Қайрат Мәми "Жыр арқауы - Ата Заң"

Жь;/? арлдум — Зо// Айбатыр СЕЙТАК, АЗАТ ЕЛД1Ц АР-НАМ Ы СЫ - АТА ЗАЦ Ел:не арналатын тшеп шын, Ей, улым - Отанымнын тулег!с)н! ]ргес!н туран елд!н т:реп турран К.ад1р!н Ата Заннын бшемющ?! Ешюм де М!Н тара алмас елд:пме! Дауласып жармаспайды белд!г!ме. Бойында Ата Заннын ерш!п тур Даламнын кенд!п де, тенд!Г) де! Барынран ез занына жумыр талам, Сондыктан Куннен Жер;м суынбатан. К,отамнын сан саласын реттейт1н Эрб!р зан Ата Заннан туындатан. Бастайтын болашакка бак кем ет, Осы жол халыктын да нак сенер!! «Халкыма адалмын!» деп Ата Занра Елбасы к.олын койып Ант беред}. Болтанмен бул Эм!рде айлан кушт), Ел уш!н юм тындырар кайран )ст)?! 50

Елщнщ дамуы мен дардарысы Ол-дары Ата Заира байланысты! Нур шашкан жас урпактын урымына, Т1келей эсер еткен румырына. Айналды Ата Заным мызрымайтын Тэуелс13 мемлекетт1н турырына! Эр бабы, эр тармары жойылмайды, Шектеу де жэне тегш койылмайды! Кел1С1м-шарт жасаскан барлык шет ел К,азактын Ата Занын мойындайды! Эм!рден эд)лд)к пен бак, табатын, Кукырым корралды деп шаттанатын, Эз!ндей жас еркендер келед1 е с т «Бул б1здщ — Ата Зан» деп мактанатын! Эркендеп ез колы на алран 1С1, Би1кке казарымнын самра, кусы! Халык боп кад1р тутып, кастерлеген Ата Зан — Азат елдщ Ар-намысы! 5)

Жм/; За/; Нурлан КДЛКА АТА ЗАЦ Ы М - Б О С ТА Н Д Ы К ТЫ Ц К Е П 1Л 1 Мен казакпын, сен орыссын, ол татар, Б1р елд]кп)з, б1р казаннан дэм татар. Ел де ортак, жер де ортак, Зан ортак, Нэс!б)М!з, кэс1б!М!з тен, катар. Ата Заным белмейд! еш нэсмге, Дшге белмес, бармас касгей тэсшге. Тшге белмес, дшге белмес, ултка да, Б<р елд1кп!з, бер1к ип дэстурге. Тег!Н кандай, сен)м кандай, сурамас, Кемс<ту де зан жолында унамас. Ата Заным тендей кукык беред!, Б1р елд<кп]з, туыс болып, аралас. Ата заным — бостандыктын кепын, К,орган болар зансыздыктан не турл). Ерюнд)к пен Азаттыктын символы, Эдщ джтш нагыз зандык тет1П. 52







Су у л ы к е ш 1М НУРЛЫ ЖОЛРА ЖАЛГАСТЫ К ек байрактай б:р1КТ1р)п Алашты, Жет! Жарры боп калады алрашкы! Мэцгш1к Ел тамыр тартып тарихтан, Ул ы кеш!М Нурлы жолра жалрасты.

Ауыт МУЦИБЕК Адзал;стом Ресоу&!мкась///ь//( Гу/(/мм77рсзмдем/и/—Е;&км Я.Э. Яозо/?^ас#/иы/<«А<э.7ЫА;/иы^кею/-л;онм А[азол;с/иан Р<?стй;мАгасы//ы/( л;<м\\омгйн/<онксм/н^//иолгонмс КЕЛ1П ТУР АКОРДАНЫ АЛТЫ АЙНАЛРЫМ Арттары ел ум<т артып ж<берд) деп, Эр кун) кайраттанып, турем бмек. Патшан арманынды орындаса, Журег)н кетед! екен шын елж!реп! Астанам Алпамыстай маркайды эр кун, Сапында од буг)н Мэскеу, Шанхайлардын, Карбаны айналатын кажылардай, Кед:п тур Акорданы алты айналрым! Б)р казак б1р казакты жетелесш, Кетес1н араласып етене сен! Занга анау койран колын Нурскеци)ц, Барып, б)р кыскын кед!п кетед: екен! Куаныш сыйласам деп эр аптада, Жупрд1м Мэжш!ске далак кара. 56

