ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນວິຊາເຄມີອະນົງຄະທາດ 1 (Inorganic Chemistry I)

ª¾ª½ì¾¤: £¾È £ö¤ê†¡¾­©È÷­©È¼¤¢º¤º¾§ò©Â´Â­Â¯ëªò¡ (º¾§ò©ê†Á¨¡Ä©É¢˜­©¼¸) µøÈ 25 º¾§ò© ¦ø© ¯½ªò¡ìò ¨ò ¾¯º¨È ¯ëªö¤¢º¤º¾§©ò Ã--Õ £¾È Ka ººò ¤ö »Âó ©§÷-³¾© HSOˉ4 1.210ˉ2 HSOˉ4 + H2O H3O+ + SO2ˉ4 6.810ˉ4 ³øº»©ó ëò¡ HF 4.510ˉ4 -óÀªëó HNO2 HF + H2O H3O+ + Fˉ 3.510ˉ4 §ó¨¾-¡ò HCNO 1.710ˉ4 HCOOH HNO2 + H2O H3O+ + NOˉ2 6.610ˉ5 ³º¡´ò¡ C6H5COOH 1.810ˉ5 Á®¤ñ §ºò¡ CH3COOH HCNO + H2O H3O+ + CNOˉ 3.510ˉ5 º¾À§ªò¡ HClO 6.010ˉ10 »Âó ¯¡ðùÀëó NH+4 HCOOH + H2O H3O+ + HCOOˉ 4.910ˉ10 ºòºö¤º¾Â´-󺺴 HCN §¨ó ¾-ëó ò¡ C6H5COOH + H2O H3O+ + C6H5COOˉ CH3COOH + H2O H3O+ + CH3COOˉ HClO + H2O H3O+ + ClOˉ NH+4 + H2O H3O+ + NH3 HCN + H2O H3O+ + CNˉ ª¾ª½ì¾¤: £È¾-£ö¤ê- -¡† ¾--©÷È-©È¼¤-¢º¤-®¾-À§ó µøÈ 25C. ®¾À§ó ¦©ø ¯½ª¡ò ìò ¨ò ¾¡®ñ ¯ëªö¤¢º¤®¾À§Ãó --Õ £È¾ Kb 94

ºòº¤ö ³©ö ¦½³¾© PO43ˉ PO43ˉ + H2O HPO42ˉ + OHˉ 2.210ˉ2 ºòº¤ö ¡¾¡Â®-¾© CO32ˉ CO32ˉ + H2O HCO3ˉ + OHˉ 2.110ˉ4 NH4+ + OHˉ 1.810ˉ5 º¾Â´¨ñ¡ NH3 NH3 + H2O HCN + OHˉ 1.610ˉ5 ºòºö¤§¨ó ¾-¸ö CNˉ CNˉ + H2O H2S + OHˉ 1.110ˉ7 §-÷ ³¸ö »Âó ©ëÁ§- HSˉ HSˉ + H2O H2CO3 + OHˉ 2.610ˉ8 »Âó ©ë¡¾¡Â®-¾© HCO3ˉ HCO3ˉ + H2O CH3COOH + OHˉ 5.710ˉ10 ºòº¤ö º¾À§ª¾© CH3COOˉ CH3COOˉ + H2O HF + OHˉ 1.510ˉ11 ºòº¤ö ³ºø ðëö¸ Fˉ HNO2 + OHˉ 1.410ˉ11 ººò ö¤-òªë©ò NO2ˉ Fˉ + H2O HSO4ˉ + OHˉ 9.810ˉ13 ººò ¤ö §÷-³¾© SO42ˉ NO2ˉ + H2O SO42ˉ + H2O 6.2. ກາຌ຃ຈິ ແຖນໃ າ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ ຉທ຺ ດາໃ ຄ 1: ຅ຄໃ ຺ ຃ຈິ ແຖນໃ າ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ HCl ຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ 0.002 mol/dm3 ທ຋ິ ີ຾ກ:ໄ ງບໄ ຌ HCl ຽຎັຌບາຆຈິ ຾ປຄ຅ໃຄຶ ຊທື າໃ ຾ຉກຉທ຺ ແຈໄ 100% ຈຄໃ ັ ຌຌັໄ [H3O+] = 0.002 mol/dm3 = 2.0 x 10-3 pH = -log[H3O+] = -log10-3 mol/dm3 = -log2 + 3 log10 = -0.301 + 3 = 2.699 ຉທ຺ ດາໃ ຄ 2: ຅ຄໃ ຺ ນາ຃າໃ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ CH3COOH ຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ 0.2 mol/dm3 (Ka ຂບຄ CH3COOH ຋ໃ ີ 25 = 1.8 10-5 mol/dm3) ທ຋ິ ີ຾ກ:ໄ ຘຓ຺ ຓຈຸ ເນໄ CH3COOH ຾ຉກຉທ຺ ແຈໄ = x mol/dm3 CH3COOH (aq) + H2O (l) H3O+ (aq) + CH3COO- (aq) ꆲ¾¸½¯ö¡¡½ªò 0,2 - x xx √ ນົື √ √ pH = -log[H3O+] pH = -log 1.897 x 10-3 = -log 1.897 + 3 log10 = -log 1.897 + 3 = -0.28 + 3 = 2.72 pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ CH3COOH ຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ 0.2 mol/dm3 = 2.72 ຉທ຺ ດາໃ ຄ: 3 ຅ຄໃ ຺ ຃ຈິ ແຖນໃ າ຃ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ HCl ຽຆໃ ຄິ ຓີ pH = 2.57 ທ຋ິ ີ຾ກ:ໄ 95

ªö¸µ¾È ¤ 5: ¥‣¤§º¡¹¾£È¾ pH ¢º¤ê¾©ì½ì¾¨ HCl ꆴ£ó ¸¾´À¢´˜ ¢É÷­ 1.0  10ˉ3 mol/l ¸òêóÁ¡:É HCl À¯­ñ º¾§ò©Á»¤ê†¥½Áª¡ª¸ö À¯ñ­ºóºö¤µÈ¾¤¦ö´®-ø Ã-꾩ì½ì¾¨. £¸¾´À¢´˜ ¢­É÷ À솴ª­í : HCl(aq) H+(aq) + Clˉ(aq) 1.0  10ˉ3 0.0 0.0 mol/l ¡¾­¯È¼­Á¯¤£¸¾´À¢˜´¢÷É­:  1.0  10ˉ3 + 1.0  10ˉ3 + 1.0  10ˉ3 £¸¾´À¢´˜ ¢É÷­ê²† ¾¸½©È÷­©È¼¤: 0.0 1.0  10ˉ3 1.0  10ˉ3 ¡¾­¯¼È ­Á¯¤êÀ† ¯­ñ (+) ¦½Á©¤¸È¾£¸¾´À¢´˜ ¢÷É­À²†´¢œ­ Áì½ () ¦½Á©¤¸È¾£¸¾´ À¢´˜ ¢-÷É ÍЩìö¤. ©„¤­˜­: [H+] = 1.0  10ˉ3 mol/l pH = log (1.0  10ˉ3) pH = 3.00 ª¸ö µÈ¾¤ 6: ¥¤‣ §º¡¹¾£È¾ pH ¢º¤ê¾©ì½ì¾¨ Ba(OH)2 ꆴ󣸾´À¢´˜ ¢÷É­ 0.020 mol/l. ¸êò óÁ¡É: Ba(OH)2 À¯-ñ ®¾À§óÁ»¤, ÁªìÈ ½¹¸ö θȨ¢º¤ Ba(OH)2 ¥½Áª¡ª¸ö Ã¹É 2 OHˉ £¸¾´À¢´˜ ¢É÷­À솴ªí­: Ba(OH)2(aq) Ba2+(aq) + 2 OHˉ(aq) 0.020 0.00 0.00 mol/l ¡¾­¯¼È ­Á¯¤£¸¾´À¢˜´¢÷É­: 0.020 +0.020 +2(0.020) mol/l £¸¾´À¢˜´¢÷­É 겆 ¾¸½©È÷­©È¼¤: 0.00 0.020 0.040 ©„¤­˜­: [OHˉ] = 0.040 mol/l pOH = log(0.040) = 1.40 pH = 14.00  pOH = 14.00  1.40 = 12.60 ¡¾-£- ¿-¸--¹¾£¾È pH ¢º¤-꾩ì½ì¾¨. Ã-꾩ì½ì¾¨º¾§ò© Áì½ ê¾©ì½ì¾¨®¾À§ó ´êó ¤ñ H3O+ Áì½ HO‾ ÁªÈ¸È¾£¸¾´ À¢´˜ ¢É÷­¢º¤ºòºö¤êñ¤¦º¤§½­©ò ®ÀÒ ê¾‣ ¡ñ­. ©„¤­˜­, Ã-¡¾-®º¡£¸¾´À¯-ñ º¾§©ò ®¾À§ó¢º¤ 꾩 ì½ì¾¨¥‡¤Ã§É£¸¾´À¢˜´¢÷É­¢º¤ H3O+ À¯ñ-Íñ¡. ª¸ö µÈ¾¤ 1: ¥‣¤£- ¿-¸--¹¾ pH ¢º- ¤ê¾©-ì½ì¾¨ HCl À- ¢´˜ ¢÷­É 0.002 mol/dm3 ¸òêó-Á¡:û À- ²¾½ HCl À- ¯ñ-º- ¾-§©ò Á- »¤¦¾´¾©-Áª¡-ª¸ö Ä- ©É 100% À»ö¾´ó [ H3O+] = 0.002 mol/dm3 96

= 2.0x 10ˉ3 mol/dm3 ¥¾¡¦©ø pH = - log [ H3O+] = - log2.0 x10ˉ3 = - log2 + 3 log 10 = 0.3010+3 pH = 2.699  pH ¢º¤-꾩-ì½ì¾¨ HCl À¢´˜ ¢É­÷ 0.002 mol/dm3 = 2.699 ª¸ö µ¾È ¤ 2: ¥¤‣ -£¿-¸-¹- ¾-£È¾ pH ¢º¤ê- ¾©-ì½ì¾¨ NaOH À¢˜´¢É­÷ 0.10 mol/dm3 ¸òêêó ó 1: NaOH À- ¯ñ-®- ¾À§óÁ¡È¦- ¾´¾©Á- ª¡ª- ¸ö Ä- ©É 100% ©„¤­˜­ [OHˉ] = 10ˉ1 mol/dm3 Kw = [ H3O+] [OHˉ]  H O   K w 1 .0  10  14  1 .0  10 13 mol / dm 3  3 OH   1 .0  10 1 pH = - log [ H3O+] = - log1.0  10ˉ13 = - log1 + 13log 10 = - 0+ 13 = 13  pH ¢º¤ê- ¾©ì- ½ì¾¨ NaOH -À¢´˜ ¢­÷É 0.10 mol/dm3 = 13 ¸òêêó † 2: pOH = - log [OHˉ] = - log1.0  10ˉ1 = 1 = - log1 + 1log 10 = 0+1 =1 pH + pOH = 14 pH = 14 - pOH pH = 14 - 1 pH = 13 pH ¢º¤ê- ¾©ì½ì¾¨ NaOH -À¢´˜ ¢÷É­ 0.10 mol/dm3 = 13 ª¸ö µÈ¾¤ 3: ¥¤‣ £- ¿-¸-¹¾-£¾È pH ¢º¤-꾩-ì½ì¾¨-§½-ò©-·¤-ê´-† £ó ¸¾´-À¢˜´-¢É÷-¢- º¤ H3O+ -Àê‣¾¡- ñ® 1  10ˉ11 Á- ì½ 6  10ˉ4 mol/l. ¸òêó-Á¡É-: -À»¾ö ´- ó [H3O+] = 1  10ˉ11 ¥¾¡-¦ø© pH = log [H3O+] = log [ 1  10ˉ11] = 11 [ H3O+] = 6  10ˉ6 pH = log [H3O+] 97

