14-2.

การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศอยา่ งปลอดภยั

เทคโนโลยสี ารสนเทศ คืออะไร เทคโนโลยสี ารสนเทศ (Information Technology: IT) หรือ เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication Technologies: ICTs) คือ เทคโนโลยสี อง ดา้ นหลกั ๆ ประกอบดว้ ยเทคโนโลยรี ะบบคอมพิวเตอร์ และ เทคโนโลยสี ่ือสาร โทรคมนาคมท่ีผนวกเขา้ ดว้ ยกนั เพอ่ื ใชใ้ นกระบวนการจดั หา จดั เก็บ สร้าง และ เผยแพร่สารสนเทศในรูปตา่ งๆ ไมว่ า่ จะเป็นเสียง ภาพ ภาพเคล่ือนไหว ขอ้ ความหรือ ตวั อกั ษร และตวั เลข เพอื่ เพม่ิ ประสิทธิภาพ ความถูกตอ้ ง ความแมน่ ยา และความ รวดเร็วใหท้ นั ตอ่ การนาไปใชป้ ระโยชน์ ความสาคญั ของเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสาร • การสื่อสาร มีส่วนในการพฒั นากิจกรรมตา่ ง ๆ ของมนุษยป์ ระกอบดว้ ย Communications media การสื่อสารโทรคมนาคม (Telecoms) และเทคโนโลยสี ารสนเทศ (IT) • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสารประกอบดว้ ยผลิตภณั ฑห์ ลกั ที่มาก ไปกวา่ โทรศพั ทแ์ ละคอมพิวเตอร์ เช่น แฟกซ์ อินเทอร์เน็ต อีเมล์ ทาให้ สารสนเทศเผยแพร่หรือกระจายออกไปในท่ีต่าง ๆ ไดส้ ะดวก • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสารมีผลใหก้ ารใชง้ านดา้ นตา่ ง ๆ มีราคา ถกู ลง • เครือขา่ ยส่ือสาร (Communication networks) ไดร้ ับ ประโยชนจ์ ากเครือขา่ ยภายนอกเน่ืองจากจานวนการใชเ้ ครือข่าย จานวนผู้

เชื่อมต่อ และจานวนผทู้ ี่มีศกั ยภาพในการเขา้ เช่ือมต่อกบั เครือขา่ ยนบั วนั จะ เพ่ิมสูงข้ึน • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสารทาใหฮ้ าร์ดแวร์คอมพวิ เตอร์ และ ตน้ ทุนการใช้ IT มีราคาถูกลงมาก ภัยแฝงออนไลน์ • สารสนเทศมากมายมหาศาล ท้งั ดีและไม่ดี ส่งตรงถึงหอ้ งนอน • คนแปลกหนา้ /ผไู้ มป่ ระสงคด์ ี ใชไ้ อทีเป็นช่องทางหาเหยอ่ื เราอาจตกเป็น ผถู้ กู กระทาหรือเป็นผกู้ ระทาเสียเอง • สงั คมออนไลน์ การรวมกลมุ่ คา่ นิยม แฟชน่ั ทาใหเ้ ดก็ และเยาวชนคลอ้ ย ตาม ตกเป็นทาสของเทคโนโลยี ความฟุ้งเฟ้อ ความเชื่อผดิ ๆ • การที่ใชง้ านง่าย แพร่หลาย ราคาถูก ทาใหเ้ สี่ยงตอ่ การกระทาผดิ กฎหมาย/ ผดิ ศีลธรรม ท้งั ท่ีรู้เทา่ ไมถ่ ึงการณ์หรือโดยเจตนาก็ตาม • การใชเ้ วลากบั ของเลน่ ไอที/โลกออนไลน์มากจนเกินไป ส่งผลในดา้ นลบ อาจทาใหเ้ สียโอกาสการเรียนรู้ในดา้ นอื่นๆ

