AYT FİZİK SB-2024 DEMO

AYT SORU BANKASI 2. OTURUM ➘Yen Öğret m Programına Uygun YKSYükKsuerkuömgrleatriımSınavı ➘ Sınav Kadar Kolay Sınav Kadar Zor ➘ Yen Nes l S mülasyon Soruları ➘ GünlükYaşamTemell Sorular ➘ Tam Hücreleme ➘ Akıllı Kâğıtlar VİDEO ÇÖZÜMLÜ Hasan İŞBİLİR RU AVCILA Üm t AKCA Cenk ÇAYIRCIOĞLU CELLENMİŞ YENİ B SO ASKI RI GÜN

Test KUVVET - Vektörler – 4 4 1. Köpekler tarafından kızakla çekilen Eskimo, şekildeki gibi 3. Sürtünmesiz yatay düzlemdeki m kütleli cisme aynı düzlemde- hareket etmektedir. ki kuvvetler şekildeki gibi uygulanıyor. → F1 = 3N 100N → m → 120° F3 = 1N F2 = 5N 100N Kızak Her bir ipteki gerilme kuvveti 100N olduğuna göre, kıza- → ğı hareket ettiren bileşke kuvvet kaç N’dur? (Kızakla F4 = 6N zemin arasındaki sürtünmeler önemsizdir.) Buna göre, cisme etki eden bileşke kuvvet kaç N'dur? A) 100 3 B) 100 2 C) 100 A) 6 B) 5 C) 5 D) 2 E) 1 2 D) 150 E) 200 2. Aynı düzlemde bulunan F¶1, F2¶ ve F3¶ kuvvetleri Şekil I, II ve 2022 / AYT III'teki gibi yerleştirilmiştir. 4. Sürtünmelerin önemsenmediği ve üstten görünüşü şekilde- ki gibi olan yatay bir zeminde duran bir koliyi, Ahmet elleriy- B le ileri doğru iterken Ali de bir ip yardımıyla kendisine doğru → → İ çekmektedir. F1 F1 → L F3 G İ Şekil I → α S F2 Şekil II A R →F3 M A Ahmet ve Ali aynı anda kuvvet uygulamaya başlarsa α → L koli; şekildeki I, II ve III yönlerinden hangilerine doğru AYT FİZİK SORU BANKASI Şekil III F2 harekete geçebilir? a = 30° ve Şekil I, II ve III'teki bileşke kuvvetler eşit bü- A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III yüklükte olduğuna göre, F1, F2 ve F3 kuvvetlerinin bü- D) II ve III E) I, II ve III yüklükleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) F1 > F2 > F3 B) F2 > F1 > F3 C) F3 > F2 > F1 D) F2 > F3 > F1 E) F1 > F3 > F2 1. C 2. A 3. B 4. D 15

Test KUVVET - Kesişen Kuvvetler – 1 5 1. P ağırlıklı cisim ipler yardımıyla şekildeki gibi dengededir. 3. Eşit kütleli sporcular Ahmet ve Mahmut barfiks çekmekte- dir. Ahmet’in kolları birbirine paralel iken Mahmut’un kolları 20° 50° arasında a kadar açı vardır. T2 T3 a T1 Ahmet Mahmut P İplerde oluşan gerilme kuvvetleri T1, T2 ve T3 büyüklü- Buna göre, ğünde olduğuna göre, bu gerilmeler arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? I. Ahmet’in bir koluna düşen yük miktarı Mahmut’un bir koluna düşen yük miktarından azdır. A) T3 > T2 > T1 B) T1 > T2 > T3 II. Ahmet ve Mahmut’un bir koluna düşen yük miktarları C) T2 > T1 > T3 D) T1 > T2 = T3 eşittir. E) T1 = T3 > T2 III. Barfiks demirine binen toplam ağırlık her iki durumda da eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III B İ 2. Eşit kütleli üç sporcu şınav çekmektedir. Ali tek kolu ile Os- L 4. PX, PY ve PZ ağırlıklı X, Y ve Z cisimleri sürtünmelerin man iki kolu birbirine paralel, Hasan ise kolları arasında 60° G önemsenmediği şekildeki sistemde dengededir. açı olacak şekilde şınav çekiyor. İ Ali Osman S 53° 53° FA FO A R Hasan M XY Z A L PX AYT FİZİK SORU BANKASI PY Buna göre, oranı kaçtır? 60° FH (sin53° = 0,8 ; cos53° = 0,6) Sporcuların tek kollarına düşen yük miktarı FA, FO ve FH arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 5 verilmiştir? 5 5 6 5 3 A) FA > FO > FH B) FA > FH > FO C) FH > FA > FO D) FA = FH > FO E) FA = FO = FH 1. E 2. B 3. D 4. C 17

Test KUVVET - Tork ve Denge – 1 8 1. \"Kuvvetin döndürücü etkisine Tork denir.\" 3. 3 21 Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde kuvvetin tork etkisinden bahsedilemez? 4 A) B) Su Tahtaya saplanan Gemi dümenini Şekildeki su şişesi için, çivi çekiçle çıkartılırken çevirirken Ayşe : Kapağı 1 yönünde döndürürsek tork 3 yönünde C) D) ip olur ve kapak açılır. ip F Zeynep : Kapağı 2 yönünde döndürürsek tork 2 yönünde olur ve kapak kapanır. İpe bağlı cisim yatay Makaraya sarılı olan düzlemde düzgün ip F kuvvetiyle çekilirken Elif : K apağı 2 yönünde döndürürsek tork 4 yönünde çembersel hareket olur ve kapak kapanır. yaparken Buna göre, hangi öğrencilerin ifadesi doğru bilgi içe- rir? A) Ayşe B) Ayşe - Zeynep C) Elif D) Ayşe - Elif E) Zeynep E) F Kapıyı kapatırken B İ L G 2. O noktasından geçen eksen çevresinde serbestçe dönebi- İ 4. Sayfa düzlemine dik olarak gömülü olan cıvata anahtar len levhaya F¶ kuvveti şekildeki gibi uygulanıyor. S tarafından döndürülüyor. +Y A B A R –Z M F AYT FİZİK SORU BANKASI –X F¶ A L O +X +Z Buna göre, I. Tork yönü saat ibrelerinin dönme yönündedir. II. Aynı kuvvet B noktasından uygulanırsa kuvvetin torku azalır. –Y III. Tork yönü sayfa düzlemine dik içe doğrudur. Buna göre, uygulanan kuvvetin torku hangi yöndedir? yargılarından hangileri doğrudur? A) +X B) +Y C) –X D) –Y E) +Z A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 1. C 2. A 3. D 4. E 23

5. Bir araca ait direksiyon şekildeki gibi 1 ya da 2 yönünde 7. O merkezli araba tekeri F1, F2 ve F3 kuvvetleriyle şekildeki döndürülmektedir. basamağa çıkarılmak isteniyor. 12 F3 F2 Buna göre, F1 I. Direksiyon 1 yönünde dönerken oluşan tork 1 yönün- Buna göre; F1¶ , F¶2 ve F3¶ kuvvetlerinden hangileri tekeri dedir. basamaktan çıkarabilir? II. Direksiyon 2 yönünde dönerken oluşan tork direksiyon A) Yalnız F1 B) Yalnız F2 C) Yalnız F3 düzleminden içe doğrudur. III. Direksiyon aynı yönlü uygulanan kuvvetlerin etkisinde D) F1 ve F2 E) F1 ve F3 döner. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II 8. Şekildeki eşit bölmelenmiş düzlemde F1¶ , F¶2 ve F¶3 kuvvet- D) I ve III E) II ve III lerinin O noktasına göre torkları x1 , x2 , x3 tür. F2 F1 F3 6. Sayfa düzleminde ağırlıksız çubuk O noktası etrafında ser- O bestçe dönebilmektedir. Buna göre, x1, x2, x3 ün büyüklükleri arasındaki ilişki d+ d d –d aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? O A) x1 = x2 = x3 B) x2 > x1 > x3 F F B C) x2 > x1 = x3 D) x3 > x2 > x1 Buna göre, İ E) x1 = x2 > x3 I. Bileşke tork - yönde 2Fd kadardır. L II. Çubuk - yönde döner. G III. Bileşke tork sayfa düzlemine dik içe doğrudur. İ 9. Yatay düzlemde O noktası etrafında dönebilen çubuğa eşit yargılarından hangileri doğrudur? bölmeli düzlemde F¶1, F2¶ ve F3¶ kuvvetleri şekildeki gibi ayrı ayrı uygulanıyor. A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III S A D) I ve II E) II ve III R F1¶ F2¶ M AYT FİZİK SORU BANKASI ➡ DİKKAT A L O Tork yönü sağ el kuralı ile bulunur. 4 parmak dönme F3¶ yönü, baş parmak ise Tork yönünü gösterir. Dönme Yönü τ Buna göre, kuvvetlerin O noktasına göre torklarının büyüklükleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisin- de doğru verilmiştir? B) x1 = x2 > x3 A) x1 = x2 = x3 C) x1 > x2 > x3 D) x1 = x3 > x2 E) x3 > x2 > x1 24 5. B 6. E 7. A 8. C 9. B

Test KUVVET - Tork ve Denge – 4 11 1. Eşit bölmeli, türdeş bir çubuk şekildeki gibi X, Y ve Z cisim- 3. Eşit bölmeli, türdeş ve GX, GY ağırlıklı çubuklar şekildeki leri ile dengededir. sistemde dengededir. X YZ Y yer Buna göre, X ve Z cisimlerinin ağırlıkları oranı PX aşa- ğıdakilerden hangisi olabilir? PZ 1 1 1 2 3 X 5 4 3 3 4 Yatay A) B) C) D) E) Buna göre, GX oranı kaçtır? GY 11 C) 1 3 E) 2 A) 3 B) 2 D) 2 2. Ağırlığı G olan bir cisim AB çubuğu üzerinde şekildeki gibi B 4. Eşit bölmelendirilmiş, ağırlıkları P olan türdeş çubuklar şe- dengelendiğinde K ve L desteklerinin tepki kuvvetleri NK ve İ kildeki gibi iplerle tavana asılarak dengelendiğinde iplerdeki NL oluyor. L G gerilme kuvvetleri T1, T2, T3 ve T4 oluyor. İ K G S T1 T2 A B A T3 T4 R L M A L AYT FİZİK SORU BANKASI yer Çubuğun ağırlığı önemsenmediğine göre, aşağıda veri- T4 gerilmesine sahip ip bulunduğu yerden çıkartılıp bir lenlerden hangisi yanlıştır? bölme kaydırılarak kesikli çizgilerle gösterilen yerden bağlanırsa T1, T2, T3 ve T4 gerilme kuvvetlerinden han- A) NK’nın yöne aşağı doğrudur. gileri artar? B) NL’nin yönü yukarı doğrudur. C) NK < NL A) Yalnız T4 B) T1 ve T4 C) T2 ve T4 D) NL > G E) G > NL D) T3 ve T1 E) T1, T2, T3 ve T4 1. E 2. E 3. B 4. A 29