= log [ 6  10ˉ4] = 4  log 6 = 4  0,78 = 3.22 ª¸ö µ¾È ¤ 4: ¥‣¤£¿­¸­¹¾£È¾ pH ¢º¤-꾩ì- ½ì¾¨-§½-ò©Î- ¤‡ ê- -´† ó-£¸¾´À- ¢˜´-¢÷-É -¢º¤ H3O+ -Àê¾‣ ¡- ñ® 4.8  10ˉ13 mol/l. ¸òêóÁ¡:É ¥¾¡¦©ø pH = log [H3O+] pH = log [ 4.8  10ˉ13] = 13  log 4.8 = 12.32 ªö¸µÈ¾¤ 5: ¥‣¤£- ¿-¸--¹¾-£¸¾´-À¢´˜ -¢÷É--¢º¤ [OHˉ] Á- ì½ pOH -Ã--꾩-ì½ì¾¨-§½-ò©-·¤ê- -´† £ó Ⱦ pH = 8.37. ¥¾¡-¦©ø pH = log [H3O+] ¸òêó-Á¡É: 8.37 = log [H3O+] log [H3O+] = -8.37 = -8-0.37+1-1= -9+0.63 = log 10-9 + log 4.3 = 4.3  10ˉ9 mol/l [H3O+] [OHˉ] = 1  10ˉ14 [OHˉ] = = [OHˉ] = 2.33  10ˉ6 mol/l ¥¾¡¦ø© pH + pOH = 14  pOH = 14  pH pOH = 14  8.37 = 5.63 ªö¸µ¾È ¤ 6: ¥‣¤£¿­¸­¹¾£È¾ pH ¢º¤ê¾©ì½ì¾¨ CH3COOH À¢˜´¢÷É­ 0.2 mol/dm3 (Ka ¢º¤ CH3COOH ê† 25 = 1.8x10ˉ5 mol/dm3) ¸êò Áó ¡:É ¦´ö ´÷©Ã¹É CH3COOH Áª¡ª¸ö Ä©É X mol/dm3 CH3COOH(aq) + H2O H3O+(aq) + CH3COOˉ (aq) ²¾¸½¦ö´©÷- 0.2 - X ª¾´¦©ø   H 3 O  CH 3 COO   Ka CH COOH  3  X  X   1 .8  10  5 0.2  X  0.2 - X = 0.2 X2 = 1.8x10ˉ5x 0.2 = 3.6 x10ˉ6 X2 = 3 .6  10  6  3 .6  10  3 2   3.6  10  3 2 = 1.897  10ˉ3  H3O+ = 1.897x10ˉ3 mol/dm3 [ H3O+] = Ka  CA  1 .8  10 5  0 .2  1 .897  10 3 mol / dm 3 pH = - log [ H3O+] = - log1.897 x10ˉ3 = - log1.897 + 3log 10 = - log1.897 + 3 = - 0.28 + 3 = 2.72 98

pH ¢º¤ê¾©ì½ì¾¨ CH3COOH À¢´˜ ¢É÷­ 0.2 mol/dm3 = 2.72 ª¸ö µ¾È ¤ 7: ¥‣¤-£ò©-Äì-ȹ¾-£¸¾´À- ¢˜´-¢É÷- H3O+ -Ã-ê- ¾©-ì½ì¾¨-º¾-§ò©-º¾À- §-ª¡ò -ê-†´-£ó ¸¾´À- ¢˜´ ¢É÷­ 0.5 mol / l. ¡¿-©ö -ù-É£¾È Ka ¢º¤-º¾-§©ò -º¾À- §-ªò¡-Àê‣¾-¡ñ® 1.8  10ˉ5 ¸òêóÁ- ¡É: ¦ö´´÷©Ã- ¹É-º¾§- ò©-º¾À- §ª- ¡ò -Áª¡-ª¸ö À- ¯ñ--ບºີ ö¤-Ä©É X mol / l ¥¾¡-¦ö´°- ö- CH3COOH(aq) + H2O(l) H3O+(aq) + CH3COOˉ(aq) 0.5 0 0 mol / l 0.5X X X mol / l Ka= H 3 O  CH 3 COO   CH 3 COOH  1.8  10ˉ5 = X2 = 0.5  1.8  10ˉ5 X2 = 9  10ˉ6 X=√ X = 3  10ˉ3 mol / l £¸¾´-À¢˜´-¢-û-÷ ¢º¤ H3O+ -Ã--º¾§- -©ò º¾À- §-ªò¡ê†´- ó-£¸¾´-À¢˜´-¢÷É- 0.5 mol / l Á- ´-È 3  10ˉ3 ªö¸µ¾È ¤ 8: ¥¤‣ £¿­¸­¹¾£¸¾´À¢´˜ ¢÷É­ HCl ຽຆໃ ¤ິ ´ó pH = 2.57 ¸òêòÁ¡É: pH = - log [ H3O+] - log [ H3O+] = 2.57 log [ H3O+] = - 2.57 = - 2 - 0.57+1- 1 = - 3 + 0.43 = - log10ˉ3 + log 2.67 = - log2.67 x10ˉ3 [ H3O+] = 2.67 x 10ˉ3 mol/dm3 À²¾½¸¾È HCl À¯ñ-º- ¾-§©ò Á- ¡È-¦¾´¾©Á- ª¡-ª¸ö Ä- ©É 100% [ H3O+] = [HCl] = 2.67 x 10ˉ3 mol/dm3 ©„¤­˜­, 꾩ì½ì¾¨ HCl ຽຆໃ ¤ິ ´ó pH = 2.57 ´ó£¸¾´À¢˜´¢­÷É 2.67 x 10ˉ3 mol/dm3 ªö¸µÈ¾¤ 9: 꾩ì½ì¾¨º¾§ò©ê´† 󣸾´À¢´˜ ¢÷­É ¢º¤ººó ö¤»óÂ©ë­ºó º´ 2.0  10-7 mol / l ¥½´ó pH Àêö¾ú é? ¸êò óÁ¡É: 꾩ì½ì¾¨´ó [ H3O+ ] = 2.0  10‾7 mol / l ¥¾¡¦©ø pH = - log [ H3O+ ] - log [ H3O+ ] = - log [ 2.0  10‾7 ] = - log2 + 7log10 pH = 7.0 – 0.3010 pH = 6.70  꾩ì½ì¾¨­´š ó pH = 6.70 ª¸ö µ¾È ¤ 10: À´•º NH3 ì½ì¾¨Ã­­Õ¥ö­Ä©êÉ ¾©ì½ì¾¨ê†´ó pH = 11.111 Áì½ £¾È Kb ¦¿ìñ® 99

NH3(aq) + H2O (l) NH4+(aq) + OHˉ(aq) ê† 25 Àê¾‣ ¡®ñ 1.81 x 10ˉ5 ¥¤‣ £¿ ­¸­¹¾£¸¾´À¢˜´¢É­÷ À¯ñ­ mol/dm3 ¢º¤ê¾©ì½ì¾¨ê†Ä©É NH3 ¸òêÁó ¡É: pH = - log [ H3O+] = - log [ H3O+] log [ H3O+] = - 11.111 = - 11 - 0.111 - 1 + 1 = - 12+0.889 = log10ˉ12 + log 7.74 = - log7.74 x10ˉ12 [ H3O+] = 7.74 x10ˉ12 mol/dm3 Kw = [ H3O+] [OHˉ]  OH   Kw  H 3 O   OH   1 .0  10  14  1 .29  10  3 mol / dm 3 7 .74  10 12 NH3(aq) + H2O (l) NH4+(aq) + OHˉ(aq) ¥¾¡-¦ö´°- ö- ¥½-À¹ñ--Ä©¸-É È¾ OHˉ = 1 mol ¥½-Ä©É NH4+ 1 mol ©¸É ¨ ©„¤­˜­, «¾É Ä- ©É [OH‾] = 1.29 x 10ˉ3 mol/dm3, [NH4+] = 1.29 x 10ˉ3 mol/dm3   ©¸É ¨  OH   Kb NH 4  NH  3   1 .29  10 3 1 .29  10 3  1 .81  10  5  NH  3 1 .29  10  3 2 1 .81  10  5  NH   0 .0919 mol / dm 3 3 - À²¾½¸¾È -£¸¾´À- ¢´˜ ¢É÷­-¢º¤ NH3 ê-Ć ©-ÀÉ ¯ñ-£¸¾´À- ¢˜´¢­É÷ -¢º¤ NH3 ê-²† ¾¸½-©ú÷-©¼È ¤, ຽຆໃ ¤ິ ¨- ñ¤- ®-ÒÄ©Á-É ª¡ª- ¸ö À- ê¾‣ ­- ˜­¨ñ¤´- ó NH3 º¡ó -¦È¸--ໜໃ ¤ຶ ê†-Áª¡ª- ¸ö -À¯-ñ ¥- ¿-¸- NH3 ê†Á- ª¡-ª¸ö -Ä©É-´-󣸾´- À¢´˜ ¢É÷-: = [OHˉ] = [NH4+] = 1.29 x 10ˉ3 mol/dm3  꾩-ì½ì¾¨-¢º¤Á- º-´-´­- ¼´ ꆡ- ¼´-ĸɴ- -󣸾´-À¢´˜ ¢É­÷ : = 0.0919 + 1.29 x 10ˉ3 mol/dm3 = 0.0932 mol/dm3 ¹ùõ £¿-¸--©¨-¦©ø -ì©ñ -©¤„ -­š: OH  2 1 .29  10  3 2 Kb 1 .81  10  5    C b   0 .0919 mol / dm 3 -Áì½ £È¾ Cb ê†Á- êÉ-¥¤ó- = 0.0919 + [OHˉ] = 0.0919 + 1.29 x 10ˉ3 mol/dm3 = 0.0932 mol/dm3 6.3. ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉຘີ າຖຍັ ບາຆຈິ -ຍາຽຆີ 100

ບິຌຈຽິ ຃ຽຉີ (Indicator) ຘທໃ ຌນົາງຽຎັຌ຋າຈບຄ຺ ຃ະ຋າຈຓຖີ ກັ ຘະຌະຽຎັຌບາຆຈິ ບບໃ ຌ ຓ຿ີ ຃ຄຘາໄ ຄ ຘຍັ ຘຌ຺ ຽຎັຌ຋າຈ຋ໃ ີຓຘີ ີ ຾ຖະ ຘາຓາຈຎໃຼຌຘແີ ຈຽໄ ຓໃບື pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງຎໃຼຌແຎ ຉາຓ຋ິຈຘະຈີ ຂບຄ Ostwald ຽທໄ຺າທາໃ : ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີຽຓໃບື ດເໃູ ຌປຍູ ຿ຓຽຖກຌຸ ຾ຖະ ຽຓໃບື ດເໃູ ຌປຍູ ບີບຄ຺ ຅ະຓຉີ າໃ ຄກຌັ . ຽຌໃ ບື ຄ຅າກບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉຓີ ຿ີ ຃ຄຘາໄ ຄ຋ໃ ີຘຍັ ຘຌ຺ ຅ໃຄຶ ເຆໄ HIn ຽຎັຌຘຈູ ຋ໃທ຺ ແຎຂບຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີ, ຋ໃ ີຽຎັຌ ບາຆຈິ ບບໃ ຌ, ກາຌ຾ຉກຉທ຺ ຂບຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉເີ ຌຌາໄ ຽກຈີ ຑາທະຈຌຸໃ ຈຼໃ ຄຈຄໃ ັ ຌ:ີໄ ↔ ຾ຖະ ຽຎັຌ຃ບູໃ າຆຈິ ຍາຽຆີ ຽຎັຌບາຆຈິ ບບໃ ຌ ຽຎັຌຍາຽຆີ ຾ຖະ ຅ະຓຘີ ຉີ າໃ ຄກຌັ ຈຄໃ ັ ຌຌັໄ ກາຌຎຼໃ ຌ຾ຎຄ pH ນົື ຅ະຽປັຈເນຘໄ ຂີ ບຄບິຌຈຽິ ຃ ຽຉີຎຼໃ ຌແຎ, ຊາໄ ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉດີ ເໃູ ຌ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີຓ຃ີ ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຂບຄ ນົາງ, ຎະຉິກຖິ ງິ າຎໄີຌ ກຍັ ກໃ຅ະຽກຈີ ຂຌືໄ ແຈນໄ ົາງ, ຋າຈຖະຖາງຌຌັໄ ກໃ຅ະຓຘີ ີໜໃ ຶຄ. ຽຆໃ ຄິ ຽຎັຌຘຂີ ບຄ ຊາໄ ດເໃູ ຌ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີ ຓ຃ີ ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຂບຄ OH- ນົາງ H3O+ ຋ໃ ີຽກຈີ ຂຌໄື ຅ະຽກຈີ ຎະຉິກຖິ ິງາກຍັ OH- ແຈໄ H2O ຽປັຈເນໄ ຎະຉກິ ຖິ ິງາຽກຈີ ແຎ຋າຄໜາໄ ແຈນໄ ົາງ, ຽປັຈເນໄ In- ຽກຈີ ຂຌືໄ ດາໃ ຄນົທຄນົາງ, ຋າຈຖະຖາງກໃ຅ະຓບີ ີກຘີ ໜໃ ຶຄ ຽຆໃ ຄິ ຽຎັຌຘີຂບຄ In- ຾ຉຊໃ າໄ ເຌ຋າຈຖະຖາງຓຎີ ະຖິຓາຌ HIn ຾ຖະ In- ຽ຋ໃ ຺າໂກຌັ ຘຂີ ບຄ຋າຈ ຖະຖາງກໃ຅ະຽຎັຌຘຎີ ະຘຓ຺ ຖະນທາໃ ຄຘີຂບຄ ກຍັ ຘີ In-. ຉທ຺ ດາໃ ຄ: ກາຌຎໃຼຌ຾ຎຄຘຂີ ບຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີຽຓໃບື ຎະຖຓິ າຌຂບຄ HIn ຾ຖະ In- ຎໃຼຌ຾ຎຄຽຆໃ ັຌ: ກຖະຌຂີ ບຄ຿ຍົຓ຿ຓຉີົຓບຖຘຒີ ໄາ ( ) ຓກີ າຌຎຼໃ ຌ຾ຎຄຈຄໃ ັ ຌ:ໄີ ↔ ຘີຽນົືບຄ ຘີຒໄາ ຿ຍົຓ຿ຓຉົີຓບຖຘຒີ ໄາເຌປຍູ ຾ຍຍຂບຄ຿ຓຽຖກຌຸ ຾ຓຌໃ ຓຘີ ຽີ ນົືບຄ ຘທໃ ຌເຌປຍູ ຂບຄບບີ ຄ຺ ຾ຓຌໃ In- ຓຘີ ຒີ ໄາ ຽປ຺າຘາຓາຈຑິ຅າຖະຌາຘຂີ ບຄ຿ຍົຓ຿ຓຉຓົີ ບຖຘຒີ ໄາເຌ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີຓີ pH ຉາໃ ຄກຌັ ຿ຈງ ບາເຘ຃ໃ າໃ [H3O]+ ຅າກ: ຅າກຘຓ຺ ຏຌ຺ ຂາໄ ຄຽ຋ິຄຽປ຺າຘາຓາຈຑິ຅າຖະຌາຽຎັຌ 3 ຖະຈຍັ ຈຄໃ ັ ຌ:ໄີ 1. ຊາໄ ຋າຈຖະຖາງຓ຃ີ ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຂບຄ =10-6 mol/l ນົື ນົາງກທາໃ (pH 6) ຿ຍົຓ຿ຓຉຓົີ ບຖ ຘີຒາໄ ຘທໃ ຌນົາງ຅ະດເໃູ ຌປຍູ ຾ຍຍ຿ຓຽຖກຌຸ HIn ຋າຈຖະຖາງ຅ະຓຘີ ີຽນົືບຄຽຆໃ ັຌ: ຋ໃ ີ pH = 5 ຑິ຅າຖະຌາແຈຈໄ ຄໃ ັ ຌ:ໄີ ຅ະຽນັຌທາໃ : pH = 5 ຓີ HIn ຽຎັຌ 100 ຽ຋ໃ ຺າຂບຄ In- ຋າຈຖະຖາງ຅ໃຄຶ ຓຘີ ີຽນົືບຄ 2. ຊາໄ ຋າຈຖະຖາງຓ຃ີ ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ =10-7 mol/l pH = 7 101