กฎสาหรับการใช้อเี มล์ • ไม่ใหท้ ่ีอยอู่ ีเมลแ์ ก่คนที่เราไม่รู้จกั • ไม่เปิ ดอีเมลจ์ ากคนหรือองคก์ ร/ธุรกิจที่เราไมร่ ู้จกั • อีเมลอ์ าจจะมีส่ิงท่ีไมด่ ีมากมาย เช่น เรื่องราวที่ไม่เป็นจริง การติฉินนินทา และจดหมายลูกโซ่ท่ีพยายามจะเอาเงินจากกระเป๋ าเรา • ไวรัส อาจผา่ นมากบั ขอ้ มลู อีเมล์ เขา้ มาสู่คอมพวิ เตอร์ของเรา • ภาพที่ไม่เหมาะสม ผิดกฎหมาย ภาพยนตร์ อาจถกู ส่งมาพร้อมกบั ขอ้ มลู อีเมล์ วธิ ีการจดั การกบั เนื้อหาทไ่ี ม่เหมาะสมทป่ี รากฎบน จอคอมพวิ เตอร์ • ปิ ดหนา้ เวบ็ • ไม่ไดผ้ ล ปิ ดเบราเซอร์ browser • ถา้ ยงั ไม่ไดผ้ ล ปิ ดคอมพิวเตอร์พร้อมกบั แจง้ ผปู้ กครองหรือครู • จาไวว้ า่ เราสามารถหลีกเล่ียงปัญหาโดยการบอกใหค้ นอน่ื ทราบหากเรา พบอะไรผิดพลาด

กฎของการแชท • ไม่สามารถเชื่อไดว้ า่ บุคคลเหลา่ น้นั เป็นคนอยา่ งที่เคา้ พดู • อยา่ ใหช้ ื่อจริง ควรใชช้ ื่อสมมตุ ิ • อยา่ ใหข้ อ้ มูลวา่ คุณอยทู่ ีไหน หมายเลขโทรศพั ท์ (โทรศพั ทม์ ือถือ) เรียนอยู่ ที่ไหน พอ่ แม่เป็นใคร • ทาความเขา้ ใจใหช้ ดั เจนถึงกฎของแต่ละหอ้ งแชท ท่ีจะเขา้ ไปเลน่ • ใหจ้ าไวว้ า่ คุณอาจเป็นบุคคลนิรนามในอินเทอร์เน็ต แตบ่ ่อยคร้ังที่คนอ่ืน สามารถสืบเสาะไดว้ า่ ใครเป็นคนใส่ขอ้ มูลในอินเทอร์เนต็ ดงั น้นั ตอ้ งมี ความสุภาพกบั ผอู้ ่นื เสมอ กฎของการแชท การสื่อสารทางออนไลน์ • ไม่ออกไปพบกบั บคุ คลท่ีพบ รู้จกั ส่ือสารผา่ นทางออนไลน์ • ถา้ รู้สึกถูกกดดนั จากการส่ือสารออนไลนก์ บั ใคร ใหป้ รึกษากบั ผใู้ หญท่ ่ี รับผิดชอบ • ใหช้ ื่ออีเมลกบั เพ่อื นท่ีรู้จกั ดี ไม่ควรใหก้ บั คนแปลกหนา้ • ปรึกษา หารือกบั ผใู้ หญท่ ่ีรับผิดชอบเสมอ อยา่ ใหถ้ กู หลอกลอ่ หรือถูก กดดนั เพ่อื ไปพบเจอกบั คนท่ีรู้จกั ออนไลน์ • หากถูกใครหรือสิ่งใดรบกวนในหอ้ งแชท ใหร้ ีบออกจากการสนทนา และ อยา่ ติดต่อ สนทนาอีก

กฎ – การป้องกนั ไวรัส และข้อมูลขยะ • หากขอ้ มูลบางอนั รู้สึกดีเกินท่ีจะเชื่อได้ สรุปไดเ้ ลยวา่ ไมจ่ ริง • ใหร้ ะวงั อีเมลท์ ่ีบอกวา่ โปรดส่งตอ่ ให้ทุก ๆ คน เพราะอาจจะมีแตเ่ ร่ือง หลอกลวงไร้สาระ หรือมีไวรัสที่ไม่ควรส่งตอ่ • อยา่ เขา้ ไปในเวบไซดข์ องธนาคารใด ๆ ท่ีอา้ งบอกใหค้ ุณแจง้ รหสั ผา่ น • เก็บรหสั ผา่ นเป็นความลบั เสมอ • ใหร้ ะมดั ระวงั เวบไซดท์ ่ีใหด้ าวน์โหลดฟรี หรือมีเกมใหเ้ ล่นฟรี เพราะอาจ เตม็ ไปดว้ ยไวรัส หรือจะมีขอ้ มลู ที่ไม่เหมาะสมส่งมาใหค้ ุณ • บางคร้ัง บางคนอาจจะใช้ เลห่ ์ ลวงใหค้ ุณเชื่อมต่อไปยงั เวบไซดท์ ี่ไม่ เหมาะสม ข้อแนะนาการใช้อนิ เตอร์เน็ต • เรียนรู้เก่ียวกบั มารยาททวั่ ไปในการใชอ้ ินเทอร์เน็ต • ทาตามหลกั พ้นื ฐานความปลอดภยั และเรียนรู้วิธีการ แนวปฏิบตั ิเม่ือตอ้ ง เผชิญกบั สถานการณ์เส่ียงออนไลน์