5. Lokantada yemek yerken arkadaşlarına gösteri yapmak 8. Şekildeki eşit kalınlıklı türdeş K, L ve M levhalarının kütle- isteyen Cem iki çatalı birleştirerek bir kürdan yardımıyla leri sırasıyla 2m, m ve m'dir. tuzluk üzerinde durduruyor. y 4K 3 M 2L 1 12345 x Buna göre, Buna göre, levhaların ortak kütle merkezlerinin koordi- natları (x, y) aşağıdakilerden hangisidir? I. Çatalların ortak kütle merkezi kürdan doğrultusundadır. A) (3, 2) B) (3, 3) C) (2, 2) II. Masanın tuzluğa uyguladığı tepki kuvveti çatalların ağır- lığı kadardır. D) c 5 , 5 m E) c 5 , 2m 2 2 2 III. Çatalların ağırlıklarının kürdana göre oluşturdukları tork- lar eşit büyüklüktedir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Eşit bölmeli düzlemde bulunan m, 3m, 4m ve mX kütleli dört cismin kütle merkezi O noktasındadır. m 3m 9. Şekildeki gibi dengede olan eşit boyutlu ve türdeş K, L, M O mx ve N karelerin kütleleri sırasıyla mK, mL, mM ve mN dir. 4m B Buna göre, mX kaç m'dir? İ L A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 8 G KL MN İ 7. Kütleleri farklı noktasal m1, m2 ve m3 kütlelerinden oluşan S Buna göre, eşit kare bölmeli sistem şekildeki gibidir. A I. mK = mL = mM R II. mL = mM = mN m1 M III. mN = mK > mL A L yargılarından hangileri doğru olabilir? AYT FİZİK SORU BANKASI A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III X D) II ve III E) I, II ve III ZY m3 m2 ➡ AKILLI NOT Buna göre; m1, m2 ve m3 ün ortak kütle merkezi hangi Ağırlık merkezi cismin bulunduğu konuma ve yer çekimi noktada bulunamaz? ivmesine bağlı olarak değişebilir. A) Yalnız X B) Yalnız Y C) Yalnız Z D) X ve Y E) X, Y ve Z 34 5. D 6. C 7. E 8. E 9. A

6. Ağırlıksız, özdeş K, L ve M makaraları ve özdeş X ve Y 8. Ağırlığı önemsiz eşit bölmeli çubuğa 2P ve 5P ağırlıklı cisimleri ile kurulmuş düzenek şekildeki konumda serbest cisimler şekildeki gibi asılıyor. bırakılıyor. L M K 5P MK L yatay XY 2P Buna göre, Çubuğun verilen şekilde dengede kalabilmesi için; I. K ve M makarası aynı yönde döner. I. K'ye 3P ağırlıklı yük asmak, II. L ve M zıt yönde döner. II. L'ye 6P ağırlıklı yük asmak, III. K makarası dönmez. III. M'ye P, L'ye 3P ağırlıklı yük asmak yargılarından hangileri doğrudur? işlemlerinden hangileri tek başına yapılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III D) I ve II E) I, II ve III 7. Yarıçapları r ve 2r olan ağırlıksız K ve L makaralarıyla kuru- 9. Ağırlığı önemsiz eşit bölmeli çubuk K, L ve M cisimleriyle lu düzenekte ip F kuvveti ile h kadar aşağıya çekiliyor. B şekildeki gibi dengededir. İ L 2r G İ K L S L r Fh A R AYT FİZİK SORU BANKASI M A L X Buna göre, KM I. X cismi h kadar yükselir. Buna göre, cisimlerin ağırlıkları PK, PL ve PM arasındaki 2 ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? II. K ve L makaralarının tur sayıları eşittir. III. Kuvvetten 2 kat kazanç vardır. yargılarından hangileri doğrudur? A) PK > PL > PM B) PL = PM > PK A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II C) PL > PK > PM D) PM > PL > PK D) I ve III E) I, II ve III E) PK = PL = PM 40 6. E 7. E 8. A 9. C

5. Bir P yükü şekildeki çıkrık kolu ile n tur çevrilerek h kadar 7. Sürtünmesi önemsiz sistemde yarıçapları 3r, r olan mer- yükseltiliyor. kezleri çakışık X, Y çıkrıkları K, L yükleriyle şekildeki gibi dengededir. r, F Kol X(3r) Y(r) P Yükün yükselme miktarı h, Yatay , : Çıkrık kolu uzunluğu LK F : Kuvvet r : Silindirin yarıçapı Buna göre, n : Dönme sayısı I. L cisminin ağırlığı K’nin üç katıdır. niceliklerinden hangilerine bağlıdır? II. Kol 1 tur döndürülürse K, L cisimleri arasındaki düşey uzaklık 4∏r olur. A) , ve F B) r ve n C) F ve r D) , ve r E) , ve n III. Kol ile X çıkrığı 3 tur döndürülürse Y çıkrığı 1 tur dö- ner. yargılarından hangileri doğrudur? (Çıkrık kolunun ağırlığı önemsizdir.) A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. r ve 3r yarıçaplı K ve L kasnakları eş merkezlidir. X ve Y cisimleri arasındaki düşey uzaklık 6rr ’dir. B – + İ 3r r KL L 6. Şekildeki çıkrık sisteminde F kuvveti uygulanarak kovanın G sabit hızla yükselmesi sağlanıyor. İ r, S X F A 6rr R AYT FİZİK SORU BANKASI P M A L Y F sabit kalmak koşuluyla sadece , artırılırsa, Buna göre, cisimlerin yan yana gelmesi için L kasnağı- I. Çıkrıkta kuvvet kazancı artar. nın hangi yönde kaç tur döndürülmesi gerekir? II. Aynı tur sayısında yükün aldığı yol değişmez. III. Yük ivmeli hareket yapar. A) – yönde 1 tur. B) + yönde 1 tur. yargılarından hangileri doğrudur? C) + yönde 3 tur. 2 A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) + yönde 2 tur. D) II ve III E) I, II ve III E) – yönde 2 tur. 44 5. B 6. E 7. A 8. C

SARMAL TEST SARMAL TEST – 1 1. Sürtünmesiz yatay düzlemdeki K noktasal cismine, bu düz- 3. Yarıçapları sırasıyla 3r, r olan K, L kasnakları eş merkez- li olup K kasnağı ok yönünde h kadar kaymadan dönerek lemde bulunan F1 , F2 , F3 kuvvetleri şekildeki gibi etki ilerliyor. ediyor. K 3r y→ L F1 r θ x K → F3 θθ → F2 X Buna göre, Buna göre, X cismi kaç h yer değiştirir? I. K cismi dengededir. 112 D) 1 4 II. K cismi + x yönünde hızlanan hareket yapar. A) 4 B) 3 C) 3 E) 3 III. K cismi – y yönünde hızlanan hareket yapar. yargılarından hangileri kesinlikle yanlıştır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) Yalnız III B İ 2. Özdeş ve türdeş küplerden oluşan cisim verilen konumda L 4. Yatay düzlem üzerinde bulunan eşit bölmeli türdeş cisim dengededir. G şekildeki gibi dengededir. İ KL S A R yatay AYT FİZİK SORU BANKASI M düzlem A L Buna göre, K ve L destek tepki kuvvetleri NK ve NL nin Cismin ağırlığı P olduğuna göre, cismi ok yönünde de- NK virebilecek kuvvetin en küçük değeri kaç P dir? oranı NL kaçtır? A) 4 B) 7 C) 1 D) 1 E) 5 A) 1 B) 1 C) 1 D) 1 E) 2 7 4 2 7 5 4 3 2 3 1. A 2. E 3. E 4. A 51

6. Birbirlerine paralel yollarda K, L, M araçları ϑK, ϑL = 10 m/s 8. Birbirine paralel raylarda ϑX, ϑY hızları ile hareket eden X ve ϑM =15 m/s sabit hızla hareket ediyorlar. Şekildeki ko- ve Y trenleri şekildeki konumdan geçtikten 2t süre sonra Y numdan geçtikten sonra K aracı L’yi, 2s sonra, M’yi 6s son- treninin lokomotifi ile X treninin son vagonu aynı hizadan ra yakalıyor. geçiyor. Bu andan t süre sonra ise trenlerin son vagonları aynı hizadan geçiyor. K ϑK X treni L ϑL=10m/s M ϑm=15m/s ϑx Y treni 40 metre x ϑy Buna göre, ilk durumda L ile M araçları arasındaki x Buna göre, trenlerin uzunlukları oranı ,x kaçtır? uzaklığı kaç metredir? ,y 1 1 2 A) 10 B) 20 C) 30 D) 40 E) 50 A) 3 B) 2 C) 3 D) 1 E) 2 7. Doğrusal bir yolda ϑK, ϑL ve ϑM sabit hızları ile aynı yönde 9. X, Y, Z trenleri ϑX, ϑY, ϑZ sabit hız büyüklükleri ile şekilde- hareket eden K, L ve M araçları arasındaki uzaklıklar şekil- ki köprüye aynı anda giriyorlar. Trenlerin lokomotifleri aynı deki konumda iken d1 ve d2 kadardır. anda karşılaştıktan sonra son vagonları K ucundan aynı anda geçiyor. ϑK B İ ϑL L X ¬x ϑx ¬y Y G ϑM K İ ϑy L ϑz Z ¬z S K L A M d2 R Buna göre, d1 M A I. ϑX = ϑZ dir. AYT FİZİK SORU BANKASI d1 ve d2 uzunlukları zamanla azaldığına göre, araçların L II. ϑY > ϑZ dir. hızlarının büyüklükleri ϑK, ϑL ve ϑM arasındaki ilişki aşa- I II. ,X > ,Y dir. ğıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) ϑK > ϑL > ϑM B) ϑL > ϑK > ϑM A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III E) I, II ve III C) ϑL > ϑM > ϑK D) ϑM > ϑL > ϑK D) II ve III E) ϑM > ϑK > ϑL ➡ UNUTMA Hız, yer değiştirme, ivme gibi vektörel niceliklerin eşit olabilmesi için yön, doğrultu ve büyüklüklerinin aynı olması gerekir. 56 6. E 7. D 8. E 9. A

