11.SINIF BİYOLOJİ SB-2024 DEMO

Biyoloji SORU BANKASI ➘ Yeni Öğretim Programına Uygun 11.SINIF ➘ Yeni Nesil Simülasyon Testleri ➘ Kazanım Testleri ➘ Sarmal ve Ünite Testleri ➘ Etkinlik ve Yazılıya Hazırlık Soruları ➘ Akıllı Kâğıtlar ve Sıcak Bölgeler VİDEO ÇÖZÜMLÜ Davut BÖREKÇİOĞLU Hüsey n ACARLI

içindekiler 1. ÜNİTE 1. ÜNİTE İNSAN FİZYOLOJİSİ İNSAN FİZYOLOJİSİ 1. BÖLÜM / SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI, 4. BÖLÜM / DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ GÖREVLERİ VE İŞLEYİŞİ Sıcak Bölge .................................................................... 61 Sıcak Bölge .................................................................... 8 Test - 1 / Kemik ve Kıkırdak Doku ................................... 63 Test - 1 / Nöronun Yapısı ve Çeşitleri ........................... 10 Test - 2 / Kas Doku........................................................... 65 Test - 2 / Nöronda İmpuls İletimi ................................... 12 Test - 3 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 67 Test - 3 / İnsanda Sinir Sistemi ..................................... 14 Test - 4 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 69 Test - 4 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 16 Test - 5 / Bölüm Testi – 3 ............................................... 71 Test - 5 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 18 Etkinlik ........................................................................... 73 Test - 6 / Bölüm Testi – 3 ............................................... 20 Etkinlik ........................................................................... 22 1. ÜNİTE İNSAN FİZYOLOJİSİ 1. ÜNİTE 5. BÖLÜM / SİNDİRİM SİSTEMİ İNSAN FİZYOLOJİSİ Sıcak Bölge .................................................................... 76 2. BÖLÜM / ENDOKRİN BEZLER VE HORMONLAR Test - 1 / Sindirim Kanalı Organları ve Sindirime Sıcak Bölge .................................................................... 25 Yardımcı Organlar ........................................................... 78 Test - 1 / Hormonların Genel Özellikleri, Hipofiz Test - 2 / Besinlerin Sindirimi ve Emilimi ......................... 80 Bezi Hormonları ............................................................... 27 Test - 3 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 82 Test - 2 / Tiroit ve Paratiroit Bezi ..................................... 29 Test - 4 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 84 Test - 3 / Böbrek Üstü Bezi, Pankreas, Test - 5 / Bölüm Testi – 3 ............................................... 86 Eşeysel Bez Hormonları................................................... 31 Etkinlik ........................................................................... 88 Test - 4 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 33 Test - 6 / Sarmal Test – 2 .............................................. 90 Test - 5 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 35 1. Dönem 2. Yazılı .......................................................... 92 Test - 6 / Bölüm Testi – 3 ............................................... 37 Simülasyon Testi............................................................ 94 Etkinlik ........................................................................... 39 1. ÜNİTE 1. ÜNİTE İNSAN FİZYOLOJİSİ İNSAN FİZYOLOJİSİ 6. BÖLÜM / DOLAŞIM SİSTEMLERİ 3. BÖLÜM / DUYU ORGANLARI Sıcak Bölge .................................................................... 97 Sıcak Bölge .................................................................... 42 Test - 1 / Kalbin Yapısı ve Çalışması .............................. 99 Test - 1 / Göz ................................................................... 44 Test - 2 / Damarlar ve Kılcal Damarda Madde Alışverişi . 101 Test - 2 / Kulak................................................................. 46 Test - 3 / Kanın Yapısı...................................................... 103 Test - 3 / Dil, Deri, Burun.................................................. 48 Test - 4 / Lenf Dolaşımı ve Bağışıklık Sistemi ................. 105 Test - 4 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 50 Test - 5 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 107 Test - 5 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 52 Test - 6 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 109 Test - 6 / Sarmal Test – 1 .............................................. 54 Test - 7 / Bölüm Testi – 3 ............................................... 111 Etkinlik ........................................................................... 56 Etkinlik ........................................................................... 113 1. Dönem 1. Yazılı .......................................................... 58

1. ÜNİTE 2. ÜNİTE İNSAN FİZYOLOJİSİ KOMÜNİTE VE POPÜLASYON EKOLOJİSİ 7. BÖLÜM / SOLUNUM SİSTEMİ Sıcak Bölge .................................................................... 116 1. BÖLÜM / KOMÜNİTE EKOLOJİSİ Test - 1 / Akciğerin Yapısı, Nefes Alma ve Verme .......... 118 Sıcak Bölge .................................................................... 173 Test - 2 / Solunum Gazlarının Taşınması......................... 120 Test - 1 / Komünitenin Yapısı .......................................... 175 Test - 3 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 122 Test - 2 / Komünitede Simbiyotik İlişkiler ......................... 177 Test - 4 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 124 Test - 3 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 179 Etkinlik ........................................................................... 126 Test - 4 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 181 Etkinlik ........................................................................... 183 2. Dönem 2. Yazılı .......................................................... 185 1. ÜNİTE 2. ÜNİTE İNSAN FİZYOLOJİSİ KOMÜNİTE VE POPÜLASYON EKOLOJİSİ 8. BÖLÜM / ÜRİNER SİSTEM Sıcak Bölge .................................................................... 129 2. BÖLÜM / POPÜLASYON EKOLOJİSİ Test - 1 / Böbreğin Yapısı ................................................ 131 Sıcak Bölge .................................................................... 188 Test - 2 / İdrar Oluşumu – 1 ............................................. 133 Test - 1 / Popülasyonun Yapısı ve Özellikleri................... 190 Test - 3 / İdrar Oluşumu – 2 ............................................. 135 Test - 2 / Bölüm Testi ..................................................... 192 Test - 4 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 137 Etkinlik ........................................................................... 194 Test - 5 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 139 Simülasyon Testi ........................................................... 196 Test - 6 / Bölüm Testi – 3 ............................................... 141 Etkinlik ........................................................................... 143 Cevap Anahtarları .......................................................... 198 Test - 7 / Sarmal Test – 3 .............................................. 145 2. Dönem 1. Yazılı .......................................................... 147 Simülasyon Testi............................................................ 149 1. ÜNİTE İNSAN FİZYOLOJİSİ 9. BÖLÜM / ÜREME SİSTEMİ VE EMBRİYONİK GELİŞME Sıcak Bölge .................................................................... 152 Test - 1 / Erkek Üreme Sistemi ....................................... 154 Test - 2 / Dişi Üreme Sistemi ........................................... 156 Test - 3 / Döllenme ve Embriyonik Gelişim ...................... 158 Test - 4 / Bölüm Testi – 1 ............................................... 160 Test - 5 / Bölüm Testi – 2 ............................................... 162 Test - 6 / Bölüm Testi – 3 ............................................... 164 Etkinlik ........................................................................... 166 Test - 7 / Ünite Testi – 1 ................................................. 168 Test - 8 / Ünite Testi – 2 ................................................. 170

1. ÜNİTE 1. Bölüm İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI, GÖREVLERİ VE İŞLEYİŞİ NELER ÖĞRENECEKSİNİZ?  Sinir sisteminin yapı, görev ve işleyişini açıklamayı,  İmpuls iletiminin nasıl gerçekleştiğini açıklamayı,  Merkezi ve çevresel sinir sistemi bölümlerinin yapılarını ve görevlerini karşılaştırmayı,  Reflekslerin nasıl gerçekleştiğini ve kontrol edildiğini açıklamayı,  Sinir sistemi rahatsızlıklarının sebeplerini ve etkilerinin neler olduğunu açıklamayı öğreneceksiniz.