Жм/) с;/;л;а)'ы — Айтылып кала ма деп жаксы хабар, Телм;рд4ел «ЕасеЬоок»-таты паракшама. Аккулар ушсын бер< тутас келден, Бакыт кой Ел1не кеп, кушакка енген! Ес!пн жаздай кактым министрд!н, Цолымда еск) портфель Мукаш берген... Мшеки, артта калды сонын бэр:, Елбасым ел Т1лег)н орындады. Бул да б[р игш1кпен б1ткен шаруа, Мэнг:л!к Ел болудын жолындаты. ...Немере, шеберенд! м!нгест!р)п, Енд) б!р жалтактамай, шын кешш!, журт! Бул Заннын м э т белек, жен: баска, Бмгенге, б!р нуктес! — б!р бестш1к!!! 57

Жм/; —Л/иа Бацытбек СМАГУЛ АТАЗАЦ Бул Ата Зан кеш епнщ жалтасы, Акикаттын айнымайтын арнасы. Тасца кашап жазып кеткен бабамньщ, Тарих болып калтан тажап танбасы. К ек байрактай б)р1КТ)р!п Алашты, Жет< Жарты боп калады алташкы! Мэнгш1К Ел тамыр тартып тарихтан. Улы кеш1м Нурлы Жолта жалтает ы. Ата Заным, сен кенен1н кез1 ме ен?! Эз Тэукен1Н эдшетт: сез! ме ен?! Сен1 окысам, бойым сымдай тартылып, Куд)ретт1н кунын сонда сезшем. Туп-тегш е кез Ж1бер1п, ацтарсан, Ата Занда айтылматан мэн бар сан! Акикаттын булжымайтын айнасы — ол! Тура жолта бастайтутын батдаршам. 58

-Жы/? Кес)МД1 сез келт1ргенше, токтамра, Оган дей<н жер!мде кан кеп тамды. Дала заны улы билер каларан, Шайкалмады заман жел: сокканда. Ата Заным сен кенен)н кез! ме ен?! Егеменд) елд1н ерк)н сез! ме ен?! Елбасы уш:н мацтан кернеп бойымды, Азаттыктын паркын айкын сезшем! 59

АТА ЗАНЫМ - АР-ОЖДАНЫМ, НАМЫСЫМ! К ек байрарым аспанымдай зецпр кек, Желб)рейд! мен Тэуелс!3 елм!Н деп. Елд)пмд], ерл1пмд1 паш еткен Кек туымды би!ктерден керд1м кеп. Би)ктерге кетершсе байрарым, Аркаланып арта тусер айбарым. Бер1 м!нез, жылкы тектес бабамдай, Ту кетерсе козып кетер кайдарым. Алты курык басын иген наркына, Кез тимегей казарымнын данкына. Тарихымды ез!-ак танып бшмей ме Бойлаган жан Елтанбамнын паркына. Энураным шыркалранда шарыктап, Кус патшасы кек байракта калыктап. Алтын арай кун нурымен оянран, Эз Отаным ардактайды халыкхак. 60

Юм таныса елд1Г1мнен танысын, Ертен кул)п ататутын тан уш)н. Осыларды сактап туртан барлытын, Ата Заным — ар-ожданым, намысым!

Ж ь% ) а /м д у ы — Калкаман САРИН АТА ЗАЦ Ата занымнын анасы болтан дэстур1М, Ата салтында — тажайып курып, жаксы ырым. Ата бабамнын ак отау, алтын б е с т — Атамекен1м! Алладан сонты басты утым! Шариятымды, ар-уятымды шан басып, Ш аныраккалды. Шеж;ре сырдан шал кашып. Шала б1лет1н ултымнын улыктарихын, Шалатайлар жур ата дэстурден алжасып. Кдсиет калмай, береке болмай 1С1Мде, К,ас душпан кел)п касыктап канымды )шуде. К,асымхандардын каска жолынан адасып, К,аскырдай болып улиды-ау урей 1Ш1мде. Ес!мнен калтан елд! адастырмас есю жол, Ес!мдеп элг! эн, «Ел1м-ай)> е\\йс естшер. Ес)ктен карап калмасын кайран казатым, Есшге контан есш ерлер)м, ест! бол! 62

Жь;/) За/; ТэуслсЬдж пн жолында кеше мын елд1к, Тэубасын айтып Тэн1рге бупн журер журт. Тэуекел ет:п, жет1 журтымнын камын жеп, Тэукедей, С1рэ, жасайтын юм бар б]р ерл]к? Запалы тимей заманды мынау К1М куштер? 3 ангар таулардай бола алар ма екен «бшпштер». Заманалардан казактын заны — дэстур гой, Зан бузгандардын бэр} де, ендеше, кылмыскер.