5. Yarıçapları r1 ve r2 olan bisiklet dişlileri pedal ve zincir yar- 7. Doğrusal bir yolda hareket eden K, L ve M araçlarına ait dımıyla dönmektedir. konum-zaman grafikleri şekildeki gibidir. Konum K A r2 0a L r1 a M Zaman B a Zincir üzerindeki A ve B noktalarının dişlilere ulaşma- Buna göre, mak şartı ile birbirine göre hızı; I. K, L’yi duruyormuş gibi görür. II. K, M’yi yavaşlıyormuş gibi görür. I. r1 ve r2 yarıçaplarına, III. L, M’yi duruyormuş gibi görür. II. pedalın birim zamandaki tur sayısına, yargılarından hangileri doğrudur? III. A noktasının küçük dişliye uzaklığına A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III niceliklerinden hangilerine bağlıdır? D) I ve II E) I ve III A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. Aynı düzlemde hareket eden K, L, M araçlarının hız vektör- leri şekildeki gibidir. K L M 6. Resimde verilen paraşütcüler sabit hızlarla aşağıya doğru Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde bağıl hız en düşey olarak inmektedir. Şekildeki konumda aynı düzeyden büyüktür? (Bölmeler eşit aralıklıdır.) B geçiyorlar. İ L A) K’nin L’ye göre B) L’nin M’ye göre G C) K’nin M’ye göre D) M’nin L’ye göre İ E) M’nin K’ye göre Ali Ahmet Musa S j 3j 2j A R AYT FİZİK SORU BANKASI M A 9. Birbirine paralel üç rayda hareket eden K, L ve M trenlerin- L den K kuzeye doğru gitmektedir. K’deki gözlemci L’yi kuze- ye, M’yi güneye doğru gidiyormuş gibi görüyor. Buna göre, Buna göre, I. Ahmet, Ali’yi aşağıya doğru 2j hızıyla görür. II. Musa, Ahmet’i aşağıya doğru j hızıyla görür. I. K’nin hızı M'ninkinden büyüktür. III. Ahmet, Musa’yı kendinden uzaklaşıyor olarak görür. II. K’nin hızı L'ninkinden küçüktür. III. L’deki gözlemci M’yi güneye doğru gidiyormuş gibi görür. yargılarından hangileri doğrudur? yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) II ve III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III D) I ve II E) II ve III 62 5.C 6.C 7.E 8.A 9.E

5. Akıntı hızının sabit ve ja olduğu bir nehirde O noktasında 7. Akıntı hızının sabit olduğu bir nehirde suya O noktasından suya göre şekilde gösterilen yönlerde yüzmeye başlayan K, şekildeki gibi giren Yiğit ve Hanifi, M noktasından karşı kıyı- L, M yüzücüleri karşı kıyıda aynı noktaya çıkmaktadır. ya çıkmaktadır. K L MN P ja L Hanifi KM Yiğit O O Buna göre, yüzücülerin karşı kıyıya varma süreleri Buna göre, akıntı hızı iki katına çıkarılırsa yüzücüler tK, tL ve tM arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde hangi noktalardan karşı kıyıya çıkarlar? doğru verilmiştir? (Noktalar arası uzaklık eşittir.) A) tK > tL > tM B) tM > tL > tK C) tK = tL = tM D) tL > tK > tM E) tK = tL > tM Yiğit Hanifi A) M M B) P N C) N P D) M-N arası E) N-P arası N-P arası N-P arası 6. Akıntı hızının her yerde sabit olduğu bir nehirde lastik bir 8. Akıntı hızının her yerde sabit ja olduğu bir nehirde K ve top O noktasında suya düştüğü anda şekildeki noktalardan L yüzücüleri şekildeki gibi aynı anda harekete geçiyorlar. Kemal, Batın ve Latif suya göre gösterilen yönlerde ve sabit B K’nin suya göre, L’nin ise yere göre hızı şekildeki gibidir. hızlarda yüzmeye başlıyorlar. İ XYZ T L G İ ja O S jK A jL R Kemal Batın Latif M Buna göre, yüzücüler karşı kıyıya hangi noktalardan A çıkarlar? (Bölmeler eşit aralıklıdır.) Buna göre, hangi yüzücüler topu yakalayabilir? L AYT FİZİK SORU BANKASI KL A) Yalnız Kemal B) Yalnız Batın C) Yalnız Latif D) Kemal ve Batın A) Y T E) Kemal, Batın ve Latif B) X T C) Y Y ➡ ŞİMDİDEN ÖĞREN D) Y Z E) X Y Nehirde karşı kıyıya varma süresi, aracın hızının akıntıya dik bileşenine ve nehrin genişliğine bağlıdır. Akıntı hızına bağlı değildir. 66 5.A 6.D 7.B 8.C

SİMÜLASYON TESTİ - 1 1. Ahmet ve Burak sabit 2ϑ ve –ϑ hızlarıyla hareket eden K 3. Eşit büyüklükte hızlarla hareket eden K, L, M ve N araçla- ve L asansörlerinde, Canan ise yatay zeminde ϑ büyüklü- rının dik olarak kesişen yollarda hareket yönleri şekildeki ğündeki sabit hızla şekildeki gibi hareket etmektedirler. gibidir. K asansörü L asansörü M 2ϑ –ϑ KL Ahmet Burak N ϑ Canan Ok yönünde yürüyen çocuk hangi aracın hızını en büyük görür? Buna göre, I. Ahmet’in Burak’a göre hızı 3ϑ dır. A) K B) L C) M D) N E) M ve N II. Burak’ın Canan’a göre hızının büyüklüğü ϑ 2 dir. III. Ahmet Canan’ı kendinde uzaklaşıyor olarak görür. ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 4. Sabit ϑx, ϑy ve ϑz süratleriyle hareket eden arabalar şekil- deki konumlardan aynı anda geçtikten t süre sonra ön uçları OL doğrultusunda yan yana geliyor. 2. Kemal, kaykayla, sabit →ϑ , Mustafa ise bisikletle sabit 2→ϑ B L hızıyla şekildeki yönlerde hareket etmektedir. İ L G K JZ M İ JY Z Y JX X ϑ 2ϑ S A aa R M AYT FİZİK SORU BANKASI A L Kemal Mustafa O Buna göre, Buna göre, I. Kemal, ağacı duruyor görür. I. ϑX < ϑY = ϑZ II. Kemal, Mustafa’yı hızlanıyor görür. II. ϑX < ϑY < ϑZ III. Mustafa, Kemal’i –→ϑ hızıyla görür. III. ϑX < ϑZ < ϑY yargılarından hangileri doğrudur? ifadelerinden hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) I ve II E) I, II ve III D) II ve III E) I, II ve III 1.E 2.C 3.B 4.E 71

Test HAREKET - Newton'un Hareket Yasaları – 4 11 1. Sürtünmesi önemsiz sistem serbest bırakıldığında ok yö- 3. Bir araç a ivmesiyle hızlanan hareket yaptığında iple tava- nünde ivmeli harekete başlıyor. na bağlı m kütleli cisim düşey konumla a açısı yapacak şekilde dengeye geliyor. T1 a X a, T2 m Buna göre, X cisminin kütlesi azaltılarak deney tekrar- Buna göre, lanırsa ip gerilmeleri T1 ve T2 nasıl değişir? I. Aracın ivmesi artarsa a artar. II. m kütlesi azalırsa a artar. T1 T2 III. g yer çekim ivmesi artarsa a azalır. A) Azalır Artar B) Artar Artar yargılarından hangileri doğrudur? C) Artar Azalır D) Azalır Azalır A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III E) Değişmez Değişmez D) II ve III E) I, II ve III B 2. Ali, silgiyi parmağıyla şekildeki gibi duvara yaslayarak tut- İ 4. Şekildeki gibi K ve L cisimleri F kuvvetinin etkisinde sür- L tünmesiz AB aralığında hızlandırılıyor. Bu durumda ipteki maktadır. G gerilme kuvveti T ve cisimlerin ivmesi a oluyor. İ K TL F S AB C A R Buna göre, cisimler aynı kuvvet etkisinde sürtünmeli M BC aralığında hareket ederken a ve T nin büyüklükleri A nasıl değişir? L Buna göre, aT AYT FİZİK SORU BANKASI I. Silgiye etki eden sürtünme kuvveti silginin ağırlığı A) Azalır Azalır kadardır. B) Azalır Artar II. Ali, uyguladığı kuvveti artırırsa cisme etki eden sürtün- me kuvveti de artar. C) Azalır Değişmez III. Silginin ağırlığı azaltılırsa cisme etki eden sürtünme D) Değişmez Artar kuvveti de azalır. E) Değişmez Azalır yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 1. A 2. E 3. C 4. C 81

Test HAREKET - İş, Güç ve Enerji – 2 14 1. Düzgün türdeş kare levhanın yere göre potansiyel enerjisi 4. m kütleli K cismi şekildeki basamakta I konumundan II ko- E1 aynı maddeden yapılmış türdeş ikizkenar dik üçgen lev- numuna getiriliyor. hanın yere göre potansiyel enerjisi E2'dir. II I Kh Yer h Levhaların kalınlıkları eşit olduğuna göre, E1 oranı kaçtır? E2 Buna göre, yer çekim kuvvetine karşı yapılan iş kaç 3 4 5 mgh olur? (g: Yer çekim ivmesi) 2 3 2 A) 2 B) 3 C) D) E) A) 1 B) 1 C) 3 D) 2 E) 3 2 2 2. Özdeş ve türdeş dört küp Şekil I, II, III'teki gibi dengede iken yere göre toplam potansiyel enerjileri E1, E2 ve E3'tür. ➡ DİKKAT Yer Yer çekim kuvvetine karşı yapılan iş potansiyel enerji I II III değişimine eşittir. Buna göre, E1, E2 ve E3 arasındaki ilişki aşağıdakiler- den hangisinde doğru verilmiştir? A) E1 > E2 > E3 B) E1 = E3 > E2 B C) E2 > E1 > E3 D) E2 > E1 = E3 İ E) E1 = E2 = E3 L 5. Özdeş kare levhalardan oluşmuş cisim sırasıyla K, L ve M G noktalarından eşit uzunluktaki iplerle tavana asılıyor. İ Tavan S LK M A 3. Kütlesi önemsiz çubuğun üzerine 2m kütleli cisim konularak R AYT FİZİK SORU BANKASI F kuvveti uygulanıyor. M A L F 2m h Yatay Cismin yere göre potansiyel enerjisi K noktasından asıldığında EK, L noktasından asıldığında EL, M nok- Buna göre, çubuk şekildeki konumdan yatay konuma tasından asıldığında EM olduğuna göre, EK, EL, EM getirilinceye kadar F kuvvetinin yaptığı iş en az kaç arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru mgh olur? (g: Yer çekim ivmesi) verilmiştir? A) EK > EL > EM B) EM > EK > EL 1 3 5 4 C) EL > EK > EM D) EK = EL = EM 2 4 6 5 A) B) 2 C) D) E) E) EK = EM > EL 1. B 2. C 3. E 4. B 5. A 89