຅ະຽນັຌທາໃ : pH = 7 ຅າຌທຌ HIn ຽ຋ໃ ຺າກຍັ ຅າຌທຌ In- ຘຂີ ບຄ຋າຈຖະຖາງ຅ໃຄຶ ຓຘີ ຂີ ຼທ ຽຑາະ ຽຎັຌຘຎີ ະຘຓ຺ ຖະນທາໃ ຄຘີຂບຄ HIn (ຘີຽນົືບຄ) ຾ຖະ ຘຂີ ບຄ In- (ຘຒີ າໄ ) 3. ຊາໄ ຋າຈຖະຖາງຓ຃ີ ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຂບຄ = 2.5 x10-8 mol/l ນົື ຌບໄ ງກທາໃ (pH 7.6) ຽຆໃ ັຌ຋ໃ ີ pH = 8 ຑິ຅າຖະຌາແຈຈໄ ຄໃ ັ ຌ:ໄີ ຅ະຽນັຌທາໃ : pH = 10 ຓີ In- ຽຎັຌ 10 ຽ຋ໃ ຺າຂບຄ HIn ຋າຈຖະຖາງ຅ໃຄຶ ຓຘີ ຒີ ໄາ. ໝາງຽນຈ: ຿ຈງ຋ໃທ຺ ແຎຊາໄ HIn ຾ຖະ In- ຉາໃ ຄກຌັ ຎະຓາຌ 10 ຽ຋ໃ ຺າຂຌໄື ແຎຘຂີ ບຄ຋າຈຖະຖາງ຅ະ ຽຎັຌຘີຂບຄ HIn ນົື In- ດາໃ ຄເຈດາໃ ຄໜໃ ຶຄ.  ຃ທາຓໝາງຂບຄຆທໃ ຄ pH ຂບຄບິຌຈຽິ ຃ຽຉີ ຆທໃ ຄ pH ຂບຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີ ໝາງຽຊຄິ ຆທໃ ຄ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີ຃ບໃ ງໂຎໃຼຌຘີ ຅າກຘີໜໃ ຶຄແຎຽຎັຌບກີ ຘໜີ ໃ ຶຄ ນົື ຽຎັຌຆທໃ ຄ pH ຋ໃ ີບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີຓ຋ີ ຄັ ຘີ HIn ຾ຖະ ຘີ In- ຎະຘຓ຺ ກຌັ ເຌ ກາຌຍບກຆທໃ ຄ pH ຂບຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉ຅ີ ະຉບໄ ຄກາໜຈ຺ ຘ຋ີ ໃ ີຎໃຼຌແຎຌາຽຆໃ ັຌ ຿ຍົຓ຿ຓຉຓີ ບຖຘຒີ ໄາ ຆທໃ ຄ pH 6 – 7.6 ກາຌຎໃຼຌຘີ ຽນົືບຄ-ຒໄາ ໝາງ຃ທາຓທາໃ : ຊາໄ ຋າຈຖະຖາງ pH < 6 ຿ຍົຓ຿ຓຉຓີ ບຖຘຒີ ໄາ຅ະຓຘີ ີຽນົືບຄ, ຊາໄ ຉາໃ ກທາໃ 6 ນົາງ ຽ຋ໃ ຺າເຈ຅ະຓຘີ ີຽນົືບຄຽຂັຓໄ ຂຌໄື ຾ຖະ ຊາໄ ຋າຈຖະຖາງຓີ pH ດເໃູ ຌຆທໃ ຄ 6-7.6 ຿ຍົຓ຿ຓຉຓີ ບຖຘີຒໄາ຅ະຓີ ຘີຂຼທ ຽຆໃ ຄິ ຽຎັຌຘຎີ ະຘຓ຺ ຂບຄ HIn (ຘີຽນົືບຄ) ກຍັ In- (ຘຒີ ໄາ) ຉທ຺ ດາໃ ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉບີ ໃ ຌື ໂ ຾ຖະ ຆທໃ ຄ pH ຋ໃ ີຎໃຼຌຘີ ຽຍໃ ຄິ ເຌຉາຉະຖາຄ ບິຌຈຽິ ຃ຽຉີ ຆທໃ ຄ pH ຋ໃ ີຓກີ າຌຎໃຼຌຘີ ຘີ຋ໃ ີຎຼໃ ຌ Picric acid 0.1 - 0.8 ຾ຈຄໄ-ໄຽນົບຄ Thymol blue (acid) 1.2 – 2.8 ຾ຈຄໄ-ໄຽນົບຄ Methyl yellow 2.9 – 4 ຾ຈຄໄ-ໄຽນບົ ຄ Congo red ຒາໄ ໄ-ໄຽນບົ ຄ Methyl orange 3. – 5 ຾ຈຄໄ-ໄຽນົບຄ Bromocresol green 3.1 – 4.4 ຽນບົ ຄໄ-ໄຒາໄ Methyl red 3.8 – 5.4 ຾ຈຄໄ-ໄຽນບົ ຄ Litmus 4.2 – 6.2 ຾ຈຄໄ-ໄຒາໄ Bromocresol pirple ຽນົບຄໄ-ໄຓໃ ທຄ Bromothymol blu 5–8 ຽນົບຄໄ-ໄຒາໄ Phenol red 6.2– 6.8 ຽນົບຄໄ-ໄ຾ຈຄ Cresol purple ຽນົບຄໄ-ໄຓໃ ທຄ Thymol blue (base) 6–7 ຽນົບຄໄ-ໄຒາໄ 6.8– 8.4 7.4 - 9 8 – 9.6 102

Phenolphthalein 8.3 – 10 ຍໃ ່ຓຘີ ໄີ -ໄ຾ຈຄ Thymolphthalein 9.3 – 10.5 ຍໃ ຓ່ ຘີ ໄີ -ໄຒາໄ Alizarin yellow 10.3 – 12.1 1,3,5-Trinotrobenzene 12 – 13.4 ຽນົບຄໄ-ໄ຾ຈຄ 2,4,6 Trinitrotoluene ຍໃ ່ຓຘີ ໄີ -ໄ຾ຈຄ 12 - 14 ຍໃ ່ຓຘີ ໄີ -ໄຘຘີ ຓ຺ໄ ຉາຉະຖາຄ: ຘະ຾ຈຄຆທໃ ຄ pH ຂບຄບິຌຈຽິ ຃ຽຉຘີ າຓຌັ ຍາຄຆະຌຈິ . ຆະຌຈິ ຂບຄຑືຈ ຆທໃ ຄ pH ຋ໃ ີຓກີ າຌຎໃຼຌຘີ ຘ຋ີ ໃ ີຎຼໃ ຌ ກຖຸ າຍ 3-4 ຘີຍທ຺ - ຍໃ ຓຘີ ີ 10-11 ຍໃ ຓຘີ ີ - ຂຼທ ຘຓ຺ໄ ຑຈີ 11-12 ຂຼທ - ຂຼທຌາໄ ຉາຌ ຂໝໄີ ິໄຌ ຾ຈຄ - ຂຼທ 6-7 ຽນົືບຄ - ຘຓໄ຺ ຽຂັຓ຾ຈຄ 6-7 ຘຓ຺ໄ - ຌາໄ ຉາຌ 11-12 ຾ຈຄ - ຽນົືບຄ ຆະຍາ຾ຈຄ (ຈບກແໝ) 6-7 ຽນົືບຄ - ຂຼທ ຈາທຽປບື ຄ 7-8 ຘີຍທ຺ - ຂຼທຽນົືບຄ ຈບກຉຌ຺ໄ ຋ບຄ 6-7 ຍໃ ຓຘີ ີ - ຽນົືບຄ ຍາຌຍໃ ປຽູໄ ຆໃ ຺າ (ຈບກຂ຾ີໄ ຓທ) 9-10 ຂຼທຽນົືບຄ - ຾ຈຄ 11-12 ຾ຈຄ - ຓທໃ ຄ ຈບກຽງັຌ 8-9 ຓທໃ ຄ - ຒໄາ 10-12 ຍໃ ຓຘີ ີ - ຽນົືບຄ 7-8 5-6 3-4 7-8 10-11 1-3 ໝາກຽຂບື ນາໃ ຓາໄ ຾ຈຄ - ຂຼທ ນາຄຌກ຺ ງຄຸ ຘຓໄ຺ - ຽນົືບຄ “ 103

ບຌັ ຆຌັ ຽນົືບຄ - ຂຼທ ຂຼທ - ຽນົືບຄ ຾ຈຄ - ຓທໃ ຄ ຉທ຺ ດາໃ ຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉ຅ີ າກຑືຈ຋ໃ ີຘະກຈັ ຈທໄ ງຌາໄ ຆະຌຈິ ຂບຄຑືຈ ຆທໃ ຄ pH ຋ໃ ີຓກີ າຌຎໃຼຌຘີ ຘ຋ີ ໃ ີຎໃຼຌ ກຖຸ າຍ 3-4 ຘຍີ ທ຺ -ຍໃ ຓຘີ ີ ຈາທຽປບື ຄ 2-3 ຍໃ ຓຘີ -ີ ຽນົືບຄບບໃ ຌ 11-12 ຽນົືບຄ-ຽຖບື ຄຌາໄ ຉາຌ ຈບກ຋ບຄ 3-4 ຽນົືບຄຂຼທ-ຽນົືບຄ 10-11 ຽນົືບຄ-ຘຓ຺ໄ ຍາຌຍໃ ປຽູໄ ຆໃ ຺າ 10-11 ຍໃ ຓຘີ -ີ ຽນົືບຄ ນາຄກະນບກ ຘຍີ ທ຺ ບບໃ ຌ-ຍໃ ຓຘີ ີ 3-4 ຘຍີ ທ຺ -ຘຓໄ຺ ນາຄຌກ຺ ງຄຸ ຘີຍທ຺ -ຘຓ຺ໄ 9-10 2-3 10-11 ຘຓໄ຺ - ຽນົືບຄ 6.3.1. ກາຌເຆບໄ ຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີ຋ຈ຺ ຘບຍ຃ທາຓຽຎັຌບາຆຈິ -ຍາຽຆີ ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ ນົື ຆບກນາ pH ຂບຄ ຋າຈຖະຖາງ ບິຌຈຽິ ຃ຽຉຘີ ທໃ ຌນົາງດເໃູ ຌປຍູ ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີຓຌີ າໄ ນົື ຽບຉາ຿ຌຌຽຎັຌຉທ຺ ຑາຖະຖາງຓີ ຃ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຎະຓາຌ 0.1% ຿ຈງຓທຌຘາຌ ຽຓໃບື ຉບໄ ຄກາຌປູໄ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງເຈ, ຅ະເຆໄ ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີຖຄ຺ ແຎດເໃູ ຌ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີຉບໄ ຄກາຌ຋ຈ຺ ຘບຍ, ກໃ຅ະຓຘີ ີ຾ຉກຉາໃ ຄກຌັ ແຎຽຆໃ ຄິ ຅ະຓຘີ ເີ ຈຌຌັໄ ຂຌໄື ດກໃູ ຍັ ຃າໃ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ ຅າກຘຂີ ບຄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີແຈຘໄ າຓາຈຌາແຎທຽິ ຃າະນາ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງແຈໄ ຿ຈງເຆຆໄ ທໃ ຄ pH ຂບຄກາຌຎໃຼຌຘີຂບຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີ ນົຄັ ຅າກປ຃ູໄ າໃ pH ຾ຖທໄ ກໃ ຘາຓາຈທຽິ ຃າະ຃ທາຓຽຎັຌບາຆຈິ -ຍາຽຆຂີ ບຄ຋າຈຖະຖາງຉໃ ແຎຌ:ີໄ 104