SICAK BÖLGE SICAK BÖLGE Nöronlarda İmpuls İletimi SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI, GÖREV VE İŞLEYİŞİ - Sinir sistemi, nöron ve nöroglia hücrelerinden oluşur. - Uyarıların nöronda oluşturduğu elektriksel ve kimyasal değişimlere impuls (uyartı) denir. - Nöronlar, uyarıların alınmasında, değerlendirilmesinde ve taşınmasında görevlidir. - İmpuls oluşturabilen en düşük uyarı şiddetine eşik şid- deti denir. - Glia hücreleri, nöronlara desteklik sağlamada, nöronla- rın beslenmesinde, korunmasında, onarılmasında, kan - Nöronlar eşik değer ve üzerindeki uyarılara her zaman damarları ile madde alış verişinin gerçekleştirilmesinde aynı şekilde tepki verir. Buna ya hep ya hiç prensibi denir. görev alır. - Nöronun akson bölgesinde impuls iletimi elektrokimyasal Nöron (Sinir Hücresi) olarak gerçekleşir. Dendrit - Bir sinir hücresinin diğer sinir hücresi ile bağlantı böl- Ranvier boğumu gelerine sinaps adı verilir. Sinapslarda uyarı sadece kim- yasal olarak gerçekleşir ve aksondaki iletime göre daha yavaştır. Sinaptik boşluk Akson ucu Dendrit ucu Miyelin kılıf Çekirdek  Hücre gövdesi Akson Sinapsta iletim sırasında; - Nöronlar uyarıları dendritleri ile alırlar ve akson boyunca - İmpuls nöronun akson ucuna geldiğinde buradaki sinap- taşırlar. tik keselerde bulunan nörotransmitter maddeler ekzosi- toz ile sinaptik boşluğa salgılanır. - Uyartı bir nöronun akson ucundan diğer nöronun dendrit ucuna doğru aktarılır. - Nörotransmitter maddeler sinaptik boşluğa yayılır ve di- ğer sinir hücresinin dendritlerindeki reseptörlere bağlana- - Bir glia hücresi çeşidi olan schwann hücreleri bazı sinir rak uyarılmasını sağlar. hücrelerinde miyelin kılıfı oluşturur. - İmpuls sinapslarda seçici bir direnç ile karşılaşır. - Miyelin kılıflı nöronlarda uyarı iletimi daha hızlı gerçekleşir. - İmpulsun şiddeti, süresi, frekansı (sıklığı) impuls iletim B hızını etkilemez. Uyarıların hücre sayısını ve impuls sayı- - Nöronlar sentrozom bulundurmadıklarından bölünemezler. İ sını etkiler. Örneğin 40°C'lik bir cisme dokunulduğunda ve 80°C'lik cisme dokunulduğunda impulsun iletim hızı aynı- Görevlerine Göre Nöronlar: L dır, beyne giden impuls sayısı ve dolayısıyla tepki şiddeti G farklıdır. Duyu Nöronu : Duyu organlarından veya diğer organlar- İ dan gelen koku, tat, ses, basınç, ağrı gibi uyarıları dendrit- - İmpuls iletim hızını etkileyen faktörler: leriyle alarak merkezî sinir sistemine (beyin veya omurilik) taşırlar. Duyu nöronun zarar görmesi durumunda uyarı- S • Miyelin kılıf varlığı impuls iletim hızını artırır. lar merkezi sinir sistemine iletilmediğinden algılanamaz. A • Akson çapının artması impuls iletim hızını artırır. (Örn : Lokal anestezi) R Ara Nöron : Merkezî sinir sistemine ait hücrelerdir. Duyu M • Sinaps sayısı artıkça impuls iletim hızı azalır. 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ nöronlarından gelen uyarıları alır ve değerlendirirler. De- A Sinir sistemi ğerlendirme sonucu oluşturdukları cevabı da motor nö- L A) Merkezi Sinir Sistemi ronlara iletirler. Ara nöronların zarar görmesi durumunda uyarılar hissedilemez, değerlendirilemez, tepki oluşturula- Ön beyin Uç beyin maz. (Örn : Baygınlık ve felç durumları) Ara beyin Beyin Motor Nöron : Merkezi sinir sisteminden aldıkları cevabı tepki verilecek organa (kas, salgı bezleri vb.) ileten götü- Talamus Epitalamus rücü nöronlardır. Zarar görmeleri durumunda uyarılar his- Orta beyin Hipotalamus sedilir fakat tepki organı ile cevap verilemez. (Örn : Botoks Beyincik uygulaması) Omurilik UyarıÆDuyu organıÆDuyu nöronuÆAra nöronÆMotor nöronÆTepki organı Arka beyin Omurilik soğanı Pons (Resöptör organ) (Efektör organ) 8