TEST ÖSYM TİPİ - 3 Bu bölümdeki sorular sınavlarda çıkan sorular İş, Güç ve Enerji paralelinde hazırlanmıştır. 1. Kenar uzunlukları a, 2a, 3a olan türdeş K, L, M küpleri 3. Yatay ve sürtünmesiz bir düzlem üzerinde hareketsiz tu- Şekil I'deki gibi yerleştiriliyor. tulan K noktasal cismine, aynı düzlemdeki F1 , F2 , F3 kuvvetleri şekildeki gibi etki ediyor. aK 2a L yer 2a L 3a M → 3a M F1 aK Şekil I Şekil II → → K F3 Küpler Şekil II'deki konuma getirilirse yere göre potan- F2 siyel enerjileri için ne söylenebilir? Aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılırsa, bu cismin K'ninki L'ninki M'ninki serbest bırakıldıktan Dt süre sonra kazanacağı kinetik A) Azalır Artar Artar enerji en büyük olur? B) Azalır Artar Değişmez A) Yalnız F1 kuvvetini kaldırmak C) Azalır Değişmez Artar B) Yalnız F2 kuvvetini kaldırmak D) Değişmez Artar Artar C) Yalnız F3 kuvvetini kaldırmak E) Değişmez Değişmez Değişmez D) F1 ve F3 kuvvetlerini birlikte kaldırmak E) F2 ve F3 kuvvetlerini birlikte kaldırmak B İ L G İ 2. Şekildeki KLM yolunun K noktasından ilk hızsız bırakılan X 4. Kütlesi 1 kg olan noktasal kabul edilebilecek bir cisim, sür- cismi M noktasında duruyor. Yolun KL bölümü sürtünmesiz, S tünmesiz bir eğik düzlemin en alt noktasından, şekildeki gibi LM yolu sürtünmeli ve sürtünme kuvveti sabittir. eğik düzleme paralel doğrultuda 4 m/s’lik ilk hızla fırlatılıyor. A R Cisim eğik düzlemin tepe noktasına sabitlenen sıkıştırılma- M mış bir yaya çarpıyor. Cisim, yay sabiti 10 N/m olan bu yayı K A en fazla 0,2 m sıkıştırdıktan sonra duruyor. L AYT FİZİK SORU BANKASI 53° yatay 4 m/s L M 1 kg KL = LM olduğuna göre, LM arasındaki sürtünme kat- Yer(yatay) sayısı kaçtır? (g = 10 m/s2 , sin 53° = 0,8 ; cos 53° = 0,6) Buna göre, cisim yerden en fazla kaç cm yüksekliğe çı- kabilir? (g = 10 m/s2) A) 0,3 B) 0,4 C) 0,5 D) 0,6 E) 0,8 A) 40 B) 42 C) 60 D) 78 E) 80 1. A 2. E 3. B 4. D 97

Test HAREKET - Yeryüzünde Hareket – 5 22 1. 2 m/s sabit hızla yatay zeminde akmakta olan bir nehir 3. Kortta tenis oynayan Ege şekildeki konumdan servisle zemininin bitmesiyle 20 m yüksekten aşağıya akıyor. oyunu başlatmak istiyor. Topu 2m yükseklikte iken yatay j ilk hızıyla vurarak karşı sahaya gönderdiğinde top sahanın 2 m/s dışına düşmemektedir. j 2m 20 m 10 5 Buna göre, sular zeminin bittiği noktanın yatayından Sahanın uzunluğu 10 5 olduğuna göre, Ege topu en kaç m uzağa düşer? fazla kaç m/s hızla göndermiştir? (g = 10 m/s2, Hava direnci önemsiz.) (g = 10m/s2, Hava direnci önemsiz.) A) 1 B) 2 C) 5 D) 3 E) 4 A) 20 B) 25 C) 25 2 2 D) 20 2 E) 15 B İ 2. Mustafa, yatay masa üzerindeki Bowling topunu yuvarla- L 4. Bir futbol müsabakasında futbolcu topu kale vuruşuyla yarak hareketini gözlemliyor. Arkadaşları masa kenarına „ G oyuna sokuyor. Top eğik atış hareketi yapıyor. hızıyla ulaşan topun yapabileceği hareketi yorumluyorlar. İ S AYT FİZİK SORU BANKASI A R M Aj L Bilge: Yatay atış hareketi yapar. Buna göre, top yere düşünceye kadar geçen sürede, Sait: Serbest düşme hareketi yapar. I. Hızının büyüklüğü Efe: Eğik atış hareketi yapar. II. İvmesi III. Hızının yatay bileşeni Buna göre, hangi öğrencilerin yorumu doğrudur? niceliklerinden hangisi sabit kalır? (Sürtünmeler önemsizdir.) (Hava direnci önemsiz.) A) Yalnız Bilge B) Yalnız Sait A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III C) Bilge ve Sait D) Sait ve Efe D) II ve III E) I ve II E) Bilge ve Efe 1. E 2. A 3. C 4. D 111

5. Sürtünmesi önemsiz ortamda X aracı içindeki Y cismi ile 7. O noktasından ϑ hızı ile düşey yukarı doğru fırlatılan bir ci- birlikte ok yönünde sabit hızla şekil-I’deki gibi hareket et- sim T noktasında içten patlamayla oklar yönünde fırlayan X mektedir. ve Y parçalarına bölünüyor. Bu parçalardan X, K noktasına; Y, L noktasına düşmektedir. I II III T yatay X XY X Y Y 2d ϑ Şekil-I Şekil-II K d O yatay Buna göre, L zemin Buna göre, Y cismi araca göre I, II ve III doğrultularında I. X ve Y'nin momentumlarının yatay bileşenleri eşit bü- ayrı ayrı eşit büyüklükteki hızlarla yere göre atılırsa X yüklüktedir. aracının momentumu nasıl değişir? II. X'in yere düşme süresi Y'ninkine eşittir. I II III III. X'in kütlesi, Y'ninkine eşittir. A) Artar Artar Artar yargılarından hangileri doğrudur? B) Artar Değişmez Azalır C) Azalır Değişmez Artar A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) Azalır Azalır Azalır E) Değişmez Değişmez Değişmez D) I ve II E) II ve III B İ L 6. Şekildeki gibi iple asılmış 80 gramlık tahta parçasına 20 gram- G 8. Sürtünmelerin ihmal edildiği ortamda m1 kütleli araba yatay İ doğrultuda, şekildeki gibi „1 = 10 m/s hızla gitmekte iken lık bir mermi 20 m/s hızla çarpıp saplanıyor. m2 kütleli bir cisim yatayla 37° yapacak şekilde „2 = 10 m/s S hızla arabanın içine düşüyor. ip A ϑ1=10 m/s m2 R m1 M A AYT FİZİK SORU BANKASI m ϑ = 20 m/s M = 80 g L 37° yatay 20 g ϑ2=10 m/s Buna göre, tahta ilk doğrultusundan en fazla kaç cm m1 = 5m2 olduğuna göre, bu olaydan sonra arabanın yükselebilir? hızı kaç m/s olur? (g = 10 m/s2) (sin 37° = 0,6 ; cos 37° = 0,8) A) 10 B) 20 C) 40 D) 60 E) 80 A) 2 B) 3 C) 4 D) 6 E) 7 128 5. B 6. E 7. D 8. E

5. Çömlek yapım ustası, kurduğu düzeneğin alt kısmına bü- 7. Çembersel yörüngede sabit süratle dolanmakta olan yük çaplı ve kalın bir disk yerleştirmiştir. Usta ayaklarıyla bir bir cisim için, hareketi süresince, süre bu diski döndürüp bıraktıktan sonra disk bir süre daha I. Açısal hız vektörü ile açısal momentum vektörü aynı yönlüdür. dönmeye devam eder. Bu sürede usta çömleğe şekil verir. II. Çizgisel momentum vektörü ile merkezcil kuvvet vek- törü birbirine diktir. III. Açısal hız ile çizgisel hız vektörleri birbirine diktir. yargılarından hangisi doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III Alttaki diskin büyük ve kalın olmasının çömlekçiye sağ- ladığı avantaj, I. Diskin büyük ve kalın olması eylemsizlik momentini büyütür. II. Açısal hızları aynı olan cisimlerin eylemsizlik momenti büyük olanının dönme kinetik enerjisi daha fazladır. III. Büyük diskin kinetik enerjisi ne kadar fazla olursa o kadar uzun süreli dönme hareketi elde edilir. yargılarından hangileri olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Sivri uçlu mermiler atan silahlarda yiv-set yapısı bulunur. 8. Sürtünmeden dolayı enerji kaybının ihmal edildiği sistemde Bu yapı mermiye hareket doğrultusu etrafında dönme ha- O noktasından geçen eksen etrafında dönebilen makaraya reketi kazandırır. B sarılı ipe F kuvveti uygulanarak çekiliyor. İ K L G İ O S Makara A AYT FİZİK SORU BANKASI R F M A L Bu yapı ile ilgili, Buna göre, I. Mermiye açısal momentum kazandırır ve merminin tam I. Makaranın açısal momentumu artar. hedefe ulaşmasında etkili olur. II. K noktasının çizgisel sürati artar. II. Mermiye patlama anında daha çok enerji aktarılmasını sağlar. III. Makaranın dönme kinetik enerjisi artar. III. Çarpan merminin tahrip etkisinin artmasını sağlar. yargılarından hangileri doğrudur? yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III D) I ve II E) I ve III 148 5. E 6. E 7. E 8. E

SİMÜLASYON TESTİ - 3 1. Kütleleri m1, m2 ve m3 olan cisimler şekilde verilen düzlem- 3. Kütlesi 500g olan futbol topu 20 m/s hızla futbolcunun aya- lerde çembersel hareket yapmaktadır. ğına geliyor. Futbolcu topun gelişine vurarak topu geldiği y doğrultuda 10 m/s hızla geri gönderiyor. m2 O2 m1 10 m/s O1 500 g 20 m/s x m3 Futbolcunun top ile teması 0,3 saniye sürdüğüne göre, O3 futbolcunun topa uyguladığı ortalama kuvvet kaç N dur? A) 50 B) 75 C) 150 D) 200 E) 250 z Buna göre, kütlelerin açısal momentumlarının yönleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? m1 m2 m3 A) +x +y +z B) +x +y –z C) –x –y –z D) –x –y +z E) +z –x +x B İ r 4 2. Şekilde verilen X dişlisinin kolu w açısal hızıyla döndürüldü- L 4. Dünya merkezinden kadar uzaklıktaki bir A noktasındaki G ğünde, dişlinin öteleme sürati ϑ oluyor. İ çekim ivmesi ile, Dünya yüzeyinden h kadar uzaklıktaki bir w B noktasında çekim ivmesi birbirine eşittir. X S J A R O M OA 12h3 B A 12r3 L AYT FİZİK SORU BANKASI r4 P Buna göre, I. P yükü X dişlisinden daha fazla yer değiştirir. Dünya’nın ortalama yarıçapı r olduğuna göre, h kaç II. X dişlisinin açısal hızı w olur. r dir? III. P yükünün çizgisel sürati ϑ den büyük olur. A) 1 B) 1 C) 3 D) 2 E) 3 yargılarından hangileri doğrudur? 2 2 A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 1. B 2. E 3. A 4. B 165

