแบบ SQ4R ชว่ ยใหน้ ักเรียน เข้าใจแนวคดิ ของเรื่องท่ีอา่ นได้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ สามารถจับใจความ และเป็นการ อ่านอยา่ งมี จุดมุง่ หมายในแตล่ ะขั้นตอนพัฒนาทักษะการอ่านของผู้อ่านได้ เป็นอย่างดี ชว่ ยใหก้ ารอา่ นเปน็ ไป อยา่ งมีจุดหมายและเปน็ แรงจงู ใจในการ อ่านเป็นจุดสำคญั ทีช่ ว่ ยกระตุน้ ให้นักเรียนคน้ หาคำตอบ

9 ประโยชน์และข้อจำกดั ของการจดั การเรียนรู้ โดยใช้เทคนิคการสอนแบบ SQ4R การจัดการเรียนร้ดู ว้ ยเทคนิค SQ4R เปน็ การจัดการเรียนรทู้ ่ีเนน้ นักเรียนเป็น สำคัญ ช่วย พัฒนาประสิทธิภาพในการอ่าน เนื่องจากเป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่มี ขั้นตอนการจัดกิจกรรมท่ี ชัดเจนและเป็นระบบ จึงมีส่วนช่วยให้นักเรียนสามารถทําความเข้าใจเนื้อหาที่อ่านได้ง่ายโดย นักเรียนอาศัยคำถามที่ตั้งขึ้นเป็นแนวทาง ในการอ่านซึ่งช่วยให้มีจุดประสงค์ในการอ่านและ เปา้ หมายในการอ่านที่ชัดเจน ไมห่ ลงประเด็น นอกจากนี้แล้วการจัดการเรียนรู้แบบ SQ4R ยงั ช่วย พัฒนาทักษะ การคิดข้ันสูงของนักเรียน ไม่ว่าจะเป็นการคดิ วิเคราะห์ การคิดสังเคราะห์ หรือ การ คิดที่อาศัยทักษะการคิดที่ซับซ้อนอื่น ๆ และยังช่วยกระตุ้นให้นักเรียนเกิด ความกระตือรือร้นใน การเรียนและกลา้ แสดงความคิดเหน็ อีกดว้ ย

10 ขอ้ จำกัดของการจัดการเรยี นรโู้ ดยใช้ เทคนิคการสอนแบบ SQ4R 1. ผู้เรยี นในระดับประถมศกึ ษาจำเปน็ จะต้องเรียนรู้โครงสร้างภาษาและคำศัพท์ แต่การจัดการ เรียนร้แู บบ SQ4R ไม่มขี ั้นตอนสำหรับสอนโครงสร้างภาษาและ คำศัพทใ์ หม่โดยตรง ครูผสู้ อนจึง ตอ้ งสอดแทรกขั้นตอนการสอนอยา่ งเหมาะสม 2. ผู้สอนจะตอ้ งมีความรู้ และคล่องทางดา้ นภาษาพอสมควรในการทีจ่ ะชว่ ย เหลอื และให้ คำปรกึ ษาแก่ผ้เู รยี น 3. ผู้สอนจะต้องกำหนดเนื้อหาและจัดเตรยี มเนื้อหาใหเ้ หมาะสมกับวัยของผู้ เรียน มีความน่าสนใจ และทนั สมยั อีกทัง้ ตอ้ งคำนงึ ถึงความสามารถและความรู้ เดมิ ของผเู้ รยี นเป็นสำคญั อีกด้วย

11 สรปุ การจกั กจิ กรรมการเรียนรโู้ ดยใช้ เทคนิคการสอนแบบ SQ4R เทคนิคการสอนแบบ SQ4R มีแนวโน้มในการพัฒนาทักษะการอ่านของผู้เรียน ให้มี ประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น พร้อมทั้งการสอนอ่านแบบ SQ4R ยังเป็นเทคนิคการ สอนที่เหมาะสมกับ การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง โดยมีจุดมุ่งหมายให้ผู้เรียนเกิดการ เรียนรู้ผ่านการตั้งคำถาม การหาคำตอบ การ ทำความเข้าใจเรื่องที่อ่านด้วยตนเอง การสรุปเน้ือ เรื่อง และการสะท้อนความคิด จากเรื่องที่อ่าน และถ้าผู้เรียนได้รับการฝึกฝนอย่างต่อเนื่องจะ สามารถช่วยให้ผู้ เรียนมีทัศคติที่ดีต่อการอ่านและรักการอ่าน ซึ่งสอดคล้องกับกระทรวง ศกึ ษาธกิ ารทตี่ อ้ งการใหผ้ ้เู รียนมนี สิ ัยรกั การอ่าน