ກາຌເຆບໄ ຌິ ຈຽິ ຃ຽຉຑີ ຼຄຆະຌຈິ ຈຼທ຋ຈ຺ ຘບຍ຋າຈຖະຖາງ ຅ະຍບກແຈ຾ໄ ຉຑໃ ຼຄທາໃ pH ຂບຄ຋າຈ ຖະຖາງຘຄູ ກທາໃ ນົື ຉາໃ ກທາໃ ນົື ດເໃູ ຌຆທໃ ຄ pH ຋ໃ ີຓກີ າຌຎໃຼຌຘຂີ ບຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉຽີ ຋ໃ ຺າຌຌັໄ . ຉທ຺ ດາໃ ຄ: ກາໜຈ຺ ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີ ຆທໃ ຄ pH ຋ໃ ີຎໃຼຌຘີ ຘີ຋ໃ ີຎໃຼຌ ຽຓຉຖີ ບຽຖຌ 3.1-4.4 ຾ຈຄ-ຽນົືບຄ ຿ຍຕຓ຿ຓຉີຓບຖຒໄາ 6-7.6 ຽນົືບຄ-ຒໄາ ຽຒ຿ຌຌຒາຉາຖຌິ 8.3-10 ຍໃ ຓຘີ -ີ ຾ຈຄ ກ. ຽຓໃບື ດບຈຽຓຉີຖບຽຖຌ 2-3 ດບຈ ຖຄ຺ ເຌ຋າຈຖະຖາງ X ຅າຌທຌ 2 cm3 ແຈ຋ໄ າຈຖະຖາງຘຘີ ຓ຺ໄ ຂ. ຽຓໃບື ດບຈ຿ຍົຓຉຓີ ບຖຒໄາ 2-3 ດບຈ ຖຄ຺ ເຌ຋າຈຖະຖາງ Y ຅າຌທຌ 2 cm3 ແຈ຋ໄ າຈຖະຖາງ ຘຒີ ໄາ ຃. ຽຓໃບື ດບຈຽຒ຿ຌຌຒາຉາຖິຌ 2-3 ດບຈ ຖຄ຺ ເຌ຋າຈຖະຖາງ Z ຅າຌທຌ 2 cm3 ແຈ຋ໄ າຈຖະຖາງ ຍໃ ຓຘີ ີ ຋າຈຖະຖາງ X, Y, Z ຓີ pH ຽ຋ໃ ຺າເຈ ຾ຖະ ຓຖີ ກັ ຘະຌະຽຎັຌບາຆຈິ -ຍາຽຆີ ທ຋ິ ີ຾ກ:ໄ ກ. ຽຓໃບື ດບຈຽຓຉຖີ ບຽຖຌ 2-3 ດບຈ ຖຄ຺ ເຌ຋າຈຖະຖາງ X ຓີ pH ດເໃູ ຌຆທໃ ຄ 3.1-4.4 ຾ຖະ ຋າຈຖະຖາງ X ຓຖີ ກັ ຘະຌະຽຎັຌບາຆຈິ ຂ. ຽຓໃບື ດບຈ຿ຍົຓຉີຓບຖຒາໄ 2-3 ດບຈ ຖຄ຺ ເຌ຋າຈຖະຖາງ Y ແຈ຋ໄ າຈຖະຖາງຘຒີ ໄາ ຘະ຾ຈຄທາໃ ຋າຈຖະຖາງ Y ຓີ pH > 7.6 ຋າຈຖະຖາງ Y ຅ໃຄຶ ຓຖີ ກັ ຘະຌະຽຎັຌຍາຽຆ.ີ ຃. ຽຓໃບື ດບຈຽຒ຿ຌຌຒາຉາຖິຌ 2-3 ດບຈ ຖຄ຺ ເຌ຋າຈຖະຖາງ Z ແຈ຋ໄ າຈຖະຖາງຍໃ ຓຘີ ີ ຘະ຾ຈຄທາໃ ຋າຈຖະຖາງ Z ຓີ pH < 8.3 ຾ຉຍໃ ໃ ຘາຓາຈຘະນົຍຸຼ ແຈທໄ າໃ ຋າຈຖະຖາງ Z ຽຎັຌບາຆຈິ , ຽຎັຌຍາຽຆີ ນົື ກາຄຽຑາະ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີຓີ pH < 8.3 ບາຈ຅ະຓຖີ ກັ ຘະຌະຽຎັຌບາຆຈິ ຽຎັຌຍາຽຆີ ນົື ຽຎັຌກາຄກໃແຈ.ໄ ຊາໄ ຉບໄ ຄກາຌປູໄ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງຉາໃ ຄໂ ເນຖໄ ະບຼຈນົາງຂຌືໄ ບາຈຽປັຈແຈ຿ໄ ຈງເຆບໄ ິຌຈຽິ ຃ ຽຉນີ ົາງຆະຌຈິ ຋ຈ຺ ຘບຍ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ ຾ຖທໄ ຌາຂຓໄ ຌູ ຋ໃ ີແຈຓໄ າທຽິ ຃າະນາ pH ຉທ຺ ດາໃ ຄ: ກາໜຈ຺ ເນ:ໄ ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີ ຆທໃ ຄ pH ຋ໃ ີຎໃຼຌຘີ ຘີ຋ໃ ີຎໃຼຌ ຉີຓບຖຖູ (ບາຆຈິ ) 1.2-2.8 ຾ຈຄ-ຽນົືບຄ ຃ບຄ຿ກຽຕຈ 3-5 ຒໄາ-຾ຈຄ ຽຓຉຖີ ບຽຖຌ 3.1-4.4 ຾ຈຄ-ຽນົືບຄ ຿ຍຕຓ຿ຓແ຋ຓບຖຒໄາ 6-6.7 ຽນົືບຄ-ຒໄາ 105

ຽຒ຿ຌຌ຾ຈຄ 6.8-8.4 ຽນົືບຄ-຾ຈຄ ຽຒ຿ຌຌຒຉາຽຖບຌິ 8.3-10 ຍໃ ຓຘີ -ີ ຾ຈຄ ຽຓໃບື ເຆບໄ ິຌຈຽິ ຃ຽຉ຋ີ ຈ຺ ຘບຍ຃ທາຓຽຎັຌບາຆຈິ -ຍາຽຆຂີ ບຄ຋າຈຖະຖາງ A ຾ຖະ ຋າຈຖະຖາງ B ແຈຏໄ ຌ຺ ຈຄໃ ັ ຉາຉະຖາຄ. ຆະຌຈິ ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ ຘີຂບຄ຋າຈຖະຖາງຽຓໃບື ຉໃ ຓື ຉຓີ ບຖຒາໄ ຽຓຉຖີ ບຽຖຌ ຃ບຄ຿ກຽຕຈ A ຽນົືບຄ ຾ຈຄ ຓທໃ ຄ ຆະຌຈິ ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ ຘີຂບຄ຋າຈຖະຖາງຽຓໃບື ຉໃ ືຓ ຉຓີ ບຖຒາໄ ຽຓຉີຖບຽຖຌ ຃ບຄ຿ກຽຕຈ B ຒໄາ ຘຓໄ຺ ຘີຍທ຺ ຅າກຏຌ຺ ກາຌ຋ຈ຺ ຖບຄ຋າຈຖະຖາງ A ຾ຖະ ຋າຈຖະຖາງ B ຓີ pH ຽ຋ໃ ຺າເຈ ຾ຖະ ຓີ ຖກັ ຘະຌະຽຎັຌບາຆຈິ , ຽຎັຌຍາຽຆີ ນົື ຽຎັຌກາຄ? ທ຋ິ ີ຾ກ:ໄ ກຖະຌ຋ີ າຈ A (ຑິ຅າຖະຌາຂຓໄ ຌູ ເຌຉາຉະຖາຄ) a) ຽຓໃບື ດບຈຉີຓບຖຒາໄ ຓຘີ ີຽນົືບຄ ຘະ຾ຈຄທາໃ ຓີ pH > 2.8 b) ຽຓໃບື ດບຈຽຓຉີຖບຽຖຌຓຘີ ຾ີ ຈຄ ຘະ຾ຈຄທາໃ ຓີ pH < 3.1 c) ຽຓໃບື ດບຈ຃ບຄ຿ກຓຘີ ີຓທໃ ຄ ຘະ຾ຈຄທາໃ ຓີ pH ດເໃູ ຌຆທໃ ຄ 3 - 5 ຈຄໃ ັ ຌຌັໄ ຋າຈຖະຖາງ A ຓີ pH ດເໃູ ຌຆທໃ ຄ 3 – 3.1 ຾ຖະ ຋າຈຖະຖາງ A ຓຖີ ກັ ຘະຌະຽຎັຌບາຆຈິ ກຖະຌ຋ີ າຈຖະຖາງ B (ຑິ຅າຖະຌາຂຓໄ ຌູ ເຌຉາຉະຖາຄ) a) ຽຓໃບື ດບຈ຿ຍົຓ຿ຓຘີຒາໄ ຓຘີ ຒີ ໄາ ຘະ຾ຈຄທາໃ ຓີ pH > 7.6 b) ຽຓໃບື ດບຈຽຒ຿ຌຌ຾ຈຄຓຘີ ຘີ ຓໄ຺ ຘະ຾ຈຄທາໃ ຓີ pH ດເໃູ ຌຆທໃ ຄ 6.8 – 8.4 c) ຽຓໃບື ດບຈຽຒ຿ຌຌຒຉາຽຖບຌິ ຓຘີ ີຍທ຺ ຘະ຾ຈຄທາໃ ຓີ pH ດເໃູ ຌຆທໃ ຄ 8.3 - 10 ຈຄໃ ັ ຌຌັໄ ຋າຈຖະຖາງ B ຓີ pH ດເໃູ ຌຆທໃ ຄ 8.3 – 8.4 ຾ຖະ ຋າຈຖະຖາງ B ຓຖີ ກັ ຘະຌະຽຎັຌ ຍາຽຆີ ເຌກາຌ຃ຈິ ແຖນໃ າ຃າໃ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງຌບກ຅າກນາແຈ຿ໄ ຈງເຆບໄ ຌິ ຈຽິ ຃ຽຉນີ ົາງຆະຌຈິ ຈທໄ ງທ຋ິ ີຈຄໃ ັ ກາໃ ທຂາໄ ຄຉຌໄ຺ ຾ຖທໄ ງຄັ ຘາຓາຈນາແຈໄ ຿ຈງເຆງໄ ຌູ ຽິ ທຆີ ຖັ ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉ,ີ ຽຆໃ ຄິ ຽຎັຌບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉ຋ີ ໃ ີ ແຈ຅ໄ າກກາຌຌາບິຌຈຽິ ຃ຽຉນີ ົາງໂຆະຌຈິ ຋ໃ ີຎໃຼຌຘີເຌຆທໃ ຄ pH ຉາໃ ຄກຌັ ຓາຎະຘຓ຺ ກຌັ ເຌບຈັ ຉາຘທໃ ຌ຋ໃ ີຽ ໝາະຘຓ຺ ,ດຌູ ຽິ ທຆີ ຖັ ບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉີຘາຓາຈຍບກ຃າໃ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງແຈຖໄ ະບຼຈຊກື ຉບໄ ຄນົາງຂຌໄື , ງບໄ ຌຘາຓາຈຎຼໃ ຌຘແີ ຈເໄ ຌ຋າຈຖະຖາງ຋ີຓ຃ີ າໃ pH ຉາໃ ຄກຌັ ຽກບື ຍ຋ກຸ ຃າໃ ຈຄໃ ັ ຌຌັໄ ຅ໃຄຶ ຘາຓາຈເຆດໄ ຌູ ຽີ ທິ ບິຌຈຽິ ຃ຽຉນີ າ຃າໃ pH ຿ຈງຎະຓາຌຂບຄ຋າຈຖະຖາງຉາໃ ຄໂແຈໄ ຿ຈງດບຈດຌູ ຆິ ຖັ ບິຌຈຽິ ຃ຽຉຖີ ຄ຺ ເຌ ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີຉບໄ ຄກາຌປູໄ pH ຋າຈຖະຖາງກໃ຅ະຽກຈີ ຘ,ີ ຌາຘີ຋ີແຈຎໄ ຼຍ຋ຼຍກຍັ ຘີຂບຄ຋າຈຖະຖາງ ຓາຈຉະຊາຌຽປ຺າກໃ຅ະປ຃ູໄ າໃ pH ຿ຈງຎະຓາຌຂບຄ຋າຈຖະຖາງຌຌັໄ . 106