Канат ШЭКЕНОВ АТА ЗАЦ...! К.урсауда бол ган казагым, Азаттык кеше алыпты. Мемлекеттщ тутырын, Ата занменен салыпты. Мэртебес1 би1к мэт:ндер, езгер1стермен толыкты. Бупнп кунде сол заным, Жиырма беске толыпты. Б<рдей болу туп максат, Ата зан деген жалпыта. Басты зан болса алдында, Кызмет кылсын халкына. Таптамай журс1Н аякка, Ултымыздын тагдырын. Жыкпай журс!н таякка, Сырттан келер азтынын. 64

уйь//) <%)л;ауы — Сол ушш б1зге зан керек, Намысы би!кжан керек. Бупнп халкым таракан, Ш ешен-биден, ойы зерек. Басты заным жалрасы, Кеш еп Жет1 Жаррынын. Сондыктанда бул занды, Журекте уста барлырын. Кукыры б)рдей болсыншы, Жаралы менен жарлынын. Б]рдейс1ндер рой жарандар, Алланын алдында барлырын 65

Жм/) арА;ауы —^м а За/; Салтанат СМАГУЛОВА ТЭУЕЛС13ДШ ТАЦЫ Б!рл:г] бар бастау алган тайпадан, Онбайды онын шанырагын шайкаран! Азаптасын, атсын, шапсын... Бул казак Турегел[П жур1п кетед кайтадан. Кара ниет, кек атты кеп келденен, Ту сыртынан атканда да елмеген. Сура салса батпайтын да ол деген, Отка салса жанбайтын да ол деген! Даласында болып еткен кыррын мьщ, Бэр1н керген, сумдык, курын, сурпнн)н. Ел!м жетп муратына ансаран, Эуен1не баяу енш сырлы уннщ. Кырандарра кайта бер)п канатты, Нурра белеп, тэуелс)зд!к таны атты. ...Ен даланы жайлап жаткан ерк!н ел, Данк, ес!М)Н дуниеге таратты. 66

-Жы/? —/)/иа Аты элемге аига к кулл1... Заты 1р1. Казыната толы койнау жатыры. Жер-Ананын цазак тартан тусына, Казак кана ие болута кукылы! Калай болсын шыны би!к тау ен с13, Дала кдйпп тербелед1 эуенс13?! ...К,азакенд) КДЗАК,болды мшекей, Егеменд1. Азат. Ерк1н. Тэуелс1з! ***

Жь</) —/)/?ю За/( Эсел НАЗАРАЛЫ Т Э У Е Л С 13Д 1К Батынар ма ек жат елге юм бшед!? Отанды ойлап сокпаса ер журеп. Жан журепн ел) уш!н жулып берген, Сол ерлер Тэуелс<зд)к жыр Т1реп. Хаксэулес1 шашылтан, аспан нурдан, Кдзактын эр киялы дастан-жырдан. К еш еп еткен ерлерд1Н ес1М) ерек, Кер1нет1н казакпыз аскар шыннан. Желб)рейд1 кок туым, желб)рес!н, Кетергейс)н ел!мн!н мэртебес<н. Бедерл! нур — Елтанбам, Энураным, К ер сетт тур Казактын ер-белес)Н. 68

Жь/р За/; Элия ДЭУЛЕТБАЕВА Э 31М НЩ АТА ЖУРТЫМДА е з ЗАЦ Ы М БИ Л 1К К^РЫ П ТУР! Тереннен созван тамырьщ тасырдан тарткан желюш, Тарихтан аскан кастерл[ акикатжок-ау мен уипн. Бабалар жорткан боз дала — аяулы алтын кундатым, Армандай болтан Азаттык — алташкы улы ж е н 1с<м. Ед1ге жырдын найзасын егесте канша сынадык, Айкаста кушсак ат жалын намыстан тана жыладык. К ек бер1 тект! турк1н[н кез)ндей етю р бил1кт1, Кекенай менен Майкыдан алып калтанбыз мура тып. Даланын дана занында каны бар кайсар казактын, Талкан кып теу!п шыкканбызтем[р ес!пн тозактын. Тулпардь[нтуякдуб)р1н тындашы, дархан дуние, Сункардай зияттумырым, Азатпын бупн, Азатпын! 69