Test ELEKTRİK - Elektriksel Kuvvet – 1 1 1. “Yüklü iki cismin birbirine uyguladığı elektriksel kuvvetin 4. + 3q ve – q yüklü özdeş iletken kürelerin birbirlerine uygula- büyüklüğü, cisimlerin yük miktarlarının çarpımı ile doğru, dıkları elektriksel kuvvet büyüklüğü 12 N'dur. aralarındaki uzaklığın karesi ile ters orantılıdır.” +3q -q Yukarıda verilen ifade hangi yasanın açıklamasıdır? A) Hook Yasası d B) Temel Yasa C) Etki – Tepki Yasası Buna göre, küreler birbirlerine dokundurulup aynı D) Coulomb Yasası uzaklığa konulursa birbirlerine uyguladıkları elektriksel E) Ohm Yasası kuvvet büyüklüğü kaç N olur? A) 2 B) 4 C) 12 D) 24 E) 36 2. Yüklü cisimlerle ilgili olarak verilen, I. İletken, yüklü bir kürenin yükü, cismin dış yüzeyine ho- mojen olarak dağılmış şekildedir. II. Yüklü iki cismin birbirine uyguladığı elektriksel kuvvet- ler eşittir. III. Yüklü cisimlerin birbirine uyguladığı elektriksel kuvvetin büyüklüğü, yükler arasındaki uzaklığa bağlıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III B 3. Yükleri ve aralarındaki uzaklıklar verilen cisimler şekillerde- İ 5. Sürtünmesiz eşit kare bölmeli yatay düzlemde – 2q, – q, + q ki gibi yerleştirilmiştir. L yükleri şekildeki gibi yerleştiriliyor. G +q –q +3q +q İ -2q -q d 2d S 14 I II A R O5 +4q –2q M -q A L AYT FİZİK SORU BANKASI 2d 2 III 3 +q Buna göre, yükler arasında oluşan elektriksel kuvvetle- Buna göre, O noktasındaki – q yükü serbest bırakıldı- rin büyüklükleri FI, FII ve FIII arasındaki ilişki nedir? ğında hangi yönde harekete geçer? A) FI > FII > FIII B) FI > FIII > FII A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 C) FII > FIII > FI D) FIII > FI > FII E) FIII > FII > FI 1. D 2. D 3. D 4. B 5. C 171

Test ELEKTRİK - Sığaçlar – 2 13 1. Doğru akım kaynağına bağlanan bir sığaçla ilgili olarak, 4. K, L ve M sığaçlarının uçları arasındaki potansiyel fark ve bu durumda sığaçlarda depo edilen yük grafikleri şekiller- I. Üretece bağlı levhaları eşit büyüklükte ve zıt elektrik yükü ile yüklenir. deki gibidir. II. Levhalarının potansiyel farkı üretecin potansiyel farkı- Potansiyel Depo edilen na eşit olduğu anda üreteçten çekilen akım kesilir. farkı yük III. Levhalarından biri +q, diğeri ise –q yüklenmiş sığacın yükü q olur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III K L M Sığaç K L M Sığaç Şekil-I Şekil-II 2. Bir sığacın levhaları arasında X, Y ve Z maddeleri varken Buna göre; K, L ve M sığaçlarının sığaları CK, CL ve CM sığası sırasıyla CX, CY ve CZ dir. arasındaki ilişki nedir? Dielektrik A) CK > CL > CM B) CK > CM > CL katsayısı (F/m) Madde C) CL > CK > CM D) CL > CM > CK X 7,98.10–12 Y 41,23.10–12 E) CM > CL > CK Z 23,11.10–12 Sığacın levhaları arasında X, Y ve Z maddeleri varken CX = CY = CZ olması için levhalar arasındaki uzaklıklar B dX, dY ve dZ arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisi İ gibi olmalıdır? A) dX > dY > dZ B) dX > dZ > dY C) dY > dX > dZ D) dY > dZ > dX L G 5. Levhalarının alanları, aralarındaki uzaklık ve yerleştirilen E) dZ > dX > dY İ maddelerin dielektrik katsayıları verilen X, Y ve Z sığaçları şekildeki gibidir. 3. Yarıçapları sırasıyla; 3r, r ve 2r olan aynı maddeden yapıl- S d 2A 2d mış iletken K, L ve M kürelerinin yükleri sırasıyla –6q, +2q A d/2 f/2 R 3f ve +8q dur. M A Y A L X 3r r 2r AYT FİZİK SORU BANKASI 2f K LM A Z Buna göre, kürelerin sığaları CK, CL ve CM arasındaki ilişki nedir? Buna göre, sığaçların sığaları CX, CY ve CZ arasındaki ilişki nedir? A) CK = CL > CM B) CM > CL = CK A) CX > CY > CZ B) CX > CZ > CY C) CK > CL > CM D) CM > CL > CK C) CY > CX > CZ D) CZ > CX > CY E) CK > CM > CL E) CZ > CY > CX 1. E 2. D 3. E 4. D 5. D 199

5. Düzgün B manyetik alanı içine alanları S, 2S ve 3S olan X, 7. Düzgün manyetik alan içine yerleştirilen ve kenar uzunluğu Y ve Z çerçeveleri konulmuştur. Çerçevelerden 3i, 2i ve i ¬ olan kare tel çerçeve y ekseni etrafında dönebilmektedir. Telden i akımı geçmesi sağlanıyor. büyüklüğünde akımlar geçmektedir. y y B y y 2S 3S 21 B B¶ S ¬ B i 3i 2i i B X Y ZB Sürtünmeler önemsiz olduğuna göre tel çerçeve için, I. 1 yönünde dönmeye başlar. Buna göre, tel çerçevelere y eksenine göre etki eden II. 2 yönünde dönmeye başlar. III. Çerçeveye etkiyen manyetik torkun büyüklüğünü veren manyetik torklar xX , xY ve xZ arasındaki ilişki aşağı- ifade B.i.¬2 dir. dakilerden hangisinde doğru verilmiştir? yargılarından hangileri doğrudur? A) xZ > xY > xX B) xX = xY = xZ A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III C) xX = xZ > xY D) xY > xX = xZ D) I ve III E) II ve III E) xX > xY > xZ 8. Şekildeki düzenekte hareketli iletken KL çubuğu B manye- tik alanı içinde serbest bırakılıyor. K f– –x +x +F B RL İ 6. Manyetik alanda bulunan bir bobinden akım geçirildiğinde L Çubuğa +x yönünde manyetik kuvvet etki ettiğine göre, tork elde edilir. Bu durum elektrik motorunun çalışma pren- G I. Manyetik alan sayfa düzlemine dik ve dışa doğrudur. İ II. Kuvvet giderek azalır. sibidir. III. KL çubuğu giderek hızlanır. S A yargılarından hangileri doğrudur? (Sürtünmeler ve kab- R loların direnci önemsizdir.) M A A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III L D) I ve III E) I, II ve III AYT FİZİK SORU BANKASI I. II. III. ➡ DİKKAT Metal Şarjlı Çamaşır Dedektör Tornavida Makinesi Manyetik alanda tel çerçeveye etki eden manyetik tork Buna göre, hangi araçların yapısında tork oluşturma x = B.i.A ifadesiyle bulunur. amacıyla bobin bulunur? B: Manyetik alan A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III İ: Çerçeveden geçen akım D) II ve III E) I ve II A: Çerçevenin alanı 222 5. D 6. D 7. D 8. D

TEST ÖSYM TİPİ - 1 Bu bölümdeki sorular sınavlarda çıkan sorular Manyetik Alan - Manyetik Kuvvet paralelinde hazırlanmıştır. 1. Birbirine paralel sonsuz uzunluktaki iletkenlerden zıt yön- 3. X elektronu düzgün manyetik alana Şekil I'deki gibi, Y pro- lerde i ve 2i büyüklüğünde akımlar geçmektedir. Şekildeki tonu düzgün elektrik alana Şekil II'deki gibi giriyor. K ve L noktalarındaki manyetik alanların büyüklüğü BK ve X e– Yp BL'dir. ϑ ϑ i 2i dd d Şekil - I Şekil - II K L Buna göre, BK oranı kaçtır? Buna göre, X ve Y'nin bu alana girdikten sonra hızları- BL nın büyüklükleri için ne söylenebilir? (Sürtünme ve yer çekimi önemsiz.) A) 2 B) 9 C) 8 D) 7 E) 6 5 5 5 5 A) X'in artar, Y'nin değişmez. B) X'in değişmez, Y'nin azalır. C) X'in değişmez, Y'nin artar. D) X'in azalır, Y'nin artar. E) İkisi de değişmez. 2. Birbirine paralel, yeterince uzun K, L iletken telleri ile K den 4. Sonsuz uzunlukta, birbirine paralel olarak yerleştirilmiş X ve Y 2d, L den 3d uzaklığındaki X noktası aynı düzlemdedir. K B tellerinden ix ve iy akımları geçtiğinde, teller birbirlerinin birim den i, L den 2i akımı aynı yönde geçerken X noktasındaki İ uzunluklarına Fx ve Fy manyetik kuvvetleri uyguluyor. L manyetik alan B oluyor. GX i Kİ ix → Fx S 2d X A → Fy 3d R M iy A Y L AYT FİZİK SORU BANKASI 2i L Buna göre, K'den geçen akımın yönü ve şiddeti sabit tutulurken, I. ix ve iy aynı yönlüdür. L'den geçen akımın yalnız yönü değiştirilirse, X'teki II. ix ve iy zıt yönlüdür. manyetik alan aşağıdakilerden hangisine eşit olur? III. Fx nin büyüklüğü Fy nin büyüklüğüne eşittir. A) - 7 B B) - 5 B C) -B yargılarından hangileri doğrudur? 6 6 A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) - 5B E) - 7B D) I ve III E) II ve III 1. B 2. E 3. C 4. D 227

SARMAL TEST SARMAL TEST - 9 1. rY 3. Bir fizik öğretmeni, üzerinden akım geçen düz iletken bir telin oluşturduğu manyetik alanı gösteren bir deney tasar- X r r rOr r lamıştır. Şekildeki yüklü iletken kürenin dışındaki X ve Y nokta- İletken tel +_ larında oluşan elektrik alan için, Pusula Üreteç I. Şiddetleri farklıdır. II. Yönleri zıttır. III. Yönleri aynıdır. Şekil I S anahtarı yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III Anahtar açıkken pusula iğnesi Şekil I'deki gibidir. D) I ve III E) I ve II Şekil II S anahtarı kapatılınca pusula iğnesi Şekil II'deki görünümü almaktadır. Buna göre yalnız bu deneye bakılarak, I. Üzerinden akım geçen tel çevresinde manyetik alan oluşturur. II. Manyetik alan pusulanın mıknatısına bir kuvvet uygular. III. Oluşan manyetik alan şiddeti telden geçen akım şiddeti ile ters orantılıdır. yorumlarından hangileri yapılabilir? B A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III İ L D) I ve II E) I ve III G İ 2. Şekildeki eğik düzlemin O noktasından Vx hızı ile atılan X S cismi K noktasına, Vy hızı ile atılan Y cismi L noktasına çar- A pıyor. R Vx XY Vy M O A L AYT FİZİK SORU BANKASI 4. Düzgün çembersel hareket yapan bir cismin hareketi süresince, I. Çizgisel hız K 53° 45° L yer II. Açısal hız III. Dönme eksenine göre açısal momentum Buna göre, Vx oranı kaçtır? niceliklerinden hangileri değişmez? Vy A) 1 B) 3 C) 1 D) 4 E) 2 A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III 2 4 3 D) II ve III E) I, II ve III 1. B 2. B 3. D 4. D 229