SICAK BÖLGE Uç Beyin Orta beyin (Beyin Yarım Küreleri = Beyin Kabuğu = Beyin Korteksi) - Görme ve işitme refleksleri ile kas tonusunu - Sağ ve sol yarım küre olmak üzere iki yarım küreden oluşur. ayarlar. Yarım küreler üstten nasırlı cisim, alttan beyin üçgeni ile - Göz bebeği refleksi, vücut duruşunun ayar- birbirine bağlıdır. - Yarım küreleri enine bölen yarığa rolanda yarığı denir. lanmasını denetler. - Öğrenme, hafıza, bilinç, zekâ merkezlerini bulundurur. - İstemli hareketleri kontrol eder. - Beş duyu organından gelen uyarıları algılar ve değerlendirir. Talamus - Koku hariç diğer duyu organlarından gelen uyarıları değerlendirir ve uç beyne aktarır. Hipotalamus Epitalamus - Homeostasinin korunması, biyolojik - Epifiz bezini saat, vücut sıcaklığı, acıkma, karbon- bulundurur. hidrat ve yağ metabolizması, susama kan basıncı, nabız, iştah, eşeysel bez- lerin kontrolü, hipofiz bezinin hormon salgılaması gibi olayları kontrol eder. Pons - Beyincik yarım kürelerini birbirine bağlar. - Omurilik soğanı ile birlikte solunum denetlenmesini sağlar. Omurilik Soğanı Omurilik Beyincik - Beyinden çıkan motor nöronlar burada - Sırtta omurga kanalında uzanır. - İki yarım küreden oluşur. - Refleksleri ve alışkanlık hareketlerini - Kasların birbirleriyle uyumlu çapraz yapar. - Hapşırma, öksürme, kusma vb. olayları kontrol eder. çalışmasını sağlar. - Beyin ve organlar arasında bilgi ileti- - Vücut dengesini kontrol kontrol eder. - Solunum, dolaşım, boşaltım gibi sis- mi yapar. eder. temlerin çalışmasını denetler. Refleks: Reseptör Duyu Ara Nöron 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ Nöronu - Basit bir refleks yayında üç nöron, iki sinaps bulunur. - Duyu nöronları omuriliğe dorsal (sırt) kökten girer. Motor nöronlar ventral (karın) kökten çıkar. Motor Beyin kabuğunda ve beyincikte Æ Dışta boz madde, içte ak madde bulunur. Nöronu Omurilik ve Omurilik soğanında ÆDışta ak madde, içte boz madde bulunur. Efektör Çevresel Sinir Sistemi Somatik sinir sistemi : Merkezi sinir sisteminden çıkan ve istemli kasların çalışmasını kontrol eden miyelinli motor nöronlarından oluşur. Otonom sinir sistemi : İstemsiz çalışan düz kasların (kalp, iç organlar, damar) çalışmasını kontrol eden miyelinsiz motor nöronlardır. 9

TEST-1 NÖRONUN YAPISI VE ÇEŞİTLERİ 1. Sinir dokuyu oluşturan hücrelere verilen ad aşa- 4. I. Sentrozom ğıdakilerden hangisidir? II. Mitokondri III. Golgi aygıtı A) Nörofibril B) Nöron C) Kan pulcuğu IV. Ribozom V. Koful D) Akson E) Ribozom Sinir hücreleri yukarıda verilen organellerden hangisini kaybettiği için bölünemez? 2. Sinir sistemi sinir dokudan, sinir doku ise sinir hücre- A) I B) II C) III D) IV E) V si olan nöronlardan meydana gelir. Buna göre nöronlar; I. impuls iletme, II. uyarıları değerlendirme, III. oksijenli solunum yapma olaylarından hangilerini yerine getirebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III 5. Nöronun gövde kısmında; D) I ve II E) I, II ve III I. ribozom, II. endoplazmik retikulum, III. mitokondri, IV. golgi aygıtı verilenlerden hangileri bulunabilir? 3. Aşağıdaki şekilde bir nörona ait bazı kısımlar göste- A) I ve II B) III ve IV C) I, II ve III rilmiştir. Dendrit B D) I, III ve IV E) I, II, III ve IV İ Schwann hücresi L G Miyelin kılıf İ Ranvier boğumu S   A R 6. Nörona ait kısımlarla ilgili olarak aşağıdakilerden Hücre gövdesi Akson Buna göre, aşağıda verilenlerden hangisi yanlış- M hangisi yanlıştır? 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ tır? A A) Dendritler çok sayıda olup uyarıları alır ve göv- AA)) Hücre gövdesinden çıkan uzun uzantılara dend- L deye iletir. rit, kısa uzantılara akson adı verilir. B) Nissl tanecikleri, protein sentezinde görevli gra- B) Gövde kısmında çekirdek ve sitoplazma bulu- nüllü endoplazmik gruplarıdır. nur. C) Dendrit ve akson boyunca uzanan ince telcikle- C) Schwann hücreleri bir glia hücresi çeşididir. re nörofibril adı verilir. D) Ranvier boğumları miyelin kılıflarını kesintiye D) Akson, impulsu diğer nörona ya da tepki organı- uğratır. na taşır. E) Miyelin kılıfı schwann hücresi tarafından oluştu- EE)) Bir nöronun aksonu ile diğer nöronun akson rulur. ucunun birleştiği kısım sinaps adını alır. 10

7. Nöronlar görevlerine göre duyu nöronu, ara nöron ve 10. Merkezi sinir sisteminde değerlendirilen uyartılara motor nöronu olarak sınıflandırılır. tepki veren organlara efektör adı verilir. X nöronu: İmpulsu kas ya da salgı bezlerine taşır. Kol kası Pankreas Gözyaşı bezi Y nöronu: Duyu organlarının reseptörlerinden aldığı I II III uyarıları merkezi sinir sistemine iletir. Z nöronu: Merkezi sinir sisteminde yer alıp değer- lendirme yapan nöronlardır. Buna göre X, Y ve Z nöronları hangi seçenekte Buna göre yukarıdaki organlardan hangileri efek- doğru gösterilmiştir? töre örnek verilebilir? X nöronu Y nöronu Z nöronu A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Duyu Ara Motor B) Ara Duyu Motor D) I ve II E) I, II ve III C) Motor Duyu Ara D) Motor Ara Duyu E) Duyu Ara Motor 11. Bir kaza sonucu motor nöronları zarar görmüş bir kişide, 8. Sinir sistemi nöron ve nöroglia hücrelerinden oluşur. I. Dışarıdan gelen uyarılar alınamaz. II. Uyartıların değerlendirilmesi gerçekleşir. Nöroglia hücreleri; III. Uyarılara vücut tepki veremez. I. miyelin kılıf üretmek, durumlarından hangileri gözlenir? II. madde alış verişlerini düzenlemek, III. uyarıların reseptörlerden alınmasını sağlamak A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III işlevlerinden hangilerini yerine getirebilirler? B A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II İ D) I ve III E) II ve III L G 12. Nörona ait kısımlar için, İ I. Sinir hücresinin zarına nörolemma, sitoplazma- sına nöroplazma denir. S II. Miyelin kılıfı nöron aksonunda yalıtımı sağlar. A R III. Duyu nöronları doğrudan efektör ile bağlantı yapar. M ifadelerinden hangileri doğrudur? 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ 9. Sinir hücreleriyle ilgili olarak, A I. Uyarıları dentritleriyle alırlar. L A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III II. İmpulsun nöronda ilerlemesi aksondan dentrite D) I ve II E) I, II ve III doğrudur. III. Çok sayıda mitokondriye sahiplerdir, oksijenli so- ➡ UNUTMA lunum ile enerji üretebilirler. Nöronun sinaptik ucunda dallanmanın çok olması ifadelerinden hangileri doğrudur? nöronun etki ettiği alanın geniş olduğunu gösterir. A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 11