Акынга кулак асьщыз, актарып жатпай мурагат, Айбынды Ата Занымда билерден калган улагат. К,асиет1 мен киес<н б<р ауыз сезге сыйрызган, К,азак боп туран сэт!мде-ак конран рой маран с!рэ, бак. Айбынды Ата Занымда абырой-кунпм, ар кусым, Устыны болып тур онын ултымнын улы болмысы. Алтын Ж1п ерген аркауын бекзада б!зд1н халыктын, Берг1С! менен аррысы, Тэукенщ Жет< Жаррысы... Тамукта тускен тыртыкты тардырым буг)н умыттыр, Жаураган журек болса егер, жылы сезщмен жылыт б)р. Э зеп куйген ерлердщ ек)Н)Ш1Н1н етеуг, е з 1мн1н ата журтымда ез заным бил1к курып тур! *** 70

4Ж ы / ) я / м ; я у ы — ^ / я а З я / ; Жандос ЖУМАБЕК ДАЛА ЗАЦЫ - БАБА ЗАЦЫ Бабам батыр, керген! кеп, зиялы, Шалып тусер, кыран кабак кияны. Ертел1-кеш елд!н, шетш кузеткен, Зулымдардьщ тимес1н деп зияны. Цымбат оран — туран жердщ эр тасы, Орман-торай, езен-кел1, кыркасы. Бгзгс жеткен улан-райыр бул елке, Бабалардын ерл1Г1Н1н аркасы. Елд1 коррау — ежелден-ак, ерге сын, Дуниеге ул бала боп келгес!н. Ерл)ктер]н жел урларан аныз рып, Бабалардын рухы б!зд! тербес1н. Баба — дала, бесйс болран улына, Уландары канып ескен сырына. 9 зге елдщ ес:ргенше мерей:н, Э з ел1н4н айналды олар кулына. 7!

-йы/7 й/)л;(П'м —/)/па Тект)Л)кт!н Т1рек керд] тамырын, Тшектер1н кабыл алды Тэщр1м. Ар-намыска сусындатан рухпенен, Жарты элемге журпзд! олар э\\нрш. Дала заны — езге катал, ерге дос, К.ажет емес, Ж)герс!здер елге бос. Кул боп тумай, ул болтаный рас болса, Туран елге оз улес!нд< сен де кос. *** 72

Жы/; За/; Расул Базархан 73

Арайлым КАРСАКБАЙК,ЫЗЫ МЕН КАЗА^ПЫН М ен К,азак.пын, Улы ел1м арыспын, Мына ем1рд!н Жалына ерте жабыстым. Казарымнын Улан-байтак жершде, Даналык,пен, Дара сезбен таныстым. Бынм куып, Жуйр1кпен де жарыстым. Кейде женщм, Кейде артта калыстым. 1здей берем — Б!Л)м кен!н эрдайым Ойткен1 мен Урпагымын Каныштын! Мен Казакпын, Мен де байтак улыспын. Жаксылармен Адал жанмен туыспын. 74

Жмр арл;аум —у)ма Кас болтанта Айбарымды керсет:п, Этюр, алмас К,иып тусер, кылышпын! Мен Казакпын, Аты шулы Алашпын, Жарлылар мен Жайсандарта карастым. Кызыл тшмен Талай ою орнектеп, Бэр;н шешт)м Тшт1 айтулы таластын. Дос болтанмен Б1р тутандай жарастым, Душпандарта, Т)ке карап санастым. Отан уш:н Жаксы болу парызым, Эйткен) мен Урпатымын Алаштын. =)=*4= 75

Жы/? —Л/яя Берд)газы Т1ЛЕУЭЛ1 ОСЫ МЕНЩ ОТАНЫМ Казакстан — осы мен1ц Отаным, Туын Т1ккен атаж^рты бабамнын. Осы жерде румыр кешкен куреспен Оз журтында кебейс1н деп урпатым. Кдзакстан — осы менщ Отаным, Кереп жок маран баска Отаннын. Сарынышпен оралранда сапардан Сез1П турар ыстырымды табаным. Казакстан — осы мен:н Отаным, Орын алран тос1нде Улы даланын, Дуниеге бупн ел боп паш етп Бабалардын сан расырлык арманын. Казакстан — осы мен1н Отаным, Ерюн оссш оз елшде урпарым. Сезууш1Н касиет:н Отаннын Мен ез1не атажуртым оралдым. 76