ກາຌທຈັ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງຌບກ຅າກເຆບໄ ິຌຈຽິ ຃ຽຉີ ຾ຖທໄ ງຄັ ຘາຓາຈເຆຽໄ ຃ໃ ບື ຄຓທື ຈັ pH ຋ໃ ີ ຽບຌໄີ ທາໃ ຑີຽບຘ຾ຓຈັ (pH meter) ຑີຽບຘ຾ຓຈັ ຅ະຍບກ຃າໃ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງຽຎັຌຉທ຺ ຽຖກ຋ໃ ີໜາໄ ຎຈັ , ໜາໄ ຎຈັ ຂບຄຑີຽບຘ຾ຓຈັ ຎາກຈ຺ ຉທ຺ ຽຖກເຈ, ຘະ຾ຈຄທາໃ ຋າຈຖະຖາງ pH ຽ຋ໃ ຺າກຍັ ຉທ຺ ຽຖກຌຌັໄ ກາຌທຈັ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງ຿ຈງເຆຑໄ ີຽບຘ຾ຓຈັ ຃າໃ ຋ໃ ີແຈ຅ໄ ະ຋ຼໃ ຄຉຄ຺ ກທາໃ ກາຌທຈັ ຿ຈງເຆບໄ ຌິ ຈຽິ ຃ ຽຉ.ີ 7. ກາຌຉຉີ ຕາບາຆຈິ -ຍາຽຆີ ກາຌຉຉີ ຕາ ຾ຓຌໃ ທ຋ິ ີກາຌຆບກນາຍຖຓິ າຈຂບຄ຋າຈຖະຖາງຓາຈຉະຊາຌ (຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ີປູໄ ຃ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຾ຖທໄ ) ຋ໃ ີຽກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ິງາຑຈກີ ຍັ ຋າຈຖະຖາງຽຆໃ ຄິ ປຍູໄ ຖຓິ າຈ຾ຖທໄ ຾ຉງໃ ຄັ ຍໃ ປ຃ູໄ ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຽຑໃ ືບຌາຓາຆບກນາຌ຃າໃ ຍຖິຓາຈ຋ໃ ີແຈຓໄ າ຃ຈິ ແຖນໃ າ຃ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຂບຄ຋າຈຖະຖາງບໃ ຌື ຌຌັໄ . ກາຌຉຉີ ຕາບາຆຈິ ຍາຽຆີ ຽຎັຌກາຌທຽິ ຃າະ຋າຄຽ຃ຓຽີ ຑໃ ືບນາຎະຖຓິ າຌຂບຄບາຆຈິ -ຍາຽຆ຋ີ ໃ ີຽກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ິງາກຌັ ຑຈີ ຾ຖທໄ ຌາແຎເຆເໄ ຌກາຌ຃ຈິ ແຖນໃ າ຃ທາຓຽຂັຓໄ ຂຌຸໄ ຂບຄບາຆຈິ -ຍາຽຆ຋ີ ໃ ີຍປ຃ູໄ າໃ . ຊາໄ ຋າຈຖະຖາງ຃຋ູໃ ໃ ີຌາຓາຉຉີ ຕາກຌັ ຌຌັໄ ຽຎັຌ຋າຈຖະຖາງບາຆຈິ ກຍັ ຋າຈຖະຖາງຍາຽຆີ ຽປ຺າກໃຽບໄຌີ ທ຋ິ ີ ກາຌຌທໄີ າໃ : ກາຌຉຉີ ຕາບາຆຈິ -ຍາຽຆ.ີ ຘທໃ ຌ຅ຈຸ ຋ໃ ີບາຆຈິ ຾ຖະ ຍາຽຆຽີ ກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າກຌັ ຑຈຽີ ບໄີຌທາໃ : ຅ຈຸ ຅ຍ຺ (຅ຈຸ ຘຓ຺ ຈຌຸໃ ນົື ຅ຈຸ ຘະຽ຋ີຌ) ຋ໃ ີ຅ຈຸ ຅ຍ຺ ຂບຄຎະຉກິ ຖິ ິງາຖະນທາໃ ຄບາຆຈິ ກຍັ ຍາຽຆ຾ີ ຉຖໃ ະ຃຅ູໃ ະຓີ pH ຉາໃ ຄກຌັ ຂຌໄື ດກໃູ ຍັ ຆະຌຈິ ຂບຄບາຆຈິ ຾ຖະ ຍາຽຆ຋ີ ໃ ີຌາຓາຉຉີ ຕາກຌັ . ¡¾-ຌĪ-Àª-À§òຌ´- ñ¡-¥½-«õ¡-¿À- ºö¾-į-çÉ-Ãຌ-¡¾ຌ-¸-Àò £¾½-ªÈ¾¤ÅÀ- §„ຌ: I. ນກົັ ກາຌກຼຓ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌ 1. ບຄ຺ ຎະກບຍຘາ່ ຃ຌັ ເຌກາຌກຼຓ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຘີ ່າ຃ຌັ  ຎະຽຑຈຂບຄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຉີ ບໄ ຄກາຌກຼຓ  ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ໄ຾ຖະໄຍຖ່ ຓິ າຈ຋ໃ ຉີ ບໄ ຄກາຌ  ກາຌຽຖບກເຆ຋ໄ າຈຽ຃ຓີ  ກາຌຽຖບກເຆຽໄ ຃ໃ ບຄຓໄນົໄຽ຃ໃ ບຄ຾ກທໄ ທຈັ ຾຋ກຍຖ່ ຓິ າຈ  ຽ຋ກັ ຌກິ ກາຌເຆຽໄ ຃ໃ ບຄຓໄນົໄຽ຃ໃ ບຄ຾ກທໄ ທຈັ ຾຋ກຍຖ່ ຓິ າຈໄນົໄບຸຎະກບຌ 2. ທ຋ິ ກີ ຼຓ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌ 2.1. ທ຋ິ ຿ີ ຈງກຄ຺ ໄນົໄຽບຌີໄ ທໃ າກາຌກຼຓ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌຂຌັໄ ໜໃ ຄຶ ໄ(Primary standard solution) ກຼຓ຅າກກາຌຆໃ ຄັ ຋າຈ຋ໃ ຅ີ ະເຆຽໄ ປຈັ ຽຎຌັ ຋າຈຖະຖາງ,ໄ ຋ໃ ຓີ ຃ີ ທາຓຍຖ່ ຘິ ຸຈເນແໄ ຈຌໄ າ່ໄ ໜກັ ຋ໃ ຾ີ ຌໃ ຌບຌດໃ າຄ ຖະບຼຈໄ຾ຖທໄ ຖະຖາງເຌຉທ຺ ຑາຖະຖາງເນຓໄ ຍີ ່ຖຓິ າຈຉາຓ຋ໃ ຉີ ບໄ ຄກາຌຑ່ຈເີ ຌຂທຈທຈັ ຍ່ຖຓິ າຈໄຽຆໃ ຄິ ຽ຃ໃ ບຄ຾ກທໄ ໄນໄົ ຽ຃ໃ ບຄຓ຋ໃ ເີ ຆ຃ໄ ທຌຽຎຌັ ໄ Class Aໄ ຋ໃ ຏີ ໃ າຌກາຌກທຈຘບຍຓາ຾ຖທໄ .ໄ ຅າກຌຌັໄ ຃ຈິ ແຖໃ ຃ໃ າ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຋ໃ ຾ີ ຌໃ ຌບຌ ຅າກກາຌຆໃ ຄັ ຌາ່ໄ ໜກັ ຋ໃ ແີ ຈໄໄ ຾ຖະໄ ຅າກຍຖ່ ຓິ າຈ຋ໃ ກີ ຼຓຂຌໄ ,ໄ ຽຆໃ ຄິ ຃ຸຌຖກັ ຘະຌະຂບຄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌຂຌັໄ ໜໃ ຄຶ ຌຌັໄ ຅ະຉບໄ ຄກຼຓ຅າກ຋າຈ຋ໃ ຓີ ຃ີ ທາຓຍ່ຖຘິ ຸຈຘູຄ,ໄນາກຽຎຌັ ແຎແຈ຃ໄ ທຌກທຈຘບຍໜໃ ທງໄSI ຾ຖະໄ ຽຓໃ ບກຼຓຽຎຌັ ຋າຈຖະຖາງ຾ຖທໄ ຅ະແຈ຋ໄ າຈ຋ໃ ຓີ ຃ີ ທາຓໝຌັໄ ຃ຄ຺ ຘູຄໄ ຽກຍັ ປກັ ຘາແທຈໄ ຌ຺ ຿ຈງ຋ໃ ຃ີ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຍໃ ່ຎໃ ຼຌ ຾ຎຄ.ໄ 107

 ກຖ່ ະຌ຋ີ າຈຖະຖາງປູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌຽຎຌັ ຂບຄ຾ຂຄ ຆໃ ຄັ ຌາ່ໄ ໜກັ ດໃ າຄຖະບຼຈໄຖະຖາງເຌຉທ຺ ຑາຖະຖາງ຋ໃ ຽີ ໝາະຘຓ຺ ໄ຾ຖທໄ ຽປຈັ ເນຍໄ ່ຖຓິ າຈ຋ໃ ຾ີ ຌໃ ໄຌບຌໄ຃ຈິ ແຖໃ ນາ ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ຅າກຌາ່ໄ ໜກັ ຂບຄ຋າຈໄ຾ຖະໄຍ່ຖຓິ າຈ຋ໃ ກີ ຼຓ.  ກຖ່ ະຌ຋ີ ໃ ກີ ຼຓ຅າກ຋າຈຖະຖາ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຽ຅ບ຅າຄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌໄ຿ຈງເຆຽໄ ຃ໃ ບຄ຾ກທໄ ຍຖ່ ຓິ າຈ຋ໃ ຓີ ຃ີ ທາຓ຾ໝໃ ຌງາ່ ຘູຄ ຖກັ ຘະຌະຂບຄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຓີ ຃ີ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌໄກຼຓ຅າກ຋າຈ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຾ຌໃ ຌບຌຂຌັໄ ໜໃ ຄຶ ຓ຃ີ  ຓ຃ີ ທາຓຍຖ່ ຘິ ຸຈຍໃ ຉ່ ໃ ່າກທໃ າໄ99.9%ໄຓຖີ າງຖະບຼຈຘະ຾ຈຄຆະຌຈິ ໄ຾ຖະໄຎະຖຓິ າຌຂບຄ຋າຈຽ຅ບ ຎຌ຺  ຓ຃ີ ທາຓໝຌັໄ ຃ຄ຺ ເຌບາກາຈຎກ຺ ກະຉ,ິ ໄ ຍໃ ຈ່ ູຈ຃ທາຓຆໃ ຸຓ, ຍໃ ່ຘະຖາຉທ຺ ຽຓໃ ບຊກ຾ຘຄໄ ຾ຖະໄ ຃ທາຓ ປບໄ ຌ  ຉບໄ ຄຽຎຌັ ຋າຈຎະຘຓ຺ ຋ໃ ຍີ ໃ ຓ່ ຿ີ ຓຽຖກຸຌຂບຄຌາ່ໄ ໄ(hydrate water)  ຖະຖາງເຌຉທ຺ ຑາຖະຖາງ຋ໃ ນີ າຄໃາງ,ໄຖາ຃າຊກໄ ຽຆໃ ຌັ ໄຌາ່ໄ ໄ ຾ຖະໄຽກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າເຌກາຌຉທ຺ ກາຄ ຋ໃ ເີ ຆແໄ ຉຽຉຈ  ຓຌີ າ່ໄ ໜກັ ຿ຓຽຖກຸຌຘູຄ 2.2.຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌຂຌັໄ ຘບຄໄ(Secondary standard) ກຼຓ຅າກ຋າຈຽ຃ຓ຋ີ ຍີ ໃ ່຾ຓໃ ຌ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຂຌັໄ ໜໃ ຄຶ ໄກາຌຆໃ ຄັ ຌາ່ໄ ໜກັ ໄ຾ຖະໄຽ຃ໃ ບຄ຾ກທໄ ທຈັ ຾຋ກຍ່ຖຓິ າຈ,ໄ ຍໃ ຉ່ ບໄ ຄກາຌ຃ທາຓ຾ຌໃ ຌບຌນົາງ,ໄ ຌາ່ ຋າຈຖະຖາ຋ໃ ແີ ຈແໄ ຎນາ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຋ໃ ຾ີ ຌໃ ຌບຌໄ (Standardization) ຿ຈງກາຌແຉຽຉຈກຍັ ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌຂຌັໄ ໜໃ ຄຶ ໄ ຌງິ ຓ຺ ເຆທໄ ຋ິ ຌີ ເີໄ ຌ ກຖ່ ະຌ຋ີ ໃ ຍີ ໃ ຘ່ າຓາຈນາ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌຂຌັໄ ໜໃ ຄຶ ຋ໃ ຽີ ໝາະຘຓ຺ ແຈ,ໄ ໄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌຂຌັໄ ຘບຄຓກັ ຓຖີ ະຈຍັ ຃ທາຓຍຖ່ ຘິ ຸຈໄ ນົໄ ຃ທາຓໝຌັໄ ຃ຄ຺ ຉໃ າ່ ກທໃ າ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ປີ ູ຃ໄ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຾ຌໃ ຌບຌ ຂຌັໄ ໜໃ ຄຶ . ¡¾-¸- À-ò £¾½Á- ®®-¡¾--ĪÀ- ªÀ- §ò-- -Á´È--¥½-ĸ-çÉ-À¸ì¾-¸Àò- £¾½Îɺ¨-¡¸È¾-¡¾--¸-Àò £¾½-©¨-¡¾-- §¤„ --ÕΡñ -Áì½ ¦È¸--ù¨È-¥½--¨ò ö´-çÉ-¡¾-¸- -Àò £¾½-Á®®-­-šÃ--¡¾--¸À-ò £¾½ê- ¸‣ -į. ¡¾-¸- À-ò £¾½-Á®®-­š- Á´-È ®- ª-Ò Éº¤¡¾--¢­˜ ªº­-¢º¤¡- ¾-Á- ¨¡À- º¾ö ê- ¾©ê†-À»¾ö -ªÉº¤¡¾-»- øÉ®- ìð -ò´¾©-ºº¡-¥¾¡-꾩ª¸ö µ¾È ¤ ²¼¤- ÁªÈ-¯¼È -꾩 ¹ìõ -ººó ö¤ê†-À»ö¾ª- ºÉ ¤¡¾--§º¡-¹¾-®ðìò-´¾©Ä- ¯À- ¯ñ-»- ®ø Á- ®®-ê-†¦¾´¾©--¿-´¾Ä- ª-Àªë©¡ñ®- 꾩-ì½ì¾¨-´¾©ª½«¾--©¨Ã- §É-À¸ì¾-²¼¤À- ìñ¡--ɺ¨À- ê‣¾-­˜­. ¡¾--§º¡¹- ¾-¯½ìò´¾--Á®®¡- ¾--ĪÀ- ª-À§ò-­­š ¥½ª- ɺ¤¢- ›­¡ñ®-¯½ªò¡òìò¨¾ê- †À- ¡©ó -¢­› ì½¹¸¾È ¤- ¡¾--Ī-Àª-À§ò--꾩ê- -À† ¯ñ--ªö¸²¾Ã¹É-À¡ó©¯- ½ªò¡òìò¨¾-£¸--¥½ªÉº¤-´-£ó ÷-ì¡ñ ¦½-½-ÀϾ½¦- ö´¡- ñ®- ¡¾--ê-† ¥½-çɡ- ñ®¸- òêó-¸òÀ- £¾½Á- ®®­- -šÀ¸¾í -¸È¾: ¯½ª¡ò òì¨ò ¾-¢º¤-¡¾--ĪÀ- ªÀ§ò--¥½ª- ɺ¤À- ¡ó©µ- Ⱦ¤-¦ö´®ø-. £¾È -£¤ö ê- -† 108