Test MANYETİZMA - Elektromanyetik İndüksiyon – 3 11 1. Dikdörtgen şeklindeki bir tel düzgün manyetik alan ortamı- 4. S onsuz uzunluktaki iletken tel ile iletken halka sayfa düz- nın içerisinde şekildeki gibi konumlandırmıştır. Mıknatıslar leminde olup telden i akımı geçmektedir. Halkanın düzlemi arasındaki manyetik alan düzgün olup diğer bölgelerde değiştirilmeden XYZT yolu boyunca sabit süratle hareket manyetik alan sıfırdır. ettiriliyor. Z T N i +y Tel +x +z halka S YX Buna göre, tel hangi yönde hareket ettirilirse tel üzerin- Buna göre, halka için, de indüksiyon elektromotor kuvveti oluşmaz? I. XY arasında büyüklüğü artan indüksiyon akımı oluşur. II. YZ arasında indüksiyon akımı oluşmaz. A) +x B) +y C) +z D) –x E) –z III. ZT arasında büyüklüğü sabit indüksiyon akımı oluşur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III 2. Aşağıda verilen araçlardan hangisinin çalışmasında D) I ve II E) II ve III manyetik akı değişiminden bahsedilemez? A) Elektrik motoru B) Jeneratör C) Transformatör D) Transistör E) Mikser B 3. Ş ekildeki gibi sabit j hızıyla hareket eden bir çubuk mıkna- İ 5. S ayfa düzlemindeki iletken halka sayfa düzlemine dik man- tıs bir bobinin içinden geçiyor. L yetik alanda Şekil I'deki gibi tutulmaktadır. Manyetik alanın G zamanla değişimi Şekil II'deki gibidir. X YZ İ B→ 1 2 Manyetik alan SN S j A 0 t 2t 3t R Zaman M 12 A Şekil I Şekil II L AYT FİZİK SORU BANKASI Buna göre, Buna göre, dirençten geçen indüksiyon akımı mıknatıs I. 0-t aralığında iletken halkada 2 yönünde indüksiyon X, Y ve Z bölgelerindeyken hangi yönlerde oluşur? akımı oluşur. X Y Z II. t-2t aralığında iletken halkada 1 yönünde indüksiyon A) 1 Oluşmaz 2 akımı oluşur. B) 2 Oluşmaz 1 III. 2t-3t aralığında iletken halkada akım oluşmaz. C) 1 Oluşmaz 1 yargılarından hangileri doğrudur? D) 2 1 1 A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II E) 1 2 2 D) I ve III E) I, II ve III 1. B 2. D 3. A 4. D 5. D 235

6. Bir bobinden geçen manyetik alan çizgileri değişirse, bobin- 8. Çembersel olarak bükülmüş bir iletken tele bağlı amper- de indüksiyon akımı oluşur. metre ve mıknatısla aşağıdaki deneyler yapılıyor. A x A y j NS x NS A I. Çember durgun mıknatısa II. Mıknatıs y ekseni j hızıyla yaklaştırılıyor. etrafında döndürülüyor. Buna göre; A x I. mıknatısı V hızıyla bobine yaklaştırma, NS II. bobini V hızıyla mıknatısa yaklaştırma, I II. hem mıknatısı, hem bobini V hızıyla sağa doğru hare- III. Çember ve mıknatıs x doğrultusunda hareket ettiriliyor. ket ettirme işlemlerden hangileri yapılırsa bobinde indüksiyon akı- mı oluşur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II Buna göre I, II ve III deneylerinin hangilerinde amper- metreden kesinlikle bir akım geçer? D) I ve III E) II ve III A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 7. Şekildeki sistemde bir mıknatıs bobine sabit V hızıyla yak- B laştırıldığında bobinde bir indüksiyon akımı oluşuyor. İ L V G İ AYT FİZİK SORU BANKASI R S ➡ DİKKAT 12 A R İndüksiyon akımı manyetik akı değiştiği sürece vardır. M A İndüksiyon akımı dış etkilerin sistem içinde oluşturduğu L akımdır. Buna göre, mıknatıs bobinle karşılaşıncaya kadar ge- Manyetik akı ile manyetik alan aynı kavramlar değildir. çen sürede R direncinden geçen akımın yönü ve şiddeti Manyetik akı bir yüzden geçen manyetik alan çizgisi sa- için ne söylenebilir? yısıdır. A) 1 yönünde, azalan B) 2 yönüne, artan C) 2 yönünde, azalan D) 1 yönünde, artan E) 1 yönünde, sabit 236 6. C 7. D 8. C

5. Sonsuz uzunluktaki Y iletkeni ile çembersel X iletkeni 7. Düzgün manyetik alanın sayfa düzlemine dik ve dışa doğru Şekil I'deki gibi aynı düzlemdedir. Y iletkeninden geçen akım olduğu ortamda direnci ihmal edilen raylar üzerinde sür- 0 – 2t arasında Şekil II'de verilen grafikteki gibi değiştiriliyor. tünmesiz hareket edebilen alüminyum çubuk şekildeki gibi Akım bağlanmıştır. i YX →→ i BB 2t İletken t ray 0 zaman → B -i Lamba V Şekil II Şekil I → B Buna göre, çembersel telde oluşan indüksiyon akımı- →→ → nın yönü ve şiddeti 0 – 2t arasında nasıl değişir? B B B Alüminyum çubuk Yönü Büyüklüğü A) Değişmez Değişmez Rayların üzerindeki iletken çubuk V hızıyla ok yönünde B) Değişir Sürekli artar C) Değişmez Önce artar, sonra azalır fırlatılıyor. D) Değişir Değişmez E) Değişmez Önce azalır, sonra artar Alüminyum çubuğun bundan sonraki hareketi aşağıda- kilerden hangisi gibi olur? A) Önce hızlanır sonra sabit hızlı hareket eder. B) Sürekli sabit hızlı hareket eder. C) Önce yavaşlar sonra sabit hızlı hareket eder. D) Yavaşlar ve durur. E) Önce yavaşlar durur zıt yönde hızlanır. 2019 / AYT 8. Şekilleri ve boyutları aynı olan bir mıknatıs ile manyetik alanla etkileşmeyen bir silgi, şekildeki gibi kütle merkezleri 6. Bir iletken tel çerçeve düşey doğrultuda şekildeki gibi yer- B yerden aynı yükseklikte olacak biçimde bir alüminyum bile- leştirilmiştir. Sürtünmesiz zeminde plastik bir yaya mıknatıs İ ziğin üzerinde tutulmaktadır. Silgi ile yeterince büyük man- bağlanmıştır. Mıknatıs bir miktar çekilip bırakılınca dönme- yetik alan oluşturan mıknatıs aynı anda serbest düşmeye den salınmakta ve çevçevede bir indüksiyon akımı oluştur- bırakıldığında, yan yüzeyi yere dik ve yalıtkan ayaklarla sa- maktadır. bitlenmiş bilezikte bir akım oluştuğu gözleniyor. Tel çerçeve L Mıknatıs Silgi G İ Bilezik AYT FİZİK SORU BANKASI Mıknatıs S Yalıtkan ayak Plastik yay N S A R Yalıtkan yatay zemin M Yer (yatay) Buna göre çerçevede oluşan indüksiyon akımı değeri; A L Silgi ve mıknatısın; düşey doğrultuda ve dönme- den yere doğru düşerken, bileziğin içinden geçtikten hemen sonraki yerden yüksekliği ile ilgili aşağıdakiler- den hangisi doğrudur? I. çerçevenin alanı, (Sürtünmeler ve Yerküre’nin manyetik alanı ihmal edile- II. yayın yay sabiti, cektir.) III. mıknatısın manyetik alan şiddeti A) Mıknatıs, silgiye göre daha yüksektedir. niceliklerinden hangilerine bağlıdır? B) Mıknatıs ve silgi aynı yüksekliktedir. C) Mıknatıs, silgiden daha aşağıdadır. A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) Mıknatısın kutuplarının durumuna göre sonuç değişir. E) Mıknatıs ve silginin kütlelerine göre sonuç değişir. D) I ve III E) I, II ve III 238 5. A 6. E 7.D 8.A

SİMÜLASYON TESTİ 1. Özindüksiyon katsayıları eşit bobinlerden oluşan ve uygu- 3. Bir elektron düzgün manyetik alana dik olarak fırlatılmıştır. lanan alternatif akımın frekansları verilen devreler şekildeki gibidir. 100 Hz L 200 Hz L 2 e– 1 Ve Ve B XY Elektron manyetik alanda yavaşladığına göre, elektro- nun hareket yönü ve B manyetik alanının yönü aşağı- Devrelere uygulanan alternatif gerilimin etkin değerleri dakilerden hangisi gibi olabilir? eşit olduğuna göre, 9 : Sayfa düzlemine dik dışa doğru I. X devresinde oluşan indüktif reaktans, Y devresinde oluşan indüktif reaktanstan küçüktür. 7 : Sayfa düzlemine dik içe doğru II. X devresinde oluşan etkin akım, Y devresinde oluşan Elektronun Manyetik etkin akımdan büyüktür. Hareket Yönü Alan Yönü A) 1 III. Akımın yön değiştirme sıklığı X devresinde, Y devresi- B) 2 9 ne göre daha fazladır. C) 2 9 D) 1 7 yargılarından hangileri doğrudur? E) 2 7 (Bobinlerin saf direnci ihmal ediliyor.) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 4. Bir alüminyum tel halka düşey doğrultuda şekildeki gibi sabitlenmiştir. Küçük bir mıknatıs ϑ hızıyla yatay atılınca B çerçevenin içinden geçerken çerçevede indüksiyon akımı İ oluşturmaktadır. L G Alüminyum İ çerçeve 2. Ağırlığı G ve uzunluğu L olan düzgün türdeş demir çubuk, düzgün bir manyetik alan içerisine konularak üzerinden S ϑ i akımı geçirildiğinde iplerde oluşan gerilme kuvvetleri T A oluyor. R mıknatıs Mr TT A AYT FİZİK SORU BANKASI L i i Bu düzenekle ilgili; L I. mıknatısın atılma hızı, II. mıknatısın kutup şiddeti, B→ III. halkanın yarıçapı Manyetik alanın büyüklüğü B olduğuna göre, T ip geril- değişkenlerinden hangileri oluşan indüksiyon akımının mesi aşağıdakilerden hangilerinin artması ile azalır? değerini etkiler? (Sürtünmeler önemsizdir.) A) Yalnız G B) G ve L C) i ve B A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) B, i ve L E) B, i, L ve G D) I ve III E) I, II ve III 1. D 2. D 3. A 4. E 249