Казахстан осы мен!н — Отаным, Жер жэннаты сулу елке, байтатым. «Мэнгынк Ел» болу ед) муратым, Еасыр кешпен сатан кет!п барамын. Казахстан — осы мен<н Отаным, Эзгелерге айкара ашкан кушатын, Желб]реген кекте туын кергенде, Жанта жылу бойга куат аламын. Казакстан — осы менщ Отаным, Бакыт, бак та осы жерден табылтан. Жер астында жатыр канша байлытым, Менделеев кестесше сыйматан. Казакстан — осы менщ Отаным, Айшыктатан Отанымды бар заным. Касиетш утынайык журекпен Отан деген оттан ыстык ананын! 77

Ж ыр — /)/п я Шынасыл ШОТБАКУЛЫ АТА ЗАЦ К етер1Л)п кек кумбезд! шанырак, Босарада шулрып ею, кос пырак. Шанырарым шытынама шайцалмай, Атамекен топырарыннан тап турак. Зенпр кектей кег!лд)р от мелд!реп, Жалауым тур аспанымда желб1реп. Шуакты кун нурын шашты ел!ме, Канатында кыранымнын кун кулед. Б]зд} танып куаттады эр ел де, Энураным канат какты элемге. Ис! казак басын косып уй Т1КТ1, Жупнбейт1н енщ кайтып дэлелге. Енбектеген жас бала да, карт та, Барады ел)м айналып б[р алыпка. Казак Т1Л1М терде бупн тозбатан, Жаутандаран калды кундер артта. Кеше тана Кдзак атын жаптык-ау, Жасындар да, жулдыз боп та актык-ау. Тент1ред1к тайрак кешу устшде, Акырында елд!пмд: таптым-ау. 78

Жь//? щ?л;ауь/ — За/; Ана тшде айтылтанда ураным, Оттай ыстык мен1н айтар бул эн!м. Есем!зге тид) толык турактау, Сап тузед! сайыпкыран уланым. Орта ойылып, кара орман ойсыратан, Казак, казак кан жутып кансыратан. Аш тык !ндет сотые пен аксуйек жут, Кайтып кана бшмейм!Н жан шыдатан. Кыл уст1нде куры май, жан шыдатан, Канды жасым талай жыл тамшылатан. Кырыкжылты кыртыннан калдык есен. Казак тугш кара жер кансыратан. Басым тур той кызыл т)лд) кескенде, Казак аты тарихтан ешкенде, Баудай тускен бабаларым каншама, Ак ордалар астан-кестен кешкенде. Жулынынды китан кез бар уталык, Мойнымызды уз)п туст! буталык. Кен'рдепн тесеп турып канжарта, Аяз би)н жана тапты бул халык. 79

Жыр ырл;а_)-'ы—^/ио Кег1Н кет1П ш т е талай кай наган, Ш ындыкушш шырылдатып айдаган. Казак, казак кундестжтен кун1рен:п, Ек1жузд! канжар баста ойнаган. Аягы жок, колы жок жылан-дагы корд) кун, Байтак дала куланга керсетед1 к ен д тн . Кок аттыга келбендеп кез!м1зге шукысып, Казак атты халыктын жогалтканда елд!пн. Кун боп ест1к кул тасып, Калдык б:р кез шын жасып. Кариялар жылайтын, Келенкеде мундасып. Улылыктьщ кездер)н, Калган кезде кум басып, Желтоксанда жастарым Тект1 канын б]р касык. Жогалганда жалган кун, Содан бастау алган кун, Ж етп б1зге суЙ1нш], Казак, казак болтан кун, 80

Жыр дрл;ауы —/)^й Аксарбастар айтылып Куанышка тол га н кун. Тарихка алтындап, Жазылып-ак калган кун. Жетт1 жайнап елд1пм, Ш уак теп п келд! кун. Алтын занын бекщ!, Казак, казак ерлшн. Бупн м!не, ун!м бар, Бупн М1не, тш!М бар. Тап казактын ел!н)н Улымын деп угындар. Соры батпан кайда да Аспай калтан пайдата. Еск1 занды ес!ркеп, Койдык муражайта да. Максат би1к орындар, Туды кун)н арындар. Казакстан ел бупн Тума халкым, заным бар, Я)