TEST-2 NÖRONDA İMPULS İLETİMİ 1. Canlının iç ya da dış ortamından gelen değişkenlere 4. Nöron ve sinapslarda impuls iletimi için, I. Sinapsta impuls akson ucundan dendrit ucuna uyarı adı verilir. doğru iletilir. I. Kan basıncı II. Işık II. Miyelin kılıfsız nöronların akson kısmında atla- III. Sıcaklık malı iletim görülür. Buna göre, yukarıda verilenlerden hangileri sinir hücresinde impuls oluşturabilecek uyarı çeşitleri III. Nörotransmitter maddeler dendrit ucundan sal- olabilir? gılanır. açıklamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III D) I ve II E) I, II ve III 2. Eşik değer üzerinde bir uyarıyla uyarılan sinir 5. Aşağıdaki şekilde insana ait bir nöron şekli verilmiş- hücresinde oluşan impulsun; tir. I. dentrit, Çekirdek Dentrit Miyelin II. hücre gövdesi, kılıf III. akson kısımlarından geçme sırası hangisinde doğru Schwan verilmiştir? Ranvier hücresi boğumu A) I - II - III B) I - III - II C) II - I - III Gövde Akson D) II - III - I E) III - I - II Buna göre, nöronlarla ilgili olarak, I. Uyarılma, uyarı iletimi, değerlendirme ve B cevap oluşturma işlevlerini gerçekleştirirler. İ II. Hormon üretebilirler. L G III. Glia hücreleri tarafından korunur, desteklenir ve beslenmeleri sağlanır. İ S açıklamalarından hangileri doğrudur? A R A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III M D) II ve III E) I, II ve III 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ A 3. Bir nöronun akson bölgesinde impuls taşınması L sırasında, 6. Bir nöronda impuls oluşturabilecek en küçük I. enerji tüketiminin artması, uyarı şiddetine verilen ad aşağıdakilerden hangi- II. elektriksel yük değişimlerinin gerçekleşmesi, sidir? III. CO2 üretiminin artması, A) Ya hep ya hiç prensibi IV. nörotransmitter madde salgılanması B) Eşik değer olaylarından hangileri gerçekleşir? C) Aktivasyon enerjisi A) Yalnız I B) I ve III C) II ve IV D) Sinaps D) I, II ve III E) II, III ve IV E) Durdurucu sinaps 12

7. Nöronda impuls iletimi ile ilgili olarak, 10. Nöronlarda impuls sayısını etkileyen faktörler; I. Nöronda dendritten aksona doğru ilerler. I. uyartı frekansı, II. Miyelin kılıflı nöronlarda impuls iletimi atlamalı II. uyartı süresi, III. uyartı şiddeti iletim şeklindedir. III. Bir nöron boyunca impuls iletim hızı sabittir. etkenlerinden hangileri olabilir? yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III D) I ve II E) I, II ve III 11. Aşağıdaki şekilde nöronların arasında bağlantı böl- gesi olan sinaps gösterilmiştir. Mitokondri Sinaptik boşluk Reseptör 8. I. Miyelin kılıfın varlığı Dendrit II. Akson çapı kalınlığının fazla olması Sinaptik keseler Akson Nörotransmitter III. Sinaps sayısının fazla olması ucu Yukarıdaki etkenlerden hangileri nöronlarda impuls iletim hızını artırır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III Buna göre, 9. Aşağıdaki şekilde sinir telinde uyarı şiddetine bağlı B I. Sinapslarda seçici direnç görülür. İ II. Sinapslar bir nöronun aksonu ile diğer nöronun impuls şiddeti değişimi verilmiştir. dendriti arasında bulunur. III. Asetil kolin, noradrenalin ve dopamin nörotrans- mitter olup sinaptik boşluklara gönderilir. IV. Sinapslar nöronlar ile kas ya da salgı bezi arasın- da bulunabilir. yargılarından hangileri doğrudur?   L İmpuls Uyarı şiddeti 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİGA) I ve II B) III ve IV C) I, II ve III İ D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV S Eşik A değer R 12. CO2 miktarı Sıcaklık O2 miktarı Grafiğe göre, M I. Sinir teli ya hep ya hiç prensibine göre çalışır. A L II. Uyarı şiddeti artışı impuls şiddetini artırır. Zaman Zaman Zaman III. Eşik değer ya da üzerindeki uyarılar impuls oluş- I II III turur. Nöronlarda impuls iletimi sırasında grafiklerdeki ifadelerinden hangileri doğrudur? değişimlerden hangileri gözlenir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III D) I ve III E) I, II ve III 13

TEST-3 İNSANDA SİNİR SİSTEMİ 1. Merkezi sinir sistemi organlarından beyin ve 4. Omurilik soğanı için, omuriliği çevreleyen zarlarla ilgili olarak aşağıda- I. Beyinden çıkan motor nöronlar çapraz yapar. kilerden hangisi yanlıştır? II. Hapşırma, öksürme, kusma gibi olayları denet- A) Beyin ve omurilik etrafı üç katlı zarla çevrilidir. ler. III. Vücudun denge merkezidir. B) Zarlar dıştan içe doğru sert, örümceksi ve ince zar şeklinde sıralanır. yargılarından hangisi doğrudur? C) Sert ve örümceksi zar arasında BOS bulunur. A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) İnce zar bol miktarda kan damarı taşır. D) II ve III E) I, II ve III E) Sert zar beyni mekanik etkilerden korur. 2. Aşağıdaki şekilde bir insan beynine ait bazı kısımlar gösterilmiştir. 1 5. Hipotalamus ile ilgili olarak aşağıdakilerden han- 34 gisi yanlıştır? 2 A) Hipofiz bezini ve çalışmasını kontrol eder. B) Homeostasinin devamlılığını kontrol eder. Buna göre uç, beyin, hipotalamus, orta beyin ve C) Vücudun refleks merkezi olup heyecanı kontrol beyincik hangi seçenekte doğru gösterilmiştir? eder. Uç Hipotalamus Orta Beyincik B D) Karbonhidrat ve yağ metabolizmasını düzenler. beyin beyin İ A) 2 3 1 L E) Vücut sıcaklığı, kan basıncı, açlık, tokluk duru- B) 1 2 4 4 G munu ayarlar. C) 3 4 3 2 İ D) 1 3 1 2 4 E) 4 2 1 3 S A R 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ 3. Uç beyin ile ilgili olarak, M A I. Rolando yarığı beyin yarım kürelerini enine ola- L rak birbirinden ayırır. 6. İnsan vücudunda gerçekleşen; II. Dışta boz, içte ak madde bulunur. I. göz bebeğinin küçülmesi, III. İstemli kas hareketleri kontrol edilir. II. kas tonusu, IV. Sol yarım küre vücudun sağ tarafını kontrol eder. III. kalp atış hızının artırılması V. Koku hariç diğer duyu organlarından gelen uyarı- olaylarından hangileri orta beyin tarafından kont- lar burada değerlendirilir. rol edilir? yargılarından hangisi yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II A) I B) II C) III D) IV E) V D) I ve III E) II ve III 14