12 การอ่านจับใจความสำคัญโดยใช้เทคนคิ ‘‘SQ4R’’ SQ4R เปน็ เทคนิคการสอนอา่ นอย่างคร่าว ๆ มี 5 ข้นั ตอน ดงั น้ี 1. Survey (S) คืออา่ นอยา่ งครา่ วๆ เพื่อหาจดุ สำคัญของเรอื่ ง การอ่านใน ขั้นนไี้ ม่ควรใชเ้ วลานาน เกนิ ไป การอ่านครา่ ว ๆ จะชว่ ยใหผ้ ู้อา่ นเรยี บเรยี ง แนวคดิ ตา่ ง ๆ ได้ 2. Question (Q) คือการต้ังคำถาม จะทำใหผ้ ้อู ่านมคี วามอยากรอู้ ยากเห็น ดังน้ันจึงเพิม่ ความ เข้าใจในการอา่ นมากยิ่งข้ึน คำถามจะช่วยให้ผอู้ า่ นระลึก ถงึ ความรเู้ ดิมทมี่ ีอยู่เกี่ยวกับเรื่องท่อี า่ น คำถามจะช่วยให้ผูอ้ ่านเข้าใจเรือ่ ง ได้เรว็ และท่ีสำคัญก็คอื คำถามจะต้องสมั พนั ธก์ บั เรอื่ งราวที่ กำลังอ่านใน เวลาเดยี วกนั ก็ควรจะต้องถามตัวเองดูว่า ใจความสำคญั ที่ผ้เู ขียนกำลังพดู ถึงอยนู่ น้ั คืออะไร ทำไมจึงสำคญั สำคัญอย่างไร และเกย่ี วขอ้ งกับอะไรหรือ ใครบ้าง ตอนไหนและเมื่อไร อยา่ งไรก็ 3. Read (R1) คอื การอา่ นข้อความในบทหรอื ตอนน้นั ๆ อย่างละเอียดและ ในขณะเดยี วกัน ก็ ค้นหาคำตอบสำหรบั คำถามทีไ่ ดต้ ัง้ ไว้ในขัน้ น้ีจะเปน็ การ อ่านเพ่อื จับใจความและจับประเดน็ สำคญั โดยแท้จรงิ ขณะทีก่ ำลังอา่ นอยู่ ถ้านกึ คำถามไดอ้ กี ก็อาจใช้วธิ ีจดบันทึกไวใ้ นท่วี ่างรมิ หนา้ หนังสือ ก่อนแลว้ ต้ังใจอา่ นตอ่ ไปจนกวา่ จะไดร้ ับคำตอบทต่ี อ้ งการ

13 4. Record (R2) คอื การจดบนั ทกึ ข้อมูลตา่ ง ๆ ทไ่ี ด้อ่านจากขัน้ ตอนที่ ๓ โดย มงุ่ จดบนั ทึกใน ส่วนที่สำคัญและส่งิ ท่จี ำเป็น โดยใช้ขอ้ ความอย่างรัดกมุ หรอื ย่อตามความเข้าใจของผ้เู รยี น 5. Recite (R3) คอื การเขยี นสรปุ ใจความสำคญั โดยพยายามใช้ภาษาของ ตนเองถา้ ยงั ไม่แนใ่ จ ในบทใดหรือตอนใดให้กลบั ไปอ่านใหม่ 6. Reflect (R4) คือ การวิเคราะห์ วจิ ารณ์ บทอา่ นที่ผู้เรียนได้อ่านแลว้ แสดง ความคดิ เห็นใน ประเด็นทีผ่ เู้ รยี นมคี วามคิดเห็นสอดคลอ้ งหรอื ความคดิ เหน็ ไม่สอดคล้อง บางคร้งั อาจขยายความ สิง่ ทไ่ี ด้อา่ น โดยการเชอ่ื มโยงความคิด จากบทอา่ นกับความรู้เดมิ โดยใช้ภาษาอยา่ งถกู ต้อง

14 ตวั อยา่ งแผนจดั การเรียนรู้ โดยใช้เทคนคิ SQ4R

15

16

17

18

19

20

21

22 แบบบันทึกการอ่านที่ 2 เรือ่ ง Amazing Chanthaburi

23

24

25

26

27

28

29

30

บรรณานกุ รม การจดั กจิ กรรมการเรียนรูแ้ บบ SQ4R. สืบค้น จาก https://sites.google.com ความหมายของวธิ กี ารสอนแบบSQ4R ขน้ั ตอนในการจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้โดยใชว้ ิธีการสอนแบบ SQ4R สบื คน้ จาก https://prapasara.blogspot.com บทบาทผสู้ อนในการจดั กิจกรรมการเรียนร้โู ดยใชว้ ิธีการสอนแบบSQ4R บทบาทผู้เรยี นในการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้โดยใชว้ ิธกี ารสอนแบบSQ4R สืบค้นจาก http://krusunisa.pwwk.ac.th/ https://sites.google.com/site/lifevantageprapasara/a15 การจัดการเรียนรู้โดยประยุกต์ใช้เทคนิคการสอนอ่านแบบ SQ4R เพื่อความเข้าใจในการอ่าน ภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 1 โรงเรียนบ้านเนินมะหาด จังหวัดจันทบุร สืบค้น จาก http://digital_collect.lib.buu.ac.th/

เสนอ ดร. รัชกร ประสีเตสัง รายวชิ า วชิ าทกั ษะและเทคนิคการสอน รหัสวิชา 5002506 ผ้จู ัดทา นางสาวนภัสนนั ท์ อนิ ชิด รหสั นกั ศึกษา 611505111 นางสาวภชั ราภรณ์ ศรวี งค์ษา รหสั นักศึกษา 611505118 นางสาวรัตนาภรณ์ คลองโนนสูง รหัสนกั สึกษา 611505219 นางสาวศรัญญญญา รกั สิน รหัสนกั ศกึ ษา 611505222 สาขาวิชาภาษาองั กฤษ ชนั้ ปีท่ี 4 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎชยั ภูมิ