¢º¤-¯½ªò¡òìò¨¾-ì½¹¸¾È ¤ê- ¾©-ê-À† ¡ó©-¯½ªò¡ìò ò¨¾ -Áì½ °½ìò©-ª½²-ñ ¥½-ªºÉ ¤-´ó£¾È -¦ø¤-¹ì¾¨-²ð. ¯½ªò¡ìò ò¨¾ê- †-À¡©ó -¢›­¥½-ªÉº¤-´ó-´¸--¦¾--¦¿²ñ-ê- †Á- -È­º­ Áì½ ê†¦- ¿£ñ--ºñ©ª¾-ĸ-¢º¤¯- ½ªò¡ìò ò¨¾- ¥½-ªÉº¤-©¿À- --ó -į-µÈ¾¤-ĸ¸¾. ¦ô¡¦¾-Àª¡ñ -ò¡-¡¾-Ä- ªÀ- ª-À§--ò : À- ªñ¡-¡ò -¡¾--ĪÀ- ª-À§ò-- -À¯ñ--Àª¡ñ -¡ò -ê†-çÉÃ- --¡¾-¸- ò-À£¾½-¹¾-¯½ìò´¾- -©¨-¡¾-¸- ©ñ -Áê¡®- ìð -ò ´¾© À- §…¤Ã- --¡¾--¸-Àò £¾½-¥½¯- ½-¡º®©- ɸ¨-꾩ì- ½ì¾¨ 2 §½-ò©, -©¨ê- ê-† ¾©ì- ½ì¾¨-§½-ò©Î- ¤‡ -À¯ñ-- 꾩-ì½ì¾¨À- ¯-ñ -꾩-ì½ì¾¨ê- †¡- ¼´-¢›­-©¨-»Éø-£¸¾´-À¢˜´¢÷É-ê-«† õ¡ªºÉ ¤ Á- ì½ -Á­­È º­Àº­š ¸¾È : 꾩- ì½ì¾¨-´¾©ª½«¾- (Standard Solution), ¦È¸-ê- ¾©-ì½ì¾¨º- ó¡-§½-ò©Î- ¤‡ À- ¯-ñ ê- ¾©-ì½ì¾¨-ꥆ- ½- -¿-´¾-§º¡¹- ¾-£¸¾´À- ¢˜´¢É÷­Â- ©¨¡- ¾---¿´- ¾-ĪÀ- ª»©¡ñ®-꾩-ì½ì¾¨-´¾©ª½«¾-, 꾩ì- ½ì¾¨-ê†- æÈÃ- --®¸ó- -Àì©À- ºš­¸¾È : “ titrant “ Áì½ ¦¾­-ì½ì¾¨ê†-æÈÄ- ¸ÉÃ- -Á- ¡¸É -»®ø -¥¸¨-Àºš­¸¾È : “ titrand “ ¦È¸­- ¥©÷ µ- ÷©ªò-¢º¤¡- ¾--ĪÀ- ªë©-À»ö¾¥- ½-¦ñ¤À- ¡©Ä- ©É-¥¾¡-¡¾--¯¼È --Á¯¤-¦ó-¢º¤-ºò-©- À-ó £À- ªó ,-À»¾ö -¦¾´¾©-§º¡- ¹¾-£¸¾´À- ¢˜´¢É÷-¢- º¤ê- ¾©-ì½ì¾¨-º¡ó -§½-ò©Î- ‡¤-Ä©É.  -Ã--¡¾--ĪÀ- ªë©À- »ö¾-¯½ªò®ñ©ª¾´¢- -˜ ªº--©¤„ ­š: 1. ê¿-£¸¾´-¦½º¾©®- ó¸- -Àì©-ùɦ- ½º¾©©- ɸ¨--Õ¡- „- Áì½ì- ¾É ¤©- ¸É ¨ê- ¾©-ì½ì¾¨ê- -¥† ½--¿-´¾Ã- ¦ÈÃ- - ®¸-ó -Àì©À- ì¡ñ --ºÉ ¨-º¡ó 2-3 £¤˜ -Áì¸É Ä- ¢-«š´. 2. æÈ-꾩-ì½ì¾¨-´¾©ª½«¾--ì¤ö -Ã-®- -¸ó -Àì© ¥ö-- À«¤ò ¢- ó©®- º¡-콩ñ®-Àκõ ¦- -ø -¢º¤-¦½-À¡¸-Àì¡ñ - -ºÉ ¨ -Áì¸É ¡- Ò-¯ñ®ì½©ñ®-¢º¤-꾩-ì½ì¾¨-ù-ɵê-øÈ †-콩ñ®-¦ø--²©ð Âó- ©¨À- ¯ó©-¡ñº¡Ã- ¹É-꾩-ì½ì¾¨-Ĺì- ºº¡-꾤-¯¾¨®- ¸-ó À- ì© -Áì½ ¥½-ªÉº¤®- Ò-ùɴ- ³-ó º¤-º¾¡¾©À- ¹ìõº-µÈø-®Èº-¯- ¾¨¢- º¤-®ó¸- -Àì©-«¾É -¹¾¡-´-³ó º¤- º¾¡¾©-µøÈ-ªÉº¤-À¯ó©-¡ñº¡Ã- ¹É-꾩ì- ½ì¾¨-Äìúº¾¡-¾©ºº¡¥- ö-- Ïö©. 3. ¯Áò- ¯ñ©-꾩-ì½ì¾¨-ê¥-† ½-§º¡£- ¸¾´À- ¢˜´¢÷É- ì¤ö Ã- -Á- ¡¸É »- -®ø ¥¸¨ê- †Á- ¹É¤-¦½º¾©Ã- ¹É-Ä©É-®ìð -ò ´¾© ª¾´- ꆪ- ɺ¤¡¾-. 4. µº©-ºò©- -Àó £À- ªó 2-3 µº©-ìö¤-Ã-Á- ¡¸É -»®ø ¥- ¸¨. 5. Ä¢ê- ¾©-ì½ì¾¨¥- ¾¡-®¸-ó À- ì©-ìö¤-Ã--Á¡É¸»- ®ø -¥¸¨²- ɺ´-ê¤ñ -¯…-- Á¡¸É -»ø®¥- ¸¨À- ¯ñ--¸¤ö ´ö-- À²•ºÃ- ¹É- 꾩-ì½ì¾¨-¯½¦ö´-À¯ñ­- À­œº©¼¸¡- ñ- ¢½-½Ä- ªÀ- ªë©£¸-- çÉ-À¥É¨-¦ó¢¾¸-¸¾¤-êÉ-Á¡¸É »- ®ø -¥¸¨-À²•º-ù-É À¹ñ--¦-óê-†¯È¼-Á¯¤§- ñ©À¥-. 6. Ã--¡¾-ª- óªë¾ -ùÉ--¡ñ ¦- ô¡¦¾Ã- §É´- -§õ ɾ¨-¥ñ®®Èº--¡ºË ¡-¯©ò ŒÀ- ¯ó©¢º¤®- ¸-ó -Àë© À- ²º• -£¸®-£÷´-¡¾-- ÄÍ-¢º¤ê- ¾©ª½¹ìº©À- ¸ì¾, ¦È¸-´- ¢-õ ¸¾-¥½-¥®ñ -®Èº-£- Á-ð ¡¸É -»®ø ¥- ¸¨ Á- ì¸É -£Èº¨Å¯- -… -£-Áð ¡¸É Ã- ¹ÉÀ- ¯ñ- -»ø®¸- ö¤´ö-À- ²•º-ù-êÉ ¾©-ì½ì¾¨-¯½¦´ö -À¯ñ­À­œº©¼¸¡- ñ-, À- ²•ºÁ- ê-¡- ¾-¦- -„ Á- »¤Å À§¤… º¾©-¥½À- »ñ©- 109

ùÉ꾩ì- ½ì¾¨-³í¤º- º¡-Ä©É À»©ñ Ã- ¹É-°ö--¡¾-ê- ©ö -캤°- ©ò ²¾©, ¡ðì½-ó-ꆴ- -êó ¾©ì½ì¾¨³- ¤í -ºº¡ª- ò©- ¢É¾¤Á- ¡¸É ùÉ-ç-É -Õ-¡--„ ¥¿-¸-- Àì¡ñ --ºÉ ¨-§ó©-ùê-É ¾©-ì½ì¾ì- ¾¨Ä- ¯-»¸´¡ñ-. 7. À´•ºÃ- ¡À-É «ò¤-¥÷©-µ©÷ ª¦ò ó-¢º¤-ºò-©òÀ- £À- ªó¥- ½¥- ¾¤¹- ¾¨-į-µ¾È ¤§- ɾŠ,Áì¸É -ùÉ-£Èº¨Åµ- º©ê- ¾©- ì½ì¾¨¥- ¾¡-®-ó¸À- ì©À- 꺕 -ì½µ- º©-µÈ¾¤-§É¾Å¥- ö--À¡©ó ¦- êó- †¯- ¼È --Á¯¤¢›- ùÉ-¯½Ä- ¸É¯- ½´¾- 30 ¸ò¾êó «¾É - ¹¾¡-¦ó­˜­®¥Ò ¾¤¹- ¾¨-į¦½-Á©¤¸- ȾÀ- «¤ò -¥÷©µ- ÷©¢- º¤¡- ¾Ä- ªÀ- ªë©. 8. ùÀ-É »ñ©¡- ¾--®ñ-ê¡ô -®ðì-ò´¾©-¢º¤ê- ¾©-ì½ì¾¨-¥¾¡-®-ó¸-Àë©ê- Ã-† §Ä-É ¯-Ã-¡- ¾-Ä- ªÀ- ªë© -À²º• --¿- į-§º¡¹- ¾-£¸¾´-À¢´˜ ¢÷É--¢º¤-꾩ì- ½ì¾¨-Ã--Á¡É¸»- ®ø -¥¸¨-Ä©.É 9. £¸--À- »ñ©-¡¾--ê©ö ì- º¤-µÈ¾¤Î- ɺ¨ 3 £˜¤À- ²•º-ùÉ-Ä©É°ö-¡- ¾-ê- ö©-캤-êÁ-† --È º-. 10. À´•ºê- ©ö ì- º¤-¦¿À- ìñ©-»¼®»ºÉ ¨-Áìɸ -ù-Éì¾É ¤®- ó-¸-Àì©-©¸É ¨-Õ-¦½º¾©-¹ì¾¨Å£- ˜¤Â- ©¨- ¦½-À²¾½- ®ðìÀ-ò ¸-¡- ºñ ¡-¯ò©ŒÀ- ¯©ó .  ¡¾-¡¼´º¯÷ ½¡º- Áì½ ê¾©-À£´:ó ¡¾-¡- ¼´º- ¯÷ ½¡º-´-©ó ¤„ :š 1. ¡½®º¡-ª¸¤ (Graduated Cylinder): À¯ñ--À£•º¤´õ¸- ñ©Á- ê¡-®ðìò´- ¾©-¢º¤-꾩-Á͸- ©¨¯½´¾-, «¾É -ªºÉ ¤¡¾-»- øÉ®- ìð ´-ò ¾©-ê-Á† -È-º-¢- º¤ê- ¾©-Á͸Ã- ¹É-çɡ- ½®º¡ª- ¸¤¢- ½Î¾©-ɺ¨. 2. ¯ò-Á¯©ñ (Pipet): ¯-Áò ¯ñ©Ã- §É-¸ñ©Á- ê¡-®ðì´-ò ¾©-ê-Á† -È-º--¢º¤ê- ¾©Á- ͸-Ä©-µÉ Ⱦ¤-«¡õ ªÉº¤, ¯òÁ- ¯ñ©- ê†-´ñ¡-çÉ-´ó-¢½Î¾©-ºÉ ¨ 1 §´. -į¥- ö--À«¤ò 100 §.´. 3. ®ó¸- À- ì© (Buret): 110