7. Aşağıdaki tabloda merkezi sinir sistemine ait bazı 10. Omurilik ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan bölümler gösterilmiştir. hangisi yanlıştır? A) Dışta ak, içte boz madde bulunur. a b c B) Meningens zarları ile kaplıdır. Uç beyin Hipotalamus Pons C) Omurga içerisinde uzanır. D) Vücudun refleks merkezidir. d e f E) Arka beyinde yer alır. Beyincik Talamus Omurilik soğanı 11. Beyincikle ilgili olarak, Buna göre, arka beyinde harflendirilmiş kısımlar- dan hangileri yer alır? I. İki yarım küreden oluşur. II. İstemli kas hareketlerinin birbiriyle uyumlu ger- A) a, b ve e B) c, d ve f çekleşmesini sağlar. C) b, c ve e D) c, d ve e III. Vücut dengesinin sağlanmasında görevlidir. E) b, d ve e açıklamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III 8. Pons ve beyincik ile ilgili olarak aşağıdakilerden D) II ve III E) I, II ve III hangisi yanlıştır? A) Pons, beyinciğin iki yarım küresi arasında bağ- lantı kuran sinir demetidir. B) Beyincik, iskelet kaslarının uyumlu çalışmasını 12. Somatik sinir sistemi için, ve dengeyi kontrol eder. I. Düz ve kalp kasına giden motor nöronlarından C) Pons, sadece memelilerde bulunur. oluşur. D) Beyinciğin dış kısmında ak, iç kısmında boz II. Yazı yazma, koşma gibi faaliyetleri gerçekleştirir. madde bulunur. III. Tamamı miyelin kılıfsız nöronlardan oluşur. ifadelerinden hangileri doğrudur? E) Beyincik, yarım daire kanalları ve gözle koordi- B neli çalışır. İ L A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III G D) II ve III E) I, II ve III İ 9. Aşağıda verilen sinir sistemi bölgesi ve görev S 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ A eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? R M A L A) Uç beyin $ İstemli hareketlerin kontrolü ➡ UNUTMA B) Hipotalamus $ Homeostasinin ayarlanması C) Orta beyin $ Göz reflekslerinin kontrolü Hem omurilik hem de omurilik soğanında sinirler çap- D) Omurilik $ Hapşurma, öksürme, nefes alıp raz yapar. verme gibi olayların kontrolü E) Omurilik soğanı $ Solunum, dolaşım, boşal- tım gibi sistemlerin çalışmasının kontrolü 15

TEST-4 BÖLÜM TESTİ - 1 1. Nöronda impuls iletimi sırasında; 4. Sinir sisteminde nöron ve nöroglia adı verilen hücre- I. oksijen, ler bulunur. II. glikoz, III. karbondioksit, Nöroglia hücreleri ile ilgili olarak; IV. sıcaklık I. nöronlara desteklik sağlamak, özelliklerinin hangilerinde artış gözlenir? II. impuls iletim hızını artırmak, III. nöronların beslenmesinde ve iyon dengesinde A) I ve II B) II ve III C) II ve IV rol oynamak D) III ve IV E) II, III ve IV olaylarından hangilerini gerçekleştirilebilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 5. Aşağıdaki şekilde aynı kişinin 80°C bir cisme ve 35°C bir cisme dokunma durumları gösterilmiştir. 2. İnsan vücudundaki bir nöronda; I. miyelin kılıf varlığı, 80°C 35°C II. akson çapının kalın olması, a. b. III. uyarı süresinin fazla olması Buna göre, I. impuls sayısı, faktörlerinden hangileri impuls iletim hızının art- II. impuls iletim hızı, III. impuls iletim şekli masına neden olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II B İ D) II ve III E) I, II ve III durumlarından hangileri a ve b dokunmalarına bağlı oluşan uyarının iletimi için de ortaktır? L G A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II İ D) II ve III E) I, II ve III S A R 6. Sinir hücrelerinde uyarı iletimi aynı şekilde olma- 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ 3. Sinapslarla ilgili olarak, M sına rağmen ışığın görüntü, kimyasal maddelerin A tad vb. farklı şekillerde algılanması; L I. Uyarı sinapslarda seçici dirence uğrar. I. akson uzunluklarının farklı olması, II. Uyarı iletimi akson ucundan dendrit ucuna doğ- II. uyarıların merkezi sinir sisteminde farklı bölge- rudur. lerde değerlendirilmesi, III. Uyarı iletimi nörotransmitter maddeler aracılığı III. duyu nöronlarından salgılanan nörotransmitter ile kimyasal şekilde gerçekleşir. maddelerin aynı olması açıklamalarından hangileri doğrudur? durumlarından hangileri ile açıklanabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III D) I ve III E) I, II ve III 16

7.  Görme ve işitme reflekslerinin merkezlerini taşır. 10. Otonom sinir sistemi ile ilgili olarak, ➤ Vücut sıcaklığını ayarlar. I. İstemsiz çalışan kasları kontrol eder. ➤ İstemli çalışan kasların kontrolünü sağlar. II. Miyelinli nöronlardan oluşur. ➤ Kas tonusunu ayarlar. III. Akson uçları merkezi sinir sistemi hücreleri ile si- ➤ Kalıtsal ve kazanılmış refleksleri kontrol eder. naps yapar. Yukarıda görevi verilmeyen merkezi sinir sistemi yargılarından hangileri doğrudur? bölgesi hangisidir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II A) Orta beyin B) Talamus D) I ve III E) I, II ve III C) Hipotalamus D) Beyin kabuğu E) Omurilik 11. Aşağıdaki şekilde beyni koruyan tabakalar ve menin- gens zarları gösterilmiştir. 8. Aşağıda sinir sistemi kısımlarından hangisi ön beyinde yer almaz? A) Pons B) Hipotalamus C) Uç beyin D) Talamus Buna göre, E) Epitalamus I. Sert zar, beyni mekanik etkilerden korur. II. İnce zar, beynin tüm kıvrımlarına uzanır ve beyni besleyen kan damarlarını bulundurur. III. İnce zar ile örümceksi zar arasında bulunan BOS, beynin beslenmesi, iyon değişiminin den- gede tutulmasını sağlar. B yargılarından hangileri doğrudur? İ A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II L D) I ve III E) I, II ve III 9. Aşağıdaki şekilde refleks yayında görev alan yapılar G İ gösterilmiştir. I S 12. II A R III M X 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ A L Yukarıda X ile gösterilen sinir sistemine ait bölge ile ilgili olarak; Buna göre, numaralı olarak gösterilen nöron I. İstemli kasların uyumlu çalışmasını sağlar. çeşitleri hangisinde doğru verilmiştir? II. Refleksleri kontrol eder. Duyu nöronu Ara nöron Motor nöron A) I II III B) I III II III. Kalp atış hızını kontrol eder. C) II I III yargılarından hangileri doğrudur? D) II III I E) III I II A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 17