Жь/р —/)гм<7 За/; Уланым деп, улым деп, Азаматын кабылдар. Кыз бен улым керкей)п, Жанар, эсер, жалындар! Кас]ретт] капасты, катып шанды, Ум!т арман, келер кун нуры жанды. Мемлекетт!к т)Л]м<з казак тйн Кабылдады, бек!тт] Ата занды. Казак болдыктел занымды кабылдап, Дербееппм элемге айкын танылды-ак. Казакстан тэуелс13 — ел б!ртутас, Жансын жастар келешеп лапылдап. Койша айдатан кара жолда шубатып, Жаутандатан жарыматан уакыт, Кутын-сурпн зулымдыкты сыпырып, Эз1нд:-ез1н билегенщ шын бакыт. Дуб{рлет!п дуние тер)н елд)пм, Терт кубылата тарап кетт] тенд)Г)м. О, жасатан, узатынан суй)нд<р. Тел заным бар, тэуелс)зб!н мен бупн. *** 82

Ж ы р а /м ;ау ы — Акан ЫРЫМЖАНУЛЫ АКИМ Ата Зан, ата-бабам кез!ндейс1н, Кесшген кен даламнын езшдейсщ. Акикат — Хантэн1р1 шынындай боп, Бултка да, аспанрада кем1лмейс1н. Аталы асыл токтаранра, Ж)бектей женш ти!п сезшмейсщ. Аталы асыл сезден аттаранра, Акпанда аяз жуткан тем)рдейс1Н. Ата Зан, аки кате ын ражап кемел, Сабырлы Сарыаркамдай тарат берер. Эр бабын шешен сейлер шеж[редей, Танбалап тарихымды санап берер. Бупнд1 булд!рмейс1н бетен шыгып, Какын жок Ьэм жыртыкты жамап берер. Ата Зан — аталы сез айшыкталган, Аталы сезге арсыз жауап берер. *** 83

Ж м р я/)А ;о )'ы — т ^ т я З я ^ Актолкын КУЛЕКЕЕВА АТА ЗАЦ Ак ары-сенер мияты, Басынан нелер етпеген. Улт ед1к уыз-уяты, Уыстан шыгып кетпеген. Жуаны сезге жыгылып, Дуалы сезге токтаган. Даланын занын угынып Бет1мен кеткен жок бабам. Ел ед!к кеше тэу етер. Даланын гана занына, Тэукелер еткен тэуекел, Алан боп елд1н камына. Айналып занга кешел!, Кенщ] буг!н арнасы. Эз Тэуке жазган кешеп, «Жет) Жаргынын» жалгасы. 84

-% ы р й/;А ;са м — И /м й З й /; Арайлы кунге жол аштын, Аманат болып атадан. Айбыны сенсщ — Алаштыц, Арымдай ас как Ата Зан! Ш аттыктын куЙ1н шертеЙ1к, Елм1з той журтпен тен куш1. Елбасы суйген енкейш, Елд1кт1н ерен белг1С1. Раббысын рана растайтын, Басымды ием мын рет. Тура б!р жолра бастайтын, Кураннан сонты куд!рет! 85

Ж.;/) я/7л;яуь/ - /)шл Дулат ДАРХАН АЛТЫН АРАЙ Жадымызда, бэр! де канымызда, Бас иел;к ете алмай барымызра. Азаттыктын жолында — тардыр тайрак, Арыстардын карылран жаны музра. Алтай жайлап бабалар, Балкан жетш, Мысыр жолда талайын талкан ет!п. Бостандыкты ансаран жорык сапар, Бозбаланы баптатан, калкам десш. Умыта алман тунег!н тул аспаннын, Енсе т у с т , мын мэрте уласкан мун. Алаш -Кунге эр к)р)п Ж елтоксаннан, Егеменд)к леб!мен кыр асканмын! Кдзакта да бар екен т р аспанда, Курайын да тылсымсыз бур ашкан ба?! Ата Заным аскактап акбастауда, Нурын шашты ертенг! Гулстанра! 86