5. Düzgün bir küpün ayrıtına şekildeki gibi yerleştirilen sonsuz 7. Bir çubuk mıknatıs ile sayfa düzlemine dik olarak yerleştiril- uzunluktaki telden i akımı geçtiğinde, K, L, M noktalarından miş ve üzerinden sayfa düzleminden içeri doğru akım taşı- oluşan manyetik alanlar B K, B L ve B M oluyor. yan yeterince uzun düz tel şekildeki gibi yerleştirildiğinde O y noktasındaki bileşke manyetik alan şiddeti B oluyor. rO r L r K K M Düz tel şekildeki K konumdan L konuma çembersel yö- i rüngede taşınırsa O noktasındaki bileşke manyetik alanın L yönü ve büyüklüğü için ne söylenebilir? x A) Yönü değişmez, büyüklüğü artar. B) Yönü değişir, büyüklüğü artar. z C) Yönü değişir, büyüklüğü azalır. D) Yönü değişmez, büyüklüğü azalır. Buna göre, B K, B L ve B M’nin büyüklükleri arasındaki E) Yönü değişir, büyüklüğü değişmez. ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) BK = BL = BM B) BM > BK = BL C) BK = BL > BM D) BK > BL > BM E) BK > BM > BL 8. Zeynep, taşınabilir bilgisayarını şarj etmek için şekildeki adaptörü kullanıyor. Şehir şebekesinin gerilimi 220 Volt, adaptörün çıkış gerilimi 12 Volt'tur. 6. Elektrik yükü –q olan parçacık, mıknatısın kutupları arasına B Bilgisayar Priz 220 V ϑ hızıyla şekildeki gibi gönderildiğinde, parçacığa uygula- İ 12 V Adaptör nan manyetik kuvvet F oluyor. L AYT FİZİK SORU BANKASI G y İ S S S A –q R M A L Jx Buna göre adaptörün içindeki ideal transformatörle ilgili, N zN I. Primer bobinin sarım sayısı sekonder bobinin sarım sayısından fazladır. Buna göre, parçacık mıknatısın kutupları arasına girdi- II. Transformatör alçaltıcıdır. III. Adaptör önce gerilimi doğru akıma çevirmiş sonra 12 Volta düşürmüştür. ği anda F nin yönü aşağıdakilerden hangisi olur? yargılarından hangileri doğrudur? A) +x B) +y C) –y D) +z E) –z A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 250 5. C 6. E 7. C 8. C

Test DALGA MEKANİĞİ - Işıkta Kırınım ve Girişim – 2 4 1. Dominique Arago, metal paranın gölgesinin oluşturduğu 3. Işıkta yapılan tek yarık deneyi düzeneğinde merkezi aydın- deneyde ilginç bir durumla karşılaştı. Gölgenin merkezinde lık saçak Ao'da ve ∆X genişliğinde oluşmaktadır. parlak bir nokta ve kenarlarda dairesel saçaklar gözlemledi. Işık Dairesel 2 yukarı kaynağı nokta 3 Ao aşağı Dairesel 1 saçaklar K Madeni Gölge para Buna göre, fant perde I. Bu deney ışığın dalga kuramıyla açıklanabilir. Buna göre, ışık kaynağı, II. Paranın kenarlarına çarpan ışık dalgaları bükülerek kırı- nıma uğramıştır. I. 1 yönünde çekilirse Ao'ın yeri değişmez, ∆X azalır. II. 2 yönünde çekilirse Ao aşağı kayar, ∆X değişmez. III. Deney ışığın tanecik modeli ile açıklanabilir. III. 3 yönünde çekilirse Ao'ın yeri ve ∆X değişmez. yargılarından hangileri doğrudur? yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I ve II ➡ ÖNEMLİ 4. Tek yarıkta yapılan kırınım deneyinde λ dalga boylu ışık Tek yarık ve çift yarık deneyleri ışığın dalga yapısında B kullanılıyor. Yarığın üst yarısını kaplayacak şekilde çok ince olduğunu ispat eder. Çünkü kırınım ve girişim olaylarını İ cam levha yerleştiriliyor. ancak dalgalar gerçekleştirebilir. L G Cam 1 İ λω AO S A2 R M A fant perde 2. Tek yarıkta yapılan kırınım deneyinde perdede oluşan L Buna göre, Ao'ın yeri ve genişliği nasıl değişir? AYT FİZİK SORU BANKASI saçaklarla ilgili olarak, Genişliği Yeri I. Merkezi aydınlık saçağın parlaklığı en fazladır. II. Yarık genişliği azaltılırsa, saçakların genişliği artar. A) Genişliği değişmez 1 yönünde kayar III. Merkezi aydınlık saçak diğer saçakların iki katı büyük- B) Genişliği artar 2 yönünde kayar lüğünde olur. C) Genişliği değişmez 2 yönünde kayar yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) Genişliği azalır 1 yönünde kayar E) Genişilği artar 1 yönünde kayar D) II ve III E) I, II ve III 1. D 2. E 3. D 4. A 261

5. λ dalga boylu ışıkla yapılan tek yarıkta kırınım deneyinde 7. Işıkla yapılan bir deneyle ilgili sonuçlar aşağıdaki gibi not saydam olmayan bir X cismi yarığın yarısını kaplayacak şe- edilmiştir.  kilde yerleştiriliyor. • Perdede birbirine paralel kırmızı ve karanlık saçaklar bulunmaktadır. X cismi • Kırmızı saçaklardan ortada olan 1 diğerlerinden daha parlak ve daha geniştir. λω AO 2 Buna göre, perde I. Deney ışığın tek yarıkta kırınımı deneyidir. Buna göre, merkezi aydınlık saçağın yeri ve genişliği II. Deneyde tek renkli kırmızı ışık kaynağı kullanılmıştır. nasıl değişir? III. Aynı deney tek renkli mor ışıkta tekrarlanırsa merkezi aydınlık saçağın genişliği artar. yargılarından hangileri doğrudur? Genişliği Yeri A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II A) Genişliği değişmez 1 yönünde kayar D) I ve III E) I, II ve III B) Genişliği artar 2 yönünde kayar C) Genişliği değişmez 2 yönünde kayar D) Genişliği azalır 1 yönünde kayar E) Genişilği artar 1 yönünde kayar 8. Hava ortamında yapılan ışığın tek yarıkta kırınımı dene- yinde kırmızı ışık kullanılarak elde edilen merkezi ay- 6. Özdeş Young deneyi düzeneklerinin K1 yarıklarının önüne dınlık saçak için, kalınlıkları d, d, 2d ve kırıcılık indisleri n, 2n, 2n olan say- I. Mavi ışık kullanılırsa saçak genişliği azalır. dam engeller yerleştiriliyor. II. Perde yarık düzlemine yaklaştırılırsa saçağın parlaklığı dd artar. III. Perde ile yarık düzlemi arasındaki ortamın kırıcılık indi- K1 n X1 K1 2n X2 B si artırılırsa saçak genişliği azalır. K2 AO K2 AO Kaynak İ ifadelerinden hangileri doğrudur? Kaynak L G A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II İ D) I ve III E) I, II ve III Fant Perde Fant Perde ➡S ÖNEMLİ Şekil-I Şekil-II A 2d R Tek Yarık Deneyi M K1 2n X3 A K2 AO AYT FİZİK SORU BANKASI L Kaynak Fant Perde Şekil-III Buna göre, saçakların kayma miktarları sırasıyla Tek yarıkla yapılan kırınım deneyinde merkezi aydınlık X1, X2 ve X3 arasındaki ilişki nedir? saçağın parlaklığı ve genişliği diğer aydınlık saçakların- A) X1 = X2 = X3 B) X1 > X2 > X3 C) X3 = X2 > X1 kinden daha fazladır. D) X3 > X1 = X2 E) X3 > X2 > X1 5. B 6. E 7. C 8. E 262

Test DALGA MEKANİĞİ - Doppler Olayı 5 1. Bir öğretmen doppler olayını öğretmeyi amaçlamaktadır. 3. Derinliği sabit olan bir dalga leğeninde sabit frekansla dalga Öğretmen bu amaçla hazırladığı ders planında; oluşturan noktasal bir kaynak +x yönünde hareket ediyor. I. uçağın oluşturduğu sonik patlama, II. durgun suda yüzen ördeğin oluşturduğu V dalgası, –x +x III. polis radarıyla araçların hızının ölçülmesi I II III Buna göre, Şekil I, II ve III'te gösterilen dalgalardan hangileri bu kaynaktan yayılmış olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II Şekil I Şekil II D) I ve III E) II ve III Şekil III olaylarından hangilerini örnek olarak kullanabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Yüksek hızlarda hareket eden bir uçağın yaydığı ses dalga- B ları yerdeki bir gözlemci tarafından kaydediliyor. İ L G İ 2. Bir ambulans sirenini çalarak ilerlemektedir. Ambulans çev- S resindeki durgun K ve L gözlemcileri ile şoför siren sesinin A frekansını sırasıyla fK, fL ve fŞ olarak duymaktadır. R M j A L AYT FİZİK SORU BANKASI Ş KL Buna göre, gözlemcinin kaydettiği frekansın değeri; I. uçağın hızının büyüklüğü, Buna göre; fK , fL ve fŞ arasındaki ilişki aşağıdakilerden II. uçağın hızının yönü, hangisinde doğru verilmiştir? III. gözlemcinin hızı A) fK > fŞ > fL B) fL > fŞ > fK niceliklerinden hangilerine bağlıdır? C) fK = fL = fŞ D) fŞ = fK > fL A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II E) fK = fL > fŞ D) I ve III E) I, II ve III 1. E 2. B 3. D 4. E 263

5. D urgun suda yüzen ördek arkasında V şeklinde dalga oluş- 8. Askeri uydu Göktürk 2 verileri takip istasyonuna sabit fre- turuyor. kanslı radyo sinyalleri ile göndermektedir. Göktürk 2 B AC Takip istasyonu Bu durumla ilgili olarak, Buna göre, uydu A, B ve C yörüngesini izlerken takip I. Ördeğin hızı, oluşturduğu dalganın hızından daha istasyonundan ölçülen sinyallerin frekansları fA , fB ve fC arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru büyüktür. verilmiştir? II. Bu dalgaya sudaki şok dalgası denir. III. Benzer dalgalar seste de gözlenir. yargılarından hangileri doğrudur? A) fA = fB = fC B) fA > fB > fC A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II C) fC > fB > fA D) fA = fB > fC D) I ve III E) I, II ve III E) fC = fB > fA 6. Dünyadan gözleyebildiğimiz birçok galaksiden gelen ışık tayfı kırmızıya kayarken, X galaksisinden gelen ışık tayfı maviye kaymaktadır. Buna göre, 9. Hareketli bir kaynağın sesinin olduğundan daha tiz ya da I. X galaksisi Dünya’ya yaklaşmaktadır. pes duyulması olayına doppler olayı denir. II. X galaksisinden gelen ışınların sürati, diğer galaksiler- den gelen ışınların süratinden küçüktür. Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisinde ses ol- III. Işığı kırmızıya kayan galaksiler Dünya’dan uzaklaş- duğundan daha tiz duyulur? maktadır. B A) V B) Durgun yargılarından hangileri doğrudur? İ Durgun V A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III L G D) II ve III E) I, II ve III İ Kaynak Gözlemci Kaynak Gözlemci S C) V D) V A V 2V R M Kaynak Gözlemci Kaynak Gözlemci A E) 2V V AYT FİZİK SORU BANKASI 7. I. Bizden uzaklaşan galaksilerin ışıklarındaki kızıla kay- L ma olayı II. Damardaki kanın akışının görüntülenmesi için kullanı- Kaynak Gözlemci lan ultrason cihazında III. Yarasaların avlanmak için gönderdikleri ses dalgaları- nın frekanslarındaki kaymalar Yukarıda verilen olaylardan hangileri doppler olayı ile ➡ BUNLARI İYİ BİL ilgilidir? Ses kaynaklarının ürettiği seslerden frekansı yüksek A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III olana tiz (ince), düşük olana pes (kalın) denir. D) I ve II E) I, II ve III 264 5. E 6. C 7. E 8. B 9. E