TEST-5 BÖLÜM TESTİ - 2 1. İnsanda kulak organında hem işitme hem de vücut 4. Aşağıda sinir sistemi tarafından kontrol edilen bazı dengesinden sorumlu reseptörler bulunur. olaylar verilmiştir. Buna göre kulak reseptörlerinden çıkan duyu nö- • Koku duyusu hariç diğer duyu organlarından ge- len uyarıların toplanma merkezi ronları; • Vücut dengesini sağlama I. talamus, II. beyincik, • Alışkanlık hareketlerini kontrol etme III. uç beyin • Sindirim, solunum, dolaşım gibi olayların kontro- yapılarından hangileri ile bağlantı kurulabilir? lünü sağlama A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II Buna göre, yukarıda görevi verilmeyen sinir sis- temine ait yapı hangisidir? D) I ve III E) I, II ve III A) Omurilik soğanı B) Omurilik C) Beyincik D) Talamus E) Hipotalamus 2. Aşağıda verilen rahatsızlıklardan hangisi sinir 5. Sinir sisteminin bir bölgesi zarar gördüğü bilinen bir sistemi ile ilgili değildir? kişide eline iğne batırıldığında acıyı hissettiği fakat A) Multipi skleroz elini oynatamadığı belirlenmiştir. B) Epilepsi Buna göre, belirtilen kişide; C) Graves I. duyu nöronu, D) Parkinson II. ara nöron, E) Alzheimer B III. motor nöron İ nöron çeşitlerinden hangilerinin zarar gördüğü L düşünülebilir? G İ A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III 3. Aşağıda farklı nöronların özellikleri verilmiştir. D) I ve III E) II ve III Miyelin kılıf Akson çapı S A I. + 10 mm R 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ II. + 20 mm M III. + 5 mm A L 6. I. Uç beyin ile çevresel sinir sistemi arasında sinir- IV. – 10 mm lerin çapraz geçişini sağlamak V. – 20 mm II. İç kısmında boz madde, dış kısmında ak madde bulundurmak (+: bulunur, –: bulunmaz.) III. Kazanılmış refleksleri kontrol etmek Buna göre, numaralı nöronlarda en hızlı ve en Yukarıdaki özelliklerden hangileri omurilik ve yavaş iletim hızına sahip olanlar sırasıyla hangi- omurilik soğanında ortak olarak görülür? sinde doğru verilmiştir? A) I - V B) II - IV C) III - I A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) III - II E) V - III D) I ve III E) I, II ve III 18

7. İnsan vücudunda bulunan nöronlarla ilgili ola- 10. Beyin - omurilik sıvısı (BOS) ile ilgili olarak, rak; I. İnce zar ile örümceksi zar arasında bulunur. II. Beyin ve omurilik organlarını mekanik etkilere I. Hücre gövdesindeki granüllü endoplazmik reti- kulumun bulunduğu bölgelere nissl cisimcikleri karşı korur. denir. III. Sinir hücrelerinin madde alış-verişlerini ve iyon II. Uyarı iletimi aksondan dentrite doğrudur. dengelerini sağlar. III. Aksonun etrafını saran miyelin kılıf schwann hüc- açıklamalarından hangileri doğrudur? releri tarafından üretilir. açıklamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 11. 8. Bir insanda; Uç beyin Hipatalamus I. yeni doğan bir bebekte emme refleksi, I III II. karanlık bir ortama girildiğinde göz bebeğinin bü- Beyincik Orta beyin yümesi, III. hapşırma, II IV IV. limon görünce ağzın sulanması Omurilik soğanı V Yukarıda beynin dikey kesitinde numaralı olarak belirtilen bölgelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? gerçekleşen olaylardan hangileri doğuştan gelen A) I → Öğrenme merkezidir. kalıtsal reflekslerdir? B) II → Duyu nöronlarının çapraz yaptığı bölgedir. C) III → Vücudun termostatı olarak görev yapar. A) Yalnız II B) I ve IV C) II ve III D) IV → Vücut duruşunu sağlar. E) V → Motor nöronların çapraz yaptığı bölgedir. D) I, II ve III E) I, II, III ve IV 9. Aşağıdaki şekilde sinir hücreleri arasındaki sinaps B 12. Eline iğne batan birinin elini çekmesi sürecinde; İ bölgeleri gösterilmiştir. I. Omurilikteki ara nöronun değerlendirme yapması Sinaptik boşluk L II. Motor nörondan kol kasına nörotransmitter mad- G de salgılaması İ III. Duyu nöronunun uyarılması S IV. Uyarıların reseptör tarafından alınması A Sinaptik kese Reseptör R olaylarının gerçekleşme sırası hangi seçenekte Buna göre, sinapslarla ilgili olarak, M doğru verilmiştir? A I. Nörotransmitter maddeler akson ucundan üreti- L A) I - II - III - IV B) IV - III - II - I 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ lir. C) III - IV - I - II D) IV - II - III - I II. Reseptörleri inhibe eden kimyasal bir madde im- puls iletimini durdurabilir. E) IV - III - I - II III. Sinapstaki impuls iletim hızı aksondan yavaştır. ➡ UYARI açıklamalarından hangileri doğrudur? Nöronda impuls iletimi dentritten aksona doğru iken A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III sinapsta tam tersidir. D) II ve III E) I, II ve III 19

TEST-6 BÖLÜM TESTİ - 3 1. Beyin yarım küreleri ile ilgili, 2018 / AYT I. Sağ ve sol yarım kürenin farklı görevleri bulu- 4. İnsan sinir sistemindeki impuls oluşumu ve ileti- nur. miyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? II. Beyin üçgeni ve nasırlı cisim ile birbirlerine bağ- A) Sinir hücrelerindeki impuls oluşumu, sodyum lıdırlar. ve potasyum iyonlarının hücre zarında yarattığı kimyasal ve elektriksel değişimdir. III. Üst kısmı kıvrımlıdır. B) Bir uyarının, sinir hücrelerinde impuls oluştura- bilmesi için en azından eşik değere ulaşması ifadelerinden hangileri doğrudur? gerekir. C) Eşik değer veya üzerindeki uyarılara nöronlar A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III aynı şiddette cevap verir. D) Akson üzerindeki Ranvier boğum sayısı ve akson D) II ve III E) I, II ve III çapı impuls iletim hızını etkilemez. E) Dinlenme hâlindeki bir nöronun içindeki ve dışın- 2. Sinir sisteminde duyu organlarından alınan uyarı- daki iyon derişimi farklıdır. lara tepki organlarında tepki verilmesi sırasında; 5. Aşağıdaki şekilde insanda hipotalamusun vücut sı- I. duyu nöronu - ara nöronu, caklığındaki etkisi gösterilmiştir. II. ara nöron - motor nöronu, Hipotalamus III. reseptör - duyu nöronu, IV. ara nöron - tepki organı çiftlerinin hangileri arasında sinaps bulunur? A) I ve II B) II ve IV C) III ve IV D) I, II ve III E) II, III ve IV B Vücut Sıcaklığı Vücut Sıcaklığı Düştüğünde Yükseldiğinde 3. Aşağıda üç sinir hücresi ve aralarındaki sinaptik bağ- İL Vücut M K Sıcaklığı lantılar gösterilmiştir. Dengelenir. N L G İ KL MS A 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ Buna göre L nöronunun işaretli bölgesinde impuls R Şekildeki bilgilere göre, oluşturduktan sonra uyarının sadece M nöronuna M I. K damarların daralmasını, L ise terlemenin azal- aktarılması ile ilgili olarak; A masını sağlar. L I. nörotransmitter maddelerin sadece akson ucun- II. Hipotalamus vücut sıcaklığının belirli aralıklarda tutulmasını amaçlar. dan üretilip salgılanması, III. M ve N sayesinde vücutta ısı kaybı gerçekleşir. II. nöronda çekirdeğin hücre gövdesinde bulunma- sı, III. K ve L nöronları arasında engelleyici sinaps bulunması durumlarından hangileri etkilidir? ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III D) II ve III E) I, II ve III 20