®ò-¸-Àì©À- ¯ñ--À£•º¤´õ-¸ñ©-Áê¡-®ðìò-´¾©£õ¡- ñ--¡ñ®¯- òÁ- ¯ñ© -ÁªÈ´- -¢ó ó©-®º¡®- ðìò-´¾©¹- 쾨¡- ¸¾ú , ®ó-¸- À멦- ¾´¾©¸©ñ Á- ê¡®- ðìò-´¾©¢º¤-꾩-Á͸-Ä©É-ª¾´-ªÉº¤¡¾-©¨¡¾-À- ¯ó©-¡ýº¡-¯©ò Œ-À¯ó© (stopcock) ¯ºÈ ¨-ùê-É ¾©-Á¹ì¸Ä- ¹ì-ºº¡-´¾, ®ó©- -Àì©ê- †-ç-ÃÉ --¡¾-¸- À-ò £¾½-¥½´- -ó¢½Î¾©-ª¤˜ -ÁªÈ 10 À«ò¤ 50 §.´. ÁªÈ-ê-Æ §¡-É ñ-- ¹ì¾¨Ã- -- ¹ºÉ ¤-¯½ªò®©ñ -¡¾-¦- ¸È -¹- 쾨-¥½´- ®-ó ðìò-´¾© 50 §.´. 4. Á¡¸É -¸©ñ Á- ê¡®- ìð ò-´¾© (Volumetric Flask): Á¡¸É ¸- ñ©Á- ê¡-®ìð ò-´¾©-çÉ-¦¿ìñ®-À¯ñ--²¾§½-½-¦¿-ìñ®¡- ¼´ê- ¾©-ì½ì¾¨´- ¾©ª½«¾- ¹ìõ À»ñ©- ùÉ-꾩ì- ½ì¾¨-´¾©ª½«¾-Ã- ¹À-É ¥õº-¥¾¤-ìö¤¢½Î¾©¢- º¤Á- ¡É¸-¸©ñ Á- ê¡-®ìð ò-´¾©-´-󪤘 Á- ªÈ 5.0 §.´. ¥ö--À«¤ò 2000 §.´. ÁªÈ-ê´-† ñ¡Ã- §-Ãû -¹Éº¤-¯½ªò®ñ©-¡¾--´ó-¢½Î¾© 100, 200, 500 §.´  ¡¾-¡¼´-꾩-À£´ó: 1. ¡¼´ê- ¾©-ì½ì¾¨-´¾©ª½«¾- (꾩ì- ½ì¾¨-ê-»† øÉ£- ¸¾´-À¢´˜ ¢÷É-- Áìɸ). 2. ¡¼´ê- ¾©-ì½ì¾¨ê- †-¥½-§º¡-¹¾-£¸¾´- -À¢˜´¢É÷-. 3. ¡¼´ê- ¾©-ºò-©- òÀ- £À- ªó. 111

ຍຈ຺ ຽຐກິ ນຈັ 1. ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ຂບຄບາຆຈິ ໄ຾ຖະໄ຃ທາຓ຾ປຄຂບຄບາຆຈິ ຉໃ າຄກຌັ ຃຾ຌທເຈ? 2. ຋າຈເຈຉໃ ແ່ ຎຌຽີໄ ຎຌັ ບາຆຈິ ໄນໄົ ຍາຽຆຉີ າຓຌງິ າຓຂບຄຍຕບຌຘະຽຉຈ-ຖາທຕີ ↔ ກ)ໄ ຋າຈ຋ໃ ຅ີ ຈັ ຽຎຌັ ບາຆຈິ ເຌຎະຉກິ ຖິ ງິ າຌຓີໄ ໄີ 2ໄ ຋າຈແຈ຾ໄ ກໃ .........................ໄ ໄ ຾ຖະ .......................... ຂ)ໄ ຋າຈ຋ໃ ຅ີ ຈັ ຽຎຌັ ຍາຽຆເີ ຌຎະຉກິ ຖິ ງິ າຌຓີໄ ໄີ 2ໄ ຋າຈແຈ຾ໄ ກໃ .........................ໄ ໄ ຾ຖະ .......................... ຖະນທໃ າຄຍາຽຆ຋ີ ຄັ ຘບຄໄ ຍາຽຆເີ ຈ຾ປຄກທໃ າກຌັ ໄ (ຊາໄ ຽກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າແຎ຋າຄໜາໄ ນົາງກທໃ າຽກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າງບໄ ຌກຍັ ).................................................. 3. ຎະຉກິ ຖິ ງິ າເຈຽຎຌັ ຎະຉກິ ຖິ ງິ ບາຆຈິ -ຍາຽຆຉີ າຓຌງິ າຓຂບຄຖທິ ບຘີ ກ.ໄ → ຂ.ໄ → 4. ຎະຉກິ ຖິ ງິ າໄ → ຽຎຌັ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າບາຆຈິ -ຍາຽຆໄີ ຉາຓຌງິ າຓຂບຄຖທິ ບຘີ ຾ຌທເຈ?ໄບະ຋ຍິ າງຍບກທໃ າ຋າຈເຈຽຎຌັ ບາຆຈິ ໄ຋າຈເຈຽຎຌັ ຍາຽຆີ 5. ຅ໃ ຄ຺ ຂຼຌ຃ໃ ູບາຆຈິ ໄ຾ຖະໄ຃ໃ ຍູ າຽຆຂີ ບຄ຋າຈຉໃແ່ ຎຌີໄ ກ)ໄ຃ໃ ູບາຆຈິ ຂບຄຍາຽຆໄີ HS- ຾ຖະໄ຃ໃ ູຍາຽຆຂີ ບຄບາຆຈິ ໄHS- ຂ)ໄ຃ໃ ູບາຆຈິ ຂບຄຍາຽຆໄີ HPO42- ຾ຖະໄ຃ໃ ູຍາຽຆຂີ ບຄບາຆຈິ ໄHPO42- 6. ຅ໃ ຄ຺ ຂຼຌ຃ໃ ບູ າຆຈິ ຍາຽຆຂີ ບຄ຋າຈຉໃແ່ ຎຌີໄ ກ.ໄHCO3- ຂ.ໄC5H5N ຃.ໄCO32- ຄ.ໄNH2- 112

7. ຅ໃ ຄ຺ ຂຼຌ຃ໃ ຍູ າຽຆຂີ ບຄບາຆຈິ ຉໃແ່ ຎຌີໄ ກ)ໄHCN ຂ)ໄHSO3- ຃.ໄN2H5+ ຄ.ໄ(CH3)3NH+ 8. HCO3-ໄຓຖີ ກັ ຘະຌະຽຎຌັ ຋ຄັ ບາຆຈິ ໄ຾ຖະໄຍາຽຆເີ ຌຌາ່ໄ ກ)ໄ຅ໃ ຄ຺ ຂຼຌຘຓ຺ ຏຌ຺ ຋ໃ ຘີ ະ຾ຈຄທໃ າໄHCO3-ໄຽຎຌັ ບາຆຈິ ເຌຌາ່ໄ ຂ)ໄ຅ໃ ຄ຺ ຂຼຌຘຓ຺ ຏຌ຺ ຋ໃ ຘີ ະ຾ຈຄທໃ າໄHCO3-ໄຽຎຌັ ຍາຽຆເີ ຌຌາ່ໄ 9. ຅ໃ ຄ຺ ຂຼຌຎະຉກິ ຖິ ງິ າຘະ຾ຈຄໄ autoionization ຂບຄໄ HCOOH ຑບໄ ຓຘະ຾ຈຄ຃ໃ ູບາຆຈິ -ຍາຽຆເີ ຌ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າ 10. ຉາຓຌງິ າຓຂບຄຍຕບຌຘະຽຉຈ-ຖາທຕ຋ີ າຈຉໃແໄ່ ຎຌ຋ີໄ າຈເຈຽຎຌັ ຋າຈບາຆຈິ ,ໄ ຋າຈເຈຽຎຌັ ຍາຽຆໄີ ຋າຈເຈ ຽຎຌັ ແຈ຋ໄ ຄັ ບາຆຈິ ໄ຾ຖະໄຍາຽຆ.ີ ກ)ໄPO43- ຂ)ໄHSO4- ໄ຃)ໄNH4+ ໄຄ)ໄClO2- 11. ຖະນທໃ າຄໄPH3 ຾ຖະໄSiH4 ຋າຈເຈຽຎຌັ ບາຆຈິ ຾ປຄກທໃ າ. 12. ຖະນທໃ າຄ຃ໃ ຋ູ າຈເຌຂ່ຉໄ ໃແ່ ຎຌໄີໄ ຋າຈເຈຽຎຌັ ຍາຽຆ຋ີ ໃ ຾ີ ປຄກທໃ າໄນົໄ຾ປຄກທໃ າກຌັ ໄບະ຋ຍິ າງ຿ຈງໄ1)ໄເຆ຋ໄ ຈິ ຘະ ຈຂີ ບຄຍຕບຌຘະຽຉຈ-ຖາທຕໄີ 2)ໄຑ຅ິ າຖະຌາ຅າກ຃ທາຓໜາ຾ໜຌໄ ຂບຄຎະ຅ຖຸ ຍ຺ ກ)ໄຖະນທໃ າຄໄClO3- ຾ຖະໄSO32- ຂ)ໄຖະນທໃ າຄໄSe2- ຾ຖະໄTe2- 13. ຎຼຍ຋ຼຍກາຌຽກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າຂບຄ຋າຈເຈເຌຂ່ຉໄ ໃແ່ ຎຌີໄ ໄ ຋າຈເຌຂ່ເໄ ຈຽກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າແຈຌໄ ບໄ ງຂ່ເໄ ຈຽກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າແຈຈໄ ໄີ ຾ຖະໄຂເ່ໄ ຈຍໃ ຽ່ ກຈີ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າ ກ)ໄCH3COO- (aq) + H3O+(aq)ໄຂ)ໄCl-(aq) + H2O(l) ຃)ໄHCN(aq) + H2O(l) 14. ກາ່ ຌຈ຺ ເນ຋ໄ າຈໄX, Y ຾ຖະໄZ ດໃ ູເຌ຅ຈຸ ຼທກຌັ ໄ຾ຖະໄຓຽີ ຖກ຋າຄຈາໄ ຌບາ຿ຉຓຂບຄ຋າຈໄX > Y > Z ກ)ໄ຅ໃ ຄ຺ ຖຼຄຖາ່ ຈຍັ ຃ທາຓ຾ປຄຂບຄບາຆຈິ ບກ຺ ຆ຋ີ ໃ ຓີ ຘີ ູຈຉໃ ແ່ ຎຌ຅ີໄ າກຌບໄ ງແຎນາົ ງ HXO3 HYO3 HZO3 ຂ)ໄ຅ໃ ຄ຺ ຖຼຄຖ່າຈຍັ ຃ທາຓ຾ປຄຂບຄບາຆຈິ ບກ຺ ຆ຋ີ ໃ ຓີ ຘີ ູຈຉໃ ແ່ ຎຌ຅ີໄ າກຌບໄ ງແຎນາົ ງ HXO3 HYO3 HZO3 HZO4 ຃)ໄ຅ໃ ຄ຺ ຖຼຄຖາ່ ຈຍັ ຃ທາຓ຾ປຄຂບຄຍາຽຆ຋ີ ໃ ຓີ ຘີ ູຈຉໃແ່ ຎຌ຅ີໄ າກຌບໄ ງແຎນາົ ງ XO3- Y O3- ZO3- ຄ)ໄ຅ໃ ຄ຺ ຖຼຄຖ່າຈຍັ ຃ທາຓ຾ປຄຂບຄຍາຽຆ຋ີ ໃ ຓີ ຘີ ູຈຉໃແ່ ຎຌ຅ີໄ າກຌບໄ ງແຎນົາງ XO3- Y O3- ZO3- ZO4- 15. ຅ໃ ຄ຺ ຂຼຌຎະຉກິ ຖິ ງິ າຉໃ ່ແຎຌເີໄ ນຘໄ ຓ຺ ຍູຌໄ ຍບກຆະຌຈິ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າທໃ າຽຎຌັ ຎະຉກິ ຖິ ງິ າປ຿ີ ຈຕຖຆີ ຘີ , ຎະຉໄິ ກຖິ ງິ າຘະຽ຋ຌີ ,ໄຎະຉກິ ຖິ ງິ າກາຌ຾ຉກຉທ຺ ຂບຄບາຆຈິ ໄນົໄຎະຉກິ ຖິ ງິ າກາຌ຾ຉກຉທ຺ ຂບຄຍາຽຆ.ີ 1. → 2. → 3. → 4. → 5. → 113