Test ATOM FİZİĞİNE GİRİŞ VE RADYOAKTİVİTE 3 Atom Modelleri – 3 1. Cıva atomunun bazı enerji düzeyleri şekildeki gibidir. 3. Bir atomun bazı enerji düzeyleri şekildeki gibidir. E(eV) n=5 E(ev) iyonlaşma n=4 iyonlaşma 10,40 n=3 3,87 8,84 7,80 2,30 n=3 1,38 n=2 6,67 0 n=1 4,86 n=2 3 eV kinetik enerjili elektronlarla uyarılan bu atomdan 0 n=1 yayınlanabilecek en uzun dalga boylu ışımanın enerjisi kaç eV'tur? Buna göre, temel haldeki cıva atomları, A) 0,70 B) 0,92 C) 1,38 D) 2,30 E) 0,24 I. 6,67 eV enerjili elektronlar II. 7,80 eV enerjili fotonlar III. 8,2 eV enerjili fotonlar IV. 9 eV enerjili elektronlar yukarıda verilenlerden hangileri ile bombardıman edi- lirse 1,13 eV enerjili foton yayabilir? A) I ve II B) I ve IV C) I ve III D) II ve III E) II ve IV B İ L 2. Hidrojen atomunun bazı enerji düzeyleri şekildeki gibidir. G 4. Enerji düzeyleri verilen bir atom temel duruma göre enerjisi Hidrojen atomlarının bulunduğu ortama 12,8 eV enerjili İ E2 olan yörüngeye uyarılıyor. Bu elektron temel hâle geri elektronlar gönderiliyor. S dönerken frekansları υx ve υy olan iki foton yayınlıyor. E(eV) A Enerji iyonlaşma R M 13,60 n=5 A E2 υx AYT FİZİK SORU BANKASI 13,06 n=4 L E1 12,75 n=3 12,10 υy n=2 10,20 Temel hâl 0 Taban durumu n=1 E1 = 2 olduğuna göre, yx oranı kaçtır? E2 3 yy Buna göre, uyarılan hidrojen atomlarının spektrumun- A) 2 B) 1 C) 1 D) 2 E) 3 da en fazla kaç farklı frekansta ışıma vardır? 3 2 3 2 A) 4 B) 5 C) 6 D) 3 E) 2 1. E 2. C 3. B 4. B 281

7. Bir parçacığın kuark ve karşıt kuark yapısı şekildeki gibi 10. Proton ile nötron arasındaki etkileşimin gösterildiği Feynman modellenmiştir. diyagramı şekildeki gibidir. ud pn zaman ? pn Buna göre, bu parçacık için, I. Mezon grubu bir parçacıktır. Buna göre diyagramda “?” yerine hangi etkileşim par- çacığı yazılmalıdır? II. Kararlı yapıdadır. III. Elektrik yükü +e dir. A) Elektron B) Mezon C) Baryon yargılarından hangileri doğrudur? (u: + 2 e d: - 1 e) D) Foton E) Sigma 3 3 A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. Aşağıda verilen parçacık-karşıt parçacık eşleştirmele- B ➡ ÖNEMLİ rinden hangisi yanlıştır? İ A) Nötron-Karşıtnötron L G B) Elektron-Pozitron İ C) Foton-Foton D) Müon-Karşıtmüon E) Pion-Kaon S Temel Parçacıkların A Standart Modeli R M Fermiyonlar Bozonlar A L Kuarklar Leptonlar Kuvvet taşıyıcı bozonlar Higgs bozonu AYT FİZİK SORU BANKASI 9. Higgs Bozonu ile ilgili olarak, üst aşağı I. Atom altı parçacıklarla etkileşerek onlara kütle kazan- dırır. tılsım tuhaf II. Zayıf nükleer kuvvetlere aracılık eder. yukarı foton gluon alt Tau III. Büyük patlamada enerjinin kütleye dönüşmesini sağla- Higgs yan parçacıktır. bozonu neölterkintroosnu w bozonu z bozonu ifadelerinden hangileri doğrudur? Muon Munoöntrinosu elektron Tau A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II nötrinosu D) I ve III E) II ve III 290 7. D 8. E 9. D 10. B

Bu bölümdeki sorular ÖSYM TİPİ TEST sınavlarda çıkan sorular paralelinde hazırlanmıştır. 3. LASER ışığının teknolojide kullanım alanlarına aşağıda- kilerden hangisi örnek olarak verilemez? Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları A) Ofis yazıcılarında 1. LED (ışık yayan diyod) günümüz teknolojisinde önemli bir B) Sanayide kesme, kaynak ve delme işlemlerinde yere sahiptir. C) Kara, deniz ve hava araçlarının hız tespitinde D) Tıpta iç organların görüntülenmesinde E) Gösteri ve eğlence amaçlı ışık gösterilerinde LED için aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgi değil- dir? A) Elektrik enerjisini ışığa dönüştürür. B) İçindeki tel ısınarak ışık verir. C) Akkor ampullere göre daha az enerji harcar. D) Klasik ampullere göre daha uzun ömürlüdür. 4. Güneş pilleri, üzerlerine düşün ışık enerjisini iç fotoelektrik (fotovoltaik) etkileşim sonucunda elektrik enerjisine çeviren E) Aydınlatma sistemlerinde, cep telefonunda ve bazı televizyonlardan kullanılır. sistemlerdir. Bir fotovoltaik pilin dönüşüm sistemi şekildeki B gibidir. İ Güneş ışığı L G İ AYT FİZİK SORU BANKASI 2. • Tanı ve görüntüleme amaçlı kullanılır. S Elektron N- Tipi • X ışınlarından yararlanılır. A Oyuk yarı iletken • Üç boyutlu görüntü verir. R • Radyasyon miktarı yüksektir. M Akım A P- Tipi Yukarıdaki özellikleri verilen tıpta kullanılan görüntüle- L yarı iletken me cihazı aşağıdakilerden hangisidir? A) Röntgen Buna göre, Güneş pilleri ile ilgili, B) X-RAY cihazı I. Doğru akım kaynağıdır. C) Bilgisayarlı Tomografi cihazı II. Enerji depolar. D) Manyetik Rezonans görüntüleme cihazı III. Uyduların elektrik enerjilerini sağlarlar. E) Pozitron Emisyon Tomografisi yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 338 1. B 2. C 3. D 4. D

5. Süper iletkenlerle ilgili, 7. I. Sonar cihazı II. Radar I. Kritik sıcaklık altında elektriksel direnci sıfır olur. III. Bilgisayarlı Tomografi II. Süper iletkenler kritik sıcaklığın altında kusursuz diya- manyetik özellik gösterirler. Yukarıdaki araçlardan hangilerinde görüntülenmek istenen maddeye elektromanyetik dalga gönderilir? III. Maglev treninde kullanılırlar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III D) I ve III E) I, II ve III 6. Salgın hastalıkların yayılmasının önlenmesi sırasında bir- 2019 / AYT çok uluslararası hava alanında hastalık taşıyan insanların 8. Sağlık, savunma sanayi ve diğer bazı alanlarda kullanılan tespit edilebilmesi için önlemler alındı. Hastalığın en önemli termal kamera, PET ve sonar görüntüleme cihazlarından belirtisi yüksek ateştir. Belirli noktalara konumlandırılan ci- hazlar insanların vücut sıcaklığından dolayı yayılan kızılöte- elde edilen görüntülerin fiziksel olarak oluşma prensipleri si ışımaları kullanmaktadır. karışık olarak aşağıda verilmiştir: I. Elektronların antiparçacıklarıyla birleşmesi sonucu yayılan ışınlar dedektörler yardımıyla sayılarak, görün- B tü oluşturulur. İ II. Bir hedefe çarparak geri yansıyan ses dalgaları dedek- L törler yardımıyla algılanarak, hedefin görüntüsü oluştu- G rulur. İ III. Bir cisimden yayılan kızılötesi ışınlar dedektörler yardı- mıyla algılanarak, cismin görüntüsü oluşturulur. S Buna göre, görüntünün oluşma prensibi ile görüntüle- A me cihazı eşleştirmesi aşağıdaki seçeneklerin hangi- R sinde doğru olarak verilmiştir? M Buna göre bahsedilen cihaz aşağıdakilerden hangisi- A I II III dir? L Sonar PET AYT FİZİK SORU BANKASI A) MR B) Röntgen A) Termal kamera C) Bilgisayarlı Tomografi D) Ultrason B) Termal kamera PET Sonar E) Termal kamera C) Sonar PET Termal kamera D) PET Termal kamera Sonar E) PET Sonar Termal kamera 5. E 6. E 7. D 8. E 339

5. Atomdan daha küçük veya atom oluşturan parçacıklara 7. Ş ekildeki gibi birbirine bağlı X, Y, Z cisimleri serbest bırakı- atom altı parçacıklar denir. lıyor. Buna göre, (1) Y (2) m I. Üç kuarkın birleşimi ile mezonlar oluşur. II. Bir kurak ve bir karşıt kuarkın birleşimi ile baryonlar Xm 2m Z oluşur. III. Mezonlar ve baryonlar, hadronlar oluşturur. 37° yatay zemin Atom altı parçacıklar ile ilgili yukarıda verilen bilgiler- den hangileri doğrudur? Sürtünmeler önemsenmediğine göre, Y cisminin hare- keti için ne söylenebilir? (sin37° = 0,6) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) 2 yönünde hızlanır. D) I ve II E) I, II ve III B) 2 yönünde sabit hızla gider. C) 1 yönünde hızlanır. D) 1 yönünde sabit hızla gider. E) 1 yönünde önce hızlanır, sonra sabit hızla gider. 6. Bilgi: Süper iletkenlik, sıcaklık değeri belli bir değerin altına 8. Düzgün ve türdeş levhanın her bölmesinin ağırlığı P kadar- düştüğü zaman, bir maddenin elektriksel direncinin sıfır ol- B dır. ması ve diamanyetik özellik göstermesidir. İ düşey Bir madde farklı sıcaklıklarda düzgün B manyetik alanına L O yatay bırakıldığında manyetik alan çizgileri şekil-I, şekil-II ve G şekil-III’teki gibi olmaktadır. İ S F A R Levha O noktası etrafında serbestçe dönebildiğine AYT FİZİK SORU BANKASI M göre levhayı düşey dengede tutan F kuvveti kaç P dir? A L Şekil - I Şekil - II Şekil - III A) 1 B) 2 C) 1 D) 1 E) 2 2 4 3 Buna göre madde hangi durumlarda süper iletkenlik özelliği göstermektedir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 5. C 6. B 7. A 8. C 349