Елее бупн бодандьщ, кеп шерл1 де, Журекгп жыр кернейд! кептен, мше. К,амшы у т р г е н замана жотама сол, Дуние кезек — Ш1НД1 бектерпме! Байтак журттьщ байрагы желб)рейд), Батыста да тан етт1К кейб:р елд1. БУУ-да санкылдап шыцкан даусым, Еаламшарды тажапка сенд)ред[. Естшмегей ел1мде жет1М ун1, Ризырыма жыртылсын жерд1н туп. Алтын арай — Ата Зан, сенем сатан, Бар езщде — Елбасы кепш дт! 87

-Йыр арл;яуб/ — Зо/; Натали Штырхун

Ж м /) яр л;ау ь/ — З 04 Жещс КАРСЫБЕКОВ АТА ЗАЦ Тогыз тарау, токсан сепз бапты Ата Зан, Эдет-гурпым, дэстур)м калган атадан. Б!рл]п бупн, жараскан тутан ел!ме, Атылмаса екен согыстын оты тасадан. Зансыздыктын сонау, шынына шыккан кез!нде, Жет) жарты шыкты, казактын дархан жер]нде. Зан бузар тулга, паракорларды курута, Ата Зан бупн, кенмш бурды елше. Ел1м айлап боскан шашылып жер бетше, К,азакка туды эд)лд!кт)н таны бупнде. Мын ел1п, мын т)р[лген осы халкымды, Колдайтын бил!к куш турса екен кепнде. Касымханнын салган каска жолы жетелеп, Е с1мханнын есю жолынан шыкпай еселеп. Елбасы жазган, Ата Занды урпатым, Ту кылып мэнг1, олген<нше кетер;п от. 89

Жыр —И/па За/; Б1р1нш) байлык, ел деген халкым басында, Ек1нш1 байлык, жер, суын, тау-тасын да. Бузылматан каймак, отыз жыл бойы кудайы, Мэнпл!к елге, айналса екен расында. Халкына саркып, аямай куш жнерш, Берепн талдап, тусшд!рш занын тугел!н. Жумыс 1степ тур, Ата Зацнын басында, Конституциялык Кенес, суйен!Ш1н, препн. Ата дэстур:м, Ата Заныммен уласкан, Рухани жантыру, аткан таны, азат кун. Жетп1с жыл керген, курын-сургж зомбылык, Тарихы М1не, Т1р)лд1 бупн казактын. Тус)нген жанта ютабы б13Д1н Ата Зан, Еюнии ютап туратын кеЙ1н К,ураннан. Улы даланын, мэнгы1К ел1 болтанш а, Кез жасы, тер1, канымен жазылып куралран. Туратын устап, егеменд!кп бабаларым ансаран, Елбасы салран, сара жолды жалраран. Келс1нш1 ылри, басшы болып казакка, Жылатпайтын халкын, иманды адам Алладан. =)==)==)= 90

Жм/? арлдум —/)^а Ергазы МАНАПУЛЫ АТА ЗАЦЫМ АРДАГЫМ Болсын тм ге мен!н жайым жасырын, Басталды енд! нагыз алтын тасырым. Отанымнын мэртебес1н паш етер Толкужатым — Ата Заным — асылым. Адамдардын кортайтын асыл арын, Заным барда езендей тасынамын. Егеменд:к деген)н осы екен той, Зан алдында бас исе басынарын. Казакстан — Отаным, ар-ожданым, Отан уш)н от кешер мен боздатын. Ата Заным болматан кездерде мен Азуында нелерд1Н кала жаздадым. Жырта косып немесе уран сап та, Жарасады шаттансак, куансак та. Ата Заным халкыма жол нускап тур, Бастайтын сонау нурлы болашакка. 9)

Тацатар ДЭРЕЛ^ЛЫ АТА ЗАЦ Аркан гой сенщ, Бакытымньщ шамы жанса эр1. Халкыма сенс1ц шугыласын теккен тансэр1, Конституциям — суйенер мэнг! Т1репм, Ата-бабаларымньщ расырлар бойры ансары. Шалкып б:р таскан Улы даламнын куй ун1, Тупказыкет!И, оралар саган суйшш. Конституциям - турганы анык ез1нде, Тэубе! — деп айтар Тэуелс1зд1пмнщ туЙ1Н1. Энуран шалкып, кек Туым би{к — бакТуым, Куанып досым, кецш! ала, жат суын. Конституциям — сенед! саган келешек, Сенед] саган еркениет куш1 — жас буын. Тасиды арнам тесшде булкып су-агын, Ол кундер артта, кешпейд1 сэби туа мун. Конституциям — мэнгцпк нурга белейд!, Мэнгынк елд!, сез4нген ыстык шуагын. *** 92