6. → → 7. → 8. → ໄຂບຄ຋າຈຖະຖາງຉໃ ່ແຎຌີໄ 9. 16. ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ນາ຃ໃ າໄKw ໄ຋ໃ ບີ ຸຌນະຑູຓໄ25 ກ)ໄ0.1 M NaOH ຂ)ໄ0.10 M HCl ຃.ໄ0.1 M CH3COOH ຄ.ໄ0.10 M NH4Cl 17. ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ແຖໃ ໄOH- ເຌ຋າຈຖະຖາງໄ0.01 M HCl ຾ຖະໄ[H3O+] ເຌ຋າຈຖະຖາງໄ0.001 M NaOH 18. ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຓີ ໄີ pH=4 ຅ະຓໄີ OH- ຾ຖະໄH3O+ ຽ຋ໃ າ຺ ເຈໄ຾ຖະໄຊາໄ ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຓີ ໄີ pH = 10 ຅ະຓໄີ pOH ຾ຖະໄOH- ຽ຋ໃ າ຺ ເຈ? 19. ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຓີ ໄີ pOH = 3.6ໄ຅ະຓໄີ H3O+ ຽ຋ໃ າ຺ ກຍັ ຽ຋ໃ າ຺ ເຈໄ຾ຖະໄ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຓີ ໄີ pOH = 10.7ໄ຅ະ ຓໄີ OH-ໄຽ຋ໃ າ຺ ກຍັ ຽ຋ໃ າ຺ ເຈ? 20. ຅ໃ ຄ຺ ຆບກນາ຃ໃ າໄ Ka ຾ຖະໄ pKaໄ ຂບຄບາຆຈິ ຆະຌຈິ ໜໃ ຄຶ ໄ ຽຆໃ ຄິ ຋າຈຖະຖາງຂບຄບາຆຈິ ຌຓີໄ ຃ີ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ໄ 0.10 M ຾ຖະໄຓໄີ pH = 4.5ໄ(ກາ່ ຌຈ຺ ເນໄໄ 100.5 = 3.16) ຅ໃ ຄ຺ ຆບກນາ Kb ຾ຖະໄໄpKb ຂບຄຍາຽຆຆີ ະຌຈິ ໜໃ ຄຶ ຽຆໃ ຄິ ຋າຈຖະຖາງຂບຄຍາຽຆຌີ ຓີໄ ຃ີ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ໄ0.1 M ຾ຖະໄຓໄີ pH = 10.5 21. ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຎີ ະກບຍຈທໄ ງບາຆຈິ ໄ2 ຆະຌຈິ ຃ ໄບາຆຈິ ບໃ ບຌໄHCN ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸຌໄ ໄ0.1 M ຾ຖະໄບາຆຈິ ຾ປຄໄHClO4 ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ໄ0.1 M ເຌ຋າຈຖະຖາງຌໄີໄ HCN ຾ຉກຉທ຺ ແຈໄໄ 4.9x10-7% ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ແຖໃ ນາໄ Ka ຂບຄໄHCN. 22. ຋າຈຖະຖາງໄ 1ໄ ຖຈິ ຓໄີ H2S ຖະຖາງດໃ ູໄ 0.1ໄ ຿ຓຌໄ ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ແຖໃ ນາໄ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງໄ ຾ຖະໄ ຃ຈິ ແຖໃ ນາໄ [S2-] ເຌ຋າຈຖະຖາງໄ(H2S ຓ຃ີ ໃ າໄKa1 = 1.0 x 10-7 ຾ຖະໄKa2 = 1.0 x 10-14 23. ຉບໄ ຄກາຌ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຓີ ໄີ pH = 11 ຅ະຉບໄ ຄຌາ່ ໄNH3 ຅ກັ ຿ຓຌຖະຖາງເຌຌາ່ໄ ຽຑໃ ບເນແໄ ຈ຋ໄ າຈຖະຖາງຓີ ຍ່ຖຓິ າຈໄ3ໄຖຈິ ໄ(Kb ຂບຄໄNH3 = 1.8 x 10-5) 24. ຋າຈຖະຖາງຍາຽຆໄີ R3N ເຌຌາ່ໄ ຓ຃ີ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ໄ0.2 M ຋າຈຖະຖາງຌຓີໄ ຃ີ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ຂບຄໄOH- ຽ຋ໃ າ຺ ກຍັ ໄ1.0 x 10-3 M.ໄ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ແຖໃ ນາໄKb ຂບຄຍາຽຆໄີ R3N ຾ຖະໄຽຎຽີ ຆຌັ ກາຌ຾ຉກຉທ຺ ຂບຄຍາຽຆໄີ R3N 25. ຋າຈຖະຖາງໄ C2H5NH2 ຓ຃ີ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ໄ 0.1 M ເຌ຋າຈຖະຖາງຌໄີໄ C2H5NH2 ຾ຉກຉທ຺ ແຈໄໄ 6.9%.ໄ ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ແຖໃ ນາໄKbໄຂບຄໄຑບໄ ຓ຋ຄັ ຆບກນາໄ[OH-]ໄ຾ຖະໄ[H3O+] ເຌ຋າຈຖະຖາງ 26. ຋າຈຖະຖາງ຋ໃ ຎີ ະກບຍຈທໄ ງໄ CH3COOH ໄ ຅າ່ ຌທຌໄ 0.1ໄ ຿ຓຌໄ ຾ຖະໄ CH3COONa ຅າ່ ຌທຌໄ 0.1ໄ ຿ຓຌໄຽຎຌັ ຋າຈຖະຖາງຍຒັ ຽຒ຋ີ ໃ ຓີ ໄີ pH = 4.74 ຉບໄ ຄກາຌຎຸຄ຾ຉໃ ຄ຋າຈຖະຖາງເຌຂໄ່ໄ ກ)ໄຽຊຄິ ໄ຃)ໄເນຽໄ ຎຌັ ຋າຈຖະຖາງຍຒັ ຽຒ຋ີ ໃ ຓີ ໄີ pH = 4.74 ຅ະຉບໄ ຄຽຖບກຉໃ ຓໄ HCl ນໄົ CH3COOHໄ ນົໄ NaOH ຖຄ຺ ແຎເຌ ຎະຖຓິ າຌຽ຋ໃ າ຺ ເຈ ກ)ໄ຋າຈຖະຖາງໄ0.2 M CH3COOHໄຍຖ່ ຓິ າຈໄ1ໄຖຈິ ຂ)ໄ຋າຈຖະຖາງໄ0.2 M CH3COONaໄຍ່ຖຓິ າຈໄ1 ຖຈິ 114

຃)ໄ຋າຈຖະຖາງໄ0.2 M NaOH ຍ່ຖຓິ າຈໄ1 ຖຈິ 27. ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ແຖໃ ນາໄ[H3O+] ຂບຄ຋າຈຖະຖາງຽຆໃ ຄິ ແຈ຅ໄ າກກາຌຎະຘຓ຺ ໄ0.1 M NaF ຅າ່ ຌທຌໄ200 cm3 ຾ຖະໄ 0.05 M HF ຅າ່ ຌທຌໄ100 cm3(Ka ຂອງ HF = 6.4 x 10-4) 28. ຅ໃ ຄ຺ ຆບກນາໄpHໄຂບຄ຋າຈຖະຖາງຽຆໃ ຄິ ຎະກບຍຈທໄ ງໄH3BO3 ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ໄ0.1 Mໄ຾ຖະໄNaH2BO3 ຃ທາຓຽຂຓັໄ ຂຸ ຌໄ ໄ0.18 M (Ka ຂບຄ H3BO3 = 7.3x10-10) 29. ກາ່ ຌຈ຺ ເນໄໄ KaໄຂບຄໄHA = 1.0 x 10-6 ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ແຖໃ ນາ຃ໃ າ຃ຄ຺ ຋ໃ ຈີ ໃ ຸຌຈໃ ຼຄຂບຄຎະຉກິ ຖິ ງິ າຉໃແ່ ຎຌີໄ ກ) → ຂ) → 30. HInໄ ຽຎຌັ ບຌີ ຈຽິ ຃ຽຉຆີ ະຌຈິ ໜໃ ຄຶ ຓ຃ີ ໃ າໄ Ka = 1 x 10-5 ຅ໃ ຄ຺ ຃ຈິ ແຖໃ ນາ຃ໃ າໄ pH ຂບຄ຋າຈຖະຖາງເຌ຅ຈຸ ຽຎຌັ ກາຄໄ (neutral position)ໄ ຂບຄບຌິ ຈຽິ ຃ຽຉຆີ ະຌຈິ ຌ.ີໄ 115

ຽບກະຘາຌບາໄ ຄບຄີ 1. ທ຿ິ ຕຈໄຎງິ ະທຈັ ຑຌັ ,ໄບະຌຄ຺ ຃ະ຋າຈໄ1ໄຽບກະຘາຌກາຌຌຽິ ຋ຈກາຌຘກຶ ຘາຘະຖຍັ ຋ໃ ໄີ 227 ຑາກຑຈັ ຋ະຌາຉາ່ ຖາໄ ຾ຖະໄຽບກະຘາຌທຆິ າກາຌ,ໄໜໃ ທງຘກຶ ຘາຌຽິ ຋ຈໄກຓ຺ ກາຌຐກຶ ນຈັ ຃ູ. 2. ຽ຃ຓບີ ະຌຄ຺ ຃ະ຋າຈໄ(຾ຎປຼຍປຼຄ຿ຈງ ໄ຃າ່ ຏຄ຺ ໄຑຌ຺ ຽຘຌາໄ1986) 3. ຽ຃ຓບີ ະຌຄ຺ ຃ະ຋າຈໄ (຾ຎປຼຍປຼຄ຿ຈງ ໄ ບາ຅າຌແຆງາໄ ຾຅ໃ ຓ຾຅ຄໄ ,ໄ ບາ຅າຌໄ ຽຂຓັ ຽຑຈັ ໄ ຆະຌະຘຘາຌ,ໄ ບາ຅າຌ ທແິ ຖທຼຄ,ໄບາ຅າຌຍທ຺ ປບຄໄທຄ຺ ຑຓ຺ ,ໄ຃າ່ ຑບຌໄ຅ຌັ ຈາທຄ຺ ໄ)ໄ30.8.1986 4. ຃່າຑຽີ ຃ຓໄີ ຓໄ 4-5-6 Entrance A-NET ຖະຍຍ຺ ໄ Admission ຽຘຄັ ຿ຈງກຄ຺ ໄ ຾ຖະໄ ຋ຌຶ ຓະນາທ຋ິ ະງາແຖໄ ປຼຍປຼຄ຿ຈງໄບາ຅າຌໄຘ່າຖາຌໄຑກ຺ ຘຸ຋ບຌໄ 5. O-NET, A-NET ຎໄີ 10 ຑ.ຘໄຂບຄ຋ໃ າຌໄປຘໄຽ຋ຍ຅າ່ ຌຄ຺ ໄ຾ຘຄຘຸຌ຋ບຌ,ໄປຘໄທຖີ ະຆາຈໄຘທຌແຑຕຌິ ໄ຅ຖຸ າ ຖຄ຺ ກບຌຓະນາທ຋ິ ະງາແຖ 6. ຉະຖຸງ຿຅ຈໄ4,400ໄຂ່ໄໄ ຽ຃ຓໄີ ໄຓໄ4-5-6ໄບາ຅າຌໄຘ່າຖາຌໄຑກ຺ ຘຊ຋ບຌ 7. ຽ຃ຓ຋ີ ໃ ທ຺ ແຎໄຽຖຓັໄ ໄ3ໄ຋ຈິ ຘະຈ,ີ ໄ຾ຍຍຽຐກິ ນຈັ ໄ຾ຖະໄ຃ໄາຉບຍໄ(ປຘ.ໄຈຕ.ໄຘຸຈ຅ຈິ ໄຘະຄທຌຽປບຄ,ໄຏຆໄ຅ຌຸ ຽ຅ບໄ ຿ຖໃ ຘຸທຌັ ,ໄຏຆ.ໄຈຕ.ໄຌຈັ ຋ະຓຌ຺ ໄ຃ູຌ຾ຘຄ) 8. 1000 TESTS IN CHEMISTRY 1, 2 (ປ.ຘໄຌຑິ ຌ຺ ໄຉຄັ ຃ະຌາຌຖຸ ກັ ,ໄບາ຅າຌໄ຃ະຌຈິ ຉາໄຉຄັ ຃ະຌາຌຸຖກັ ໄ) 0

1