มารยาทท่ัวไปในการใช้อนิ เตอร์เน็ต • ไม่ใชอ้ ินเตอร์เน็ตเพอื่ ล่วงละเมิดหรือรบกวน ผอู้ ื่น • ไมใ่ ชร้ ะบบเครือขา่ ยคอมพิวเตอร์เพอื่ การใด ๆ ท่ีขดั ต่อกฎหมายหรือ ศีลธรรม • ไม่นาขอ้ มลู ของผอู้ ่นื มาใชใ้ นทางที่ผดิ หรือเปลี่ยนแปลงขอ้ มลู น้นั ๆ • ไมบ่ อกรหสั กบั ผอู้ ่ืนแมแ้ ตเ่ พอ่ื นสนิท • ไม่ใชบ้ ญั ชีช่ือผใู้ ชข้ องผอู้ ่ืน หรือใชเ้ ครือข่ายโดยไมไ่ ดร้ ับอนุญาต • ไมย่ มื หรือใชโ้ ปรแกรม รูปภาพ หรือขอ้ มูลของผอู้ ่ืนบนอินเตอร์เน็ตโดย ไมไ่ ดร้ ้บอนุญาตจากเจา้ ของ • ไมฝ่ ่ าฝืนขอ้ หา้ มของผใู้ หบ้ ริการอินเตอร์เน็ต • ไม่เจาะเขา้ ระบบของผอู้ ่ืนหรือทา้ ลองใหผ้ อู้ ื่นเจาะระบบของตวั เอง • หากพบมีการร่ัวไหลในระบบ หรือบุคคลน่าสงสยั ใหร้ ีบแจง้ ผใู้ หบ้ ริการ ในทนั ที • หากตอ้ งยกเลิกการใชอ้ ินเตอร์เน็ตใหล้ บขอ้ มลู ท้งั หมดและแจง้ ผดู้ ูแล เวบ็ ไซต์ • ารทิง้ บญั ชีชื่อผใู้ ชง้ านไวบ้ นอินเตอร์เน็ตอาจทาใหม้ ีผไู้ ม่หวงั ดีเจาะเขา้ มา ในระบบได้

กฎความปลอดภยั • ไม่เปิ ดเผยขอ้ มลู ส่วนตวั เช่น เบอร์โทรศพั ท์ ชื่อโรงเรียน ช่ือเพอ่ื นหรือ ผปู้ กครอง • ไมน่ ดั แนะเพอ่ื พบปะกบั บุคคลท่ีรู้จกั ทางอินเตอร์เน็ตโดยไมบ่ อก ผปู้ กครอง • ไมส่ ่งรูปหรือขอ้ มลู ส่วนตวั ใหก้ บั คนที่รู้จกั ทางอินเตอร์เน็ต • ไม่ใหค้ วามสนใจหรือตอบโตก้ บั คนท่ีถอ้ ยคาหยาบคาย • ไม่โหลดสิ่งที่ไม่คุน้ เคยหรือเปิ ดเอกสารจากอีเมลข์ องคนที่เราไม่รู้จกั • หากพบขอ้ ความหรือรูปภาพรุนแรง ใหร้ ีบแจง้ ผปู้ กครองหรือคุณครู • เคารพในกฎระเบียบ นโยบาย หรือขอ้ ตกลงที่ใหไ้ วก้ บั ผปู้ กครองและ คุณครูในการใชอ้ ินเตอร์เน็ต