4Ж ь % ) д / ж я ) ' м - у я м Баймаханбет АХМЕТ АТА ЗАЦЫМ АР-ИМАНЫМ Ата Заным, ар-иманым, мэртебем, Аскак рухым, ойымдаты мэрт елец. Сен! жэне сен аркылы ел1МД1, Таныды да мойындады жарты элем. Армандарды маздататын алдымнан, Арайы тур сенде ататын тацнын да! Бай-бакуат, орташан да, жарльщ да — Бэр] де тен, Заным, сен!н алдында! Отын шарпып, Отанда ойлар оянтан! Сен болмасан, булай желек жаям ба? Бейкут — тыныш куйде камсыз, алансыз Арман, ум!т бурлеп жатыр аянда! Ата Заным, сенде — кие, женю, бак. Сен барда адам пеййн — ак, жер уст! — ак. Акикаттын майданына шьнам мен Кураным мен С е т устап! 93

Жь/р а/м;яуы —^/на За/; Бастауысын ИГШ1КТ1Ц румырлык, Сенд1к кие — касиегп урындык. К,анат уштап кияларра самрадык, Сен1, сен) алтын мэрмэр — турыр рып! Арка суйер таянышсын, т)рекс:н- Барша уш)н де баталы ак Т1лекс!н. Жылуына белей ел мен жер1НД1 Сотый турран сен б)р Улы Журекс!н! *** 94

Жм/? а/?л;ауы —/)ма Энм Жасталап КУАНЕАЛИЕВ СезИ Болат УСЕН БАЕВ АЛТЫН ЗАНЫМ - АРДАГЫМ Ата Заным, алтын заным — ардатым, Аялатан адамзаттын арманын. Жол бастайды болашакка жасампаз, Эрб:р бабын, тарауларын, тарматын. Кайырмасы: Алтын заным — тэуелс!з тан, нурлы ум!т, Ортак б1зге котамдаты ипл1К. Акикаттын аппакжолын аттаймын, Ата Заным, сен) тана ту кылып. Алтын занда парасатым, пайымым, Алтын занда — куш-куатым, жалыным. Сен кортайсын бостандык пен кукыкты, Анамдайсын елж)реген жаны кун. К,айырмасы: Алтын заным — тэуелс!з тан, нурлы ум:т, Ортак бгзге котамдаты игш1к. Акикаттын аппак жолын аттаймын Ата Заным, сен! тана ту кылып. 95

-Жмр ярл;яуб; — Ертенше еселеген сен!М1н, Т)реп сен ТэуелсЬд1к тер)н]н. Алтын занмен мактануга ер!кт< Азаматы Казахстан ел1н1н. Кайырмасы: Алтын заным — тэуелс:з тан, нурлы ум[т, Ортак б)зге котамдаты игйнк. Акикаттын аппакжолын аттаймын Ата Заным, с е т гана ту кылып. *** 96

Ж ь /р а/?л;ауы — З а /; Сезн Е. МАНАП^ЛЫ, энй А. РАЕВ АТА ЗАИ Тардырымнын толкыны тасып урсын, Нарыз алтын басталды расы ры м шын. Отанымнын паш етер мэртебесш, Телку жатым — Ата Зан асылымсьщ. Кайырмасы: Казакстан - Отаным, ар-ожданым, Отан уш)н от кешер мен боздарыц. Ата Заным ИГ1Л1КТ11стер)ме, Колдаушым боп эркезде жол бастадын. Адамдардын коррайтын асыл арын, Заным барда тен1здей тасынамын. Егемендж дегенщ осы екен рой, Зан алдында бас исе — басынарын. К,айырмасы: Казакстан — Отаным, ар-ожданым, Отан уш1Н от кеш ер мен боздарьщ. Ата Заным иг1л:кт) 1стер1ме, Колдаушым боп эркезде жол бастадын. 97

Жыр яркаум — За/; Жырта косып немесе уран сап та, Жарасады шаттансак, куансакта. Ата заным халкыма жол нускап тур, Сонау нурлы бастайтын болашакка. Кайырмасы: Казакстан — Отаным, ар-ожданым, Отан унпн от кешер мен боздатын. Ата Заным игш)кт1 :стер]ме, Колдаушым боп эркезде жол бастадын. 98