6. Uyarıların şiddeti, süresi ve frekansının değişme- 10. Esra, odasında televizyon izlediği bir anda elektrikler si, kesilmiştir. Esra önce karanlıkta hiç bir şeyi göreme- miş ve karanlık korkusu olduğundan kalp atışı ve kan I. uyarılan sinir hücresi sayısı, basıncı artmıştır (I), bir süre sonra gözleri karanlığa II. iletilen impuls sayısı, alışan (II) ve cisimleri az da olsa gören Esra, oturdu- III. impuls hızı ğu yerden kalkarak çekmecedeki mumu alıp yakmış- tır (III). durumlarından hangilerinde bir değişikliğe yol aç- Yukarıda numaralı olarak verilen olayların kontro- maz? lünü gerçekleştiren merkezi sinir sistemi bölgele- ri hangisinde doğru verilmiştir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III I II III D) I ve II E) I, II ve III A) Omurilik Omurilik soğanı Uç beyin 7. Çeşitli kazalar, kafatasına alınan darbeler, beyin B) Omurilik Orta beyin Uç beyin kanamaları, beyin damarlarının tıkanması gibi durum- C) Omurilik soğanı Orta beyin Uç beyin larda kişinin beyin kabuğunun çalışmadan baygın halde kalmasına koma hali denir. D) Orta beyin Uç beyin Omurilik soğanı Buna göre koma hâlinde bulunan ve beyin kabu- E) Orta beyin Omurilik Omurilik soğanı ğu (uç beyin) çalışmayan bir insanda; I. idrar oluşumu, 11. Eline iğne batan bir kişi kalıtsal refleks olarak elini II. işitme, çeker. Fakat aşı olmak vb. gibi durumlarda elin çekil- III. kalıtsal refleks, mesi engellenebilir. IV. endokrin bezlerden hormon salgılama olaylarından hangileri devam eder? Buna göre yukarıda bahsedilen aşı olurken iğne batmasına rağmen refleksin oluşmaması hangi- A) Yalnız I B) I ve III C) II ve III siyle açıklanabilir? D) III ve IV E) I, III ve IV A) Duyu nöronunun görev yapmaması B) Beyin kabuğunun omurilik tarafından gerçekleşti- 8. Ayağına iğne batan bir kişinin ayağını çekmeye rilen refleksi engellemesi C) Farklı reseptörlerin uyarıları alması başlamasına kadar geçen sürede impuls; D) İmpuls iletim hızının reflekse oranla daha hızlı I. duyu nöronu olması II. omurilik B E) Duyu nöronlarının beyin kabuğuna iletilmeden 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ III. talamus İ önce çapraz yapması IV. motor nöron L V. beyin yarım küreleri kısımlarının hangilerinden kesinlikle geçer? G A) I, II ve IV B) I, III ve IV C) II, III ve IV D) I, II, III ve IV E) I, II, III, IV ve V İ 12. İnsanda parmak ucundan gelen sinirlerin veya göz- 9. İnsanda bulunan sinir sistemi ile ilgili olarak, S den gelen sinirlerin reseptör bölgelerinde kapladık- A ları alan küçük olmasına rağmen beyin kabuğun- R da değerlendirme merkezleri orantısal olarak daha M büyüktür. A Buna göre beyin kabuğunda bir duyu organından L gelen uyarıların değerlendirildiği alanın büyük- I. Somatik sinir sisteminin nöronları istemli çalışan lüğü; kaslarla sinaps yapar. I. reseptör çeşidi II. Merkezi sinir sistemi miyenli nöronlardan oluşur. II. impuls iletim hızı III. Beyin ve omuriliğinin iç kısmında boz madde, dış III. duyu organındaki birim alanda bulunan reseptör kısmında ak madde bulunur. sayısı ifadelerinden hangileri doğrudur? özelliklerinden hangisine bağlıdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III D) I ve III E) I, II ve III 21

ETKİNLİK A. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun B. Aşağıdaki cümlelerin sonuna doğru ise D, yanlış kelime ile doldurunuz. ise Y yazınız. 1. Sinir dokuyu oluşturan hücrelere ....................... adı 1. Sinir sistemi sinir dokudan, sinir doku da nöron ve verilir. gliadan oluşur. (.......) 2. Nöronların gövdesinden çıkan kısa uzantılara 2. Nörofibriller, ince telcikler olup dendrit ve akson ....................... , uzun uzantıya ....................... adı boyunca uzanır. (.......) verilir. 3. Akson çapının artması nöronlarda impuls iletim hızı- 3. Nöronların akson kısmındaki ....................... hücrele- nı artırır. (.......) ri miyelin kılıfını oluşturur. 4. Dış ya da içerden gelen uyartıların değerlendirildiği 4. İç organlardan ve duyu organlarındaki reseptörler- nöronlar motor nöronlarıdır. (.......) den aldığı uyarıları merkezi sinir sistemine taşıyan ....................... nöronlardır. 5. Canlının iç ya da dış çevresinden gelen değişiklikle- 5. Sinir hücresi uyarıldığında sinir hücresinde meydana re uyarı denir. (.......) gelen elektriksel ve kimyasal değişimlere ................ 6. Nöronda impuls iletimi sırasında CO2 miktarı azalır. denir. (.......) 6. Bir nöronda impuls oluşturan en küçük uyarı şiddeti- 7. Sinir hücreleri uyarılara her zaman aynı şiddette ne ....................... ....................... denir. tepki verir. (.......) B 7. ....................... varlığı nöronda impuls iletim hızını İ 8. Sinapsa gelen her impulsun sinapstan geçemeyişi L artırır. G seçici dirençle açıklanır. (.......) İ 8. Bir nöronun dendriti ile diğer nöronun akson kısmı- S 9. Çevresel sinir sistemi beyin ve omurilikten çıkan ya nın birleştiği yere ....................... adı verilir. A da giriş yapan sinirlerden oluşur. (.......) R 9. Beyine ait örümceksi zar ile ince zar arasında M 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ A 10. Beyin ön lobu ile yan lobunu ayıran enine girintiye ....................... sıvısı bulunur. L rolando yarığı denir. (.......) 10. ....................... beyin iradeye bağlı davranışları ve 11. Otonom sinir sistemi iskelet kaslarına giden miyelin- duyuların kontrol merkezidir. li motor nöronlarından oluşur. (.......) 11. ....................... beyinde, pons, beyincik ve omurilik 12. Bir refleks yayında sırası ile duyu, ara ve motor soğanı yer alır. nöronları görev alır. (.......) 12. ....................... vücudun refleks merkezidir. 22

C. Aşağıdaki soruları yapılandırılmış gridde verilen D. Aşağıdaki şekil ya da tablolarda boş bırakılan yer- kelimelerle cevaplayınız. leri uygun kelimelerle doldurunuz. a Duyu nöron b Beyincik c Pons 1. İnsanda Sinir Sistemi d Omurilik e Orta beyin f Ara nöron g Motor nöron h Uç beyin ı Omurilik soğanı Merkezi sinir Çevresel sinir sistemi sistemi 1. Bir refleks yayında görev alan nöronlar nelerdir? Beyin Omurilik Duyu 3 bölümü .................................................................................. 1 Orta 2 Somatik sinir 6 Beyin sistemi 2. Merkezi sinir sistemi kısımlarından dışında ak, içinde Uç 4 Beyincik 5 Omurilik Beyin soğanı boz madde olanlar hangileridir? .................................................................................. Hipotalamus 7 3. Beyin sapında bulunan merkezi sinir sistemi kısımla- 2. 1. ............ rı hangi bölümlerdir? Çekirdek Miyelin .................................................................................. kılıf 4. Merkezi sinir sisteminde sinirlerin çapraz yaptığı bölümler nelerdir? .................................................................................. 5. Merkezi sinir sistemi kısımlarından dışında boz, için- Schwan Ranvier hücresi de ak madde bulunanlar nelerdir? B 2. ............ boğumu .................................................................................. İ L 3. ............ G 4 İ 6. Beynin, arka beyin bölümünde yer alan kısımlar nelerdir? S .................................................................................. A R M 3. 1 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ A 7. Çevresel sinir sisteminde bulunan nöronlar nelerdir? L .................................................................................. 8. Sırası ile vücudun refleks ve denge merkezi kısımla- 2 5 3 rı nelerdir? .................................................................................. 23

1. ÜNİTE / 1. BÖLÜM 1. ÜNİTE / 2. BÖLÜM İNSAN FİZYOLOJİSİ İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİNİN YAPISI, GÖREVLERİ ENDOKRİN BEZLER VE HORMONLAR VE İŞLEYİŞİ Test-1/ Nöronun Yapısı ve Çeşitleri Sayfa: 10 Test-1/ Hormonların Genel Özellikleri, Sayfa: 27 7. C 8. C Hipofiz Bezi Hormonları 7. E 8. C 1. B 2. E 3. A 4. A 5. E 6. E 1. E 2. A 3. C 4. B 5. B 6. A 9. C 10. E 11. D 12. D 9. E 10. D 11. E 12. C Test-2/ Nöronda İmpuls İletimi Sayfa: 12 6. B 7. E 8. B Test-2/ Tiroit ve Paratiroit Bezi Sayfa: 29 1. E 2. A 3. D 4. A 5. E 6. D 7. B 8. E 1. E 2. C 3. D 4. A 5. A 9. D 10. E 11. E 12. D 9. D 10. B 11. B 12. E Test-3/ İnsanda Sinir Sistemi Sayfa: 14 Test-3/ Böbrek Üstü Bezi, Pankreas, Sayfa: 31 6. C 7. B 8. D Eşeysel Bez Hormonları 7. E 8. D 1. C 2. D 3. E 4. C 5. C 1. C 2. B 3. A 4. A 5. E 6. B 9. D 10. E 11. E 12. B 9. A 10. D 11. C 12. B Test-4/ Bölüm Testi – 1 Sayfa: 16 5. D 6. B 7. B 8. A Test-4/ Bölüm Testi – 1 Sayfa: 33 1. D 2. C 3. E 4. D 1. D 2. B 3. C 4. B 5. C 6. E 7. E 8. D 9. A 10. A 11. E 12. A Test-5/ Bölüm Testi – 2 Sayfa: 18 9. D 10. B 11. C 6. B 7. D 8. D 1. E 2. C 3. B 4. E 5. C Test-5/ Bölüm Testi – 2 Sayfa: 35 6. C 7. A 8. D 9. E 10. E 11. B 12. E 1. C 2. B 3. B 4. E 5. D 9. E 10. B 11. C 12. E Test-6/ Bölüm Testi – 3 5. E Sayfa: 20 Test-6/ Bölüm Testi – 3 Sayfa: 37 6. C 7. E 8. A 1. E 2. D 3. A 4. D 1. B 2. A 3. E 4. E 5. A 6. D 7. D 8. B 9. D 10. C 11. B 12. C 9. E 10. E 11. C Etkinlik Sayfa: 22 Etkinlik Sayfa: 39 A) 1. Endokrin 2. pankreas, yumurtalık A) 1. nöron 2. dendrit, akson B 3. Oksitosin, ADH 4. STH 3. schwann 4. duyu 5. impuls 6. eşik değer İ 5. TSH 6. hipofiz 7. Miyelin kılıf 8. sinaps 9. BOS 10. Uç L 7. oksitosin 8. kretenizm 11. Arka 12. Omurilik G 9. kalsitonin 10. Parathormon İ 11. ACTH 12. Na+, K+ 13. adrenalin 14. artırıcı B) 1. D 2. D 3. D 4. Y 5. D 6. Y 7. D 8. D S 15. alfa, beta 9. D 10. D 11. Y 12. D A R B) 1. D 2. D 3. Y 4. D 5. Y 6. D 7. Y 8. Y C) 1. a, f, g 2. d, ı 3. c, e, ı M 9. D 10. D 11. Y 12. Y 13. D 14. D 15. D 11. SINIF SARMAL BİYOLOJİ 4. d, ı 5. b, h 6. b, c, ı A 8. d, b 7. a, g L C) 1. b, c 2. h, l, g, r 3. d, o, p 4. m, r D) 1) 1. Ön beyin 5. p, o 6. a, e 7. e 8. f 4. Ara beyin 7. Talamus 2. Arka beyin 3. Motor bölüm 9. p, o, s 10. m, n 5. Pons 6. Otonom sinir sistemi D) 1) 1. FSH, LH 4. MSH 2) 1. Dendrit 2. Gövde 3. Akson 7. Oksitosin 2. FSH, LH 3. STH 5. ACTH 6. TSH 8. ADH 3) 1. Uç Beyin 2. Talamus 3. Pons 2) 1. Pankreas 2. İnsülin 3. Glukagon 4. Orta Beyin 5. Beyincik 199